text:
Năm 2000, một sự kiện lịch sử xảy ra ở ven bờ Thái Bình Dương. Sự kiện đó không phải là Thế vận hội 2000 ở Sydney mà thế giới chú ý đến trong vài tuần, mà là một diễn biến ít người để ý đến. Một sự kiện sẽ có ảnh hưởng lâu dài đến chính trị và có thể làm thay đổi cách nhìn với thế giới bên ngoài của nhiều nước trong vùng. Sự kiện đó là kết quả bầu cử ở hòn đảo Đài Loan nhỏ bé. ứng cử viên Trần Thuỷ Biển (Chen Shui-bian) của đảng Dân chủ Tiến bộ (Democratic Progressive Party) đã thắng Quốc dân đảng và trở thành tổng thống Đài Loan, một sự thay đổi chính quyền không đổ máu, không bạo động lần đầu tiên trong lịch sử mấy ngàn năm của Trung Quốc. Lịch sử của Trung Quốc ?. Thực ra trong tâm của vị tân tổng thống thì hướng đi của chính sách mà ông đã theo đuổi từ nhiều năm trước, mà đại đa số dân đã đồng ý, thì hòn đảo này với dân số hơn 20 triệu sẽ không còn là bộ phận của Trung Quốc nữa. Nó sẽ là một quốc gia khác đứng ngoài quỹ đạo của dân tộc Trung Hoa, nó không còn dính gì trực tiếp đến Trung Quốc hay lịch sử Trung Quốc nữa, cũng như Hoa Kỳ hơn 200 trăm năm trước đây đã cắt rìa khỏi nước Anh để tạo riêng vận mệnh lịch sử của mình.
Phản ứng của Trung Quốc thật dữ dội và giận dữ, báo chí Trung Quốc dùng những lời lẽ nặng nề chưa từng thấy với một cá nhân, không kém những từ ngữ dùng trong cách mạng văn hoá với các kẻ thù giai cấp và đế quốc xưa kia trong thập niên 1960. Mấy tuần trước ngày bầu cư, hải quân Trung Quốc đã tập trận bắn tên lữa ở eo biển Đài Loan. Trên đất liền, Trung quốc dàn tên lữa hướng về Đài Loan đe dọa tinh thần dân chúng, đặt áp lực với chủ ý sẽ làm cử tri run sợ chiến tranh mà phảI bầu cho ứng cử viên Quốc dân đảng !. Oái ăm thay, Quốc dân đảng là kẻ thù trước đây của đảng cộng sản Trung Quốc. Lúc này thì cả hai lại cùng chính sách, cùng quan điểm rút từ một nền tảng tư tưởng trung ương tập quyền Đại Hán truyền thống lâu đời.
Điều gì đã gây ra sự cố động đất như vậy ?. Ngoài sự kiện ông Trần Thuỷ Biển (Chen Shui-bian) là một người Đài Loan bản sứ chính cống, không phải từ lục địa đi đến khi Quốc dân đảng thua bỏ chạy sang, thì tư tưởng và hoài bảo của ông, đại diện cho hoài bảo của đa số người Đài Loan bản sứ, chính là điều mà Trung Quốc sợ hải hơn hết. Thật sự thì không phải mà đột nhiên có sự tự phát, xuất hiện một tư tưởng tự chủ như vậy, mà nó đã có một lịch sử khá lâu dài. Tư tưởng ấy đã bị đè nén, thay thế bởi một tư tưởng khác từ bên ngoài ép đặt trên văn hoá, tư tưởng của dân tộc Đài Loan trong nhiều năm qua.
Tôi đặc biệt chú ý đến lịch sử Đài Loan và hoài bảo của người dân khi tôi viếng Đài Loan trong một dịp dự hội nghị Khoa học về môi trường khí quyển ở thành phố Đaì Trung (Taitung), do hai Viện Hàn lâm khoa học Đài Loan và Hàn lâm Khoa học Úc tổ chức vào tháng 6/2000. Trước đây tôi chỉ có để ý và nghiên cứu chút ít về người bản sứ thổ dân sống ở Đaì Loan trước khi người Hoa từ lục địa di dân sang.
Bài này có mục đích tìm hiểu những diễn biến về sự thay đổi trong xã hội, văn hoá và tư tưởng của người dân Đài Loan trong vòng 20 năm nay. Nó gợi lại trong lịch sử và trong tiềm thức của người Việt những gì tương tự mà dân tộc Việt Nam đã trãi qua cách đây hơn 1,000 năm.
(1) Cách mạng văn hoá hay tuyên ngôn độc lập?
Buổi lễ nhậm chức tổng thống ngày 20/5/200 ở Đài Bắc được tổ chức trong vườn sân trước các bậc thềm của dinh Tổng thống, một kiến trúc thời Minh Trị xây trước đây làm dinh cho viên toàn quyền của Nhật khi họ còn cai trị Đài Loan. Dinh này cũng biểu trưng quyền lực của Quốc dân đảng trong bao năm trước đây khi họ nắm quyền hơn nữa thế kỷ. Những sự kiện xảy ra ở buổi lễ mang đầy những biểu tượng đáng kể, mà một nhà nghiên cứu ở Viện Xã hội học, thuộc Hàn lâm Trung hoa (Academia Sinica) ở Đài bắc đã viết lại như sau trên diễn đàn điện tử thảo luận về Đông Nam Á (Southeast Asia Discussion List, SEASIA-L) (1).
Buổi lễ bắt đầu 9:50 sáng, mọi người quan khách trong và ngoài nước tưởng sẽ nghe bài quốc ca Cộng hoà Trung quốc (Republic of China) đầu tiên, nhưng tất cả đều ngạc nhiên khi một nhóm nhạc sĩ thổ dân của bộ lạc Bunum bản sứ (thuộc tộc Austronesian) đứng lên hát bài ca dân tộc truyền thống “Báo tin vui”. Sau đó là các phần trình diễn của các bộ lạc bản sứ Austronesian khác ,tiếp theo là bài hát dân ca của người Hakka (Hẹ hay Khách trú) và dân ca người Holo. Chỉ khi tổng thống Trần Thuỷ Biển và phó tổng thống bà Annette Lu bước ra từ dinh Tổng thống thì bài quốc ca mới được hát sau cùng. Người hát quốc ca không khác hơn là cô ca sĩ nổi tiếng ở Đài Loan (và Trung quốc) Chang Hui-mei, gốc người thổ dân bộ lạc Puyma. Cô có nhiều thính giả không những ở Đài Loan mà còn rất được ái mộ ở Trung quốc lục địa. Trước kia không bao giờ có sự có mặt của văn hoá địa phương trong những nghi lễ trịnh trọng. Nay thì ngay cả bài quốc ca cũng xuống hàng thứ yếu. Sự phá vỡ nghi thức này rất có ý nghĩa. Nó có chủ đích cho thấy là chính phủ mới từ đây về sau sẽ theo đuổi chính sách đứng trên quan điểm của người địa phương (Hoklo, Hakka, Austronesian) chứ không như chính phủ Quốc dân đảng trước kia đứng trên quan điểm trọng Hán.
Hiểu được hậu ý của chính phủ Trần Thuỷ Biển, Trung quốc đã giận dữ, ngay cả Amei cũng không thoát khỏi sự tức giận ấy. Sau khi cô tham dự và hát bài quốc ca Đài Loan (Cộng hòa Trung quốc) ở lễ nhậm chức của tổng thống Trần Thuỷ Biển , chính phủ Trung quốc ra lệnh tẩy chay Amei, đài truyền hình, truyền thanh từ ngày đó không được trình chiếu, phát hành các bài hát của ca sĩ Amei. Báo chí cấm đề cập đến cô, ngay cả các biểu ngữ quảng cáo không được đăng các hình ảnh ca sĩ Amei. Ở Bắc Kinh và Thượng Hải, hình Amei trên các bảng quảng cáo nước ngọt Sprite của công ty Coca-Cola đã bị bôi xoá đi. Tuy vậy các đĩa CD của cô, người ta vẫn còn có thể tìm thấy được ở một số các cửa hàng nếu chịu khó truy lùng. Wu Bai, một ca sĩ nam nổi tiếng ở Đài Loan và Trung quốc, cũng chịu chung một số phận, khi ông hát và ủng hộ Trần Thuỷ Biển.
Bài diễn văn của Trần Thuỷ Biển rất ít đề cập đến sự quan hệ với Trung quốc (một vấn đề thời sự nóng bỏng lúc đó), mà hầu hết là về lịch sử và văn hoá Đài Loan, về cải tổ chính trị và chính sách đối nội. Trần Thuỷ Biển nói đến Đài Loan 40 lần, Cộng hoà Trung quốc (ROC) 9 lần, Trung quốc chỉ 1 lần nhưng Formosa (tên cũ của đảo Đài Loan) 2 lần và 4 lần nhấn mạnh nói lớn “Đài Loan đứng lên !”.
Đài Loan thực sự đã đứng dậy về văn hoá và chính trị. Trần Thủy Biển nêu lên những sự áp bức, xâm lược bởi đế quốc mà cả hai dân chúng ở Trung quốc và Đài Loan đã là nạn nhân chịu dựng trong thế kỷ 20. Thật sự Đài Loan còn khổ sở nặng hơn dưới chế độ thực dân Nhật. Những kinh nghiệm lịch sử tương tự như thế đáng ra đã mang lại sự thông cảm và hiểu nhau giữa hai dân tộc ở hai bên của eo biển Đài Loan, và từ đó đặt nền tảng cho sự theo đuổi thiết lập tự do, dân chủ và nhân quyền cùng với nhau. Tuy nhiên, do sự phân ly lâu dài trong lịch sử, hai vùng đã phát triển theo hai hướng khác nhau đi đến sự khác biệt tột độ về nhiều phương diện từ hệ thống chính trị đến văn hoá và phong cách sống. Điều này đã cản trở sự thông cảm và thiết lập tình hữu nghị giữa hai nước.
Bài diễn văn này là một tuyên bố chính trị quan trọng. Ông phân biệt rõ sự khác biệt giữa lịch sử Trung quốc và lịch sử Đài Loan. Đài Loan đã trãi qua thời kỳ bị Nhật đô hộ lâu dài và đã có lịch sử riêng chứ không phải chỉ có lịch sử mới đây tách ra khỏi Trung quốc bắt đầu từ 1949, với nhãn quan của người Hán đặt trọng tâm vào cuộc nội chiến quốc-cộng. Ông nói là cách đây 400 năm, Đài Loan được gọi là Formosa, hòn đảo xinh đẹp, nay Đài Loan còn là một hòn đảo có một nền dân chủ trưởng thành và thanh tao. Ông cho rằng lịch sử Đài Loan tiếp diễn cách đây 400 năm từ di sản của thổ dân Austronesian, cư dân đầu tiên, chứ không phải xuất phát từ 5,000 năm của lịch sử Trung quốc. Ông là vị Tổng thống Đài Loan đầu tiên đã đặt trọng tâm của vũ trụ quan vào lịch sử đảo và vào di sản Austronesian.
Ông đặc biệt nói về văn hoá địa phương, các tổ chức của cộng đồng, phi chính phủ đã được thành lập để phát triển, bảo tồn lịch sử, văn hoá ở mọi địa phương, làng xã. Tất cả đó là một phần của văn hoá Đài Loan. Đài Loan là một xã hội đa văn hoá, trong đó mọi người dân mở rộng chấp nhận sự đa dạng và giao lưu với nhau giữa các người Austronesian, Hoklo, Hakka và người Hoa ở lục địa sang. Ông nói về văn hoá Hoa kiều và đặt cộng đồng người Hoa ở Đài Loan giống như cộng đồng người Hoa trên thế giới như ở Singapore, Sydney hay San Francisco trong môi trường đa văn hoá, chứ không phải người Hoa giữa dân số của một nước Trung quốc thống nhất.
Ông nhấn mạnh đến cuộc sống “văn hoá” thường ngày của người dân bình thường và nóI về bản thân ông xuất thân là con của một tá điền trong một gia đình nghèo và đã vươn lên để trở thành tổng thống của một nước được tín nhiệm của dân Formosa, những người con của Đài Loan như ông.
Tinh thần từ bài diễn văn giống như tinh thần của một bản tuyên bố độc lập hơn là của một bài diễn văn nhậm chức bình thường.
(2) Các dân tộc ở Đài Loan
Vì đâu mà ông Trần Thuỷ Biển đã “tuyên bố độc lập” như vậy?. Bài ông nói đã phản ảnh được những gì sâu sa xảy ra trong tư tưởng ở xã hội Đài Loan trong nhiều năm vừa qua ở nhiều lãnh vực.
Một hiện tượng xã hội đáng chú ý gần đây là một số vấn đề nghiên cứu trong phạm vi khoa học có liên hệ đến các dân tộc ở Đài Loan đã lan ra khỏi phạm vi hạn hẹp và trở thành một đề tài nóng bỏng trong xã hội mà trước đây ít có thể xảy ra.
Giáo sư Lâm Mã Lý, nhà di truyền học ở bệnh viện Mckay Memorial ở Đài Bắc, đã bỏ ra nhiều năm nghiên cứu về nguồn gốc di truyền của các bộ tộc thổ dân sống lâu đời từ thời tiền sử ở Đài Loan. Một đề tài hầu như lúc đó không ai ở Đài Loan để ý Sau khi công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí khoa học vào năm 2000 (2), bà đã nhận được rất nhiều thư, điện thư từ các người “Đài Loan” không phải thổ dân (Mân Nam và Hakka) muốn tìm hiểu thêm về nguồn gốc của họ, họ không cho rằng họ có nguồn gốc từ người Hán. Giáo sư Lâm Mã Lý từ đó chuyển trọng tâm nghiên cứu của bà sang người Minnam (Mân Nam) và Hakka.
Sau hơn một năm nghiên cứu di truyền trên hệ thống miễn nhiễm (Human Leucocyte Antigen, HLA) ở nhiễm sắc thể 6 (chromosome 6) qua máu của các dân Mân Nam (Hoklo), Hakka và các mẫu máu từ nhiều nước kết hợp được trong tổ hoạt động quốc tế về HLA (International Histocompatibility Workshop) ở Nhật năm 1998, giáo sư Lâm Mã Lý đã công bố kết quả (3) về sự liên hệ và khoảng cách của các nhóm dân trên sơ đồ cây di truyền. Kết quả cho thấy người Mân Nam và Hakka rất gần với người Việt, Thái và các dân thuộc chủng mongoloid Nam Á, khác sa với người Hán thuộc chủng mongoloid Bắc Á. Giáo sư Lâm Mã Lý cho rằng người “Đài Loan” thuộc dân tộc Mân Việt (Min Yueh) chứ không phải dân tộc Hán, mặc dù đã có sự pha trộn trong lịch sử với người Hán di cư từ phương Bắc.
Trong cuộc phỏng vấn trên báo Taipei Times (Đài Bắc thời báo) (4), có câu hỏi là có phải nghiên cứu của bà đã gây chú ý và bàn luận rất nhiều là vì nó đã thách thức chủ nghĩa Hán trung tâm cho rằng người Hán và văn minh Hán Hoa là cội nguồn của tất cả mà ra, và do đó đã rơi vào cuộc tranh luận chính trị về sự thống nhất với Trung quốc. Bà trả lời là bà cũng biết trước là kết quả nghiên cứu di truyền sẽ khơi động sự bàn luận tranh cãi, nhưng bà cũng nói rằng kết luận của nghiên cứu cũng không phải là gì mới lạ vì trước đây hai nhà nhân chủng học nổi tiếng đã công bố lâu rồi về dân tộc và văn minh của người Mân Việt, Hakka và Bách Việt. Kết quả của bà chỉ chứng minh một cách khoa học thêm mà thôi. Cả hai công trình nghiên cứu này đã được biết từ lâu trước khi có chủ đề bàn luận về thống nhất hay độc lập ở Đài Loan. Đó là công trình nghiên cứu của Lin Hui Shaing, “The Ethnology of China”, xuất bản năm 1937 và W. Meacham, “Origins and development of the Yueh coastal neolithic: A microcosm of cultural change on the mainland of East Asia”, công bố vào năm 1981. Cả hai đã đi đến cùng kết luận về nguồn gốc của dân Bách Việt.
Cũng trong cuộc phỏng vấn này, có câu hỏi là có phải nghiên cứu của bà có mục đích chính trị không, vì hiện nay có rất nhiều người đã dùng nghiên cứu của bà trong chính trường. Bà nói rằng mọi người nên hiểu biết về nguồn gốc của mình. Và bà chỉ muốn tìm ra nguồn gốc của người địa phương sống lâu đời ở Đài Loan. Bà không hiểu tại sao người Mỹ gốc Phi lại có thể đi tìm được nguồn gốc của họ, mà người Đài Loan lại không có thể nói được “Chúng ta là người Mân Việt cổ xưa”. Bà muốn rằng người Đài Loan nên xem mình là người địa phương Mân Việt chứ không phải Hán từ bắc Trung quốc. Bà nói : “Bài nghiên cứu của tôi đơn giản là chỉ để hiểu biết về nguồn gốc. Tôi không biết gì về chính trị và không thuộc tổ chức chính trị nào”.
Để có một cái nhìn tổng quát về tình hình Đài Loan và hiểu thêm về các dân tộc và văn hóa ở hòn đảo này, chúng ta phải bắt đầu từ các dữ kiện lịch sử và dân tộc học mà tôi cố gắng tóm lược như sau.
Bộ tộc Austronesian
Những người bản sứ thuộc dòng ngôn ngữ Austronesian là những dân đã sống lâu đời ở Đài Loan từ trước thế kỷ 17 khi các người ngoại quốc, như Hoà Lan, Tây Ban Nha và sau này từ Trung quốc bắt đầu đến chiếm đóng và định cư. Ngôn ngữ của các bộ tộc bản sứ cũng rất đa dạng và khác nhau, nhưng tất cả đều thuộc họ ngôn ngữ Austronesian, cùng họ với ngôn ngữ Phi Luật Tân, Indonesia, Mã Lai và ở nhiều đảo khác trong Thái Bình Dương. Hiện nay người thổ dân Austronesian chỉ còn có khoảng dưới 2% dân số Đài Loan và gồm các bộ tộc sau (theo thứ tự dân số) : Amis (130,000), Paiwan (60,000), Tayal (50,000), Bunun (38,000), Taroko (30,000), Puyuma (8,000), Rukai (8,000), Tsu (6,000), Yami (4,000), Saisiat (4,000), Thao (250). Một số bộ tộc khác ở đồng bằng và bờ biển trước đây đã biến mất, qua sự đồng hoá trong cộng đồng các người Hoklo, Hakka di dân từ Trung quốc trong các thế kỷ trước. Ngôn ngữ của các bộ tộc này chỉ còn giữ lại trong các tự điển và bài viết về họ của người Hoà Lan, Nhật và Đài Loan sau này, và một số từ còn sót lại trong tiếng Hoklo.
Trong suốt lịch sử từ 1624, khi người Hoà Lan đến chiếm, cho đến thời kỳ thuộc nhà Thanh, rồi thuộc Nhật Bản và gần đây dưới chế độ Quốc dân đảng, người thổ dân thường bị phân biệt, chèn ép trong xã hội. Có lúc họ đã nổi dậy, như năm 1930, một bộ lạc đã nổi lên chống Nhật nhưng họ đã bị đàn áp đẫm máu. Đất đai của họ đã bị lấn chiếm và mất dần (cách đây không lâu, có nơi đất của họ đã được dùng để chôn các chất thải nguyên tử nguy hiểm). Năm 1984, Liên minh thổ dân Đài Loan đã được thành lập bởi một số trí thức và các lãnh đạo các bộ tộc để bảo vệ quyền lợi và văn hoá thổ dân. Họ đã tranh đấu trong nhiều năm cùng với đảng Dân chủ tiến bộ đối lập chống lại các chính sách văn hóa và bất công của chính quyền. Ngày nay, quyền lợi và văn hoá thổ dân đã được khuyến khích phát triển nhất là từ khi chính phủ Trần Thuỷ Biển nắm quyền từ năm 2000.
Như các người Austronesian khác ở Đông Nam Á (Mã Lai, Phi Luật Tân, Nam Dương), các bộ tộc thổ dân đều có tục ăn trầu và xâm mình. Đặc biệt người Atayal còn xâm hình rất nhiều lên mặt. Theo truyền thuyết của họ, lúc khởi thủy chỉ có hai anh em. Vì muốn sinh sản con người, người em gái đã xâm hình lên mặt để che dấu gạt anh và sinh sản con cháu. Người Rukai, trong lễ hội xuân, còn có phong tục chơi đu xích đu. Người con gái đu xích đu, trong khi người con trai đẩy và bắt lấy. Trò chơi ở lệ hội xuân này tương tự như trò chơi của lễ hội người Việt và chúng có nguồn gốc phồn thực.
Vì là thiểu số, hiện nay văn hoá người thổ dân có nguy cơ biến mất khi đa số thanh niên cố gắng hoà nhập vào xã hội Đài Loan. Trước đây vì bị phân biệt, nên đa số đã cố gắng dấu đi đặc tính thổ dân để hoà nhập. Ngày nay với chính sách bảo vệ và phát triển văn hoá bản sứ trong giáo dục, chính trị và kinh tế, họ đã có mặt ở mọi thành phần, tầng lớp trong xã hội Đài Loan và hảnh diện là người có gốc tích thổ dân, dân cư đầu tiên của nước Đài Loan. Cuối năm 2001, ở Đài Trung, nơi có nhiều thổ dân thuộc các bộ tộc khác nhau, đã có tổ chức lễ hội về văn hóa Austronesian, với sự hiện diện của nhiều học giả thế giới đến dự hội nghị nghiên cứu Austronesian tổ chức cùng thời gian. Chang Hui-mei (Amei), ca sĩ nổi tiếng ở Đài Loan, là một người gốc thổ dân bộ lạc Puyuma bản sứ đã trình diễn nhiều bài dân ca Austronesian khai mạc liên hoan văn hoá này. Viện hàn lâm Academia Sinica cũng đã xuất bản nhiều công trình nghiên cứu về văn hóa và con người Austronesian. Cùng với “Hiệp hội nghiên cứu tiền sử ấn và Thái Bình dương”, Academia Sinica đã tổ chức nhiều hội nghị quốc tế về người Austronesian, như ở Đài Trung và Đài bắc vừa rồi.
Nguồn gốc người Austronesian ở Đài Loan
Có nhiều giả thuyết (9) về nguồn gốc của người Austronesian trên đảo Đài Loan: (a) họ là hậu duệ của người từ đảo Ryukyu ở nam Nhật Bản đến cách đây hơn 2,000 năm (b) họ là những người Mã Lai đi từ các đảo phương Nam lên (c) họ là hậu duệ của các dân tộc từ đất liền vùng Quế châu (Miao, Thai,..) gần biên giới hiện nay giữa Trung quốc và Việt Nam. Những người này cũng là tổ tiên của người “Việt” (yueh) ở Quảng Đông hiện nay.
Các địa điểm khảo cổ thời kỳ đá mới ở Tapenkeng (gần Đài Bắc) và Fengpitou (gần Cao Hùng) cho thấy các vật tìm thấy (rìu, tên đá, đồ gốm với trang trí hình thừng..) thuộc vào một nền văn hoá thời đại đá mới cách đây khoảng hơn 5,000 năm. Các nền văn hoá này có liên hệ với các di chỉ văn hoá ở đất liền phía nam Trung quốc và bắc Việt Nam. Các gốm ở các di chỉ văn hoá trên cũng có sự liên hệ với các gốm tìm thấy ở các di chỉ ở Phi Luật Tân và ở Sa Huỳnh. Điều này cho thấy giả thuyết thứ hai và ba ở trên về nguồn gốc của dân Austronesian có thể là có cơ sở. Tuy khảo cổ học cho ta thấy sự liên hệ ở thời kỳđá mới giữa cư dân đảo Đài Loan và đất liền, nhưng về phương diện ngôn ngữ hiện nay ta không còn tìm được cư dân nào còn lại trên đất liền ở nam Trung quốc và bắc Việt Nam dùng tiếng nói thuộc họ ngôn ngữ Austronesian.
Nhà khảo cổ P. Bellwood cho rằng xưa kia ngôn ngữ Austronesian có thể đã được dùng bởi các bộ tộc ở nam Trung quốc nhưng đã bị biến mất khi người Hán tràn xuống phía nam. Vết tích của ngôn ngữ Austronesian có thể tìm được ở tiếng Mân Nam (Hoklo). Nhà ngôn ngữ học Benedict cho rằng họ ngôn ngữ Austronesian và ngôn ngữ Thai-Kadai (hiện vẫn còn ở nam Trung quốc và bắc Việt nam) có liên hệ và cùng chung một gốc. Gần đây một số các nhà ngôn ngữ học cũng cho thấy có sự liên hệ giữa ngôn ngữ Austronesian và Austroasiatics (như Mon-Khmer, Việt-Mường). Họ gọi gốc chung của hai họ ngôn ngữ này là Austric và dùng phương pháp ngôn ngữ học để cấu tạo lại các từ gốc tiền-Austric. Ngoài phương diện ngôn ngữ, ta cũng thấy có sự liên hệ trong lịch sử của các dân tộc nói các thứ tiếng trên ở nam Trung quốc và Việt Nam.
Từ các dữ kiện ngôn ngữ, lịch sử và khảo cổ, nhà ngôn ngữ học R. Blust và khảo cổ học P. Bellwood đã cho rằng, bắt nguồn từ Vân Nam, nơi xuất phát nhiều sắc tộc nói nhiều loại ngôn ngữ khác nhau, và nhiều di chỉ văn hóa, người Austronesian xuống đến bờ biển rồi từ đó qua Đài Loan. Họ sau này, cũng như nhiều sắc tộ khác, bị Hán hóa, chỉ để lại vàI dấu vết ngôn ngữ trong các dân ở nam Trung quốc hiện nay.
Tuy vậy, qua sự nghiên cứu về các từ cổ Trung hoa về các sản phẩm canh nông như kê, lúa gạo, nhà ngôn ngữ L. Sagart (10) cho rằng nguồn gốc của người Austronesian là ở phía bắc sông Dương Tử. Những từ này có liên hệ đến các từ gốc Austronesian. Thuyết của ông đặt cơ sở là các di chỉ trồng lúa cổ nhất tìm được hiện nay là dọc phía nam sông Dương Tử như Hemudu, Caoxieshan (tỉnh Triết Giang) cách đây khoảng 6,500 năm và Pentoushan (Hồ Nam) cách đây khoảng 8,000 năm.
Trái với hai thuyết trên là thuyết của Meacham, Terrel và Soldheim (11) cho rằng người Austronesian chính là bắt nguồn từ các đảo trong khu vực tam giác bắc Phi Luật Tân, Indonesia đến tây New Guinea (vùng Wallacea). Họ tỏa ra các hướng khác nhau: bắc đến Đài Loan và các đảo nam Nhật bản (Ryukyu), tây đến bờ biển Việt nam, đông về Melanesia và các đảo ở Thái bình dương (Polynesia). Meacham cho rằng hiện nay khó có thể xác định là nguồn gốc người Austronesian ở nam Trung quốc qua ngôn ngữ học và khảo cổ học. Sự định tuổi về sự phát xuất các họ ngôn ngữ qua ngôn ngữ học như Blust đã làm là không chính xác và di chỉ khảo cổ ở Đài Loan chưa đủ để kết luận là người Austronesian từ nam Trung quốc đến Đài Loan. Soldheim cho rằng thật sự người Austronesian đi đến bờ biển Trung quốc, Đài Loan từ phương nam (Phi Luật Tân) và họ cũng đến bờ biển Việt Nam như ở Sa Huỳnh.
Khi kỷ thuật di truyền được bắt đầu sử dụng vào địa hạt nhân chủng học, một số các nghiên cứu về di truyền dùng các mẫu DNA và mitochondria DNA từ các bộ tộc Austronesian và các dân cư ở bắc, nam Trung quốc, các đảo ở Đông Nam Á và Thái Bình dương cho thấy có sự liên hệ rất nhiều giữa người Austronesian ở Đài Loan và các dân ở Phi Luật Tân và các cư dân tộc phía nam Trung quốc nhiều hơn ở bắc Trung quốc (9). Tuy vậy điều này chưa cho phép ta khẳng định hướng di dân đi từ hướng nào.
Nguồn gốc của người Austronesian vẫn còn là đề tài tranh luận của các nhà nghiên cứu.
Thuyết “Từ Đài Loan” về nguồn gốc Austronesian ở Thái Bình Dương
Năm 1984, nhà khảo cổ học Peter Bellwood, trong chương trình nghiên cứu phối hợp với ngôn ngữ học đã cho rằng các người Polynesian ở các đảo Thái Bình Dương như Tonga, Fiji, Tahiti, Tân Tây Lan, đảo Easter... có nguồn gốc từ Đài Loan. Họ di cư từ Đài Loan chỉ cách đây hơn 3,000 năm và nhanh chóng toả ra khắp những nơi trên. Thuyết này được phổ thông hoá nôm na là thuyết “tàu tốc hành từ Đài Loan” (“express train from Taiwan”).
Ông Bellwood (13) cho rằng người Austronesian là những người trồng lúa, với kỷ thuật canh nông, từ nam Trung quốc đã qua Đài Loan và xuống các đảo phía nam. Từ đó họ đi về phương đông đến hầu như hết tất cả các đảo ở Thái bình dương. Họ đã thay thế các dân hái lượm địa phương cư ngụ trước đó ở các đảo Đông Nam Á. Bellwood cũng dựa vào nghiên cứu của nhà ngôn ngữ học R. Blust để đưa ra thuyết của ông. Blust đã xếp loại tất cả các ngôn ngữ Austronesian, khoảng 1,200 loại, thành 10 nhóm chính. Các ngôn ngữ của các bộ tộc Austronesian ở Đài Loan rất khác nhau và chia ra thành chín nhóm khác nhau. Trong khi các ngôn ngữ Austronesian khác ở Đông nam Á và Thái Bình dương nằm vào chung một nhóm. Vì thế Blust cho rằng các ngôn ngữ ở Đài Loan là thuộc loại xưa nhất, và các ngôn ngữ Austronesian khác bắt nguồn từ Đài Loan.
Bằng chứng khảo cổ học là các loại gốm gọi là gốm Lapita được tìm thấy khắp các đảo ở Thái Bình dương, từ quần đảo Bismark, đảo Vanuatu, Caledonia đến Fiji, Tonga, Samoa. Những người Lapita này chính là tổ tiên của những người Polynesia nói tiếng Austronesian ở Thái Bình dương hiện nay. Bellwood cho rằng người Lapita phát xuất từ Đài Loan.
Vấn đề người Lapita từ đâu đến không đơn giản và đã có nhiều nhà nghiên cứu tranh luận. Nhà nhân chủng học Terrel cho rằng thật sự tổ tiên người Lapita là từ Melanesia hơn là từ người Austronesian từ Đài Loan hay Phi Luật Tân đến. Đồ gốm Lapita cổ nhất là được tìm thấy ở quần đảo Bismark, xứ sở của người Melanesia, hơn gốm tìm được ở Phi Luật Tân, mặc dầu chúng có liên hệ đến gốm Lapita. Theo ông Terrel, văn hóa người Lapita là sự tổng hợp văn hóa của người Austronesian đến trong nhiều đợt và của người Melanesia bản sứ. Thuyết của ông Terrel còn được gọi nôm na là “thuyết bờ rối” (“entagled bank hypothesis”)
Thuyết “tàu tốc hành” của Bellwood, Blust và thuyết “bờ rối” của Terrel là hai mô hình nổi bật khác nhau nhất. Các nhà nghiên cứu đã chia ra hai trường phái dựa vào hai mô hình khác nhau trên.
Thuyết “tàu tốc hành” của Bellwood và Blust được nhiều người chấp nhận trong một thời gian lâu trong các năm 1980 và đầu thập niên 1990. Khi các nhà di truyền học nhảy vào cuộc tranh luận, lúc đầu đã có các nghiên cứu di truyền mtDNA với các kết quả đầu tiên có vẻ là thuyết Bellwood và Blust đúng. Nhưng sau này, các kết quả di truyền ở nhiểm sắc thể Y và mitochondria mtDNA cho thấy giả thuyết trên của Bellwood là không hoàn toàn đúng.
Di truyền ở nhiểm sắc thể Y cho thấy người Polynesia có rất ít sư đa dạng, chứng tỏ họ xuất thân từ một số ít người đàn ông. Mặc dầu ở mtDNA và nhiểm sắc thể Y, có các vết tích và sự liên hệ một ít qua các điểm (marker) với những người Austronesian và người ở nam Trung quốc và Đông Nam Á. Nhưng sự liên hệ di truyền nhiều nhất là với các người Melanesian ở New Guinea và Austronesian ở Wallacia gần New Guinea (11)(12). Thuyết Bellwood đúng một phần nhưng mô hình Terrel có cơ sở hơn. Vì thế ông Oppenheimer (11) đã gọi nguồn gốc và di dân của người Polynesia đến Thái Bình dương là “con tàu chậm” (“slow boat”)
(b) Người Hoklo (福佬)
“Hoklo”, từ cổ xưa gốc địa phương nay được dùng để chỉ chung giống người dân tộc và ngôn ngữ vùng Phúc Kiến thay vì dùng từ Phúc Kiến như trước đây thường xử dụng để chỉ người từ tỉnh địa phương Phúc Kiến trong một nước Trung quốc rộng lớn. Các từ thường dùng khác như Hokkien, Minnan (Mân Nam), Min (Mân), hay Đài Loan cũng đã được dùng để chỉ dân tộc này. Nay thì từ “Hoklo” bản địa có khuynh hướng được dùng nhiều (nhất là trong giới hàn lâm nghiên cứu) vì nó thống nhất cho một giống dân trong dân tộc học, không mang màu sắc chính trị, thích hợp hơn là dùng danh từ về vị trí địa lý của một tỉnh. Người Hoklo không những cư trú ở Phúc Kiến mà còn có mặt ở nhiều nơi như Hải Nam, Đài Loan và ở nhiều nước khác trong khu vực Đông Nam Á do truyền thống đi biển của họ. Ở Đài Loan, hiện nay 70% dân số là người Hoklo.
NGUYỄN ĐỨC HIỆP
(còn nữa)
No comments:
Post a Comment

markdown:
Năm 2000, một sự kiện lịch sử xảy ra ở ven bờ Thái Bình Dương. Sự kiện đó không phải là Thế vận hội 2000 ở Sydney mà thế giới chú ý đến trong vài tuần, mà là một diễn biến ít người để ý đến. Một sự kiện sẽ có ảnh hưởng lâu dài đến chính trị và có thể làm thay đổi cách nhìn với thế giới bên ngoài của nhiều nước trong vùng. Sự kiện đó là kết quả bầu cử ở hòn đảo Đài Loan nhỏ bé. ứng cử viên Trần Thuỷ Biển (Chen Shui-bian) của đảng Dân chủ Tiến bộ (Democratic Progressive Party) đã thắng Quốc dân đảng và trở thành tổng thống Đài Loan, một sự thay đổi chính quyền không đổ máu, không bạo động lần đầu tiên trong lịch sử mấy ngàn năm của Trung Quốc. Lịch sử của Trung Quốc ?. Thực ra trong tâm của vị tân tổng thống thì hướng đi của chính sách mà ông đã theo đuổi từ nhiều năm trước, mà đại đa số dân đã đồng ý, thì hòn đảo này với dân số hơn 20 triệu sẽ không còn là bộ phận của Trung Quốc nữa. Nó sẽ là một quốc gia khác đứng ngoài quỹ đạo của dân tộc Trung Hoa, nó không còn dính gì trực tiếp đến Trung Quốc hay lịch sử Trung Quốc nữa, cũng như Hoa Kỳ hơn 200 trăm năm trước đây đã cắt rìa khỏi nước Anh để tạo riêng vận mệnh lịch sử của mình.
Phản ứng của Trung Quốc thật dữ dội và giận dữ, báo chí Trung Quốc dùng những lời lẽ nặng nề chưa từng thấy với một cá nhân, không kém những từ ngữ dùng trong cách mạng văn hoá với các kẻ thù giai cấp và đế quốc xưa kia trong thập niên 1960. Mấy tuần trước ngày bầu cư, hải quân Trung Quốc đã tập trận bắn tên lữa ở eo biển Đài Loan. Trên đất liền, Trung quốc dàn tên lữa hướng về Đài Loan đe dọa tinh thần dân chúng, đặt áp lực với chủ ý sẽ làm cử tri run sợ chiến tranh mà phảI bầu cho ứng cử viên Quốc dân đảng !. Oái ăm thay, Quốc dân đảng là kẻ thù trước đây của đảng cộng sản Trung Quốc. Lúc này thì cả hai lại cùng chính sách, cùng quan điểm rút từ một nền tảng tư tưởng trung ương tập quyền Đại Hán truyền thống lâu đời.
Điều gì đã gây ra sự cố động đất như vậy ?. Ngoài sự kiện ông Trần Thuỷ Biển (Chen Shui-bian) là một người Đài Loan bản sứ chính cống, không phải từ lục địa đi đến khi Quốc dân đảng thua bỏ chạy sang, thì tư tưởng và hoài bảo của ông, đại diện cho hoài bảo của đa số người Đài Loan bản sứ, chính là điều mà Trung Quốc sợ hải hơn hết. Thật sự thì không phải mà đột nhiên có sự tự phát, xuất hiện một tư tưởng tự chủ như vậy, mà nó đã có một lịch sử khá lâu dài. Tư tưởng ấy đã bị đè nén, thay thế bởi một tư tưởng khác từ bên ngoài ép đặt trên văn hoá, tư tưởng của dân tộc Đài Loan trong nhiều năm qua.
Tôi đặc biệt chú ý đến lịch sử Đài Loan và hoài bảo của người dân khi tôi viếng Đài Loan trong một dịp dự hội nghị Khoa học về môi trường khí quyển ở thành phố Đaì Trung (Taitung), do hai Viện Hàn lâm khoa học Đài Loan và Hàn lâm Khoa học Úc tổ chức vào tháng 6/2000. Trước đây tôi chỉ có để ý và nghiên cứu chút ít về người bản sứ thổ dân sống ở Đaì Loan trước khi người Hoa từ lục địa di dân sang.
Bài này có mục đích tìm hiểu những diễn biến về sự thay đổi trong xã hội, văn hoá và tư tưởng của người dân Đài Loan trong vòng 20 năm nay. Nó gợi lại trong lịch sử và trong tiềm thức của người Việt những gì tương tự mà dân tộc Việt Nam đã trãi qua cách đây hơn 1,000 năm.
(1) Cách mạng văn hoá hay tuyên ngôn độc lập?
Buổi lễ nhậm chức tổng thống ngày 20/5/200 ở Đài Bắc được tổ chức trong vườn sân trước các bậc thềm của dinh Tổng thống, một kiến trúc thời Minh Trị xây trước đây làm dinh cho viên toàn quyền của Nhật khi họ còn cai trị Đài Loan. Dinh này cũng biểu trưng quyền lực của Quốc dân đảng trong bao năm trước đây khi họ nắm quyền hơn nữa thế kỷ. Những sự kiện xảy ra ở buổi lễ mang đầy những biểu tượng đáng kể, mà một nhà nghiên cứu ở Viện Xã hội học, thuộc Hàn lâm Trung hoa (Academia Sinica) ở Đài bắc đã viết lại như sau trên diễn đàn điện tử thảo luận về Đông Nam Á (Southeast Asia Discussion List, SEASIA-L) (1).
Buổi lễ bắt đầu 9:50 sáng, mọi người quan khách trong và ngoài nước tưởng sẽ nghe bài quốc ca Cộng hoà Trung quốc (Republic of China) đầu tiên, nhưng tất cả đều ngạc nhiên khi một nhóm nhạc sĩ thổ dân của bộ lạc Bunum bản sứ (thuộc tộc Austronesian) đứng lên hát bài ca dân tộc truyền thống “Báo tin vui”. Sau đó là các phần trình diễn của các bộ lạc bản sứ Austronesian khác ,tiếp theo là bài hát dân ca của người Hakka (Hẹ hay Khách trú) và dân ca người Holo. Chỉ khi tổng thống Trần Thuỷ Biển và phó tổng thống bà Annette Lu bước ra từ dinh Tổng thống thì bài quốc ca mới được hát sau cùng. Người hát quốc ca không khác hơn là cô ca sĩ nổi tiếng ở Đài Loan (và Trung quốc) Chang Hui-mei, gốc người thổ dân bộ lạc Puyma. Cô có nhiều thính giả không những ở Đài Loan mà còn rất được ái mộ ở Trung quốc lục địa. Trước kia không bao giờ có sự có mặt của văn hoá địa phương trong những nghi lễ trịnh trọng. Nay thì ngay cả bài quốc ca cũng xuống hàng thứ yếu. Sự phá vỡ nghi thức này rất có ý nghĩa. Nó có chủ đích cho thấy là chính phủ mới từ đây về sau sẽ theo đuổi chính sách đứng trên quan điểm của người địa phương (Hoklo, Hakka, Austronesian) chứ không như chính phủ Quốc dân đảng trước kia đứng trên quan điểm trọng Hán.
Hiểu được hậu ý của chính phủ Trần Thuỷ Biển, Trung quốc đã giận dữ, ngay cả Amei cũng không thoát khỏi sự tức giận ấy. Sau khi cô tham dự và hát bài quốc ca Đài Loan (Cộng hòa Trung quốc) ở lễ nhậm chức của tổng thống Trần Thuỷ Biển , chính phủ Trung quốc ra lệnh tẩy chay Amei, đài truyền hình, truyền thanh từ ngày đó không được trình chiếu, phát hành các bài hát của ca sĩ Amei. Báo chí cấm đề cập đến cô, ngay cả các biểu ngữ quảng cáo không được đăng các hình ảnh ca sĩ Amei. Ở Bắc Kinh và Thượng Hải, hình Amei trên các bảng quảng cáo nước ngọt Sprite của công ty Coca-Cola đã bị bôi xoá đi. Tuy vậy các đĩa CD của cô, người ta vẫn còn có thể tìm thấy được ở một số các cửa hàng nếu chịu khó truy lùng. Wu Bai, một ca sĩ nam nổi tiếng ở Đài Loan và Trung quốc, cũng chịu chung một số phận, khi ông hát và ủng hộ Trần Thuỷ Biển.
Bài diễn văn của Trần Thuỷ Biển rất ít đề cập đến sự quan hệ với Trung quốc (một vấn đề thời sự nóng bỏng lúc đó), mà hầu hết là về lịch sử và văn hoá Đài Loan, về cải tổ chính trị và chính sách đối nội. Trần Thuỷ Biển nói đến Đài Loan 40 lần, Cộng hoà Trung quốc (ROC) 9 lần, Trung quốc chỉ 1 lần nhưng Formosa (tên cũ của đảo Đài Loan) 2 lần và 4 lần nhấn mạnh nói lớn “Đài Loan đứng lên !”.
Đài Loan thực sự đã đứng dậy về văn hoá và chính trị. Trần Thủy Biển nêu lên những sự áp bức, xâm lược bởi đế quốc mà cả hai dân chúng ở Trung quốc và Đài Loan đã là nạn nhân chịu dựng trong thế kỷ 20. Thật sự Đài Loan còn khổ sở nặng hơn dưới chế độ thực dân Nhật. Những kinh nghiệm lịch sử tương tự như thế đáng ra đã mang lại sự thông cảm và hiểu nhau giữa hai dân tộc ở hai bên của eo biển Đài Loan, và từ đó đặt nền tảng cho sự theo đuổi thiết lập tự do, dân chủ và nhân quyền cùng với nhau. Tuy nhiên, do sự phân ly lâu dài trong lịch sử, hai vùng đã phát triển theo hai hướng khác nhau đi đến sự khác biệt tột độ về nhiều phương diện từ hệ thống chính trị đến văn hoá và phong cách sống. Điều này đã cản trở sự thông cảm và thiết lập tình hữu nghị giữa hai nước.
Bài diễn văn này là một tuyên bố chính trị quan trọng. Ông phân biệt rõ sự khác biệt giữa lịch sử Trung quốc và lịch sử Đài Loan. Đài Loan đã trãi qua thời kỳ bị Nhật đô hộ lâu dài và đã có lịch sử riêng chứ không phải chỉ có lịch sử mới đây tách ra khỏi Trung quốc bắt đầu từ 1949, với nhãn quan của người Hán đặt trọng tâm vào cuộc nội chiến quốc-cộng. Ông nói là cách đây 400 năm, Đài Loan được gọi là Formosa, hòn đảo xinh đẹp, nay Đài Loan còn là một hòn đảo có một nền dân chủ trưởng thành và thanh tao. Ông cho rằng lịch sử Đài Loan tiếp diễn cách đây 400 năm từ di sản của thổ dân Austronesian, cư dân đầu tiên, chứ không phải xuất phát từ 5,000 năm của lịch sử Trung quốc. Ông là vị Tổng thống Đài Loan đầu tiên đã đặt trọng tâm của vũ trụ quan vào lịch sử đảo và vào di sản Austronesian.
Ông đặc biệt nói về văn hoá địa phương, các tổ chức của cộng đồng, phi chính phủ đã được thành lập để phát triển, bảo tồn lịch sử, văn hoá ở mọi địa phương, làng xã. Tất cả đó là một phần của văn hoá Đài Loan. Đài Loan là một xã hội đa văn hoá, trong đó mọi người dân mở rộng chấp nhận sự đa dạng và giao lưu với nhau giữa các người Austronesian, Hoklo, Hakka và người Hoa ở lục địa sang. Ông nói về văn hoá Hoa kiều và đặt cộng đồng người Hoa ở Đài Loan giống như cộng đồng người Hoa trên thế giới như ở Singapore, Sydney hay San Francisco trong môi trường đa văn hoá, chứ không phải người Hoa giữa dân số của một nước Trung quốc thống nhất.
Ông nhấn mạnh đến cuộc sống “văn hoá” thường ngày của người dân bình thường và nóI về bản thân ông xuất thân là con của một tá điền trong một gia đình nghèo và đã vươn lên để trở thành tổng thống của một nước được tín nhiệm của dân Formosa, những người con của Đài Loan như ông.
Tinh thần từ bài diễn văn giống như tinh thần của một bản tuyên bố độc lập hơn là của một bài diễn văn nhậm chức bình thường.
(2) Các dân tộc ở Đài Loan
Vì đâu mà ông Trần Thuỷ Biển đã “tuyên bố độc lập” như vậy?. Bài ông nói đã phản ảnh được những gì sâu sa xảy ra trong tư tưởng ở xã hội Đài Loan trong nhiều năm vừa qua ở nhiều lãnh vực.
Một hiện tượng xã hội đáng chú ý gần đây là một số vấn đề nghiên cứu trong phạm vi khoa học có liên hệ đến các dân tộc ở Đài Loan đã lan ra khỏi phạm vi hạn hẹp và trở thành một đề tài nóng bỏng trong xã hội mà trước đây ít có thể xảy ra.
Giáo sư Lâm Mã Lý, nhà di truyền học ở bệnh viện Mckay Memorial ở Đài Bắc, đã bỏ ra nhiều năm nghiên cứu về nguồn gốc di truyền của các bộ tộc thổ dân sống lâu đời từ thời tiền sử ở Đài Loan. Một đề tài hầu như lúc đó không ai ở Đài Loan để ý Sau khi công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí khoa học vào năm 2000 (2), bà đã nhận được rất nhiều thư, điện thư từ các người “Đài Loan” không phải thổ dân (Mân Nam và Hakka) muốn tìm hiểu thêm về nguồn gốc của họ, họ không cho rằng họ có nguồn gốc từ người Hán. Giáo sư Lâm Mã Lý từ đó chuyển trọng tâm nghiên cứu của bà sang người Minnam (Mân Nam) và Hakka.
Sau hơn một năm nghiên cứu di truyền trên hệ thống miễn nhiễm (Human Leucocyte Antigen, HLA) ở nhiễm sắc thể 6 (chromosome 6) qua máu của các dân Mân Nam (Hoklo), Hakka và các mẫu máu từ nhiều nước kết hợp được trong tổ hoạt động quốc tế về HLA (International Histocompatibility Workshop) ở Nhật năm 1998, giáo sư Lâm Mã Lý đã công bố kết quả (3) về sự liên hệ và khoảng cách của các nhóm dân trên sơ đồ cây di truyền. Kết quả cho thấy người Mân Nam và Hakka rất gần với người Việt, Thái và các dân thuộc chủng mongoloid Nam Á, khác sa với người Hán thuộc chủng mongoloid Bắc Á. Giáo sư Lâm Mã Lý cho rằng người “Đài Loan” thuộc dân tộc Mân Việt (Min Yueh) chứ không phải dân tộc Hán, mặc dù đã có sự pha trộn trong lịch sử với người Hán di cư từ phương Bắc.
Trong cuộc phỏng vấn trên báo Taipei Times (Đài Bắc thời báo) (4), có câu hỏi là có phải nghiên cứu của bà đã gây chú ý và bàn luận rất nhiều là vì nó đã thách thức chủ nghĩa Hán trung tâm cho rằng người Hán và văn minh Hán Hoa là cội nguồn của tất cả mà ra, và do đó đã rơi vào cuộc tranh luận chính trị về sự thống nhất với Trung quốc. Bà trả lời là bà cũng biết trước là kết quả nghiên cứu di truyền sẽ khơi động sự bàn luận tranh cãi, nhưng bà cũng nói rằng kết luận của nghiên cứu cũng không phải là gì mới lạ vì trước đây hai nhà nhân chủng học nổi tiếng đã công bố lâu rồi về dân tộc và văn minh của người Mân Việt, Hakka và Bách Việt. Kết quả của bà chỉ chứng minh một cách khoa học thêm mà thôi. Cả hai công trình nghiên cứu này đã được biết từ lâu trước khi có chủ đề bàn luận về thống nhất hay độc lập ở Đài Loan. Đó là công trình nghiên cứu của Lin Hui Shaing, “The Ethnology of China”, xuất bản năm 1937 và W. Meacham, “Origins and development of the Yueh coastal neolithic: A microcosm of cultural change on the mainland of East Asia”, công bố vào năm 1981. Cả hai đã đi đến cùng kết luận về nguồn gốc của dân Bách Việt.
Cũng trong cuộc phỏng vấn này, có câu hỏi là có phải nghiên cứu của bà có mục đích chính trị không, vì hiện nay có rất nhiều người đã dùng nghiên cứu của bà trong chính trường. Bà nói rằng mọi người nên hiểu biết về nguồn gốc của mình. Và bà chỉ muốn tìm ra nguồn gốc của người địa phương sống lâu đời ở Đài Loan. Bà không hiểu tại sao người Mỹ gốc Phi lại có thể đi tìm được nguồn gốc của họ, mà người Đài Loan lại không có thể nói được “Chúng ta là người Mân Việt cổ xưa”. Bà muốn rằng người Đài Loan nên xem mình là người địa phương Mân Việt chứ không phải Hán từ bắc Trung quốc. Bà nói : “Bài nghiên cứu của tôi đơn giản là chỉ để hiểu biết về nguồn gốc. Tôi không biết gì về chính trị và không thuộc tổ chức chính trị nào”.
Để có một cái nhìn tổng quát về tình hình Đài Loan và hiểu thêm về các dân tộc và văn hóa ở hòn đảo này, chúng ta phải bắt đầu từ các dữ kiện lịch sử và dân tộc học mà tôi cố gắng tóm lược như sau.
Bộ tộc Austronesian
Những người bản sứ thuộc dòng ngôn ngữ Austronesian là những dân đã sống lâu đời ở Đài Loan từ trước thế kỷ 17 khi các người ngoại quốc, như Hoà Lan, Tây Ban Nha và sau này từ Trung quốc bắt đầu đến chiếm đóng và định cư. Ngôn ngữ của các bộ tộc bản sứ cũng rất đa dạng và khác nhau, nhưng tất cả đều thuộc họ ngôn ngữ Austronesian, cùng họ với ngôn ngữ Phi Luật Tân, Indonesia, Mã Lai và ở nhiều đảo khác trong Thái Bình Dương. Hiện nay người thổ dân Austronesian chỉ còn có khoảng dưới 2% dân số Đài Loan và gồm các bộ tộc sau (theo thứ tự dân số) : Amis (130,000), Paiwan (60,000), Tayal (50,000), Bunun (38,000), Taroko (30,000), Puyuma (8,000), Rukai (8,000), Tsu (6,000), Yami (4,000), Saisiat (4,000), Thao (250). Một số bộ tộc khác ở đồng bằng và bờ biển trước đây đã biến mất, qua sự đồng hoá trong cộng đồng các người Hoklo, Hakka di dân từ Trung quốc trong các thế kỷ trước. Ngôn ngữ của các bộ tộc này chỉ còn giữ lại trong các tự điển và bài viết về họ của người Hoà Lan, Nhật và Đài Loan sau này, và một số từ còn sót lại trong tiếng Hoklo.
Trong suốt lịch sử từ 1624, khi người Hoà Lan đến chiếm, cho đến thời kỳ thuộc nhà Thanh, rồi thuộc Nhật Bản và gần đây dưới chế độ Quốc dân đảng, người thổ dân thường bị phân biệt, chèn ép trong xã hội. Có lúc họ đã nổi dậy, như năm 1930, một bộ lạc đã nổi lên chống Nhật nhưng họ đã bị đàn áp đẫm máu. Đất đai của họ đã bị lấn chiếm và mất dần (cách đây không lâu, có nơi đất của họ đã được dùng để chôn các chất thải nguyên tử nguy hiểm). Năm 1984, Liên minh thổ dân Đài Loan đã được thành lập bởi một số trí thức và các lãnh đạo các bộ tộc để bảo vệ quyền lợi và văn hoá thổ dân. Họ đã tranh đấu trong nhiều năm cùng với đảng Dân chủ tiến bộ đối lập chống lại các chính sách văn hóa và bất công của chính quyền. Ngày nay, quyền lợi và văn hoá thổ dân đã được khuyến khích phát triển nhất là từ khi chính phủ Trần Thuỷ Biển nắm quyền từ năm 2000.
Như các người Austronesian khác ở Đông Nam Á (Mã Lai, Phi Luật Tân, Nam Dương), các bộ tộc thổ dân đều có tục ăn trầu và xâm mình. Đặc biệt người Atayal còn xâm hình rất nhiều lên mặt. Theo truyền thuyết của họ, lúc khởi thủy chỉ có hai anh em. Vì muốn sinh sản con người, người em gái đã xâm hình lên mặt để che dấu gạt anh và sinh sản con cháu. Người Rukai, trong lễ hội xuân, còn có phong tục chơi đu xích đu. Người con gái đu xích đu, trong khi người con trai đẩy và bắt lấy. Trò chơi ở lệ hội xuân này tương tự như trò chơi của lễ hội người Việt và chúng có nguồn gốc phồn thực.
Vì là thiểu số, hiện nay văn hoá người thổ dân có nguy cơ biến mất khi đa số thanh niên cố gắng hoà nhập vào xã hội Đài Loan. Trước đây vì bị phân biệt, nên đa số đã cố gắng dấu đi đặc tính thổ dân để hoà nhập. Ngày nay với chính sách bảo vệ và phát triển văn hoá bản sứ trong giáo dục, chính trị và kinh tế, họ đã có mặt ở mọi thành phần, tầng lớp trong xã hội Đài Loan và hảnh diện là người có gốc tích thổ dân, dân cư đầu tiên của nước Đài Loan. Cuối năm 2001, ở Đài Trung, nơi có nhiều thổ dân thuộc các bộ tộc khác nhau, đã có tổ chức lễ hội về văn hóa Austronesian, với sự hiện diện của nhiều học giả thế giới đến dự hội nghị nghiên cứu Austronesian tổ chức cùng thời gian. Chang Hui-mei (Amei), ca sĩ nổi tiếng ở Đài Loan, là một người gốc thổ dân bộ lạc Puyuma bản sứ đã trình diễn nhiều bài dân ca Austronesian khai mạc liên hoan văn hoá này. Viện hàn lâm Academia Sinica cũng đã xuất bản nhiều công trình nghiên cứu về văn hóa và con người Austronesian. Cùng với “Hiệp hội nghiên cứu tiền sử ấn và Thái Bình dương”, Academia Sinica đã tổ chức nhiều hội nghị quốc tế về người Austronesian, như ở Đài Trung và Đài bắc vừa rồi.
Nguồn gốc người Austronesian ở Đài Loan
Có nhiều giả thuyết (9) về nguồn gốc của người Austronesian trên đảo Đài Loan: (a) họ là hậu duệ của người từ đảo Ryukyu ở nam Nhật Bản đến cách đây hơn 2,000 năm (b) họ là những người Mã Lai đi từ các đảo phương Nam lên (c) họ là hậu duệ của các dân tộc từ đất liền vùng Quế châu (Miao, Thai,..) gần biên giới hiện nay giữa Trung quốc và Việt Nam. Những người này cũng là tổ tiên của người “Việt” (yueh) ở Quảng Đông hiện nay.
Các địa điểm khảo cổ thời kỳ đá mới ở Tapenkeng (gần Đài Bắc) và Fengpitou (gần Cao Hùng) cho thấy các vật tìm thấy (rìu, tên đá, đồ gốm với trang trí hình thừng..) thuộc vào một nền văn hoá thời đại đá mới cách đây khoảng hơn 5,000 năm. Các nền văn hoá này có liên hệ với các di chỉ văn hoá ở đất liền phía nam Trung quốc và bắc Việt Nam. Các gốm ở các di chỉ văn hoá trên cũng có sự liên hệ với các gốm tìm thấy ở các di chỉ ở Phi Luật Tân và ở Sa Huỳnh. Điều này cho thấy giả thuyết thứ hai và ba ở trên về nguồn gốc của dân Austronesian có thể là có cơ sở. Tuy khảo cổ học cho ta thấy sự liên hệ ở thời kỳđá mới giữa cư dân đảo Đài Loan và đất liền, nhưng về phương diện ngôn ngữ hiện nay ta không còn tìm được cư dân nào còn lại trên đất liền ở nam Trung quốc và bắc Việt Nam dùng tiếng nói thuộc họ ngôn ngữ Austronesian.
Nhà khảo cổ P. Bellwood cho rằng xưa kia ngôn ngữ Austronesian có thể đã được dùng bởi các bộ tộc ở nam Trung quốc nhưng đã bị biến mất khi người Hán tràn xuống phía nam. Vết tích của ngôn ngữ Austronesian có thể tìm được ở tiếng Mân Nam (Hoklo). Nhà ngôn ngữ học Benedict cho rằng họ ngôn ngữ Austronesian và ngôn ngữ Thai-Kadai (hiện vẫn còn ở nam Trung quốc và bắc Việt nam) có liên hệ và cùng chung một gốc. Gần đây một số các nhà ngôn ngữ học cũng cho thấy có sự liên hệ giữa ngôn ngữ Austronesian và Austroasiatics (như Mon-Khmer, Việt-Mường). Họ gọi gốc chung của hai họ ngôn ngữ này là Austric và dùng phương pháp ngôn ngữ học để cấu tạo lại các từ gốc tiền-Austric. Ngoài phương diện ngôn ngữ, ta cũng thấy có sự liên hệ trong lịch sử của các dân tộc nói các thứ tiếng trên ở nam Trung quốc và Việt Nam.
Từ các dữ kiện ngôn ngữ, lịch sử và khảo cổ, nhà ngôn ngữ học R. Blust và khảo cổ học P. Bellwood đã cho rằng, bắt nguồn từ Vân Nam, nơi xuất phát nhiều sắc tộc nói nhiều loại ngôn ngữ khác nhau, và nhiều di chỉ văn hóa, người Austronesian xuống đến bờ biển rồi từ đó qua Đài Loan. Họ sau này, cũng như nhiều sắc tộ khác, bị Hán hóa, chỉ để lại vàI dấu vết ngôn ngữ trong các dân ở nam Trung quốc hiện nay.
Tuy vậy, qua sự nghiên cứu về các từ cổ Trung hoa về các sản phẩm canh nông như kê, lúa gạo, nhà ngôn ngữ L. Sagart (10) cho rằng nguồn gốc của người Austronesian là ở phía bắc sông Dương Tử. Những từ này có liên hệ đến các từ gốc Austronesian. Thuyết của ông đặt cơ sở là các di chỉ trồng lúa cổ nhất tìm được hiện nay là dọc phía nam sông Dương Tử như Hemudu, Caoxieshan (tỉnh Triết Giang) cách đây khoảng 6,500 năm và Pentoushan (Hồ Nam) cách đây khoảng 8,000 năm.
Trái với hai thuyết trên là thuyết của Meacham, Terrel và Soldheim (11) cho rằng người Austronesian chính là bắt nguồn từ các đảo trong khu vực tam giác bắc Phi Luật Tân, Indonesia đến tây New Guinea (vùng Wallacea). Họ tỏa ra các hướng khác nhau: bắc đến Đài Loan và các đảo nam Nhật bản (Ryukyu), tây đến bờ biển Việt nam, đông về Melanesia và các đảo ở Thái bình dương (Polynesia). Meacham cho rằng hiện nay khó có thể xác định là nguồn gốc người Austronesian ở nam Trung quốc qua ngôn ngữ học và khảo cổ học. Sự định tuổi về sự phát xuất các họ ngôn ngữ qua ngôn ngữ học như Blust đã làm là không chính xác và di chỉ khảo cổ ở Đài Loan chưa đủ để kết luận là người Austronesian từ nam Trung quốc đến Đài Loan. Soldheim cho rằng thật sự người Austronesian đi đến bờ biển Trung quốc, Đài Loan từ phương nam (Phi Luật Tân) và họ cũng đến bờ biển Việt Nam như ở Sa Huỳnh.
Khi kỷ thuật di truyền được bắt đầu sử dụng vào địa hạt nhân chủng học, một số các nghiên cứu về di truyền dùng các mẫu DNA và mitochondria DNA từ các bộ tộc Austronesian và các dân cư ở bắc, nam Trung quốc, các đảo ở Đông Nam Á và Thái Bình dương cho thấy có sự liên hệ rất nhiều giữa người Austronesian ở Đài Loan và các dân ở Phi Luật Tân và các cư dân tộc phía nam Trung quốc nhiều hơn ở bắc Trung quốc (9). Tuy vậy điều này chưa cho phép ta khẳng định hướng di dân đi từ hướng nào.
Nguồn gốc của người Austronesian vẫn còn là đề tài tranh luận của các nhà nghiên cứu.
Thuyết “Từ Đài Loan” về nguồn gốc Austronesian ở Thái Bình Dương
Năm 1984, nhà khảo cổ học Peter Bellwood, trong chương trình nghiên cứu phối hợp với ngôn ngữ học đã cho rằng các người Polynesian ở các đảo Thái Bình Dương như Tonga, Fiji, Tahiti, Tân Tây Lan, đảo Easter... có nguồn gốc từ Đài Loan. Họ di cư từ Đài Loan chỉ cách đây hơn 3,000 năm và nhanh chóng toả ra khắp những nơi trên. Thuyết này được phổ thông hoá nôm na là thuyết “tàu tốc hành từ Đài Loan” (“express train from Taiwan”).
Ông Bellwood (13) cho rằng người Austronesian là những người trồng lúa, với kỷ thuật canh nông, từ nam Trung quốc đã qua Đài Loan và xuống các đảo phía nam. Từ đó họ đi về phương đông đến hầu như hết tất cả các đảo ở Thái bình dương. Họ đã thay thế các dân hái lượm địa phương cư ngụ trước đó ở các đảo Đông Nam Á. Bellwood cũng dựa vào nghiên cứu của nhà ngôn ngữ học R. Blust để đưa ra thuyết của ông. Blust đã xếp loại tất cả các ngôn ngữ Austronesian, khoảng 1,200 loại, thành 10 nhóm chính. Các ngôn ngữ của các bộ tộc Austronesian ở Đài Loan rất khác nhau và chia ra thành chín nhóm khác nhau. Trong khi các ngôn ngữ Austronesian khác ở Đông nam Á và Thái Bình dương nằm vào chung một nhóm. Vì thế Blust cho rằng các ngôn ngữ ở Đài Loan là thuộc loại xưa nhất, và các ngôn ngữ Austronesian khác bắt nguồn từ Đài Loan.
Bằng chứng khảo cổ học là các loại gốm gọi là gốm Lapita được tìm thấy khắp các đảo ở Thái Bình dương, từ quần đảo Bismark, đảo Vanuatu, Caledonia đến Fiji, Tonga, Samoa. Những người Lapita này chính là tổ tiên của những người Polynesia nói tiếng Austronesian ở Thái Bình dương hiện nay. Bellwood cho rằng người Lapita phát xuất từ Đài Loan.
Vấn đề người Lapita từ đâu đến không đơn giản và đã có nhiều nhà nghiên cứu tranh luận. Nhà nhân chủng học Terrel cho rằng thật sự tổ tiên người Lapita là từ Melanesia hơn là từ người Austronesian từ Đài Loan hay Phi Luật Tân đến. Đồ gốm Lapita cổ nhất là được tìm thấy ở quần đảo Bismark, xứ sở của người Melanesia, hơn gốm tìm được ở Phi Luật Tân, mặc dầu chúng có liên hệ đến gốm Lapita. Theo ông Terrel, văn hóa người Lapita là sự tổng hợp văn hóa của người Austronesian đến trong nhiều đợt và của người Melanesia bản sứ. Thuyết của ông Terrel còn được gọi nôm na là “thuyết bờ rối” (“entagled bank hypothesis”)
Thuyết “tàu tốc hành” của Bellwood, Blust và thuyết “bờ rối” của Terrel là hai mô hình nổi bật khác nhau nhất. Các nhà nghiên cứu đã chia ra hai trường phái dựa vào hai mô hình khác nhau trên.
Thuyết “tàu tốc hành” của Bellwood và Blust được nhiều người chấp nhận trong một thời gian lâu trong các năm 1980 và đầu thập niên 1990. Khi các nhà di truyền học nhảy vào cuộc tranh luận, lúc đầu đã có các nghiên cứu di truyền mtDNA với các kết quả đầu tiên có vẻ là thuyết Bellwood và Blust đúng. Nhưng sau này, các kết quả di truyền ở nhiểm sắc thể Y và mitochondria mtDNA cho thấy giả thuyết trên của Bellwood là không hoàn toàn đúng.
Di truyền ở nhiểm sắc thể Y cho thấy người Polynesia có rất ít sư đa dạng, chứng tỏ họ xuất thân từ một số ít người đàn ông. Mặc dầu ở mtDNA và nhiểm sắc thể Y, có các vết tích và sự liên hệ một ít qua các điểm (marker) với những người Austronesian và người ở nam Trung quốc và Đông Nam Á. Nhưng sự liên hệ di truyền nhiều nhất là với các người Melanesian ở New Guinea và Austronesian ở Wallacia gần New Guinea (11)(12). Thuyết Bellwood đúng một phần nhưng mô hình Terrel có cơ sở hơn. Vì thế ông Oppenheimer (11) đã gọi nguồn gốc và di dân của người Polynesia đến Thái Bình dương là “con tàu chậm” (“slow boat”)
(b) Người Hoklo (福佬)
“Hoklo”, từ cổ xưa gốc địa phương nay được dùng để chỉ chung giống người dân tộc và ngôn ngữ vùng Phúc Kiến thay vì dùng từ Phúc Kiến như trước đây thường xử dụng để chỉ người từ tỉnh địa phương Phúc Kiến trong một nước Trung quốc rộng lớn. Các từ thường dùng khác như Hokkien, Minnan (Mân Nam), Min (Mân), hay Đài Loan cũng đã được dùng để chỉ dân tộc này. Nay thì từ “Hoklo” bản địa có khuynh hướng được dùng nhiều (nhất là trong giới hàn lâm nghiên cứu) vì nó thống nhất cho một giống dân trong dân tộc học, không mang màu sắc chính trị, thích hợp hơn là dùng danh từ về vị trí địa lý của một tỉnh. Người Hoklo không những cư trú ở Phúc Kiến mà còn có mặt ở nhiều nơi như Hải Nam, Đài Loan và ở nhiều nước khác trong khu vực Đông Nam Á do truyền thống đi biển của họ. Ở Đài Loan, hiện nay 70% dân số là người Hoklo.
**NGUYỄN ĐỨC HIỆP**
(còn nữa)
## No comments:
## Post a Comment


text:
Index
Shop
Calendar
Trợ giúp
Tìm kiếm
Tìm kiếm
Display results as :
Số bài
Chủ đề
Advanced Search
Thành viên
Đăng ký
Đăng Nhập
Welcome to A3BT Forum's. Mái nhà chung của tập thể lớp VSĐ trường THPT chuyên Bến Tre - Bến Tre khóa 09-12
A3BT Forum's
::
Góc chia sẻ - download tài liệu
::
Phần mềm & Ứng dụng
::
Dành cho máy tính
(Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
ID
Pass
Ghi nhớ
:: Quên mật khẩu ::
Share
|
(Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
8/2/2011, 10:14 am
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
wind_sun_rain
Uy danh:
TV THÂN THIẾT
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
12/05/2010
Posts
:
678
Thanked
:
32
Points
:
524
Status
:
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
:
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
12/05/2010
Posts
:
678
Thanked
:
32
Points
:
524
Status
:
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
Tiêu đề: (Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
Ghép vần đúng (Letter Drop & Drag) là phần mềm nằm trong nhóm Việt Games đầu tiên của Công ty Công nghệ Tin học Nhà trường. Phần mềm trò chơi này cũng nằm trong CD Việt Games 7 do Công ty phát hành. Đây là trò chơi rèn luyện khả năng quan sát, nhanh tay, tinh mắt kéo thả chuột dành cho các bạn nhỏ từ
6 đến 12 tuổi.
Trên màn hình sẽ xuất hiện ngẫu nhiên nhiều chữ và vần khác nhau. Nhiệm vụ của em là tìm ra một cặp âm đầu + âm vần sao cho chúng có thể ghép lại với nhau thành một từ có nghĩa. Thao tác như sau: dùng chuột kéo thả một chữ, vần vào chữ, vần còn lại. Nếu việc kéo thả chính xác, cặp âm + vần này sẽ bị xóa khỏi màn hình và e được thưởng thêm 5 điểm. Nếu thực hiện sai, em bị trừ đi 1 điểm. Nhiệm vụ của em là trong thời gian nhanh nhất xóa hết tất cả các âm và vần trên màn hình.
Link Download
:
Được sửa bởi wind_sun_rain ngày 8/2/2011, 10:21 am; sửa lần 2.
8/2/2011, 10:16 am
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
wind_sun_rain
Uy danh:
TV THÂN THIẾT
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
12/05/2010
Posts
:
678
Thanked
:
32
Points
:
524
Status
:
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
:
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
12/05/2010
Posts
:
678
Thanked
:
32
Points
:
524
Status
:
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
Tiêu đề: Re: (Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
đã nói lài GIẢI TRÍ thì không nên phân biệt độ tuổi ... hì hì ... mong trò chơi nj sẽ giúp chúng ta tự tin hơn ...( vì chơi thắng hoài ...) ... vững buoc hon tren con dường tương lai (kaka)
=_+ !!!
:
8/2/2011, 1:29 pm
Sống thật nhanh, cố gắng đánh lừa chính mình, để khi dừng lại, cảm thấy mình mất mát quá nhiều!
peech
Uy danh:
Quản lí nhân sự A3
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
249
Thanked
:
24
Points
:
713
Status
:
Sống thật nhanh, cố gắng đánh lừa chính mình, để khi dừng lại, cảm thấy mình mất mát quá nhiều!
:
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
249
Thanked
:
24
Points
:
713
Status
:
Sống thật nhanh, cố gắng đánh lừa chính mình, để khi dừng lại, cảm thấy mình mất mát quá nhiều!
Tiêu đề: Re: (Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
L mun dua tui minh tro ve tuoi tho
:
Pe Eck dễ thương đáng iu nè
8/2/2011, 4:00 pm
Khi tất cả mọi thứ mất đi thì ngày mai vẫn còn !
widmonster
Uy danh:
Điều Hành 4rum
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
700
Thanked
:
18
Points
:
7082
Status
:
Khi tất cả mọi thứ mất đi thì ngày mai vẫn còn !
:
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
700
Thanked
:
18
Points
:
7082
Status
:
Khi tất cả mọi thứ mất đi thì ngày mai vẫn còn !
Tiêu đề: Re: (Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
That's right
:
“
Có dám ước mơ thì mới đạt thành công. Bạn sẽ có điều bạn muốn
nếu bạn giúp những người xung quanh đạt được những gì họ muốn.
"
[Zig Ziglar]
8/2/2011, 5:10 pm
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
wind_sun_rain
Uy danh:
TV THÂN THIẾT
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
12/05/2010
Posts
:
678
Thanked
:
32
Points
:
524
Status
:
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
:
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
12/05/2010
Posts
:
678
Thanked
:
32
Points
:
524
Status
:
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
Tiêu đề: Re: (Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
ad doi ch tui cai huy chuong dzep dzep koi...
baj vjet nj hay muk ... vote vote !!!!
:
8/2/2011, 6:01 pm
Khi tất cả mọi thứ mất đi thì ngày mai vẫn còn !
widmonster
Uy danh:
Điều Hành 4rum
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
700
Thanked
:
18
Points
:
7082
Status
:
Khi tất cả mọi thứ mất đi thì ngày mai vẫn còn !
:
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
700
Thanked
:
18
Points
:
7082
Status
:
Khi tất cả mọi thứ mất đi thì ngày mai vẫn còn !
Tiêu đề: Re: (Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
đây hệ thống huy chương tự động, sửa nữa vất vả lắm
:
“
Có dám ước mơ thì mới đạt thành công. Bạn sẽ có điều bạn muốn
nếu bạn giúp những người xung quanh đạt được những gì họ muốn.
"
[Zig Ziglar]
9/2/2011, 4:40 pm
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
wind_sun_rain
Uy danh:
TV THÂN THIẾT
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
12/05/2010
Posts
:
678
Thanked
:
32
Points
:
524
Status
:
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
:
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
12/05/2010
Posts
:
678
Thanked
:
32
Points
:
524
Status
:
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
Tiêu đề: Re: (Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
vay tui gang post baj nha... chung nao co huy chuong dep? may tram baj lan?
:
9/2/2011, 4:47 pm
Khi tất cả mọi thứ mất đi thì ngày mai vẫn còn !
widmonster
Uy danh:
Điều Hành 4rum
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
700
Thanked
:
18
Points
:
7082
Status
:
Khi tất cả mọi thứ mất đi thì ngày mai vẫn còn !
:
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
700
Thanked
:
18
Points
:
7082
Status
:
Khi tất cả mọi thứ mất đi thì ngày mai vẫn còn !
Tiêu đề: Re: (Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
chủ yếu là chất lượng, không cần số lượng đâu
:
“
Có dám ước mơ thì mới đạt thành công. Bạn sẽ có điều bạn muốn
nếu bạn giúp những người xung quanh đạt được những gì họ muốn.
"
[Zig Ziglar]
9/2/2011, 7:36 pm
Sống thật nhanh, cố gắng đánh lừa chính mình, để khi dừng lại, cảm thấy mình mất mát quá nhiều!
peech
Uy danh:
Quản lí nhân sự A3
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
249
Thanked
:
24
Points
:
713
Status
:
Sống thật nhanh, cố gắng đánh lừa chính mình, để khi dừng lại, cảm thấy mình mất mát quá nhiều!
:
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
249
Thanked
:
24
Points
:
713
Status
:
Sống thật nhanh, cố gắng đánh lừa chính mình, để khi dừng lại, cảm thấy mình mất mát quá nhiều!
Tiêu đề: Re: (Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
kok phải...L đang tập cho chúng ta có dc kỹ năng ráp từ của như khi học lớp 1 cô có dạy...đề nghị trao cho L bằng khen cống hiến vì giáo dục!
:
Pe Eck dễ thương đáng iu nè
9/2/2011, 7:39 pm
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
wind_sun_rain
Uy danh:
TV THÂN THIẾT
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
12/05/2010
Posts
:
678
Thanked
:
32
Points
:
524
Status
:
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
:
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
12/05/2010
Posts
:
678
Thanked
:
32
Points
:
524
Status
:
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
Tiêu đề: Re: (Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
hai nguoi... dang khen hay dang châm biem tui vay? hehe... chien post bai thi ong khoi lo, tui post nhung tac pham dang hot, nhung tac pham van hoc thui... bao dam chat luong...tui dinh post HARRY PTER NEK. post xong bộ harry là tui nổii tiếng lun... kaka... nổii tiếng khùng ...
:
9/2/2011, 7:44 pm
Sống thật nhanh, cố gắng đánh lừa chính mình, để khi dừng lại, cảm thấy mình mất mát quá nhiều!
peech
Uy danh:
Quản lí nhân sự A3
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
249
Thanked
:
24
Points
:
713
Status
:
Sống thật nhanh, cố gắng đánh lừa chính mình, để khi dừng lại, cảm thấy mình mất mát quá nhiều!
:
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
249
Thanked
:
24
Points
:
713
Status
:
Sống thật nhanh, cố gắng đánh lừa chính mình, để khi dừng lại, cảm thấy mình mất mát quá nhiều!
Tiêu đề: Re: (Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
dạ má ơi má...má kok có thì lại con cho mượn...hary con đọc 1 ngày hít 1 cuốn mà mún lòi con mắt...má post 7 cuốn xong mem lớp mình đi hít...đi bệnh viện mắt ak
:
Pe Eck dễ thương đáng iu nè
9/2/2011, 7:52 pm
Khi tất cả mọi thứ mất đi thì ngày mai vẫn còn !
widmonster
Uy danh:
Điều Hành 4rum
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
700
Thanked
:
18
Points
:
7082
Status
:
Khi tất cả mọi thứ mất đi thì ngày mai vẫn còn !
:
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
700
Thanked
:
18
Points
:
7082
Status
:
Khi tất cả mọi thứ mất đi thì ngày mai vẫn còn !
Tiêu đề: Re: (Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
That's right
:
“
Có dám ước mơ thì mới đạt thành công. Bạn sẽ có điều bạn muốn
nếu bạn giúp những người xung quanh đạt được những gì họ muốn.
"
[Zig Ziglar]
9/2/2011, 8:14 pm
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
wind_sun_rain
Uy danh:
TV THÂN THIẾT
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
12/05/2010
Posts
:
678
Thanked
:
32
Points
:
524
Status
:
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
:
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
12/05/2010
Posts
:
678
Thanked
:
32
Points
:
524
Status
:
quyết tâm ... quyết tâm... quyết tâm (1000x)
Tiêu đề: Re: (Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
hux .... *_*
:
Sponsored content
Uy danh:
Tiêu đề: Re: (Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek)
(Letter Drop & Drag) 1.0 (game vui nek) - http://www.vansudiabt.goodbb.net/t416-topic Đây là một bài viết hay mà mình muốn gửi đến các bạn. Hãy ủng hộ cho 4rum chúng tôi nhé ^^!!!
Trả lời nhanh
Trang
1
trong tổng số
1
trang
Permissions in this forum:
Bạn
không có quyền
trả lời bài viết
Diễn đàn A3 Bến Tre
::
Góc chia sẻ - download tài liệu
::
Phần mềm & Ứng dụng
::
Dành cho máy tính
Diễn đàn A3 Bến Tre
::
Góc chia sẻ - download tài liệu
::
Phần mềm & Ứng dụng
::
Dành cho máy tính

markdown:
![]()
| |
![]()
![]()
| |![]()
| |
| |![]()
| |![]()
| |![]()
| |![]()
![]()
| |![]()
8/2/2011, 10:14 am
| |![]()
8/2/2011, 10:16 am
| |![]()
8/2/2011, 1:29 pm
| |![]()
8/2/2011, 4:00 pm
| |![]()
8/2/2011, 5:10 pm
| |![]()
8/2/2011, 6:01 pm
| |![]()
9/2/2011, 4:40 pm
| |![]()
9/2/2011, 4:47 pm
| |![]()
9/2/2011, 7:36 pm
| |![]()
9/2/2011, 7:39 pm
| |![]()
9/2/2011, 7:44 pm
| |![]()
9/2/2011, 7:52 pm
| |![]()
9/2/2011, 8:14 pm
| |![]()
![]()
![]()
Trang 1 trong tổng số 1 trang
| ©
[phpBB](https://www.forumvi.com/phpbb) | [Free forum support](http://help.forumotion.com/) | [Liên hệ](/contact) | [Report an abuse](/abuse?page=%2Ft416-topic&report=1) | [Have a free blog with Sosblogs](http://www.sosblogs.com/vi/)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Pragma: no-cache

P3P: CP="IDC DSP COR ADM DEVi TAIi PSA PSD IVAi IVDi CONi HIS OUR IND CNT"

Cache-Control: no-cache

Vary: User-Agent

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Index
Shop
Calendar
Trợ giúp
Tìm kiếm
Tìm kiếm
Display results as :
Số bài
Chủ đề
Advanced Search
Thành viên
Đăng ký
Đăng Nhập
Welcome to A3BT Forum's. Mái nhà chung của tập thể lớp VSĐ trường THPT chuyên Bến Tre - Bến Tre khóa 09-12
A3BT Forum's
::
Góc Thư Giãn
::
Góc truyện
::
Truyện cười
Đâu phải thằng nào cũng chịu nộp phạt
ID
Pass
Ghi nhớ
:: Quên mật khẩu ::
Share
|
Đâu phải thằng nào cũng chịu nộp phạt
10/5/2010, 12:50 pm
Sống thật nhanh, cố gắng đánh lừa chính mình, để khi dừng lại, cảm thấy mình mất mát quá nhiều!
peech
Uy danh:
Quản lí nhân sự A3
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
249
Thanked
:
24
Points
:
713
Status
:
Sống thật nhanh, cố gắng đánh lừa chính mình, để khi dừng lại, cảm thấy mình mất mát quá nhiều!
:
Tâm trạng
:
Giới tính
:
Ngày tham gia
:
07/05/2010
Posts
:
249
Thanked
:
24
Points
:
713
Status
:
Sống thật nhanh, cố gắng đánh lừa chính mình, để khi dừng lại, cảm thấy mình mất mát quá nhiều!
Tiêu đề: Đâu phải thằng nào cũng chịu nộp phạt
Một người đàn ông đi xe đạp trên đường, trên giá chở hàng có hai bịch lớn. Một bịch bị thủng lỗ nên những đồng tiền xu cứ từ đó rơi xủng xoảng xuống đường. Bỗng một xe cảnh sát phóng xe vượt qua anh ta rồi dừng lại.
- Anh bạn! Anh rơi không biết bao nhiêu đồng xu rồi. – Một cảnh sát nhắc.
- Thôi chết tôi rồi! – Người đàn ông giật mình. – Đành phải quay lại để nhặt tiền rơi suốt dọc đường vậy.
Người cảnh sát tỏ ra nghi ngờ:
- Anh lấy đâu ra lắm tiền xu năm nghìn đồng thế? Ăn cắp hả?
Người đàn ông thanh minh:
- Đâu có! Nhà tôi ở gần sân vận động, sát một quán bia, lại có một cây to mọc ngay sát tường nhà. Cánh cổ động viên sau một trận đấu lại kéo nhau ra quán bia nhậu nhẹt rồi cứ nhè gốc cây mà đái bậy. Tôi nấp ở gần đó, cầm một cái kéo to và đòi phạt mỗi thằng một đồng xu.
Toán cảnh sát trên xe cười rộ khoái trá:
- Sáng kiến hay đấy! Thế còn cái túi kia đựng gì thế?
- Thì có phải thằng nào cũng chịu nộp tiền phạt đâu!
:
Đâu phải thằng nào cũng chịu nộp phạt - http://www.vansudiabt.goodbb.net/t43-topic Đây là một bài viết hay mà mình muốn gửi đến các bạn. Hãy ủng hộ cho 4rum chúng tôi nhé ^^!!!
Trả lời nhanh
Trang
1
trong tổng số
1
trang
Permissions in this forum:
Bạn
không có quyền
trả lời bài viết
Diễn đàn A3 Bến Tre
::
Góc Thư Giãn
::
Góc truyện
::
Truyện cười
Diễn đàn A3 Bến Tre
::
Góc Thư Giãn
::
Góc truyện
::
Truyện cười


text:
Tiếng Việt
English
Español
Português
Français
Italiano
Deutsch
العربية
हिन्दी
Русский
中文
日本語
עברית
Català
Bahasa Melayu
Türkçe
Български
Hrvatski
Česky
Dansk
Suomi
Română
Svenska
한국어
Norsk
ไทย
>>
Chattwenty
Mã nguồn
Trò chuyện nhiều
Các phòng chat
Chat theo vùng
Trò chuyện
Trò chuyện Lethbridge County
Tweet
Đối tác
Glossous
Whatschat
Mô tả
Chào mừng bạn đến
Trò chuyện Lethbridge County
Có vui vẻ trò chuyện với những người từ khắp nơi trên Lethbridge County. Miễn phí
Trò chuyện Lethbridge County
, trong đó bạn có thể làm những điều sau đây:
- Chat miễn phí với tất cả các loại của người dân từ Lethbridge County. Để xác định nó, đi đến 'Settings'.
- Chat với webcam ở chế độ 'video'.
- Gặp gỡ tình yêu của cuộc sống của bạn hoặc một người bạn tốt nhất tại mỗi nhấp chuột.
- Chat trang nặc danh không có vi mô và không có video ở chế độ "văn bản".
- Spy những người khác chat video nặc danh nếu bạn được phép.
- Gặp gỡ những người mới chỉ với một cú nhấp chuột.
- Nếu bạn không muốn bị theo dõi thay đổi nó trong 'Cài đặt'.
Để bắt đầu nhấn "F2" hoặc nhấp vào 'bắt đầu'.
Khu vực
Tất cả các quốc gia
|
Trò chuyện Canada
Danh sách các thành phố trong Lethbridge County:
Tất cả các thành phố
Các trang:
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
Tiếp theo
Abee
Aden
Alsask
Ashmont
Atmore
Bergeronnes
Betsiamites
Big Valley
Bloomsbury
Bonne-Espérance
Boyne Lake
Breynat
Brownfield
Camp Creek
Campbell Road
Caslan
Celista
Church Point
Chute-aux-Outardes
Debert
Demmitt
Duchess
Egremont
Ellscott
Elmworth
Etzikom
Fenn
Fermont
Field
Five Islands
Foisy
Franquelin
Goodfare
Great Village
Green Oaks
Gros-Mécatina
Hairy Hill
Heinsburg
Hyas
James River Bridge
Các trang:
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
Tiếp theo
Sau đây cho thấy các tùy chọn để bắt đầu. Đặc biệt là hai lựa chọn: lựa chọn đầu tiên của tất cả các tùy chọn cho phép bạn Gặp gỡ những người mới và tùy chọn thứ hai cho phép bạn xem nhiều cuộc hội thoại.
• Để bắt đầu, chọn một trong hai tùy chọn:
Lựa chọn 2
Lựa chọn 1
Quan sát (F3)
Bắt đầu (F2)
Không phải mỗi ngày bạn có cơ hội để pha những người bất cứ nơi nào trên thế giới. Vì vậy, đừng để cơ hội này bị mất ưu thế và trò chuyện với bây giờ.
chattwenty.com © Copyright |
Điều khoản và Điều kiện
|
Liên hệ
|
<> Phát triển bởi
mini-webs.org

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; Charset=utf-8


text:
TT - Người khiếm thị đấu cờ với người sáng mắt đã là chuyện khó, lại có thể đánh bại cả những kỳ thủ tên tuổi, có chỉ số Elo càng là điều không tưởng. Đó là kỳ tích của kỳ thủ Nguyễn Mạnh Hùng.
Kỳ tích của chàng kỳ thủ khiếm thị
Thắng đến 4/9 ván ở Giải cờ vua quốc tế HD Bank 2017 diễn ra vào tuần qua - trong đó có cả các trận thắng đối thủ có tên tuổi, Nguyễn Mạnh Hùng sẽ trở thành kỳ thủ khiếm thị đầu tiên của VN đạt được chỉ số Elo (Liên đoàn Cờ vua quốc tế sẽ cập nhật vào đầu tháng 4 tới).
Giấc mơ của cuộc đời
Kỳ thủ sinh năm 1983 này không phải là cái tên xa lạ với giới hâm mộ cờ vua trong nước lẫn cộng đồng người khiếm thị. Làm việc ở nhiều mái ấm dành cho người khiếm thị, Mạnh Hùng là một tấm gương cho sự nỗ lực vươn lên trong thế giới thiếu ánh sáng. Tốt nghiệp khoa xã hội học ĐH Văn Hiến, Hùng học tiếp cao học ngành tâm lý ở ĐH Sư phạm TP.HCM. Không chỉ vậy, anh còn dấn thân vào con đường thể thao.
Chơi cờ chuyên nghiệp từ năm 2004, hơn 10 năm qua Mạnh Hùng đạt không ít thành tích ở các giải cờ khiếm thị trong và ngoài nước. Sau đó, anh còn vươn đến cả những sân chơi dành cho người bình thường - điển hình là việc dự giải HD Bank năm 2016. Nếu như ở giải đấu năm ngoái Hùng không thắng nổi một trận nào thì ở giải năm nay, mọi chuyện hoàn toàn khác.
Tổng thư ký Liên đoàn Cờ VN Nguyễn Phước Trung nhận định: “Mạnh Hùng và vợ (Đào Thị Lê Xuân) là những VĐV khuyết tật. Trong cuộc sống, dù gặp rất nhiều khó khăn (con gái họ cũng bị khiếm thị) nhưng họ không gục ngã. Ý chí vượt khó cũng là yếu tố rất cần của người chơi cờ. Vì lẽ đó, tôi rất trân trọng đôi vợ chồng này. Ở HDBank 2017, Hùng đã có màn trình diễn đầy bất ngờ với 4 chiến thắng liên tiếp trong 5 ván cuối cùng. Đặc biệt, trong đó có chiến thắng trước kỳ thủ có hệ số Elo 1488 Vũ Bá Khôi ở ván thứ 8 (đạt Elo trên 1400 không khó với người sáng mắt bởi chỉ tương đương kỳ thủ cấp 2 quốc gia nhưng với người khiếm thị là vấn đề rất khó khăn). Do không thể nhận định ván cờ một cách bao quát như người sáng mắt nên Hùng cần phải có sự cố gắng và nỗ lực rất lớn. Kỳ tích này sẽ giúp Hùng có chỉ số Elo vào khoảng 1200”.
Nói về kỳ tích của mình, anh Hùng cho biết: “Hồi mới học đánh cờ, tôi cũng từng nhiều lần đánh cờ với người sáng mắt. Nhưng lúc đó chỉ là đánh cho vui chứ khó tin rằng sẽ có ngày mình đạt được chỉ số Elo. Tuy bây giờ tôi có công việc ổn định, đánh cờ chỉ để giải trí, có cần chỉ số Elo để làm gì đâu, nhưng đây là giấc mơ của tôi, những người khiếm thị vẫn có khả năng hòa nhập với thế giới, làm việc như những người bình thường”.
Vượt khó
Ngoại trừ có một nhân viên ngồi cạnh ghi lại các nước đi, những kỳ thủ khiếm thị hoàn toàn không nhận được bất kỳ một sự hỗ trợ hoặc nới lỏng luật lệ nào khác khi phải thi đấu với các đối thủ bình thường. Thách thức lớn nhất là thời gian. Nếu ngay cả những kỳ thủ hàng đầu thế giới đôi khi cũng “chạy không kịp” với thời gian quy định cho mỗi nước đi cờ vua, mọi chuyện càng khó khăn hơn với những kỳ thủ khiếm thị.
“Tôi phải tưởng tượng ra mọi thứ trong đầu, điều đó cần trí nhớ bên cạnh việc tư duy. Thi thoảng trong những lúc suy nghĩ quá nhiều, đôi khi gặp phải hiện tượng mất trí nhớ tạm thời, tôi lại quên nước và phải suy nghĩ lại từ đầu. Lúc đó cuống cuồng lên, mới thấy thời gian là không đủ. Ở giải rồi, vài lần tôi gặp phải cảnh này và đều thua trận. Nhiều người bảo bị khiếm thị, không thấy đường sẽ nâng cao sức tập trung nhưng điều đó không đúng. Nói chung, đối thủ thua tôi chỉ do chủ quan thôi”, anh Hùng kể.
“Hồi mới bắt đầu thi đấu ở các giải cờ tại TP.HCM, nhiều phụ huynh thường trầm trồ, xì xào quanh tôi “mù mà đánh cờ được với cả người sáng mắt kìa”. Tôi cũng không rõ cảm giác của mình lúc đó sao nữa nhưng tôi quyết tâm tập luyện, thi đấu để chứng tỏ với mọi người rằng chúng tôi cũng có thể làm việc bình thường như bất kỳ ai. Nhiều người khiếm thị dù có học hành đầy đủ nhưng khi ra xin việc vẫn gặp rất nhiều thiệt thòi, nhiều nơi vừa nghe đến người khiếm thị là từ chối”, anh Hùng tâm sự.
“Cờ vua là một trong những môn thể thao hiếm hoi, có lẽ là duy nhất mà người khiếm thị có thể thi đấu sòng phẳng với người bình thường. Vì vậy khi đến với cờ vua, những người khiếm thị sẽ rèn luyện được thêm bản lĩnh, tính kiên nhẫn để đối đầu với mọi chuyện trong cuộc sống, bên cạnh việc rèn tư duy, trí nhớ. Tôi nghĩ người khiếm thị nào cũng nên chơi cờ”, anh Hùng nói.
Tiếp tục theo đuổi giấc mơ
Khi mới học xong đại học, Mạnh Hùng làm công việc tư vấn tâm lý ở mái ấm Nhật Hồng. Thời gian sau này, anh chủ yếu cộng tác với mái ấm Nhật Hồng bằng cách viết các chương trình, dự án cho nơi đây dù anh đã có một công việc ổn định hơn ở Trung tâm hướng nghiệp và công nghệ trợ giúp người mù Sao Mai, nơi anh là phó giám đốc.
Ở cương vị của người quản lý, anh Hùng đang thực sự theo đuổi được giấc mơ của mình - giấc mơ nâng bước cho một thế hệ những học sinh, sinh viên, những người trẻ tuổi chẳng may bị khiếm thị có thể được trang bị đầy đủ vốn sống để bước ra cuộc đời.
H.ĐĂNG - T.PHÚC, HUYDANG(at)TUOITRE.COM.VN
http://thethao.tuoitre.vn/tin/20170325/ky-tich-cua-chang-ky-thu-khiem-thi/1286315.html
Các tin cũ hơn:
- Một tài năng cờ Vua Việt Nam được đầu tư tiền tỷ - 02/11/2016
- Ước mơ cháy bỏng trở thành Đại kiện tướng của nữ sinh lớp 10 Trường chuyên Lê Hồng Phong - 17/04/2016
- Kỳ thủ đặc biệt tại Giải Cờ vua Quốc tế HDBank 2016 - 09/03/2016
- Cố đô Huế - Một trung tâm cờ Tướng các tỉnh miền Trung - 07/01/2014
- Kể chuyện cờ tướng P10: Chuyện tình không biên giới - 09/09/2013
- Kể chuyện cờ tướng P9: Độc Cô Cửu Kiếm - 03/07/2013
- Kể chuyện cờ tướng P8: Khô Mộc Thiền Sư - 20/06/2013
- Kể chuyện cờ Tướng P7 : Thiên tài Phương Nam - 22/02/2013
- Kể chuyện cờ Tướng P6 : Cờ Người - 16/01/2013
- Kể chuyện cờ Tướng P5 : Ván cờ cuộc đời - 10/12/2012

markdown:
TT - Người khiếm thị đấu cờ với người sáng mắt đã là chuyện khó, lại có thể đánh bại cả những kỳ thủ tên tuổi, có chỉ số Elo càng là điều không tưởng. Đó là kỳ tích của kỳ thủ Nguyễn Mạnh Hùng.
# Kỳ tích của chàng kỳ thủ khiếm thị
[Chuyện làng cờ](/index.php/vi/special-news/55-letter)
Thắng đến 4/9 ván ở Giải cờ vua quốc tế HD Bank 2017 diễn ra vào tuần qua - trong đó có cả các trận thắng đối thủ có tên tuổi, Nguyễn Mạnh Hùng sẽ trở thành kỳ thủ khiếm thị đầu tiên của VN đạt được chỉ số Elo (Liên đoàn Cờ vua quốc tế sẽ cập nhật vào đầu tháng 4 tới).
**Giấc mơ của cuộc đời**
Kỳ thủ sinh năm 1983 này không phải là cái tên xa lạ với giới hâm mộ cờ vua trong nước lẫn cộng đồng người khiếm thị. Làm việc ở nhiều mái ấm dành cho người khiếm thị, Mạnh Hùng là một tấm gương cho sự nỗ lực vươn lên trong thế giới thiếu ánh sáng. Tốt nghiệp khoa xã hội học ĐH Văn Hiến, Hùng học tiếp cao học ngành tâm lý ở ĐH Sư phạm TP.HCM. Không chỉ vậy, anh còn dấn thân vào con đường thể thao.
Chơi cờ chuyên nghiệp từ năm 2004, hơn 10 năm qua Mạnh Hùng đạt không ít thành tích ở các giải cờ khiếm thị trong và ngoài nước. Sau đó, anh còn vươn đến cả những sân chơi dành cho người bình thường - điển hình là việc dự giải HD Bank năm 2016. Nếu như ở giải đấu năm ngoái Hùng không thắng nổi một trận nào thì ở giải năm nay, mọi chuyện hoàn toàn khác.
Tổng thư ký Liên đoàn Cờ VN Nguyễn Phước Trung nhận định: “Mạnh Hùng và vợ (Đào Thị Lê Xuân) là những VĐV khuyết tật. Trong cuộc sống, dù gặp rất nhiều khó khăn (con gái họ cũng bị khiếm thị) nhưng họ không gục ngã. Ý chí vượt khó cũng là yếu tố rất cần của người chơi cờ. Vì lẽ đó, tôi rất trân trọng đôi vợ chồng này. Ở HDBank 2017, Hùng đã có màn trình diễn đầy bất ngờ với 4 chiến thắng liên tiếp trong 5 ván cuối cùng. Đặc biệt, trong đó có chiến thắng trước kỳ thủ có hệ số Elo 1488 Vũ Bá Khôi ở ván thứ 8 (đạt Elo trên 1400 không khó với người sáng mắt bởi chỉ tương đương kỳ thủ cấp 2 quốc gia nhưng với người khiếm thị là vấn đề rất khó khăn). Do không thể nhận định ván cờ một cách bao quát như người sáng mắt nên Hùng cần phải có sự cố gắng và nỗ lực rất lớn. Kỳ tích này sẽ giúp Hùng có chỉ số Elo vào khoảng 1200”.
Nói về kỳ tích của mình, anh Hùng cho biết: “Hồi mới học đánh cờ, tôi cũng từng nhiều lần đánh cờ với người sáng mắt. Nhưng lúc đó chỉ là đánh cho vui chứ khó tin rằng sẽ có ngày mình đạt được chỉ số Elo. Tuy bây giờ tôi có công việc ổn định, đánh cờ chỉ để giải trí, có cần chỉ số Elo để làm gì đâu, nhưng đây là giấc mơ của tôi, những người khiếm thị vẫn có khả năng hòa nhập với thế giới, làm việc như những người bình thường”.
**Vượt khó**
Ngoại trừ có một nhân viên ngồi cạnh ghi lại các nước đi, những kỳ thủ khiếm thị hoàn toàn không nhận được bất kỳ một sự hỗ trợ hoặc nới lỏng luật lệ nào khác khi phải thi đấu với các đối thủ bình thường. Thách thức lớn nhất là thời gian. Nếu ngay cả những kỳ thủ hàng đầu thế giới đôi khi cũng “chạy không kịp” với thời gian quy định cho mỗi nước đi cờ vua, mọi chuyện càng khó khăn hơn với những kỳ thủ khiếm thị.
“Tôi phải tưởng tượng ra mọi thứ trong đầu, điều đó cần trí nhớ bên cạnh việc tư duy. Thi thoảng trong những lúc suy nghĩ quá nhiều, đôi khi gặp phải hiện tượng mất trí nhớ tạm thời, tôi lại quên nước và phải suy nghĩ lại từ đầu. Lúc đó cuống cuồng lên, mới thấy thời gian là không đủ. Ở giải rồi, vài lần tôi gặp phải cảnh này và đều thua trận. Nhiều người bảo bị khiếm thị, không thấy đường sẽ nâng cao sức tập trung nhưng điều đó không đúng. Nói chung, đối thủ thua tôi chỉ do chủ quan thôi”, anh Hùng kể.
“Hồi mới bắt đầu thi đấu ở các giải cờ tại TP.HCM, nhiều phụ huynh thường trầm trồ, xì xào quanh tôi “mù mà đánh cờ được với cả người sáng mắt kìa”. Tôi cũng không rõ cảm giác của mình lúc đó sao nữa nhưng tôi quyết tâm tập luyện, thi đấu để chứng tỏ với mọi người rằng chúng tôi cũng có thể làm việc bình thường như bất kỳ ai. Nhiều người khiếm thị dù có học hành đầy đủ nhưng khi ra xin việc vẫn gặp rất nhiều thiệt thòi, nhiều nơi vừa nghe đến người khiếm thị là từ chối”, anh Hùng tâm sự.
“Cờ vua là một trong những môn thể thao hiếm hoi, có lẽ là duy nhất mà người khiếm thị có thể thi đấu sòng phẳng với người bình thường. Vì vậy khi đến với cờ vua, những người khiếm thị sẽ rèn luyện được thêm bản lĩnh, tính kiên nhẫn để đối đầu với mọi chuyện trong cuộc sống, bên cạnh việc rèn tư duy, trí nhớ. Tôi nghĩ người khiếm thị nào cũng nên chơi cờ”, anh Hùng nói.
**Tiếp tục theo đuổi giấc mơ**
Khi mới học xong đại học, Mạnh Hùng làm công việc tư vấn tâm lý ở mái ấm Nhật Hồng. Thời gian sau này, anh chủ yếu cộng tác với mái ấm Nhật Hồng bằng cách viết các chương trình, dự án cho nơi đây dù anh đã có một công việc ổn định hơn ở Trung tâm hướng nghiệp và công nghệ trợ giúp người mù Sao Mai, nơi anh là phó giám đốc.
Ở cương vị của người quản lý, anh Hùng đang thực sự theo đuổi được giấc mơ của mình - giấc mơ nâng bước cho một thế hệ những học sinh, sinh viên, những người trẻ tuổi chẳng may bị khiếm thị có thể được trang bị đầy đủ vốn sống để bước ra cuộc đời.
**H.ĐĂNG - T.PHÚC, HUYDANG(at)TUOITRE.COM.VN http://thethao.tuoitre.vn/tin/20170325/ky-tich-cua-chang-ky-thu-khiem-thi/1286315.html** **Các tin cũ hơn:** [Một tài năng cờ Vua Việt Nam được đầu tư tiền tỷ - 02/11/2016](/index.php/vi/special-news/55-letter/1602-khoi-sponsor2016) [Ước mơ cháy bỏng trở thành Đại kiện tướng của nữ sinh lớp 10 Trường chuyên Lê Hồng Phong - 17/04/2016](/index.php/vi/special-news/55-letter/1567-uocmochaybong) [Kỳ thủ đặc biệt tại Giải Cờ vua Quốc tế HDBank 2016 - 09/03/2016](/index.php/vi/special-news/55-letter/1552-nguyenmanhhung) [Cố đô Huế - Một trung tâm cờ Tướng các tỉnh miền Trung - 07/01/2014](/index.php/vi/special-news/55-letter/1185-huechesscenter) [Kể chuyện cờ tướng P10: Chuyện tình không biên giới - 09/09/2013](/index.php/vi/special-news/55-letter/1070-kcct10) [Kể chuyện cờ tướng P9: Độc Cô Cửu Kiếm - 03/07/2013](/index.php/vi/special-news/55-letter/1059-kcct9) [Kể chuyện cờ tướng P8: Khô Mộc Thiền Sư - 20/06/2013](/index.php/vi/special-news/55-letter/1053-kcct8) [Kể chuyện cờ Tướng P7 : Thiên tài Phương Nam - 22/02/2013](/index.php/vi/special-news/55-letter/1024-kcct7) [Kể chuyện cờ Tướng P6 : Cờ Người - 16/01/2013](/index.php/vi/special-news/55-letter/1015-kcct6) [Kể chuyện cờ Tướng P5 : Ván cờ cuộc đời - 10/12/2012](/index.php/vi/special-news/55-letter/1005-kcct5)

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Trùm điện thoại cổ độc
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 7/5/91 (Age: 26)
Chia sẻ trang này
blackcatyb
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 26
- blackcatyb được nhìn thấy lần cuối:
- 23/6/14
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 7/5/91 (Age: 26)
Tương tác

markdown:
**|** [Cáp iphone 7 13k](http://daiphatvienthong.vn/n8/ban-day-cap-coc-cu-sac-iphone-5-5s-6-plus-gia-si-re-o-hcm.html)| [Sim ghép iphone 30k](http://daiphatvienthong.vn/n6/ban-sim-ghep-iphone-heicard-slimsim-gia-si-re-nhat-hcm.html)| [Dán cường lực iphone full 26k](http://daiphatvienthong.vn/n21/dan-kinh-cuong-luc-iphone-6-6-plus-ipad-samsung-sony-gia-si.html)| [Kính liền ron iphone 6 43k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html)| [Flim ép iphone 6k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html) [Giá bán apple watch 2 cũ](http://daiphatvienthong.vn/n255/ban-dong-ho-apple-watch-series-2-1-chinh-hang-gia-re-tai-tphcm.html/)| [Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại](http://chosaigon24h.vn/trum-ban-mua-ban-tra-dien-da-nang-go-cao-cap-gia-re-tphcm.html/)| **** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Trùm điện thoại cổ độc](http://trummayco.vn) ![ blackcatyb](http://vietnamgsm.vn/styles/default/xenforo/avatars/avatar_male_l.png)
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 7/5/91 (Age: 26)
### Chia sẻ trang này
# blackcatyb
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 26
- blackcatyb được nhìn thấy lần cuối:
- 23/6/14
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 7/5/91 (Age: 26)
### Tương tác

Server: cloudflare-nginx

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Cache-control: private, max-age=0


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Trùm điện thoại cổ độc
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 11/1/92 (Age: 25)
Chia sẻ trang này
khanhyt
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 25
- khanhyt được nhìn thấy lần cuối:
- 11/7/16
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 11/1/92 (Age: 25)
Tương tác

markdown:
**|** [Cáp iphone 7 13k](http://daiphatvienthong.vn/n8/ban-day-cap-coc-cu-sac-iphone-5-5s-6-plus-gia-si-re-o-hcm.html)| [Sim ghép iphone 30k](http://daiphatvienthong.vn/n6/ban-sim-ghep-iphone-heicard-slimsim-gia-si-re-nhat-hcm.html)| [Dán cường lực iphone full 26k](http://daiphatvienthong.vn/n21/dan-kinh-cuong-luc-iphone-6-6-plus-ipad-samsung-sony-gia-si.html)| [Kính liền ron iphone 6 43k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html)| [Flim ép iphone 6k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html) [Giá bán apple watch 2 cũ](http://daiphatvienthong.vn/n255/ban-dong-ho-apple-watch-series-2-1-chinh-hang-gia-re-tai-tphcm.html/)| [Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại](http://chosaigon24h.vn/trum-ban-mua-ban-tra-dien-da-nang-go-cao-cap-gia-re-tphcm.html/)| **** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Trùm điện thoại cổ độc](http://trummayco.vn) ![ khanhyt](http://vietnamgsm.vn/styles/default/xenforo/avatars/avatar_male_l.png)
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 11/1/92 (Age: 25)
### Chia sẻ trang này
# khanhyt
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 25
- khanhyt được nhìn thấy lần cuối:
- 11/7/16
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 11/1/92 (Age: 25)
### Tương tác


text:
Nhiều người thắc mắc Viết tắt tiếng anh trên facebook là gì? Bài viết hôm nay chúng tôi sẽ giải đáp điều này.
Xem thêm: Chuyên nhận ship hàng từ Mỹ vê Việt Nam giá rẻ nhất + Bảng giá tiền phí ship hàng hóa từ Mỹ ve Việt Nam
Viết tắt tiếng anh trên facebook là gì?
Bạn chưa biết:
Xem thêm: Chuyên nhận ship hàng từ Mỹ vê Việt Nam giá rẻ nhất + Bảng giá tiền phí ship hàng hóa từ Mỹ ve Việt Nam
Viết tắt tiếng anh trên facebook là gì?
ACC là viết tắt của từ Account trong tiếng Anh, có nghĩa là tài khoản Facebook hoặc tài khoản một mạng xã hội nào đó.
AD có nghĩa là Admin, người quản lí Trang Facebook (Page), nhóm (Group) hoặc một diễn đàn.
AHBP là viết tắt của… Anh Hùng Bàn Phím, chỉ những bạn trẻ chuyên ngồi Internet nói chuyện bốn phương.
ASAP là viết tắt của As Soon As Possible, mang ý nghĩa nhấn mạnh việc càng sớm càng tốt.
ATSM là viết tắt của Ảo Tưởng Sức Mạnh.
AVA có nghĩa là Avatar, hình đại diện Facebook.
Beep: Tiếng beep được chèn vào video clip khi xuất hiện từ ngữ trong video clip không được lịch sự. Tương tự như vậy người dùng Facebook dùng từ beep khi không muốn nói bậy.
BTW là viết tắt của By The Way, nghĩa là nhân tiện, theo cách nói trong tiếng Anh.
CK dịch nguyên nghĩa là Chồng, theo cách nói của tuổi teen.
CMT có nghĩa là Comment, nhiều bạn dùng từ này để nói về các bình luận dưới bài viết.
COCC là viết tắt của Con Ông Cháu Cha.
FA là viết tắt của Forever Alone, đây là một cách dùng của tuổi teen để chỉ tình trạng “ế” người yêu.
FB (hay fb) có nghĩa là Facebook.
GATO là viết tắt của Ghen Ăn Tức Ở, không phải là bánh gatô.
G9 nghĩa là Good Night, một câu chúc ngủ ngon.
HF là viết tắt của Hot Face, mang ý nghĩa là người nổi tiếng trên Facebook, hệt như là Hot Boy hay Hot Girl.
Inbox nghĩa là nhắn tin riêng, từ này có nghĩa giống với PM.
KLQ là viết tắt của Không Liên Quan.
LOL là từ viết tắt của Laugh Out Loud, nghĩa là cười lớn, cười to, dùng khi bạn cực kỳ mắc cười một cái gì đấy.
MEM có nghĩa là Member, thành viên trong một nhóm.
MSĐ là viết tắt của Mơ Siêu Đẹp.
NY có nghĩa là người yêu.
OMG là viết tắt của Oh My God, dùng khi người ta mượn câu cảm thán kêu trời của người nói tiếng Anh.
OFer nghĩa là thành viên diễn đàn OtoFun.
PM là viết tắt của Private Massage, nghĩa là tin nhắn riêng hoặc cá nhân dùng khi bạn muốn nhắn tin riêng cho ai đó.
PLZ nghĩa là Please, mang ý năn nỉ thuyết phục.
QTQĐ có nghĩa là Quá Trời Quá Đất.
Rela có nghĩa là Relation, mối quan hệ. Người ta dùng từ này khi thiết lập mối quan hệ với ai đó trên Facebook.
RIP là viết tắt của Rest In Piece, nghĩa là An nghỉ trong bình yên. Từ này được dùng trong các câu chia buồn khi mất mát, qua đời.
STT có nghĩa là Status, nghĩa là trạng thái. Dân mạng thường dùng từ này với ý nghĩa tương đương như bài đăng (Post) trên Facebook.
TY là viết tắt của Tình Yêu.
Troll có nghĩa là chơi khăm, chơi đểu, châm chọc.
VK dịch nguyên nghĩa là Vợ, cũng là theo cách nói của tuổi teen.
29 nghĩa là Tonight, tối nay.Qua bài viết của chúng tôi có giúp ích được gì cho các bạn không, cảm ơn đã theo dõi bài viết.
Bạn chưa biết:
Bình Luận
0 Komentar untuk "Viết tắt tiếng anh trên facebook là gì?"

markdown:
Nhiều người thắc mắc Viết tắt tiếng anh trên facebook là gì? Bài viết hôm nay chúng tôi sẽ giải đáp điều này.
Qua bài viết của chúng tôi có giúp ích được gì cho các bạn không, cảm ơn đã theo dõi bài viết.
**Xem thêm:** [Chuyên nhận ship hàng từ Mỹ vê Việt Nam giá rẻ nhất](http://dichvushiphangmy.com/chuyen-nhan-ship-hang-tu-my-ve-viet-nam-gia-re-nhat.html)+ [Bảng giá tiền phí ship hàng hóa từ Mỹ ve Việt Nam](http://dichvushiphangmy.com/bang-gia-tien-phi-ship-hang-hoa-tu-my-ve-viet-nam.html) **Viết tắt tiếng anh trên facebook là gì?** *ACC*là viết tắt của từ Account trong tiếng Anh, có nghĩa là tài khoản Facebook hoặc tài khoản một mạng xã hội nào đó. *AD*có nghĩa là Admin, người quản lí Trang Facebook (Page), nhóm (Group) hoặc một diễn đàn. *AHBP*là viết tắt của… Anh Hùng Bàn Phím, chỉ những bạn trẻ chuyên ngồi Internet nói chuyện bốn phương. *ASAP*là viết tắt của As Soon As Possible, mang ý nghĩa nhấn mạnh việc càng sớm càng tốt. *ATSM*là viết tắt của Ảo Tưởng Sức Mạnh. *AVA*có nghĩa là Avatar, hình đại diện Facebook. *Beep*: Tiếng beep được chèn vào video clip khi xuất hiện từ ngữ trong video clip không được lịch sự. Tương tự như vậy người dùng Facebook dùng từ beep khi không muốn nói bậy. *BTW*là viết tắt của By The Way, nghĩa là nhân tiện, theo cách nói trong tiếng Anh. *CK*dịch nguyên nghĩa là Chồng, theo cách nói của tuổi teen. *CMT*có nghĩa là Comment, nhiều bạn dùng từ này để nói về các bình luận dưới bài viết. *COCC*là viết tắt của Con Ông Cháu Cha. *FA*là viết tắt của Forever Alone, đây là một cách dùng của tuổi teen để chỉ tình trạng “ế” người yêu. *FB*(hay fb) có nghĩa là Facebook. *GATO*là viết tắt của Ghen Ăn Tức Ở, không phải là bánh gatô. *G9*nghĩa là Good Night, một câu chúc ngủ ngon. *HF*là viết tắt của Hot Face, mang ý nghĩa là người nổi tiếng trên Facebook, hệt như là Hot Boy hay Hot Girl. *Inbox*nghĩa là nhắn tin riêng, từ này có nghĩa giống với PM. *KLQ*là viết tắt của Không Liên Quan. *LOL*là từ viết tắt của Laugh Out Loud, nghĩa là cười lớn, cười to, dùng khi bạn cực kỳ mắc cười một cái gì đấy. *MEM*có nghĩa là Member, thành viên trong một nhóm. *MSĐ*là viết tắt của Mơ Siêu Đẹp. *NY*có nghĩa là người yêu. *OMG*là viết tắt của Oh My God, dùng khi người ta mượn câu cảm thán kêu trời của người nói tiếng Anh. *OFer*nghĩa là thành viên diễn đàn OtoFun. *PM*là viết tắt của Private Massage, nghĩa là tin nhắn riêng hoặc cá nhân dùng khi bạn muốn nhắn tin riêng cho ai đó. *PLZ*nghĩa là Please, mang ý năn nỉ thuyết phục. *QTQĐ*có nghĩa là Quá Trời Quá Đất. *Rela*có nghĩa là Relation, mối quan hệ. Người ta dùng từ này khi thiết lập mối quan hệ với ai đó trên Facebook. *RIP*là viết tắt của Rest In Piece, nghĩa là An nghỉ trong bình yên. Từ này được dùng trong các câu chia buồn khi mất mát, qua đời. *STT*có nghĩa là Status, nghĩa là trạng thái. Dân mạng thường dùng từ này với ý nghĩa tương đương như bài đăng (Post) trên Facebook. *TY*là viết tắt của Tình Yêu. *Troll*có nghĩa là chơi khăm, chơi đểu, châm chọc. *VK*dịch nguyên nghĩa là Vợ, cũng là theo cách nói của tuổi teen. *29*nghĩa là Tonight, tối nay. **Bạn chưa biết:**
## Bình Luận
## 0 Komentar untuk "Viết tắt tiếng anh trên facebook là gì?"

Server: GSE