text:
Mạng sống quý giá này có thể chấm dứt bất kỳ lúc nào, nhưng điều kỳ lạ là hầu hết chúng ta đều không thường xuyên nhớ đến điều đó!Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Người tốt không cần đến luật pháp để buộc họ làm điều tốt, nhưng kẻ xấu thì luôn muốn tìm cách né tránh pháp luật. (Good people do not need laws to tell them to act responsibly, while bad people will find a way around the laws.)Plato
Hãy dang tay ra để thay đổi nhưng nhớ đừng làm vuột mất các giá trị mà bạn có.Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Cơ học lượng tử cho biết rằng không một đối tượng quan sát nào không chịu ảnh hưởng bởi người quan sát. Từ góc độ khoa học, điều này hàm chứa một tri kiến lớn lao và có tác động mạnh mẽ. Nó có nghĩa là mỗi người luôn nhận thức một chân lý khác biệt, bởi mỗi người tự tạo ra những gì họ nhận thức. (Quantum physics tells us that nothing that is observed is unaffected by the observer. That statement, from science, holds an enormous and powerful insight. It means that everyone sees a different truth, because everyone is creating what they see.)Neale Donald Walsch
Sự kiên trì là bí quyết của mọi chiến thắng. (Perseverance, secret of all triumphs.)Victor Hugo
Tinh cần giữa phóng dật, tỉnh thức giữa quần mê. Người trí như ngựa phi, bỏ sau con ngựa hènKinh Pháp cú (Kệ số 29)
Do ái sinh sầu ưu,do ái sinh sợ hãi; ai thoát khỏi tham ái, không sầu, đâu sợ hãi?Kinh Pháp Cú (Kệ số 212)
Nên biết rằng tâm nóng giận còn hơn cả lửa dữ, phải thường phòng hộ không để cho nhập vào. Giặc cướp công đức không gì hơn tâm nóng giận.Kinh Lời dạy cuối cùng
Yêu thương và từ bi là thiết yếu chứ không phải những điều xa xỉ. Không có những phẩm tính này thì nhân loại không thể nào tồn tại. (Love and compassion are necessities, not luxuries. Without them humanity cannot survive.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Dầu giữa bãi chiến trường, thắng ngàn ngàn quân địch, không bằng tự thắng mình, thật chiến thắng tối thượng.Kinh Pháp cú (Kệ số 103)
Chúng ta có lỗi về những điều tốt mà ta đã không làm. (Every man is guilty of all the good he did not do.)Voltaire
Trang chủ »» Danh mục »» Đại từ điển Hán Việt »» Đang xem mục từ: hưng - 興（兴） »»
Chú ý: Nếu quý vị copy chữ Hán dán (paste) vào đây để tra thì kết quả sẽ chính xác hơn rất nhiều.
Quý vị cũng có thể bôi đen (select) những chữ Hán đã hiển thị trên màn hình rồi dùng chuột kéo thả vào khung để tra.
① Dấy lên, nổi lên, khởi sự, phát động, hưng khởi: 興兵 Hưng binh, dấy quân; 百廢俱興 Trăm việc phế bỏ đều hưng khởi; 大興土木 Nổi lên làm nhiều việc xây đắp nhà cửa; 謠諑繁興 Dấy lên nhiều lời gièm pha; ② Dậy, thức dậy: 夙興夜寢 Thức khuya dậy sớm; ③ Hưng vượng, hưng thịnh, thịnh hành: 新興 Mới hưng thịnh, mới trỗi dậy; ④ (đph) Cho phép, được (thường dùng để phủ định): 不興胡說 Không được nói bậy; ⑤ (đph) Có lẽ: 他也興來也興不來 Anh ấy có lẽ đến cũng có lẽ không đến; ⑥ [Xing] (Họ) Hưng. Xem 興 [xìng]. (Từ điển Trần Văn Chánh)
Quý vị đang truy cập từ IP 54.80.89.146 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Mạng sống quý giá này có thể chấm dứt bất kỳ lúc nào, nhưng điều kỳ lạ là hầu hết chúng ta đều không thường xuyên nhớ đến điều đó!Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Người tốt không cần đến luật pháp để buộc họ làm điều tốt, nhưng kẻ xấu thì luôn muốn tìm cách né tránh pháp luật. (Good people do not need laws to tell them to act responsibly, while bad people will find a way around the laws.)Plato
Hãy dang tay ra để thay đổi nhưng nhớ đừng làm vuột mất các giá trị mà bạn có.Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Cơ học lượng tử cho biết rằng không một đối tượng quan sát nào không chịu ảnh hưởng bởi người quan sát. Từ góc độ khoa học, điều này hàm chứa một tri kiến lớn lao và có tác động mạnh mẽ. Nó có nghĩa là mỗi người luôn nhận thức một chân lý khác biệt, bởi mỗi người tự tạo ra những gì họ nhận thức. (Quantum physics tells us that nothing that is observed is unaffected by the observer. That statement, from science, holds an enormous and powerful insight. It means that everyone sees a different truth, because everyone is creating what they see.)Neale Donald Walsch
Sự kiên trì là bí quyết của mọi chiến thắng. (Perseverance, secret of all triumphs.)Victor Hugo
Tinh cần giữa phóng dật, tỉnh thức giữa quần mê. Người trí như ngựa phi, bỏ sau con ngựa hènKinh Pháp cú (Kệ số 29)
Do ái sinh sầu ưu,do ái sinh sợ hãi; ai thoát khỏi tham ái, không sầu, đâu sợ hãi?Kinh Pháp Cú (Kệ số 212)
Nên biết rằng tâm nóng giận còn hơn cả lửa dữ, phải thường phòng hộ không để cho nhập vào. Giặc cướp công đức không gì hơn tâm nóng giận.Kinh Lời dạy cuối cùng
Yêu thương và từ bi là thiết yếu chứ không phải những điều xa xỉ. Không có những phẩm tính này thì nhân loại không thể nào tồn tại. (Love and compassion are necessities, not luxuries. Without them humanity cannot survive.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Dầu giữa bãi chiến trường, thắng ngàn ngàn quân địch, không bằng tự thắng mình, thật chiến thắng tối thượng.Kinh Pháp cú (Kệ số 103)
Chúng ta có lỗi về những điều tốt mà ta đã không làm. (Every man is guilty of all the good he did not do.)Voltaire
[Trang chủ](Home.html) »»
[Danh mục](danh-muc_thu-vien_tongquat_rong-mo-tam-hon.html) »»
[Đại từ điển Hán Việt](tu-dien_han-viet_none_rong-mo-tam-hon.html) »»
Đang xem mục từ: hưng - 興（兴） »»
**Chú ý**: Nếu quý vị copy chữ Hán dán (paste) vào đây để tra thì kết quả sẽ chính xác hơn rất nhiều.
Quý vị cũng có thể bôi đen (select) những chữ Hán đã hiển thị trên màn hình rồi dùng chuột kéo thả vào khung để tra.
① Dấy lên, nổi lên, khởi sự, phát động, hưng khởi: 興兵 Hưng binh, dấy quân; 百廢俱興 Trăm việc phế bỏ đều hưng khởi; 大興土木 Nổi lên làm nhiều việc xây đắp nhà cửa; 謠諑繁興 Dấy lên nhiều lời gièm pha; ② Dậy, thức dậy: 夙興夜寢 Thức khuya dậy sớm; ③ Hưng vượng, hưng thịnh, thịnh hành: 新興 Mới hưng thịnh, mới trỗi dậy; ④ (đph) Cho phép, được (thường dùng để phủ định): 不興胡說 Không được nói bậy; ⑤ (đph) Có lẽ: 他也興來也興不來 Anh ấy có lẽ đến cũng có lẽ không đến; ⑥ [Xing] (Họ) Hưng. Xem 興 [xìng]. (
*Từ điển Trần Văn Chánh*) **Quý vị đang truy cập từ IP 54.80.89.146 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập


text:
Chúng ta không có khả năng giúp đỡ tất cả mọi người, nhưng mỗi người trong chúng ta đều có thể giúp đỡ một ai đó. (We can't help everyone, but everyone can help someone.)Ronald Reagan
Ta như thầy thuốc, biết bệnh cho thuốc. Người bệnh chịu uống thuốc ấy hay không, chẳng phải lỗi thầy thuốc. Lại cũng như người khéo chỉ đường, chỉ cho mọi người con đường tốt. Nghe rồi mà chẳng đi theo, thật chẳng phải lỗi người chỉ đường.Kinh Lời dạy cuối cùng
Khi gặp chướng ngại ta có thể thay đổi phương cách để đạt mục tiêu nhưng đừng thay đổi quyết tâm đạt đến mục tiêu ấy. (When obstacles arise, you change your direction to reach your goal, you do not change your decision to get there. )Zig Ziglar
Nếu người nói nhiều kinh, không hành trì, phóng dật; như kẻ chăn bò người, không phần Sa-môn hạnh.Kinh Pháp cú (Kệ số 19)
Hạnh phúc đích thực không quá đắt, nhưng chúng ta phải trả giá quá nhiều cho những thứ ta lầm tưởng là hạnh phúc. (Real happiness is cheap enough, yet how dearly we pay for its counterfeit.)Hosea Ballou
Kinh nghiệm quá khứ và hy vọng tương lai là những phương tiện giúp ta sống tốt hơn, nhưng bản thân cuộc sống lại chính là hiện tại.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Giặc phiền não thường luôn rình rập giết hại người, độc hại hơn kẻ oán thù. Sao còn ham ngủ mà chẳng chịu tỉnh thức?Kinh Lời dạy cuối cùng
Chớ khinh thường việc ác nhỏ mà làm; đốm lửa nhỏ có thể thiêu cháy cả núi rừng làng mạc. Chớ chê bỏ việc thiện nhỏ mà không làm, như giọt nước nhỏ lâu ngày cũng làm đầy chum vại lớn.Lời Phật dạy
Khi thời gian qua đi, bạn sẽ hối tiếc về những gì chưa làm hơn là những gì đã làm.Sưu tầm
Bạn có biết là những người thành đạt hơn bạn vẫn đang cố gắng nhiều hơn cả bạn?Sưu tầm
Ai sống quán bất tịnh, khéo hộ trì các căn, ăn uống có tiết độ, có lòng tin, tinh cần, ma không uy hiếp được, như núi đá, trước gió.Kinh Pháp cú (Kệ số 8)
Trang chủ »» Danh mục »» Trang từ điển Anh Việt có âm thanh và hình ảnh dành cho thiếu nhi »» Tra từ tiếng Anh: glasses »»
Quý vị đang truy cập từ IP 54.80.89.146 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Chúng ta không có khả năng giúp đỡ tất cả mọi người, nhưng mỗi người trong chúng ta đều có thể giúp đỡ một ai đó. (We can't help everyone, but everyone can help someone.)Ronald Reagan
Ta như thầy thuốc, biết bệnh cho thuốc. Người bệnh chịu uống thuốc ấy hay không, chẳng phải lỗi thầy thuốc. Lại cũng như người khéo chỉ đường, chỉ cho mọi người con đường tốt. Nghe rồi mà chẳng đi theo, thật chẳng phải lỗi người chỉ đường.Kinh Lời dạy cuối cùng
Khi gặp chướng ngại ta có thể thay đổi phương cách để đạt mục tiêu nhưng đừng thay đổi quyết tâm đạt đến mục tiêu ấy. (When obstacles arise, you change your direction to reach your goal, you do not change your decision to get there. )Zig Ziglar
Nếu người nói nhiều kinh, không hành trì, phóng dật; như kẻ chăn bò người, không phần Sa-môn hạnh.Kinh Pháp cú (Kệ số 19)
Hạnh phúc đích thực không quá đắt, nhưng chúng ta phải trả giá quá nhiều cho những thứ ta lầm tưởng là hạnh phúc. (Real happiness is cheap enough, yet how dearly we pay for its counterfeit.)Hosea Ballou
Kinh nghiệm quá khứ và hy vọng tương lai là những phương tiện giúp ta sống tốt hơn, nhưng bản thân cuộc sống lại chính là hiện tại.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Giặc phiền não thường luôn rình rập giết hại người, độc hại hơn kẻ oán thù. Sao còn ham ngủ mà chẳng chịu tỉnh thức?Kinh Lời dạy cuối cùng
Chớ khinh thường việc ác nhỏ mà làm; đốm lửa nhỏ có thể thiêu cháy cả núi rừng làng mạc. Chớ chê bỏ việc thiện nhỏ mà không làm, như giọt nước nhỏ lâu ngày cũng làm đầy chum vại lớn.Lời Phật dạy
Khi thời gian qua đi, bạn sẽ hối tiếc về những gì chưa làm hơn là những gì đã làm.Sưu tầm
Bạn có biết là những người thành đạt hơn bạn vẫn đang cố gắng nhiều hơn cả bạn?Sưu tầm
Ai sống quán bất tịnh, khéo hộ trì các căn, ăn uống có tiết độ, có lòng tin, tinh cần, ma không uy hiếp được, như núi đá, trước gió.Kinh Pháp cú (Kệ số 8)
[Trang chủ](Home.html) »»
[Danh mục](danh-muc_thu-vien_tongquat_rong-mo-tam-hon.html) »»
[Trang từ điển Anh Việt có âm thanh và hình ảnh dành cho thiếu nhi](xem-sach_thieu-nhi_none_anh-van-thieu-nhi.html) »»
Tra từ tiếng Anh: glasses »»
**Quý vị đang truy cập từ IP 54.80.89.146 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx/1.10.0 (Ubuntu)

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close


text:
Hướng dẫn chơi game : Thiên long bát bộ
Số người đã truy cập
1. Làm thế nào để có được tài khoản Thiên Long Bát Bộ?Trả lời: Hãy tạo passport tại trang http://psp.gate.vn để có cơ hội nhận được Anh Hùng Thiếp tham gia vào Close Beta. Có thể tham khảo cách tạo tài khoản tại http://www.tl.gate.vn/Tin-Moi/2007/06/110E9788/
2. Tôi có thể tải Thiên Long Bát Bộ tại đâu?Trả lời: Bằng hữu có thể tải bản cài đặt tại trang chủ của Thiên Long Bát Bộ http://tl.gate.vn hoặc nhấn vào đường link sau: http://www.tl.gate.vn/download/
3. Tôi có thể tự phân phối điểm cho nhân vật của mình không?Trả lời: Mỗi nhân vật trong Thiên Long Bát Bộ đều có 5 chỉ số cơ bản:
+ Cường lực: Ảnh hưởng đến độ mạnh yếu của ngoại công.+ Nội lực: Ảnh hưởng đến độ mạnh yếu của nội công+ Thể lực: Ảnh hưởng đến giới hạn huyết và ngoại thủ+ Trí lực: Ảnh hưởng đến giới hạn khí và nội thủ+ Thân pháp: Ảnh hưởng đến độ chính xác, né tránh, hội tâm của nhân vật
Nhân vật trong game có thể phân phối điểm cho mình từ cấp độ 30 trở lên. Từ cấp 30 bằng hữu có thể phân phối 1 điểm, cấp độ 40 trở lên bằng hữu có thể phân phối 2 điểm, cấp độ 50 trở lên bằng hữu có thể phân phối 3 điểm.
4. Khi mới vào game tôi có thể làm gì?Trả lời: Khi mới bắt đầu tham gia game Thiên Long Bát Bộ. Bẳng hữu có thể thực hiện một số nhiệm vụ đầu tiên để có những cái nhìn sơ lược về Thiên Long Bát Bộ và làm quen với vị trí và chức năng của các NPC. Bằng hữu nhận nhiệm vụ đầu tiên tại: Triệu Thiên Sư ở thành Đại Lý toạ độ (159,156)
5. Làm thế nào để gia nhập môn phái?Trả lời: Trong Thiên Long Bát Bộ có cửu đại môn phái: Thiếu Lâm, Võ Đang, Thiên Sơn, Thiên Long, Tinh Túc, Nga My, Tiêu Dao, Cái Bang, Minh Giáo. Để có thể gia nhập vào một trong những môn phái trên thì bằng hữu phải thoả những điều kiện sau:
+ Đạt được cấp độ 10.+ Đến gặp NPC phụ trách dịch chuyển ở Đại Lý hoặc những NPC tiếp dẫn của từng môn phái tại Đại Lý để được đưa đến môn phái(Những NPC tiếp dẫn tập trung tại địa điểm Sư đồ mà bằng hữu có thể dễ dàng nhận thấy khi nhấn phím Tab để hiển thị bản đồ chi tiết Đại Lý)+ Gặp người phụ trách thu nhận đệ tử trong từng môn phái và gia nhập môn phái.
6. Tôi có thể học Skill tại đâu?Trả lời: Hệ thống võ công trong Thiên Long Bát Bộ được chia thành 3 dạng:
+ Dạng 1: Chiêu thức võ công cơ bản. Đây là những chiêu thức cơ bản nhất của Cửu đại môn phái mà bằng hữu có thể học được khi đem thư đề cử đến gặp các NPC tiếp dẫn của từng môn phái tại Đại Lý. Bằng hữu có thể lấy thư đề cử thông qua việc thực hiện những nhiệm vụ đầu tiên ở Đại Lý.
+ Dạng 2: Chiêu thức võ công môn phái. Đây là những chiêu thức đặc trưng của từng môn phái trong Thiên Long Bát Bộ. Bằng hữu chỉ có thể học được võ công này khi bái sư vào một môn phái nhất định trong Cửu đại môn phái. Khi đã gia nhập môn phái, hãy đến gặp người truyền thụ võ công của môn phái để học võ công.
+ Dạng 3: Chiêu thức võ công thất truyền của từng môn phái. Nếu may mắn, trong quá trình tham gia vào Thiên Long Bát Bộ, bằng hữu có thể tình cờ phát hiện được những bí kíp thất truyền của Cửu đại môn phái. Những bí kíp này ẩn chứa những tuyệt chiêu độc môn của Cửu đại môn phái mà mọi người đều muốn có. Bí kíp thất truyền của môn phái nào thì chỉ có đệ tử môn phái đó mới học được.
Bằng hữu có thể tham khảo chi tiết tại:
http://tl.gate.vn/Thong-tin/Mon-phai/Thieu-Lam/Chieu-thuc/
7. Tôi có thể sở hữu trân thú bằng cách nào?Trả lời: Để sở hữu trân thú trong Thiên Long Bát Bộ, bằng hữu hãy gặp Vân Miễu Miễu ở Lạc Dương toạ độ(182.156) để đến Huyền Vũ Đảo. Để bắt được trân thú, trước hết bằng hữu phải hạ gục trân thú muốn bắt, nếu may mắn thì sau khi hạ gục trân thú muốn bắt, trân thú có thể thuần hoá sẽ xuất hiện. Bằng hữu hãy nhấp đôi vào Trân thú mới xuất hiện để tiến hành bắt trân thú.
Bằng hữu có thể tham khảo chi tiết tại: http://tl.gate.vn/Thong-tin/Tran-thu/Nuoi-duong/
8. Trong game có nơi giữ đồ không?Trả lời: Bằng hữu có thể đến Thương Khố tại các thành lớn trong Thiên Long Bát Bộ như: Đại Lý(210, 170), Lạc Dương(80,155), Tô Châu(90, 180) để ký gửi những món đồ quan trọng của mình.
9. Làm thế nào để thăng cấp trong game?Trả lời: Điểm độc đáo trong Thiên Long Bát Bộ là sử dụng duy nhất điểm kinh nghiệm(EXP) để học kỹ năng sống, kỹ năng môn phái, nâng cấp độ(level). Do đó, Thiên Long Bát Bộ cho phép bằng hữu có thể “tích góp” điểm kinh nghiệm phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau.+ Khi cấp độ bằng hữu nhỏ hơn 10 thì điểm kinh nghiệm sẽ chỉ dùng cho mục đích duy nhất là thăng cấp nên cấp độ bằng hữu sẽ tự tăng lên khi đủ điểm kinh nghiệm yêu cầu.
+ Khi cấp độ bằng hữu đã đạt cấp độ 10, lúc này bằng hữu phải tự quyết định nên lên cấp độ hoặc để dành điểm kinh nghiệm phục vụ cho những việc khác. Nếu như muốn lên cấp và điểm kinh nghiệm đủ để thực hiện điều đó, bằng hữu nhấp biểu tượng “thông tin nhân vật” hoặc nhấn tổ hợp phím Alt + c để mở bảng thông tin nhân vật. Trong bảng này, ở vị trí bên dưới – tay phải bằng hữu sẽ thấy mục “Thăng cấp”(Mục này chỉ hiện ra khi bằng hữu đủ điểm kinh nghiệm để thăng cấp). Nhấn vào “mục thăng” cấp để thăng cấp cho nhân vật của mình.
10. Làm cách nào để giám định đồ vật?Trả lời: Trong Thiên Long Bát Bộ có 2 loại đồ cần giám định.
*Loại 1: Những trang bị hoàn toàn chưa giám định. Những món đồ này không thể trang bị lên người. Để giám định những món đồ này, bằng hữu phải mua 3 loại vật phẩm giám định khác nhau cho: vũ khí, giáp trụ, trang sức là: Giám định binh, Giám định phù, Giám định thư. Bằng hữu có thể mua những vật phẩm giám định này tại 3 thành lớn (Đại Lý, Lạc Dương, Tô Châu)
Đại lý:+ Hoàng Công Đạo(237,170)+ Tiểu Thoa(247, 171)+ Bồ Lương(217,134)Lạc Dương:+ Chân Duy Tư(182.183)+ Giả Tác Chân(179.180)+ Vương Đức Quý(212.154)Tô Châu:+ Tả Quý Cao(206.81)+ Tả Vô Song (215.81)+ Trương Tiểu Tuyền (251.130)
* Loại 2: Những trang bị còn ẩn một số thuộc tính. Những món đồ này có thể trang bị lên người mà không cần giám định. Nếu muốn giám định những món trang bị trên, bằng hữu có thể đến gặp Vương Đức Quý(211, 154) ở Lạc Dương, Âu Dã Tử(266, 138) để giám định những thuộc tính ẩn này.
11. Tôi có thể mua thú cưỡi ở đâu?Trả lời: Bằng hữu có thể mua thú cưỡi môn phái tại NPC phụ trách thú cưỡi của môn phái (tại bản đồ môn phái, nhấn Tab và đến vị trí có hiển thị chữ “Kỵ” để gặp NPC trên). Ngoài ra, về sau bằng hữu còn có thể mua cho mình những thú cưỡi khác tại Nguyên Bảo ở thành Lạc Dương.
12. Làm cách nào để PK?
Trả lời: PK chỉ là một hình thức trong hệ thống PvP của Thiên Long Bát Bộ. Khi đạt cấp độ 21 thì bằng hữu có thể chọn một trong những hình thức PvP sau:
+ Dạng hoà bình: Chỉ để phòng vệ không thể chủ động tấn công+ Hình thức thiện ác: Chỉ tấn công những người có biểu tượng đao hoặc búa trên đầu+ Hỗn chiến từng người: Có thể tấn công mọi người.+ Tổ đội hỗn chiến: Tấn công tất cả trừ người cùng tổ đội+ Bang phái hỗn chiến: Tấn công tất cả trừ người cùng bang phái+ PK: Trạng thái tự do đồ sát
13. Làm cách nào để giảm sát khí?Trả lời: Bằng hữu có thể đến gặp Tuyết Trúc Liên ở Tô Châu để giảm sát khí. Để giảm 1 sát khí bằng hữu phải bỏ ra 1000 điểm thiện ác và 2 vàng.
14. Làm cách nào để hiển thị danh hiệu.?Trả lời: Để hiển thị danh hiệu của mình, bằng hữu có thể nhấn tổ hợp phím Alt + F để vào danh sách bằng hữu. Trong bảng danh sách, hãy chọn nút đổi danh hiệu để chọn danh hiệu mà mình được đổi.
Sign in|Recent Site Activity|Report Abuse|Print Page|Powered By Google Sites

markdown:
**Hướng dẫn chơi game : Thiên long bát bộ**
+ Cường lực: Ảnh hưởng đến độ mạnh yếu của ngoại công.
Nhân vật trong game có thể phân phối điểm cho mình từ cấp độ 30 trở lên. Từ cấp 30 bằng hữu có thể phân phối 1 điểm, cấp độ 40 trở lên bằng hữu có thể phân phối 2 điểm, cấp độ 50 trở lên bằng hữu có thể phân phối 3 điểm.
+ Đạt được cấp độ 10.
+ Dạng 1: Chiêu thức võ công cơ bản. Đây là những chiêu thức cơ bản nhất của Cửu đại môn phái mà bằng hữu có thể học được khi đem thư đề cử đến gặp các NPC tiếp dẫn của từng môn phái tại Đại Lý. Bằng hữu có thể lấy thư đề cử thông qua việc thực hiện những nhiệm vụ đầu tiên ở Đại Lý.
+ Dạng 2: Chiêu thức võ công môn phái. Đây là những chiêu thức đặc trưng của từng môn phái trong Thiên Long Bát Bộ. Bằng hữu chỉ có thể học được võ công này khi bái sư vào một môn phái nhất định trong Cửu đại môn phái. Khi đã gia nhập môn phái, hãy đến gặp người truyền thụ võ công của môn phái để học võ công.
+ Dạng 3: Chiêu thức võ công thất truyền của từng môn phái. Nếu may mắn, trong quá trình tham gia vào Thiên Long Bát Bộ, bằng hữu có thể tình cờ phát hiện được những bí kíp thất truyền của Cửu đại môn phái. Những bí kíp này ẩn chứa những tuyệt chiêu độc môn của Cửu đại môn phái mà mọi người đều muốn có. Bí kíp thất truyền của môn phái nào thì chỉ có đệ tử môn phái đó mới học được.
Bằng hữu có thể tham khảo chi tiết tại:
Bằng hữu có thể tham khảo chi tiết tại:
+ Khi cấp độ bằng hữu đã đạt cấp độ 10, lúc này bằng hữu phải tự quyết định nên lên cấp độ hoặc để dành điểm kinh nghiệm phục vụ cho những việc khác. Nếu như muốn lên cấp và điểm kinh nghiệm đủ để thực hiện điều đó, bằng hữu nhấp biểu tượng “thông tin nhân vật” hoặc nhấn tổ hợp phím Alt + c để mở bảng thông tin nhân vật. Trong bảng này, ở vị trí bên dưới – tay phải bằng hữu sẽ thấy mục “Thăng cấp”(Mục này chỉ hiện ra khi bằng hữu đủ điểm kinh nghiệm để thăng cấp). Nhấn vào “mục thăng” cấp để thăng cấp cho nhân vật của mình.
*Loại 1: Những trang bị hoàn toàn chưa giám định. Những món đồ này không thể trang bị lên người. Để giám định những món đồ này, bằng hữu phải mua 3 loại vật phẩm giám định khác nhau cho: vũ khí, giáp trụ, trang sức là: Giám định binh, Giám định phù, Giám định thư. Bằng hữu có thể mua những vật phẩm giám định này tại 3 thành lớn (Đại Lý, Lạc Dương, Tô Châu)
Đại lý:
* Loại 2: Những trang bị còn ẩn một số thuộc tính. Những món đồ này có thể trang bị lên người mà không cần giám định. Nếu muốn giám định những món trang bị trên, bằng hữu có thể đến gặp Vương Đức Quý(211, 154) ở Lạc Dương, Âu Dã Tử(266, 138) để giám định những thuộc tính ẩn này.
+ Dạng hoà bình: Chỉ để phòng vệ không thể chủ động tấn công

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Robots-Tag: noarchive

Cache-Control: public, max-age=5

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
11229 Brookebowers
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
11229 Brookebowers (1999 JX52) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “JPL Small”. Truy cập 2 tháng 10 năm 2015.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- NASA JPL Cơ sở dữ liệu thiên thể nhỏ 11229 Brookebowers

markdown:
# 11229 Brookebowers
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Brookebowers|
|Khám phá và chỉ định|
|Khám phá bởi||
|[Socorro](/wiki/Socorro,_New_Mexico) [Tên chỉ định tiểu hành tinh](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1) [Tên thay thế](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_t%E1%BA%A1m_th%E1%BB%9Di_trong_thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [Đặc trưng quỹ đạo](/wiki/Qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o_m%E1%BA%ADt_ti%E1%BA%BFp) [Kỷ nguyên](/wiki/K%E1%BB%B7_nguy%C3%AAn_(thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc))14 tháng 5 năm 2008 [Cận điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Viễn điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ lệch tâm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_l%E1%BB%87ch_t%C3%A2m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Chu kỳ quỹ đạo](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ bất thường trung bình](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_b%E1%BA%A5t_th%C6%B0%E1%BB%9Dng_trung_b%C3%ACnh) [Độ nghiêng quỹ đạo](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_nghi%C3%AAng_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Kinh độ của điểm nút lên](/wiki/Kinh_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A7a_%C4%91i%E1%BB%83m_n%C3%BAt_l%C3%AAn) [Acgumen của cận điểm](/wiki/Acgumen_c%E1%BB%A7a_c%E1%BA%ADn_%C4%91i%E1%BB%83m) [Đặc trưng vật lý chuẩn của tiểu hành tinh](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_tr%C6%B0ng_v%E1%BA%ADt_l%C3%BD_chu%E1%BA%A9n_c%E1%BB%A7a_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1) [Cấp sao tuyệt đối](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_tuy%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%91i) *(H)* **11229 Brookebowers** (1999 JX52) là một [tiểu hành tinh](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) [vành đai chính](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) được phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 1999 bởi [Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln](/wiki/Nh%C3%B3m_nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh_g%E1%BA%A7n_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t_ph%C3%B2ng_th%C3%AD_nghi%E1%BB%87m_Lincoln) ở [Socorro](/wiki/Socorro,_New_Mexico). [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=11229_Brookebowers&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=11229_Brookebowers&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“JPL Small”](http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=11229+Brookebowers). Truy cập 2 tháng 10 năm 2015.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=11229_Brookebowers&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=11229_Brookebowers&action=edit§ion=2)] [NASA](/wiki/NASA) [JPL](/wiki/Jet_Propulsion_Laboratory)Cơ sở dữ liệu thiên thể nhỏ [11229 Brookebowers](http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=11229+Brookebowers)
|
|
|
|

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1054 miss, cp1065 miss

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Aden
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Aden (/ˈɑːdɛn/ AH-den, tiếng Ả Rập: عدن ʻAdan) là một thành phố cảng Yemen, ở phía lối vào phía đông đến Biển Đỏ (vịnh Aden), 170 km về phía đông Bab-el-Mandeb. Aden thuộc governate 'Adan. Thành phố Aden có diện tíh km², dân số theo ước tính năm 2005 là 507.355 người. Đây là thành phố lớn thứ 4 Yemen và là thủ đô tạm thời của Yemen.

markdown:
# Aden
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Aden
|
عدن
|
|![]()
Cảng Aden (khoảng năm 1910).
[12°48′B 45°02′Đ / 12.800°B 45.033°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Aden¶ms=12_48_N_45_02_E_type:city_region:YE) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Flag_of_Yemen.svg/23px-Flag_of_Yemen.svg.png)
[Yemen](/wiki/Yemen) ['Adan](/w/index.php?title=%27Adan_Governorate&action=edit&redlink=1) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [GMT](/wiki/GMT)( [UTC+3](/wiki/UTC%2B3)) [Mã điện thoại](/wiki/M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i) [Thành phố kết nghĩa](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a) [Djibouti](/wiki/Djibouti_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)), [Latakia](https://www.wikidata.org/wiki/Q200030), [Thượng Hải](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i) **Aden** ( [/ˈɑːdɛn/](https://en.wikipedia.org/wiki/WP:IPAE) [, AH-den](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pronunciation_respelling_key) [tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp): عدن *ʻAdan*) là một [thành phố](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Yemen)cảng [Yemen](/wiki/Yemen), ở phía lối vào phía đông đến [Biển Đỏ](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%E1%BB%8F)( [vịnh Aden](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Aden)), 170 km về phía đông [Bab-el-Mandeb](/wiki/Bab-el-Mandeb). Aden thuộc [governate](/w/index.php?title=Governate_c%E1%BB%A7a_Yemen&action=edit&redlink=1) ['Adan](/w/index.php?title=%27Adan_(governate)&action=edit&redlink=1). Thành phố Aden có diện tíh km², dân số theo ước tính năm 2005 là 507.355 người. Đây là [thành phố lớn thứ 4 Yemen](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Yemen)và là thủ đô tạm thời của [Yemen](/wiki/Yemen).

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1066 hit/1, cp1065 miss


text:
Agave schottii
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Agave schottii là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Engelm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1875.[2]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ The Plant List, Agave schottii
- ^ The Plant List (2010). “Agave schottii”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Phương tiện liên quan tới Agave schottii tại Wikimedia Commons
- Dữ liệu liên quan tới Agave schottii tại Wikispecies
- Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Agave schottii”. International Plant Names Index. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.

markdown:
*Agave schottii*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Agave schottii
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Monocot](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Asparagales](/wiki/B%E1%BB%99_M%C4%83ng_t%C3%A2y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Asparagaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_M%C4%83ng_t%C3%A2y) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Agave](/wiki/Agave) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **A. schottii** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Agave schottii* [Engelm.](/w/index.php?title=Georg_Engelmann&action=edit&redlink=1), 1875 [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc)) [[1]](#cite_note-1)
Danh sách
*Agave geminiflora*var. *sonorae*Torr. *Agave mulfordiana*Trel. *Agave schottii*var. *serrulata*Mulford *Agave sonorae*(Torr.) Mearns * là một loài Agave schottii* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong [họ Măng tây](/wiki/H%E1%BB%8D_M%C4%83ng_t%C3%A2y). Loài này được Engelm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1875. [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Agave_schottii&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Agave_schottii&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [The Plant List, Agave schottii](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-294194) **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-2) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-294194). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013. *Agave schottii*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Agave_schottii&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Agave_schottii&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Agave schottii](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Agave_schottii)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Agave schottii](https://species.wikimedia.org/wiki/Agave_schottii)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Agave schottii”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=62261-1). *. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

X-Cache: cp1066 miss, cp1065 miss


text:
Arima Haruo
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Haruo Arima là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản[sửa | sửa mã nguồn]
Haruo Arima khoác áo đội tuyển Nhật Bản từ năm 1927.
Haruo Arima là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Haruo Arima khoác áo đội tuyển Nhật Bản từ năm 1927.

markdown:
# Arima Haruo
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|
|Đây là một bài
Xin hãy tạo liên kết đến bài này trong các bài của các
(tháng 11 năm 2013)
|Thông tin cá nhân|
|Tên đầy đủ||Haruo Arima|
|Nơi sinh||
|[Tiền vệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_v%E1%BB%87)(giải nghệ) **Đội** **ST** † **(BT)** † [Nhật Bản](/wiki/%C4%90%E1%BB%99i_tuy%E1%BB%83n_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_gia_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) **Haruo Arima** là một cầu thủ [bóng đá](/wiki/B%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1) người [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n).
## Đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản[
[sửa](/w/index.php?title=Arima_Haruo&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Arima_Haruo&action=edit§ion=1)]
Haruo Arima khoác áo đội tuyển
[Nhật Bản](/wiki/%C4%90%E1%BB%99i_tuy%E1%BB%83n_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_qu%E1%BB%91c_gia_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) từ năm 1927.
## Thống kê sự nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Arima_Haruo&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Arima_Haruo&action=edit§ion=2)]
|
|

X-Cache: cp1055 miss, cp1065 miss


text:
Bệnh bò điên
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bệnh viêm não thể bọt biển ở bò (tiếng Anh là bovine spongiform encephalopathy, viết tắt BSE), thông thường được gọi là bệnh bò điên, là một loại bệnh gây suy thoái hệ thần kinh và gây chết ở gia súc, với cơ chế lây nhiễm gây sốc các nhà sinh vật học khi nó được khám phá vào cuối thế kỷ 20 và có vẻ như có thể lây nhiễm cho người. Mặc dù số gia súc bị giết không đáng kể so với các bệnh gia súc khủng khiếp khác như bệnh lở mồm long móng và rinderpest, bệnh bò điên đã thu hút sự chú ý rộng rãi vì người ta cho rằng bệnh này có thể lây qua người, tuy nhiên chưa chứng minh được là bệnh này có liên hệ với các dạng bệnh Creutzfeldt-Jakob là một loại bệnh viêm não ở người.

markdown:
# Bệnh bò điên
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Bệnh viêm não thể bọt biển ở bò** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) là *bovine spongiform encephalopathy*, viết tắt **BSE**), thông thường được gọi là **bệnh bò điên**, là một loại bệnh gây suy thoái hệ thần kinh và gây chết ở [gia súc](/wiki/Gia_s%C3%BAc), với cơ chế lây nhiễm gây sốc các nhà sinh vật học khi nó được khám phá vào cuối [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) và có vẻ như có thể lây nhiễm cho người. Mặc dù số gia súc bị giết không đáng kể so với các bệnh gia súc khủng khiếp khác như [bệnh lở mồm long móng](/wiki/L%E1%BB%9F_m%E1%BB%93m_long_m%C3%B3ng) và *, bệnh bò điên đã thu hút sự chú ý rộng rãi vì người ta cho rằng bệnh này có thể lây qua người, tuy nhiên chưa chứng minh được là bệnh này có liên hệ với các dạng rinderpest* [bệnh Creutzfeldt-Jakob](/wiki/B%E1%BB%87nh_Creutzfeldt-Jakob)là một loại bệnh viêm não ở người.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_b%C3%B2_%C4%91i%C3%AAn&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_b%C3%B2_%C4%91i%C3%AAn&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_b%C3%B2_%C4%91i%C3%AAn&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_b%C3%B2_%C4%91i%C3%AAn&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1052 miss, cp1065 miss


text:
Cá xiêm
Cá xiêm là tên gọi chung cho một số loài cá thuộc chi Betta gồm Betta splendens, Betta imbellis, Betta mahachaiensis, Betta smaragdina; chủ yếu là dùng để chỉ loài B. splendens. Chúng còn có tên khác là cá lia thia xiêm, cá chọi xiêm. Tên của chi này có nguồn gốc là từ ikan bettah (một ngôn ngữ địa phương của Malaysia).[1] Cá xiêm là một trong số những loài cá cảnh (cá kiểng) nước ngọt phổ biến nhất thuộc họ Osphronemidae, bộ Perciformes.
Cá xiêm vốn là loài Betta thuần dưỡng lâu đời ở Thái Lan rồi sau đó lan ra khắp thế giới. Được biết có 4 loài Betta hoang dã ở Thái Lan, bán đảo Mã Lai và Campuchia với tên gọi theo tiếng địa phương lần lượt là pla-kad, ikan bettah và trey krem, có quan hệ huyết thống với cá Xiêm (tức Betta thuần dưỡng) là Betta splendens, Betta imbellis, Betta mahachaiensis và Betta smaragdina. Như vậy cá Xiêm là giống lai tạp (hybrid) (Bản thân tên tiếng Anh cũng nói lên nguồn gốc xuất xứ của nó: Siamese fighting fish - cá chọi Xiêm).
Cá xiêm trưởng thành dài khoảng 6 cm (có một số giống dài 8 cm). Gần đây người ta còn lai tạo được những giống cá xiêm khổng lồ (giant bettas) dài trên 8 cm.
Được biết đến như một loài cá cảnh có màu sắc sặc sỡ với bộ vây chảy dài tuyệt đẹp nhưng màu sắc tự nhiên cá xiêm hoang dã chỉ là màu xanh lá cây xỉn (dull green) và màu nâu, ngoài ra bộ vây của cá xiêm hoang dã tương đối ngắn.
Tuy nhiên do quá trình lai tạo chúng ngày càng có màu sắc sặc sỡ và bộ vây dài hơn. Ví dụ như những các giống cá xiêm: Veiltail, Delta, Superdelta, Halfmoon...
Mục lục
- 1 Hô hấp
- 2 Thức ăn
- 3 Sinh sản
- 4 Đặc điểm
- 4.1 Màu sắc
- 4.2 Các giống
- 4.3 Hành vi
- 4.4 Các bệnh thông thường
- 5 Cá xiêm tại Việt Nam
- 6 Hình ảnh
- 7 Tham khảo
- 8 Liên kết ngoài
Hô hấp[sửa | sửa mã nguồn]
Giống như các loài thuộc họ Osphronemidae và tất cả thành viên của chi Betta, cá xiêm có một cơ quan phức tạp trên đầu cho phép chúng lấy oxy trực tiếp từ không khí, bổ sung cho nguồn oxy hấp thu bằng mang ở dưới nước. Nếu không tiếp xúc được với mặt nước, cá xiêm sẽ bị "chết đuối".
Thức ăn[sửa | sửa mã nguồn]
Cá xiêm là loài ăn thịt, cấu tạo miệng của chúng hếch lên trên là phù hợp cho việc kiếm ăn trên bề mặt.
Trong tự nhiên, cá xiêm chủ yếu ăn zooplankton (1 loài phiêu sinh), bọ gậy (loăng quăng) và một số ấu trùng của côn trùng khác. Nếu nguồn thức ăn dồi dào, cá xiêm sẽ sống lâu hơn, màu sắc sặc sỡ hơn, các vây bị rách sẽ liền nhanh chóng.
Người nuôi cá xiêm thường cho ăn thức ăn sống như giun đỏ, các viên thức ăn được trộn từ thịt tôm băm nhuyễn, thịt cá, tôm ngâm nước muối, giun đỏ, và vitamin
Tuyệt đối không được cho chúng ăn thức ăn từ thực vật như viên thức ăn có bột ngũ cốc, có thể chúng sẽ chết.
Sinh sản[sửa | sửa mã nguồn]
Cá xiêm giao phối theo một cách độc đáo được gọi là ép (hoặc quấn). Khi giao phối con đực quấn quanh con cái ép chặt lại, mỗi lần như vậy con cái sẽ sinh ra 10 đến 40 trứng, ngay lập tức con đực sẽ phóng tinh trùng của mình vào mỗi quả trứng.
Sau khi sinh hết trứng người nuôi cá nên vớt cá xiêm cái ra khỏi bể chứa, nếu không nó có thể sẽ ăn chỗ trứng vừa sinh ra.[2]
Chỉ con đực mới có nhiệm vụ trông coi và chăm sóc trứng. Cá xiêm đực sẽ làm một cái ổ bằng bọt khí oxy, khi giao phối nó sẽ nhặt từng quả trứng con cái sinh ra và đặt vào ổ bọt khí của nó. Nếu có quả trứng nào bị rơi xuống nước vì bọt khí vỡ cá xiêm đực sẽ cẩn thận nhặt lại và cho vào một bọt khí mới.
Trứng được ấp trong 30 đến 40 giờ, khoảng 3-4 ngày sau sẽ nở hết. Con đực vẫn chăm sóc đàn con sau khi nở 2 ngày cho đến khi chúng tự bơi được. Cũng như chăm sóc trứng, trong thời gian này nếu có một con cá bột (cá con mới nở) bị chìm xuống dưới đáy bể nước, cá bố sẽ dùng miệng nhặt nó lên đặt lại vào ổ bọt khí.
Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]
Màu sắc[sửa | sửa mã nguồn]
Cá xiêm từng được đặt biệt danh là "trang sức của Phương Đông" (The Jewel of the Orient) do màu sắc tuyệt đẹp của chúng qua nhiều quá trình lai tạo.
Trong tự nhiên khi bị kích động cá xiêm mới nổi màu rực rỡ. Tuy nhiên quá trình lai tạo đã cho ra những giống cá xiêm luôn có màu sắc mạnh mẽ như khi bị kích động.
Hiện nay cá xiêm có màu sắc rất phong phú, chẳng hạn: đỏ, xanh lam, xanh lá, xanh ngọc, màu cam, vàng, trắng... Hầu hết chúng đều có nhiều màu sắc óng ánh và thay đổi màu theo góc nhìn hay cường độ ánh sáng. Ngoài ra người nuôi cá có thể tạo ra những màu ánh kim như đồng, vàng...
Thông thường cá đực mới được bày bán trong các cửa hàng vì màu sắc và bộ vây lộng lẫy của nó. Cá cái tuy có thể lai tạo được những cá thể màu sắc rực rỡ như cá đực nhưng bộ vây thì không thể sánh bằng con đực.
Các giống[sửa | sửa mã nguồn]
Những người lai tạo đã tạo ra một số giống cá xiêm nổi tiếng sau (dựa vào hình dạng của vây):
- Veiltail: vây đuôi rủ xuống và không đối xứng..
- Crowntail: vây tưa.
- Combtail: vây lược.
- Half-moon: vây đuôi mở rộng đến 180 độ hoặc lớn hơn.
- Short-finned fighting style: cá xiêm chiến với bộ vây rất ngắn.
- Double-tail: có 2 đuôi (vây đuôi đực chia làm 2 phần rõ ràng) và vây lưng khá dài.
- Delta tail: vây đuôi mở rộng gần bằng Half-moon và sắc cạnh hơn.
- Fantail: đuôi quạt.
Hành vi[sửa | sửa mã nguồn]
Khi muốn tuyên chiến hay đe dọa một cá thể khác, cá xiêm thường bành 2 mang ra (có nơi gọi là xù mang) lúc đó trông nó thật uy nghi và dữ tợn. Kèm theo đó là hành vi căng vây và nghiêng người về phía đối phương, màu sắc có thể chuyển sang đen sậm ở phần đầu, bộ vây trở nên rực rỡ và lấp lánh.
Cá xiêm thường tự đặt ra cho mình một lãnh thổ riêng ví dụ như một bụi cây thủy sinh hay một hốc đá nhỏ. Đôi khi sự sở hữu lãnh thổ ở mức rất cao, nó sẵn sàng đánh trả mọi kẻ xâm phạm.
Thông thường cá xiêm đực hung hãn hơn cá cái. Cá xiêm hung hãn đến mức độ xung đột với chính hình ảnh của nó ở trong gương, vì vậy tốt nhất bạn không nên để gương trong bể nuôi cá xiêm, nó có thể bị tổn thương do "chiến đấu" với hình ảnh của mình trong gương.
Chính vì tính hung hãn mãnh liệt vốn có, cá xiêm đã trở thành một trò tiêu khiển cho con người.
Các bệnh thông thường[sửa | sửa mã nguồn]
Bệnh đốm trắng[sửa | sửa mã nguồn]
Bệnh đốm trắng là ký sinh trùng trú ngụ ở bên dưới lớp da của cá. Chúng tạo ra các đốm trắng như hạt muối hay cát phủ đầy cơ thể cá. Cá có thể bơi giật cục và cố quẹt mình vào các vật thể trong hồ. Bệnh này có thể trở nên trầm trọng nhưng may mắn thay nó rất dễ chẩn đoán và chữa trị. Ký sinh trùng phát triển rất nhanh nên việc phát hiện bệnh và điều trị kịp thời là cực kỳ quan trọng. Cần hết sức lưu ý rằng cho dù những đốm trắng có biến mất thì không có nghĩa rằng mầm bệnh đã hoàn toàn bị tiêu diệt. Chúng vẫn tiếp tục sống và tăng trưởng trong nước ngay cả khi rời khỏi mình cá. Đấy là lý do tại sao chúng ta cần tăng nhiệt độ của nước bởi nếu để nước lạnh thì phải mất nhiều tuần để chu trình sinh trưởng của ký sinh trùng được hoàn tất! Bạn nên điều trị liên tục cho cá tối thiểu một tuần để tiêu diệt hết mầm bệnh ký sinh (nếu để nước lạnh thì cần lâu hơn). Ký sinh trên mình cá rất khó tiêu diệt, thuốc chỉ có tác dụng ở giai đoạn ấu trùng trong chu trình sinh trưởng của ký sinh trùng, ngay khi vừa trưởng thành, chúng sẽ lập tức tấn công cá.
Bệnh thối vây[sửa | sửa mã nguồn]
Lây nhiễm thường xảy ra khi cá bị căng thẳng và suy giảm khả năng miễn nhiễm đối với các loại vi khuẩn có sẵn trong môi trường xung quanh. Dấu hiệu cá bắt đầu nhiễm bệnh đó là viền vây bị mất màu. Ban đầu viền vây có màu nâu hay trắng rồi sau đó nhanh chóng lan ra toàn bộ vây. Đôi khi phần vây bị nhiễm bệnh có màu hanh đỏ. Nếu bệnh lan tới các tia vây và phần thịt thì nó sẽ trở nên nghiêm trọng và cá có thể bị chết. Nói chung, bệnh này làm hỏng vây của cá. Nó thường mở đường cho cả bệnh nấm.
Bệnh nấm[sửa | sửa mã nguồn]
Đây là loại bệnh phổ biến và nó làm cá chết rất nhanh vì vậy việc phát hiện và chữa trị sớm là điều rất quan trọng. Mầm bệnh nấm vốn luôn hiện diện trong hồ. Cá thường nhiễm bệnh nấm sau khi bị yếu và mất sức đề kháng vì mắc một số bệnh trước đó hay bị thương.
Bệnh lở miệng[sửa | sửa mã nguồn]
Dù trông giống như bệnh nấm nhưng bệnh này thực sự gây ra bởi Columnaris, một loại vi khuẩn hình que gram âm. Vi khuẩn này thường trú ngụ ở đầu, môi, miệng và bên trong miệng của cá. Bệnh lở miệng có các biểu hiện bệnh lý như sau:
- Vùng xung quanh miệng của cá xùi lên như cục bông gòn. Bởi vậy, bệnh này thường bị nhầm với bệnh nấm thực sự. Nếu quan sát thật kỹ thì sẽ thấy bệnh nấm có những sợi tơ mọc dài như sợi tóc trong khi bệnh lở miệng trông như cục bông gòn.
- Dù thường xuyên xuất hiện ở miệng, đôi khi bệnh này còn xuất hiện dưới dạng những đốm màu nâu-vàng, trắng, trắng-xám ở trên đầu, vây, mang hay thân. Xung quanh vị trí nhiễm bệnh thường có quầng đỏ. Biểu hiện bệnh lý này ở cá thường xuất hiện dưới dạng “yên ngựa” (saddleback – tức trên lưng có một quầng trắng hình yên ngựa).
Các loài cá thuộc phân bộ Labyrinth (tức Anabantoidei gồm các họ cá rô, họ cá sặc-lia thia-tai tượng và họ cá mùi) và các chi cichlid nhỏ như Apistogrammas thường bị mắc bệnh này. Đây là dạng bệnh cơ hội, khi cá mắc một bệnh khác và suy giảm hệ miễn dịch thì bị bệnh này tấn công. Lưu ý không nên tăng nhiệt độ nước (như vẫn làm với bệnh nấm và bệnh ký sinh) vì sẽ làm vi khuẩn bùng phát mạnh hơn.
Bệnh nấm velvet[sửa | sửa mã nguồn]
Oodinium là dạng ký sinh trùng hình que phát triển qua giai đoạn bào tử. Giống như bệnh đốm trắng, chúng trú ngụ bên dưới lớp da của cá. Chúng bắt đầu phát triển từ những đốm nhỏ li ti trên mình cá. Trong điều kiện thích hợp, các bào tử tạo ra một lớp “nhung” (velvet) màu vàng-nâu bao phủ bên ngoài da cá. Bệnh này rất dễ lây. Cá bị nhiễm bệnh thường bơi giật cục, cố cọ quẹt thân mình lên các vật thể trong hồ và thở gấp gáp. Cũng cần lưu ý rằng ngay cả khi cá không còn đốm nào cũng không có nghĩa là bệnh đã bị tiêu diệt hoàn toàn. Chúng vẫn có thể sống trong nước và dưới đáy hồ. Bạn nên chữa trị liên tục trong một tuần để đảm bảo mầm bệnh bị tiêu diệt hoàn toàn (nếu nước ấm, nếu nước lạnh thì phải lâu hơn). Ký sinh trùng trên mình cá rất khó diệt, chúng chỉ bị tiêu diệt khi rời mình cá và bơi trong nước. Vì vậy, việc tăng nhiệt độ là rất cần thiết. Nếu để nước lạnh thì chu trình sinh trưởng của chúng sẽ diễn ra trong nhiều tuần!
Bệnh sình bụng[sửa | sửa mã nguồn]
Nếu nói một cách chính xác thì sình bụng là một triệu chứng chứ không phải là một bệnh. Cá bị sình bụng có phần bụng căng phồng. Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng này. Đôi khi, bệnh này không lây nhiễm nhưng cá bị bệnh nên được cách ly và điều trị thích hợp.
Bụng cá căng đầy nước và không có khả năng đào thải. Bụng căng làm vẩy cá rộp lên trông giống như “quả thông”.
Bệnh sưng mắt[sửa | sửa mã nguồn]
Sưng mắt vốn không phải là một bệnh mà là một triệu chứng gây ra bởi rất nhiều nguyên nhân khác nhau như nhiễm khuẩn (và có thể nhiễm thêm cả nấm), môi trường (chẳng hạn như nước dơ) hay vết thương sưng tấy ở mắt vì bị cá khác cắn. Cá có thể bị sưng tấy một mắt hay cả hai. Con ngươi lòi hẳn ra khỏi hốc mắt và đôi khi bị mờ đục.
Bướu (lump)[sửa | sửa mã nguồn]
Bướu là một triệu chứng rất lạ và khó chẩn đoán nên nó là bệnh rất khó chữa trị! Đôi khi, cho dù đã trị đúng bệnh nhưng cá vẫn chết. Dù sao đi nữa thì bạn vẫn nên cố gắng chẩn đoán và chữa trị được chừng nào hay chừng đó.
Bệnh đốm đỏ[sửa | sửa mã nguồn]
Bệnh gây ra bởi vi khuẩn Aeromonas salmonicida với triệu chứng bao gồm các vết thương hở miệng hay mụn nhọt trên mặt da. Khó lây nhiễm, chỉ lây khi tiếp xúc trực tiếp với phần da nhiễm bệnh. Cá nên được cách ly và chữa trị bằng kháng sinh.
Vi khuẩn nhiễm vào máu và lan truyền khắp cơ thể, đặc biệt là các nội tạng quan trọng. Bệnh này lan truyền trong máu rất nhanh chóng và làm các mạch máu nhỏ bị vỡ và vi khuẩn lan ra các tế bào xung quanh. Nếu gặp điều kiện thích hợp, bệnh sẽ trở nên rất trầm trọng.
Bệnh nhiễm khuẩn (bacteria)[sửa | sửa mã nguồn]
Có vô số các loại vi khuẩn gây bệnh cho cá. Vi khuẩn luôn hiện diện trong nước. Cá bị vi khuẩn tấn công và nhiễm bệnh khi nó yếu đi vì căng thẳng hay vì những nguyên nhân khác (chẳng hạn như nước dơ, bị cá khác bắt nạt, nhiệt độ và môi trường không thích hợp hay thậm chí bị thương). Bệnh nhiễm khuẩn thường gây ra một số triệu chứng điển hình như sau: bơi lờ đờ, bỏ ăn, đôi khi trên thân và vây có xuất hiện những vệt đỏ hay thậm chí lở loét…
Bệnh ký sinh (parasite)[sửa | sửa mã nguồn]
Một số loại ký sinh tác động bên ngoài và một số tác động bên trong cơ thể cá. Có rất nhiều loại thuốc chữa bệnh khác nhau nên chúng ta cần phải nghiên cứu và xác định đúng bệnh trước khi tiến hành chữa trị.
Cá có biểu hiện lờ đờ, chán ăn, thở gấp và gầy ốm vì sụt cân có thể mắc bệnh nội ký sinh. Hãy kiểm tra xem chúng có bị bướu hay không. Bệnh đốm trắng là một trong những bệnh ký sinh phổ biến, cá mắc bệnh này có nhiều đốm trắng phủ khắp toàn thân. Bệnh phổ biến tiếp theo có lẽ là bệnh nấm velvet, cá mắc bệnh này có rất nhiều đốm mịn li ti màu vàng nhạt nổi khắp thân.
Cá xiêm tại Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Theo Hội chim cá cảnh TP. Hồ Chí Minh thì hàng năm doanh thu cá xiêm xuất khẩu không dưới 200.000USD (số liệu năm 2007) Và hiện nay loại cá xiêm Xiêm lai Việt đang có giá trị nhất trên thị trường cá xiêm thế giới! Loại cá này đang được xem là "độc quyền" của vùng Đông Nam Á, nhất là Thái Lan và Việt Nam.[3]
Ở miền Bắc, cá xiêm được nuôi rất nhiều tại Nghi Tàm, quận Tây Hồ, Hà Nội.
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. (2006). Các loài trong Betta trên FishBase. Phiên bản tháng March năm 2006.
- ^ Leong, Paul (2004). http://www.cbsbettas.org/doc/articles/Tips_on_Spawning_Bettas.htm. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2009.
- ^ “Thú chơi cá xiêm”.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Bettas tại DMOZ
- Betta splendens (TSN 172611) tại Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS).
- Thông tin "Betta splendens" trên FishBase, chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng November năm 2005.

markdown:
# Cá xiêm
[Cá lia thia](/wiki/C%C3%A1_lia_thia).
|Cá xiêm|
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Actinopterygii](/wiki/Actinopterygii) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Perciformes](/wiki/Perciformes) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Osphronemidae](/wiki/Osphronemidae) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Macropodusinae](/wiki/Macropodusinae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Betta](/wiki/Betta) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **B. splendens** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Betta splendens* [Regan](/w/index.php?title=C._Tate_Regan&action=edit&redlink=1), 1910 **Cá xiêm** là tên gọi chung cho một số loài cá thuộc chi [Betta](/wiki/Betta) gồm *, Betta splendens* *,* [Betta imbellis](/w/index.php?title=Betta_imbellis&action=edit&redlink=1) *,* [Betta mahachaiensis](/w/index.php?title=Betta_mahachaiensis&action=edit&redlink=1) *; chủ yếu là dùng để chỉ loài* [Betta smaragdina](/w/index.php?title=Betta_smaragdina&action=edit&redlink=1) *. Chúng còn có tên khác là* [B. splendens](/wiki/Betta_splendens) **cá lia thia xiêm**, **cá chọi xiêm**. Tên của chi này có nguồn gốc là từ *ikan bettah*(một ngôn ngữ địa phương của Malaysia). Cá xiêm là một trong số những loài [[1]](#cite_note-fishbase-1) [cá cảnh](/wiki/C%C3%A1_c%E1%BA%A3nh)(cá kiểng) nước ngọt phổ biến nhất thuộc họ [Osphronemidae](/wiki/Osphronemidae), bộ [Perciformes](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1_v%C6%B0%E1%BB%A3c).
Cá xiêm vốn là loài Betta thuần dưỡng lâu đời ở
[Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) rồi sau đó lan ra khắp thế giới. Được biết có 4 loài Betta hoang dã ở [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan), bán đảo [Mã Lai](/wiki/M%C3%A3_Lai) và [Campuchia](/wiki/Campuchia) với tên gọi theo tiếng địa phương lần lượt là *pla-kad*, *ikan bettah* và *trey krem,* có quan hệ huyết thống với cá Xiêm (tức Betta thuần dưỡng) là *Betta splendens*, *Betta imbellis*, *Betta mahachaiensis* và *Betta smaragdina*. Như vậy cá Xiêm là giống lai tạp (hybrid) (Bản thân tên tiếng Anh cũng nói lên nguồn gốc xuất xứ của nó: *Siamese fighting fish* - cá chọi Xiêm).
Cá xiêm trưởng thành dài khoảng 6 cm (có một số giống dài 8 cm). Gần đây người ta còn lai tạo được những giống cá xiêm khổng lồ (giant bettas) dài trên 8 cm.
Được biết đến như một loài cá cảnh có màu sắc sặc sỡ với bộ vây chảy dài tuyệt đẹp nhưng màu sắc tự nhiên cá xiêm hoang dã chỉ là màu
[xanh lá cây](/wiki/Xanh_l%C3%A1_c%C3%A2y) xỉn (dull green) và [màu nâu](/wiki/N%C3%A2u), ngoài ra bộ vây của cá xiêm hoang dã tương đối ngắn.
Tuy nhiên do quá trình lai tạo chúng ngày càng có màu sắc sặc sỡ và bộ vây dài hơn. Ví dụ như những các giống cá xiêm:
*Veiltail, Delta, Superdelta, Halfmoon...*
## Mục lục
[1 Hô hấp](#H.C3.B4_h.E1.BA.A5p) [2 Thức ăn](#Th.E1.BB.A9c_.C4.83n) [3 Sinh sản](#Sinh_s.E1.BA.A3n) [4 Đặc điểm](#.C4.90.E1.BA.B7c_.C4.91i.E1.BB.83m) [4.1 Màu sắc](#M.C3.A0u_s.E1.BA.AFc) [4.2 Các giống](#C.C3.A1c_gi.E1.BB.91ng) [4.3 Hành vi](#H.C3.A0nh_vi) [4.4 Các bệnh thông thường](#C.C3.A1c_b.E1.BB.87nh_th.C3.B4ng_th.C6.B0.E1.BB.9Dng)
-
[5 Cá xiêm tại Việt Nam](#C.C3.A1_xi.C3.AAm_t.E1.BA.A1i_Vi.E1.BB.87t_Nam) [6 Hình ảnh](#H.C3.ACnh_.E1.BA.A3nh) [7 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [8 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Hô hấp[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=1)]
Giống như các loài thuộc họ
**Osphronemidae** và tất cả thành viên của chi **Betta**, cá xiêm có một cơ quan phức tạp trên đầu cho phép chúng lấy [oxy](/wiki/%C3%94xy) trực tiếp từ không khí, bổ sung cho nguồn oxy hấp thu bằng mang ở dưới nước. Nếu không tiếp xúc được với mặt nước, cá xiêm sẽ bị "chết đuối".
## Thức ăn[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=2)]
Cá xiêm là
[loài ăn thịt](/w/index.php?title=Lo%C3%A0i_%C4%83n_th%E1%BB%8Bt&action=edit&redlink=1), cấu tạo miệng của chúng hếch lên trên là phù hợp cho việc kiếm ăn trên bề mặt.
Trong tự nhiên, cá xiêm chủ yếu ăn
[zooplankton](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_ph%C3%B9_du) (1 loài [phiêu sinh](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_ph%C3%B9_du)), [bọ gậy](/wiki/B%E1%BB%8D_g%E1%BA%ADy) (loăng quăng) và một số [ấu trùng](/wiki/%E1%BA%A4u_tr%C3%B9ng) của [côn trùng](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) khác. Nếu nguồn thức ăn dồi dào, cá xiêm sẽ sống lâu hơn, màu sắc sặc sỡ hơn, các vây bị rách sẽ liền nhanh chóng.
Người nuôi cá xiêm thường cho ăn thức ăn sống như
[giun đỏ](/w/index.php?title=Giun_%C4%91%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1), các viên thức ăn được trộn từ thịt tôm băm nhuyễn, thịt cá, tôm ngâm nước muối, giun đỏ, và [vitamin](/wiki/Vitamin)
Tuyệt đối không được cho chúng ăn thức ăn từ
[thực vật](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) như viên thức ăn có bột [ngũ cốc](/wiki/Ng%C5%A9_c%E1%BB%91c), có thể chúng sẽ chết.
## Sinh sản[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=3)]
Cá xiêm
[giao phối](/wiki/Quan_h%E1%BB%87_t%C3%ACnh_d%E1%BB%A5c) theo một cách độc đáo được gọi là ép (hoặc quấn). Khi giao phối con đực quấn quanh con cái ép chặt lại, mỗi lần như vậy con cái sẽ sinh ra 10 đến 40 [trứng](/wiki/Tr%E1%BB%A9ng_c%C3%A1), ngay lập tức con đực sẽ phóng [tinh trùng](/wiki/Tinh_tr%C3%B9ng) của mình vào mỗi quả trứng.
Sau khi sinh hết trứng người nuôi cá nên vớt cá xiêm cái ra khỏi bể chứa, nếu không nó có thể sẽ ăn chỗ trứng vừa sinh ra.
[[2]](#cite_note-2)
Chỉ con đực mới có nhiệm vụ trông coi và chăm sóc trứng. Cá xiêm đực sẽ làm một cái ổ bằng
[bọt khí](/w/index.php?title=B%E1%BB%8Dt_kh%C3%AD&action=edit&redlink=1) oxy, khi giao phối nó sẽ nhặt từng quả trứng con cái sinh ra và đặt vào ổ bọt khí của nó. Nếu có quả trứng nào bị rơi xuống nước vì bọt khí vỡ cá xiêm đực sẽ cẩn thận nhặt lại và cho vào một bọt khí mới.
Trứng được ấp trong 30 đến 40 giờ, khoảng 3-4 ngày sau sẽ nở hết. Con đực vẫn chăm sóc đàn con sau khi nở 2 ngày cho đến khi chúng tự bơi được. Cũng như chăm sóc trứng, trong thời gian này nếu có một con
[cá bột](/wiki/C%C3%A1_b%E1%BB%99t) (cá con mới nở) bị chìm xuống dưới đáy bể nước, cá bố sẽ dùng miệng nhặt nó lên đặt lại vào ổ bọt khí.
## Đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=4)]
### Màu sắc[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=5)]
Cá xiêm từng được đặt biệt danh là "trang sức của
[Phương Đông](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%C3%B4ng)" (The Jewel of the Orient) do màu sắc tuyệt đẹp của chúng qua nhiều quá trình [lai tạo](/w/index.php?title=Lai_t%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1).
Trong tự nhiên khi bị
[kích động](/w/index.php?title=K%C3%ADch_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) cá xiêm mới nổi màu [rực rỡ](/w/index.php?title=R%E1%BB%B1c_r%E1%BB%A1&action=edit&redlink=1). Tuy nhiên quá trình lai tạo đã cho ra những giống cá xiêm luôn có màu sắc mạnh mẽ như khi bị kích động.
Hiện nay cá xiêm có màu sắc rất phong phú, chẳng hạn:
[đỏ](/wiki/%C4%90%E1%BB%8F), [xanh lam](/wiki/Xanh_lam), [xanh lá](/wiki/Xanh_l%C3%A1_c%C3%A2y), [xanh ngọc](/w/index.php?title=Xanh_ng%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1), [màu cam](/wiki/Da_cam), [vàng](/wiki/V%C3%A0ng_(m%C3%A0u)), [trắng](/wiki/Tr%E1%BA%AFng)... Hầu hết chúng đều có nhiều màu sắc [óng ánh](/w/index.php?title=%C3%93ng_%C3%A1nh&action=edit&redlink=1) và thay đổi màu theo góc nhìn hay [cường độ ánh sáng](/w/index.php?title=C%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%91%E1%BB%99_%C3%A1nh_s%C3%A1ng&action=edit&redlink=1). Ngoài ra người nuôi cá có thể tạo ra những màu [ánh kim](/w/index.php?title=%C3%81nh_kim&action=edit&redlink=1) như đồng, vàng...
Thông thường cá đực mới được bày bán trong các cửa hàng vì màu sắc và bộ vây lộng lẫy của nó. Cá cái tuy có thể lai tạo được những cá thể màu sắc rực rỡ như cá đực nhưng bộ vây thì không thể sánh bằng con đực.
### Các giống[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=6)]
Những người lai tạo đã tạo ra một số giống cá xiêm nổi tiếng sau (dựa vào hình dạng của vây):
- Veiltail: vây đuôi rủ xuống và không đối xứng..
- Crowntail: vây tưa.
- Combtail: vây lược.
- Half-moon: vây đuôi mở rộng đến
[180 độ](/w/index.php?title=180_%C4%91%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)hoặc lớn hơn.
- Short-finned fighting style: cá xiêm chiến với bộ vây rất ngắn.
- Double-tail: có 2 đuôi (vây đuôi đực chia làm 2 phần rõ ràng) và vây lưng khá dài.
- Delta tail: vây đuôi mở rộng gần bằng Half-moon và sắc cạnh hơn.
- Fantail: đuôi quạt.
### Hành vi[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=7)]
Khi muốn tuyên chiến hay đe dọa một
[cá thể](/wiki/C%C3%A1_th%E1%BB%83) khác, cá xiêm thường bành 2 [mang](/wiki/Mang) ra (có nơi gọi là xù mang) lúc đó trông nó thật uy nghi và dữ tợn. Kèm theo đó là hành vi căng vây và nghiêng người về phía đối phương, màu sắc có thể chuyển sang đen sậm ở phần đầu, bộ vây trở nên rực rỡ và lấp lánh.
Cá xiêm thường tự đặt ra cho mình một
[lãnh thổ](/wiki/L%C3%A3nh_th%E1%BB%95) riêng ví dụ như một bụi [cây thủy sinh](/wiki/C%C3%A2y_th%E1%BB%A7y_sinh) hay một hốc đá nhỏ. Đôi khi sự sở hữu lãnh thổ ở mức rất cao, nó sẵn sàng đánh trả mọi kẻ xâm phạm.
Thông thường cá xiêm đực hung hãn hơn cá cái. Cá xiêm hung hãn đến mức độ xung đột với chính hình ảnh của nó ở trong gương, vì vậy tốt nhất bạn không nên để gương trong bể nuôi cá xiêm, nó có thể bị tổn thương do "chiến đấu" với hình ảnh của mình trong gương.
Chính vì tính hung hãn mãnh liệt vốn có, cá xiêm đã trở thành một trò tiêu khiển cho con người.
### Các bệnh thông thường[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=8)]
#### Bệnh đốm trắng[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=9)]
Bệnh đốm trắng là ký sinh trùng trú ngụ ở bên dưới lớp da của cá. Chúng tạo ra các đốm trắng như hạt muối hay cát phủ đầy cơ thể cá. Cá có thể bơi giật cục và cố quẹt mình vào các vật thể trong hồ. Bệnh này có thể trở nên trầm trọng nhưng may mắn thay nó rất dễ chẩn đoán và chữa trị. Ký sinh trùng phát triển rất nhanh nên việc phát hiện bệnh và điều trị kịp thời là cực kỳ quan trọng. Cần hết sức lưu ý rằng cho dù những đốm trắng có biến mất thì không có nghĩa rằng mầm bệnh đã hoàn toàn bị tiêu diệt. Chúng vẫn tiếp tục sống và tăng trưởng trong nước ngay cả khi rời khỏi mình cá. Đấy là lý do tại sao chúng ta cần tăng nhiệt độ của nước bởi nếu để nước lạnh thì phải mất nhiều tuần để chu trình sinh trưởng của ký sinh trùng được hoàn tất! Bạn nên điều trị liên tục cho cá tối thiểu một tuần để tiêu diệt hết mầm bệnh ký sinh (nếu để nước lạnh thì cần lâu hơn). Ký sinh trên mình cá rất khó tiêu diệt, thuốc chỉ có tác dụng ở giai đoạn ấu trùng trong chu trình sinh trưởng của ký sinh trùng, ngay khi vừa trưởng thành, chúng sẽ lập tức tấn công cá.
#### Bệnh thối vây[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=10)]
Lây nhiễm thường xảy ra khi cá bị căng thẳng và suy giảm khả năng miễn nhiễm đối với các loại vi khuẩn có sẵn trong môi trường xung quanh. Dấu hiệu cá bắt đầu nhiễm bệnh đó là viền vây bị mất màu. Ban đầu viền vây có màu nâu hay trắng rồi sau đó nhanh chóng lan ra toàn bộ vây. Đôi khi phần vây bị nhiễm bệnh có màu hanh đỏ. Nếu bệnh lan tới các tia vây và phần thịt thì nó sẽ trở nên nghiêm trọng và cá có thể bị chết. Nói chung, bệnh này làm hỏng vây của cá. Nó thường mở đường cho cả bệnh nấm.
#### Bệnh nấm[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=11)]
Đây là loại bệnh phổ biến và nó làm cá chết rất nhanh vì vậy việc phát hiện và chữa trị sớm là điều rất quan trọng. Mầm bệnh nấm vốn luôn hiện diện trong hồ. Cá thường nhiễm bệnh nấm sau khi bị yếu và mất sức đề kháng vì mắc một số bệnh trước đó hay bị thương.
#### Bệnh lở miệng[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=12)]
Dù trông giống như bệnh nấm nhưng bệnh này thực sự gây ra bởi Columnaris, một loại vi khuẩn hình que gram âm. Vi khuẩn này thường trú ngụ ở đầu, môi, miệng và bên trong miệng của cá. Bệnh lở miệng có các biểu hiện bệnh lý như sau:
- Vùng xung quanh miệng của cá xùi lên như cục bông gòn. Bởi vậy, bệnh này thường bị nhầm với bệnh nấm thực sự. Nếu quan sát thật kỹ thì sẽ thấy bệnh nấm có những sợi tơ mọc dài như sợi tóc trong khi bệnh lở miệng trông như cục bông gòn.
- Dù thường xuyên xuất hiện ở miệng, đôi khi bệnh này còn xuất hiện dưới dạng những đốm màu nâu-vàng, trắng, trắng-xám ở trên đầu, vây, mang hay thân. Xung quanh vị trí nhiễm bệnh thường có quầng đỏ. Biểu hiện bệnh lý này ở cá thường xuất hiện dưới dạng “yên ngựa” (saddleback – tức trên lưng có một quầng trắng hình yên ngựa).
Các loài cá thuộc phân bộ Labyrinth (tức Anabantoidei gồm các họ cá rô, họ cá sặc-lia thia-tai tượng và họ cá mùi) và các chi cichlid nhỏ như Apistogrammas thường bị mắc bệnh này. Đây là dạng bệnh cơ hội, khi cá mắc một bệnh khác và suy giảm hệ miễn dịch thì bị bệnh này tấn công. Lưu ý không nên tăng nhiệt độ nước (như vẫn làm với bệnh nấm và bệnh ký sinh) vì sẽ làm vi khuẩn bùng phát mạnh hơn.
#### Bệnh nấm velvet[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=13)]
Oodinium là dạng ký sinh trùng hình que phát triển qua giai đoạn bào tử. Giống như bệnh đốm trắng, chúng trú ngụ bên dưới lớp da của cá. Chúng bắt đầu phát triển từ những đốm nhỏ li ti trên mình cá. Trong điều kiện thích hợp, các bào tử tạo ra một lớp “nhung” (velvet) màu vàng-nâu bao phủ bên ngoài da cá. Bệnh này rất dễ lây. Cá bị nhiễm bệnh thường bơi giật cục, cố cọ quẹt thân mình lên các vật thể trong hồ và thở gấp gáp. Cũng cần lưu ý rằng ngay cả khi cá không còn đốm nào cũng không có nghĩa là bệnh đã bị tiêu diệt hoàn toàn. Chúng vẫn có thể sống trong nước và dưới đáy hồ. Bạn nên chữa trị liên tục trong một tuần để đảm bảo mầm bệnh bị tiêu diệt hoàn toàn (nếu nước ấm, nếu nước lạnh thì phải lâu hơn). Ký sinh trùng trên mình cá rất khó diệt, chúng chỉ bị tiêu diệt khi rời mình cá và bơi trong nước. Vì vậy, việc tăng nhiệt độ là rất cần thiết. Nếu để nước lạnh thì chu trình sinh trưởng của chúng sẽ diễn ra trong nhiều tuần!
#### Bệnh sình bụng[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=14)]
Nếu nói một cách chính xác thì sình bụng là một triệu chứng chứ không phải là một bệnh. Cá bị sình bụng có phần bụng căng phồng. Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng này. Đôi khi, bệnh này không lây nhiễm nhưng cá bị bệnh nên được cách ly và điều trị thích hợp.
Bụng cá căng đầy nước và không có khả năng đào thải. Bụng căng làm vẩy cá rộp lên trông giống như “quả thông”.
#### Bệnh sưng mắt[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=15)]
Sưng mắt vốn không phải là một bệnh mà là một triệu chứng gây ra bởi rất nhiều nguyên nhân khác nhau như nhiễm khuẩn (và có thể nhiễm thêm cả nấm), môi trường (chẳng hạn như nước dơ) hay vết thương sưng tấy ở mắt vì bị cá khác cắn. Cá có thể bị sưng tấy một mắt hay cả hai. Con ngươi lòi hẳn ra khỏi hốc mắt và đôi khi bị mờ đục.
#### Bướu (lump)[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=16)]
Bướu là một triệu chứng rất lạ và khó chẩn đoán nên nó là bệnh rất khó chữa trị! Đôi khi, cho dù đã trị đúng bệnh nhưng cá vẫn chết. Dù sao đi nữa thì bạn vẫn nên cố gắng chẩn đoán và chữa trị được chừng nào hay chừng đó.
#### Bệnh đốm đỏ[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=17)]
Bệnh gây ra bởi vi khuẩn Aeromonas salmonicida với triệu chứng bao gồm các vết thương hở miệng hay mụn nhọt trên mặt da. Khó lây nhiễm, chỉ lây khi tiếp xúc trực tiếp với phần da nhiễm bệnh. Cá nên được cách ly và chữa trị bằng kháng sinh.
Vi khuẩn nhiễm vào máu và lan truyền khắp cơ thể, đặc biệt là các nội tạng quan trọng. Bệnh này lan truyền trong máu rất nhanh chóng và làm các mạch máu nhỏ bị vỡ và vi khuẩn lan ra các tế bào xung quanh. Nếu gặp điều kiện thích hợp, bệnh sẽ trở nên rất trầm trọng.
#### Bệnh nhiễm khuẩn (bacteria)[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=18)]
Có vô số các loại vi khuẩn gây bệnh cho cá. Vi khuẩn luôn hiện diện trong nước. Cá bị vi khuẩn tấn công và nhiễm bệnh khi nó yếu đi vì căng thẳng hay vì những nguyên nhân khác (chẳng hạn như nước dơ, bị cá khác bắt nạt, nhiệt độ và môi trường không thích hợp hay thậm chí bị thương). Bệnh nhiễm khuẩn thường gây ra một số triệu chứng điển hình như sau: bơi lờ đờ, bỏ ăn, đôi khi trên thân và vây có xuất hiện những vệt đỏ hay thậm chí lở loét…
#### Bệnh ký sinh (parasite)[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=19)]
Một số loại ký sinh tác động bên ngoài và một số tác động bên trong cơ thể cá. Có rất nhiều loại thuốc chữa bệnh khác nhau nên chúng ta cần phải nghiên cứu và xác định đúng bệnh trước khi tiến hành chữa trị.
Cá có biểu hiện lờ đờ, chán ăn, thở gấp và gầy ốm vì sụt cân có thể mắc bệnh nội ký sinh. Hãy kiểm tra xem chúng có bị bướu hay không. Bệnh đốm trắng là một trong những bệnh ký sinh phổ biến, cá mắc bệnh này có nhiều đốm trắng phủ khắp toàn thân. Bệnh phổ biến tiếp theo có lẽ là bệnh nấm velvet, cá mắc bệnh này có rất nhiều đốm mịn li ti màu vàng nhạt nổi khắp thân.
## Cá xiêm tại Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=20)]
Theo
[Hội chim cá cảnh](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_chim_c%C3%A1_c%E1%BA%A3nh&action=edit&redlink=1) [TP. Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) thì hàng năm doanh thu cá xiêm [xuất khẩu](/wiki/Xu%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A9u) không dưới 200.000 [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) (số liệu [năm 2007](/w/index.php?title=N%C4%83m_2007&action=edit&redlink=1)) Và hiện nay loại cá xiêm [Xiêm](/wiki/Xi%C3%AAm) lai [Việt](/wiki/Vi%E1%BB%87t) đang có giá trị nhất trên thị trường cá xiêm thế giới! Loại cá này đang được xem là "độc quyền" của vùng [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81), nhất là [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) và [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). [[3]](#cite_note-3)
Ở miền Bắc, cá xiêm được nuôi rất nhiều tại
[Nghi Tàm](/w/index.php?title=Nghi_T%C3%A0m&action=edit&redlink=1), [quận Tây Hồ](/wiki/T%C3%A2y_H%E1%BB%93_(qu%E1%BA%ADn)), [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i).
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=21)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=22)] **Chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. (2006).** [^](#cite_ref-fishbase_1-0) [Các loài trong](http://www.fishbase.org/NomenClature/ScientificNameSearchList.php?crit1_fieldname=SYNONYMS.SynGenus&crit1_fieldtype=CHAR&crit1_operator=EQUAL&crit2_fieldname=SYNONYMS.SynSpecies&crit2_fieldtype=CHAR&crit2_operator=contains&group=summary&backstep=-2&crit1_value=Betta)trên *Betta* *. Phiên bản tháng March năm 2006.* [FishBase](/wiki/FishBase) **Leong, Paul (2004).** [^](#cite_ref-2) [http://www.cbsbettas.org/doc/articles/Tips_on_Spawning_Bettas.htm](http://www.cbsbettas.org/doc/articles/Tips_on_Spawning_Bettas.htm). Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2009. [^](#cite_ref-3) [“Thú chơi cá xiêm”](http://vietnamnet.vn/kinhte/2007/04/689856/).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&veaction=edit§ion=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1_xi%C3%AAm&action=edit§ion=23)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Bettas](http://www.dmoz.org/Recreation/Pets/Fish_and_Aquaria/Freshwater/Species/Labyrinth_Fishes/Bettas)tại [DMOZ](/wiki/DMOZ) [Betta splendens (TSN 172611)](http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=172611)tại [Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_Th%C3%B4ng_tin_Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_T%C3%ADch_h%E1%BB%A3p)(ITIS).
- Thông tin
["](http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?genusname=Betta&speciesname=splendens)trên *Betta splendens*" *, chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng November năm 2005.* [FishBase](/wiki/FishBase)


text:
Công thức nội suy Whittaker-Shannon
Công thức nội suy Whittaker-Shannon hay sinc interpolation là một phương pháp để tái tạo lại một tín hiệu liên tục có băng thông giới hạn từ một tập hợp các mẫu cách đều nhau.
Định nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]
Công thức nội suy được biết đến đầu tiên trong những nghiên cứu của E. Borel năm 1898, và E.T. Whittaker vào năm 1915, và được trích dẫn từ nghiên cứu của J.M. Whittaker vào năm 1935, và trong việc nghiên cứu xây dựng định lý lấy mẫu Nyquist–Shannon của Claude Shannon vào năm 1949. Nó cũng thường được gọi là công thức nội suy Shannon và công thức nội suy Whittaker.
Theo định lý lấy mẫu, với những điều kiện nhất định thì một hàm số x(t) có thể được tái lập hoàn toàn bằng những mẫu của nó x[n] = x(nT), bằng công thức nội suy Whittaker–Shannon:
Với T = 1/fs là chu kỳ lấy mẫu, fs là tần số lấy mẫu, và sinc(x) là hàm sinc.
Điều kiện[sửa | sửa mã nguồn]
Nếu hàm số x(t) có băng thông giới hạn (bandlimited) và tần số lấy mẫu đủ lớn thì công thức nội suy trên đảm bảo có thể tái tạo lại tín hiệu một cách chính xác. Cụ thể, nếu có tồn tại một số B ≥ 0, mà:
- Hàm số x(t) bị giới hạn băng thông đến B, có nghĩa là, nó có một biến đổi Fourier với |f| > B; và
- Tần số lấy mẫu, fs, lớn hơn tỷ lệ Nyquist, gấp đôi băng thông: fs > 2B.
Tương đương:
Sau đó, công thức nội suy sẽ tái tạo chính xác lại tín hiệu x (t) ban đầu từ các mẫu của nó. Nếu không, hiện tượng răng cưa có thể xảy ra, tức là các tần số cao hơn fs/2 có thể là bị tái lập sai.

markdown:
# Công thức nội suy Whittaker-Shannon
**Công thức nội suy Whittaker-Shannon** hay **sinc interpolation** là một phương pháp để tái tạo lại một tín hiệu liên tục có băng thông giới hạn từ một tập hợp các mẫu cách đều nhau.
## Định nghĩa[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_th%E1%BB%A9c_n%E1%BB%99i_suy_Whittaker-Shannon&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_th%E1%BB%A9c_n%E1%BB%99i_suy_Whittaker-Shannon&action=edit§ion=1)]
Công thức nội suy được biết đến đầu tiên trong những nghiên cứu của E. Borel năm 1898, và E.T. Whittaker vào năm 1915, và được trích dẫn từ nghiên cứu của J.M. Whittaker vào năm 1935, và trong việc nghiên cứu xây dựng
[định lý lấy mẫu Nyquist–Shannon](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_l%E1%BA%A5y_m%E1%BA%ABu_Nyquist%E2%80%93Shannon) của [Claude Shannon](/wiki/Claude_Shannon) vào năm 1949. Nó cũng thường được gọi là **công thức nội suy Shannon** và **công thức nội suy Whittaker**.
Theo
[định lý lấy mẫu](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_l%C3%BD_l%E1%BA%A5y_m%E1%BA%ABu_Nyquist%E2%80%93Shannon), với những điều kiện nhất định thì một hàm số *x*( *t*) có thể được tái lập hoàn toàn bằng những mẫu của nó *x*[ *n*] = *x*( *nT*), bằng công thức nội suy Whittaker–Shannon **:**
Với
*T* = 1/ *f* là s *chu kỳ lấy mẫu*, *f* là *s* *, và sinc(* [tần số lấy mẫu](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7n_s%E1%BB%91_l%E1%BA%A5y_m%E1%BA%ABu&action=edit&redlink=1) *x*) là [hàm sinc](/wiki/H%C3%A0m_sinc).
## Điều kiện[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_th%E1%BB%A9c_n%E1%BB%99i_suy_Whittaker-Shannon&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_th%E1%BB%A9c_n%E1%BB%99i_suy_Whittaker-Shannon&action=edit§ion=2)]
Nếu hàm số
*x(t)* có băng thông giới hạn (bandlimited) và tần số lấy mẫu đủ lớn thì công thức nội suy trên đảm bảo có thể tái tạo lại tín hiệu một cách chính xác. Cụ thể, nếu có tồn tại một số B ≥ 0, mà:
- Hàm số
*x(t)*bị giới hạn băng thông đến B, có nghĩa là, nó có một [biến đổi Fourier](/wiki/Bi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BB%95i_Fourier)với | *f*| > *B*; và
- Tần số lấy mẫu, f
s, lớn hơn [tỷ lệ Nyquist](/w/index.php?title=T%E1%BB%B7_l%E1%BB%87_Nyquist&action=edit&redlink=1), gấp đôi băng thông: *f* > 2 *s* *B*.
Tương đương:
Sau đó, công thức nội suy sẽ tái tạo chính xác lại tín hiệu
*x (t)* ban đầu từ các mẫu của nó. Nếu không, hiện tượng răng cưa có thể xảy ra, tức là các tần số cao hơn *f* /2 có thể là bị tái lập sai. s

X-Cache: cp1067 miss, cp1065 miss


text:
Chiền chiện Bamenda
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Chiền chiện Bamenda, tên khoa học Apalis bamendae, là một loài chim trong họ Cisticolidae.[2]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ BirdLife International (2012). “Apalis bamendae”. Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Dữ liệu liên quan tới Apalis bamendae tại Wikispecies

markdown:
# Chiền chiện Bamenda
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Chiền chiện Bamenda|
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Passeriformes](/wiki/B%E1%BB%99_S%E1%BA%BB) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Cisticolidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Chi%E1%BB%81n_chi%E1%BB%87n) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Apalis](/wiki/Apalis) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **A. bamendae** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Apalis bamendae* [Bannerman](/w/index.php?title=David_Armitage_Bannerman&action=edit&redlink=1), 1922 **Chiền chiện Bamenda**, tên khoa học *, là một loài Apalis bamendae* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Cisticolidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Chi%E1%BB%81n_chi%E1%BB%87n). [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BB%81n_chi%E1%BB%87n_Bamenda&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BB%81n_chi%E1%BB%87n_Bamenda&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [BirdLife International](/wiki/BirdLife_International)(2012). [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/106007411). *Apalis bamendae*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2012.1 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012. **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-2) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BB%81n_chi%E1%BB%87n_Bamenda&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BB%81n_chi%E1%BB%87n_Bamenda&action=edit§ion=2)]
Dữ liệu liên quan tới
[Apalis bamendae](https://species.wikimedia.org/wiki/Apalis_bamendae)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

X-Cache: cp1052 hit/1, cp1065 miss