text:
Các phần mở rộng song song (Lập trình)
Phần mở rộng song song là tên phát triển cho việc quản lý mã nguồn lập trình đồng thời thư viện được xây dựng bởi sự cộng tác giữa phòng Nghiên cứu Microsoft và nhóm Ngôn ngữ chung thời gian thực tại Microsoft.
Thư viện được phát hành ở phiên bản.Net Framework 4.0 [1] Thư viện gồm 2 phần: LINQ song song (PLINQ) and Thư viện nhiệm vụ song song (TPL).[2][3] Nó chứa tập các cấu trúc dữ liệu kết hợp (CDS) – là tập dữ liệu có cấu trúc dùng trong việc đồng bộ và kết hợp các nhiệm vụ thực thi hiện hành.[4]
LINQ song song[sửa | sửa mã nguồn]
LINQ song song (PLINQ) là một phần thực thi cho ngôn ngữ truy vấn tích hợp (LINQ), thực hiện các truy vấn trên đối tượng song song (từ LINQ sang đối tượng) và dữ liệu XML (từ LINQ sang XML)
PLINQ có ý định mở ra việc khởi tạo các dự liệu tính song song bởi các truy vấn sử dụng.[2] Bất kỳ tính toán trên các đối tượng được thực hiện bằng các truy vấn dữ liệu có thể được song song hóa bởi PLINQ. Tuy nhiên các đối tượng cần phải thực thi giao diện
IParallelEnumerable, được định nghĩa bởi chính PLINQ. Nó dùng bên trong TPL cho việc biên dịch.[4][5]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “What's New in the.NET Framework 4”. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2011.
- ^ a ă “Programming in the Age of Concurrency: Concurrent Programming with PFX”. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2007.
- ^ “MSDN Magazine: Task Parallel Library”. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2007.
- ^ a ă “June 2008 CTP - Parallel Extensions to the.NET FX”. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2008.
- ^ “More powerful aggregations in PLINQ”. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2008.

markdown:
# Các phần mở rộng song song (Lập trình)
**Phần mở rộng song song** là tên phát triển cho việc quản lý mã nguồn [lập trình đồng thời](/w/index.php?title=L%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh_%C4%91%E1%BB%93ng_th%E1%BB%9Di&action=edit&redlink=1) [thư viện](/w/index.php?title=Th%C6%B0_vi%E1%BB%87n_(m%C3%A1y_t%C3%ADnh)&action=edit&redlink=1) được xây dựng bởi sự cộng tác giữa phòng [Nghiên cứu Microsoft](/w/index.php?title=Nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_Microsoft&action=edit&redlink=1) và nhóm [Ngôn ngữ chung thời gian thực](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_chung_th%E1%BB%9Di_gian_th%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1) tại [Microsoft](/wiki/Microsoft).
Thư viện được phát hành ở phiên bản.Net Framework 4.0
Thư viện gồm 2 phần: [1] [(PLINQ) and](#LINQ_song_song) *LINQ song song* [(TPL).](#Th.C6.B0_vi.E1.BB.87n_nhi.E1.BB.87m_v.E1.BB.A5_song_song) *Thư viện nhiệm vụ song song* [[2]](#cite_note-channel9-2) Nó chứa tập các [[3]](#cite_note-msdnmag-3) *cấu trúc dữ liệu kết hợp*( [CDS](/w/index.php?title=CDS&action=edit&redlink=1)) – là tập dữ liệu có cấu trúc dùng trong việc đồng bộ và kết hợp các nhiệm vụ thực thi hiện hành. [[4]](#cite_note-somajune-4)
## LINQ song song[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%9F_r%E1%BB%99ng_song_song_(L%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%9F_r%E1%BB%99ng_song_song_(L%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh)&action=edit§ion=1)] **LINQ song song** ( **PLINQ**) là một phần thực thi cho [ngôn ngữ truy vấn tích hợp](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_truy_v%E1%BA%A5n_t%C3%ADch_h%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) ( [LINQ](/w/index.php?title=LINQ&action=edit&redlink=1)), thực hiện các truy vấn trên đối tượng song song (từ [LINQ](/w/index.php?title=LINQ&action=edit&redlink=1) sang [đối tượng](/wiki/%C4%90%E1%BB%91i_t%C6%B0%E1%BB%A3ng)) và dữ liệu [XML](/wiki/XML) (từ [LINQ](/w/index.php?title=LINQ&action=edit&redlink=1) sang [XML](/wiki/XML)) [PLINQ](/w/index.php?title=PLINQ&action=edit&redlink=1) có ý định mở ra việc khởi tạo các dự liệu tính song song bởi các truy vấn sử dụng. Bất kỳ tính toán trên các [2] [đối tượng](/wiki/%C4%90%E1%BB%91i_t%C6%B0%E1%BB%A3ng)được thực hiện bằng các [truy vấn dữ liệu](/w/index.php?title=Truy_v%E1%BA%A5n_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit&redlink=1)có thể được song song hóa bởi [PLINQ](/w/index.php?title=PLINQ&action=edit&redlink=1). Tuy nhiên các đối tượng cần phải thực thi giao diện
IParallelEnumerable, được định nghĩa bởi chính
[PLINQ](/w/index.php?title=PLINQ&action=edit&redlink=1). Nó dùng bên trong [TPL](#Th.C6.B0_vi.E1.BB.87n_nhi.E1.BB.87m_v.E1.BB.A5_song_song)cho việc biên dịch. [[4]](#cite_note-somajune-4) [[5]](#cite_note-5)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%9F_r%E1%BB%99ng_song_song_(L%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%9F_r%E1%BB%99ng_song_song_(L%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh)&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“What's New in the.NET Framework 4”](http://msdn.microsoft.com/en-us/library/ms171868.aspx#parallel_computing). Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2011.
- ^
**a** **ă** [“Programming in the Age of Concurrency: Concurrent Programming with PFX”](http://channel9.msdn.com/Showpost.aspx?postid=347531). Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2007. [^](#cite_ref-msdnmag_3-0) [“MSDN Magazine: Task Parallel Library”](http://msdn.microsoft.com/msdnmag/issues/07/10/Futures/default.aspx). Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2007.
- ^
**a** **ă** [“June 2008 CTP - Parallel Extensions to the.NET FX”](http://blogs.msdn.com/somasegar/archive/2008/06/02/june-2008-ctp-parallel-extensions-to-the-net-fx.aspx). Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2008. [^](#cite_ref-5) [“More powerful aggregations in PLINQ”](http://blogs.msdn.com/pfxteam/archive/2008/06/05/8576194.aspx). Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2008.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%9F_r%E1%BB%99ng_song_song_(L%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%9F_r%E1%BB%99ng_song_song_(L%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh)&action=edit§ion=3)]
|
|
|Các phần thực thi khác
||Sự so sánh
||Sắp ra
||Đã qua
||Các công cụ
|
|
|
|Thiết bị cài đặt
||Bảo mật
||Tính truy cập
||Văn bản và đa ngôn ngữ
|

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
Chandgad, Belgaum
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Chandgad là một làng thuộc tehsil Belgaum, huyện Belgaum, bang Karnataka, Ấn Độ.[1][2]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Danh sách làng thuộc bang Karnataka”. Bộ Nhà ở Ấn Độ. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012.
- ^ “Làng Chandgad”. Onefivenine.com. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Chandgad, Belgaum
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Chandgad|
|—
|[Quốc gia](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Flag_of_India.svg/22px-Flag_of_India.svg.png)
[Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Bang](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Karnataka](/wiki/Karnataka) [Huyện](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Belgaum](/wiki/Belgaum_(huy%E1%BB%87n)) [Thành phố/thị trấn](/wiki/Tehsil) [Belgaum](/wiki/Belgaum) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [IST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)( [UTC+5:30](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) **Chandgad** là một [làng](/wiki/L%C3%A0ng) thuộc [tehsil](/wiki/Tehsil) [Belgaum](/wiki/Belgaum), huyện [Belgaum](/wiki/Belgaum_(huy%E1%BB%87n)), bang [Karnataka](/wiki/Karnataka), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99). [[1]](#cite_note-1) [[2]](#cite_note-2)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Chandgad,_Belgaum&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chandgad,_Belgaum&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Danh sách làng thuộc bang Karnataka”](http://censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/List_of_Villages/List_of_Villages_Alphabetical.aspx?cki=&ComboState_Code=29). [Bộ Nhà ở Ấn Độ](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Nh%C3%A0_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012. [^](#cite_ref-2) [“Làng Chandgad”](http://www.onefivenine.com/india/villages/Belgaum/Belgaum/Chandgad). Onefivenine.com. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2012.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1054 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Hải lưu
Hải lưu là dòng chuyển động trực tiếp, liên tục và tương đối ổn định của nước biển và lưu thông ở một trong các đại dương của Trái Đất. Các hải lưu có thể lưu thông trên một quãng đường dài hàng ngàn kilômét. Chúng rất quan trọng trong việc xác định khí hậu của các lục địa, đặc biệt ở những khu vực gần biển. Ví dụ nổi bật nhất là dòng Vịnh (còn gọi là hải lưu Gulf Stream từ tiếng Anh Gulf Stream), dòng hải lưu này làm cho phần tây bắc châu Âu có nhiệt độ cao hơn bất kỳ khu vực nào có cùng vĩ độ. Một ví dụ khác là quần đảo Hawaii, ở đó khí hậu có tính cận nhiệt đới và mát hơn đáng kể so với các khu vực có cùng vĩ độ nhiệt đới với nó do hải lưu California gây ra. Tuy nhiên, tầm quan trọng của các hải lưu cũng được làm sáng tỏ thêm bởi hiện tượng El Niño, trong đó sự đảo ngược tạm thời của hải lưu sinh ra những sự thay đổi khí hậu có tính khắc nghiệt hơn dọc theo bờ biển phía tây Nam Mỹ. Các hiệu ứng của El Niño trải rộng đến tận nước Úc.
Các hải lưu bề mặt nói chung được lưu thông bởi gió và có xu hướng chảy theo các xoắn ốc cùng chiều kim đồng hồ ở bắc bán cầu và ngược chiều kim đồng hồ ở nam bán cầu do hiệu ứng Coriolis. Trong các hải lưu chuyển động bởi gió thì hiệu ứng xoắn ốc Ekman làm cho dòng chảy tạo ra một góc nào đó so với hướng gió.
Các hải lưu sâu được lưu thông do các độ chênh lệch (gradient) của mật độ và nhiệt độ. Luân chuyển nhiệt muối, còn được gọi là "băng tải đại dương", được dùng để chỉ các hải lưu sâu chảy trong lưu vực dưới đáy các đại dương. Các dòng lưu chuyển này chảy sâu dưới đáy biển và do đó khó phát hiện và đôi khi còn được gọi là các con sông ngầm dưới đáy biển.
Các hải lưu đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình di cư và phân tán của các sinh vật.
Mục lục
Các hải lưu quan trọng[sửa | sửa mã nguồn]
Bắc Băng Dương[sửa | sửa mã nguồn]
Đại Tây Dương[sửa | sửa mã nguồn]
- Hải lưu Labrador
- Hải lưu Gulf Stream (hay dòng Vịnh)
- Hải lưu bắc xích đạo
- Hải lưu nam xích đạo
- Hải lưu Bắc Brasil
- Hải lưu Guinée
- Hải lưu Angola
- Hải lưu Brasil
- Hải lưu Benguela
- Hải lưu Nam Đại Tây Dương
- Hải lưu Falkland
Thái Bình Dương[sửa | sửa mã nguồn]
- Hải lưu Aleut
- Hải lưu Bắc Thái Bình Dương
- Hải lưu Đông Australia
- Hải lưu Humboldt (hay hải lưu Peru)
- Hải lưu Kuroshio (hay hải lưu Nhật Bản)
- Hải lưu Oyashio
- Hải lưu Mindanao
- Hải lưu bắc xích đạo
- Hải lưu nam xích đạo
- Hải lưu Cromwell
Ấn Độ Dương[sửa | sửa mã nguồn]
- Hải lưu Agulhas
- Hải lưu Đông Madagascar
- Hải lưu Somali
- Hải lưu Mozambique
- Hải lưu Leeuwin
- Hải lưu Indonesia
- Hải lưu bắc xích đạo
- Hải lưu nam xích đạo
- Gió mùa Ấn Độ
Nam Đại Dương[sửa | sửa mã nguồn]
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- NOAA Ocean Surface Current Analyses – Realtime (OSCAR) Near-realtime Pacific Ocean Surface Currents derived from satellite altimeter and scatterometer data.
- RSMAS Ocean Surface Currents

markdown:
# Hải lưu
H
**ải lưu** là dòng chuyển động trực tiếp, liên tục và tương đối ổn định của nước biển và lưu thông ở một trong các [đại dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_d%C6%B0%C6%A1ng) của [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t). Các hải lưu có thể lưu thông trên một quãng đường dài hàng ngàn kilômét. Chúng rất quan trọng trong việc xác định [khí hậu](/wiki/Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu) của các [lục địa](/wiki/L%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba), đặc biệt ở những khu vực gần biển. Ví dụ nổi bật nhất là [dòng Vịnh](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Gulf_Stream) (còn gọi là [hải lưu Gulf Stream](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Gulf_Stream) từ tiếng Anh *Gulf Stream*), dòng hải lưu này làm cho phần tây bắc [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) có nhiệt độ cao hơn bất kỳ khu vực nào có cùng vĩ độ. Một ví dụ khác là [quần đảo Hawaii](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Hawaii), ở đó khí hậu có tính cận nhiệt đới và mát hơn đáng kể so với các khu vực có cùng vĩ độ nhiệt đới với nó do [hải lưu California](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_California) gây ra. Tuy nhiên, tầm quan trọng của các hải lưu cũng được làm sáng tỏ thêm bởi hiện tượng [El Niño](/wiki/El_Ni%C3%B1o), trong đó sự đảo ngược tạm thời của hải lưu sinh ra những sự thay đổi khí hậu có tính khắc nghiệt hơn dọc theo bờ biển phía tây [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9). Các hiệu ứng của El Niño trải rộng đến tận nước [Úc](/wiki/%C3%9Ac).
Các hải lưu bề mặt nói chung được lưu thông bởi gió và có xu hướng chảy theo các xoắn ốc cùng chiều kim đồng hồ ở bắc bán cầu và ngược chiều kim đồng hồ ở nam bán cầu do
[hiệu ứng Coriolis](/wiki/Hi%E1%BB%87u_%E1%BB%A9ng_Coriolis). Trong các hải lưu chuyển động bởi gió thì hiệu ứng [xoắn ốc Ekman](/wiki/Xo%E1%BA%AFn_%E1%BB%91c_Ekman) làm cho dòng chảy tạo ra một góc nào đó so với hướng gió.
Các hải lưu sâu được lưu thông do các độ chênh lệch (
*gradient*) của mật độ và nhiệt độ. [Luân chuyển nhiệt muối](/w/index.php?title=Lu%C3%A2n_chuy%E1%BB%83n_nhi%E1%BB%87t_mu%E1%BB%91i&action=edit&redlink=1), còn được gọi là "băng tải đại dương", được dùng để chỉ các hải lưu sâu chảy trong lưu vực dưới đáy các đại dương. Các dòng lưu chuyển này chảy sâu dưới đáy biển và do đó khó phát hiện và đôi khi còn được gọi là các con sông ngầm dưới đáy biển.
Các hải lưu đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình
[di cư](/w/index.php?title=Di_c%C6%B0_(sinh_v%E1%BA%ADt)&action=edit&redlink=1) và phân tán của các [sinh vật](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt).
## Mục lục
## Các hải lưu quan trọng[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&action=edit§ion=1)]
### Bắc Băng Dương[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&action=edit§ion=2)]
### Đại Tây Dương[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&action=edit§ion=3)] [Hải lưu Labrador](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Labrador) [Hải lưu Gulf Stream](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Gulf_Stream)(hay [dòng Vịnh](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Gulf_Stream)) [Hải lưu bắc xích đạo](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_b%E1%BA%AFc_x%C3%ADch_%C4%91%E1%BA%A1o) [Hải lưu nam xích đạo](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_nam_x%C3%ADch_%C4%91%E1%BA%A1o) [Hải lưu Bắc Brasil](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_B%E1%BA%AFc_Brasil&action=edit&redlink=1) [Hải lưu Guinée](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Guin%C3%A9e&action=edit&redlink=1) [Hải lưu Angola](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Angola) [Hải lưu Brasil](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Brasil&action=edit&redlink=1) [Hải lưu Benguela](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Benguela&action=edit&redlink=1) [Hải lưu Nam Đại Tây Dương](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Nam_%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) [Hải lưu Falkland](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Falkland&action=edit&redlink=1)
### Thái Bình Dương[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&action=edit§ion=4)] [Hải lưu Aleut](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Aleut) [Hải lưu Bắc Thái Bình Dương](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_B%E1%BA%AFc_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) [Hải lưu Đông Australia](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_%C4%90%C3%B4ng_Australia) [Hải lưu Humboldt](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Humboldt)(hay hải lưu Peru) [Hải lưu Kuroshio](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Kuroshio)(hay hải lưu Nhật Bản) [Hải lưu Oyashio](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Oyashio) [Hải lưu Mindanao](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Mindanao&action=edit&redlink=1) [Hải lưu bắc xích đạo](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_b%E1%BA%AFc_x%C3%ADch_%C4%91%E1%BA%A1o) [Hải lưu nam xích đạo](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_nam_x%C3%ADch_%C4%91%E1%BA%A1o) [Hải lưu Cromwell](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Cromwell)
### Ấn Độ Dương[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&action=edit§ion=5)] [Hải lưu Agulhas](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Agulhas&action=edit&redlink=1) [Hải lưu Đông Madagascar](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_%C4%90%C3%B4ng_Madagascar&action=edit&redlink=1) [Hải lưu Somali](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Somali&action=edit&redlink=1) [Hải lưu Mozambique](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Mozambique&action=edit&redlink=1) [Hải lưu Leeuwin](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Leeuwin&action=edit&redlink=1) [Hải lưu Indonesia](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Indonesia&action=edit&redlink=1) [Hải lưu bắc xích đạo](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_b%E1%BA%AFc_x%C3%ADch_%C4%91%E1%BA%A1o) [Hải lưu nam xích đạo](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_nam_x%C3%ADch_%C4%91%E1%BA%A1o) [Gió mùa Ấn Độ](/w/index.php?title=Gi%C3%B3_m%C3%B9a_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)
### Nam Đại Dương[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&action=edit§ion=6)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&action=edit§ion=7)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&action=edit§ion=8)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u&action=edit§ion=9)] [NOAA Ocean Surface Current Analyses – Realtime (OSCAR)](http://www.pmel.noaa.gov/tao/jsdisplay/)Near-realtime Pacific Ocean Surface Currents derived from satellite altimeter and scatterometer data. [RSMAS Ocean Surface Currents](http://oceancurrents.rsmas.miami.edu/)
|
|
|Các hệ thống hoàn lưu
||Các khái niệm cơ bản
|Hải lưu •
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1066 hit (2), cp1054 frontend miss (0)


text:
Rechberghausen
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Rechberghausen là một thị trấn thuộc huyện Göppingen ở Baden-Württemberg ở miền nam Đức. Đô thị này có diện tích 6,4 kilômét vuông, dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 5532 người.
Rechberghausen là một thị trấn thuộc huyện Göppingen ở Baden-Württemberg ở miền nam Đức. Đô thị này có diện tích 6,4 kilômét vuông, dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 5532 người.

markdown:
# Rechberghausen
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Rechberghausen
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Baden-Württemberg](/wiki/Baden-W%C3%BCrttemberg) [Vùng hành chính](/wiki/Regierungsbezirk) [Stuttgart](/wiki/Stuttgart) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Göppingen](/wiki/G%C3%B6ppingen_(huy%E1%BB%87n)) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2005)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.rechberghausen.de](http://www.rechberghausen.de/) **Rechberghausen** là một thị trấn thuộc huyện [Göppingen](/wiki/G%C3%B6ppingen_(huy%E1%BB%87n)) ở [Baden-Württemberg](/wiki/Baden-W%C3%BCrttemberg) ở miền nam [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Đô thị này có diện tích 6,4 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), dân số thời điểm [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm [2006](/wiki/2006) là 5532 người.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Rechberghausen&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Rechberghausen&action=edit§ion=1)]
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
Symphony No. 41 (Mozart)
Giao hưởng số 41 cung Đô trưởng K.551, hay còn gọi là Giao hưởng Jupiter là bản giao hưởng cuối cùng của nhà soạn nhạc thiên tài nhưng đoản mệnh người Áo Wolfgang Amadeus Mozart. Mozart đã viết nò vào năm 1788. Không rõ cái tên Jupiter có từ bao giờ, có thể nó được dùng lần đầu tiên trong chương trình hòa nhạc của Hội Khuyến nhạc London tháng 3 năm 1821. Con trai Mozart, Franz Xaver Wolfgang Mozart, nói rằng tên này do ông bầu Salomon đặt[1]. Tuy là bản giao hưởng cuối cùng, lại sáng tác trong cơn bạo bệnh, nhưng bản Giao hưởng Jupiter vẫn chan chữa niềm lạc quan, yêu đời của Mozart. Có lẽ bản giao hưởng số 41 này đã nối tiếp tinh thần ấy trong các bản giao hưởng số 39 và giao hưởng số 40. Chương đầu chương allegro vivace là màn khởi đầu đầy mạnh mẽ, hứng khởi, thể hiện một tinh thần như nói ở trên. Chương 2 là chương andante cantabile, thể một tâm tư của một con người đang trong hoàn cảnh khó khăn (lúc này Mozart đang dần kiệt sức vì kinh tế của gia đình đang kiệt quệ). Chương 3 nối tiếp là chương menuetto (allegretto) và trio trở lại nềm lạc quan ban đầu. Và cuối cùng là chương 4, chương molto allegro, thể hiện một niềm hân hoan vui sướng đến vô cùng. Nếu căn cứ cấu trúc 4 chương của bản giao hưởng này, ta thấy rõ nó được viết theo motiv của giao hưởng thời kỳ âm nhạc Cổ điển: cứ sau một chương allegro hoặc presto là một chương andante rồi một chương menuetto (allegretto)-trio (sau này được Ludwig van Beethoven thay thành một chương scherzo) và cuối là chương finale. Bản giao hưởng số 41 của Mozart vừa thể hiện tinh thần sống của tác giả, vừa thể hiện tinh thần cổ điển trong âm nhạc. Và người ta sẽ còn hẳn nhớ mãi những giai điệu của chương 1 hoặc chương 4.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Từ điển tác giả, tác phẩm âm nhạc phổ thông, Vũ Tự Lân, xuất bản năm 2007

markdown:
# Symphony No. 41 (Mozart)
**, hay còn gọi là Giao hưởng số 41 cung Đô trưởng K.551** **Giao hưởng**là bản giao hưởng cuối cùng của [Jupiter](/wiki/Sao_M%E1%BB%99c) [nhà soạn nhạc](/wiki/Nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c) [thiên tài](/wiki/Thi%C3%AAn_t%C3%A0i)nhưng đoản mệnh [người Áo](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%81o) [Wolfgang Amadeus Mozart](/wiki/Wolfgang_Amadeus_Mozart). Mozart đã viết nò vào năm [1788](/wiki/1788). Không rõ cái tên Jupiter có từ bao giờ, có thể nó được dùng lần đầu tiên trong chương trình hòa nhạc của [Hội Khuyến nhạc London](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_Khuy%E1%BA%BFn_nh%E1%BA%A1c_London&action=edit&redlink=1) [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_3)năm [1821](/wiki/1821). Con trai Mozart, [Franz Xaver Wolfgang Mozart](/w/index.php?title=Franz_Xaver_Wolfgang_Mozart&action=edit&redlink=1), nói rằng tên này do ông bầu [Salomon](/w/index.php?title=Johann_Peter_Salomon&action=edit&redlink=1)đặt . Tuy là bản giao hưởng cuối cùng, lại sáng tác trong cơn bạo bệnh, nhưng bản Giao hưởng Jupiter vẫn chan chữa niềm lạc quan, yêu đời của Mozart. Có lẽ bản giao hưởng số 41 này đã nối tiếp tinh thần ấy trong các bản [[1]](#cite_note-1) [giao hưởng số 39](/w/index.php?title=Giao_h%C6%B0%E1%BB%9Fng_s%E1%BB%91_39_(Mozart)&action=edit&redlink=1)và [giao hưởng số 40](/wiki/Giao_h%C6%B0%E1%BB%9Fng_s%E1%BB%91_40_(Mozart)). Chương đầu chương allegro vivace là màn khởi đầu đầy mạnh mẽ, hứng khởi, thể hiện một tinh thần như nói ở trên. Chương 2 là chương andante cantabile, thể một tâm tư của một con người đang trong hoàn cảnh khó khăn (lúc này Mozart đang dần kiệt sức vì kinh tế của gia đình đang kiệt quệ). Chương 3 nối tiếp là chương menuetto (allegretto) và trio trở lại nềm lạc quan ban đầu. Và cuối cùng là chương 4, chương molto allegro, thể hiện một niềm hân hoan vui sướng đến vô cùng. Nếu căn cứ cấu trúc 4 chương của bản giao hưởng này, ta thấy rõ nó được viết theo motiv của giao hưởng [thời kỳ âm nhạc Cổ điển](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c_C%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n): cứ sau một chương allegro hoặc presto là một chương andante rồi một chương menuetto (allegretto)-trio (sau này được [Ludwig van Beethoven](/wiki/Ludwig_van_Beethoven)thay thành một chương scherzo) và cuối là chương finale. Bản giao hưởng số 41 của Mozart vừa thể hiện tinh thần sống của tác giả, vừa thể hiện tinh thần cổ điển trong âm nhạc. Và người ta sẽ còn hẳn nhớ mãi những giai điệu của chương 1 hoặc chương 4.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Symphony_No._41_(Mozart)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Symphony_No._41_(Mozart)&action=edit§ion=1)] **Từ điển tác giả, tác phẩm âm nhạc phổ thông, Vũ Tự Lân, xuất bản năm 2007** [^](#cite_ref-1)

X-Cache: cp1066 hit (1), cp1054 frontend miss (0)


text:
Thực dân châu Âu tại châu Mỹ
Người châu Âu đã bắt đầu thực dân hóa châu Mỹ kể từ năm 1492[1]. Tuy nhiên, di chỉ L'Anse aux Meadows nằm ở tỉnh bang Newfoundland và Labrador của Canada đã bị thực dân hóa từ rất lâu trước đó. Kể từ năm 1000 SCN, nó là địa điểm duy nhất được biết đến là một ngôi làng của người Viking và Norse nằm ở Canada cũng như Bắc Mỹ ngoại trừ Greenland. L'Anse aux Meadows là trường hợp duy nhất được công nhận rộng rãi về sự giao lưu xuyên đại dương thời kỳ tiền Columbus và is notable for its possible connection with the attempted colony of Vinland established by Leif Ericson around the same time period or, more broadly, with Norse exploration of the Americas.
Vào năm 1492, một đoàn thám hiểm Tây Ban Nha dẫn đầu bởi Christopher Columbus đã đi tàu đến châu Mỹ để buôn bán những gia vị đắt tiền và các mặt hàng khác. Ngay sau đó là các cuộc xâm chiếm, thám hiểm, đại thám hiểm cùng với thực dân hóa của người châu Âu. Các hoạt động đầu tiên diễn ra dọc theo bờ biển Caribbe trên các hòn đảo của Hispaniola, Puerto Rico và Cuba, và sau năm 1500 đã mở rộng sau vào lục địa ở cả Bắc và Nam Mỹ. Vào năm 1497, nhân danh nước Anh, John Cabot đã đặt chân đến bờ biển Bắc Mỹ và sau đó 1 năm, chuyến hải hành thứ ba cũng đã đưa Columbus đến bờ biển Nam Mỹ.
Pháp tìm kiếm thuộc địa nhiều nơi ở phía đông Bắc Mỹ, trên một số đảo ở Caribbe và ở Nam Mỹ, Bồ Đào Nha thực dân hóa Brazil.
Rốt cuộc, toàn bộ Tây bán cầu đã nằm dưới quyền cai trị của các nước châu Âu, dẫn đến những thay đổi sâu sắc về cảnh quan, dân cư và đời sống động thực vật ở những nơi đó. Trong thế kỷ 19, đã có trên 50 triệu người rời châu Âu để tới châu Mỹ[2]. Thời kỳ sau năm 1492 được biết đến như là thời kỳ trao đổi Columbus (Columbian Exchange).
Mục lục
Các cuộc xâm lược, tuyên bố và những thuộc địa đầu tiên[sửa | sửa mã nguồn]
Các cuộc thám hiểm và chinh phục đầu tiên đã được thực hiện bởi người Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, ngay sau cuộc tái chiếm bán đảo Iberia năm 1492. Theo Hiệp ước Tordesillas năm 1494 được phê chuẩn bởi Giáo hoàng, hai vương quốc này đã chia toàn bộ thế giới ngoài châu Âu thành hai khu vực thám hiểm và thuộc địa hóa với một đường ranh giới bắc nam cắt xuyên Đại Tây Dương và phần phía đông Brazil ngày nay. Dựa trên hiệp ước này cũng như những tuyên bố đầu tiên của nhà thám hiểm Tây Ban Nha Vasco Núñez de Balboa, người đã khám phá ra Thái Bình Dương năm 1513, người Tây Ban Nha đã xâm chiếm những vùng lãnh thổ rộng lớn ở cả Bắc, Trung và Nam Mỹ. Chinh tướng Tây Ban Nha Hernán Cortés đã tiếp quản đế chế Aztec và Francisco Pizarro đã chinh phục đế chế Inca.
Những thực dân đầu tiên dưới sự bảo hộ quốc gia[sửa | sửa mã nguồn]
Giai đoạn sớm nhất trong các hoạt động của người châu Âu tại châu Mỹ bắt đầu với những chuyến vượt Đại Tây Dương của Christopher Columbus (1492–1504), dưới sự bảo hộ của Tây Ban Nha, với mục tiêu ban đầu là tìm ra một tuyến đường mới dẫn đến Ấn Độ và Trung Quốc. Theo sau ông là những nhà thám hiểm khác như Giovanni Caboto, người đã đặt chân đến Newfoundland dưới sự bảo hộ của Anh. Pedro Álvares Cabral đã tới Brazil và tuyên bố nó thuộc về Bồ Đào Nha. Amerigo Vespucci, làm việc cho Bồ Đào Nha trong các chuyến hải hành từ 1497 đến 1513, đã chứng minh rằng Columbus đã đặt chân tới những lục địa mới. Các nhà bản đồ học vẫn dùng tên La Tinh hóa là America để chỉ hai lục địa (Bắc Mỹ và Nam Mỹ). Những nhà thám hiểm khác bao gồm Giovanni da Verrazzano, được Pháp bảo trợ; João Vaz Corte-Real người Bồ Đào Nha ở Newfoundland và Samuel de Champlain (1567–1635) đã khám phá ra Canada. Năm 1513, Vasco Núñez de Balboa đã băng qua eo đất Panama và dẫn dắt đoàn thám hiểm người châu Âu đầu tiên nhìn thấy Thái Bình Dương từ bờ biển phía tây Tân Thế Giới. Balboa đã tuyên bố Thái Bình Dương và tất cả các vùng đất ven Thái Bình Dương là thuộc về Vua Tây Ban Nha, đó là năm 1517, trước khi một đoàn thám hiểm khác từ Cuba đến Trung Mỹ, cụ thể là bờ biển Yucatán nhằm tìm kiếm nô lệ.
Các thuộc địa của châu Âu tại châu Mỹ[sửa | sửa mã nguồn]
- Mỹ thuộc Anh (1607– 1783)
- Mười ba thuộc địa
- Bắc Mỹ thuộc Anh (1783 – 1907)
- Lãnh địa người Anh Điêng (1763–1783)
- British West Indies
- New Courland (Tobago) (1654–1689)
- Tây Indies thuộc Đan Mạch (1754–1917)
- Greenland (1814 - nay)
- New Netherland (1609–1667)
- Essequibo (1616–1815)
- quần đảo Virgin thuộc Hà Lan (1625–1680)
- Berbice (1627–1815)
- New Walcheren (1628–1677)
- Brazil thuộc Hà Lan (1630–1654)
- Pomeroon (1650–1689)
- Cayenne (1658–1664)
- Demerara (1745–1815)
- Suriname (1667–1954)
- Curaçao và Dependencies (1634–1954)
- Sint Eustatius và Dependencies (1636–1954)
- New France (1604–1763)
- Acadia (1604–1713)
- Canada (1608–1763)
- Louisiana (1699–1763, 1800–1803)
- Newfoundland (1662–1713)
- Île Royale (1713–1763)
- French Guiana (1763-nay)
- French West Indies
- Saint-Domingue (1659–1804, giờ là Haiti)
- Tobago
- Quần đảo Virgin
- France Antarctique (1555–1567)
- Equinoctial France (1612–1615)
- Colonial Brazil (1500–1815) became a Kingdom, United Kingdom of Portugal, Brazil and the Algarves.
- Cisplatina (1808–1822, today Uruguay)
- Barbados (1536–1620)
- French Guiana (1809–1817)
- Russian America (giờ là Alaska, 1799–1867)
- Cuba (cho đến 1898)
- Phó vương quốc Tân Granada (1717–1819)
- Tân Tây Ban Nha (1535–1821)
- Peru (1542–1824)
- Puerto Rico (cho đến 1898)
- Rio de la Plata (1776–1814)
- Santo Domingo (last Spanish rule 1861-1865)
- Tân Thụy Điển (1638–1655)
- Saint Barthélemy (1785–1878)
- Guadeloupe (1813–1815)
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ The Vikings around 1000AD established several colonies, which died out and had no permanent impact. Kirsten Seaver, The Frozen Echo: Greenland and the Exploration of North America, C.A.D. 1000-1500, chapter Nine, Greenland 1450-1500, ISBN 978-0-8047-3161-4
- ^ David Eltis Economic Growth and the Ending of the Transatlantic slave trade

markdown:
# Thực dân châu Âu tại châu Mỹ
Người châu Âu đã bắt đầu thực dân hóa châu Mỹ kể từ năm 1492
. Tuy nhiên, di chỉ [1] [L'Anse aux Meadows](/wiki/L%27Anse_aux_Meadows)nằm ở [tỉnh bang](/wiki/T%E1%BB%89nh_bang) [Newfoundland và Labrador](/wiki/Newfoundland_v%C3%A0_Labrador)của [Canada](/wiki/Canada)đã bị thực dân hóa từ rất lâu trước đó. Kể từ năm 1000 SCN, nó là địa điểm duy nhất được biết đến là một ngôi làng của [người Viking](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Viking)và [Norse](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Norse&action=edit&redlink=1)nằm ở Canada cũng như Bắc Mỹ ngoại trừ [Greenland](/wiki/Greenland). L'Anse aux Meadows là trường hợp duy nhất được công nhận rộng rãi về sự giao lưu xuyên đại dương thời kỳ tiền Columbus và is notable for its possible connection with the attempted colony of Vinland established by [Leif Ericson](/wiki/Leif_Ericson)around the same time period or, more broadly, with Norse exploration of the Americas.
Vào năm 1492, một đoàn thám hiểm Tây Ban Nha dẫn đầu bởi
[Christopher Columbus](/wiki/Cristoforo_Colombo) đã đi tàu đến [châu Mỹ](/wiki/Ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9) để buôn bán những gia vị đắt tiền và các mặt hàng khác. Ngay sau đó là các cuộc xâm chiếm, thám hiểm, đại thám hiểm cùng với thực dân hóa của người châu Âu. Các hoạt động đầu tiên diễn ra dọc theo bờ biển [Caribbe](/wiki/V%C3%B9ng_Caribe) trên các hòn đảo của [Hispaniola](/wiki/Hispaniola), [Puerto Rico](/wiki/Puerto_Rico) và [Cuba](/wiki/Cuba), và sau năm 1500 đã mở rộng sau vào lục địa ở cả [Bắc](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9) và [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9). Vào năm 1497, nhân danh [nước Anh](/wiki/Anh), [John Cabot](/wiki/Giovanni_Caboto) đã đặt chân đến bờ biển Bắc Mỹ và sau đó 1 năm, chuyến hải hành thứ ba cũng đã đưa Columbus đến bờ biển Nam Mỹ. [Pháp](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Ph%C3%A1p) tìm kiếm thuộc địa nhiều nơi ở phía đông Bắc Mỹ, trên một số đảo ở Caribbe và ở Nam Mỹ, [Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha) thực dân hóa [Brazil](/wiki/Brasil).
Rốt cuộc, toàn bộ
[Tây bán cầu](/wiki/T%C3%A2y_b%C3%A1n_c%E1%BA%A7u) đã nằm dưới quyền cai trị của các nước châu Âu, dẫn đến những thay đổi sâu sắc về cảnh quan, dân cư và đời sống động thực vật ở những nơi đó. Trong [thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19), đã có trên 50 triệu người rời châu Âu để tới châu Mỹ . Thời kỳ sau năm 1492 được biết đến như là thời kỳ [2] [trao đổi Columbus](/w/index.php?title=Trao_%C4%91%E1%BB%95i_Columbus&action=edit&redlink=1)(Columbian Exchange).
## Mục lục
## Các cuộc xâm lược, tuyên bố và những thuộc địa đầu tiên[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_ch%C3%A2u_%C3%82u_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_ch%C3%A2u_%C3%82u_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=1)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Colonization_of_the_Americas_1750.PNG/300px-Colonization_of_the_Americas_1750.PNG)
**Các bản đồ hoạt họa:** [Chủ quyền lãnh thổ Bắc Mỹ từ 1750-nay](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/40/Non-Native-American-Nations-Territorial-Claims-over-NAFTA-countries-1750-2008.gif) [Chủ quyền Trung Mỹ và vùng Caribbe từ 1700-nay.](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e0/Political_Evolution_of_Central_America_and_the_Caribbean_1700_and_on.gif) [Chủ quyền lãnh thổ Nam Mỹ từ 1700-nay.](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Non-Native_American_Nations_Control_over_South_America_1700_and_on.gif)
Các cuộc thám hiểm và chinh phục đầu tiên đã được thực hiện bởi người
[Tây Ban Nha](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2y_Ban_Nha) và [Bồ Đào Nha](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha), ngay sau [cuộc tái chiếm](/wiki/Reconquista) [bán đảo Iberia](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_Iberia) năm 1492. Theo [Hiệp ước Tordesillas](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Tordesillas) năm 1494 được phê chuẩn bởi [Giáo hoàng](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng), hai vương quốc này đã chia toàn bộ thế giới ngoài châu Âu thành hai khu vực thám hiểm và thuộc địa hóa với một đường ranh giới bắc nam cắt xuyên Đại Tây Dương và phần phía đông Brazil ngày nay. Dựa trên hiệp ước này cũng như những tuyên bố đầu tiên của nhà thám hiểm Tây Ban Nha [Vasco Núñez de Balboa](/wiki/Vasco_N%C3%BA%C3%B1ez_de_Balboa), người đã khám phá ra [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) năm 1513, người Tây Ban Nha đã xâm chiếm những vùng lãnh thổ rộng lớn ở cả Bắc, Trung và Nam Mỹ. [Chinh tướng](/wiki/Conquistador) Tây Ban Nha [Hernán Cortés](/wiki/Hern%C3%A1n_Cort%C3%A9s) đã tiếp quản [đế chế Aztec](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_Aztec) và [Francisco Pizarro](/wiki/Francisco_Pizarro) đã chinh phục [đế chế Inca](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_Inca).
## Những thực dân đầu tiên dưới sự bảo hộ quốc gia[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_ch%C3%A2u_%C3%82u_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_ch%C3%A2u_%C3%82u_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=2)]
Giai đoạn sớm nhất trong các hoạt động của người châu Âu tại châu Mỹ bắt đầu với những chuyến vượt
[Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng) của [Christopher Columbus](/wiki/Cristoforo_Colombo) (1492–1504), dưới sự bảo hộ của Tây Ban Nha, với mục tiêu ban đầu là tìm ra một tuyến đường mới dẫn đến Ấn Độ và Trung Quốc. Theo sau ông là những nhà thám hiểm khác như [Giovanni Caboto](/wiki/Giovanni_Caboto), người đã đặt chân đến [Newfoundland](/wiki/Newfoundland) dưới sự bảo hộ của [Anh](/wiki/Anh). [Pedro Álvares Cabral](/wiki/Pedro_%C3%81lvares_Cabral) đã tới Brazil và tuyên bố nó thuộc về Bồ Đào Nha. [Amerigo Vespucci](/wiki/Amerigo_Vespucci), làm việc cho Bồ Đào Nha trong các chuyến hải hành từ 1497 đến 1513, đã chứng minh rằng Columbus đã đặt chân tới những lục địa mới. [Các nhà bản đồ học](/wiki/B%E1%BA%A3n_%C4%91%E1%BB%93_h%E1%BB%8Dc) vẫn dùng tên La Tinh hóa là *America* để chỉ hai lục địa (Bắc Mỹ và Nam Mỹ). Những nhà thám hiểm khác bao gồm [Giovanni da Verrazzano](/w/index.php?title=Giovanni_da_Verrazzano&action=edit&redlink=1), được Pháp bảo trợ; [João Vaz Corte-Real](/w/index.php?title=Jo%C3%A3o_Vaz_Corte-Real&action=edit&redlink=1) người Bồ Đào Nha ở Newfoundland và [Samuel de Champlain](/w/index.php?title=Samuel_de_Champlain&action=edit&redlink=1) (1567–1635) đã khám phá ra Canada. Năm 1513, [Vasco Núñez de Balboa](/wiki/Vasco_N%C3%BA%C3%B1ez_de_Balboa) đã băng qua [eo đất Panama](/wiki/Eo_%C4%91%E1%BA%A5t_Panama) và dẫn dắt đoàn thám hiểm người châu Âu đầu tiên nhìn thấy [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) từ bờ biển phía tây [Tân Thế Giới](/wiki/T%C3%A2n_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi). Balboa đã tuyên bố Thái Bình Dương và tất cả các vùng đất ven Thái Bình Dương là thuộc về Vua Tây Ban Nha, đó là năm 1517, trước khi một đoàn thám hiểm khác từ Cuba đến [Trung Mỹ](/wiki/Trung_M%E1%BB%B9), cụ thể là bờ biển [Yucatán](/wiki/Yucat%C3%A1n) nhằm tìm kiếm nô lệ.
## Các thuộc địa của châu Âu tại châu Mỹ[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_ch%C3%A2u_%C3%82u_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_ch%C3%A2u_%C3%82u_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=3)] [Mỹ thuộc Anh](/w/index.php?title=M%E1%BB%B9_thu%E1%BB%99c_Anh&action=edit&redlink=1)(1607– 1783) [Mười ba thuộc địa](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Di_ba_thu%E1%BB%99c_%C4%91%E1%BB%8Ba) [Bắc Mỹ thuộc Anh](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9_thu%E1%BB%99c_Anh&action=edit&redlink=1)(1783 – 1907) **Lãnh địa người Anh Điêng**(1763–1783)
-
[British West Indies](/w/index.php?title=British_West_Indies&action=edit&redlink=1) [New Courland](/w/index.php?title=New_Courland&action=edit&redlink=1)( [Tobago](/wiki/Tobago)) (1654–1689) [Tây Indies thuộc Đan Mạch](/w/index.php?title=T%C3%A2y_Indies_thu%E1%BB%99c_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1)(1754–1917) [Greenland](/wiki/Greenland)(1814 - nay) [New Netherland](/w/index.php?title=New_Netherland&action=edit&redlink=1)(1609–1667) [Essequibo](/w/index.php?title=Essequibo_(thu%E1%BB%99c_%C4%91%E1%BB%8Ba)&action=edit&redlink=1)(1616–1815) [quần đảo Virgin thuộc Hà Lan](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Virgin_thu%E1%BB%99c_H%C3%A0_Lan&action=edit&redlink=1)(1625–1680) [Berbice](/w/index.php?title=Berbice&action=edit&redlink=1)(1627–1815) [New Walcheren](/wiki/Tobago)(1628–1677) [Brazil thuộc Hà Lan](/w/index.php?title=Brazil_thu%E1%BB%99c_H%C3%A0_Lan&action=edit&redlink=1)(1630–1654) [Pomeroon](/w/index.php?title=Pomeroon_(thu%E1%BB%99c_%C4%91%E1%BB%8Ba)&action=edit&redlink=1)(1650–1689) [Cayenne](/w/index.php?title=Cayenne_(thu%E1%BB%99c_%C4%91%E1%BB%8Ba_H%C3%A0_Lan)&action=edit&redlink=1)(1658–1664) [Demerara](/w/index.php?title=Demerara&action=edit&redlink=1)(1745–1815) [Suriname](/w/index.php?title=Suriname_(thu%E1%BB%99c_%C4%91%E1%BB%8Ba_H%C3%A0_Lan)&action=edit&redlink=1)(1667–1954) [Curaçao và Dependencies](/w/index.php?title=Cura%C3%A7ao_v%C3%A0_Dependencies&action=edit&redlink=1)(1634–1954) [Sint Eustatius và Dependencies](/w/index.php?title=Sint_Eustatius_v%C3%A0_Dependencies&action=edit&redlink=1)(1636–1954) [New France](/wiki/Nouvelle-France)(1604–1763) [Acadia](/w/index.php?title=Acadia&action=edit&redlink=1)(1604–1713) [Canada](/w/index.php?title=Canada,_New_France&action=edit&redlink=1)(1608–1763) [Louisiana](/w/index.php?title=Louisiana_(New_France)&action=edit&redlink=1)(1699–1763, 1800–1803) [Newfoundland](/w/index.php?title=Colony_of_Newfoundland&action=edit&redlink=1)(1662–1713) [Île Royale](/w/index.php?title=Cape_Breton_Island&action=edit&redlink=1)(1713–1763)
-
[French Guiana](/wiki/Guyane_thu%E1%BB%99c_Ph%C3%A1p)(1763-nay) [French West Indies](/w/index.php?title=French_West_Indies&action=edit&redlink=1) [Saint-Domingue](/w/index.php?title=Saint-Domingue&action=edit&redlink=1)(1659–1804, giờ là [Haiti](/wiki/Haiti)) [Tobago](/wiki/Tobago) [Quần đảo Virgin](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Virgin) [France Antarctique](/w/index.php?title=France_Antarctique&action=edit&redlink=1)(1555–1567) [Equinoctial France](/w/index.php?title=Equinoctial_France&action=edit&redlink=1)(1612–1615) [Colonial Brazil](/w/index.php?title=Colonial_Brazil&action=edit&redlink=1)(1500–1815) became a Kingdom, [United Kingdom of Portugal, Brazil and the Algarves](/w/index.php?title=United_Kingdom_of_Portugal,_Brazil_and_the_Algarves&action=edit&redlink=1). [Cisplatina](/w/index.php?title=Cisplatina&action=edit&redlink=1)(1808–1822, today [Uruguay](/wiki/Uruguay)) [Barbados](/wiki/Barbados)(1536–1620) [French Guiana](/wiki/Guyane_thu%E1%BB%99c_Ph%C3%A1p)(1809–1817) [Russian America](/w/index.php?title=Russian_America&action=edit&redlink=1)(giờ là [Alaska](/wiki/Alaska), 1799–1867) [Cuba](/wiki/Cuba)(cho đến 1898) [Phó vương quốc Tân Granada](/wiki/Ph%C3%B3_v%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2n_Granada)(1717–1819) [Tân Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2n_T%C3%A2y_Ban_Nha)(1535–1821) [Peru](/w/index.php?title=Viceroyalty_of_Peru&action=edit&redlink=1)(1542–1824) [Puerto Rico](/wiki/Puerto_Rico)(cho đến 1898) [Rio de la Plata](/w/index.php?title=Viceroyalty_of_the_R%C3%ADo_de_la_Plata&action=edit&redlink=1)(1776–1814) [Santo Domingo](/wiki/Santo_Domingo)(last Spanish rule 1861-1865) [Tân Thụy Điển](/w/index.php?title=T%C3%A2n_Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1)(1638–1655) [Saint Barthélemy](/wiki/Saint-Barth%C3%A9lemy)(1785–1878) [Guadeloupe](/wiki/Guadeloupe)(1813–1815)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_ch%C3%A2u_%C3%82u_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_ch%C3%A2u_%C3%82u_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=4)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_ch%C3%A2u_%C3%82u_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_ch%C3%A2u_%C3%82u_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9&action=edit§ion=5)] **The** [^](#cite_ref-1) [Vikings](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Viking)around 1000AD established [several colonies](/w/index.php?title=Norse_colonization_of_the_Americas&action=edit&redlink=1), which died out and had no permanent impact. Kirsten Seaver, *The Frozen Echo: Greenland and the Exploration of North America, C.A.D. 1000-1500*, chapter Nine, Greenland 1450-1500, [ISBN 978-0-8047-3161-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780804731614) **David Eltis** [^](#cite_ref-2) *Economic Growth and the Ending of the Transatlantic slave trade*