text:
Trang Nhà Quảng Đức
Trang tiếng Anh
Luận
Nhứt
Tâm và Trí Tuệ
Phổ Nguyệt
X X
X
Dòng tâm thức luôn lăn trôi từng sát na
sanh diệt, do đó chúng ta sống trong thế giới hiện tượng này làm sao
tránh khỏi tâm viên ý mã, mà nguyên nhân là lý sanh diệt luôn biến dị
chi phối , làm cho chúng ta tưởng chừng như có nhiều tâm trong con người.
Thật vậy tâm luôn thay đổi qua nhiều tình huống, thăng trầm của tư duy
qua sự phát triển của khối óc và căn cơ trình độ. Từ đó tâm chứa nhiều
tư tưởng hổn độn làm lu mờ tâm trong sáng tự bản tính. Muốn định tâm
là như thế nào và trí tuệ được thể hiện ra sao, nên biết chính
xác thể cách cấu kết của chúng mới có thể mở ra con đường sáng đến bờ
giác ngộ. Biết được, nhứt tâm là định. Có định mới hiểu biết. Trí tuệ là
đoạn. Nhờ trí tuệ mà cắt đứt được phiền não mê lầm và chặt dứt luân hồi
sanh tử. Sự phân tách cụ thể cần thiết cho giải thích này.
I Nhứt Tâm là Ðịnh
Dòng Tâm Thức
Thường người ta quan sát tất cả sự kiện
vào tâm, bằng căn trần thức, hay tâm thức. Tâm thức là những thực tại
giả lập hay tùy thuộc vì khi thực tại (sự vật) đó tự vượt ra khỏi chính
chúng nó để vạch ra bóng dáng trong không gian. Đã vượt ra khỏi sự vật,
là những bóng dáng chúng không còn là chúng nữa, là giả vọng mà thôi.
Cho nên tâm thức không có thật do chấp trước hoặc tưởng tượng vì còn tâm
trong tâm ngoài, phân tâm. Tâm thức luôn biến đổi như vậy, nên dòng tư
duy không chính xác. Dù có trí xen vào để biết, sự vật ấy do trí và thức
liên hợp nhau thành tư tưởng. còn tư tưởng là còn có sự biến đổi, đó là
vọng tưởng, là một mớ hổn độn của tư duy.
Tập Trung Nhứt Tâm
Dòng tư duy hổn độn đó được gom lại thành
một đối tượng như đề muc, hơi thở, thoại đầu, công án, lục tự Di Dà, hay
lục tự Ðại Minh Chú, vv để dễ tri nhận. Sự tập trung trong một tâm duy
nhất một đối tượng không đổi thay hay vọng động ngoài nó. Ðó là sư nhứt
tâm
Ðịnh Tâm
Nhứt tâm là quá trình nhận thức chuyên
nhứt vào một đối tượng hay đề mục nào đó để tâm được định. Nhứt tâm là
định tâm làm cho tâm an ổn ở vị trí cố định, không còn hổn độn như tâm
viên ý mã nữa hay suy nghĩ mông lung mà nặng nhiều tư tưởng vẩ vơ. Ðịnh
tâm là sự nhận thức đối tượng hiện hữu, dù đối tượng đó ở quá khứ hay dự
đoán tương lai phải trải ra ở hiện tại. Chúng ta nhận thức đối tượng đó
như là cái đang là (hiện tại) là cái đang diễn ra và lăn trôi từng sát
na sanh diệt. Chúng ta đã gom được đối tượng đó ở hiện tại, từ đó chúng
ta bắt đầu quan sát đối tượng đó kỹ lưỡng hơn.
Có Ðịnh Mới Hiểu Biết
Ðịnh là gom lai, tập trung một đối tượng
hay đế mục mà quan sát và nhận xét nhiều khía cạnh thấu đáo. Ðó là chúng
ta dùng trí và thức liên hợp nhau để tri nhận một đối tượng hay đề mục
duy nhứt. Dù ta tập trung một tư tưởng hay đề mục nào thì làm sao tránh
kẻ hở để cho tư tưởng liên hệ hay không liên hệ xen vào tâm ta. Cho nên
tư tưởng hay đề mục đó rất phong phú và hiểu rõ tư tưởng đó nhiều hơn.
Nhờ có tập trung nhứt tâm như vậy tâm được định thì sự hiểu biết sự vật
rõ ràng hơn. Những nhà bác học hay nhà tư tưởng nhờ nhứt tâm như vậy mới
phát minh khoa hoc, hoặc thành bậc minh triết. Tác dụng định tâm quan
thiết như vậy, nên có nh
ững con người phi thường đ
ặc biệt trên thế gian. Ðịnh tậm mới
hiểu biết đối tượng rõ ràng Nhứt tâm bất loạn là một loại định cao
độ, vì sự tập trung chuyên nhứt vào một đối tượng và miên mật hành
trì khộng vọng tâm, chỉ duy có đối tượng mà thôi, không gì ngoài nó (tha
tính không); từ đó phát sinh ra ký ức quá mẫn, như nhà bác học hay nhà
trí thức lỗi lạc..
Tuy nhiên định tâm không phải là trí tuệ,
vì tập trung được nhứt tâm, chỉ là gom tư tưởng lại, còn là tưởng tri mà
chưa giải phóng được dòng tư duy của mình. Cho nên trong Kinh Pháp Môn
Căn Bản (Kinh Trung Bộ) Phật đã giảng,
Tưởng tri là sự suy nghĩ,
tưởng nhớ, tưởng tượng, ký ức, thuộc loại Mạc- Na- thức hay trong
A-Lại-Da-thức, là những hình ảnh được khôi phục lại, có cái trung thực,
có cái sai lạc và ngay cả có cái tương tự lẫn lộn với hình ảnh đối tượng
cũ, nhưng không phải đối tượng cũ. Đã là những hình ảnh cũ khôi phục lại
là những ảo ảnh của những đối tượng khiếm diện (kể như không có đối
tượng). Do đó tưởng tri là biết do tưởng thức hoặc suy nghĩ lại những ý
tưởng so đo, tưởng tượng những đối tượng không thật có do tiền ngũ căn
trực tiếp nhận thức, nên sự nhận thức chấp trước, lệch lạc và không chơn
thật của tri kiến phàm phu, chúng sanh thường tình mà thôi chưa thể an
tậm được tuyệt đối. Tuy nhiên dùng tưỡng tri vào một đôi tượng để quán
xét thì phát hiện thêm nhiều hiểu biết đối tượng đó sâu sắc hơn. Ðịnh
tậm mới hiểu biết đối tượng rõ ràng .
Nhứt tâm bất loạn là trạng thái tập
trung cao độ và tâm được định có những hệ quả như sau:
Học bài, làm bài giải toán luận đề
của học sinh làm cho tư tưởng của hắn trở nên sâu sắc, hiểu biết
nhiều;
Nghiên cứu, thí nghiệm và phát minh
khoa học cho các nhà bác học;
Tư duy sâu sắc, tư tưởng phong phú
cho các nhà văn chương lỗi lạc, triết gia v.v…;
Quán sát tư tưởng thâm sâu một đề
mục cho sự thiền định của Bà La Môn giáo, và cho các nhà minh triết
Niệm Phật, niệm chú, tham thoại đầu,
khán công án v.v…, giúp những tu sĩ sẽ đạt sở cầu của họ, v.v….
II. Trí Tuệ Là Ðoạn
Trí tuệ hay giác trí tuệ là tri nhận vô
thời không (biết sát na hiện tiền) giác trí đang là. Giác trí đang
là, một đối tượng được gom lại từ cái liên hợp trí và thức
hay tư tưởng. Giác trí tuệ cắt đứt dòng tư tưởng hay đối tượng nên dứt
bặt ái thủ hữu và không còn năng sở. Thí dụ ta thấy con bò (thấy là năng
tri và con bò là sở tri), ta biết thấy con bò; khi ta biết
thì đã phủ định thấy con bò. Biết sát na hiện tiền (trí tuệ) đoạn
tận năng sở (năng sở song vong).
Đạo Phật là đạo giải thoát nói từ viễn
cảnh cứu cánh, nhưng trên thực tế thì trí tuệ mới là pháp căn bản để tu
tập cho mọi tu sĩ đến bờ giác ngộ. Từ sự giác ngộ, chúng sanh mở ra
đường sáng vượt khỏi đám mây mù của dòng tâm thức vốn che khuất bầu trời
trí tuệ. Tâm thức là nhận thức sự vật (lục trần) bằng lục căn, nên lục
thức hay tâm thức vô thường và biến dị. Sự vật được nhận thức chẳng qua
là do duyên khởi hoặc giả danh, nên chúng chịu luật sanh diệt theo thời
gian ngay cả nhận thức cảm thọ tưởng thức là những hành động liệt tri.
Muốn vượt thoát khỏi sự sanh diệt ấy tất phải dùng trí tuẽ soi sáng mọi
biến đổi, vô thường của thọ, tưởng, và thức (nói chung là dòng tâm
thức) mà đến thế giới bất sanh bất diệt, trong sáng và thường hằng. Trí
tuệ có khả năng trong sạch hóa mọi dòng tâm thức bằng cách hư không hóa
mọi hữu tồn dù tâm hay vật. Rèn luyện trí tuệ là một nhu cầu thiết yếu
cho mọi tu sĩ sơ cơ hiểu rõ trước khi tu tập các pháp môn. Do đó trí tuệ
là đoạn diệt mọi tư tưởng vốn mang nhiều hệ lụy đến mầm sanh diệt và
biến đổi. Ðó là tri thức nguyên thủy, là cái biết sát na hiện tiền.
III. Trí Tuệ Cắt Ðứt Ðược Phiền Não Mê
Lầm
Cắt Ðứt Mê Lầm
Trí tuệ cắt đứt mê lầm
Trần gian là một thế giới vô thường, với ánh sáng trí tuệ của Đức Phật
đã soi sáng rõ ràng là mọi sự vật thường biến đổi. Màn vô minh đã che mờ
nhận thức của thế chúng sanh. Vì vô minh nên mọi hoạt động của tâm trí,
tình cảm và hành động được chúng sanh tư duy một cách sai lạc. Trong
thập nhị nhân duyên chỉ rõ, vì vô minh, nên hành hoạt động nào cũng tạo
ra thức. Như đã trình bày trên, thức hay tâm thức thì không thật.Tâm
không có tự tính, và biến diệt, nên trí tuệ đoạn diệt mê lầm (vô minh)
bằng cái hằng biết, cái biết sat na hiện tiền cái biết vô thời không.
Cái biết ấy soi sáng vô minh vì cái biết nguyên sơ (tri thức nguyên
thủy) làm hư không hóa dòng tâm thức đang trôi chảy, được tập trung vào
một điểm sat na hiện tiền thì làm gì có thời gian để mọi sai lầm (ái thủ
hữu) xen vào, nên tâm được trong sáng tự bản tính (trí tuệ).
Cắt Ðứt Phiền não
Phiền Não Nghiệp Khổ: Hoặc Nghiệp Khổ—Do
phiền não tham sân si mà tạo ra nghiệp thiện ác. Vì đã có các nghiệp
thiện ác mà phải cảm nhận các quả khổ vui của ba cõi, rồi thân phải
chịu cái khổ quả đó tiếp tục tạo ra nghiệp phiền não. Trong Bát Nhã Tâm
Kinh, diễn tả cái trí cứu cánh, một loại trí tuệ tột cùng của tâm trí
chúng sanh. Mọi thứ đau khổ và ách nạn được trí tuệ này diệt tận. Trong
kinh Bát nhã tâm kinh đã nói lên điều đó.
Ngài Bồ Tát Quán Tự Tại, một khi quán
chiếu thâm sâu Bát Nhã Ba La Mật Ða, bỗng soi thấy thể năm Uẩn đều
không thật có tự tánh, liền vượt qua khỏi tất cả bao thứ khổ đau ách
nạn.
Này Xá Lợi Tử nghe đây! Quả Sắc
chẳng khác Nhân Không, Nhân Không chẳng khác Quả Sắc; Quả Sắc biến
thành Nhân Không, Nhân Không biến thành Quả Sắc. Cho đến Thọ, Tưởng,
Hành, Thức cũng đều giống như vậy cả.
Hành thâm: tức qua một thời gian thực
hành nghiền ngẫm với Trí rộng khắp nhiều phương diện (giác trí tuệ), lúc
ấy mới thấy được ngũ uẩn đều không. Không ở đây là hai giai tầng thực
tại của Tánh Không. Tánh Không thứ nhất là Tướng Không của ngũ uẩn (dung
thể Không của ngũ uẩn chiếm trong không gian) tức là Tự tính Tuyệt đối;
còn Tánh Không thứ hai là không thật là nó nữa, là thực tại giả lập do
lịch trình huyễn hóa ngũ uẩn. Cho nên suy xét kỹ thì thấy rõ mọi khổ ách
(là quá khứ) -- khi ở thể không tuyệt đối (hư không) -- không thể chạm
vào hư không được dù hiện tại hay quá khứ. Còn ở thực tại giả lập, khổ
ách quá khứ thì hiện tại không còn nữa. Sự đau khổ đã qua đi,chúng ta
chỉ còn vương vấn trong ký ức và luôn lập lại bằng ảo giác âm vang trong
tâm thức màthôi. Vậy khi hành thâm Trí Bát Nhã mới thấy thực tướng của
ngũ uẩn là Tánh không, nên hiện tại không có khổ ách nào còn vì vậy đã
vượt khỏi khổ ách rồi vậy. Hoặc giả; vì tâm pháp đều không, từ đó ta
phải biết từ bỏ mọi thứ tình cảm thường tình như vui buồn, được mất,
khen chê, vinh nhục là những cặp phạm trù mâu thuẩn nhau (tám gió bất
động). Khi biết được phiền não như chơn như thật thì đã
phủ định phiền não rồi. Cái biết không còn chấp thủ thứ gì, kể cả phiền
não.
Vậy trí tuệ cắt đứt mê lầm phiền não.
IV. Trí Tuệ Ðoạn Tận Luân Hồi Sanh Tử
Bất tử là trạng thái bất sanh bất diệt,
đó là một thực tướng trong dòng lưu chuyển của trạng thái sanh diệt hay
thay đổi ở thế giới hiện tượng vô thường. Cái bất sanh bất tử, bất biến
có thể gọi là chân trí hay chân như pháp tính.Pháp tánh là chơn tánh
tuyệt đối của vạn hữu.
Theo Chân Như Quan của Phật Giáo, sự thực
hiện giáo điều này sẽ trở thành tiêu chuẩn của chân tri kiến của Phật
Giáo. Tuy Phật nói là chân trí, nhưng thật ra nó chỉ là sự phù hợp với
Chân-như Pháp-tính. Do đó, cái Chân-như quan cố hữu của Phật Giáo
Nguyên thủy tuy nói lấy chân tướng của các pháp làm mục tiêu, nhưng tóm
lại thì chỉ đứng trên cơ sở mê, ngộ của nhân sinh quan tôn giáo để thấu
suốt chân tướng của mê, ngộ mà thôi.
Tóm lược, nếu thấy biết như chơn lục căn,
chơn lục trần và chơn lục thức thì những hệ lụy và say đắm không xãy ra.
Nói cách khác, thấy biết chơn lục căn, lục trần, lực thức là thể cách
nhận thức sự vật một cách sáng suốt vô thời không; đó cũng là sự nhận
thức của chơn trí.
Khi dòng tâm thức từng sát-na sanh diệt
theo thời gian làm cho tâm chứa nhiều tri kiến hổn tạp, tạo lớp màn
vô minh, vốn gốc sanh tử luân hồi. Giải thoát những tri kiến tâm
trở nên trong sáng phù hợp với chân như pháp tánh.Phương pháp mà Phật
dạy từ mê vọng (bất giác) trở lại (giác) pháp tánh trong sáng như hư
không. Giải thóat là xa lìa mọi sai lầm của các pháp của tâm thức, không
bị xúc thọ ái ràng buộc."trong sự giải thoát là sự hiểu biết." Thật vậy,
sự hiểu biết sáng suốt, là tuệ tri, là cái biết vô thời không, trong sát
na hiện tiền. Khi hành giả tuệ tri (biết của Trí) về lục căn, lục trần,
hay lục thức, tâm thức và không có thời gian, thì xúc, thọ, ái không có
kẻ hở để khởi sanh. Như hành giả quán, " tuệ tri ' Sanh đã tận, Phạm
hạnh đã thành, các việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này
nữa" thì dòng tâm thức ngừng chảy (vô thời không), tức là đoạn diệt
các nhân sanh diệt, không suy nghĩ thêm quan niệm , hay tư tưởng gì
về tâm thức đó. Khi xúc, thọ, ái không khởi sanh trong tâm, thì đoạn
được thân kiến cũng như chúng không ràng buộc và gây ba độc, thì lúc ấy
được giải thoát khỏi các lậu hoặc không có chấp thủ, thì nghiệp quả sanh
tử luân hồi không còn nữa.
V. Trí Tuệ Qua Nhiều Công Năng Khác
1.
Trí Tuệ chuyển Hóa Ngu Si
Trong kinh Bát Ðại Nhân Giác,
Điều giác ngộ thứ năm : Trí tuệ chuyển hóa ngu si:
Ngu si phải sinh tử, nên
Bồ tát thường nhớ : Luôn học rộng nghe nhiều, để tăng trưởng trí tuệ,
và thành tựu biện tài, rồi đem niềm vui lớn, giáo hóa cho tất cả.
Ngu si phải sinh tử
Ngu Si hay Vô Minh: Avijja
(p)—Avidya (skt) là không giác ngộ. Vô minh là đầu mối của sanh tử luân
hồi, mắt xích thứ nhất hay mắt xích cuối cùng trong Thập Nhị Nhân Duyên.
Cái tâm ám độn, không chiếu rọi được rõ ràng sự lý của các pháp. Vô minh
là si mê hay không giác ngộ, một trong ba ngọn lửa cần phải dập tắt
trước khi bước chân vào Niết bàn. Đây là trạng thái sai lầm của tâm làm
khởi dậy sự tin tưởng về bản ngã
Ngu si ở đây có nghĩa là
không có trí tuệ trong pháp giải thoát của nhà Phật. Vì ngu si chúng
sanh luôn chìm đắm trong dòng sanh tử luân hồi đời đời kiếp kiếp, bởi lẻ
sống trong cảnh dục lưu.
Ngu si thì tâm tánh ám muội, không
có trí tuệ để thấu hiểu sự lý.. Do nơi ngu si nên khởi hoặc
tạo nghiệp, luân hồi sinh tử, chịu khổ vô
cùng. Vì vậy, không thể giải thoát, không nhận thức được mình cứ lặn
ngụp trong sanh tử đều do ngu si mà ra
Trí tuệ là căn bản để chuyển
hóa ngu si
Như vậy, trước là do học tu mà được sáng
suốt an lạc, đó là tự lợi hay tự giác, kế đến là lợi tha hay giác tha.
Muốn giáo hóa người, phải thâm hiểu giáo lý Phật dạy, phải thông thạo
ngôn ngữ, sau đó tùy căn cơ tùy hoàn cảnh, mà giảng dạy hướng dẫn đưa
người từ chỗ tối tăm đau khổ đến chỗ sáng suốt an vui. Cái vui mà người
tu Phật đạt được, không phải là cái vui tầm thường ở thế gian. Cái vui
của người thế gian là do thọ hưởng ngũ dục, còn trong vòng đối đãi hơn
thua được mất… Cái vui mà Phật nói ở đây là cái vui lớn của người gắng
công tu hành, hết vô minh phiền não thoát khỏi vòng luân hồi sanh tử.
Cái vui này kinh Đại thừa gọi là Niết-bàn tịch tĩnh, không bị hạn cuộc
trong thời gian. Thế nên người tu khi đạt đến giác ngộ giải thoát, thì
giờ nào phút nào tâm cũng được an vui. Cái vui của người thế gian
và người xuất thế gian khác nhau. Người thế gian vui theo ngũ dục, hết
vui liền khổ, khi vui thì cười nói náo động ồn ào… Người xuất thế giác
ngộ, hết khổ được vui, niềm vui nhẹ nhàng vĩnh viễn. Người thế gian suốt
ngày tìm tòi nắm bắt cái vui cỏn con, nhưng được rồi lại mất. Thế nên
Phật dụ như người vớt bong bóng nước, vừa thấy bong bóng đẹp lóng lánh,
đưa tay vớt, nó liền tan mất. Cái vui của người thế gian là cái vui
trá hình của sự đau khổ, là cái vui của kẻ mê, là cái vui của chúng
sanh. Còn cái vui của người xuất thế là cái vui vĩnh viễn của người
tỉnh giác có trí tuệ, là cái vui của Bồ-tát, Phật. Chúng ta thấy kẻ
mê và người trí có thái độ sống rất khác biệt. Chúng sanh vì mê lầm, nên
cứ tìm cầu chạy theo những cái vui nhỏ giả dối tạm bợ, không biết mệt
nhọc nhàm chán. Còn hàng Bồ-tát trí tuệ sáng suốt
Thoát khỏi khổ ách
Khi hành Trí Bát Nhã Cứu Cánh hay hành
pháp giác trí tuệ thì đạt được hai quả sau đây :
a). Thoát khỏi khổ ách. (Thời gian
huyễn hóa sự vật)
Như ngay khi chiếu kiến ngũ uẩn giai
không của Bồ Tát Quán Tự Tại thì quả là thoát mọi khổ ách.Ngũ uẩn là
thực tại kiến lập, là tánh không. Cho nên, Thọ (Sợ hải), Hành
(điên đảo), Tưởng (mộng tưởng) là tánh không hay là cái không thật
có đó, nên không có gì chướng ngại, liền vượt qua mọi sợ hãi, điên đảo,
mộng tưởng. Tri thức đúng tự tính giả lập là giải thoát mọi khổ ách, vì
khổ ách không thật có. Sắc tức thị không, và không tức thị sắc
b).
Giác ngộ Niết Bàn. (vô thời không)
Chiếu kiến ngũ uẩn giai không trên bình
diện tuyệt đối, tức ngũ uẩn và không không khác, tánh không của ngũ uẩn
tức thể không của ngũ uẩn,là tự tính tuyệt đối. Cho nên, thực hành Trí
Bát Nhã Cứu Cánh là Tri thức đúng thực tướng (thể không tuyệt đối) của
vạn pháp, tức là con đường giải thoát đến bờ giác ngộ Niết bàn, đến cứu
cánh.
Hoàn hảo của trí tuệ
Theo triết lý Duy Thức, chiếu kiến
ngũ uẩn giai không, là tiến trình tri thức đúng thực tướng của ngũ uẩn
hay vạn pháp. Tri thức đúng chủ tri sai lầm vì chủ thể nhận thức bóng
dáng của ngũ uẩn cho là ngũ uẩn thật. Tri thức đúng chủ tri sai lầm đó
là tự giác. Ngũ uẩn mà chủ thể nhận thức sai lầm đó chỉ là ngũ uẩn giả
lập. Tri thức đúng tự tính giả lập của ngũ uẩn là giải thoát khỏi nhân
duyên chằng chịt, luân hồi, sanh diệt của ngũ uẩn, đối tượng, hay tha
nhân nói chung, tức là giác tha. Vậy trí tuệ tức tri thức đúng thực
tướng của vạn pháp, là con đường giải thoát mọi ràng buộc, sai lầm, nhân
duyên, luân hồi, khổ đau để đến bờ giác ngộ Niết Bàn tịch tịnh. Ðó cũng
là con đường tự giác và giác tha.
Theo Lkagmthon vipassiana được bao gồm
trong sự hoàn hảo của trí tuệ. Giáo lý của Bardo Thodol như vậy không có
mâu thuẩn với giáo lý về Nghiệp. Văn bản chỉ đơn giản muốn trình bày rõ
ràng, mỗi một nghiệp có thể được trung hòa trong những hệ quả của nó,
bằng sức mạnh của cái nhìn sâu sắc (Trí tuệ).
Hành động với tính cách là nguyên nhân
của vô số hiện tượng, ở đây không phải hiểu theo nghĩa một hành động đơn
giản trần trụi, mà chính là cái ý nghĩa nằm trong từng hành động, nó làm
cho hành động xuất phát, đó là cái cần xem xét. Trong mỗi hành động có
bao hàm một ý chí, một ý muốn, một sự muốn bắt tay vào hành động, nó đi
trước; và cái ý đồ ấy, chính nó chứa đựng tiềm năng thúc đẩy hành động
lập lại lần nữa.. .
Khi người chết cảm thấy sợ hãi và lo
lắng trước tính chất của Linh ảnh xuất hiện trong trạng thái Trung gian,
anh ta sẽ quyết định tiềm năng của một Nghiệp mới, nó thúc đẩy anh ta
tái sinh. Nhưng nếu anh ta nhận biết rằng tất cả Linh ảnh đó tỏa ra
từ chính Bản chất Trí tuệ của mình, Cái nhìn sâu sắc (Trí tuệ) của anh
ta sẽ thoát khỏi mọI ham muốn, và do đó không có một năng lượng
giả nào được phóng ra. Trong một Hành động, thì chỉ một thời gian ngắn
sau khi chết, được ở trong trạng thái cực kỳ sáng suốt, anh ta
có thể đạt đến sự giải thoát chủ yếu :
Giải thoát khỏi cái khổ của kiếp luân
hồi (cõi ta bà), nghĩa là một chuỗi dài sinh tử nối tiếp, giải thoát
khỏi các ảo ảnh. Và do sự kiện đó, anh ta sẽ trở thành một vị Phật.
(Tử Th
ư Tây Tạng)
. 4. Chứng Trí Tuệ
Chứng đắc trí: ‘biết như thật, rằng
‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã vững, việc
cần làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa’
Chứng đắc trí sự là thực hiện đầy đủ và
trọn vẹn đức trí theo đệ nhất nghĩa các pháp trong pháp giới duyên khởi.
Thứ nhất là phải dùng chơn
trí: thấy biết như chân như thật sự sanh diệt không còn nữa.
Nếu thấy biết như chơn lục căn, chơn lục
trần và chơn lục thức thì những hệ lụy và say đắm không xãy ra.(theo Ðại
Kinh Sáu Xứ). Nói cách khác, thấy biết chơn lục căn, lục trần, lực thức
là thể cách nhận thức sự vật một cách sáng suốt vô thời không; đó cũng
là sự nhận thức của chơn trí.
Có thể nói, thấy do ngũ giác quan
là thức bên ngoài; biết là Trí do ý trí tri
nhận bên trong. Thấy như chơn (chơn thức), biết như thật là
chơn trí,(tri thức nguyên thủy) là sự giải ttoát bên trong.
Thứ hai, khi chúng ta đã
thực hiện nghiêm túc vá thực hành tuệ giác và giới luật là không còn
chấp thủ tất các lậu hoặc cò thể gọi là phạm hạnh đã vững vàng, đó cũng
là đã nhận thức thực tại toàn diện về trí năng tình năng hoạt năng theo
chơn trí.
Thứ ba, các việc cần làm
đã thực hiện theo đệ nhất nghĩa các pháp, tức các pháp được nhận
thức trọn vẹn ý nghĩa của nó không thêm không bớt, nghĩa là pháp
không sanh không diệt không còn tái sanh nữa bất biến, vô thời không tức
là không biến đổi theo thời gian và không gian.
Vậy, thấy như chơn biết như thật tức là:
sự sanh đã dứt, cái biết sát-na hiện
tiền: vô niệm;
phạm hạnh đã vững là không còn chấp
thủ tất cả lậu hoặc, là không tánh, cái biết trống rỗng, vô không
gian: vô tướng;
không còn tái sanh nữa, cái biết
không lập lại: vô trụ.
Ðó là cái biết sát-na hiện tiến,
cái biết vô thời không.
Có thể tự tuyên bố chứng đắc trí , trong
mắc xích pháp giới, là mở ra một pháp được tri nhận một cách tuyệt đối
(đệ nhất nghĩa của nó), vì đã tận diệt sanh khởi. Khi thực hiện toàn
diện chơn trí là thể nhận nghĩa sâu sắc về pháp giới duyên khởi, sanh đã
diệt, không còn tái sanh nữa. Ðó không phải ngôn từ suông mà là nghĩa
sâu sắc của pháp giới và nghĩa chơn thật của mỗi pháp.
Giải Kiến: Tánh Không của Trí và Ðắc
-.”Chân Trí hay Chân Ðắc là thực tướng của Tri và Hành. Tri thức
đúng (tự tính tuyệt đối) là Chứng, là giác ngộ, mà giác ngộ mới thực
hành đúng là Ðắc. Chứng (Tri) và Ðắc (Hành) tự nó đầy đủ, là chân lý tối
hậu, không có gì áp đặt lên nó như dùng ngôn từ hay công ước. Như vậy
Không Trí Không Ðắc được giải kiến bằng Tướng Không (tuyệt đối) của Trí
và Ðắc. Vì Trí và Ðắc là thực tại giả lập, nên tri thức đúng thực thể
của chúng tức là nắm bắt tự tính tuyệt đối của chúng.”
Tam Huệ Hoc và Tam Vô Lậu Học
(Hai Loại Trí Tuệ)
Nhà Phật phân biệt hai
loại trí tuệ, như là kết quả của hai giai đoạn hành trì: Một là
Trí hữu sư, kiến thức tích lũy
qua quá trình nghe, suy tư và tu theo lời dạy của Thiện hữu tri thức
(Văn-Tư-Tu huệ). Hai là Trí vô sư, trí tuệ tự mình
phát khởi do nghiêm trì giới luật và tâm an định (Giới-Định-Huệ).
Văn-Tư-Tu được gọi là Tam huệ học, Giới-Định-Huệ gọi là Tam vô lậu học.
(Thích Thông Huệ)
a)-
Tam huệ học.
Tam huệ học
thuộc Trí hữu sư, trí tuệ do Thầy truyền dạy, nhờ Thầy mà phát triển.
Nhà Phật gọi là Giác ngộ bậc hạ giúp người tu giảm thiểu phiền não,
nhưng vẫn chưa ra khỏi sinh tử, nên được xem là hữu lậu (còn rơi rớt).
Dù vậy, đây là những bước cơ bản, như nền móng của tòa nhà, như chân đế
của tượng đài, như cội rễ của cây cối. Nếu nền cội không vững chắc, tòa
nhà càng cao càng dễ sụp đổ, cây càng lớn càng dễ tróc gốc khi giông
bão ập đến. Cho nên, Tam huệ học là nền tảng tối cần thiết cho mọi
người con Phật trong những bước đầu tìm đến hương vị giải thoát.
b)-
Tam vô lậu học.
Mục tiêu tối
hậu của người tu là Giác ngộ đưa đến giải thoát khỏi vòng kềm tỏa sinh
tử luân hồi. Tam vô lậu học là con đường duy nhất giúp đạt được mục
tiêu ấy. Giới-Định-Huệ không phải là ba giai đoạn công phu theo
thứ tự trước sau (từ Giới sinh Định, từ Định phát Huệ) mà có sựliên
hệ hỗ tương, đan xen vào nhau và nhân quả cho nhau.hung, nên những lời
Ngài nói ra đều là chân lý tuyệt đối.
Nói tóm lại,
chúng ta tu theo Đức Phật cần phát huy trí tuệ, cả Trí hữu
sư và Trí vô sư. Giai đoạn đầu, ta học tập giáo lý, nghiên cứu kinh
điển để biết rõ đường hướng tu hành, không lạc vào tà đạo; đồng thời,
cần có kiến thức thế gian để chuẩn bị hành trang cho phận sự hoằng pháp
lợi sanh sau nầy. Nhưng Trí hữu sư là kiến thức vay mượn từ bên ngoài,
không phải của báu nhà mình, lại có tính hữu hạn tương đối, nên chỉ
được xem là phương tiện hỗ trợ trong công phu. Chúng ta cần tiến thêm
một bước, theo lộ trình Tam vô lậu học, trực nhận tánh giác bản lai,
thể nhập chân tánh, phát khởi Trí vô sư. Đó mới là viên ngọc như ý của
chính mình, không vay mượn ai cũng không ai vay mượn được, mới là sự
nghiệp chung thân. Trí tuệ vô sư bừng sáng như mặt trời ra khỏi đám mây,
xua tan bóng đêm vô minh từ bao đời kiếp, hành giả giác ngộ toàn triệt
như Sa-môn Cồ-Đàm trong Đêm thành đạo. Giác ngộ trọn vẹn, hành giả thật
sự giải thoát khỏi tám vạn bốn ngàn trần lao phiền não, khỏi ba cõi
sáu đường của ma trận sinh tử luân hội. (Thiền thất Viên Giác)
Thiền Dzogchen
Sự thực tập tu luyện Dzogchen được
mô tả là Kiến, Thiền, Hành. Thấy được một cách trực tiếp trạng thái
tuyệt đối, cảnh hay nền tảng của bản thể chúng ta - tự tánh, tánh bản
nhiên - đó là Kiến; cái cách để làm cho cái thấy ấy không gián đoạn gọi
là Thiền; và hội nhập cái thấy ấy vàotrong toàn thể thực tại và cuộc đời
chúng ta, gọi là Hành
Thiền định Tinh yếu của hành Thiền
Dzogchen được đề ra trong bốn điểm như sau:
-- Khi một niệm quá khứ đã chấm dứt
mà niệm vị lai chưa sanh, trong khoảng hở đó giữa hai niệm, có phải
là có một ý thức về thực tại, mới mẻ, nguyên sơ, không bị thay đổi một
tơ tóc khái niệm nào, thuần là một sự tĩnh giác nguyên vẹn hay không?
Ðấy! Tâm bản nhiên là thế đấy!
-- Tuy nhiên nó không ở mãi trạng thái
như vậy, bởi vì một niệm khác lại khởi lên, phải không?
Ðấy là ánh sáng chiếu ra của Tâm bản
nhiên.
-- Nhưng nếu bạn không nhận ra
niệm ấy đúng như bản chất nó (nghĩa là khi có tâm, thì tự nhiên có ý
tưởng nổi lên - DG) ngay khi nó khởi, thì nó sẽ trở thành một ý tưởng
khác, như trước. Ðây gọi là dây chuyền vọng tưởng, và là nguồn gốc của
sinh tử.
-- Nếu bạn có thể nhận chân được bản chất
thật sự của ý tưởng (niệm) ngay khi nó khởi lên, và cứ để yên nó đừng
theo đuổi thêm, thì bất cứ ý tưởng nào khởi lên đều tự động tan trở lại
vào trong khoảng bao la của tâm bản nhiên, và được giải thoát.
Có lẻ điểm quan trọng nhứt là Dzogchen
trở thành một dòng liên tục của tâm bản nhiên như một con sông chảy liên
tục ngày đêm không gián đoạn. Dĩ nhiên đây là trạng thái lý tưởng,
vì sự an trú vào Kiến một cách không xao lãng ấy, sau khi được khai thị
và nhận chân -- chính là phần thưởng của nhiều năm tu tập kiên trì.
Giả sử bạn thấy mình ở trong trạng thái
yên lặng sâu xa, thông thường trạng thái ấy không kéo dài,
một ý niệm,một chuyển động luôn luôn khởi lên, như sóng trong biển.
Ðừng chối bỏ sự chuyển động hay đặc biệt ôm lấy sự yên tĩnh, mà cứ tiếp
tục dòng hiện trú thuần túy ấy của tâm bạn. Trạng thái an bình lan khắp
của Thiền định ấy chính là tâm bản nhiên,mọi sự khởi lên trong tâm
không gì khác hơn là tâm ấy chiếu ra. Ðây là trái tim, là nền tảng của
pháp hành thiền Dzogchen. Một cách để tưởng tượng điều nầy là, như thể
bạn đang cởi trên tia mặt trời để trở về mặt trờI. Bởi theo dỏi ngay
những niệm khởi trở về căn nguyên của chúng, nền tảng tâm bản nhiên. Khi
bạn thể hiện sự bền vững của Kiến, thì bạn không còn bị đánh lừa và chia
trí bởi bất cứ gì sanh khởi, và do đó không thể làm mồi cho vọng tưởng.
Dĩ nhiên trong biển có sóng to, sóng
nhỏ, có những cảm xúc mạnh kéo đến như giận dữ, dục vọng, ganh tị. Hành
giả thực thụ sẽ nhận chân những thứ nầy không phải quấy rầy hay chướng
ngại, mà cơ hội lớn. Phản ứng lại mhững sinh khởi như thế với khuynh
hướng thông thường là chấp nhận và chối bỏ chính là những dấu hiệu chứng
tỏ không những bạn chia trí, mà còn không nhận ra được, và đã mất dấu
Tâm bản nhiên. Phản ứng lại cảm xúc bằng cách đó thì chỉ làm cho chúng
có thêm năng lực, và trói buộc chúng ta chặt chẻ hơn vào dây xích vọng
tưởng. Bí quyết lớn của Dzogchen là nhìn suốt những cảm xúc khi chúng
khởi lên, để thấy mặt thực của chúng là biểu hiện sống động như điện
chớp của chính năng lực Rigpa, Tâm bản nhiên. Khi bạn tập dần cách làm
nầy, thì ngay cả những cảm xúc rầy rà nhứt cũng không thể tóm lấy bạn,
mà tan biến như sóng lớn dậy lên rồi lùi lại chìm vào đại dương yên
tĩnh.
Hành giả khám phá - và đây là một cái
nhìn đảo lộn, mà sự vi tế và năng lực của nó không thể suy lường -
rằngkhông những cảm xúc mạnh không thể kéo bạn đi,lôi bạn trở lại vào
dòng nước xoáy của sự thác loạn trong bạn,mà chúng có thể thực
sự hữu ích để đào sâu, làm mạnh thêm tăng cường Rigpa, trạng thái Tâm
bản nhiên. Năng lực vũ bão trở thành nguyên liệu để nuôi dưỡng cái năng
lượng đã được đánh thức của tâm bản nhiên. Cảm xúc càng mạnh, càng bốc
lửa, thì trạng thái tâm bản nhiên càng được tăng cường. Tôi thấy rằng
phương pháp độc đáo nầy của Dzogchen có mảnh lực ghê gớm để giải tỏa
ngay những vấn đề tâm lý và cảm xúc đã ăn sâu, thâm căn cố đế.
Trí Tuệ làThủy giác
Trong kinh Lăng Già Phật
chỉ rõ như như là bản giác, tự nhiên có sẵn muôn thuở cùng
khắp thanh tịnh thường hằng không sanh không diệt như hư không
vô tận, đó là lý pháp; còn trí tuệ là thủy giác,
phải dùng pháp giác trí tuệ trên để hiển lộ cái minh tâm và kiến tánh
mới thành Phật đạo. Ví như bản giác là thể hư không vô tận, trí tuệ là
tướng hư không của giác trí giới hạn bởi lục căn và khi hòa nhập vào hư
không vô tận thì tướng hư không hòa tan trong hư không vô tận thành một
thể không không còn phân biệt gì giữa lý và trí, đó là dung hợp thành lý
trí vậy.
Để trực chỉ minh
tâm kiến tánh thành Phật hay muốn đi thẳng vào thể hư không vô
tận (minh tâm là tâm trong sáng: Chân tâm hay bản giác), hành giả cần
phải nắm bắt được tánh giác (kiến tánh). Đó là giác trí tuệ. Kỹ thuật để
kiến tánh là tri nhận thực tại điểm của giác trí đang là. Chúng ta biết
rằng giác trí và giác thức chỉ là tâm thức là vọng tâm. Dòng tâm thức
luôn trôi chẳy, tam thời bất khả đắc. Quá khứ đã qua tiền ngũ căn không
thể nắm bắt, tương lai chưa đến làm sao nắm bắt được, hiện tại là cái
đang là nối tiếp những sát na sanh diệt không ngừng, cũng không thể nắm
bắt được. Tuy nhiên cái đang là của dòng tâm thức là cơ hội tốt để chúng
ta có thể dùng tuệ quán nhắm ngay thực tại điểm của giác trí đang là.
Vọng tâm và chân tâm cùng là một tâm. Cái chuyển động là vọng, cái cố
định là chân. Cho nên BT Long Thọ nói, cái đến có thật trong cái đang
đến. Vậy cái chân tâm có thật trong cái vọng tâm, hai cái tuy hai mà
một, và chân lý không đến từ cái bất động. Do vậy trí tuệ (thực tại
điểm: cái bất động)) có được từ cái vọng tâm (tư tưởng đang là: cái
chuyển động). Trí tuệ (trí) là tướng hư không hòa nhập vào tánh hư không
vô tận (lý tánh) thành bản chất của niết bàn.
Nhứt Tâm và Trí Tuệ Khác Nhau
Vua Di Lan Ðà thỉnh Na Tiên vào hoàng
cung
Vua hỏi:
-- Tâu Ðại Vương, nhất tâm niệm chánh
pháp mà lại còn phải đạt được trí ruệ và các điều thiện khác nữa thì mới
thoát khỏi luân hồi.
-- Nhứt tâm và trí tuệ có đồng nghĩa
nhau không?
-- Không.
-- Gia súc như bò, ngựa, chó, mèo...
có trí tuệ không?
-- Chúng có nhứt tâm nhưng không
có trí tuệ.
-- Nhứt tâm và trí tuệ khác nghĩa nhau
như thế nào?
-- Nhứt tâm là định. Có định mới hiểu
biết. Trí tuệ là đoạn. Nhờ trí tuệ mà cắt đứt được phiền não mê lầm và
chặt dứt luân hồi sanh tử.
-- Xin ví dụ cho trẩm dễ hiểu.
-- Ðại Vương từng thấy thợ gặt lúa chứ?
Tay trái họ gom bụi lúa lại, trong khi đó thì tay mặt họ cầm lưỡi hái
mà cắt. Cũng giống như thế, nhà tu hành dùng nhứt tâm gom tư tưởng lại
và dùng lưỡi hái trí tuệ cắt đứt phiền não ái dục. Phiền não ái dục đã
cắt đứt thì vĩnh viễn không còn tái sanh. Luần hồi chấm dứt.
-- Hay thay! Hay thay!
Ví dụ của Ðại Ðức rõ lắm
VI. Pháp Học
a). Dựa vàoTuệ Giác
(cái Biết sat-na hiện tiền)
Trí tuệ quán chiếu trong
ngoài tức là thấy biết như chơn như thật lục căn lục trần lục thức, nói
chung thấy biết tất cả các pháp như chơn như thật. Quán chiếu sáng suốt
là tuệ tri hay biết một cách sáng suốt tức là biết rõ ràng (do bổn tâm)
các pháp như là các pháp, chỉ có các pháp đó mà thôi, không
có gì ở ngoài các pháp đó, không có niệm nào khác nữa.. Khi
chúng ta quán chiếu các pháp hay các đối tượng mà bản tâm thanh tịnh, đó
là vô niệm; nghĩa là lục căn tự nhiên tiếp xúc với sáu trần nên có sáu
thức, ta tri nhận trọn ven chỉ có sáu thức đó mà thôi, không thêm thức
nào khác. Thí dụ, tôi thấy con bò (giác thức nguyên sơ), biết có tánh
thấy (con bò) thôi (giác trí tuệ), (chỉ biết có thấy con bò mà thôi,
không thêm niệm nào khác nữa; nếu biết con bò rồi còn tìm hiểu thêm đặc
tính con bò hay thêm trần cảnh khác nữa thì tạo ra quan niệm, tư tưởng,
lý luận để phát sanh ái thủ hữu, là gây ra dây oan trái, là tà niệm rồi,
không phải là vô niệm.) Vô niệm đây, nói theo tâm lý học, là giác trí
tuệ. Khi ta nhận thức niệm đầu cảm giác để có chơn thức, rồi tri nhận
chơn thức đó là ta có giác trí tuệ Đầu tiên ta thấy (Cảm giác) hình ảnh
con vật, nhận thức được tên nó là con bò (nhãn thức hay tâm thức, giác
thức) tri nhận giác thức đó mới có giác trí); và nếu ta nhận thức niệm
đầu của con bò để có chơn thức, rồi tri nhận chơn thức đó mới có giác
trí tuệ
,Nhận thức niệm đầu của
Cảm Giác về trần cảnh để có Chơn Thức. Rồi tri nhận Chơn Thức nầy để có
Giác Trí Tuệ và xa lìa tứ tướng (Với tiền ngũ căn). Với tâm thức, khi
vọng khởi (suy nghĩ, tư tưởng, tưởng tượng, nhớ lại v.v...), ta Biết là
tưởng thức và xa lìa nó ngay; và cứ như thế, chúng ta ttếp tục tri nhận
từng sự việc vô thời gian]." (Phổ Nguyệt)
b). Dựa vào Kinh Trí
Con đường đưa đến đoạn diệt Lậu
hoặc đó là Pháp Chánh Tri Kiến (trí Tuệ) nói chung
và riêng cho từng ngành như Tứ Diệu Ðế, Thánh Đạo Tám Ngành (Bát Chánh
Đạo) và Thập Nhị Nhân Duyên v.v...
Pháp học mà Phật dạy trong Thập Nhị Nhân
Duyên là điển hình trích ra thích hợp cho việc tu hành theo kinh Trí
như,
Chấm dứt Thọ dẫn đến chấm dứt Ái: Khi
sự thọ dụng không có thì không có yêu ái, thương mến, và ham mong, vân
vân...
Chấm dứt Ái dẫn đến chấm dứt Thủ: Do
sự yêu ái không sanh thời sự chiếm hữu hay chấp giữ cũng không do đâu
mà sanh khởi được.
Chấm dứt Thủ dẫn đến chấm dứt Hữu: Do
sự chấp giữ không còn, thời cũng không có cái của ta hay của người
Chấm dứt Hữu dẫn đến chấm dứt Sanh: Do
cái của ta hay của người không còn, thời không còn tái sanh nữa.
Chấm dứt sanh còn dẫn tới chấm dứt Lão,
Tử, Sầu Muộn, Ta Thán, Đau Khổ, Phiền Não, và Thất Vọng.
c). Dựa vào cách an trụ tâm (Kinh Kim
Cang)
Trong kinh Kim Cang Phật
dạy cách hàng phục tâm bằng cách, đưa tất cả các thực tại giả lập (chúng
sanh) vào thực tại tuyệt đối (vô vi niết bàn: hư không) mà không còn
thấy các thực tại giả lập đó nữa. Nên muốn hàng phục tâm (vô niệm), hành
giả trực nhận (quán chiếu) thể không của sự vật, ngay đó lìa tứ tướng
(Xa bốn tướng: Ngã, Nhân, Chúng sanh, Thọ giả, là không có khái niệm,
không lập lại, để có ý tưởng về sự vật.). Kỹ thuật để kiến tánh là tri
nhận thực tại điểm của giác trí. Chúng ta biết rằng giác trí có thời
gian vẫn còn liên hợp với thức sanh tư tưởng vẩn vơ nên xem như là giác
thức, tâm thức, hay vọng tâm. Dòng tâm thức trôi chảy, tam thời bất khả
đắc.Quá khứ đã qua tiền ngũ căn không thể nắm bắt, tương lai chưa đến
làm sao nắm bắt được, hiện tại là cái đang là nối tiếp những sát na
sanh diệt không ngừng, cũng không thể nắm bắt được. Tuy nhiên cái đang
là của dòng tâm thức là cơ hội tốt để chúng ta có thể dùng tuệ quán nhắm
ngay thực tại điểm của giác trí đang là. Vọng tâm và chân tâm cùng
ở một tâm. Cái chuyển động là vọng, cái cố định là chân. Cho nên BT
Long Thọ nói, cái đến có thật trong cái đang đến. Vậy cái chân tâm có
thật trong cái vọng tâm, hai cái tuy hai mà một, và chân lý không đến từ
cái bất động. Vậy, chúng ta nên nhớ, để hàng phục vọng tâm
cũng đồng với pháp vô niệm của Lục Tổ.
VII. Pháp hành
a). Dùng giác trí tuệ
"Tuệ Giác, là cái Biết
sat-na hiện tiền thực hiện bằng cách, [Nhận thức niệm đầu của Cảm
Giác về trần cảnh để có Chơn Thức. Rồi tri nhận Chơn Thức nầy để có Giác
Trí Tuệ và xa lìa tứ tướng (Với tiền ngũ căn). Với tâm thức, khi vọng
khởi (suy nghĩ, tư tưởng, tưởng tượng, nhớ lại v.v...), ta Biết là tưởng
thức và xa lìa nó ngay; và cứ như thế, chúng ta ttếp tục tri nhận từng
sự việc vô thời gian]." (Phổ Nguyệt)
b). Dùng chơn trí (tuệ tri hay
biết rõ ràng) để hành pháp dựa theo kinh Trí.
Tôi biết rõ rằng
‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã vững, việc
cần làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa’
Tôi biết rõ rằng “
sự sanh lấy hữu làm nhân, lấy
hữu làm duyên, từ
hữu mà sanh, lấy hữu
làm gốc’
Tôi biết rõ rằng, “hữu
lấy thủ[7]
làm nhân, lấy thủ làm
duyên, từ thủ mà
sanh, lấy thủ làm gốc.’
Đức Thế Tôn khen rằng:
Tôi biết rõ rằng, “thủ
lấy ái làm nhân, lấy
ái làm duyên, từ ái
mà sanh, lấy ái làm gốc”
Tôi biết rõ rằng,“có ba cảm thọ; cảm thọ lạc, cảm thọ khổ,
cảm thọ không lạc không khổ. Ở trong đó mà ham muốn, đắm trước, đó
gọi là ái’.
Tôi biết rõ rằ ng,
“biết thế nào, thấy thế nào để đối với ba thọ
không ham muốn, đắm trước”
Tôi biế t rõ ră ng, “ba
thọ này là pháp vô thường pháp khổ, pháp diệt. Pháp vô thường tức là
khổ; thấy khổ rồi liền không còn ham muốn, đắm trước đối với ba thọ”,
Tô i biế t rõ rằ ng, “những
gì được cảm thọ, những gì được tạo tác, thảy đều là
khổ
Tôi biết rõ rằng,”
tôi do bội xả bên trong mà diệt tận các ái, không kinh hãi,
không sợ sệt, không nghi, không hoặc, thực hành sự thủ hộ như vậy.
Thủ hộ như thế rồi không sanh ra lậu bất thiện’-
Tôi biết rõ rằng, “những
kiết sử ấy không tồn tại nơi ta, thực hành sự thủ hộ như vậy; thủ hộ
như thế rồi không còn sanh ra lậu bất thiện nữa’.
Tô i biế t rõ răằ ng,
dâẫ u cho có thể trong hai, ba, bốn cho đến bảy ngày bảy
đêm với những lời khác, câu khác mà tôi khẳng định thấy như chơn
biết như thật theo ý nghĩa ấy’.
vậy.
Tôi biết rõ rằng,
“Nghĩa ấy. là sự thấu đạt sâu xa về pháp
giới của sự vật khi nói chung cả lý lẫn sự; là chân lý
tuyệt đối hay chân như pháp tính là nhân,”
c). Dùng Pháp Ðịnh Niệm Hơi Thở
Ðịnh niệm hơi thở là tập
trung vào hơi thở tưc là định, rồi dùng trí tuệ (cái biết sat-na hiện
tiền) để tận diệt hơi thở.
Trong Pháp Tu Chứng
Chánh Ðẳng Giác Của Ðức Phãt, bốn pháp Thiền đầu tiên đều dùng
định niệm hơi thở nghĩa là Biết (Tuệ Tri) và Chánh
niệm với hơi thở, ly duc, ly pháp bất thiện, tịnh chỉ tầm tứ, hỷ lạc
sanh, ly hỷ trú xả theo thứ tự các thời thiền từ định niệm tướng
đối tượng (ngôn hành); định niệm Thức đối tương (ý
hành hay tĩnh thức); định niệm Tánh (trí) đối tượng (trí
hành, tĩnh giác); định niệm hơi thở bằng cách vô niệm, bất
động (thân hành, thể nhập).
Nhẩm biết niệm hay đọc hơi thở
(ngôn hành): Ðịnh niệm bằng tướng hơi thở (có lời, có tiếng): Ðịnh
niệm bằng thể tướng hơi thở.
Ðịnh Niệm Hơi Thở bằng lời. Biết Nhẫm Ðọc
hơi thở.
Khi thở vô, “Tôi biết tôi thở
vô.”
Khi thở ra, “Tôi biết tôi thở
ra”
* Tức là định niệm hay đọc nhẫm có phát
ra lời, có chủ (chủ thể: tôi tức căn tai nhận thức),
khách thể (đối tượng là tiếng thở vô và thở ra). Như vậy, sơ
định có tầm tứ và hỷ lạc có lời là có tầm, có tướng là có tứ và hỷ lạc.
Khi ly dục,
ly các pháp bất
thiện
chứng
và trúThiền
thứ
nhứt,
một
trạng
thái hỷ
lạc
do ly dục
sanh có tầm
có tứ,
lời
nói được
đoạn
diệt.
Thầm hội biết Thức Hơi Thở (Thức
Hành). Ðịnh niệm bằng nhận thức luồng hơi thở (ý thức thầm hội
hơi thở)
“Biết tôi thở vô
Biết tôi thở ra”
Chỉ dùng căn ý là chủ (lặng lẻ)
để nhận thức (với ý tác động) hơi thở vô hơi thở ra là khách.
Ðó là cách Tĩnh Thức.
Khi có định và chánh niệm thì tầm
và tứ được đoạn diệt chỉ được nội tĩnh nhất tâm. Còn Thức là còn trạng
thái hỷ lạc.
Diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền
thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội
tĩnh nhất tâm. ...
Ngộ nhập biết + ý trí Hơi Thở
(Trí hay Tánh Hành). Ðịnh niệm bằng ý trí ngộ nhập hơi thở (tri
nhận đối tượng trong trí: ngộ nhập luồng hơi thở
vào cái biết). Biết tri nhận
luống hơi thở. Ðịnh và chánh niệm hơi thở nên gọi là Trí Hành hay
Tĩnh Giác.
“Tuệ tri tôi biết thở vô
Tuệ tri tôi biết thở ra.”
Biết rõ hơi thở vô hơi thở ra. Ðịnh
và chánh niệm bằng ý trí (ý tác năng)
Ðó là Tĩnh Giác về hơi thở. Chỉ có
thở vô thở ra được ý trí ý niệm hóa mà thôi.
Hành này dùng pháp tánh không
(biết=định), dùng trí (tuệ tri) để tri nhận (biết) hơi thở. Còn đối
tượng thì còn lạc thọ vì có định của trí (tĩnh giác), nên lạc thọ này
không ảnh hưởng đến tâm.
Ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân
cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và an
trú Thiền thứ ba.
4. Thể Nhập Cảm giác Vô Ra (Thân
Hành: Vô Niệm: không niệm tướng niệm thức cả niệm trí): Pháp bổn
như vô pháp: Như là không thở: Thể Nhập chốn tịch tĩnh như nhiên,
biết cảm nhận luồng hơi thầm lặng Vô Ra. Năng sở song vong.
“Cảm giác vô,
Cảm giác ra.”
Cảm giác Vô Ra, vì khi nhận dạng cảm giác
(bóng dáng) của một đối tượng mà chưa được nhận thức (chưa được đặt tên
hay đọc tên) tên đối tượng là chỉ thể nhập nơi tịch tĩnh y nhiên, tức
là cảm giác chỗ đối tượng chưa thành hình, chưa có tên (giả danh), đó
cũng gọi là tri thức nguyên thủy hay tuệ giác của chân trí. Cảm nhận
luồng hơi vô luồng hơi ra mà thôi. Khi không có mặt đối tượng thì làm gì
có hỷ lạc trong tâm.
Khi xả lạc xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm
thọ trước, vị ấy chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc,
xả niệm thanh tịnh.
Chánh Giác (Vô niệm: buông xả}
Buông xả và ngưng động: Từng hơi thở
tự nhiên tự động hiện hữu rõ ràng: nó-là-nó tại-đó và lúc đó mà thôi,
một trạng thái trống rỗng. Vô Niệm
Trạng thái thân chứng nhờ thể nhập chốn
tịch tĩnh như nhiên
Tức là phải trải qua ba giai đoạn trên
(huân tập kinh nghiệm thuần thục), để hành giai đoạn thứ tư nầy một cách
rốt ráo, nghĩa là vô tướng vô thức và vô trí (hay vô tánh) tức
là vô niệm, từng chập hơi thở tự nhiên và tự động vào, ra, hiện hữu
rõ ràng rỗng không). Khi Phật đã trải qua ba lối thở trên (kinh nghiệm)
là đã đạt được chánh trí rồi như các kinh Phật đã giáo hóa chúng sanh
sau này. Ðó là lúc Bồ Tát đã đoạn diệt cảm thọ vui buồn, vượt khỏi ái
thủ hữu được minh tâm và giải thoát. Giai đoạn thứ tư này là Pháp
mà Phật đã thể hiện được Tánh Giác còn gọi là Pháp Vô Niệm, Buông
Xả là không Niệm Tướng , không Niệm Thức và cả không dùng Trí
mà ngộ nhập vào từng dòng hơi vô ra tự động hiện hữu tư
nhiên rõ ràng trong trống không. Ðó là Thiền Thứ Tư.
v.v….
d). Dùng Ðịnh Niệm Phật hoặc Chú..
Tập trung (nhứt tâm) vào lục tự Di Ðà
hơặc lực tự Ðại Minh Chú, rồi dùng trí tuệ (cái biết sát na hiện tiền)
để tận diệt lực tự.
Thở vô, niệm Nam Mô A Di Ðà Phật, khi thở
ra tôi biết niệm Phật hoặc,
Thở vô, niệm Án Ma Ni Bát Di Hồng, khi
thở ra tôi biệt niệm Chú.
Ðịnh niệm hơi thở hay đinh niệm Phật,
Chú, hoặc định niệm xứ, miên mật không đứt đoạn theo thời thiền.
VIII. Kết Luận
Từ tập trung được nhứt tâm hay tâm được
định thì sự hiểu biết thâm sâu hơn. Nhưng những gì tâm gom lại mà không
giải quyết để cho tư tưởng được hiểu biết đó lăn trôi theo thời gian làm
cho tâm chứa thêm nhiều v ọng tưởng. Cho nên Phật dùng trí tuệ để đoạn
diệt dòng tư tưởng này. Chủ đích Kinh Trí đức Phật lý giải một cách sâu
sắc về pháp giới đồng thời tuyên bố cứu cánh của trí. Chứng trí là thực
tướng của trí giác, trí tuệ hay trí bát nhã, tức tri thức đúng cái tri
thức sai lầm (nhi nguyên) là giải thoát mọi phiền não, nhân duyên chằng
chịt, cũng là tự giác và giác tha. Khi tuyên bố chứng đắc trí là đã đoạn
tận sự sanh diệt, Chứng trí là một thực tại tuyệt đối là thấy biết như
thật như chân. Nhân duyên pháp giới là dòng lưu chuyển của hiện tượng
luôn đổi thay, tuy vậy trong cái chuyển động có cái thường hằng bất
biến.Trong kinh Trí, Phật giảng rõ ý nghĩa sâu xa về pháp giới, một sự
duyên khởi nhân duyên chằng chịt luôn trói buộc con người trong vòng mắc
xích của thế giới hiện tượng vô thường, từ đó gom lại tập trung một mắc
xích vào nhứt tâm. Khi nhứt tâm bất loạn tức là tâm định và pháp giải
thoát xiềng xích, đó tức sự giải thoát bên trong (hay nội tâm) phải
dung trí tuệ để diệt tận tất cả mọi chấp thủ trong tâm. Chân như pháp
giới hay pháp giới duyên khởi, hay chân không diệu hữu là thực tại hiện
hữu trong không gian và thời gian. Thực tại duyên khởi này là một hổn
hợp chơn thật và giả dối, tốt và xấu, thiện và ác v.v... của tâm thức
luôn lôi kéo con người vào vòng lậu hoặc trong dục giới mà phải bị sanh
tử luân hồi mãi. Cho nên Phật dạy phải dùng pháp chánh trí tuệ để nhận
thức thấy như chơn biết như thật (đệ nhất nghĩa của đối tượng) để xóa
những điều không thật, ác, xấu hay vô minh, mới có thể mở ra thế giới
tuệ giác vượt khỏi đám mây mù vốn che lấp bản thể trong sáng của chơn
tâm,Rèn luyện trí tuệ là một chuổi dài tu tập; chân trí, thấy như thật
biết như chân, liểu tri ý nghĩa sâu xa của pháp giớ (định tâm), là sự
hiểu biết rõ nhân duyên quả của các pháp, để hoàn thiện trí giác (giác
trí tuệ) và giới luật, đó là phạm hạnh đã vững, nhưng chưa đủ, còn phải
không còn tái sanh, tức không còn sanh diệt, không lập lại nữa, khi nhân
duyên đoạn diệt là thể nhập thế giới chơn thường, chơn lạc, chơn ngã,
chơn tịnh. Ðó mới là công năng hoàn hão của trí tuệ.
Tham
khảo
Ðiều Giác Ngộ 5. Kinh Bát Ðại Nhân Gíac.
Phổ Nguyệt, đăng trong website Tạng Thư Phật Học.
Kinh Na Tiên Tỳ Kheo.
Cao Hữu Ðính dịch Việt từ Pali, đăng
trong website Tạng Thư Phật Học:
http://www.tangthuphathoc,net
Kinh Trí: Thực Tướng Nhân Duyên Của Pháp
Giới. Phổ Nguyệt, trích trong website Tạng Thư Phật Học.
Pháp Tu Chứng Chánh Ðẳng Giác Của Ðức
Phật. Phổ Nguyệt, trích trong Tạng Thư Phật Học.
Trí Tuệ Trong Ðạo Ph
ật.Thiền Thất Viên Giác. Thích Thông
Huệ, trích trong website Quảng Ðức (Phật Học 1):
http://www.quangduc.com
Thực Tại Và Chí Ðạo (Tử Thư Tây Tạng, Tử
Thư Sống Chết). Phổ Nguyệt, trích trong website Tạng Thư Phật học.
Nhứt
Tâm và Trí Tuệ
Phổ Nguyệt
X X
X
Dòng tâm thức luôn lăn trôi từng sát na
sanh diệt, do đó chúng ta sống trong thế giới hiện tượng này làm sao
tránh khỏi tâm viên ý mã, mà nguyên nhân là lý sanh diệt luôn biến dị
chi phối , làm cho chúng ta tưởng chừng như có nhiều tâm trong con người.
Thật vậy tâm luôn thay đổi qua nhiều tình huống, thăng trầm của tư duy
qua sự phát triển của khối óc và căn cơ trình độ. Từ đó tâm chứa nhiều
tư tưởng hổn độn làm lu mờ tâm trong sáng tự bản tính. Muốn định tâm
là như thế nào và trí tuệ được thể hiện ra sao, nên biết chính
xác thể cách cấu kết của chúng mới có thể mở ra con đường sáng đến bờ
giác ngộ. Biết được, nhứt tâm là định. Có định mới hiểu biết. Trí tuệ là
đoạn. Nhờ trí tuệ mà cắt đứt được phiền não mê lầm và chặt dứt luân hồi
sanh tử. Sự phân tách cụ thể cần thiết cho giải thích này.
I Nhứt Tâm là Ðịnh
Thường người ta quan sát tất cả sự kiện
vào tâm, bằng căn trần thức, hay tâm thức. Tâm thức là những thực tại
giả lập hay tùy thuộc vì khi thực tại (sự vật) đó tự vượt ra khỏi chính
chúng nó để vạch ra bóng dáng trong không gian. Đã vượt ra khỏi sự vật,
là những bóng dáng chúng không còn là chúng nữa, là giả vọng mà thôi.
Cho nên tâm thức không có thật do chấp trước hoặc tưởng tượng vì còn tâm
trong tâm ngoài, phân tâm. Tâm thức luôn biến đổi như vậy, nên dòng tư
duy không chính xác. Dù có trí xen vào để biết, sự vật ấy do trí và thức
liên hợp nhau thành tư tưởng. còn tư tưởng là còn có sự biến đổi, đó là
vọng tưởng, là một mớ hổn độn của tư duy.
Dòng tư duy hổn độn đó được gom lại thành
một đối tượng như đề muc, hơi thở, thoại đầu, công án, lục tự Di Dà, hay
lục tự Ðại Minh Chú, vv để dễ tri nhận. Sự tập trung trong một tâm duy
nhất một đối tượng không đổi thay hay vọng động ngoài nó. Ðó là sư nhứt
tâm
Nhứt tâm là quá trình nhận thức chuyên
nhứt vào một đối tượng hay đề mục nào đó để tâm được định. Nhứt tâm là
định tâm làm cho tâm an ổn ở vị trí cố định, không còn hổn độn như tâm
viên ý mã nữa hay suy nghĩ mông lung mà nặng nhiều tư tưởng vẩ vơ. Ðịnh
tâm là sự nhận thức đối tượng hiện hữu, dù đối tượng đó ở quá khứ hay dự
đoán tương lai phải trải ra ở hiện tại. Chúng ta nhận thức đối tượng đó
như là cái đang là (hiện tại) là cái đang diễn ra và lăn trôi từng sát
na sanh diệt. Chúng ta đã gom được đối tượng đó ở hiện tại, từ đó chúng
ta bắt đầu quan sát đối tượng đó kỹ lưỡng hơn.
Ðịnh là gom lai, tập trung một đối tượng
hay đế mục mà quan sát và nhận xét nhiều khía cạnh thấu đáo. Ðó là chúng
ta dùng trí và thức liên hợp nhau để tri nhận một đối tượng hay đề mục
duy nhứt. Dù ta tập trung một tư tưởng hay đề mục nào thì làm sao tránh
kẻ hở để cho tư tưởng liên hệ hay không liên hệ xen vào tâm ta. Cho nên
tư tưởng hay đề mục đó rất phong phú và hiểu rõ tư tưởng đó nhiều hơn.
Nhờ có tập trung nhứt tâm như vậy tâm được định thì sự hiểu biết sự vật
rõ ràng hơn. Những nhà bác học hay nhà tư tưởng nhờ nhứt tâm như vậy mới
phát minh khoa hoc, hoặc thành bậc minh triết. Tác dụng định tâm quan
thiết như vậy, nên có nh
ững con người phi thường đ
ặc biệt trên thế gian. Ðịnh tậm mới
hiểu biết đối tượng rõ ràng Nhứt tâm bất loạn là một loại định cao
độ, vì sự tập trung chuyên nhứt vào một đối tượng và miên mật hành
trì khộng vọng tâm, chỉ duy có đối tượng mà thôi, không gì ngoài nó (tha
tính không); từ đó phát sinh ra ký ức quá mẫn, như nhà bác học hay nhà
trí thức lỗi lạc..
Tuy nhiên định tâm không phải là trí tuệ,
vì tập trung được nhứt tâm, chỉ là gom tư tưởng lại, còn là tưởng tri mà
chưa giải phóng được dòng tư duy của mình. Cho nên trong Kinh Pháp Môn
Căn Bản (Kinh Trung Bộ) Phật đã giảng,
Tưởng tri là sự suy nghĩ,
tưởng nhớ, tưởng tượng, ký ức, thuộc loại Mạc- Na- thức hay trong
A-Lại-Da-thức, là những hình ảnh được khôi phục lại, có cái trung thực,
có cái sai lạc và ngay cả có cái tương tự lẫn lộn với hình ảnh đối tượng
cũ, nhưng không phải đối tượng cũ. Đã là những hình ảnh cũ khôi phục lại
là những ảo ảnh của những đối tượng khiếm diện (kể như không có đối
tượng). Do đó tưởng tri là biết do tưởng thức hoặc suy nghĩ lại những ý
tưởng so đo, tưởng tượng những đối tượng không thật có do tiền ngũ căn
trực tiếp nhận thức, nên sự nhận thức chấp trước, lệch lạc và không chơn
thật của tri kiến phàm phu, chúng sanh thường tình mà thôi chưa thể an
tậm được tuyệt đối. Tuy nhiên dùng tưỡng tri vào một đôi tượng để quán
xét thì phát hiện thêm nhiều hiểu biết đối tượng đó sâu sắc hơn. Ðịnh
tậm mới hiểu biết đối tượng rõ ràng .
Nhứt tâm bất loạn là trạng thái tập
trung cao độ và tâm được định có những hệ quả như sau:
II. Trí Tuệ Là Ðoạn
Trí tuệ hay giác trí tuệ là tri nhận vô
thời không (biết sát na hiện tiền) giác trí đang là. Giác trí đang
là, một đối tượng được gom lại từ cái liên hợp trí và thức
hay tư tưởng. Giác trí tuệ cắt đứt dòng tư tưởng hay đối tượng nên dứt
bặt ái thủ hữu và không còn năng sở. Thí dụ ta thấy con bò (thấy là năng
tri và con bò là sở tri), ta biết thấy con bò; khi ta biết
thì đã phủ định thấy con bò. Biết sát na hiện tiền (trí tuệ) đoạn
tận năng sở (năng sở song vong).
Đạo Phật là đạo giải thoát nói từ viễn
cảnh cứu cánh, nhưng trên thực tế thì trí tuệ mới là pháp căn bản để tu
tập cho mọi tu sĩ đến bờ giác ngộ. Từ sự giác ngộ, chúng sanh mở ra
đường sáng vượt khỏi đám mây mù của dòng tâm thức vốn che khuất bầu trời
trí tuệ. Tâm thức là nhận thức sự vật (lục trần) bằng lục căn, nên lục
thức hay tâm thức vô thường và biến dị. Sự vật được nhận thức chẳng qua
là do duyên khởi hoặc giả danh, nên chúng chịu luật sanh diệt theo thời
gian ngay cả nhận thức cảm thọ tưởng thức là những hành động liệt tri.
Muốn vượt thoát khỏi sự sanh diệt ấy tất phải dùng trí tuẽ soi sáng mọi
biến đổi, vô thường của thọ, tưởng, và thức (nói chung là dòng tâm
thức) mà đến thế giới bất sanh bất diệt, trong sáng và thường hằng. Trí
tuệ có khả năng trong sạch hóa mọi dòng tâm thức bằng cách hư không hóa
mọi hữu tồn dù tâm hay vật. Rèn luyện trí tuệ là một nhu cầu thiết yếu
cho mọi tu sĩ sơ cơ hiểu rõ trước khi tu tập các pháp môn. Do đó trí tuệ
là đoạn diệt mọi tư tưởng vốn mang nhiều hệ lụy đến mầm sanh diệt và
biến đổi. Ðó là tri thức nguyên thủy, là cái biết sát na hiện tiền.
III. Trí Tuệ Cắt Ðứt Ðược Phiền Não Mê
Lầm
Trí tuệ cắt đứt mê lầm
Trần gian là một thế giới vô thường, với ánh sáng trí tuệ của Đức Phật
đã soi sáng rõ ràng là mọi sự vật thường biến đổi. Màn vô minh đã che mờ
nhận thức của thế chúng sanh. Vì vô minh nên mọi hoạt động của tâm trí,
tình cảm và hành động được chúng sanh tư duy một cách sai lạc. Trong
thập nhị nhân duyên chỉ rõ, vì vô minh, nên hành hoạt động nào cũng tạo
ra thức. Như đã trình bày trên, thức hay tâm thức thì không thật.Tâm
không có tự tính, và biến diệt, nên trí tuệ đoạn diệt mê lầm (vô minh)
bằng cái hằng biết, cái biết sat na hiện tiền cái biết vô thời không.
Cái biết ấy soi sáng vô minh vì cái biết nguyên sơ (tri thức nguyên
thủy) làm hư không hóa dòng tâm thức đang trôi chảy, được tập trung vào
một điểm sat na hiện tiền thì làm gì có thời gian để mọi sai lầm (ái thủ
hữu) xen vào, nên tâm được trong sáng tự bản tính (trí tuệ).
Phiền Não Nghiệp Khổ: Hoặc Nghiệp Khổ—Do
phiền não tham sân si mà tạo ra nghiệp thiện ác. Vì đã có các nghiệp
thiện ác mà phải cảm nhận các quả khổ vui của ba cõi, rồi thân phải
chịu cái khổ quả đó tiếp tục tạo ra nghiệp phiền não. Trong Bát Nhã Tâm
Kinh, diễn tả cái trí cứu cánh, một loại trí tuệ tột cùng của tâm trí
chúng sanh. Mọi thứ đau khổ và ách nạn được trí tuệ này diệt tận. Trong
kinh Bát nhã tâm kinh đã nói lên điều đó.
Ngài Bồ Tát Quán Tự Tại, một khi quán
chiếu thâm sâu Bát Nhã Ba La Mật Ða, bỗng soi thấy thể năm Uẩn đều
không thật có tự tánh, liền vượt qua khỏi tất cả bao thứ khổ đau ách
nạn.
Này Xá Lợi Tử nghe đây! Quả Sắc
chẳng khác Nhân Không, Nhân Không chẳng khác Quả Sắc; Quả Sắc biến
thành Nhân Không, Nhân Không biến thành Quả Sắc. Cho đến Thọ, Tưởng,
Hành, Thức cũng đều giống như vậy cả.
Hành thâm: tức qua một thời gian thực
hành nghiền ngẫm với Trí rộng khắp nhiều phương diện (giác trí tuệ), lúc
ấy mới thấy được ngũ uẩn đều không. Không ở đây là hai giai tầng thực
tại của Tánh Không. Tánh Không thứ nhất là Tướng Không của ngũ uẩn (dung
thể Không của ngũ uẩn chiếm trong không gian) tức là Tự tính Tuyệt đối;
còn Tánh Không thứ hai là không thật là nó nữa, là thực tại giả lập do
lịch trình huyễn hóa ngũ uẩn. Cho nên suy xét kỹ thì thấy rõ mọi khổ ách
(là quá khứ) -- khi ở thể không tuyệt đối (hư không) -- không thể chạm
vào hư không được dù hiện tại hay quá khứ. Còn ở thực tại giả lập, khổ
ách quá khứ thì hiện tại không còn nữa. Sự đau khổ đã qua đi,chúng ta
chỉ còn vương vấn trong ký ức và luôn lập lại bằng ảo giác âm vang trong
tâm thức màthôi. Vậy khi hành thâm Trí Bát Nhã mới thấy thực tướng của
ngũ uẩn là Tánh không, nên hiện tại không có khổ ách nào còn vì vậy đã
vượt khỏi khổ ách rồi vậy. Hoặc giả; vì tâm pháp đều không, từ đó ta
phải biết từ bỏ mọi thứ tình cảm thường tình như vui buồn, được mất,
khen chê, vinh nhục là những cặp phạm trù mâu thuẩn nhau (tám gió bất
động). Khi biết được phiền não như chơn như thật thì đã
phủ định phiền não rồi. Cái biết không còn chấp thủ thứ gì, kể cả phiền
não.
Vậy trí tuệ cắt đứt mê lầm phiền não.
IV. Trí Tuệ Ðoạn Tận Luân Hồi Sanh Tử
Bất tử là trạng thái bất sanh bất diệt,
đó là một thực tướng trong dòng lưu chuyển của trạng thái sanh diệt hay
thay đổi ở thế giới hiện tượng vô thường. Cái bất sanh bất tử, bất biến
có thể gọi là chân trí hay chân như pháp tính.Pháp tánh là chơn tánh
tuyệt đối của vạn hữu.
Theo Chân Như Quan của Phật Giáo, sự thực
hiện giáo điều này sẽ trở thành tiêu chuẩn của chân tri kiến của Phật
Giáo. Tuy Phật nói là chân trí, nhưng thật ra nó chỉ là sự phù hợp với
Chân-như Pháp-tính. Do đó, cái Chân-như quan cố hữu của Phật Giáo
Nguyên thủy tuy nói lấy chân tướng của các pháp làm mục tiêu, nhưng tóm
lại thì chỉ đứng trên cơ sở mê, ngộ của nhân sinh quan tôn giáo để thấu
suốt chân tướng của mê, ngộ mà thôi.
Tóm lược, nếu thấy biết như chơn lục căn,
chơn lục trần và chơn lục thức thì những hệ lụy và say đắm không xãy ra.
Nói cách khác, thấy biết chơn lục căn, lục trần, lực thức là thể cách
nhận thức sự vật một cách sáng suốt vô thời không; đó cũng là sự nhận
thức của chơn trí.
Khi dòng tâm thức từng sát-na sanh diệt
theo thời gian làm cho tâm chứa nhiều tri kiến hổn tạp, tạo lớp màn
vô minh, vốn gốc sanh tử luân hồi. Giải thoát những tri kiến tâm
trở nên trong sáng phù hợp với chân như pháp tánh.Phương pháp mà Phật
dạy từ mê vọng (bất giác) trở lại (giác) pháp tánh trong sáng như hư
không. Giải thóat là xa lìa mọi sai lầm của các pháp của tâm thức, không
bị xúc thọ ái ràng buộc."trong sự giải thoát là sự hiểu biết." Thật vậy,
sự hiểu biết sáng suốt, là tuệ tri, là cái biết vô thời không, trong sát
na hiện tiền. Khi hành giả tuệ tri (biết của Trí) về lục căn, lục trần,
hay lục thức, tâm thức và không có thời gian, thì xúc, thọ, ái không có
kẻ hở để khởi sanh. Như hành giả quán, " tuệ tri ' Sanh đã tận, Phạm
hạnh đã thành, các việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này
nữa" thì dòng tâm thức ngừng chảy (vô thời không), tức là đoạn diệt
các nhân sanh diệt, không suy nghĩ thêm quan niệm , hay tư tưởng gì
về tâm thức đó. Khi xúc, thọ, ái không khởi sanh trong tâm, thì đoạn
được thân kiến cũng như chúng không ràng buộc và gây ba độc, thì lúc ấy
được giải thoát khỏi các lậu hoặc không có chấp thủ, thì nghiệp quả sanh
tử luân hồi không còn nữa.
V. Trí Tuệ Qua Nhiều Công Năng Khác
1.
Trí Tuệ chuyển Hóa Ngu Si
Trong kinh Bát Ðại Nhân Giác,
Điều giác ngộ thứ năm : Trí tuệ chuyển hóa ngu si:
Ngu si phải sinh tử, nên
Bồ tát thường nhớ : Luôn học rộng nghe nhiều, để tăng trưởng trí tuệ,
và thành tựu biện tài, rồi đem niềm vui lớn, giáo hóa cho tất cả.
Ngu Si hay Vô Minh: Avijja
(p)—Avidya (skt) là không giác ngộ. Vô minh là đầu mối của sanh tử luân
hồi, mắt xích thứ nhất hay mắt xích cuối cùng trong Thập Nhị Nhân Duyên.
Cái tâm ám độn, không chiếu rọi được rõ ràng sự lý của các pháp. Vô minh
là si mê hay không giác ngộ, một trong ba ngọn lửa cần phải dập tắt
trước khi bước chân vào Niết bàn. Đây là trạng thái sai lầm của tâm làm
khởi dậy sự tin tưởng về bản ngã
Ngu si ở đây có nghĩa là
không có trí tuệ trong pháp giải thoát của nhà Phật. Vì ngu si chúng
sanh luôn chìm đắm trong dòng sanh tử luân hồi đời đời kiếp kiếp, bởi lẻ
sống trong cảnh dục lưu.
Ngu si thì tâm tánh ám muội, không
có trí tuệ để thấu hiểu sự lý.. Do nơi ngu si nên khởi hoặc
tạo nghiệp, luân hồi sinh tử, chịu khổ vô
cùng. Vì vậy, không thể giải thoát, không nhận thức được mình cứ lặn
ngụp trong sanh tử đều do ngu si mà ra
Như vậy, trước là do học tu mà được sáng
suốt an lạc, đó là tự lợi hay tự giác, kế đến là lợi tha hay giác tha.
Muốn giáo hóa người, phải thâm hiểu giáo lý Phật dạy, phải thông thạo
ngôn ngữ, sau đó tùy căn cơ tùy hoàn cảnh, mà giảng dạy hướng dẫn đưa
người từ chỗ tối tăm đau khổ đến chỗ sáng suốt an vui. Cái vui mà người
tu Phật đạt được, không phải là cái vui tầm thường ở thế gian. Cái vui
của người thế gian là do thọ hưởng ngũ dục, còn trong vòng đối đãi hơn
thua được mất… Cái vui mà Phật nói ở đây là cái vui lớn của người gắng
công tu hành, hết vô minh phiền não thoát khỏi vòng luân hồi sanh tử.
Cái vui này kinh Đại thừa gọi là Niết-bàn tịch tĩnh, không bị hạn cuộc
trong thời gian. Thế nên người tu khi đạt đến giác ngộ giải thoát, thì
giờ nào phút nào tâm cũng được an vui. Cái vui của người thế gian
và người xuất thế gian khác nhau. Người thế gian vui theo ngũ dục, hết
vui liền khổ, khi vui thì cười nói náo động ồn ào… Người xuất thế giác
ngộ, hết khổ được vui, niềm vui nhẹ nhàng vĩnh viễn. Người thế gian suốt
ngày tìm tòi nắm bắt cái vui cỏn con, nhưng được rồi lại mất. Thế nên
Phật dụ như người vớt bong bóng nước, vừa thấy bong bóng đẹp lóng lánh,
đưa tay vớt, nó liền tan mất. Cái vui của người thế gian là cái vui
trá hình của sự đau khổ, là cái vui của kẻ mê, là cái vui của chúng
sanh. Còn cái vui của người xuất thế là cái vui vĩnh viễn của người
tỉnh giác có trí tuệ, là cái vui của Bồ-tát, Phật. Chúng ta thấy kẻ
mê và người trí có thái độ sống rất khác biệt. Chúng sanh vì mê lầm, nên
cứ tìm cầu chạy theo những cái vui nhỏ giả dối tạm bợ, không biết mệt
nhọc nhàm chán. Còn hàng Bồ-tát trí tuệ sáng suốt
Khi hành Trí Bát Nhã Cứu Cánh hay hành
pháp giác trí tuệ thì đạt được hai quả sau đây :
a). Thoát khỏi khổ ách. (Thời gian
huyễn hóa sự vật)
Như ngay khi chiếu kiến ngũ uẩn giai
không của Bồ Tát Quán Tự Tại thì quả là thoát mọi khổ ách.Ngũ uẩn là
thực tại kiến lập, là tánh không. Cho nên, Thọ (Sợ hải), Hành
(điên đảo), Tưởng (mộng tưởng) là tánh không hay là cái không thật
có đó, nên không có gì chướng ngại, liền vượt qua mọi sợ hãi, điên đảo,
mộng tưởng. Tri thức đúng tự tính giả lập là giải thoát mọi khổ ách, vì
khổ ách không thật có. Sắc tức thị không, và không tức thị sắc
b).
Giác ngộ Niết Bàn. (vô thời không)
Chiếu kiến ngũ uẩn giai không trên bình
diện tuyệt đối, tức ngũ uẩn và không không khác, tánh không của ngũ uẩn
tức thể không của ngũ uẩn,là tự tính tuyệt đối. Cho nên, thực hành Trí
Bát Nhã Cứu Cánh là Tri thức đúng thực tướng (thể không tuyệt đối) của
vạn pháp, tức là con đường giải thoát đến bờ giác ngộ Niết bàn, đến cứu
cánh.
Theo triết lý Duy Thức, chiếu kiến
ngũ uẩn giai không, là tiến trình tri thức đúng thực tướng của ngũ uẩn
hay vạn pháp. Tri thức đúng chủ tri sai lầm vì chủ thể nhận thức bóng
dáng của ngũ uẩn cho là ngũ uẩn thật. Tri thức đúng chủ tri sai lầm đó
là tự giác. Ngũ uẩn mà chủ thể nhận thức sai lầm đó chỉ là ngũ uẩn giả
lập. Tri thức đúng tự tính giả lập của ngũ uẩn là giải thoát khỏi nhân
duyên chằng chịt, luân hồi, sanh diệt của ngũ uẩn, đối tượng, hay tha
nhân nói chung, tức là giác tha. Vậy trí tuệ tức tri thức đúng thực
tướng của vạn pháp, là con đường giải thoát mọi ràng buộc, sai lầm, nhân
duyên, luân hồi, khổ đau để đến bờ giác ngộ Niết Bàn tịch tịnh. Ðó cũng
là con đường tự giác và giác tha.
Theo Lkagmthon vipassiana được bao gồm
trong sự hoàn hảo của trí tuệ. Giáo lý của Bardo Thodol như vậy không có
mâu thuẩn với giáo lý về Nghiệp. Văn bản chỉ đơn giản muốn trình bày rõ
ràng, mỗi một nghiệp có thể được trung hòa trong những hệ quả của nó,
bằng sức mạnh của cái nhìn sâu sắc (Trí tuệ).
Hành động với tính cách là nguyên nhân
của vô số hiện tượng, ở đây không phải hiểu theo nghĩa một hành động đơn
giản trần trụi, mà chính là cái ý nghĩa nằm trong từng hành động, nó làm
cho hành động xuất phát, đó là cái cần xem xét. Trong mỗi hành động có
bao hàm một ý chí, một ý muốn, một sự muốn bắt tay vào hành động, nó đi
trước; và cái ý đồ ấy, chính nó chứa đựng tiềm năng thúc đẩy hành động
lập lại lần nữa.. .
Khi người chết cảm thấy sợ hãi và lo
lắng trước tính chất của Linh ảnh xuất hiện trong trạng thái Trung gian,
anh ta sẽ quyết định tiềm năng của một Nghiệp mới, nó thúc đẩy anh ta
tái sinh. Nhưng nếu anh ta nhận biết rằng tất cả Linh ảnh đó tỏa ra
từ chính Bản chất Trí tuệ của mình, Cái nhìn sâu sắc (Trí tuệ) của anh
ta sẽ thoát khỏi mọI ham muốn, và do đó không có một năng lượng
giả nào được phóng ra. Trong một Hành động, thì chỉ một thời gian ngắn
sau khi chết, được ở trong trạng thái cực kỳ sáng suốt, anh ta
có thể đạt đến sự giải thoát chủ yếu :
Giải thoát khỏi cái khổ của kiếp luân
hồi (cõi ta bà), nghĩa là một chuỗi dài sinh tử nối tiếp, giải thoát
khỏi các ảo ảnh. Và do sự kiện đó, anh ta sẽ trở thành một vị Phật.
(Tử Th
ư Tây Tạng)
. 4. Chứng Trí Tuệ
Chứng đắc trí: ‘biết như thật, rằng
‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã vững, việc
cần làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa’
Chứng đắc trí sự là thực hiện đầy đủ và
trọn vẹn đức trí theo đệ nhất nghĩa các pháp trong pháp giới duyên khởi.
Thứ nhất là phải dùng chơn
trí: thấy biết như chân như thật sự sanh diệt không còn nữa.
Nếu thấy biết như chơn lục căn, chơn lục
trần và chơn lục thức thì những hệ lụy và say đắm không xãy ra.(theo Ðại
Kinh Sáu Xứ). Nói cách khác, thấy biết chơn lục căn, lục trần, lực thức
là thể cách nhận thức sự vật một cách sáng suốt vô thời không; đó cũng
là sự nhận thức của chơn trí.
Có thể nói, thấy do ngũ giác quan
là thức bên ngoài; biết là Trí do ý trí tri
nhận bên trong. Thấy như chơn (chơn thức), biết như thật là
chơn trí,(tri thức nguyên thủy) là sự giải ttoát bên trong.
Thứ hai, khi chúng ta đã
thực hiện nghiêm túc vá thực hành tuệ giác và giới luật là không còn
chấp thủ tất các lậu hoặc cò thể gọi là phạm hạnh đã vững vàng, đó cũng
là đã nhận thức thực tại toàn diện về trí năng tình năng hoạt năng theo
chơn trí.
Thứ ba, các việc cần làm
đã thực hiện theo đệ nhất nghĩa các pháp, tức các pháp được nhận
thức trọn vẹn ý nghĩa của nó không thêm không bớt, nghĩa là pháp
không sanh không diệt không còn tái sanh nữa bất biến, vô thời không tức
là không biến đổi theo thời gian và không gian.
Vậy, thấy như chơn biết như thật tức là:
Có thể tự tuyên bố chứng đắc trí , trong
mắc xích pháp giới, là mở ra một pháp được tri nhận một cách tuyệt đối
(đệ nhất nghĩa của nó), vì đã tận diệt sanh khởi. Khi thực hiện toàn
diện chơn trí là thể nhận nghĩa sâu sắc về pháp giới duyên khởi, sanh đã
diệt, không còn tái sanh nữa. Ðó không phải ngôn từ suông mà là nghĩa
sâu sắc của pháp giới và nghĩa chơn thật của mỗi pháp.
Giải Kiến: Tánh Không của Trí và Ðắc
-.”Chân Trí hay Chân Ðắc là thực tướng của Tri và Hành. Tri thức
đúng (tự tính tuyệt đối) là Chứng, là giác ngộ, mà giác ngộ mới thực
hành đúng là Ðắc. Chứng (Tri) và Ðắc (Hành) tự nó đầy đủ, là chân lý tối
hậu, không có gì áp đặt lên nó như dùng ngôn từ hay công ước. Như vậy
Không Trí Không Ðắc được giải kiến bằng Tướng Không (tuyệt đối) của Trí
và Ðắc. Vì Trí và Ðắc là thực tại giả lập, nên tri thức đúng thực thể
của chúng tức là nắm bắt tự tính tuyệt đối của chúng.”
Nhà Phật phân biệt hai
loại trí tuệ, như là kết quả của hai giai đoạn hành trì: Một là
Trí hữu sư, kiến thức tích lũy
qua quá trình nghe, suy tư và tu theo lời dạy của Thiện hữu tri thức
(Văn-Tư-Tu huệ). Hai là Trí vô sư, trí tuệ tự mình
phát khởi do nghiêm trì giới luật và tâm an định (Giới-Định-Huệ).
Văn-Tư-Tu được gọi là Tam huệ học, Giới-Định-Huệ gọi là Tam vô lậu học.
(Thích Thông Huệ)
a)-
Tam huệ học.
Tam huệ học
thuộc Trí hữu sư, trí tuệ do Thầy truyền dạy, nhờ Thầy mà phát triển.
Nhà Phật gọi là Giác ngộ bậc hạ giúp người tu giảm thiểu phiền não,
nhưng vẫn chưa ra khỏi sinh tử, nên được xem là hữu lậu (còn rơi rớt).
Dù vậy, đây là những bước cơ bản, như nền móng của tòa nhà, như chân đế
của tượng đài, như cội rễ của cây cối. Nếu nền cội không vững chắc, tòa
nhà càng cao càng dễ sụp đổ, cây càng lớn càng dễ tróc gốc khi giông
bão ập đến. Cho nên, Tam huệ học là nền tảng tối cần thiết cho mọi
người con Phật trong những bước đầu tìm đến hương vị giải thoát.
b)-
Tam vô lậu học.
Mục tiêu tối
hậu của người tu là Giác ngộ đưa đến giải thoát khỏi vòng kềm tỏa sinh
tử luân hồi. Tam vô lậu học là con đường duy nhất giúp đạt được mục
tiêu ấy. Giới-Định-Huệ không phải là ba giai đoạn công phu theo
thứ tự trước sau (từ Giới sinh Định, từ Định phát Huệ) mà có sựliên
hệ hỗ tương, đan xen vào nhau và nhân quả cho nhau.hung, nên những lời
Ngài nói ra đều là chân lý tuyệt đối.
Nói tóm lại,
chúng ta tu theo Đức Phật cần phát huy trí tuệ, cả Trí hữu
sư và Trí vô sư. Giai đoạn đầu, ta học tập giáo lý, nghiên cứu kinh
điển để biết rõ đường hướng tu hành, không lạc vào tà đạo; đồng thời,
cần có kiến thức thế gian để chuẩn bị hành trang cho phận sự hoằng pháp
lợi sanh sau nầy. Nhưng Trí hữu sư là kiến thức vay mượn từ bên ngoài,
không phải của báu nhà mình, lại có tính hữu hạn tương đối, nên chỉ
được xem là phương tiện hỗ trợ trong công phu. Chúng ta cần tiến thêm
một bước, theo lộ trình Tam vô lậu học, trực nhận tánh giác bản lai,
thể nhập chân tánh, phát khởi Trí vô sư. Đó mới là viên ngọc như ý của
chính mình, không vay mượn ai cũng không ai vay mượn được, mới là sự
nghiệp chung thân. Trí tuệ vô sư bừng sáng như mặt trời ra khỏi đám mây,
xua tan bóng đêm vô minh từ bao đời kiếp, hành giả giác ngộ toàn triệt
như Sa-môn Cồ-Đàm trong Đêm thành đạo. Giác ngộ trọn vẹn, hành giả thật
sự giải thoát khỏi tám vạn bốn ngàn trần lao phiền não, khỏi ba cõi
sáu đường của ma trận sinh tử luân hội. (Thiền thất Viên Giác)
Sự thực tập tu luyện Dzogchen được
mô tả là Kiến, Thiền, Hành. Thấy được một cách trực tiếp trạng thái
tuyệt đối, cảnh hay nền tảng của bản thể chúng ta - tự tánh, tánh bản
nhiên - đó là Kiến; cái cách để làm cho cái thấy ấy không gián đoạn gọi
là Thiền; và hội nhập cái thấy ấy vàotrong toàn thể thực tại và cuộc đời
chúng ta, gọi là Hành
Thiền định Tinh yếu của hành Thiền
Dzogchen được đề ra trong bốn điểm như sau:
-- Khi một niệm quá khứ đã chấm dứt
mà niệm vị lai chưa sanh, trong khoảng hở đó giữa hai niệm, có phải
là có một ý thức về thực tại, mới mẻ, nguyên sơ, không bị thay đổi một
tơ tóc khái niệm nào, thuần là một sự tĩnh giác nguyên vẹn hay không?
Ðấy! Tâm bản nhiên là thế đấy!
-- Tuy nhiên nó không ở mãi trạng thái
như vậy, bởi vì một niệm khác lại khởi lên, phải không?
Ðấy là ánh sáng chiếu ra của Tâm bản
nhiên.
-- Nhưng nếu bạn không nhận ra
niệm ấy đúng như bản chất nó (nghĩa là khi có tâm, thì tự nhiên có ý
tưởng nổi lên - DG) ngay khi nó khởi, thì nó sẽ trở thành một ý tưởng
khác, như trước. Ðây gọi là dây chuyền vọng tưởng, và là nguồn gốc của
sinh tử.
-- Nếu bạn có thể nhận chân được bản chất
thật sự của ý tưởng (niệm) ngay khi nó khởi lên, và cứ để yên nó đừng
theo đuổi thêm, thì bất cứ ý tưởng nào khởi lên đều tự động tan trở lại
vào trong khoảng bao la của tâm bản nhiên, và được giải thoát.
Có lẻ điểm quan trọng nhứt là Dzogchen
trở thành một dòng liên tục của tâm bản nhiên như một con sông chảy liên
tục ngày đêm không gián đoạn. Dĩ nhiên đây là trạng thái lý tưởng,
vì sự an trú vào Kiến một cách không xao lãng ấy, sau khi được khai thị
và nhận chân -- chính là phần thưởng của nhiều năm tu tập kiên trì.
Giả sử bạn thấy mình ở trong trạng thái
yên lặng sâu xa, thông thường trạng thái ấy không kéo dài,
một ý niệm,một chuyển động luôn luôn khởi lên, như sóng trong biển.
Ðừng chối bỏ sự chuyển động hay đặc biệt ôm lấy sự yên tĩnh, mà cứ tiếp
tục dòng hiện trú thuần túy ấy của tâm bạn. Trạng thái an bình lan khắp
của Thiền định ấy chính là tâm bản nhiên,mọi sự khởi lên trong tâm
không gì khác hơn là tâm ấy chiếu ra. Ðây là trái tim, là nền tảng của
pháp hành thiền Dzogchen. Một cách để tưởng tượng điều nầy là, như thể
bạn đang cởi trên tia mặt trời để trở về mặt trờI. Bởi theo dỏi ngay
những niệm khởi trở về căn nguyên của chúng, nền tảng tâm bản nhiên. Khi
bạn thể hiện sự bền vững của Kiến, thì bạn không còn bị đánh lừa và chia
trí bởi bất cứ gì sanh khởi, và do đó không thể làm mồi cho vọng tưởng.
Dĩ nhiên trong biển có sóng to, sóng
nhỏ, có những cảm xúc mạnh kéo đến như giận dữ, dục vọng, ganh tị. Hành
giả thực thụ sẽ nhận chân những thứ nầy không phải quấy rầy hay chướng
ngại, mà cơ hội lớn. Phản ứng lại mhững sinh khởi như thế với khuynh
hướng thông thường là chấp nhận và chối bỏ chính là những dấu hiệu chứng
tỏ không những bạn chia trí, mà còn không nhận ra được, và đã mất dấu
Tâm bản nhiên. Phản ứng lại cảm xúc bằng cách đó thì chỉ làm cho chúng
có thêm năng lực, và trói buộc chúng ta chặt chẻ hơn vào dây xích vọng
tưởng. Bí quyết lớn của Dzogchen là nhìn suốt những cảm xúc khi chúng
khởi lên, để thấy mặt thực của chúng là biểu hiện sống động như điện
chớp của chính năng lực Rigpa, Tâm bản nhiên. Khi bạn tập dần cách làm
nầy, thì ngay cả những cảm xúc rầy rà nhứt cũng không thể tóm lấy bạn,
mà tan biến như sóng lớn dậy lên rồi lùi lại chìm vào đại dương yên
tĩnh.
Hành giả khám phá - và đây là một cái
nhìn đảo lộn, mà sự vi tế và năng lực của nó không thể suy lường -
rằngkhông những cảm xúc mạnh không thể kéo bạn đi,lôi bạn trở lại vào
dòng nước xoáy của sự thác loạn trong bạn,mà chúng có thể thực
sự hữu ích để đào sâu, làm mạnh thêm tăng cường Rigpa, trạng thái Tâm
bản nhiên. Năng lực vũ bão trở thành nguyên liệu để nuôi dưỡng cái năng
lượng đã được đánh thức của tâm bản nhiên. Cảm xúc càng mạnh, càng bốc
lửa, thì trạng thái tâm bản nhiên càng được tăng cường. Tôi thấy rằng
phương pháp độc đáo nầy của Dzogchen có mảnh lực ghê gớm để giải tỏa
ngay những vấn đề tâm lý và cảm xúc đã ăn sâu, thâm căn cố đế.
Trong kinh Lăng Già Phật
chỉ rõ như như là bản giác, tự nhiên có sẵn muôn thuở cùng
khắp thanh tịnh thường hằng không sanh không diệt như hư không
vô tận, đó là lý pháp; còn trí tuệ là thủy giác,
phải dùng pháp giác trí tuệ trên để hiển lộ cái minh tâm và kiến tánh
mới thành Phật đạo. Ví như bản giác là thể hư không vô tận, trí tuệ là
tướng hư không của giác trí giới hạn bởi lục căn và khi hòa nhập vào hư
không vô tận thì tướng hư không hòa tan trong hư không vô tận thành một
thể không không còn phân biệt gì giữa lý và trí, đó là dung hợp thành lý
trí vậy.
Để trực chỉ minh
tâm kiến tánh thành Phật hay muốn đi thẳng vào thể hư không vô
tận (minh tâm là tâm trong sáng: Chân tâm hay bản giác), hành giả cần
phải nắm bắt được tánh giác (kiến tánh). Đó là giác trí tuệ. Kỹ thuật để
kiến tánh là tri nhận thực tại điểm của giác trí đang là. Chúng ta biết
rằng giác trí và giác thức chỉ là tâm thức là vọng tâm. Dòng tâm thức
luôn trôi chẳy, tam thời bất khả đắc. Quá khứ đã qua tiền ngũ căn không
thể nắm bắt, tương lai chưa đến làm sao nắm bắt được, hiện tại là cái
đang là nối tiếp những sát na sanh diệt không ngừng, cũng không thể nắm
bắt được. Tuy nhiên cái đang là của dòng tâm thức là cơ hội tốt để chúng
ta có thể dùng tuệ quán nhắm ngay thực tại điểm của giác trí đang là.
Vọng tâm và chân tâm cùng là một tâm. Cái chuyển động là vọng, cái cố
định là chân. Cho nên BT Long Thọ nói, cái đến có thật trong cái đang
đến. Vậy cái chân tâm có thật trong cái vọng tâm, hai cái tuy hai mà
một, và chân lý không đến từ cái bất động. Do vậy trí tuệ (thực tại
điểm: cái bất động)) có được từ cái vọng tâm (tư tưởng đang là: cái
chuyển động). Trí tuệ (trí) là tướng hư không hòa nhập vào tánh hư không
vô tận (lý tánh) thành bản chất của niết bàn.
-- Tâu Ðại Vương, nhất tâm niệm chánh
pháp mà lại còn phải đạt được trí ruệ và các điều thiện khác nữa thì mới
thoát khỏi luân hồi.
-- Nhứt tâm và trí tuệ có đồng nghĩa
nhau không?
-- Không.
-- Gia súc như bò, ngựa, chó, mèo...
có trí tuệ không?
-- Chúng có nhứt tâm nhưng không
có trí tuệ.
-- Nhứt tâm và trí tuệ khác nghĩa nhau
như thế nào?
-- Nhứt tâm là định. Có định mới hiểu
biết. Trí tuệ là đoạn. Nhờ trí tuệ mà cắt đứt được phiền não mê lầm và
chặt dứt luân hồi sanh tử.
-- Xin ví dụ cho trẩm dễ hiểu.
-- Ðại Vương từng thấy thợ gặt lúa chứ?
Tay trái họ gom bụi lúa lại, trong khi đó thì tay mặt họ cầm lưỡi hái
mà cắt. Cũng giống như thế, nhà tu hành dùng nhứt tâm gom tư tưởng lại
và dùng lưỡi hái trí tuệ cắt đứt phiền não ái dục. Phiền não ái dục đã
cắt đứt thì vĩnh viễn không còn tái sanh. Luần hồi chấm dứt.
-- Hay thay! Hay thay!
Ví dụ của Ðại Ðức rõ lắm
VI. Pháp Học
a). Dựa vàoTuệ Giác
(cái Biết sat-na hiện tiền)
Trí tuệ quán chiếu trong
ngoài tức là thấy biết như chơn như thật lục căn lục trần lục thức, nói
chung thấy biết tất cả các pháp như chơn như thật. Quán chiếu sáng suốt
là tuệ tri hay biết một cách sáng suốt tức là biết rõ ràng (do bổn tâm)
các pháp như là các pháp, chỉ có các pháp đó mà thôi, không
có gì ở ngoài các pháp đó, không có niệm nào khác nữa.. Khi
chúng ta quán chiếu các pháp hay các đối tượng mà bản tâm thanh tịnh, đó
là vô niệm; nghĩa là lục căn tự nhiên tiếp xúc với sáu trần nên có sáu
thức, ta tri nhận trọn ven chỉ có sáu thức đó mà thôi, không thêm thức
nào khác. Thí dụ, tôi thấy con bò (giác thức nguyên sơ), biết có tánh
thấy (con bò) thôi (giác trí tuệ), (chỉ biết có thấy con bò mà thôi,
không thêm niệm nào khác nữa; nếu biết con bò rồi còn tìm hiểu thêm đặc
tính con bò hay thêm trần cảnh khác nữa thì tạo ra quan niệm, tư tưởng,
lý luận để phát sanh ái thủ hữu, là gây ra dây oan trái, là tà niệm rồi,
không phải là vô niệm.) Vô niệm đây, nói theo tâm lý học, là giác trí
tuệ. Khi ta nhận thức niệm đầu cảm giác để có chơn thức, rồi tri nhận
chơn thức đó là ta có giác trí tuệ Đầu tiên ta thấy (Cảm giác) hình ảnh
con vật, nhận thức được tên nó là con bò (nhãn thức hay tâm thức, giác
thức) tri nhận giác thức đó mới có giác trí); và nếu ta nhận thức niệm
đầu của con bò để có chơn thức, rồi tri nhận chơn thức đó mới có giác
trí tuệ
,Nhận thức niệm đầu của
Cảm Giác về trần cảnh để có Chơn Thức. Rồi tri nhận Chơn Thức nầy để có
Giác Trí Tuệ và xa lìa tứ tướng (Với tiền ngũ căn). Với tâm thức, khi
vọng khởi (suy nghĩ, tư tưởng, tưởng tượng, nhớ lại v.v...), ta Biết là
tưởng thức và xa lìa nó ngay; và cứ như thế, chúng ta ttếp tục tri nhận
từng sự việc vô thời gian]." (Phổ Nguyệt)
b). Dựa vào Kinh Trí
Con đường đưa đến đoạn diệt Lậu
hoặc đó là Pháp Chánh Tri Kiến (trí Tuệ) nói chung
và riêng cho từng ngành như Tứ Diệu Ðế, Thánh Đạo Tám Ngành (Bát Chánh
Đạo) và Thập Nhị Nhân Duyên v.v...
Pháp học mà Phật dạy trong Thập Nhị Nhân
Duyên là điển hình trích ra thích hợp cho việc tu hành theo kinh Trí
như,
Chấm dứt Thọ dẫn đến chấm dứt Ái: Khi
sự thọ dụng không có thì không có yêu ái, thương mến, và ham mong, vân
vân...
Chấm dứt Ái dẫn đến chấm dứt Thủ: Do
sự yêu ái không sanh thời sự chiếm hữu hay chấp giữ cũng không do đâu
mà sanh khởi được.
Chấm dứt Thủ dẫn đến chấm dứt Hữu: Do
sự chấp giữ không còn, thời cũng không có cái của ta hay của người
Chấm dứt Hữu dẫn đến chấm dứt Sanh: Do
cái của ta hay của người không còn, thời không còn tái sanh nữa.
Chấm dứt sanh còn dẫn tới chấm dứt Lão,
Tử, Sầu Muộn, Ta Thán, Đau Khổ, Phiền Não, và Thất Vọng.
c). Dựa vào cách an trụ tâm (Kinh Kim
Cang)
Trong kinh Kim Cang Phật
dạy cách hàng phục tâm bằng cách, đưa tất cả các thực tại giả lập (chúng
sanh) vào thực tại tuyệt đối (vô vi niết bàn: hư không) mà không còn
thấy các thực tại giả lập đó nữa. Nên muốn hàng phục tâm (vô niệm), hành
giả trực nhận (quán chiếu) thể không của sự vật, ngay đó lìa tứ tướng
(Xa bốn tướng: Ngã, Nhân, Chúng sanh, Thọ giả, là không có khái niệm,
không lập lại, để có ý tưởng về sự vật.). Kỹ thuật để kiến tánh là tri
nhận thực tại điểm của giác trí. Chúng ta biết rằng giác trí có thời
gian vẫn còn liên hợp với thức sanh tư tưởng vẩn vơ nên xem như là giác
thức, tâm thức, hay vọng tâm. Dòng tâm thức trôi chảy, tam thời bất khả
đắc.Quá khứ đã qua tiền ngũ căn không thể nắm bắt, tương lai chưa đến
làm sao nắm bắt được, hiện tại là cái đang là nối tiếp những sát na
sanh diệt không ngừng, cũng không thể nắm bắt được. Tuy nhiên cái đang
là của dòng tâm thức là cơ hội tốt để chúng ta có thể dùng tuệ quán nhắm
ngay thực tại điểm của giác trí đang là. Vọng tâm và chân tâm cùng
ở một tâm. Cái chuyển động là vọng, cái cố định là chân. Cho nên BT
Long Thọ nói, cái đến có thật trong cái đang đến. Vậy cái chân tâm có
thật trong cái vọng tâm, hai cái tuy hai mà một, và chân lý không đến từ
cái bất động. Vậy, chúng ta nên nhớ, để hàng phục vọng tâm
cũng đồng với pháp vô niệm của Lục Tổ.
VII. Pháp hành
a). Dùng giác trí tuệ
"Tuệ Giác, là cái Biết
sat-na hiện tiền thực hiện bằng cách, [Nhận thức niệm đầu của Cảm
Giác về trần cảnh để có Chơn Thức. Rồi tri nhận Chơn Thức nầy để có Giác
Trí Tuệ và xa lìa tứ tướng (Với tiền ngũ căn). Với tâm thức, khi vọng
khởi (suy nghĩ, tư tưởng, tưởng tượng, nhớ lại v.v...), ta Biết là tưởng
thức và xa lìa nó ngay; và cứ như thế, chúng ta ttếp tục tri nhận từng
sự việc vô thời gian]." (Phổ Nguyệt)
b). Dùng chơn trí (tuệ tri hay
biết rõ ràng) để hành pháp dựa theo kinh Trí.
c). Dùng Pháp Ðịnh Niệm Hơi Thở
Ðịnh niệm hơi thở là tập
trung vào hơi thở tưc là định, rồi dùng trí tuệ (cái biết sat-na hiện
tiền) để tận diệt hơi thở.
Trong Pháp Tu Chứng
Chánh Ðẳng Giác Của Ðức Phãt, bốn pháp Thiền đầu tiên đều dùng
định niệm hơi thở nghĩa là Biết (Tuệ Tri) và Chánh
niệm với hơi thở, ly duc, ly pháp bất thiện, tịnh chỉ tầm tứ, hỷ lạc
sanh, ly hỷ trú xả theo thứ tự các thời thiền từ định niệm tướng
đối tượng (ngôn hành); định niệm Thức đối tương (ý
hành hay tĩnh thức); định niệm Tánh (trí) đối tượng (trí
hành, tĩnh giác); định niệm hơi thở bằng cách vô niệm, bất
động (thân hành, thể nhập).
Ðịnh Niệm Hơi Thở bằng lời. Biết Nhẫm Ðọc
hơi thở.
Khi thở vô, “Tôi biết tôi thở
vô.”
* Tức là định niệm hay đọc nhẫm có phát
ra lời, có chủ (chủ thể: tôi tức căn tai nhận thức),
khách thể (đối tượng là tiếng thở vô và thở ra). Như vậy, sơ
định có tầm tứ và hỷ lạc có lời là có tầm, có tướng là có tứ và hỷ lạc.
Khi ly dục,
ly các pháp bất
thiện
chứng
và trúThiền
thứ
nhứt,
một
trạng
thái hỷ
lạc
do ly dục
sanh có tầm
có tứ,
lời
nói được
đoạn
diệt.
“Biết tôi thở vô
Biết tôi thở ra”
Chỉ dùng căn ý là chủ (lặng lẻ)
để nhận thức (với ý tác động) hơi thở vô hơi thở ra là khách.
Ðó là cách Tĩnh Thức.
Khi có định và chánh niệm thì tầm
và tứ được đoạn diệt chỉ được nội tĩnh nhất tâm. Còn Thức là còn trạng
thái hỷ lạc.
Diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền
thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội
tĩnh nhất tâm. ...
vào cái biết). Biết tri nhận
luống hơi thở. Ðịnh và chánh niệm hơi thở nên gọi là Trí Hành hay
Tĩnh Giác.
“Tuệ tri tôi biết thở vô
Tuệ tri tôi biết thở ra.”
Biết rõ hơi thở vô hơi thở ra. Ðịnh
và chánh niệm bằng ý trí (ý tác năng)
Ðó là Tĩnh Giác về hơi thở. Chỉ có
thở vô thở ra được ý trí ý niệm hóa mà thôi.
Hành này dùng pháp tánh không
(biết=định), dùng trí (tuệ tri) để tri nhận (biết) hơi thở. Còn đối
tượng thì còn lạc thọ vì có định của trí (tĩnh giác), nên lạc thọ này
không ảnh hưởng đến tâm.
Ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân
cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và an
trú Thiền thứ ba.
4. Thể Nhập Cảm giác Vô Ra (Thân
Hành: Vô Niệm: không niệm tướng niệm thức cả niệm trí): Pháp bổn
như vô pháp: Như là không thở: Thể Nhập chốn tịch tĩnh như nhiên,
biết cảm nhận luồng hơi thầm lặng Vô Ra. Năng sở song vong.
“Cảm giác vô,
Cảm giác ra.”
Cảm giác Vô Ra, vì khi nhận dạng cảm giác
(bóng dáng) của một đối tượng mà chưa được nhận thức (chưa được đặt tên
hay đọc tên) tên đối tượng là chỉ thể nhập nơi tịch tĩnh y nhiên, tức
là cảm giác chỗ đối tượng chưa thành hình, chưa có tên (giả danh), đó
cũng gọi là tri thức nguyên thủy hay tuệ giác của chân trí. Cảm nhận
luồng hơi vô luồng hơi ra mà thôi. Khi không có mặt đối tượng thì làm gì
có hỷ lạc trong tâm.
Khi xả lạc xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm
thọ trước, vị ấy chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc,
xả niệm thanh tịnh.
Chánh Giác (Vô niệm: buông xả}
Buông xả và ngưng động: Từng hơi thở
tự nhiên tự động hiện hữu rõ ràng: nó-là-nó tại-đó và lúc đó mà thôi,
một trạng thái trống rỗng. Vô Niệm
Trạng thái thân chứng nhờ thể nhập chốn
tịch tĩnh như nhiên
Tức là phải trải qua ba giai đoạn trên
(huân tập kinh nghiệm thuần thục), để hành giai đoạn thứ tư nầy một cách
rốt ráo, nghĩa là vô tướng vô thức và vô trí (hay vô tánh) tức
là vô niệm, từng chập hơi thở tự nhiên và tự động vào, ra, hiện hữu
rõ ràng rỗng không). Khi Phật đã trải qua ba lối thở trên (kinh nghiệm)
là đã đạt được chánh trí rồi như các kinh Phật đã giáo hóa chúng sanh
sau này. Ðó là lúc Bồ Tát đã đoạn diệt cảm thọ vui buồn, vượt khỏi ái
thủ hữu được minh tâm và giải thoát. Giai đoạn thứ tư này là Pháp
mà Phật đã thể hiện được Tánh Giác còn gọi là Pháp Vô Niệm, Buông
Xả là không Niệm Tướng , không Niệm Thức và cả không dùng Trí
mà ngộ nhập vào từng dòng hơi vô ra tự động hiện hữu tư
nhiên rõ ràng trong trống không. Ðó là Thiền Thứ Tư.
v.v….
d). Dùng Ðịnh Niệm Phật hoặc Chú..
Tập trung (nhứt tâm) vào lục tự Di Ðà
hơặc lực tự Ðại Minh Chú, rồi dùng trí tuệ (cái biết sát na hiện tiền)
để tận diệt lực tự.
Thở vô, niệm Nam Mô A Di Ðà Phật, khi thở
ra tôi biết niệm Phật hoặc,
Thở vô, niệm Án Ma Ni Bát Di Hồng, khi
thở ra tôi biệt niệm Chú.
Ðịnh niệm hơi thở hay đinh niệm Phật,
Chú, hoặc định niệm xứ, miên mật không đứt đoạn theo thời thiền.
VIII. Kết Luận
Từ tập trung được nhứt tâm hay tâm được
định thì sự hiểu biết thâm sâu hơn. Nhưng những gì tâm gom lại mà không
giải quyết để cho tư tưởng được hiểu biết đó lăn trôi theo thời gian làm
cho tâm chứa thêm nhiều v ọng tưởng. Cho nên Phật dùng trí tuệ để đoạn
diệt dòng tư tưởng này. Chủ đích Kinh Trí đức Phật lý giải một cách sâu
sắc về pháp giới đồng thời tuyên bố cứu cánh của trí. Chứng trí là thực
tướng của trí giác, trí tuệ hay trí bát nhã, tức tri thức đúng cái tri
thức sai lầm (nhi nguyên) là giải thoát mọi phiền não, nhân duyên chằng
chịt, cũng là tự giác và giác tha. Khi tuyên bố chứng đắc trí là đã đoạn
tận sự sanh diệt, Chứng trí là một thực tại tuyệt đối là thấy biết như
thật như chân. Nhân duyên pháp giới là dòng lưu chuyển của hiện tượng
luôn đổi thay, tuy vậy trong cái chuyển động có cái thường hằng bất
biến.Trong kinh Trí, Phật giảng rõ ý nghĩa sâu xa về pháp giới, một sự
duyên khởi nhân duyên chằng chịt luôn trói buộc con người trong vòng mắc
xích của thế giới hiện tượng vô thường, từ đó gom lại tập trung một mắc
xích vào nhứt tâm. Khi nhứt tâm bất loạn tức là tâm định và pháp giải
thoát xiềng xích, đó tức sự giải thoát bên trong (hay nội tâm) phải
dung trí tuệ để diệt tận tất cả mọi chấp thủ trong tâm. Chân như pháp
giới hay pháp giới duyên khởi, hay chân không diệu hữu là thực tại hiện
hữu trong không gian và thời gian. Thực tại duyên khởi này là một hổn
hợp chơn thật và giả dối, tốt và xấu, thiện và ác v.v... của tâm thức
luôn lôi kéo con người vào vòng lậu hoặc trong dục giới mà phải bị sanh
tử luân hồi mãi. Cho nên Phật dạy phải dùng pháp chánh trí tuệ để nhận
thức thấy như chơn biết như thật (đệ nhất nghĩa của đối tượng) để xóa
những điều không thật, ác, xấu hay vô minh, mới có thể mở ra thế giới
tuệ giác vượt khỏi đám mây mù vốn che lấp bản thể trong sáng của chơn
tâm,Rèn luyện trí tuệ là một chuổi dài tu tập; chân trí, thấy như thật
biết như chân, liểu tri ý nghĩa sâu xa của pháp giớ (định tâm), là sự
hiểu biết rõ nhân duyên quả của các pháp, để hoàn thiện trí giác (giác
trí tuệ) và giới luật, đó là phạm hạnh đã vững, nhưng chưa đủ, còn phải
không còn tái sanh, tức không còn sanh diệt, không lập lại nữa, khi nhân
duyên đoạn diệt là thể nhập thế giới chơn thường, chơn lạc, chơn ngã,
chơn tịnh. Ðó mới là công năng hoàn hão của trí tuệ.
Tham
khảo
Ðiều Giác Ngộ 5. Kinh Bát Ðại Nhân Gíac.
Phổ Nguyệt, đăng trong website Tạng Thư Phật Học.
Kinh Na Tiên Tỳ Kheo.
Cao Hữu Ðính dịch Việt từ Pali, đăng
trong website Tạng Thư Phật Học:
http://www.tangthuphathoc,net
Kinh Trí: Thực Tướng Nhân Duyên Của Pháp
Giới. Phổ Nguyệt, trích trong website Tạng Thư Phật Học.
Pháp Tu Chứng Chánh Ðẳng Giác Của Ðức
Phật. Phổ Nguyệt, trích trong Tạng Thư Phật Học.
Trí Tuệ Trong Ðạo Ph
ật.Thiền Thất Viên Giác. Thích Thông
Huệ, trích trong website Quảng Ðức (Phật Học 1):
http://www.quangduc.com
Thực Tại Và Chí Ðạo (Tử Thư Tây Tạng, Tử
Thư Sống Chết). Phổ Nguyệt, trích trong website Tạng Thư Phật học.
---o0o---
Cập nhật: 01-09-2010
Trở về Thư Mục PG & Xã Hội
Đầu trang
Biên tập nội
dung: Tỳ Kheo Thích Nguyên Tạng
Xin gởi bài mới và ý kiến đóng góp cho Trang
Nhà qua địa chỉ: quangduchomepage@gmail.com
Địa chỉ gởi thư: Tu Viện Quảng Đức, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic.
3060. Tel: 61. 03. 9357 3544

Server: Apache

Accept-Ranges: bytes

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
0938 364 788
0
Giỏ hàng
|
Đăng nhập
Trang chủ
Giới thiệu
Sản phẩm
Giải pháp
Dịch vụ
Hỗ trợ
Tin tức
Liên hệ
MÁY QUÉT MÃ VẠCH
Máy Quét Intermec
Máy Quét Denso
Máy Quét Motorola
Máy Quét Microscan
Máy Quét Datalogic
Máy Quét Newland
Máy Quét Scantech
Máy Quét Unitech
Máy Quét Honeywell
Máy quét mã vạch Zebra
Máy Quét Posiflex
Máy quét mã vạch Socket Mobile
MÁY IN MÃ VẠCH
Máy In Barcode Intermec
Máy In Barcode Toshiba
Máy In Barcode Citizen
Máy In Barcode Ring
Máy In Barcode TSC
Máy In Barcode Zebra
Máy In Barcode Datamax
Máy In Barcode Printronix
Máy In Avery Dennison
Máy In Barcode Sato
Máy in mã vạch Star Micronics
MÁY BÁN HÀNG POS
Máy POS Wincor Nixdorf
Máy POS IBM
Máy POS Toshiba Tec
Máy POS Elo
Máy POS Partner Tech
Máy POS Posiflex
Máy POS Fec
Máy POS Puritron
Máy POS Fujitsu
Máy POS Panasonic
Máy POS PAR
Máy POS HP
Máy POS Nec
Máy POS Casio
MÁY IN DI ĐỘNG
Máy in di độngToshiba
Máy in di động Citizen
Máy In Di Động Star
Máy in di động Extech
Máy in di động Oneil
Máy in di động Intermec
Máy in di động Zebra
Máy in di động TSC
Máy in di động Epson
Máy in di động Partner Tech
MÁY IN HÓA ĐƠN
Máy In Bill Wincor Nixdorf
Máy In Bill Star Micronics
Máy In Bill Citizen
Máy In Bill Espon
Máy In Bill Toshiba Tec
Máy In Bill Zebra
MÁY KIỂM KHO
Máy Kiểm Kho Intermec
Máy Kiểm Kho Honeywell
Máy Kiểm Kho Cipherlab
Máy Kiểm Kho Casio
Máy Kiểm Kho Motorola
Máy Kiểm Kho Denso
Máy Kiểm Kho Datalogic
Máy Kiểm Kho Newland
Máy kiểm kho Zebra
Máy kiểm kho Partner Tech
MÁY IN THẺ
Máy In Thẻ Zebra
Máy In Thẻ Fargo
Máy In Thẻ Hiti
Máy In Thẻ Datacard
MÁY TÍNH & MÁY CHỦ
Máy bộ
Máy tính xách tay
Máy chủ
Thiết bị định vị GPS
Thiết bị mạng
Máy tính bảng
CÂN ĐIỆN TỬ
Cân Mettler Toledo
Cân điện tử DIGI
Cân Điện Tử Bizerba
Cân điện tử Kretz
MÁY TÍNH BẢNG POS
Máy tính bảng POS Partner Tech
MÁY CHẤM CÔNG
Vigilance
ZK Software
PHỤ KIỆN POS
RFID
Vật liệu mã vạch
Thiết bị phụ trợ POS
Phụ kiện máy in thẻ
Phụ kiện khác
MÁY IN VĂN PHÒNG
Espon
HP
Samsung
PHẦN MỀM
Operating Systems
Office tools
Phần mềm khác
Y tế
Nhà hàng / Dịch vụ giải trí
Raptor
Vista Cinema
Transight POS Solutions.
Infor
Giải pháp khác
Sản xuất
Bán lẻ
LS Retail
Wincor Nixdorf
Retail Solutions Aralco
Giải pháp quản lý doanh nghiệp Microsoft Dynamics
Eurostop
Các giải pháp bán lẻ khác
Các dịch vụ
Vận tải và hậu cần
Sky Frog
Các giải pháp khác
Các giải pháp liên ngành
RFID
Các giải pháp khác
Tiếp thị trên di động
POS thanh toán
Sự chế tạo
Mua sắm
Cửa hàng
Kho vận
Tích hợp hệ thống
Giải pháp hệ thống ICT
Thiết bị và license phần mềm
Các giải pháp khác
Review
4.5
196
Sản phẩm
MÁY QUÉT MÃ VẠCH
MÁY IN MÃ VẠCH
Máy In Barcode Intermec
Máy In Barcode Toshiba
Máy In Barcode Citizen
Máy In Barcode Ring
Máy In Barcode TSC
Máy In Barcode Zebra
Máy In Barcode Datamax
Máy In Barcode Printronix
Máy In Avery Dennison
Máy In Barcode Sato
Máy in mã vạch Star Micronics
MÁY BÁN HÀNG POS
MÁY IN DI ĐỘNG
MÁY IN HÓA ĐƠN
MÁY KIỂM KHO
MÁY IN THẺ
MÁY TÍNH & MÁY CHỦ
CÂN ĐIỆN TỬ
MÁY TÍNH BẢNG POS
MÁY CHẤM CÔNG
PHỤ KIỆN POS
MÁY IN VĂN PHÒNG
PHẦN MỀM
Đang online : 54 Tổng truy cập : 4265306
Tìm sản phẩm
Từ khóa
Tìm trong
Tất cả
Mã sản phẩm
Tên sản phẩm
Nhãn hiệu
Giá từ (USD)
Đến giá (USD)
Sản phẩm TOSHIBA đạt tiêu chuẩn Bộ Công Thương
Thông tư
30/2011/TT-BCT
Trang chủ
Sản Phẩm
MÁY IN MÃ VẠCH
Máy In Barcode Datamax
Máy In Barcode Datamax
Máy In Mã vạch Datamax
H-8308p
Giá bán:
Call
Máy in mã vạch Datamax
Workstation 1110
Giá bán:
Call
Máy in mã vạch Datamax
S-Class
Giá bán:
Call
Máy in mã vạch Datamax
Performance
Giá bán:
Call
Máy in mã vạch Datamax MP
COMPACT 4
Giá bán:
Call
Máy in mã vạch Datamax
M-Class Mark II
Giá bán:
Call
Máy in mã vạch Datamax
I-Class Mark II
Giá bán:
Call
Máy in mã vạch Datamax
I-Class
Giá bán:
Call
Máy in mã vạch Datamax
H-Class
Giá bán:
Call
Máy in mã vạch Datamax
E-Class Mark III
Giá bán:
Call
Máy in mã vạch Datamax
E-Class Mark II
Giá bán:
Call
Máy in mã vạch Datamax
A-Class Mark II
Giá bán:
Call
Khuyến Mãi Hot
© Bản quyền 2017 TVINTEC Co., Ltd. Bảo lưu mọi quyền.
Tvintec
|
Sitemap
|
Liên hệ
|
CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ TRÍ VINH
Address
:
51/108 Cao Thang Str, Ward 3, Dist 3, Ho Chi Minh City, Viet Nam
Tel
:
(84-8)
3835 2538
Fax
:
(84-8)
3835 2539
Email
:
info@tvintec.com.vn
URL
:
www.tvintec.com.vn

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Connection: Upgrade, close

Content-Type: text/html


text:
Citroen đánh dấu sự trở lại của mình tại WRC 2017 và Paris Motor Show sắp tới với mẫu xe C3 WRC Concept mới.
Điểm danh những siêu xe hàng đầu với động cơ 6 xi lanh
Sắp khai màn triển lãm ô tô lớn nhất từ trước tới nay
Hãng xe hơi Pháp Citroen đánh dấu sự trở lại của mình tại FIA World Rally Championship (WRC) vào năm 2017 với mẫu xe C3 WRC Concept mới, đồng thời chiếc xe này cũng sẽ xuất hiện tại Paris Motor Show sắp tới.
Được phát triển dựa trên mẫu C3 mới nhất, C3 WRC Concept có kích thước 4.150 mm dài và 1.900 mm rộng, làm cho nó dài hơn và rộng hơn so với chiếc Citroen DS3 WRC trước đó.
Cánh gió trước đi kèm với cản trước, cản sau được trang bị với một bộ khuếch tán, cánh lướt gió sau mở rộng hỗ trợ khí động học lớn hơn. Mặc dù kích thước của xe được tăng thêm, nhưng chiếc concept mới vẫn nhẹ hơn 25 kg so với mẫu xe đua Citroen 2015.
Autocar UK đưa tin, mặc dù được gọi là một xe concept, nhưng ngoại thất C3 WRC dường như được xác định là thiết kế chính của chiếc xe sản xuất, điều này có nghĩa là nó có thể được sử dụng trong mùa giải năm sau với những thay đổi tối thiểu cần thiết.
Động cơ tăng áp bốn xi-lanh 1,6 lít sẽ được trang bị cho bản concept mới này, sản xuất công suất 380 hp, mạnh hơn 80 hp so với mẫu tiền nhiệm.
C3 WRC concept đang ở chặng đua cuối cùng để thực hiện việc ra mắt tại Monte Carlo Rally trong tháng Giêng năm 2017, nơi mà nó sẽ “đứng lên” chống lại những chiếc xe sản xuất của các hãng như Volkswagen, Hyundai và Toyota, trong đó cũng sẽ đánh dấu sự trở lại của mình tại WRC kể từ khi nó tách ra vào năm 1999.
Một số hình ảnh chiếc Citroen C3 WRC Concept mới:

markdown:
## Citroen đánh dấu sự trở lại của mình tại WRC 2017 và Paris Motor Show sắp tới với mẫu xe C3 WRC Concept mới.
[Điểm danh những siêu xe hàng đầu với động cơ 6 xi lanh](http://m.24h.com.vn/o-to/diem-danh-nhung-sieu-xe-hang-dau-voi-dong-co-6-xi-lanh-c747a820434.html) [Sắp khai màn triển lãm ô tô lớn nhất từ trước tới nay](http://m.24h.com.vn/o-to/sap-khai-man-trien-lam-o-to-lon-nhat-tu-truoc-toi-nay-c747a820344.html)
Hãng xe hơi Pháp Citroen đánh dấu sự trở lại của mình tại FIA World Rally Championship (WRC) vào năm 2017 với mẫu xe C3 WRC Concept mới, đồng thời chiếc xe này cũng sẽ xuất hiện tại Paris Motor Show sắp tới.
Được phát triển dựa trên mẫu C3 mới nhất, C3 WRC Concept có kích thước 4.150 mm dài và 1.900 mm rộng, làm cho nó dài hơn và rộng hơn so với chiếc Citroen DS3 WRC trước đó.
Cánh gió trước đi kèm với cản trước, cản sau được trang bị với một bộ khuếch tán, cánh lướt gió sau mở rộng hỗ trợ khí động học lớn hơn. Mặc dù kích thước của xe được tăng thêm, nhưng chiếc concept mới vẫn nhẹ hơn 25 kg so với mẫu xe đua Citroen 2015.
Autocar UK đưa tin, mặc dù được gọi là một xe concept, nhưng ngoại thất C3 WRC dường như được xác định là thiết kế chính của chiếc xe sản xuất, điều này có nghĩa là nó có thể được sử dụng trong mùa giải năm sau với những thay đổi tối thiểu cần thiết.
Động cơ tăng áp bốn xi-lanh 1,6 lít sẽ được trang bị cho bản concept mới này, sản xuất công suất 380 hp, mạnh hơn 80 hp so với mẫu tiền nhiệm.
C3 WRC concept đang ở chặng đua cuối cùng để thực hiện việc ra mắt tại Monte Carlo Rally trong tháng Giêng năm 2017, nơi mà nó sẽ “đứng lên” chống lại những chiếc xe sản xuất của các hãng như
[Volkswagen](http://m.24h.com.vn/o-to-volkswagen-c747e4520.html), Hyundai và Toyota, trong đó cũng sẽ đánh dấu sự trở lại của mình tại WRC kể từ khi nó tách ra vào năm 1999.
Một số hình ảnh chiếc Citroen C3 WRC Concept mới:

X-Cache: QuickCache v24h-version - file

Connection: close

Cache-Control: public

Content-Type: text/html; charset=Utf-8


text:
Đc: 74 ĐƯỜNG SỐ 7- P 17 - Q.GÒ VẤP -TP.HCM
Tel:
0908880322
Gợi ý tìm kiếm : Giấy A4 Exel 70, Bán bìa còng ...
Hotline:
0908880322
Văn Phòng Phẩm
Bán văn phòng phẩm
Bảng giá vpp 2018
Bảng giá văn phòng phẩm
Cung cấp văn phòng phẩm
Danh mục
Trang chủ
VĂN PHÒNG PHẨM KHÁC
BÀN CẮT GIẤY – BAO THƯ
MỰC DẤU – NAME CARD
HỒ DÁN – ĐỒ CẮT KEO
GÔM – MÁY BẤM KIM – GỖ KIM
TẬP SỔ
MÁY TÍNH CASIO
KÉO – KỆ VIẾT – KẸP GIẤY – KIM BẤM
BĂNG KEO – CẮT KEO
BẢNG TÊN NHÂN VIÊN
BÌA HỒ SƠ
BÚT VIẾT CÁC LOẠI
ĐĨA CD – DAO RỌC GIẤY LƯỠI DAO
BIỂU MẪU – SỔ SÁCH
KHẮC DẤU TỰ ĐỘNG
Văn Phòng Phẩm
VĂN PHÒNG PHẨM NỘI THÀNH
Văn phòng phẩm Quận 1
Văn phòng phẩm Quận 3
Văn phòng phẩm Quận 4
Văn phòng phẩm Quận 10
Văn phòng phẩm Quận 11
Văn phòng phẩm Quận 12
Văn phòng phẩm Quận Bình Thạnh
Văn phòng phẩm Quận Gò Vấp
Văn phòng phẩm Quận Phú Nhuận
Văn phòng phẩm Quận Tân Bình
VĂN PHÒNG PHẨM NGOẠI THÀNH
Văn phòng phẩm Quận 5
Văn phòng phẩm huyện Bình Chánh
Văn phòng phẩm Quận 2
Văn phòng phẩm Quận 6
Văn phòng phẩm Quận 7
Văn phòng phẩm Quận 8
Văn phòng phẩm Quận 9
Văn phòng phẩm huyện Củ Chi
Văn phòng phẩm huyện Hóc Môn
Văn phòng phẩm huyện Nhà Bè
Văn phòng phẩm Quận Bình Tân
Văn phòng phẩm quận Tân Phú
Văn phòng phẩm quận Thủ Đức
GIẤY VĂN PHÒNG – GIẤY PHOTO
GIẤY IN A3 A4 A5
GIẤY GHI CHÚ – GIẤY THAN – GIẤY FAX
GIẤY VI TÍNH LIÊN SƠN
GIẤY PHOTO A3 A4 A5
PHIM MÁY FAX
Liên hệ
Trang chủ
Các bài viết với từ khóa: "
bảng giá Văn phòng phẩm
"
Văn phòng phẩm hoàng lâm giá trị nằm ở chất lượng dịch vụ
028.39848621
Bán văn phòng phẩm chất lượng giá rẻ nhất thị trường
028.39848621
Văn phòng phẩm Hoàng Lâm
|
Thay Dây Da Đồng Hồ Ở Tphcm
|
Cửa Hàng Dây Đồng Hồ Tại Tphcm
Trang chủ
VĂN PHÒNG PHẨM KHÁC
BÀN CẮT GIẤY – BAO THƯ
MỰC DẤU – NAME CARD
HỒ DÁN – ĐỒ CẮT KEO
GÔM – MÁY BẤM KIM – GỖ KIM
TẬP SỔ
MÁY TÍNH CASIO
KÉO – KỆ VIẾT – KẸP GIẤY – KIM BẤM
BĂNG KEO – CẮT KEO
BẢNG TÊN NHÂN VIÊN
BÌA HỒ SƠ
BÚT VIẾT CÁC LOẠI
ĐĨA CD – DAO RỌC GIẤY LƯỠI DAO
BIỂU MẪU – SỔ SÁCH
KHẮC DẤU TỰ ĐỘNG
Văn Phòng Phẩm
VĂN PHÒNG PHẨM NỘI THÀNH
Văn phòng phẩm Quận 1
Văn phòng phẩm Quận 3
Văn phòng phẩm Quận 4
Văn phòng phẩm Quận 10
Văn phòng phẩm Quận 11
Văn phòng phẩm Quận 12
Văn phòng phẩm Quận Bình Thạnh
Văn phòng phẩm Quận Gò Vấp
Văn phòng phẩm Quận Phú Nhuận
Văn phòng phẩm Quận Tân Bình
VĂN PHÒNG PHẨM NGOẠI THÀNH
Văn phòng phẩm Quận 5
Văn phòng phẩm huyện Bình Chánh
Văn phòng phẩm Quận 2
Văn phòng phẩm Quận 6
Văn phòng phẩm Quận 7
Văn phòng phẩm Quận 8
Văn phòng phẩm Quận 9
Văn phòng phẩm huyện Củ Chi
Văn phòng phẩm huyện Hóc Môn
Văn phòng phẩm huyện Nhà Bè
Văn phòng phẩm Quận Bình Tân
Văn phòng phẩm quận Tân Phú
Văn phòng phẩm quận Thủ Đức
GIẤY VĂN PHÒNG – GIẤY PHOTO
GIẤY IN A3 A4 A5
GIẤY GHI CHÚ – GIẤY THAN – GIẤY FAX
GIẤY VI TÍNH LIÊN SƠN
GIẤY PHOTO A3 A4 A5
PHIM MÁY FAX
Liên hệ

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Vary: Cookie,Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Theo đó, khoảng 16 giờ 30 cùng ngày, lực lượng chức năng đã ập vào kiểm tra cơ sở kinh doanh sầu riêng của ông Nguyễn Đức Trọng khi cơ sở này đang thực hiện hành vi nhúng sầu riêng vào các xô đựng dung dịch hóa chất lạ.
Tại thời điểm kiểm tra, cơ sở này đang tiến hành nhúng khoảng 200 quả sầu riêng có tổng khối lượng hơn 300 kg. Ngay lập tức, công an đã lập biên bản thu giữ 3 chai dung dịch 500ml chưa sử dụng, cùng 35 vỏ chai khác.
Làm việc với công an, ông Trọng khai nhận dung dịch được sử dụng để tẩm ướp sầu riêng là dung dịch phân bón lá cao cấp HPC-97 HXN. Cơ sở của ông đã áp dụng phương thức này được 2 tháng nay. Toàn bộ sầu riêng được nhúng vào tối hôm trước dự kiến sẽ được cơ sở xuất bán đến các tỉnh phía Bắc vào sáng sớm ngày hôm sau.
Hiện, cơ quan chức năng đã tiến hành thu giữ các chai lọ hóa chất, niêm phong toàn bộ số sầu riêng tang vật để tiến hành xử lý theo quy định.
Tác giả bài viết: Phạm Hoàng
Ý kiến bạn đọc
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn

markdown:
![ Ám ảnh nghĩ về tương lai của các con khi không còn bố](http://img.f31.vnecdn.net/2017/04/01/f57a4cb7bc0b8047236ac1fd9cbf0a-3950-4419-1491007267_500x300.jpg)
![ Ám ảnh nghĩ về tương lai của các con khi không còn bố](http://img.f31.vnecdn.net/2017/04/01/f57a4cb7bc0b8047236ac1fd9cbf0a-3950-4419-1491007267_500x300.jpg)
Theo đó, khoảng 16 giờ 30 cùng ngày, lực lượng chức năng đã ập vào kiểm tra cơ sở kinh doanh sầu riêng của ông Nguyễn Đức Trọng khi cơ sở này đang thực hiện hành vi nhúng sầu riêng vào các xô đựng dung dịch hóa chất lạ.
Tại thời điểm kiểm tra, cơ sở này đang tiến hành nhúng khoảng 200 quả sầu riêng có tổng khối lượng hơn 300 kg. Ngay lập tức, công an đã lập biên bản thu giữ 3 chai dung dịch 500ml chưa sử dụng, cùng 35 vỏ chai khác.
Làm việc với công an, ông Trọng khai nhận dung dịch được sử dụng để tẩm ướp sầu riêng là dung dịch phân bón lá cao cấp HPC-97 HXN. Cơ sở của ông đã áp dụng phương thức này được 2 tháng nay. Toàn bộ sầu riêng được nhúng vào tối hôm trước dự kiến sẽ được cơ sở xuất bán đến các tỉnh phía Bắc vào sáng sớm ngày hôm sau.
Hiện, cơ quan chức năng đã tiến hành thu giữ các chai lọ hóa chất, niêm phong toàn bộ số sầu riêng tang vật để tiến hành xử lý theo quy định.
**Tác giả bài viết: **Phạm Hoàng
**Những tin mới hơn** **Những tin cũ hơn**

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-Control: max-age=0, private, no-store, no-cache, must-revalidate

Set-Cookie: nv4c_a6dO7_nvvithemever=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/; domain=.vantamlong.com; httponly

Vary: Accept-Encoding

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
Công ty cổ phần vật tư và thương mại Hoàng LongTrụ sở chính :Số 38, ngõ 130, Đường Tựu Liệt - Văn Điển - Thanh Trì - Hà NộiVăn phòng giao dịch : số 35B Đường Nguyễn Huy Tưởng - Thanh xuân - Hà NộiNhà máy sản xuất Giấy dầu : Hoàng Đông - Hoàng Long - Phú Xuyên - Hà NộiĐiện thoại 0435579 471 / Fax : 0435579 472Email:vattukythuatvn@gmail.com .Website 1 :vattukythuatvn.com
Hỗ trợ bán hàng : 0904 99 36 46
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ VÀ THƯƠNG MẠI HOÀNG LONGTrụ sở chính: Số 38, Ngõ 130, Đường Tựu Liệt, Quốc Bảo, Văn Điển, Thanh Trì, Hà Nội Nhà máy sản xuất Giấy Dầu : Hoàng Đông - Hoàng Long - Phú Xuyên - Hà NộiVăn phòng giao dịch: Số 35B Đường Nguyễn Huy Tưởng - Thanh Xuân - Hà NộiĐiện thoại: 0435579471 / Fax: 0435579472. Email: vattukythuatvn@gmail.com. Website : vattukythuatvn.com Hỗ trợ bán hàng : 0904 99 36 46 NHÀ SẢN XUẤT CÁC SẢN PHẨM GIẤY DẦU SỐ 1 VIỆT NAM
NHÀ SẢN XUẤT CÁC SẢN PHẨM GIẤY DẦU SỐ 1 VIỆT NAM

Cache-Control: private, no-store

Content-Type: text/html; charset=utf-8