text:
Sức bền vật liệu - Lê Đức Thanh
Chia sẻ: Trần Trung Hiếu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:259
4.687
lượt xem 1.775
download
lượt xem 1.775
download
Sức bền vật liệu - Lê Đức Thanh
Mô tả tài liệu
Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ
Sức bền vật liệu (SBVL) là môn học kĩ thuật cơ sở của các ngành kĩ thuật (Xây dựng, Cơ khí, Cầu đường, Kiến trúc,...). Mục đích của SBVL là nghiên cứu các qui luật ứng xử, ứng suất và biến dạng của vật liệu dưới tác dụng của các nhân tố bên ngoài.
Chủ đề:
Bình luận(2) Đăng nhập để gửi bình luận!
Nội dung Text: Sức bền vật liệu - Lê Đức Thanh
- GV: Leâ Ñöùc Thanh Chöông 1 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN 1.1 KHAÙI NIEÄM VEÀ MOÂN HOÏC SÖÙC BEÀN VAÄT LIEÄU ( SBVL )- ÑOÁI TÖÔÏNG, NHIEÄM VUÏï, ÑAËC ÑIEÅM CUÛA MOÂN SBVL 1.1.1 ÑOÁI TÖÔÏNG NGHIEÂN CÖÙU CUÛA SBVL- HÌNH DAÏNG VAÄT THEÅ SBVL nghieân cöùu vaät theå thöïc ( coâng trình, chi tieát maùy …) Vaät theå thöïc coù bieán daïng döôùi taùc duïng cuûa nguyeân nhaân ngoaøi ( taûi troïng, nhieät ñoä, laép raùp caùc chi tieát cheá taïo khoâng chính xaùc…) Vaät theå thöïc söû duïng trong kyõ thuaät ñöôïc chia ra ba loaïi cô baûn: Khoái: coù kích thöôùc theo ba phöông töông ñöông: Ñeâ ñaäp, moùng maùy... H. 1.2 Vaät theå daïng taám voû H. 1.1 Vaät theå daïïng khoái Taám vaø voû: vaät theå moûng coù kích thöôùc theo moät phöông raát nhoû so vôùi hai phöông coøn laïi; taám coù daïng phaúng, voû coù daïng cong: saøn nhaø, maùi voû Thanh: vaät theå daøi coù kích thöôùc theo moät phöông raát lôùn so vôùi hai phöông coøn laïi: thanh daøn caàu, coät ñieän, truïc maùy… SBVL nghieân cöùu thanh, heä thanh. Thanh ñöôïc bieåu dieån baèng truïc thanh vaø maët caét ngang F vuoâng goùc vôùi truïc thanh H. 1.3 Truïc thanh vaø maët (H.1.3). caét ngang Truïc thanh laø quyõ tích cuûa troïng taâm maët caét ngang. Caùc loaïi thanh (H.1.4): +Thanh thaúng, cong: truïc thanh thaúng, a) cong, +Heä thanh : thanh gaõy khuùc c) b) d) (phaúng hay khoâng gian) Caù c daïng truïc thanh H. 1.4 http://www.ebook.edu.vn Chöông 1: Khaùi nieäm cô baûn 1
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 1.1.2 Nhieäm vuï: SBVL laø moân hoïc kyõ thuaät cô sôû, nghieân cöùu tính chaát chòu löïc cuûa vaät lieäu ñeå ñeà ra caùc phöông phaùp tính caùc vaät theå chòu caùc taùc duïng cuûa caùc nguyeân nhaân ngoaøi, nhaèm thoaû maõn yeâu caàu an toaøn vaø tieát kieäm vaät lieäu. ♦ Vaät theå laøm vieäc ñöôïc an toaøn khi: - Thoûa ñieàu kieän beàn : khoâng bò phaù hoaïi (nöùt gaõy, suïp ñoå…). - Thoûa ñieàu kieän cöùng: bieán daïng vaø chuyeån vò naèm trong moät giôùi haïn cho pheùp. - Thoûa ñieàu kieän oån ñònh : baûo toaøn hình thöùc bieán daïng ban ñaàu. ♦ Thöôøng, kích thöôùc cuûa vaät theå lôùn thì khaû naêng chòu löïc cuõng taêng vaø do ñoù ñoä an toaøn cuõng ñöôïc naâng cao; tuy nhieân, vaät lieäu phaûi duøng nhieàu hôn neân naëng neà vaø toán keùm hôn. Kieán thöùc cuûa SBVL giuùp giaûi quyeát hôïp lyù maâu thuaãn giöõa yeâu caàu an toaøn vaø tieát kieäm vaät lieäu. ♦ Ba baøi toaùn cô baûûn cuûa SBVL: + Kieåm tra caùc ñieàu kieän beàn, cöùng, oån ñònh.(Thaåm keá) + Ñònh kích thöôùc, hình daùng hôïp lyù cuûa coâng trình hay chi tieát maùy. + Ñònh giaù trò cuûa caùc nguyeân nhaân ngoaøi ( taûi troïng, nhieät ñoä…) cho pheùp taùc duïng ( Söûa chöõa) 1.1.3 Ñaëc ñieåm: ♦ SBVL laø moân khoa hoïc thöïc nghieäm: Ñeå ñaûm baûo söï tin caäy cuûa caùc phöông phaùp tính, moân hoïc keát hôïp chaët cheõ giöõa nghieân cöùu thöïc nghieäm vaø suy luaän lyù thuyeát. Nghieân cöùu thöïc nghieäm nhaèm phaùt hieän ra tính chaát öùng xöû cuûa caùc vaät lieäu vôùi caùc daïng chòu löïc khaùc nhau, laøm cô sôû ñeà xuaát caùc giaû thieát ñôn giaûn hôn ñeå xaây döïng lyù thuyeát. Vì vaäy, lyù thuyeát SBVL mang tính gaàn ñuùng. Thí nghieäm kieåm tra caùc lyù thuyeát tính toaùn ñaõ xaây döïng Trong nhieàu tröôøng hôïp, phaûi laøm thí nghieäm treân moâ hình coâng trình thu nhoû tröôùc khi xaây döïng hoaëc thöû taûi coâng trình tröôùc khi söû duïng. ♦ SBVL khaûo saùt noäi löïc ( löïc beân trong vaät theå ) vaø bieán daïng cuûa vaät theå ( Cô Lyù Thuyeát khaûo saùt caân baèng vaø chuyeån ñoäng cuûa vaät theå). ♦ SBVL cuõng söõ duïng caùc keát quaû cuûa Cô Lyù Thuyeát http://www.ebook.edu.vn Chöông 1: Khaùi nieäm cô baûn 2
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 1.2 NGOAÏI LÖÏC- CAÙC LOAÏI LIEÂN KEÁT- PHAÛN LÖÏC LIEÂN KEÁT 1.2.1 Ngoaïi löïc Taûi troïng a) Ñònh nghóa: Ngoaïi löïc laø löïc taùc ñoäng töø moâi tröôøng hoaëc vaät theå beân ngoaøi leân vaät theå ñang xeùt. Phaûn löïc b) Phaân loaïi : H. 1.5 Taûi troïng vaø phaûn löïc ♦ Taûi troïng : Ñaõ bieát tröôùc (vò trí, phöông vaø ñoä lôùn), thöôøng ñöôïc quy ñònh bôûi caùc quy phaïm thieát keá hoaëc tính toaùn theo traïng thaùi chòu löïc cuûa vaät theå. Taûi troïng goàm: +Löïc phaân boá: taùc duïng treân moät theå q tích, moät dieän tích cuûa vaät theå ( troïng löôïng baûn thaân, aùp löïc nöôùc leân thaønh beå...) Löïc phaân boá theå tích coù thöù nguyeân laø löïc/theå tích,hay [F/L3]. Löïc phaân boá dieän tích coù thöù nguyeân laø löïc/dieän tích, hay [F/L2]. h Neáu löïc phaân boá treân moät daûi heïp thì thay löïc phaân boá dieän tích baèng löïc phaân boá ñöôøng G vôùi cöôøng ñoä löïc coù thöù nguyeân laø löïc/chieàu daøi, hay [F/L] (H.1.6). Löïc phaân boá H. 1.6 Caùc loaïi löïc phaân ñöôøng laø loaïi löïc thöôøng gaëp trong SBVL. boá +Löïc taäp trung: taùc duïng taïi moät ñieåm cuûa vaät theå, thöù nguyeân [F]. Thöïc teá, khi dieän tích truyeàn löïc beù coù theå coi nhö löïc truyeàn qua moät ñieåm + Moâmen (ngaåu löïc) coù thöù nguyeân laø löïc x chieàu daøi hay [FxL] ♦ Phaûn löïc : laø nhöõng löïc thuï ñoäng (phuï thuoäc vaøo taûi troïng), phaùt sinh taïi vò trí lieân keát vaät theå ñang xeùt vôùi caùc vaät theå khaùc. c) Tính chaát taûi troïng ♦ Taûi troïng tónh: bieán ñoåi chaäm hay khoâng ñoåi theo thôøi gian, boû qua gia toác chuyeån ñoäng (boû qua löïc quaùn tính khi xeùt caân baèng). AÙp löïc ñaát leân töôøng chaén, troïng löôïng cuûa coâng trình laø caùc löïc tónh… ♦Taûi troïng ñoäng: löïc thay ñoåi nhanh theo thôøi gian, gaây ra chuyeån ñoäng coù gia toác lôùn ( rung ñoäng do moät ñoäng cô gaây ra, va chaïm cuûa buùa xuoáng ñaàu coïc…). Vôùi löïc ñoäng thì caàn xeùt ñeán söï tham gia cuûa löïc quaùn tính . http://www.ebook.edu.vn Chöông 1: Khaùi nieäm cô baûn 3
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 1.2.2 Lieân keát phaúng, phaûn löïc lieân keát, caùch xaùc ñònh 1.2.2.1 Caùc loaïi lieân keát phaúng vaø phaûn löïc lieân keát: Moät thanh muoán duy trì hình daïng, vò trí ban ñaàu khi chòu taùc ñoäng cuûa ngoaïi löïc thì noù phaûi ñöôïc lieân keát vôùi vaät theå khaùc hoaëc vôùi ñaát. ♦ Goái di ñoäng (lieân keát thanh): ngaên caûn moät chuyeån vò thaúng vaø phaùt sinh moät phaûn löïc R theo phöông cuûa lieân keát M H H (H.1.7a) V R ♦ Goái coá ñònh ( Lieân keát V c) a) b) khôùp, khôùp, baûn leà) : ngaên caûn H. 1.7 Lieân keát vaø phaûn löïc lieâ n keá t chuyeån vò thaúng theo phöông baát kyø vaø phaùt sinh phaûn löïc R cuõng theo phöông ñoù. Phaûn löïc R thöôøng ñöôïc phaân tích ra hai thaønh phaàn V vaø H (H.1.7b) ♦ Ngaøm: ngaên caûn taát caû chuyeån vò thaúng vaø chuyeån vò xoay. Phaûn löïc phaùt sinh trong ngaøm goàm ba thaønh phaàn V, H vaø M (H.1.7c) 1.2.2.2 Caùch xaùc ñònh phaûn löïc: Giaûi phoùng caùc lieân keát, thay baèng caùc phaûn löïc töông öùng, caùc phaûn löïc ñöôïc xaùc ñònh töø ñieàu kieän caân baèng tónh hoïc giöõa taûi trong vaø phaûn löïc. Baøi toaùn phaúng coù ba phöông trình caân baèng ñoäc laäp, ñöôïc thieát laäp ôû caùc daïng khaùc nhau nhö sau: = 0 (2 phöông X, Y khoâng song song) 1. ∑ X = 0; ∑ Y = 0; ∑ M O ∑ M A = 0; ∑ M B = 0; ∑ MC = 0 ( 3 ñieåmA, B, C khoâng thaúng haøng) 2. ∑ X = 0; ∑ M A = 0; ∑ M B = 0 (phöông AB khoâng vuoâng goùc vôùi X) 3. Baøi toaùn khoâng gian coù saùu phöông trình caân baèng ñoäc laäp, thöôøng coù daïng: ∑ X = 0; ∑ Y = 0; ∑ Z = 0; ∑ M / Ox = 0; ∑ M / Oy = 0; ∑ M / Oz = 0 Chuù yù:Ñeå coá ñònh moät thanh trong mp caàn toái thieåu 3 lieân keát ñôn ñeå choáng laïi 3 chuyeån ñoäng töï do. Neáu ñuû lieân keát vaø boá trí hôïp lyù 3 phaûn löïc seõ tìm ñöôïc töø 3 ptcb tænh hoïc.Thanh ñöôïc goïi laø tænh ñònh. Neáu soá lieân keát töông ñöông lôùn hôn 3 goïi laø baøi toaùn sieâu tænh. http://www.ebook.edu.vn Chöông 1: Khaùi nieäm cô baûn 4
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 1.3 CAÙC DAÏNG CHÒU LÖÏC VAØ BIEÁN DAÏNG CÔ BAÛN – CHUYEÅN VÒ 1.3.1Bieán daïng cuûa vaät theå: Trong thöïc teá, söï chòu löïc cuûa moät thanh coù theå phaân tích ra caùc daïng chòu löïc cô baûn: Truïc thanh khi chòu keùo (neùn) seõ daõn daøi (co ngaén) (H.1.8a,b) Truïc thanh chòu uoán seõ bò cong (H.1.8e) Thanh chòu xoaén thì truïc thanh vaãn thaúng nhöng ñöôøng sinh treân beà maët trôû thaønh ñöôøng xoaén truï (H1.8.d). Khi chòu caét, hai phaàn cuûa thanh coù xu höôùng tröôït ñoái vôùi nhau (H1.8.c). P P P 2P a) P P Δdx dx c) a) γ T2 T1 T1 T2 P b) d) b) H. 1.9 Caùc bieán daïng cô baûn e) Hình 1.8 Caùc daïng chòu löïc cô baûn 1.3.2 Bieán daïng cuûa phaân toá: Neáu töôûng töôïng taùch moät phaân toá hình hoäp töø moät thanh chòu löïc thì söï bieán daïng cuûa noù trong tröôøng hôïp toång quaùt coù theå phaân tích ra hai thaønh phaàn cô baûn: ♦ Phaân toá treân H.1.9a daøi dx chæ thay ñoåi chieàu daøi, khoâng thay ñoåi goùc. Δdx. Bieán daïng daøi tuyeät ñoái theo phöông x : Δdx Bieán daïng daøi töông ñoái theo phöông x : εx = dx ♦ Phaân toá treân H.1.9b chæ coù thay ñoåi goùc, khoâng thay ñoåi chieàu daøi Bieán daïng goùc hay goùc tröôït, kyù hieäu laø γ : Ñoä thay ñoåi cuûa goùc vuoâng ban ñaàu http://www.ebook.edu.vn Chöông 1: Khaùi nieäm cô baûn 5
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 1.3.3 Chuyeån vò: Khi vaät theå bò bieán daïng, caùc ñieåm P1 P3 trong vaät theå noùi chung bò thay ñoåi vò trí. Ñoä chuyeån dôøi töø vò trí cuõ cuûa ñieåm A A+ +C sang vò trí môùi A’ ñöôïc goïi laø chuyeån vò A’ + + C’ daøi. Goùc hôïp bôûi vò trí cuûa moät ñoaïn P4 P2 thaúng AC tröôùc vaø trong khi bieán daïng A’C’ cuûa vaät theå ñöôïc goïi laø chuyeån vò H. 1.10 goùc ( H.1.10). 1.4 Caùc giaû thieát Khi giaûi baøi toaùn SBVL, ngöôøi ta chaáp nhaän moät soá giaû thieát nhaèm ñôn giaûn hoaù baøi toaùn nhöng coá gaéng ñaûm baûo söï chính xaùc caàn thieát phuø hôïp vôùi yeâu caàu thöïc teá. 1.4.1 Giaû thieát veà vaät lieäu Vaät lieäu ñöôïc coi laø lieân tuïc, ñoàng nhaát, ñaúng höôùng vaø ñaøn hoài tuyeán tính. ♦ Ta töôûng töôïng laáy moät phaân toá bao quanh moät ñieåm trong vaät theå. Neáu cho phaân toá beù tuøy yù maø vaãn chöùa vaät lieäu thì ta noùi vaät lieäu lieân tuïc taïi ñieåm ñoù. Giaû thieát veà söï lieân tuïc cuûa vaät lieäu cho pheùp söû duïng caùc pheùp tính cuûa toaùn giaûi tích nhö giôùi haïn, vi phaân, tích phaân.... Trong thöïc teá, ngay caû vôùi vaät lieäu ñöôïc coi laø hoaøn haûo nhaát nhö kim loaïi thì cuõng coù caáu truùc khoâng lieân tuïc. Löïc ♦ Vaät lieäu ñoàng nhaát : Tính chaát cô hoïc taïi moïi ñieåm trong vaät theå laø nhö nhau. ♦ Vaät lieäu ñaúng höôùng : Tính chaát cô hoïc Bieán daïng taïi moät ñieåm theo caùc phöông ñeàu nhö nhau. H. 1.11 Ñaøn hoài tuyeán ♦ Tính chaát ñaøn hoài cuûa vaät theå laø khaû tính naêng khoâi phuïc laïi hình daïng ban ñaàu cuûa noù khi ngoaïi löïc thoâi taùc duïng. Neáu quan heä giöõa ngoaïi löïc vaø bieán daïng laø baäc nhaát, thì vaät lieäu ñöôïc goïi laø ñaøn hoài tuyeán tính (H.1.11). Giaû thieát vaät lieäu ñaøn hoài tuyeán tính laøm giaûm bôùt söï phöùc taïp cuûa baøi toaùn SBVL. http://www.ebook.edu.vn Chöông 1: Khaùi nieäm cô baûn 6
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 1.4.2 Giaû thieát veà sô ñoà tính Khi tính toaùn, ngöôøi ta thay vaät theå thöïc baèng sô ñoà tính (H1.12). q a) b) H. 1.12 Sô ñoà tính 1.4.3 Giaû thieát veà bieán daïng vaø chuyeån vò Vaät theå coù bieán daïng vaø chuyeån vò beù so vôùi kích thöôùc ban ñaàu cuûa vaät ⇒ Coù theå khaûo saùt vaät theå hoaëc caùc boä phaän cuûa noù treân hình daïng ban ñaàu ( tính treân sô ñoà khoâng bieán daïng cuûa vaät theå). Giaû thieát naøy xuaát phaùt ñieàu kieän bieán daïng vaø chuyeån vò lôùn nhaát trong vaät theå phaûi naèm trong moät giôùi haïn töông ñoái nhoû. Heä quaû: Khi vaät theå coù chuyeån vò beù vaø vaät lieäu ñaøn hoài tuyeán tính thì coù theå aùp duïng nguyeân lyù coäng taùc duïng nhö sau: Moät ñaïi löôïng do nhieàu nguyeân nhaân ñoàng thôøi gaây ra seõ baèng toång ñaïi löôïng ñoù do töøng nguyeân nhaân gaây ra rieâng leû. (H.1.13) P2 P1 P2 P1 2 1 H.1.13 Nguyeân lyù coäng taùc duïng Chuyeån vò Δ taïi ñaàu thanh do löïc P1 vaø P2 gaây ra coù theå phaân tích nhö sau: Δ (P1 , P2 ) = Δ1 (P1 ) + Δ2 (P2 ) Nguyeân lyù coäng taùc duïng bieán baøi toaùn phöùc taïp thaønh caùc baøi toaùn ñôn giaûn deã giaûi quyeát hôn. Vì vaäy, thöôøng ñöôïc söõ duïng trong SBVL. http://www.ebook.edu.vn Chöông 1: Khaùi nieäm cô baûn 7
- GV: Leâ Ñöùc Thanh Chöông 2 LYÙ THUYEÁT NOÄI LÖÏC 2.1 KHAÙI NIEÄM VEÀ NOÄI LÖÏC - PHÖÔNG PHAÙP KHAÛO SAÙT - ÖÙNG SUAÁT 1- Khaùi nieäm veà noäi löïc: Xeùt moät vaät theå chòu taùc duïng cuûa ngoaïi löïc vaø ôû traïng thaùi caân baèng (H.2.1). Tröôùc khi taùc duïng löïc, giöõa caùc phaân töû cuûa vaät theå luoân coù caùc löïc töông taùc giöõ cho vaät theå coù hình daùng nhaát ñònh. Döôùi taùc duïng cuûa ngoaïi löïc, caùc phaân töû cuûa vaät theå coù theå dòch laïi gaàn nhau hoaëc taùch xa nhau. Khi ñoù, löïc töông taùc giöõa caùc phaân töû cuûa vaät theå phaûi thay ñoåi ñeå choáng laïi caùc dòch chuyeån naøy. Söï thay ñoåi cuûa löïc töông taùc giöõa caùc phaân töû trong vaät theå ñöôïc goïi laø noäi löïc. Moät vaät theå khoâng chòu taùc ñoäng naøo töø beân ngoaøi thì ñöôïc goïi laø vaät theå ôû traïng thaùi töï nhieân vaø noäi löïc cuûa noù ñöôïc coi laø baèng khoâng. 2-Phöông phaùp khaûo saùt noäi löïc: Phöông phaùp maët caét Xeùt laïi vaät theå caân baèng vaø 1 ñieåm C trong vaät theå (H.2.1),. Töôûng töôïng moät maët phaúng Π caét qua C vaø chia vaät theå thaønh hai phaàn A vaø B; hai phaàn naøy seõ taùc ñoäng laãn nhau baèng heä löïc phaân boá treân dieän tích maët tieáp xuùc theo ñònh luaät löïc vaø phaûn löïc. Neáu taùch rieâng phaàn A thì heä löïc taùc ñoäng töø phaàn B vaøo noù phaûi caân baèng vôùi ngoaïi löïc ban ñaàu (H.2.2). P1 P6 P1 P2 P2 P5 A B A Δp P3 P4 P3 ΔF H.2.1 Vaät theå chòu löï c caân baè ng H.2.2 Noäi löï c treâ n maë t caé t Xeùt moät phaân toá dieän tích ΔF bao quanh ñieåm khaûo saùt C treân maët caét Π coù phöông phaùp tuyeán v. Goïi laø vector noäi löïc taùc duïng treân ΔF . Ta Δp ñònh nghóa öùng suaát toaøn phaàn taïi ñieåm khaûo saùt laø: Δp d p p = lim = ΔF → 0 ΔF dF Thöù nguyeân cuûa öùng suaát laø [löïc]/[chieàu daøi]2 (N/m2, N/cm2…). Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 1 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh ÖÙng suaát toaøn phaàn p coù theå phaân ra hai thaønh τν p phaàn: σν + Thaønh phaàn öùng suaát phaùp σv coù phöông Hình 2.3 Caùc thaønh phaùp tuyeán cuûa maët phaúng Π phaàn + Thaønh phaàn öùng suaát tieáp τv naèm trong maët öùng suaát phaúng Π ( H.2.3 ). Caùc ñaïi löôïng naøy lieân heä vôùi nhau theo bieåu thöùc: (2.1) 2 2 2 pv = σ v + τ v ÖÙng suaát laø moät ñaïi löôïng cô hoïc ñaëc tröng cho möùc ñoä chòu ñöïng cuûa vaät lieäu taïi moät ñieåm; öùng suaát vöôït quaù moät giôùi haïn naøo ñoù thì vaät lieäu bò phaù hoaïi. Do ñoù, vieäc xaùc ñònh öùng suaát laø cô sôû ñeå ñaùnh giaù ñoä beàn cuûa vaät lieäu, vaø chính laø moät noäi dung quan troïng cuûa moân SBVL. Thöøa nhaän: ÖÙng suaát phaùp σv chæ gaây ra bieán daïng daøi. Öùng suaát tieáp τv chæ gaây bieán daïng goùc. Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 2 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 2.2 CAÙC THAØNH PHAÀN NOÄI LÖÏC - CAÙCH XAÙC ÑÒNH 1- Caùc thaønh phaàn noäi löïc: Nhö ñaõ bieát, ñoái töôïng khaûo saùt cuûa SBVL laø nhöõng chi tieát daïng thanh, ñaëc tröng bôûi maët caét ngang (hay coøn goïi laø tieát dieän) vaø truïc thanh. P1 Mx P1 Mz x x P6 P1 Qx P2 z P2 P2 P5 A z A B A Nz My P3 P4 P3 Qy P3 y y H.2.4 Caùc thaø nh phaàn noäi löï c Goïi hôïp löïc cuûa caùc noäi löïc phaân boá treân maët caét ngang cuûa thanh laø R. R coù ñieåm ñaët vaø phöông chieàu chöa bieát . ⎧Löïc R Dôøi R veà troïng taâm O cuûa maët caét ngang ⇒ ⎨ coù phöông baát kyø ⎩Moâmen M Ñaët moät heä truïc toïa ñoä Descartes vuoâng goùc ngay taïi troïng taâm maët caét ngang, Oxyz, vôùi truïc z truøng phaùp tuyeán cuûa maët caét, coøn hai truïc x, y naèm trong maët caét ngang. Khi ñoù, coù theå phaân tích R ra ba thaønh phaàn theo ba truïc: + Nz, theo phöông truïc z ( ⊥ maët caét ngang) goïi laø löïc doïc + Qx theo phöông truïc x (naèm trong maët caét ngang) goïi laø löïc caét. + Qy theo phöông truïc y (naèm trong maët caét ngang) goïi laø löïc caét. Moâmen M cuõng ñöôïc phaân ra ba thaønh phaàn : + Moâmen Mx quay quanh truïc x goïi laø moâmen uoán . + Moâmen My quay quanh truïc y goïi laø moâmen uoán . + Moâmen Mz quay quanh truïc z goïi laø moâmen xoaén. Saùu thaønh phaàn naøy ñöôïc goïi laø caùc thaønh phaàn noäi löïc treân maët caét ngang (H.2.4) . Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 3 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 2 Caùch xaùc ñònh: Saùu thaønh phaàn noäi löïc treân moät maët caét ngang ñöôïc xaùc ñònh töø saùu phöông trình caân baèng ñoäc laäp cuûa phaàn vaät theå ñöôïc taùch ra, treân ñoù coù taùc duïng cuûa ngoaïi löïc ban ñaàu PI vaø caùc noäi löïc. Caùc phöông trình caân baèng hình chieáu caùc löïc treân caùc truïc toïa ñoä: n ∑ Z = 0 ⇔ N z + ∑ Piz = 0 ⇒ N z i =1 n (2.2) ∑ Y = 0 ⇔ Qy + ∑ Piy = 0 ⇒ Qy i =1 n ∑ Z = 0 ⇔ Qx + ∑ Pix = 0 ⇒ Qx i =1 trong ñoù: Pix, Piy, Piz - laø hình chieáu cuûa löïc Pi xuoáng caùc truïc x, y, z. Caùc phöông trình caân baèng moâmen ñoái vôùi caùc truïc toïa ñoä ta coù: n ∑ M / Ox ⇔ M x + ∑ mx ( Pi ) = 0 ⇒ M x i =1 n (2.3) ∑ M / Oy ⇔ M y + ∑ m y ( Pi ) = 0 ⇒ M y i =1 n ∑ M / Oz ⇔ M z + ∑ mz ( Pi ) = 0 ⇒ M z i =1 vôùiù:mx(Pi), my(Pi), mz(Pi) - caùc moâmen cuûa caùc löïc Pi ñoái vôùi caùc truïc x,y, z. 3-Lieân heä giöõa noäi löïc vaø öùng suaát: Caùc thaønh phaàn noäi löïc lieân heä vôùi caùc thaønh phaàn öùng suaát nhö sau: - Löïc doïc laø toång caùc öùng suaát phaùp - Löïc caét laø toång caùc öùng suaát tieáp cuøng phöông vôùi noù - Moâmen uoán laø toång caùc moâmen gaây ra bôûi caùc öùng suaát ñoái vôùi truïc x hoaëc y - Moâmen xoaén laø toång caùc moâmen cuûa caùc öùng suaát tieáp ñoái vôùi truïc z Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 4 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 2-3 BAØI TOÙAN PHAÚNG: Tröôøng hôïp baøi toaùn phaúng ( ngoaïi löïc naèm trong moät maët phaúng ( thí duï maët phaúng yz)), chæ coù ba thaønh phaàn noäi löïc naèm trong maët phaúng yz : Nz, Qy, Mx. ♦ Qui öôùc daáu (H.2.5) P1 P4 Qy > 0 - Löïc doïc Nz > 0 khi gaây keùo MX> 0 MX> 0 O P5 O P2 ñoaïn thanh ñang xeùt (coù chieàu Nz > 0 Nz > 0 B A höôùng ra ngoaøi maët caét) P3 Qy > 0 P6 y - Löïc caét Qy > 0 khi laøm quay y Hình 2.5: Chieàu döông ñoaïn thanh ñang xeùt theo chieàu kim caùc thaønh phaàn noäi ñoàng hoà. - Moâmen uoán Mx > 0 khi caêng thôù döôùi ( thôù y döông ). Mx > 0 Mx > 0 Mx < 0 Mx < 0 Moâmen M x > 0 , Moâmen M x < 0 ♦ Caùch xaùc ñònh: Duøng 3 phöông trình caân baèng tænh hoïc khi xeùt caân baèng phaàn A) hay phaàn B) Töø phöông trình Σ Z = 0 ⇒ Nz (2.4) Töø phöông trình Σ Y = 0 ⇒ Qy Töø phöông trình Σ M/O = 0 ⇒ Mx Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 5 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh Thí duï 2.1 Xaùc ñònh caùc trò soá noäi löïc taïi maët caét 1-1 cuûa thanh AB, vôùi : q = 10 kN/m; a = 1m; Mo = 2qa2. ( H.2.6) P= M= q 1 2qa 2qa2 A B k HA 1 1,5a a a VB VA P= q M 2qa N A Q VA 1,5a H. 2.6 Giaûi. Tính phaûn löïc: Giaûi phoùng caùc lieân keát vaø thay vaøo ñoù baèng caùc phaûn löïc lieân keát VA, HA, VB. Vieát caùc phöông trình caân baèng tænh hoïc khi xeùt caân baèng thanh AB Σ Z = 0 ⇒ HA = 0 Σ Y = 0 ⇒ V A +V B - q a – P = 0 a ∑M A = 0 ⇒ qa × + P x a - M 0 − VB x 2a = 0 2 11 1 ⇒ HA = 0; qa = 27,5 kN ; VB = qa = 2,5 kN VA = 4 4 Tính noäi löïc: Maët caét 1-1 chia thanh laøm hai phaàn. Xeùt söï caân baèng cuûa phaàn beân traùi (H.2.6) : ∑Z = 0 ⇒ N =0 1 ∑Y = 0 ⇒ VA − qa − P − Q = 0 ⇒ Q = − qa = − 2,5 kN 4 a 17 ∑ M O1 = 0 ⇒ M = VA × 1,5a − qa × a − 2qa × 2 = 8 qa 2 = 21,25 kNm Neáu xeùt caân baèng cuûa phaàn phaûi ta cuõng tìm ñöôïc caùc keát quaû nhö treân. Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 6 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 2.4 BIEÅU ÑOÀ NOÄI LÖÏC ( BAØI TOAÙN PHAÚNG ) 1. Ñònh nghóa: Thöôøng caùc noäi löïc treân caùc maët caét ngang cuûa moät thanh khoâng gioáng nhau. Bieåu ñoà noäi löïc (BÑNL) laø ñoà thò bieåu dieãn söï bieán thieân cuûa caùc noäi löïc theo vò trí cuûa caùc maët caét ngang. Hay goïi laø maêït caét bieán thieân. Nhôø vaøo BÑNL coù theå xaùc ñònh vò trí maët caét coù noäi löïc lôùn nhaát vaø trò soá noäi löïc aáy. 2. Caùch veõ BÑNL- Phöông phaùp giaûi tích: Ñeå veõ bieåu ñoà noäi löïc ta tính noäi löïc treân maët caét caét ngang ôû moät vò trí baát kyø coù hoaønh ñoä z so vôùi moät goác hoaønh ñoä naøo ñoù maø ta choïn tröôùc. Maët caét ngang chia thanh ra thaønh 2 phaàn. Xeùt söï caân baèng cuûa moät phaàn (traùi, hay phaûi) , vieát bieåu thöùc giaûi tích cuûa noäi löïc theo z.. Veõ ñöôøng bieåu dieãn treân heä truïc toaï ñoä coù truïc hoaønh song song vôùi truïc thanh (coøn goïi laø ñöôøng chuaån), tung ñoä cuûa bieåu ñoà noäi löïc seõ ñöôïc dieãn taû bôûi caùc ñoaïn thaúng vuoâng goùc caùc ñöôøng chuaån. Thí duï 2.2- Veõ BÑNL cuûa daàm muùt thöøa (H.2.7) Giaûi 1 z P Xeùt maët caét ngang 1-1 coù hoaønh ñoä K B A z so vôùi goác A, ta coù ( 0 ≤ z ≤ l ) Bieåu thöùc giaûi tích cuûa löïc caét P Q 1 l vaø moâmen uoán taïi maët caét 1-1 K N B ñöôïc xaùc ñònh töø vieäc xeùt caân baèng M 1 p phaàn phaûi cuûa thanh: Q z ∑Z = 0 ⇒ N = 0 ∑Y = 0 ⇒ Q − P = 0 ⇒ Q = P M Pl z y y ∑ M O = 0 ⇒M + P(l − z ) = 0 ⇒ M = − P (l − z ) x x M 1 Hình 2.7 Cho z bieán thieân töø 0 ñeán l, ta seõ ñöôïc bieåu ñoà noäi löïc nhö treân H.2.7. Qui öôùc:+Bieåu ñoà löïc caét Qy tung ñoä döông veõ phía treân truïc hoaønh. +Bieåu ñoà moâmen uoán Mx tung ñoä döông veõ phía döôùi truïc hoaønh. Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 7 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh (Tung ñoä cuûa bieåu ñoà moâmen luoân ôû veà phía thôù caêng cuûa thanh). Thí duï 2.3 – Veõ BÑNL cuûa daàm ñôn giaûn chòu taûi phaân boá ñeàu q (H.2.8a). Giaûi 1 q Phaûn löïc: Boû caùc lieân keát taïi A vaø B,H= A A B K a thay baèng caùc phaûn löïc ( H.2.8a). z 0 ql 1l V ql ) V2 A B 2 ∑Z = 0 ⇒ HA =0. 1M x = A b z 1Q N z Do ñoái xöùng ⇒ V A = VB = ql V z A y ) 2 Qyy Noäi löïc: Choïn truïc hoaønh nhö treân ql +2 H.2.8b. Xeùt maët caét ngang 1-1 taïi K coù c ql 2 ql 2 ) 8 hoaønh ñoä laø z, ( 0 ≤ z ≤ l ). Maët caét chia d M x thanh laøm hai phaàn. ) H.2.8 Xeùt caân baèng cuûa phaàn beân traùi AK (H.2.8b) Töø caùc phöông trình caân baèng ta suy ra: ⎧ ⎪∑ Z = 0 ⇒ N z = 0 ⎪ ⎪ ql l ⎨∑ Y = 0 ⇒ Q y = − qz = q ( − z ) 2 2 ⎪ ⎪ qz 2 ql qz ∑ M / O1 = 0 ⇒ M x = z− = (l − z ) ⎪ ⎩ 2 2 2 Qy laø haøm baäc nhaát theo z, Mx laø haøm baäc 2 theo z. Cho z bieán thieân töø 0 ñeán l ta veõ ñöôïc caùc bieåu ñoà noäi löïc (H2.8). Cuï theå: +Khi z=0 ⇒ Qy = ql/2 , Mx = 0 +Khi z=l ⇒ Qy = -ql/2 , Mx = 0 +Tìm Mx, cöïc trò baèng caùch cho ñaïo haøm dMx / dz =0, ⎧ ql l ⎪ 2 − qz =0 ⇒ z = 2 dMx / dz =0 ⇔ ⎪ ⎨ ql 2 ⎪⇒ M = ⎪ x,maxõ ⎩ 8 Qua caùc BÑNL, ta nhaän thaáy: Löïc caét Qy coù giaù trò lôùn nhaát ôû maët caét saùt goái töïa, Moâmen uoán Mx coù giaù trò cöïc ñaïi ôû giöõa daàm. Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 8 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh Thí duï 2.4 Veõ BÑNL cuûa daàm ñôn giaûn chòu löïc taäp trung P ( H.2.9a) . Giaûi Phaûn löïc: Caùc thaønh phaàn phaûn löïc taïi caùc goái töïa laø: Pb Pa H A = 0 ; VA = ; VB = l l Noäi löïc : Vì taûi troïng coù phöông vuoâng goùc vôùi truïc thanh neân löïc doïc Nz treân moïi maët caét ngang coù trò soá baèng khoâng. Phaân ñoaïn thanh: Vì tính lieân tuïc cuûa caùc haøm soá giaûi tích bieåu dieån caùc noäi löïc neân phaûi tính noäi löïc trong töøng ñoaïn cuûa thanh; trong moãi ñoaïn phaûi khoâng coù söï thay ñoåi ñoät ngoät cuûa ngoaïi löïc . ♦ Ñoaïn AC- Xeùt maët caét 1-1 taïi ñieåm K1 trong ñoaïn AC vaø caùch goác A moät ñoaïn z, ( 0 ≤ z ≤ a ). Khaûo saùt caân baèng cuûa phaàn beân traùi ta ñöôïc caùc bieåu thöùc giaûi tích cuûa noäi löïc: Pb P (l − a) ⎧ ⎪Q y = VA = l = (a) l ⎪ ⎨ Pb P (l − a) ⎪ M = V .z = z= z ⎪x A l l ⎩ P a b 2 K2 1 K1 ♦ Ñoaïn CB- Xeùt maët caét 2-2 taïi ñieåm K2 A B z a) 2 Trong ñoaïn CB caùch goác A moät ñoaïn z , ( a z 1 l VA VB ≤ z ≤ l ). Tính noäi löïc treân maët caét 2-2 baèng Mx 1 Mx c z1 b l-z Qy caùch xeùt phaàn beân phaûi (ñoaïn K2B). Ta VB ) VA Qy ) ñöôïc: P Qy d + bl Pa Pa ) - Q y = −VB = − Pa l (b) l (b) bl Pa e) M x = VB (l − z) = (l − z) l Mx H. 2.9 Töø (a) vaø (b) deã daøng veõ ñöôïc caùc bieåu ñoà noäi löïc nhö H.2.9d,e. Tröôøng hôïp ñaëc bieät : Neáu a=b= L/2, khi ñoù moâmen cöïc ñaïi xaûy ra taïi giöõa daàm vaø coù giaù trò: Mmax = PL/4 Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 9 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh Thí duï 2.5 Veõ BÑNL cuûa daàm ñôn giaûn chòu taùc duïng cuûa moâmen taäp trung Mo (H.2.10a.) Giaûi Phaûn löïc: Xeùt caân baèng cuûa toaøn daàm ABC ⇒ caùc phaûn löïc lieân keát taïi A vaø B laø: H A = 0 ; V A = VB = , chieàu phaûn löïc nhö H.2.10a. Mo l Noäi löïc: a Ñoaïn AC: Duøng maët caét 1-1 caùch goác A Mo 2 K2 1 K1 B moät ñoaïn z1 ;(0 ≤ z1 ≤ a ).Xeùt caân baèng cuûa A C z1 a) 2 z2 l – z2 1 ñoaïn AK1 beân traùi maët caét K1 ⇒ caùc noäi löïc VA VB M x2 M x1 ⎧ 2 Mo 1 ⎪Q y = −V A = − l K1 A ⎪ nhö sau (c) c 1 1 ⎨ 2 b) z1 VB) ⎪M = −V z = − M o z l – z2 Q y1 VA Q y2 ⎪x ⎩ A1 1 l 1 z Ñoaïn CB: Duøng maët caét 2-2 trong ñoaïn d) Qy - Mo / l CB caùch goác A moät ñoaïn z2 vôùi (a ≤ z2 ≤ l ) . Mo a l Xeùt caân baèng cuûa phaàn beân phaûi K2B ⇒ caùc e) M x bieåu thöùc noäi löïc treân maët caét 2-2 laø: Mo (l - a) l ⎧ H. 2.10 Mo ⎪Qy 2 = −VB = − l ⎪ (d) ⎨ ⎪M = V (l − z ) = M o (l − z ) Mo ⎪ x2 B ⎩ B 2 2 l a) l BÑNL ñöôïc veõ töø caùc bieåu thöùc (c), (d) cuûa noäi Mo Mo VB = VA = l l löïc trong hai ñoaïn (H.2.10d-e). bQ - ) Mo/ l y Tröôøng hôïp ñaëc bieät: Moâmen taäp trung Mo cM ñaët taïi maët caét saùt goái töïa A (H.2.11). ) Mo x Qy vaø Mx seõ ñöôïc xaùc ñònh bôûi (d) öùng vôùi H. 2.11 a = 0. BÑNL veõ nhö H.2.11 Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 10 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh Caùc nhaän xeùt : - Nôi naøo coù löïc taäp trung, bieåu ñoà löïc caét nôi ñoù coù böôùc nhaûy. Trò soá cuûa böôùc nhaûy baèng trò soá löïc taäp trung. Chieàu böôùc nhaûy theo chieàu löïc taäp trung neáu ta veõ töø traùi sang phaûi - Nôi naøo coù moâmen taäp trung, bieåu ñoà moâmen uoán nôi ñoù coù böôùc nhaûy. Trò soá cuûa böôùc nhaûy baèng trò soá moâmen taäp trung. Chieàu böôùc nhaûy theo chieàu moâmen taäp trung neáu ta veõ töø traùi sang phaûi Kieåm chöùng caùc nhaän xeùt : P0 1 2 M0 P0 Q1 M2 K M0 M1 Q2 Δz z Δz 2 1 a) b) H. 2.12 Khaûo saùt ñoaïn Δz bao quanh moät ñieåm K coù taùc duïng löïc taäp trung P0 , moâmen taäp trung M0 ( H.2.12b). Vieát caùc phöông trình caân baèng ⇒ ∑Y = 0 ⇒ Q1 + P0 – Q2 = 0 ⇒ Q2 – Q1 = P0 (i) ∑M/K = 0 ⇒ M1 +M0 - M2 + Q1 Δz - Q2 Δz =0 2 2 Boû qua voâ cuøng beù baäc moät Q1 Δz , Q2 Δz , ⇒ M2 - M1 = M0 (ii) 2 2 Bieåu thöùc (i) ñaõ kieåm chöùng nhaän xeùt veà böôùc nhaûy cuûa bieåu ñoà löïc caét. Bieåu thöùc (ii) ñaõ kieåm chöùng nhaän xeùt veà böôùc nhaûy cuûa bieåu ñoà moâmen. Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 11 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 2.4. LIEÂN HEÄ VI PHAÂN GIÖÕA NOÄI LÖÏC VAØ TAÛI TROÏNG PHAÂN BOÁ TRONG THANH THAÚNG Xeùt moät thanh chòu taûi troïng baát kyø (H.2.13a). Taûi troïng taùc duïng treân thanh naøy laø löïc phaân boá theo chieàu daøi coù cöôøng ñoä q(z) coù chieàu döông höôùng leân (H.2.13b). 1 2 q(z) q(z) Qy Mo M+ xdM x Mx Qy+ dQ y dz z dz 2 1 H. 2.13 a) b) Khaûo saùt ñoaïn thanh vi phaân dz, giôùi haïn bôûi hai maët caét 1-1 vaø 2-2 (H.2.13b). Noäi löïc treân maët caét 1-1 laø Qy vaø Mx. Noäi löïc treân maët caét 2-2 so vôùi 1-1 ñaõ thay ñoåi moät löôïng vi phaân vaø trôû thaønh Qy + dQy; Mx + dMx . Vì dz laø raát beù neân coù theå xem taûi troïng laø phaân boá ñeàu treân ñoaïn dz. Vieát caùc phöông trình caân baèng: 1-Toång hình chieáu caùc löïc theo phöông ñöùng ∑Y = 0 ⇒ Qy + q(z)dz – (Qy + dQy) = 0 dQ y (2.4) ⇒ q( z) = dz Ñaïo haøm cuûa löïc caét baèng cöôøng ñoä cuûa löïc phaân boá vuoâng goùc vôùi truïc thanh. 2- Toång moâmen cuûa caùc löïc ñoái vôùi troïng taâm maët caét 2-2 ta ñöôïc: dz ∑M/o2 = 0 ⇒ Q y dz + q( z) ⋅ dz ⋅ + M x − (M x + dM x ) = 0 2 dz 2 Boû qua löôïng voâ cuøng beù baäc hai ⇒ q( z) ⋅ 2 dM x (2.5) = Qy dz Ñaïo haøm cuûa moâmen uoán taïi moät maët caét baèng löïc caét taïi maët caét ñoù d2 M x Töø (2.4) vaø (2.5) ⇒ (2.6) = q( z) dz 2 nghóa laø: Ñaïo haøm baäc hai cuûa moâmen uoán taïi moät ñieåm chính laø baèng cöôøng ñoä cuûa taûi troïng phaân boá taïi ñieåm ñoù. Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 12 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh Thí duï 2.6 Veõ BÑNL cho daàm qo 1 q(z) ñôn giaûn AB chòu taùc duïng cuûa taûi A phaân boá baäc nhaát nhö H.2.14. B 1 a) z VB = 1 qo l VB VA l Giaûi 3 Mx Phaûn löïc: Giaûi phoùng lieân z • keát, ñaët caùc phaûn löïc töông öùng ôû b) VA= 1 q 0 l Qy o qol 6 caùc goái töïa, xeùt caân baèng cuûa toaøn 3 + thanh, qol l3 ∑X =0 ⇒ HA = 0, 6 Mmaz 1 l 1 ∑M B = 0 ⇒ VAl = × qol × ⇒ VA = qo l 2 3 6 1 ∑ Y = 0 ⇒ VB = 3 qol H.2.14 Noäi löïc: Cöôøng ñoä cuûa löïc • phaân boá ôû maët caét 1-1 caùch goác A moät ñoaïn z cho bôûi: q(z)= q0 z l Duøng maët caét 1-1 vaø xeùt söï caân baèng cuûa phaàn beân traùi (H.2.14b). q l q z2 z ∑Y = 0 ⇒ (e) = o−o Qy = VA − q( z) 2l 2 6 q z3 qo l ql zz ∑M/o1 = 0 ⇒ (g) = o z− o Mx = z − q( z) × × 6l 6 23 6 Töø (e) vaø (g) ta veõ ñöôïc bieåu ñoà löïc caét vaø moâmen cho daàm ñaõ cho. Caùc bieåu ñoà naøy coù tính chaát nhö sau: Bieåu ñoà löïc caét Qy coù daïng baäc 2. Taïi vò trí z = 0, q(z) = 0 neân ôû ñaây bieåu ñoà Qy ñaït cöïc trò: (Qy)z = 0 = Qmax = qo l 6 Qy = 0. Vaäy taïi Bieåu ñoà moâmen uoán Mx coù daïng baäc 3. Taïi vò trí 3; z =l ñaây Mx ñaït cöïc trò: qo l 2 (M x ) = M max = l 93 z= 3 Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 13 http://www.ebook.edu.vn
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

markdown:
# Sức bền vật liệu - Lê Đức Thanh
Chia sẻ: Trần Trung Hiếu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:259
![](images/blank.gif)
![](images/blank.gif)
4.687
lượt xem 1.775
download
lượt xem 1.775
download
![](http://image2.tailieu.vn/document/thumbnail/2011/20110224/hieugtvt47/80x100/486214_059.jpg)
##
Sức bền vật liệu - Lê Đức Thanh
Mô tả tài liệu
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](#dboxlogin)
Download
![](images/down16x21.png)
Sức bền vật liệu (SBVL) là môn học kĩ thuật cơ sở của các ngành kĩ thuật (Xây dựng, Cơ khí, Cầu đường, Kiến trúc,...). Mục đích của SBVL là nghiên cứu các qui luật ứng xử, ứng suất và biến dạng của vật liệu dưới tác dụng của các nhân tố bên ngoài.
Chủ đề:
![](images/graphics/blank.gif)
Bình luận(2)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Sức bền vật liệu - Lê Đức Thanh
- GV: Leâ Ñöùc Thanh Chöông 1 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN 1.1 KHAÙI NIEÄM VEÀ MOÂN HOÏC SÖÙC BEÀN VAÄT LIEÄU ( SBVL )- ÑOÁI TÖÔÏNG, NHIEÄM VUÏï, ÑAËC ÑIEÅM CUÛA MOÂN SBVL 1.1.1 ÑOÁI TÖÔÏNG NGHIEÂN CÖÙU CUÛA SBVL- HÌNH DAÏNG VAÄT THEÅ SBVL nghieân cöùu vaät theå thöïc ( coâng trình, chi tieát maùy …) Vaät theå thöïc coù bieán daïng döôùi taùc duïng cuûa nguyeân nhaân ngoaøi ( taûi troïng, nhieät ñoä, laép raùp caùc chi tieát cheá taïo khoâng chính xaùc…) Vaät theå thöïc söû duïng trong kyõ thuaät ñöôïc chia ra ba loaïi cô baûn: Khoái: coù kích thöôùc theo ba phöông töông ñöông: Ñeâ ñaäp, moùng maùy... H. 1.2 Vaät theå daïng taám voû H. 1.1 Vaät theå daïïng khoái Taám vaø voû: vaät theå moûng coù kích thöôùc theo moät phöông raát nhoû so vôùi hai phöông coøn laïi; taám coù daïng phaúng, voû coù daïng cong: saøn nhaø, maùi voû Thanh: vaät theå daøi coù kích thöôùc theo moät phöông raát lôùn so vôùi hai phöông coøn laïi: thanh daøn caàu, coät ñieän, truïc maùy… SBVL nghieân cöùu thanh, heä thanh. Thanh ñöôïc bieåu dieån baèng truïc thanh vaø maët caét ngang F vuoâng goùc vôùi truïc thanh H. 1.3 Truïc thanh vaø maët (H.1.3). caét ngang Truïc thanh laø quyõ tích cuûa troïng taâm maët caét ngang. Caùc loaïi thanh (H.1.4): +Thanh thaúng, cong: truïc thanh thaúng, a) cong, +Heä thanh : thanh gaõy khuùc c) b) d) (phaúng hay khoâng gian) Caù c daïng truïc thanh H. 1.4 http://www.ebook.edu.vn Chöông 1: Khaùi nieäm cô baûn 1
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 1.1.2 Nhieäm vuï: SBVL laø moân hoïc kyõ thuaät cô sôû, nghieân cöùu tính chaát chòu löïc cuûa vaät lieäu ñeå ñeà ra caùc phöông phaùp tính caùc vaät theå chòu caùc taùc duïng cuûa caùc nguyeân nhaân ngoaøi, nhaèm thoaû maõn yeâu caàu an toaøn vaø tieát kieäm vaät lieäu. ♦ Vaät theå laøm vieäc ñöôïc an toaøn khi: - Thoûa ñieàu kieän beàn : khoâng bò phaù hoaïi (nöùt gaõy, suïp ñoå…). - Thoûa ñieàu kieän cöùng: bieán daïng vaø chuyeån vò naèm trong moät giôùi haïn cho pheùp. - Thoûa ñieàu kieän oån ñònh : baûo toaøn hình thöùc bieán daïng ban ñaàu. ♦ Thöôøng, kích thöôùc cuûa vaät theå lôùn thì khaû naêng chòu löïc cuõng taêng vaø do ñoù ñoä an toaøn cuõng ñöôïc naâng cao; tuy nhieân, vaät lieäu phaûi duøng nhieàu hôn neân naëng neà vaø toán keùm hôn. Kieán thöùc cuûa SBVL giuùp giaûi quyeát hôïp lyù maâu thuaãn giöõa yeâu caàu an toaøn vaø tieát kieäm vaät lieäu. ♦ Ba baøi toaùn cô baûûn cuûa SBVL: + Kieåm tra caùc ñieàu kieän beàn, cöùng, oån ñònh.(Thaåm keá) + Ñònh kích thöôùc, hình daùng hôïp lyù cuûa coâng trình hay chi tieát maùy. + Ñònh giaù trò cuûa caùc nguyeân nhaân ngoaøi ( taûi troïng, nhieät ñoä…) cho pheùp taùc duïng ( Söûa chöõa) 1.1.3 Ñaëc ñieåm: ♦ SBVL laø moân khoa hoïc thöïc nghieäm: Ñeå ñaûm baûo söï tin caäy cuûa caùc phöông phaùp tính, moân hoïc keát hôïp chaët cheõ giöõa nghieân cöùu thöïc nghieäm vaø suy luaän lyù thuyeát. Nghieân cöùu thöïc nghieäm nhaèm phaùt hieän ra tính chaát öùng xöû cuûa caùc vaät lieäu vôùi caùc daïng chòu löïc khaùc nhau, laøm cô sôû ñeà xuaát caùc giaû thieát ñôn giaûn hôn ñeå xaây döïng lyù thuyeát. Vì vaäy, lyù thuyeát SBVL mang tính gaàn ñuùng. Thí nghieäm kieåm tra caùc lyù thuyeát tính toaùn ñaõ xaây döïng Trong nhieàu tröôøng hôïp, phaûi laøm thí nghieäm treân moâ hình coâng trình thu nhoû tröôùc khi xaây döïng hoaëc thöû taûi coâng trình tröôùc khi söû duïng. ♦ SBVL khaûo saùt noäi löïc ( löïc beân trong vaät theå ) vaø bieán daïng cuûa vaät theå ( Cô Lyù Thuyeát khaûo saùt caân baèng vaø chuyeån ñoäng cuûa vaät theå). ♦ SBVL cuõng söõ duïng caùc keát quaû cuûa Cô Lyù Thuyeát http://www.ebook.edu.vn Chöông 1: Khaùi nieäm cô baûn 2
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 1.2 NGOAÏI LÖÏC- CAÙC LOAÏI LIEÂN KEÁT- PHAÛN LÖÏC LIEÂN KEÁT 1.2.1 Ngoaïi löïc Taûi troïng a) Ñònh nghóa: Ngoaïi löïc laø löïc taùc ñoäng töø moâi tröôøng hoaëc vaät theå beân ngoaøi leân vaät theå ñang xeùt. Phaûn löïc b) Phaân loaïi : H. 1.5 Taûi troïng vaø phaûn löïc ♦ Taûi troïng : Ñaõ bieát tröôùc (vò trí, phöông vaø ñoä lôùn), thöôøng ñöôïc quy ñònh bôûi caùc quy phaïm thieát keá hoaëc tính toaùn theo traïng thaùi chòu löïc cuûa vaät theå. Taûi troïng goàm: +Löïc phaân boá: taùc duïng treân moät theå q tích, moät dieän tích cuûa vaät theå ( troïng löôïng baûn thaân, aùp löïc nöôùc leân thaønh beå...) Löïc phaân boá theå tích coù thöù nguyeân laø löïc/theå tích,hay [F/L3]. Löïc phaân boá dieän tích coù thöù nguyeân laø löïc/dieän tích, hay [F/L2]. h Neáu löïc phaân boá treân moät daûi heïp thì thay löïc phaân boá dieän tích baèng löïc phaân boá ñöôøng G vôùi cöôøng ñoä löïc coù thöù nguyeân laø löïc/chieàu daøi, hay [F/L] (H.1.6). Löïc phaân boá H. 1.6 Caùc loaïi löïc phaân ñöôøng laø loaïi löïc thöôøng gaëp trong SBVL. boá +Löïc taäp trung: taùc duïng taïi moät ñieåm cuûa vaät theå, thöù nguyeân [F]. Thöïc teá, khi dieän tích truyeàn löïc beù coù theå coi nhö löïc truyeàn qua moät ñieåm + Moâmen (ngaåu löïc) coù thöù nguyeân laø löïc x chieàu daøi hay [FxL] ♦ Phaûn löïc : laø nhöõng löïc thuï ñoäng (phuï thuoäc vaøo taûi troïng), phaùt sinh taïi vò trí lieân keát vaät theå ñang xeùt vôùi caùc vaät theå khaùc. c) Tính chaát taûi troïng ♦ Taûi troïng tónh: bieán ñoåi chaäm hay khoâng ñoåi theo thôøi gian, boû qua gia toác chuyeån ñoäng (boû qua löïc quaùn tính khi xeùt caân baèng). AÙp löïc ñaát leân töôøng chaén, troïng löôïng cuûa coâng trình laø caùc löïc tónh… ♦Taûi troïng ñoäng: löïc thay ñoåi nhanh theo thôøi gian, gaây ra chuyeån ñoäng coù gia toác lôùn ( rung ñoäng do moät ñoäng cô gaây ra, va chaïm cuûa buùa xuoáng ñaàu coïc…). Vôùi löïc ñoäng thì caàn xeùt ñeán söï tham gia cuûa löïc quaùn tính . http://www.ebook.edu.vn Chöông 1: Khaùi nieäm cô baûn 3
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 1.2.2 Lieân keát phaúng, phaûn löïc lieân keát, caùch xaùc ñònh 1.2.2.1 Caùc loaïi lieân keát phaúng vaø phaûn löïc lieân keát: Moät thanh muoán duy trì hình daïng, vò trí ban ñaàu khi chòu taùc ñoäng cuûa ngoaïi löïc thì noù phaûi ñöôïc lieân keát vôùi vaät theå khaùc hoaëc vôùi ñaát. ♦ Goái di ñoäng (lieân keát thanh): ngaên caûn moät chuyeån vò thaúng vaø phaùt sinh moät phaûn löïc R theo phöông cuûa lieân keát M H H (H.1.7a) V R ♦ Goái coá ñònh ( Lieân keát V c) a) b) khôùp, khôùp, baûn leà) : ngaên caûn H. 1.7 Lieân keát vaø phaûn löïc lieâ n keá t chuyeån vò thaúng theo phöông baát kyø vaø phaùt sinh phaûn löïc R cuõng theo phöông ñoù. Phaûn löïc R thöôøng ñöôïc phaân tích ra hai thaønh phaàn V vaø H (H.1.7b) ♦ Ngaøm: ngaên caûn taát caû chuyeån vò thaúng vaø chuyeån vò xoay. Phaûn löïc phaùt sinh trong ngaøm goàm ba thaønh phaàn V, H vaø M (H.1.7c) 1.2.2.2 Caùch xaùc ñònh phaûn löïc: Giaûi phoùng caùc lieân keát, thay baèng caùc phaûn löïc töông öùng, caùc phaûn löïc ñöôïc xaùc ñònh töø ñieàu kieän caân baèng tónh hoïc giöõa taûi trong vaø phaûn löïc. Baøi toaùn phaúng coù ba phöông trình caân baèng ñoäc laäp, ñöôïc thieát laäp ôû caùc daïng khaùc nhau nhö sau: = 0 (2 phöông X, Y khoâng song song) 1. ∑ X = 0; ∑ Y = 0; ∑ M O ∑ M A = 0; ∑ M B = 0; ∑ MC = 0 ( 3 ñieåmA, B, C khoâng thaúng haøng) 2. ∑ X = 0; ∑ M A = 0; ∑ M B = 0 (phöông AB khoâng vuoâng goùc vôùi X) 3. Baøi toaùn khoâng gian coù saùu phöông trình caân baèng ñoäc laäp, thöôøng coù daïng: ∑ X = 0; ∑ Y = 0; ∑ Z = 0; ∑ M / Ox = 0; ∑ M / Oy = 0; ∑ M / Oz = 0 Chuù yù:Ñeå coá ñònh moät thanh trong mp caàn toái thieåu 3 lieân keát ñôn ñeå choáng laïi 3 chuyeån ñoäng töï do. Neáu ñuû lieân keát vaø boá trí hôïp lyù 3 phaûn löïc seõ tìm ñöôïc töø 3 ptcb tænh hoïc.Thanh ñöôïc goïi laø tænh ñònh. Neáu soá lieân keát töông ñöông lôùn hôn 3 goïi laø baøi toaùn sieâu tænh. http://www.ebook.edu.vn Chöông 1: Khaùi nieäm cô baûn 4
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 1.3 CAÙC DAÏNG CHÒU LÖÏC VAØ BIEÁN DAÏNG CÔ BAÛN – CHUYEÅN VÒ 1.3.1Bieán daïng cuûa vaät theå: Trong thöïc teá, söï chòu löïc cuûa moät thanh coù theå phaân tích ra caùc daïng chòu löïc cô baûn: Truïc thanh khi chòu keùo (neùn) seõ daõn daøi (co ngaén) (H.1.8a,b) Truïc thanh chòu uoán seõ bò cong (H.1.8e) Thanh chòu xoaén thì truïc thanh vaãn thaúng nhöng ñöôøng sinh treân beà maët trôû thaønh ñöôøng xoaén truï (H1.8.d). Khi chòu caét, hai phaàn cuûa thanh coù xu höôùng tröôït ñoái vôùi nhau (H1.8.c). P P P 2P a) P P Δdx dx c) a) γ T2 T1 T1 T2 P b) d) b) H. 1.9 Caùc bieán daïng cô baûn e) Hình 1.8 Caùc daïng chòu löïc cô baûn 1.3.2 Bieán daïng cuûa phaân toá: Neáu töôûng töôïng taùch moät phaân toá hình hoäp töø moät thanh chòu löïc thì söï bieán daïng cuûa noù trong tröôøng hôïp toång quaùt coù theå phaân tích ra hai thaønh phaàn cô baûn: ♦ Phaân toá treân H.1.9a daøi dx chæ thay ñoåi chieàu daøi, khoâng thay ñoåi goùc. Δdx. Bieán daïng daøi tuyeät ñoái theo phöông x : Δdx Bieán daïng daøi töông ñoái theo phöông x : εx = dx ♦ Phaân toá treân H.1.9b chæ coù thay ñoåi goùc, khoâng thay ñoåi chieàu daøi Bieán daïng goùc hay goùc tröôït, kyù hieäu laø γ : Ñoä thay ñoåi cuûa goùc vuoâng ban ñaàu http://www.ebook.edu.vn Chöông 1: Khaùi nieäm cô baûn 5
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 1.3.3 Chuyeån vò: Khi vaät theå bò bieán daïng, caùc ñieåm P1 P3 trong vaät theå noùi chung bò thay ñoåi vò trí. Ñoä chuyeån dôøi töø vò trí cuõ cuûa ñieåm A A+ +C sang vò trí môùi A’ ñöôïc goïi laø chuyeån vò A’ + + C’ daøi. Goùc hôïp bôûi vò trí cuûa moät ñoaïn P4 P2 thaúng AC tröôùc vaø trong khi bieán daïng A’C’ cuûa vaät theå ñöôïc goïi laø chuyeån vò H. 1.10 goùc ( H.1.10). 1.4 Caùc giaû thieát Khi giaûi baøi toaùn SBVL, ngöôøi ta chaáp nhaän moät soá giaû thieát nhaèm ñôn giaûn hoaù baøi toaùn nhöng coá gaéng ñaûm baûo söï chính xaùc caàn thieát phuø hôïp vôùi yeâu caàu thöïc teá. 1.4.1 Giaû thieát veà vaät lieäu Vaät lieäu ñöôïc coi laø lieân tuïc, ñoàng nhaát, ñaúng höôùng vaø ñaøn hoài tuyeán tính. ♦ Ta töôûng töôïng laáy moät phaân toá bao quanh moät ñieåm trong vaät theå. Neáu cho phaân toá beù tuøy yù maø vaãn chöùa vaät lieäu thì ta noùi vaät lieäu lieân tuïc taïi ñieåm ñoù. Giaû thieát veà söï lieân tuïc cuûa vaät lieäu cho pheùp söû duïng caùc pheùp tính cuûa toaùn giaûi tích nhö giôùi haïn, vi phaân, tích phaân.... Trong thöïc teá, ngay caû vôùi vaät lieäu ñöôïc coi laø hoaøn haûo nhaát nhö kim loaïi thì cuõng coù caáu truùc khoâng lieân tuïc. Löïc ♦ Vaät lieäu ñoàng nhaát : Tính chaát cô hoïc taïi moïi ñieåm trong vaät theå laø nhö nhau. ♦ Vaät lieäu ñaúng höôùng : Tính chaát cô hoïc Bieán daïng taïi moät ñieåm theo caùc phöông ñeàu nhö nhau. H. 1.11 Ñaøn hoài tuyeán ♦ Tính chaát ñaøn hoài cuûa vaät theå laø khaû tính naêng khoâi phuïc laïi hình daïng ban ñaàu cuûa noù khi ngoaïi löïc thoâi taùc duïng. Neáu quan heä giöõa ngoaïi löïc vaø bieán daïng laø baäc nhaát, thì vaät lieäu ñöôïc goïi laø ñaøn hoài tuyeán tính (H.1.11). Giaû thieát vaät lieäu ñaøn hoài tuyeán tính laøm giaûm bôùt söï phöùc taïp cuûa baøi toaùn SBVL. http://www.ebook.edu.vn Chöông 1: Khaùi nieäm cô baûn 6
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 1.4.2 Giaû thieát veà sô ñoà tính Khi tính toaùn, ngöôøi ta thay vaät theå thöïc baèng sô ñoà tính (H1.12). q a) b) H. 1.12 Sô ñoà tính 1.4.3 Giaû thieát veà bieán daïng vaø chuyeån vò Vaät theå coù bieán daïng vaø chuyeån vò beù so vôùi kích thöôùc ban ñaàu cuûa vaät ⇒ Coù theå khaûo saùt vaät theå hoaëc caùc boä phaän cuûa noù treân hình daïng ban ñaàu ( tính treân sô ñoà khoâng bieán daïng cuûa vaät theå). Giaû thieát naøy xuaát phaùt ñieàu kieän bieán daïng vaø chuyeån vò lôùn nhaát trong vaät theå phaûi naèm trong moät giôùi haïn töông ñoái nhoû. Heä quaû: Khi vaät theå coù chuyeån vò beù vaø vaät lieäu ñaøn hoài tuyeán tính thì coù theå aùp duïng nguyeân lyù coäng taùc duïng nhö sau: Moät ñaïi löôïng do nhieàu nguyeân nhaân ñoàng thôøi gaây ra seõ baèng toång ñaïi löôïng ñoù do töøng nguyeân nhaân gaây ra rieâng leû. (H.1.13) P2 P1 P2 P1 2 1 H.1.13 Nguyeân lyù coäng taùc duïng Chuyeån vò Δ taïi ñaàu thanh do löïc P1 vaø P2 gaây ra coù theå phaân tích nhö sau: Δ (P1 , P2 ) = Δ1 (P1 ) + Δ2 (P2 ) Nguyeân lyù coäng taùc duïng bieán baøi toaùn phöùc taïp thaønh caùc baøi toaùn ñôn giaûn deã giaûi quyeát hôn. Vì vaäy, thöôøng ñöôïc söõ duïng trong SBVL. http://www.ebook.edu.vn Chöông 1: Khaùi nieäm cô baûn 7
- GV: Leâ Ñöùc Thanh Chöông 2 LYÙ THUYEÁT NOÄI LÖÏC 2.1 KHAÙI NIEÄM VEÀ NOÄI LÖÏC - PHÖÔNG PHAÙP KHAÛO SAÙT - ÖÙNG SUAÁT 1- Khaùi nieäm veà noäi löïc: Xeùt moät vaät theå chòu taùc duïng cuûa ngoaïi löïc vaø ôû traïng thaùi caân baèng (H.2.1). Tröôùc khi taùc duïng löïc, giöõa caùc phaân töû cuûa vaät theå luoân coù caùc löïc töông taùc giöõ cho vaät theå coù hình daùng nhaát ñònh. Döôùi taùc duïng cuûa ngoaïi löïc, caùc phaân töû cuûa vaät theå coù theå dòch laïi gaàn nhau hoaëc taùch xa nhau. Khi ñoù, löïc töông taùc giöõa caùc phaân töû cuûa vaät theå phaûi thay ñoåi ñeå choáng laïi caùc dòch chuyeån naøy. Söï thay ñoåi cuûa löïc töông taùc giöõa caùc phaân töû trong vaät theå ñöôïc goïi laø noäi löïc. Moät vaät theå khoâng chòu taùc ñoäng naøo töø beân ngoaøi thì ñöôïc goïi laø vaät theå ôû traïng thaùi töï nhieân vaø noäi löïc cuûa noù ñöôïc coi laø baèng khoâng. 2-Phöông phaùp khaûo saùt noäi löïc: Phöông phaùp maët caét Xeùt laïi vaät theå caân baèng vaø 1 ñieåm C trong vaät theå (H.2.1),. Töôûng töôïng moät maët phaúng Π caét qua C vaø chia vaät theå thaønh hai phaàn A vaø B; hai phaàn naøy seõ taùc ñoäng laãn nhau baèng heä löïc phaân boá treân dieän tích maët tieáp xuùc theo ñònh luaät löïc vaø phaûn löïc. Neáu taùch rieâng phaàn A thì heä löïc taùc ñoäng töø phaàn B vaøo noù phaûi caân baèng vôùi ngoaïi löïc ban ñaàu (H.2.2). P1 P6 P1 P2 P2 P5 A B A Δp P3 P4 P3 ΔF H.2.1 Vaät theå chòu löï c caân baè ng H.2.2 Noäi löï c treâ n maë t caé t Xeùt moät phaân toá dieän tích ΔF bao quanh ñieåm khaûo saùt C treân maët caét Π coù phöông phaùp tuyeán v. Goïi laø vector noäi löïc taùc duïng treân ΔF . Ta Δp ñònh nghóa öùng suaát toaøn phaàn taïi ñieåm khaûo saùt laø: Δp d p p = lim = ΔF → 0 ΔF dF Thöù nguyeân cuûa öùng suaát laø [löïc]/[chieàu daøi]2 (N/m2, N/cm2…). Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 1 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh ÖÙng suaát toaøn phaàn p coù theå phaân ra hai thaønh τν p phaàn: σν + Thaønh phaàn öùng suaát phaùp σv coù phöông Hình 2.3 Caùc thaønh phaùp tuyeán cuûa maët phaúng Π phaàn + Thaønh phaàn öùng suaát tieáp τv naèm trong maët öùng suaát phaúng Π ( H.2.3 ). Caùc ñaïi löôïng naøy lieân heä vôùi nhau theo bieåu thöùc: (2.1) 2 2 2 pv = σ v + τ v ÖÙng suaát laø moät ñaïi löôïng cô hoïc ñaëc tröng cho möùc ñoä chòu ñöïng cuûa vaät lieäu taïi moät ñieåm; öùng suaát vöôït quaù moät giôùi haïn naøo ñoù thì vaät lieäu bò phaù hoaïi. Do ñoù, vieäc xaùc ñònh öùng suaát laø cô sôû ñeå ñaùnh giaù ñoä beàn cuûa vaät lieäu, vaø chính laø moät noäi dung quan troïng cuûa moân SBVL. Thöøa nhaän: ÖÙng suaát phaùp σv chæ gaây ra bieán daïng daøi. Öùng suaát tieáp τv chæ gaây bieán daïng goùc. Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 2 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 2.2 CAÙC THAØNH PHAÀN NOÄI LÖÏC - CAÙCH XAÙC ÑÒNH 1- Caùc thaønh phaàn noäi löïc: Nhö ñaõ bieát, ñoái töôïng khaûo saùt cuûa SBVL laø nhöõng chi tieát daïng thanh, ñaëc tröng bôûi maët caét ngang (hay coøn goïi laø tieát dieän) vaø truïc thanh. P1 Mx P1 Mz x x P6 P1 Qx P2 z P2 P2 P5 A z A B A Nz My P3 P4 P3 Qy P3 y y H.2.4 Caùc thaø nh phaàn noäi löï c Goïi hôïp löïc cuûa caùc noäi löïc phaân boá treân maët caét ngang cuûa thanh laø R. R coù ñieåm ñaët vaø phöông chieàu chöa bieát . ⎧Löïc R Dôøi R veà troïng taâm O cuûa maët caét ngang ⇒ ⎨ coù phöông baát kyø ⎩Moâmen M Ñaët moät heä truïc toïa ñoä Descartes vuoâng goùc ngay taïi troïng taâm maët caét ngang, Oxyz, vôùi truïc z truøng phaùp tuyeán cuûa maët caét, coøn hai truïc x, y naèm trong maët caét ngang. Khi ñoù, coù theå phaân tích R ra ba thaønh phaàn theo ba truïc: + Nz, theo phöông truïc z ( ⊥ maët caét ngang) goïi laø löïc doïc + Qx theo phöông truïc x (naèm trong maët caét ngang) goïi laø löïc caét. + Qy theo phöông truïc y (naèm trong maët caét ngang) goïi laø löïc caét. Moâmen M cuõng ñöôïc phaân ra ba thaønh phaàn : + Moâmen Mx quay quanh truïc x goïi laø moâmen uoán . + Moâmen My quay quanh truïc y goïi laø moâmen uoán . + Moâmen Mz quay quanh truïc z goïi laø moâmen xoaén. Saùu thaønh phaàn naøy ñöôïc goïi laø caùc thaønh phaàn noäi löïc treân maët caét ngang (H.2.4) . Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 3 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 2 Caùch xaùc ñònh: Saùu thaønh phaàn noäi löïc treân moät maët caét ngang ñöôïc xaùc ñònh töø saùu phöông trình caân baèng ñoäc laäp cuûa phaàn vaät theå ñöôïc taùch ra, treân ñoù coù taùc duïng cuûa ngoaïi löïc ban ñaàu PI vaø caùc noäi löïc. Caùc phöông trình caân baèng hình chieáu caùc löïc treân caùc truïc toïa ñoä: n ∑ Z = 0 ⇔ N z + ∑ Piz = 0 ⇒ N z i =1 n (2.2) ∑ Y = 0 ⇔ Qy + ∑ Piy = 0 ⇒ Qy i =1 n ∑ Z = 0 ⇔ Qx + ∑ Pix = 0 ⇒ Qx i =1 trong ñoù: Pix, Piy, Piz - laø hình chieáu cuûa löïc Pi xuoáng caùc truïc x, y, z. Caùc phöông trình caân baèng moâmen ñoái vôùi caùc truïc toïa ñoä ta coù: n ∑ M / Ox ⇔ M x + ∑ mx ( Pi ) = 0 ⇒ M x i =1 n (2.3) ∑ M / Oy ⇔ M y + ∑ m y ( Pi ) = 0 ⇒ M y i =1 n ∑ M / Oz ⇔ M z + ∑ mz ( Pi ) = 0 ⇒ M z i =1 vôùiù:mx(Pi), my(Pi), mz(Pi) - caùc moâmen cuûa caùc löïc Pi ñoái vôùi caùc truïc x,y, z. 3-Lieân heä giöõa noäi löïc vaø öùng suaát: Caùc thaønh phaàn noäi löïc lieân heä vôùi caùc thaønh phaàn öùng suaát nhö sau: - Löïc doïc laø toång caùc öùng suaát phaùp - Löïc caét laø toång caùc öùng suaát tieáp cuøng phöông vôùi noù - Moâmen uoán laø toång caùc moâmen gaây ra bôûi caùc öùng suaát ñoái vôùi truïc x hoaëc y - Moâmen xoaén laø toång caùc moâmen cuûa caùc öùng suaát tieáp ñoái vôùi truïc z Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 4 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 2-3 BAØI TOÙAN PHAÚNG: Tröôøng hôïp baøi toaùn phaúng ( ngoaïi löïc naèm trong moät maët phaúng ( thí duï maët phaúng yz)), chæ coù ba thaønh phaàn noäi löïc naèm trong maët phaúng yz : Nz, Qy, Mx. ♦ Qui öôùc daáu (H.2.5) P1 P4 Qy > 0 - Löïc doïc Nz > 0 khi gaây keùo MX> 0 MX> 0 O P5 O P2 ñoaïn thanh ñang xeùt (coù chieàu Nz > 0 Nz > 0 B A höôùng ra ngoaøi maët caét) P3 Qy > 0 P6 y - Löïc caét Qy > 0 khi laøm quay y Hình 2.5: Chieàu döông ñoaïn thanh ñang xeùt theo chieàu kim caùc thaønh phaàn noäi ñoàng hoà. - Moâmen uoán Mx > 0 khi caêng thôù döôùi ( thôù y döông ). Mx > 0 Mx > 0 Mx < 0 Mx < 0 Moâmen M x > 0 , Moâmen M x < 0 ♦ Caùch xaùc ñònh: Duøng 3 phöông trình caân baèng tænh hoïc khi xeùt caân baèng phaàn A) hay phaàn B) Töø phöông trình Σ Z = 0 ⇒ Nz (2.4) Töø phöông trình Σ Y = 0 ⇒ Qy Töø phöông trình Σ M/O = 0 ⇒ Mx Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 5 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh Thí duï 2.1 Xaùc ñònh caùc trò soá noäi löïc taïi maët caét 1-1 cuûa thanh AB, vôùi : q = 10 kN/m; a = 1m; Mo = 2qa2. ( H.2.6) P= M= q 1 2qa 2qa2 A B k HA 1 1,5a a a VB VA P= q M 2qa N A Q VA 1,5a H. 2.6 Giaûi. Tính phaûn löïc: Giaûi phoùng caùc lieân keát vaø thay vaøo ñoù baèng caùc phaûn löïc lieân keát VA, HA, VB. Vieát caùc phöông trình caân baèng tænh hoïc khi xeùt caân baèng thanh AB Σ Z = 0 ⇒ HA = 0 Σ Y = 0 ⇒ V A +V B - q a – P = 0 a ∑M A = 0 ⇒ qa × + P x a - M 0 − VB x 2a = 0 2 11 1 ⇒ HA = 0; qa = 27,5 kN ; VB = qa = 2,5 kN VA = 4 4 Tính noäi löïc: Maët caét 1-1 chia thanh laøm hai phaàn. Xeùt söï caân baèng cuûa phaàn beân traùi (H.2.6) : ∑Z = 0 ⇒ N =0 1 ∑Y = 0 ⇒ VA − qa − P − Q = 0 ⇒ Q = − qa = − 2,5 kN 4 a 17 ∑ M O1 = 0 ⇒ M = VA × 1,5a − qa × a − 2qa × 2 = 8 qa 2 = 21,25 kNm Neáu xeùt caân baèng cuûa phaàn phaûi ta cuõng tìm ñöôïc caùc keát quaû nhö treân. Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 6 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 2.4 BIEÅU ÑOÀ NOÄI LÖÏC ( BAØI TOAÙN PHAÚNG ) 1. Ñònh nghóa: Thöôøng caùc noäi löïc treân caùc maët caét ngang cuûa moät thanh khoâng gioáng nhau. Bieåu ñoà noäi löïc (BÑNL) laø ñoà thò bieåu dieãn söï bieán thieân cuûa caùc noäi löïc theo vò trí cuûa caùc maët caét ngang. Hay goïi laø maêït caét bieán thieân. Nhôø vaøo BÑNL coù theå xaùc ñònh vò trí maët caét coù noäi löïc lôùn nhaát vaø trò soá noäi löïc aáy. 2. Caùch veõ BÑNL- Phöông phaùp giaûi tích: Ñeå veõ bieåu ñoà noäi löïc ta tính noäi löïc treân maët caét caét ngang ôû moät vò trí baát kyø coù hoaønh ñoä z so vôùi moät goác hoaønh ñoä naøo ñoù maø ta choïn tröôùc. Maët caét ngang chia thanh ra thaønh 2 phaàn. Xeùt söï caân baèng cuûa moät phaàn (traùi, hay phaûi) , vieát bieåu thöùc giaûi tích cuûa noäi löïc theo z.. Veõ ñöôøng bieåu dieãn treân heä truïc toaï ñoä coù truïc hoaønh song song vôùi truïc thanh (coøn goïi laø ñöôøng chuaån), tung ñoä cuûa bieåu ñoà noäi löïc seõ ñöôïc dieãn taû bôûi caùc ñoaïn thaúng vuoâng goùc caùc ñöôøng chuaån. Thí duï 2.2- Veõ BÑNL cuûa daàm muùt thöøa (H.2.7) Giaûi 1 z P Xeùt maët caét ngang 1-1 coù hoaønh ñoä K B A z so vôùi goác A, ta coù ( 0 ≤ z ≤ l ) Bieåu thöùc giaûi tích cuûa löïc caét P Q 1 l vaø moâmen uoán taïi maët caét 1-1 K N B ñöôïc xaùc ñònh töø vieäc xeùt caân baèng M 1 p phaàn phaûi cuûa thanh: Q z ∑Z = 0 ⇒ N = 0 ∑Y = 0 ⇒ Q − P = 0 ⇒ Q = P M Pl z y y ∑ M O = 0 ⇒M + P(l − z ) = 0 ⇒ M = − P (l − z ) x x M 1 Hình 2.7 Cho z bieán thieân töø 0 ñeán l, ta seõ ñöôïc bieåu ñoà noäi löïc nhö treân H.2.7. Qui öôùc:+Bieåu ñoà löïc caét Qy tung ñoä döông veõ phía treân truïc hoaønh. +Bieåu ñoà moâmen uoán Mx tung ñoä döông veõ phía döôùi truïc hoaønh. Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 7 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh (Tung ñoä cuûa bieåu ñoà moâmen luoân ôû veà phía thôù caêng cuûa thanh). Thí duï 2.3 – Veõ BÑNL cuûa daàm ñôn giaûn chòu taûi phaân boá ñeàu q (H.2.8a). Giaûi 1 q Phaûn löïc: Boû caùc lieân keát taïi A vaø B,H= A A B K a thay baèng caùc phaûn löïc ( H.2.8a). z 0 ql 1l V ql ) V2 A B 2 ∑Z = 0 ⇒ HA =0. 1M x = A b z 1Q N z Do ñoái xöùng ⇒ V A = VB = ql V z A y ) 2 Qyy Noäi löïc: Choïn truïc hoaønh nhö treân ql +2 H.2.8b. Xeùt maët caét ngang 1-1 taïi K coù c ql 2 ql 2 ) 8 hoaønh ñoä laø z, ( 0 ≤ z ≤ l ). Maët caét chia d M x thanh laøm hai phaàn. ) H.2.8 Xeùt caân baèng cuûa phaàn beân traùi AK (H.2.8b) Töø caùc phöông trình caân baèng ta suy ra: ⎧ ⎪∑ Z = 0 ⇒ N z = 0 ⎪ ⎪ ql l ⎨∑ Y = 0 ⇒ Q y = − qz = q ( − z ) 2 2 ⎪ ⎪ qz 2 ql qz ∑ M / O1 = 0 ⇒ M x = z− = (l − z ) ⎪ ⎩ 2 2 2 Qy laø haøm baäc nhaát theo z, Mx laø haøm baäc 2 theo z. Cho z bieán thieân töø 0 ñeán l ta veõ ñöôïc caùc bieåu ñoà noäi löïc (H2.8). Cuï theå: +Khi z=0 ⇒ Qy = ql/2 , Mx = 0 +Khi z=l ⇒ Qy = -ql/2 , Mx = 0 +Tìm Mx, cöïc trò baèng caùch cho ñaïo haøm dMx / dz =0, ⎧ ql l ⎪ 2 − qz =0 ⇒ z = 2 dMx / dz =0 ⇔ ⎪ ⎨ ql 2 ⎪⇒ M = ⎪ x,maxõ ⎩ 8 Qua caùc BÑNL, ta nhaän thaáy: Löïc caét Qy coù giaù trò lôùn nhaát ôû maët caét saùt goái töïa, Moâmen uoán Mx coù giaù trò cöïc ñaïi ôû giöõa daàm. Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 8 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh Thí duï 2.4 Veõ BÑNL cuûa daàm ñôn giaûn chòu löïc taäp trung P ( H.2.9a) . Giaûi Phaûn löïc: Caùc thaønh phaàn phaûn löïc taïi caùc goái töïa laø: Pb Pa H A = 0 ; VA = ; VB = l l Noäi löïc : Vì taûi troïng coù phöông vuoâng goùc vôùi truïc thanh neân löïc doïc Nz treân moïi maët caét ngang coù trò soá baèng khoâng. Phaân ñoaïn thanh: Vì tính lieân tuïc cuûa caùc haøm soá giaûi tích bieåu dieån caùc noäi löïc neân phaûi tính noäi löïc trong töøng ñoaïn cuûa thanh; trong moãi ñoaïn phaûi khoâng coù söï thay ñoåi ñoät ngoät cuûa ngoaïi löïc . ♦ Ñoaïn AC- Xeùt maët caét 1-1 taïi ñieåm K1 trong ñoaïn AC vaø caùch goác A moät ñoaïn z, ( 0 ≤ z ≤ a ). Khaûo saùt caân baèng cuûa phaàn beân traùi ta ñöôïc caùc bieåu thöùc giaûi tích cuûa noäi löïc: Pb P (l − a) ⎧ ⎪Q y = VA = l = (a) l ⎪ ⎨ Pb P (l − a) ⎪ M = V .z = z= z ⎪x A l l ⎩ P a b 2 K2 1 K1 ♦ Ñoaïn CB- Xeùt maët caét 2-2 taïi ñieåm K2 A B z a) 2 Trong ñoaïn CB caùch goác A moät ñoaïn z , ( a z 1 l VA VB ≤ z ≤ l ). Tính noäi löïc treân maët caét 2-2 baèng Mx 1 Mx c z1 b l-z Qy caùch xeùt phaàn beân phaûi (ñoaïn K2B). Ta VB ) VA Qy ) ñöôïc: P Qy d + bl Pa Pa ) - Q y = −VB = − Pa l (b) l (b) bl Pa e) M x = VB (l − z) = (l − z) l Mx H. 2.9 Töø (a) vaø (b) deã daøng veõ ñöôïc caùc bieåu ñoà noäi löïc nhö H.2.9d,e. Tröôøng hôïp ñaëc bieät : Neáu a=b= L/2, khi ñoù moâmen cöïc ñaïi xaûy ra taïi giöõa daàm vaø coù giaù trò: Mmax = PL/4 Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 9 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh Thí duï 2.5 Veõ BÑNL cuûa daàm ñôn giaûn chòu taùc duïng cuûa moâmen taäp trung Mo (H.2.10a.) Giaûi Phaûn löïc: Xeùt caân baèng cuûa toaøn daàm ABC ⇒ caùc phaûn löïc lieân keát taïi A vaø B laø: H A = 0 ; V A = VB = , chieàu phaûn löïc nhö H.2.10a. Mo l Noäi löïc: a Ñoaïn AC: Duøng maët caét 1-1 caùch goác A Mo 2 K2 1 K1 B moät ñoaïn z1 ;(0 ≤ z1 ≤ a ).Xeùt caân baèng cuûa A C z1 a) 2 z2 l – z2 1 ñoaïn AK1 beân traùi maët caét K1 ⇒ caùc noäi löïc VA VB M x2 M x1 ⎧ 2 Mo 1 ⎪Q y = −V A = − l K1 A ⎪ nhö sau (c) c 1 1 ⎨ 2 b) z1 VB) ⎪M = −V z = − M o z l – z2 Q y1 VA Q y2 ⎪x ⎩ A1 1 l 1 z Ñoaïn CB: Duøng maët caét 2-2 trong ñoaïn d) Qy - Mo / l CB caùch goác A moät ñoaïn z2 vôùi (a ≤ z2 ≤ l ) . Mo a l Xeùt caân baèng cuûa phaàn beân phaûi K2B ⇒ caùc e) M x bieåu thöùc noäi löïc treân maët caét 2-2 laø: Mo (l - a) l ⎧ H. 2.10 Mo ⎪Qy 2 = −VB = − l ⎪ (d) ⎨ ⎪M = V (l − z ) = M o (l − z ) Mo ⎪ x2 B ⎩ B 2 2 l a) l BÑNL ñöôïc veõ töø caùc bieåu thöùc (c), (d) cuûa noäi Mo Mo VB = VA = l l löïc trong hai ñoaïn (H.2.10d-e). bQ - ) Mo/ l y Tröôøng hôïp ñaëc bieät: Moâmen taäp trung Mo cM ñaët taïi maët caét saùt goái töïa A (H.2.11). ) Mo x Qy vaø Mx seõ ñöôïc xaùc ñònh bôûi (d) öùng vôùi H. 2.11 a = 0. BÑNL veõ nhö H.2.11 Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 10 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh Caùc nhaän xeùt : - Nôi naøo coù löïc taäp trung, bieåu ñoà löïc caét nôi ñoù coù böôùc nhaûy. Trò soá cuûa böôùc nhaûy baèng trò soá löïc taäp trung. Chieàu böôùc nhaûy theo chieàu löïc taäp trung neáu ta veõ töø traùi sang phaûi - Nôi naøo coù moâmen taäp trung, bieåu ñoà moâmen uoán nôi ñoù coù böôùc nhaûy. Trò soá cuûa böôùc nhaûy baèng trò soá moâmen taäp trung. Chieàu böôùc nhaûy theo chieàu moâmen taäp trung neáu ta veõ töø traùi sang phaûi Kieåm chöùng caùc nhaän xeùt : P0 1 2 M0 P0 Q1 M2 K M0 M1 Q2 Δz z Δz 2 1 a) b) H. 2.12 Khaûo saùt ñoaïn Δz bao quanh moät ñieåm K coù taùc duïng löïc taäp trung P0 , moâmen taäp trung M0 ( H.2.12b). Vieát caùc phöông trình caân baèng ⇒ ∑Y = 0 ⇒ Q1 + P0 – Q2 = 0 ⇒ Q2 – Q1 = P0 (i) ∑M/K = 0 ⇒ M1 +M0 - M2 + Q1 Δz - Q2 Δz =0 2 2 Boû qua voâ cuøng beù baäc moät Q1 Δz , Q2 Δz , ⇒ M2 - M1 = M0 (ii) 2 2 Bieåu thöùc (i) ñaõ kieåm chöùng nhaän xeùt veà böôùc nhaûy cuûa bieåu ñoà löïc caét. Bieåu thöùc (ii) ñaõ kieåm chöùng nhaän xeùt veà böôùc nhaûy cuûa bieåu ñoà moâmen. Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 11 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh 2.4. LIEÂN HEÄ VI PHAÂN GIÖÕA NOÄI LÖÏC VAØ TAÛI TROÏNG PHAÂN BOÁ TRONG THANH THAÚNG Xeùt moät thanh chòu taûi troïng baát kyø (H.2.13a). Taûi troïng taùc duïng treân thanh naøy laø löïc phaân boá theo chieàu daøi coù cöôøng ñoä q(z) coù chieàu döông höôùng leân (H.2.13b). 1 2 q(z) q(z) Qy Mo M+ xdM x Mx Qy+ dQ y dz z dz 2 1 H. 2.13 a) b) Khaûo saùt ñoaïn thanh vi phaân dz, giôùi haïn bôûi hai maët caét 1-1 vaø 2-2 (H.2.13b). Noäi löïc treân maët caét 1-1 laø Qy vaø Mx. Noäi löïc treân maët caét 2-2 so vôùi 1-1 ñaõ thay ñoåi moät löôïng vi phaân vaø trôû thaønh Qy + dQy; Mx + dMx . Vì dz laø raát beù neân coù theå xem taûi troïng laø phaân boá ñeàu treân ñoaïn dz. Vieát caùc phöông trình caân baèng: 1-Toång hình chieáu caùc löïc theo phöông ñöùng ∑Y = 0 ⇒ Qy + q(z)dz – (Qy + dQy) = 0 dQ y (2.4) ⇒ q( z) = dz Ñaïo haøm cuûa löïc caét baèng cöôøng ñoä cuûa löïc phaân boá vuoâng goùc vôùi truïc thanh. 2- Toång moâmen cuûa caùc löïc ñoái vôùi troïng taâm maët caét 2-2 ta ñöôïc: dz ∑M/o2 = 0 ⇒ Q y dz + q( z) ⋅ dz ⋅ + M x − (M x + dM x ) = 0 2 dz 2 Boû qua löôïng voâ cuøng beù baäc hai ⇒ q( z) ⋅ 2 dM x (2.5) = Qy dz Ñaïo haøm cuûa moâmen uoán taïi moät maët caét baèng löïc caét taïi maët caét ñoù d2 M x Töø (2.4) vaø (2.5) ⇒ (2.6) = q( z) dz 2 nghóa laø: Ñaïo haøm baäc hai cuûa moâmen uoán taïi moät ñieåm chính laø baèng cöôøng ñoä cuûa taûi troïng phaân boá taïi ñieåm ñoù. Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 12 http://www.ebook.edu.vn
- GV: Leâ Ñöùc Thanh Thí duï 2.6 Veõ BÑNL cho daàm qo 1 q(z) ñôn giaûn AB chòu taùc duïng cuûa taûi A phaân boá baäc nhaát nhö H.2.14. B 1 a) z VB = 1 qo l VB VA l Giaûi 3 Mx Phaûn löïc: Giaûi phoùng lieân z • keát, ñaët caùc phaûn löïc töông öùng ôû b) VA= 1 q 0 l Qy o qol 6 caùc goái töïa, xeùt caân baèng cuûa toaøn 3 + thanh, qol l3 ∑X =0 ⇒ HA = 0, 6 Mmaz 1 l 1 ∑M B = 0 ⇒ VAl = × qol × ⇒ VA = qo l 2 3 6 1 ∑ Y = 0 ⇒ VB = 3 qol H.2.14 Noäi löïc: Cöôøng ñoä cuûa löïc • phaân boá ôû maët caét 1-1 caùch goác A moät ñoaïn z cho bôûi: q(z)= q0 z l Duøng maët caét 1-1 vaø xeùt söï caân baèng cuûa phaàn beân traùi (H.2.14b). q l q z2 z ∑Y = 0 ⇒ (e) = o−o Qy = VA − q( z) 2l 2 6 q z3 qo l ql zz ∑M/o1 = 0 ⇒ (g) = o z− o Mx = z − q( z) × × 6l 6 23 6 Töø (e) vaø (g) ta veõ ñöôïc bieåu ñoà löïc caét vaø moâmen cho daàm ñaõ cho. Caùc bieåu ñoà naøy coù tính chaát nhö sau: Bieåu ñoà löïc caét Qy coù daïng baäc 2. Taïi vò trí z = 0, q(z) = 0 neân ôû ñaây bieåu ñoà Qy ñaït cöïc trò: (Qy)z = 0 = Qmax = qo l 6 Qy = 0. Vaäy taïi Bieåu ñoà moâmen uoán Mx coù daïng baäc 3. Taïi vò trí 3; z =l ñaây Mx ñaït cöïc trò: qo l 2 (M x ) = M max = l 93 z= 3 Chöông 2: Lyù Thuyeát Noäi Löïc 13 http://www.ebook.edu.vn
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)


text:
tai chat ola cho dien thoai window phone
Bài viết cho tai chat ola cho dien thoai window phone
Use the menu to navigate the site, or search for a keyword:
Bài ngẫu nhiên
»
tai zalo jar
»
Tải zalo cho asus zenphone
»
Tải zalo cho máy java cấu hình thấp
»
giới thiệu về phần mềm zalo
»
Tải zalo cho nokia
Copyright © 2014
Tai zalo
.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Encoding: gzip

Vary: user-agent, accept

Server: LiteSpeed

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Cache-Control: no-cache, no-transform


text:
Chinhphu.vn English
Việt Nam là mảnh đất lành để hợp tác và thành công
13:49 | 21/11/2014
(Chinhphu.vn) - Sáng 21/11, tại TP. Hồ Chí Minh, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã tới dự và phát biểu tại Hội nghị Doanh nghiệp Đức khu vực châu Á-Thái Bình Dương 14 (APK 14).
Thủ tướng báo cáo giải trình tại kỳ họp thứ 8, QH khóa XIII
(19/11/2014 - 17:25:00 CH)
Việt Nam là mảnh đất lành để hợp tác và thành công
21 THÁNG 11
Thủ tướng tiếp Tổng Giám đốc Công ty Gazprom Neft (LB Nga)
14 THÁNG 11
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng gặp Tổng thống Hoa Kỳ Obama
13 THÁNG 11
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng gặp Thủ tướng Nga và Thủ tướng Australia
12 THÁNG 11
Thủ tướng dự các Hội nghị giữa ASEAN với các Đối tác
Thủ tướng gặp Tổng Thư ký LHQ
Thủ tướng làm việc với lãnh đạo tỉnh Quảng Trị
11 THÁNG 11
Thủ tướng gặp mặt các điển hình tiên tiến vùng Tây Bắc
05 THÁNG 11
Thủ tướng: Đánh giá nghiêm túc công tác cai nghiện ma túy và quản lý sau cai
3 THÁNG 11
Thủ tướng tiếp cựu Thủ tướng Anh Tony Blair
1 THÁNG 11
Thủ tướng sẽ tham dự Hội nghị Cấp cao CLV tại Lào
19:41 | 20/11/2014
(Chinhphu.vn) - Nhận lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Thongsing Thammavong, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu Việt Nam tham dự Hội nghị Cấp cao Khu vực Tam giác phát triển Campuchia-Lào-Việt Nam lần thứ 8 tại Vientiane, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào ngày 24-25/11/2014.
Thay thành viên BCĐ "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa"
13:21 | 19/11/2014
(Chinhphu.vn) - Thủ tướng Chính phủ vừa quyết định thay đổi thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa".
Đại biểu Quốc hội tán đồng
18:23 | 19/11/2014
(Chinhphu.vn) - Hai vị "nguyên lão" của Quốc hội- đại biểu Trần Du Lịch và Dương Trung Quốc cùng chia sẻ rằng Thủ tướng đã trình bày rất thuyết phục trước những vấn đề mà Quốc hội và cử tri quan tâm.
Danh sách các nước đã viếng thăm
Chọn quốc gia
...Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
...Hợp chúng quốc Hoa Kỳ
...Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland
...Cộng hòa Pháp
...Liên bang Australia
...Nhà nước Kuwait
...Brunei
...Cộng hòa Ba Lan
...Cộng hòa Ấn Độ
...Liên bang Malaysia
...Cộng hòa Indonesia
...Cộng hòa Philippines
...Cộng hòa Séc
...Cộng hòa Singapore
...Liên bang Myanmar
...Liên bang Nga
...Ukraine
...Canada
...Vương quốc Hà Lan
...Cộng hòa Argentina
...Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
...Cộng hòa Hungary
...Cộng hòa Kazakhstan
...Cộng hòa Uzbekistan
...Đại Hàn Dân Quốc
...Liên bang Thụy Sĩ
...Nhật Bản
...Vương quốc Bỉ
...Vương quốc Campuchia
...Vương quốc Đan Mạch
Xem chi tiết
16:16 | 19/11/2014
Toàn văn giải trình của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại kỳ họp thứ 8, QH khóa XIII
10:45 | 16/10/2014
Các nhà lãnh đạo thế giới phải hành động khẩn cấp vì biến đổi khí hậu
Cổng Thông tin điện tử Chính phủ xin trân trọng giới thiệu với bạn đọc cuốn sách điện
tử "Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đối thoại trực tuyến".
Tải sách điện tử
100 Câu hỏi - đáp về biển, đảo dành cho thanh niên Việt Nam
© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CHÍNH PHỦ
Tổng Giám đốc: Phạm Việt Dũng
Trụ sở: 16 Lê Hồng Phong - Ba Đình - Hà Nội; Điện thoại: Văn phòng: 080.43162; Fax: 080.48924; Email: thongtinchinhphu@chinhphu.vn
Bản quyền thuộc Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.
Ghi rõ nguồn 'Cổng Thông tin điện tử Chính phủ' hoặc 'www.chinhphu.vn' khi phát hành lại thông tin từ các nguồn này.

Cache-Control: public

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
...loại rủi ro pháp lý, nắm cơ hội làm giàu...
BỘ NGOẠI GIAO********
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAMĐộc lập - Tự do - Hạnh phúc********
Số: 2535/2004/QĐ-BNG
Hà Nội, ngày 01 tháng 12 năm 2004
QUYẾT ĐỊNH
CỦA BỘ TRƯỞNG BỘ NGOẠI GIAO SỐ 2535/2004/QĐ-BNG NGÀY 01 THÁNG 12 NĂM 2004 BAN HÀNH QUY CHẾ VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN LÃNH SỰ NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Ở NƯỚC NGOÀI
BỘ TRƯỞNG BỘ NGOẠI GIAO
Căn cứ Pháp lệnh Lãnh sự ngày 13/11/1990 và Nghị định số 189/HĐBT ngày 04/6/1992 của Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh lãnh sự;Căn cứ Pháp lệnh về Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài ngày 02/12/1993 và Nghị định số 183/CP ngày 18/11/1994 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh về Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài;Căn cứ Nghị định số 21/2003/NĐ-CP ngày 10/03/2003 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Ngoại giao;Theo đề nghị của Cục trưởng Cục Lãnh sự;
Điều 1. Ban hành Quy chế về tổ chức và hoạt động của Cơ quan lãnh sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài (trừ Cơ quan lãnh sự do Lãnh sự danh dự đứng đầu sẽ ban hành Quy chế riêng).
Điều 2. Quy chế này có hiệu lực sau 15 ngày, kể từ ngày đăng Công báo và thay thế các Quy chế về tổ chức và hoạt động của Cơ quan lãnh sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài đã ban hành trước đây. Quy chế này không áp dụng đối với Lãnh sự quán Việt Nam tại Thụy Sĩ.
Điều 3. Các ông: Chánh Văn phòng Bộ, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Cục trưởng Cục Lãnh sự, Vụ trưởng Vụ Quản trị - Tài vụ, người đứng đầu Cơ quan đại diện ngoại giao, Cơ quan lãnh sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài và Thủ trưởng các đơn vị có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.
Lê Công Phụng
(Đã ký)
QUY CHẾ
VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN LÃNH SỰ NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Ở NƯỚC NGOÀI(Ban hành kèm theo Quyết định của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao số 2535/2004/QĐ-BNG, ngày 01 tháng 12 năm 2004)
I- CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ CỦA CƠ QUAN LÃNH SỰ
Điều 1
Cơ quan lãnh sự hoạt động theo các quy định của Pháp lệnh Lãnh sự, Pháp lệnh về Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài, các quy định khác của pháp luật Việt Nam, phù hợp với pháp luật nước tiếp nhận và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước tiếp nhận ký kết hoặc gia nhập và phù hợp với tập quán quốc tế.
Cơ quan lãnh sự (gồm Tổng Lãnh sự quán, Lãnh sự quán) là Cơ quan đại diện của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài, hoạt động trong phạm vi khu vực lãnh sự. Khu vực lãnh sự được quy định trong Hiệp định, Thỏa thuận giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam với Chính phủ nước tiếp nhận và được ghi trong Giấy ủy nhiệm lãnh sự cấp cho người đứng đầu Cơ quan lãnh sự.
Điều 2. Cơ quan lãnh sự có chức năng, nhiệm vụ sau:
1. Thực hiện mọi biện pháp, phù hợp với pháp luật Việt Nam và pháp luật nước tiếp nhận, các điều ước quốc tế mà Việt Nam và nước tiếp nhận ký kết hoặc gia nhập và tập quán quốc tế, để bảo vệ các quyền và lợi ích của Nhà nước, pháp nhân và công dân Việt Nam trong khu vực lãnh sự và khôi phục quyền và lợi ích chính đáng của pháp nhân và công dân Việt Nam khi các quyền và lợi ích đó bị vi phạm.
2. Nghiên cứu, tìm hiểu tình hình cộng đồng người Việt Nam trong khu vực lãnh sự; giáo dục công dân Việt Nam chấp hành pháp luật, tôn trọng phong tục tập quán của nước tiếp nhận, giúp đỡ cần thiết để họ hòa nhập với cuộc sống tại nước sở tại; hỗ trợ và giúp đỡ các hoạt động thương mại, kinh tế, văn hóa, xã hội của công dân Việt Nam và tạo điều kiện thuận lợi để công dân Việt Nam thường xuyên giữ quan hệ gắn bó với gia đình, với quê hương, đất nước; tuyên truyền và vận động cộng đồng người Việt Nam tại khu vực lãnh sự đóng góp thiết thực cho công cuộc xây dựng đất nước.
3. Bằng mọi biện pháp hợp pháp phù hợp với pháp luật Việt Nam và pháp luật của nước tiếp nhận thường xuyên tìm hiểu, báo cáo hoặc cung cấp thông tin cho Bộ Ngoại giao và Đại sứ quán Việt Nam ở nước tiếp nhận hoặc nước kiêm nhiệm về tình hình pháp luật, kinh tế, đầu tư, thương mại, văn hóa, khoa học kỹ thuật, du lịch v.v... tại khu vực lãnh sự, góp phần thúc đẩy và tăng cường quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và nước tiếp nhận.
4. Nghiên cứu khả năng phát triển quan hệ lãnh sự giữa Việt Nam và nước tiếp nhận, tìm hiểu quan hệ lãnh sự giữa nước tiếp nhận với các nước khác; báo cáo Đại sứ Việt Nam ở nước tiếp nhận hoặc nước kiêm nhiệm đề xuất kiến nghị Bộ Ngoại giao việc ký kết hoặc gia nhập các điều ước quốc tế liên quan đến quan hệ lãnh sự.
5. Thực hiện các chức năng lãnh sự trong khu vực lãnh sự: đăng ký và thống kê công dân; cấp, gia hạn, bổ sung, sửa đổi hộ chiếu, giấy tờ đi lại cho công dân Việt Nam; cấp, gia hạn, bổ sung, sửa đổi thị thực cho người nước ngoài; thực hiện việc bảo hộ và giúp đỡ công dân Việt Nam trong trường hợp bị bắt, tạm giữ, tạm giam, bị tù, bị chết, hoặc tai nạn; hỗ trợ và giúp đỡ công dân Việt Nam trong trường hợp họ gặp hoạn nạn, khó khăn; đại diện hoặc bảo đảm việc đại diện cho pháp nhân và công dân Việt Nam; giải quyết các yêu cầu của công dân về quốc tịch, thực hiện các công tác về hộ tịch; công chứng, hợp pháp hóa các giấy tờ tài liệu theo quy định của pháp luật Việt Nam và pháp luật của nước tiếp nhận; thực hiện các chức năng lãnh sự về thừa kế, ủy thác tư pháp; xử lý các vụ việc liên quan đến tàu biển, máy bay và các phương tiện giao thông vận tải khác của Việt Nam trong khu vực lãnh sự; thực hiện các chức năng liên quan đến phòng dịch, bảo vệ thực vật, động vật và thực hiện các chức năng khác theo quy định của pháp luật Việt Nam và không trái với pháp luật nước tiếp nhận.
6. Thực hiện các nhiệm vụ khác do Bộ trưởng Bộ Ngoại giao ủy nhiệm hoặc Đại sứ Việt Nam tại nước tiếp nhận hoặc nước kiêm nhiệm ủy quyền phù hợp với pháp luật nước tiếp nhận.
II. TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN LÃNH SỰ
Điều 3. Cơ quan lãnh sự hoạt động dưới sự quản lý và thống nhất chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, đồng thời chịu sự lãnh đạo của Đại sứ Việt Nam tại nước tiếp nhận hoặc nước kiêm nhiệm.
Điều 4. Người đứng đầu Cơ quan lãnh sự có những quyền hạn và trách nhiệm sau:
1. Chỉ đạo hoạt động của cơ quan theo chế độ thủ trưởng, chịu trách nhiệm về mọi mặt hoạt động của cơ quan trước Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và trước Đại sứ Việt Nam tại nước tiếp nhận hoặc nước kiêm nhiệm; định kỳ hàng quý, sáu tháng đầu năm và hàng năm có trách nhiệm báo cáo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và Đại sứ Việt Nam tại nước tiếp nhận hoặc nước kiêm nhiệm về tình hình và kết quả hoạt động của cơ quan lãnh sự.
2. Tổ chức việc thực hiện các Quyết định, Chỉ thị của Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao về hoạt động đối ngoại, phục vụ các đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sang thăm hữu nghị và làm việc tại khu vực lãnh sự; đồng thời quản lý, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các hoạt động đối ngoại khác mang danh nghĩa Nhà nước CHXHCN Việt Nam trong khu vực lãnh sự.
3. Quản lý và chỉ đạo cán bộ, nhân viên trong cơ quan thực hiện toàn bộ công tác của cơ quan lãnh sự và thực hiện đầy đủ chính sách, đường lối của Đảng và Nhà nước và quy định hiện hành của pháp luật, tạo mọi điều kiện thuận lợi để họ hoàn thành nhiệm vụ; thực hiện đầy đủ chính sách của Nhà nước và của Bộ Ngoại giao đối với cán bộ, nhân viên.
Điều 5. Viên chức và nhân viên lãnh sự có nhiệm vụ và trách nhiệm sau:
1. Thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn theo sự phân công của người đứng đầu cơ quan lãnh sự; chấp hành nghiêm chỉnh chế độ thỉnh thị báo cáo người đứng đầu cơ quan lãnh sự về các vấn đề thuộc phạm vi công việc của mình.
2. Trung thành với Tổ quốc; giữ gìn và bảo vệ danh dự, uy tính và lợi ích của Nhà nước và cơ quan; thực hiện đầy đủ chính sách đường lối của Đảng, Nhà nước và quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam.
3. Tích cực góp phần tăng cường quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam với nước tiếp nhận, tôn trọng pháp luật, phong tục tập quán của nước tiếp nhận và pháp luật, tập quán quốc tế.
4. Nghiêm chỉnh chấp hành các quy định về bảo vệ bí mật quốc gia;
5. Tăng cường đoàn kết nội bộ; giữ gìn tư cách đại diện của Nhà nước và dân tộc Việt Nam.
Điều 6.
1. Trong khi thực hiện các chức năng lãnh sự, cơ quan lãnh sự được quyền liên hệ trực tiếp với chính quyền, tổ chức và nhân dân địa phương, với cơ quan đại diện các nước khác trong khu vực lãnh sự. Khi cần liên hệ với cơ quan Trung ương của nước tiếp nhận, Cơ quan lãnh sự phải thông qua Đại sứ quán Việt Nam tại nước đó. Trường hợp ở nước tiếp nhận không có đại sứ quán Việt Nam, Cơ quan lãnh sự có thể liên hệ trực tiếp với cơ quan Trung ương của nước đó nếu được Bộ trưởng Bộ Ngoại giao ủy nhiệm và được nước tiếp nhận chấp thuận. Ngoài ra, Cơ quan lãnh sự có thể thực hiện chức năng lãnh sự ở nước thứ ba nếu được Bộ trưởng Bộ Ngoại giao ủy nhiệm và được nước thứ ba đó chấp nhận hoặc thực hiện chức năng lãnh sự do nước thứ ba ủy quyền nếu được Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và nước tiếp nhận đồng ý.
2. Cơ quan lãnh sự thông qua Đại sứ quán Việt Nam tại nước tiếp nhận hoặc nước kiêm nhiệm để liên hệ với các cơ quan, tổ chức ở trong nước để giải quyết các công việc lãnh sự, các công việc liên quan tới quan hệ song phương giữa Việt Nam với nước tiếp nhận. Trong trường hợp được ủy quyền hoặc trường hợp cấp bách, cơ quan lãnh sự có thể liên hệ trực tiếp với các cơ quan trong nước nhưng phải đồng thời báo cáo Bộ Ngoại giao và Đại sứ Việt Nam tại nước tiếp nhận hoặc nước kiêm nhiệm.
3. Quan hệ giữa cơ quan lãnh sự với các bộ phận chuyên trách khác của Đại sứ quán Việt Nam tại nước tiếp nhận hoặc nước kiêm nhiệm (như bộ phận thương mại, quân sự v.v....), với các cơ quan, tổ chức khác của Việt Nam không thuộc cơ cấu tổ chức của cơ quan lãnh sự (như đại diện Thông tấn xã, đại diện Hàng không Việt Nam v.v...) và với Phái đoàn đại diện thường trực nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Tổ chức quốc tế liên Chính phủ tại nước tiếp nhận (nếu có) là quan hệ hợp tác, phối hợp dưới sự chỉ đạo chung của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và Đại sứ Việt Nam tại nước tiếp nhận hoặc nước kiêm nhiệm.
4. Quan hệ giữa Cục lãnh sự Bộ Ngoại giao và cơ quan lãnh sự là quan hệ chỉ đạo, hướng dẫn về chuyên môn và nghiệp vụ lãnh sự của Cục Lãnh sự.
Điều 7. Các đơn vị liên quan của Bộ Ngoại giao và Đại sứ quán Việt Nam tại nước tiếp nhận hoặc nước kiêm nhiệm có nhiệm vụ thường xuyên, kịp thời thông báo cho cơ quan lãnh sự tình hình trong nước, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và của Bộ Ngoại giao; cung cấp thông tin, tài liệu cần thiết khác cho hoạt động của cơ quan lãnh sự và tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ, giúp đỡ cho các hoạt động của cơ quan lãnh sự.
Điều 8. Cơ quan lãnh sự có nhiệm vụ lưu trữ và bảo mật hồ sơ lưu trữ của cơ quan lãnh sự theo quy định của pháp luật.
Điều 9. Về tài chính và chế độ chính sách
1. Cơ quan lãnh sự được cấp kinh phí riêng và chi tiêu trên cơ sở dự trù kinh phí hàng năm của cơ quan được Bộ Ngoại giao duyệt. Người đứng đầu cơ quan lãnh sự căn cứ vào hoạt động của các bộ phận công tác trong cơ quan chịu trách nhiệm lập kế hoạch thu, chi ngân sách hàng năm gửi Bộ Ngoại giao; quản lý sử dụng kinh phí, tài sản của cơ quan theo đúng chế độ hiện hành của Nhà nước; định kỳ hàng tháng báo cáo quyết toán về Bộ Ngoại giao theo quy định hiện hành.
2. Cơ quan lãnh sự có trụ sở và con dấu riêng. Trụ sở, nhà ở của người đứng đầu cơ quan lãnh sự và của cán bộ, nhân viên Cơ quan lãnh sự được giải quyết theo chế độ chung và phù hợp với điều kiện thực tế.
Tags:
2535/2004/QD-BNG, QUYET DINH 2535, BO NGOAI GIAO, CO QUAN LANH SU VIET NAM, TO CHUC HOAT DONG

Cache-Control: private

Set-Cookie: Culture=vi; domain=thuvienphapluat.vn; expires=Mon, 23-Nov-2015 00:47:51 GMT; path=/


text:
Hotline: 04.625 022 88 / 0982 11 22 55
x
Nóng
/ Xem nhiều nhất
Thể thao
4h17 phút trước
Thể thao
Nhà nông
22/11
Kinh doanh
22/11
Cười
22/11
Tên
Email
ĐỒNG Ý KHÔNG
Cơ quan chủ quản: Tổng Công ty Viễn thông Viettel (Viettel Telecom)
Giấy phép: 41/GP-TTĐT do Sở TT&TT Hà Nội cấp ngày 25/3/2010
Văn bản sửa đổi, bổ sung số 988/PTTH&TTĐT ngày 7/10/2011
Trụ sở: Tầng 8, Tòa nhà Tiền Phong, Lô C2B Trần Thái Tông, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 04.62502288 - 04.62692216 - Hotline: 0982.11.22.55
Email: tinnganvn@gmail.com
Tinngan.vn – trang tin thời sự cập nhật từng phút, nguồn tin trích dẫn từ 30 báo lớn, uy tín
Phát triển bởi Onmedia
Gửi bài
|
Liên hệ
Thông tin liên hệ quảng cáo: 0969 16 17 18