markdown:
Home
Products
New Release
Sale Of The Day
Clearance Sale
DVD
CD
Karaoke
Best Seller
Out Of Stock
Coming Soon
Ngoc Lan CD
Forum
CHAT
About Us
News & Event
Contact Us
Asia New Show
Asia Music Award
Giọng Ca Vàng
English
Việt Ngữ
Order over
$50
in US
FREE shipping
to 48 States.
US:
$50
up FREE Shipping
-
Outside of US: Flat rate $10.00.
Sale of the day is limited. - All registered members auto set 5% off -
New Release
Sale Of The Day
Clearance Sale
DVD
CD
Karaoke
Best Seller
Out Of Stock
Coming Soon
Ngoc Lan CD
Channel
Website statistics
Visitors
951,457
Online
: 15
Members
: 0
Guest
: 15
Search
News & Event
“VƯỢT SÓNG” và “BƯỚC CHÂN VIỆT NAM”
“VƯỢT SÓNG” VÀ “BƯỚC CHÂN VIỆT NAM” vượt bức tường lửa đến với đồng bào và tuổi trẻ trong nước.
* Tuổi trẻ trong nước đang thức tỉnh và tham gia cuộc đấu tranh cho dân chủ, tự do và nhân quyền qua bức thư tâm huyết của nhóm Sinh Viên Bách Khoa Saigon.
* NGUYỄN KHÁNH VĂN
Từ lâu nay, chế độ Cộng Sản Việt Nam luôn luôn bưng bít các tin tức về phong trào tranh đấu cho dân chủ trong nước, ngụy tạo, bóp méo lịch sử, nhất là đối với sự hiểu biết của lớp thanh niên sinh sau năm 1975. Chế độ này luôn luôn tuyên truyền những người bỏ nước ra đi sau tháng 4 năm 1975 là để chạy theo Ðế quốc Mỹ, tìm cách chống phá tổ quốc. Ngay cả vụ đào xới Nghĩa Trang Quân Ðội Biên Hoà, giới thanh niên mới lớn lên cũng không hề biết tới và hình ảnh người chiến binh VNCH cũng bị lăng mạ, bôi xấu như là những kẻ bán nước, phản bội tổ quốc.
Trong khi ở hải ngoại chúng ta theo dõi tin tức Việt Nam hằng giờ với các vụ bắt bớ, cầm tù các nhân vật bất đồng chính kiến, nhất là vụ phiên toà “bịt mồm” LM Nguyễn Văn Lý, thì những tin tức này hoàn toàn bị giấu nhẹm trong nước. Thế hệ sinh viên Việt Nam là thế hệ đáng tin cậy nhất, thay vì nghĩ đến tương lai của đất nước thì phải lo chuyện cơm áo và chạy theo thị hiếu của thứ văn hoá yêu cuồng sống vội, chỉ có tiền là trên hết. Nhưng đồng bào trong nước, nhất là giới trẻ thật sự đã thức tỉnh trong thời đại của internet và những tài liệu được đưa vào nước không qua bị bức tường lửa của chế độ Cộng Sản ngăn chận, đã mang lại hồi chuông thức tỉnh có thể lay chuyển cả một thế hệ thanh niên, làm cho chính quyền Cộng Sản Việt Nam rất lo sợ.
Cuối tháng 5-2007, Thanh tra Bộ VH-TT có công văn gửi Sở VH-TT các tỉnh, thành trong nước yêu cầu kiểm tra, thu giữ bộ đĩa “Vượt sóng” của Hàm Trần và “Bước Chân Việt Nam” của Asia có nội dung phản động đang lưu hành trên thị trường băng đĩa lậu trong nước. Cuốn phim “Journey from the fall – Vượt sóng”, “có nội dung bôi nhọ chế độ, xuyên tạc chính sách khoan hồng của Nhà nước Việt Nam đối với số ngụy quân, ngụy quyền bị đi tập trung cải tạo sau năm 1975”. Về cuốn băng nhạc “Bước Chân Việt Nam- Trầm Tử Thiêng- Trúc Hồ”, chế độ trong nước chỉ nói mơ hồ là có nội dung “phản động”, nhưng chính tác phẩm này đã mang những thông điệp kèm theo những hình ảnh, dữ kiện đã làm cho dân chúng trong nước thực sự mở mắt, đó là hình ảnh phiên toà xử cha Lý, những sự thật về Nghĩa Trang Quân Ðội Biên Hoà, tình trạng trẻ em thất học, nghèo đói ở Việt Nam...
Bức thư sau đây của các sinh viên Ðại Học Bách Khoa Saigon đã làm cho hải ngoại xúc động về những lời lẽ chân tình, mà không thiếu nỗi xót xa của một lớp người lâu nay bị lừa bịp, bị bịt mắt che tai, nay bỗng một sớm một chiều thức tỉnh. Chúng ta có quyền hy vọng vào tương lai của đất nước qua hành động của tuổi trẻ khi đã nhận định đúng vai trò của mình và thoát ra những gì mà chính quyền Cộng Sản hiện nay đã lừa bịp xảo trá, bóp méo lịch sử để phục vụ cho một lớp người cầm quyền, bằng bạo lực dưới chế độ công an trị.
Kính thưa các cô bác, anh chị người Việt ở nước ngoài và kính gửi đến tất cả những ai quan tâm đến công cuộc đấu tranh dân chủ trong nước tại Việt Nam hiện nay, Lý do của lá thư này, đó là một cách kỷ niệm việc chúng tôi quyết định tập hợp nhóm bạn bè sinh viên trường Bách Khoa tại TP.HCM cũng như gửi lời cám ơn đến những ai vẫn miệt mài đấu tranh cho nền dân chủ của Việt Nam, dù ở trong hay ngoài nước.
Thật sự qua ngày 30 tháng 4 năm 2007 này, chúng tôi mới thật sự nhận thức toàn diện được rằng chúng tôi đang sống, đang chịu đựng ách độc tài của Ðảng Cộng Sản VN như thế nào. Những thanh niên từ 21 đến 23 tuổi như chúng tôi hôm nay, lớn lên trong sự giáo dục xã hội chủ nghĩa, lâu nay vẫn tin rằng mình đang sống trong một điều kiện tốt nhất và luôn bị kẻ thù là bọn phản động, các thế lực thù địch, đặc biệt là bọn người Việt hải ngoại chống phá, ngăn cản sự tiến bộ của đất nước. Thế rồi cuộc đàn áp, thanh trừng của Ðảng Cộng sản VN liên tiếp đối với hàng chục người tay không tấc sắt trong thời gian ngắn vừa qua. Những người mà chúng tôi hết sức bàng hoàng vì biết đó là luật sư, thanh niên, linh mục, nhà báo... họ là những trí thức bị kết tội chung là tuyên truyền phá hoại chủ nghĩa xã hội với điều luật mơ hồ số 88. Báo chí một chiều theo đuôi trong nước chỉ nói là họ có tội, nhưng không nói gì thêm ngoài việc bôi nhọ, lăng mạ, kết tội và thông qua đó đe doạ những ai mang ý thức chống đối. Chúng tôi nghe và hoang mang. Tại sao nhiều trí thức bị kết tội như vậy. Và họ tại sao lại bị án tù nặng nề vì những ý kiến bất bạo động của mình?
Những thông suốt dần dần đến. Từ bộ phim Vượt sóng của Hàm Trần cho đến chương trình Asia- Bước Chân Việt Nam, chúng tôi được nghe, được thấy và như sực tỉnh giữa, chấm dứt sự u mê của mình. Hoá ra, những gì mà chúng tôi vẫn nghe người dân Saigon kể lại về ngày “giải phóng” đất nước của Cộng sản tại Miền Nam là có thật chứ không phải là ngôn ngữ phản động. Những dòng người ra đi tìm tự do là có thật chứ không phải chạy theo “bọm quan thầy đế quốc Mỹ Nguỵ” mà chúng tôi được học. Ðó là những nạn nhân của cuộc chiến tranh chứ không phải là những kẻ “đáng chết” như chúng tôi được dạy dỗ.
Những giải thưởng quốc tế vinh danh cho bộ phim này xác nhận với chúng tôi một điều rằng đó là những điều có thật chứ không phải là giả tưởng. Thế giới bên ngoài không mù lòa, chỉ có chúng tôi được nhồi sọ cách câm điếc và phủi bỏ quá khứ của dân tộc mình. Khắp nơi chúng tôi nghe người dân Saigon nói về những ngày tháng kinh hoàng của Cộng sản xâm lấm miền Nam sau khi bộ phim có mặt, gợi lại một quá khứ buồn đau. Thật là tội lỗi khi chúng tôi cứ nghĩ đó là những điều bịa đặt, phủ nhận nó lâu nay, khi những câu chuyện sống động nhất lại xảy ra chính căn nhà của mình hay người thân, bạn bè mình? Có thể đó vẫn là một bộ phim giả tưởng, phản động. Những người đa nghi nhất trong chúng tôi vẫn cố tin như vậy cho đến khi nhìn thấy nghĩa địa quân đội của chính quyền Saigon cũ bị cầm giữ một cách vô lý bởi súng ống của quân đội Nhà nước Việt Nam. Tại sao? tại sao? chúng tôi muốn hỏi tại sao đất nước 32 năm dứt tiếng súng vẫn còn những viên đạn lên nòng dành cho những mộ phần người Việt cùng chung tiếng nói?
Và rồi khi nhìn thấy cái phiên toà bỉ ổi nhất mà chúng tôi được chứng kiến trong đời mình là một linh mục bị bóp miệng, bị kèm chặt ở hai bên bởi công an “nhân dân” trong cuốn Asia Bước chân Việt Nam, chúng tôi chợt hiểu tất cả. Mọi thứ chỉ là giả dối, Ðảng Cộng sản VN đang làm tất cả để bảo vệ quyền lợi và hơi tàn của mình, bất chấp điều đó là hành động đầy chất vô luân và dã thú.
Trên đây chỉ là lời giải thích ngắn gọn vì sao chúng tôi muốn gửi lá thư này đến các cô bác, anh chị em đang ở ngoài nước và những ai đang đấu tranh cho nền dân chủ tại Việt Nam. Chúng tôi hổ thẹn và gửi lời cảm ơn đến mọi người đã gìn giữ ngọn lửa tranh đấu cho đến ngày hôm nay và chuyền sức sống cho chúng tôi, những thanh niên ngu dốt vì sự sắp đặt và nhồi sọ của Ðảng Cộng Sản VN. Xin hãy nhận lời tạ lỗi này và cùng tiếp sức cho chúng tôi trong cuộc vận động dân chủ vì tự do và tương lai không Cộng sản tại quê hương mến yêu của chúng ta.
Mọi liên lạc, xin hãy yểm trợ chúng tôi tại 360.yahoo.com/sinhviendanchu hoặc liên lạc qua sinhviendanchu@yahoo.com. Cuộc đấu tranh chỉ mới bắt đầu với chúng tôi, xin hãy chỉ dạy chúng tôi trên con đường đúng đắn nhất cho tương lai đất nước.
Nhóm sinh viên Bách Khoa, Saigon.
tháng 5.2007
PDF
Print
Send Mail
Posting Comments
Your name
Your email
Type these characters in the box below.
Sort
Title
Date
Viewed
Rating
Ascending
Descending
Viewing 41 - 50 of 72 post
«
1
...
3
4
5
6
7
8
»
ASIA 52: The legendary LÊ MINH BẰNG
Trung TâmAsia trân trọng giới thiệu:
Chương trình ĐẠI NHẠC HỘI TRỰC TIẾP THU HÌNH ASIA DVD 52 tại thành phố Houston Texas vào ngày thứ bảy 26 tháng 8, 2006 với với chủ đề: The legendary LÊ MINH BẰNG
More
ASIA DVD 51: Tình Khúc Sau Cuộc Chiến
Sau 1975, dòng nhạc vàng bị cấm đoán khắp nơi. Thế nhưng, như những ngọn sóng ngầm mảnh liệt, những nhạc sĩ can cường (theo thôi thúc con tim) vẫn âm thầm sáng tác và những khán giả yêu thương (theo nhu cầu tình cảm) vẫn lén lúc nuôi dưỡng nó, để đến hôm nay trong kho tàng nghệ thuật Việt nam đã sáng ngời những nhạc phẩm bất tử, mà Trung Tâm ASIA xin trân trọng giới thiệu đến khán giả khắp nơi trong ASIA DVD 51: Tình Khúc Sau Cuộc Chiến
More
Tin Mừng Cho Các Bạn Ái Mộ Ngọc Lan
Chúng tôi vừa được nhạc sĩ Nam Lộc chính thức cho biết trung tâm Asia sẽ phối hợp với trung tâm Mây để thực hiện một cuốn video đặc biệt về Ngọc Lan, người ca sĩ khả ái mà tất cả chúng ta đều ái mộ. Nhạc sĩ Nam Lộc sẽ là người phụ trách viết “script”, soạn nội dung và sưu tầm tài liệu cho cuốn video đặc biệt này.
More
Huyền Thoại Lê Minh Bằng
Trần Khánh Liễm- Một Khán Giả Houston
Năm nay khí hậu tiểu bang Texas có nhiều thay đổi. Từ tháng bảy, hầu như tuần nào cũng có ít ngày có mưa. Đôi khi mưa đổ xuống như thác lũ, làm xũng nước nhiều nơi trong thành phố. Buổi chiều thứ bảy hôm nay vẫn còn oi bức, chúng tôi cũng nhất định đáp lại lời mời đi dự buổi trình diễn của Trung tâm Asia tại Houston về “ Huyền Thoại Lê Minh Bằng “. Cái tên đó là ghép lại từ tên của ba nhạc sĩ : Lê Dinh, Anh Bằng và Minh Kỳ.
More
The Legendary Lê Minh Bằng
Vào ngày 26 tháng 8 năm 2006 sắp tới đây, Trung Tâm ca nhạc Asia sẽ tổ chức một chương trình đại nhạc hội trực tiếp thu hình cho Asia DVD 52 tại thành phố Houston, tiểu bang Texas với chủ đề “Huyền Thoại Lê Minh Bằng” (The Legendary Lê Minh Bằng).
More
Tuyển Lựa phụ diễn Đại Nhạc Hội thu hình ASIA DVD
Tuyển Lựa phụ diễn Đại Nhạc Hội thu hình ASIA DVD
More
Đợt Sale đặc biệt cuối năm
Tất cả DVD của Asia từ DVD 39 đến DVD 47 sẽ được Special Sale còn 15 dollas.
More
DVD 53 “Bốn Mùa: Mầu Sắc Của Tình Yêu”
Trung tâm Asia xin trân trọng và hãnh diện giới thiệu cùng quý vị món quà Xuân nghệ thuật Mới, Lạ, Hay và Đẹp nhất từ trước đến nay:
DVD 53 “Bốn Mùa: Mầu Sắc Của Tình Yêu”
More
Cảm Tưởng Đầu Năm
“Những Tác Phẩm Nghệ Thuật Cuả Trung tâm Asia”
More
DVD Asia 46
DVD Asia # 46 Sẽ được phát hành vào:
Friday, Jun-24-2005
Hành Trình 30 Năm: 1975-2005
More
Sort
Title
Date
Viewed
Rating
Ascending
Descending
Viewing 41 - 50 of 72 post
«
1
...
3
4
5
6
7
8
»
Back To Top
Copyright © 2014
trungtamasia.com
All rights reserved
Best viewed with FireFox, Chrome, Safari, Opera, IE 8 at resolution of 1024x768

Set-Cookie: user_theme=name=Theme_13; path=/

Powered-By: VNVN System Inc


markdown:
Tôi đồng ý với những điều khoản sử dụng dịch vụ.
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý về chương trình Con đã lớn khôn bằng công cụ ở trên hoặc gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Server: Apache

Content-Encoding: gzip

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
|
|
Bất chấp bất bình đẳng giới và bạo hành gia đình, những phụ nữ này đã vươn lên bằng con đường kinh doanh, thậm chí còn thuê người chồng vũ phu làm nhân viên.
|
Kết bạn với 24H.COM.VN trên
|
Cơ quan chủ quản: Công ty Cổ phần Quảng cáo Trực tuyến 24H Trụ sở: Tầng 12, Tòa nhà Geleximco, 36 Hoàng Cầu, Phường Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa, TP Hà Nội Tel: (84-4) 73 00 24 24 hoặc (84-4) 3512 1806 - Fax: (84-4) 3512 1804 VPĐD: Tầng 5 – Toà nhà Hải Âu - 39B Trường Sơn, P2, Q.Tân Bình, TP.Hồ Chí Minh Tel: (84-8) 73 00 24 24 hoặc (84-8) 3848 9845 - Fax: (84-8) 3848 6519 / Giấy phép số 2517/GP- TT ĐT ngày cấp 27/08/2013 SỞ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG HÀ NỘI. Chịu trách nhiệm xuất bản: Ngô Kỳ Lam ® Ghi rõ nguồn "24H.COM.VN" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này
|
|

Content-Type: text/html; charset=Utf-8

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

Cache-Control: public

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


markdown:
**Địa điểm** **Khu vực** **Xếp hạng sao** **Chủ đề** **Loại hình khách sạn** **Tiện nghi** **Chuỗi khách sạn** **Chất lượng**
Tất cả giá đều là giá phòng đôi một đêm và không bao gồm thuế và phí. Giá tùy thuộc vào tình trạng phòng.
Quý vị đã gửi Khách sạn gần Trung tâm y tế Kaiser Permanente tới:

Content-Language: vi-VN

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZO; Domain=.hotels.com; Expires=Tue, 21-Apr-2015 13:08:43 GMT; Path=/


markdown:
Log in with Facebook to save your favorite definitions
and share them with friends.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

Cache-Control: max-age=3600, public

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Xss-Protection: 1; mode=block

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Served-By: cache-v41-ASH, cache-jfk1025-JFK

X-Cache: MISS, MISS


markdown:
a noun and sometimes a verb, "cuddle hustle" is the term for cuddling, spooning, just chilling, et al, and leads to making out, ripping each other's clothes off, and possible penetration. first you cuddle, then you hustle.
"I'm going to try and squeeze in a quick cuddle hustle before the concert tonight."
viết bởi
[PiedPiper](/author.php?author=PiedPiper)06 Tháng sáu, 2008
6 1

X-Served-By: cache-v42-ASH, cache-jfk1031-JFK


markdown:
Từ
Đường dẫn YouTube
Nói với chúng tôi tại sao video này lại liên quan đến từ đó.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.
Log in with Facebook to save your favorite definitions
and share them with friends.

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

X-Served-By: cache-v41-ASH, cache-jfk1024-JFK


markdown:
Từ
Đường dẫn YouTube
Nói với chúng tôi tại sao video này lại liên quan đến từ đó.
Log in with Facebook to save your favorite definitions
and share them with friends.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

X-Served-By: cache-v36-ASH, cache-jfk1022-JFK


markdown:
# Liberty, Texas
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Liberty, Texas
|—
| —
|
|[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Texas](/wiki/Texas) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Texas&action=edit&redlink=1) [Quận Liberty](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Liberty,_Texas) **Dân số**(2010) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Liberty** là một [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_t%E1%BA%A1i_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Liberty](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Liberty,_Texas), tiểu bang [Texas](/wiki/Texas), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 8397 người. [[1]](#cite_note-1)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Liberty,_Texas&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Liberty,_Texas&action=edit§ion=1)]
- Dân số năm 2000: 8033 người.
- Dân số năm 2010: 8397 người.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Liberty,_Texas&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Liberty,_Texas&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2012.

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1053 miss (0), cp4016 miss (0), cp4017 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


markdown:
# Phú Yên
|Phú Yên|
|
|![ DSC00cc144.JPG](//upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/4/4c/DSC00cc144.JPG/272px-DSC00cc144.JPG)
Biển Xuân Hải, thị xã
[Sông Cầu](/wiki/S%C3%B4ng_C%E1%BA%A7u_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3)) **Tọa độ**: [13°05′25″B 109°05′29″Đ / 13,090179°B 109,091492°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn¶ms=13.090179_N_109.091492_E_region:VN_type:adm1st) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [13°05′25″B 109°05′29″Đ / 13,090179°B 109,091492°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn¶ms=13.090179_N_109.091492_E_region:VN_type:adm1st) [[1]](#cite_note-GS2011-1) [[1]](#cite_note-GS2011-1) [Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t), [Chăm](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m), [Ê-đê](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%8A_%C4%90%C3%AA), [Ba Na](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ba_Na), [Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa)
|Vị trí Phú Yên trên bản đồ Việt Nam|
|
|![]()
Tỉnh Phú Yên
![ Cờ Việt Nam](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/20px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
![ Cờ Việt Nam](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/20px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Nam Trung Bộ](/wiki/Nam_Trung_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Tuy Hòa](/wiki/Tuy_H%C3%B2a) [[2]](#cite_note-2) [VN-32](/wiki/ISO_3166-2:VN) [62xxxx](/wiki/M%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam) [57](/wiki/M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_Nam) [78](/wiki/Bi%E1%BB%83n_xe_c%C6%A1_gi%E1%BB%9Bi_Vi%E1%BB%87t_Nam) [http://www.phuyen.gov.vn/](http://www.phuyen.gov.vn/) **Phú Yên** là một tỉnh ven biển thuộc vùng duyên hải [Nam Trung Bộ](/wiki/Nam_Trung_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam).
## Mục lục
[1 Địa lý](#.C4.90.E1.BB.8Ba_l.C3.BD) [2 Hành chính](#H.C3.A0nh_ch.C3.ADnh) [3 Dân số](#D.C3.A2n_s.E1.BB.91) [4 Kinh tế](#Kinh_t.E1.BA.BF) [5 Giáo dục](#Gi.C3.A1o_d.E1.BB.A5c) [6 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [7 Văn hóa](#V.C4.83n_h.C3.B3a) [8 Thắng cảnh- di tích lịch sử](#Th.E1.BA.AFng_c.E1.BA.A3nh-_di_t.C3.ADch_l.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [9 Hình ảnh](#H.C3.ACnh_.E1.BA.A3nh) [10 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [11 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=1)]
Phú Yên trải dài từ 12°42'36" đến 13°41'28" vĩ bắc và từ 108°40'40" đến 109°27'47" kinh đông, phía bắc giáp tỉnh
[Bình Định](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh), phía nam giáp [Khánh Hòa](/wiki/Kh%C3%A1nh_H%C3%B2a), phía tây giáp [Đăk Lăk](/wiki/%C4%90%E1%BA%AFk_L%E1%BA%AFk) và [Gia Lai](/wiki/Gia_Lai), phía đông giáp [biển Đông](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%C3%B4ng).
Phú Yên nằm ở miền trung Việt Nam, cách Hà Nội 1.160 km về phía bắc, cách Tp. Hồ Chí Minh 561 km về phía nam theo tuyến quốc lộ 1A.
Diện tích tự nhiên: 5.045 km², chiều dài bờ biển 189 km.
### Địa hình[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=2)]
Phú Yên có 3 mặt là núi, phía bắc có dãy Cù Mông, phía nam là dãy Đèo Cả, phía tây là mạn sườn đông của dãy
[Trường Sơn](/wiki/D%C3%A3y_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_S%C6%A1n), và phía đông là [biển Đông](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%C3%B4ng).
Địa hình có đồng bằng xen kẽ núi.
### Khí hậu[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=3)]
Khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm và chịu ảnh hưởng của khí hậu đại dương. Có 2 mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 12 và mùa nắng từ tháng 1 đến tháng 8. Nhiệt độ trung bình hằng năm 26,5 °C, lượng mưa trung bình hằng năm khoảng 1.600 - 1.700mm.
### Sông, suối[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=4)]
Có hệ thống
[Sông Đà Rằng](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A0_R%E1%BA%B1ng), [sông Bàn Thạch](/wiki/S%C3%B4ng_B%C3%A0n_Th%E1%BA%A1ch), [sông Kỳ Lộ](/wiki/S%C3%B4ng_K%E1%BB%B3_L%E1%BB%99) với tổng diện tích lưu vực là 16.400km2, tổng lượng dòng chảy 11.8 tỷ m3, đảm bảo đủ nước tưới cho nông nghiệp, thủy điện và sinh hoạt.
Phú Yên có nhiều suối nước khoáng nóng như: Phú Sen, Triêm Đức, Trà Ô, Lạc Sanh. Ngoài ra còn có nhiều tài nguyên trong lòng đất như Diatomite (90 triệu m3), đá hoa cương nhiều màu (54 triệu m3), vàng sa khoáng (300 nghìn tấn) (số liệu năm 2006 theo Cẩm nang xúc tiến thương mại du lịch Phú Yên)
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=5)]
Phú Yên bao gồm 1 thành phố tỉnh lỵ, 1 thị xã và 7 huyện:
[Thành phố Tuy Hòa](/wiki/Tuy_H%C3%B2a), gồm có 12 phường và 4 xã [Thị xã Sông Cầu](/wiki/S%C3%B4ng_C%E1%BA%A7u_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3)), gồm có 4 phường và 10 xã [Đông Hòa](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_H%C3%B2a,_Ph%C3%BA_Y%C3%AAn), gồm có 2 thị trấn (Hòa Hiệp Trung và Hòa Vinh) và 8 xã [Đồng Xuân](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Xu%C3%A2n,_Ph%C3%BA_Y%C3%AAn), gồm có 1 thị trấn (La Hai) và 10 xã [Phú Hòa](/wiki/Ph%C3%BA_H%C3%B2a,_Ph%C3%BA_Y%C3%AAn), gồm có 1 thị trấn (Phú Hoà) và 8 xã [Sơn Hòa](/wiki/S%C6%A1n_H%C3%B2a), gồm có 1 thị trấn (Củng Sơn) và 13 xã [Sông Hinh](/wiki/S%C3%B4ng_Hinh), gồm có 1 thị trấn (Hai Riêng) và 10 xã [Tuy An](/wiki/Tuy_An), gồm có 1 thị trấn (Chí Thạnh) và 15 xã [Tây Hòa](/wiki/T%C3%A2y_H%C3%B2a), gồm có 1 thị trấn (Phú Thứ) và 10 xã
Tỉnh Phú Yên có 112 đơn vị cấp xã gồm 16 phường, 8 thị trấn và 88 xã.
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=6)]
- Dân số Phú Yên là 861.993 người (điều tra dân số 1/4/2009) trong đó thành thị 20%, nông thôn 80%, lực lượng lao động chiếm 71,5% dân số.
- Phú Yên có gần 30 dân tộc sống chung với nhau.
[Chăm](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m), [Êđê](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%8A_%C4%90%C3%AA), [Ba Na](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ba_Na), [Hrê](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hr%C3%AA), [Hoa](/wiki/Hoa), [Mnông](/w/index.php?title=Mn%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), [Raglai](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ra_Glai)là những tộc người đã sống lâu đời trên đất Phú Yên.
- Sau ngày miền Nam được giải phóng, sau khi thành lập
[huyện Sông Hinh](/wiki/S%C3%B4ng_Hinh,_Ph%C3%BA_Y%C3%AAn)(1986) có những dân tộc từ miền núi [phía Bắc](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_B%E1%BA%AFc)di cư vào vùng đất Sông Hinh như [Tày](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_T%C3%A0y), [Nùng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_N%C3%B9ng), [Dao](/wiki/Dao), [Sán Dìu](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_S%C3%A1n_D%C3%ACu),...
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=7)]
Diện tích đất nông nghiệp 72.390 ha, đất lâm nghiệp khoảng 209.377 ha, đất chuyên dùng 12.297 ha, đất dân cư 5.720 ha, đất chưa sử dụng 203.728 ha; có nhiều loại gỗ và lâm sản quý hiếm. Trong bảng xếp hạng về
[Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_n%C4%83ng_l%E1%BB%B1c_c%E1%BA%A1nh_tranh_c%E1%BA%A5p_t%E1%BB%89nh) của Việt Nam năm 2011, tỉnh Phú Yên xếp ở vị trí thứ 50/63 tỉnh thành. [[3]](#cite_note-3)
Phú Yên nằm ở sườn Đông dãy
[Trường Sơn](/wiki/D%C3%A3y_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_S%C6%A1n), đồi núi chiếm 70% [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) đất tự nhiên. Địa hình dốc mạnh từ Tây sang Đông, dải [đồng bằng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng) hẹp và bị chia cắt mạnh, có hai đường cắt lớn từ dãy Trường Sơn là cánh [đèo Cù Mông](/wiki/%C4%90%C3%A8o_C%C3%B9_M%C3%B4ng) và cánh [đèo Cả](/wiki/%C4%90%C3%A8o_C%E1%BA%A3). Bờ biển dài gần 200 km có nhiều dãy núi nhô ra [biển](/wiki/Bi%E1%BB%83n) hình thành các [eo](/w/index.php?title=Eo&action=edit&redlink=1) [vịnh](/wiki/V%E1%BB%8Bnh), [đầm](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A7m&action=edit&redlink=1) [phá](/wiki/Ph%C3%A1) có lợi thế phát triển [du lịch](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch), vận tải đường thủy, đánh bắt và nuôi trồng [hải sản](/wiki/H%E1%BA%A3i_s%E1%BA%A3n) xuất khẩu.
Ngoài ra còn có Khu bảo tồn thiên nhiên Quốc gia Krông-Trai rộng 20.190 ha với hệ động vật và thực vật phong phú đa dạng.
### Giao thông[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=8)]
Hệ thống giao thông đường bộ trọng yếu gồm có:
[Quốc lộ 1A](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_1A)nối với [Bình Định](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh)và [Khánh Hòa](/wiki/Kh%C3%A1nh_H%C3%B2a). [Quốc lộ 25](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_25)nối với [Gia Lai](/wiki/Gia_Lai). [Quốc lộ 1D](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_1D)nối [Thị xã Sông Cầu](/wiki/S%C3%B4ng_C%E1%BA%A7u_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3))với thành phố [Quy Nhơn](/wiki/Quy_Nh%C6%A1n). [Quốc lộ 29](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_29)nối [huyện Đông Hòa](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_%C4%90%C3%B4ng_H%C3%B2a&action=edit&redlink=1)(từ Vũng Rô) với thị xã Buôn Hồ [Đăk Lăk](/wiki/%C4%90%E1%BA%AFk_L%E1%BA%AFk).
- Tỉnh lộ 641 từ Thị trấn Chí Thạnh chạy dọc theo đường sắt Bắc-Nam qua Thị trấn La Hai rồi gặp lại QL1A tại Thị trấn Diêu Trì (
[Bình Định](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh)).
- Đường Phước Tân-Bãi Ngà chạy từ
[khu công nghiệp Hòa Hiệp](/w/index.php?title=Khu_c%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_H%C3%B2a_Hi%E1%BB%87p&action=edit&redlink=1)đến cảng [Vũng Rô](/wiki/V%C5%A9ng_R%C3%B4).
Phú yên cũng có đường sắt Bắc-Nam đi qua với ga chính là ga Tuy Hòa.
Về hàng không, Phú Yên hiện đang vận hành
[Sân bay Đông Tác](/wiki/S%C3%A2n_bay_Tuy_H%C3%B2a) (Hoạt động từ tháng 4/2003) với 2 đường bay chính: [Tuy Hòa](/wiki/Tuy_H%C3%B2a)- [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) và [Tuy Hòa](/wiki/Tuy_H%C3%B2a)- [Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh).
### Cơ sở hạ tầng[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=9)]
- Hệ thống điện: Nhà máy Thủy điện Sông Hinh với công suất 72 MW và hệ thống đường dây 500 KVA Bắc - Nam đi qua tỉnh đảm bảo cung cấp nhu cầu sử dụng điện cho sản xuất, sinh hoạt.
Hiện đang xây dựng nhà máy thủy điện Sông Ba hạ với công suất lớn gấp 3 lần so với nhà máy thủy điện Sông Hinh hiện nay, dự kiến 2008 sẽ đi vào hoạt động.
- Hệ thống cấp nước: Nhà máy cấp thoát nước Phú Yên với công suất 28.500 m3/ngđ, phục vụ cho khu vực Thanh Pho Tuy Hòa, các vùng lân cận và khu công nghiệp Hòa Hiệp. Đồng thời xây dựng mới một số nhà máy cấp nước cho các thị trấn huyện lỵ với công suất khoảng 13.000 m³/ngđ.
- Hệ thống thông tin liên lạc: Phú Yên có mạng lưới viễn thông khá tốt. Bưu điện trung tâm Tỉnh, huyện, xã được trang bị: Vi ba, cáp quang... đảm bảo liên lạc thông suốt.
- Hệ thống Internet qua đường truyền
[ADSL](/wiki/ADSL)cũng là một kênh liên lạc quan trọng hiện nay đối với sự phát triển của toàn tỉnh.
Tổng số bưu cục, đại lý, kiốt trên toàn Tỉnh là 133 đơn vị, tổng số máy điện thoại 14.716 máy; dịch vụ bưu chính cũng phát triển mạnh.
### Du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=10)]
Du lịch là một trong những ngành ngày càng chiếm vị trí quan trọng trong quá trình đi lên của Phú Yên. Mặc dầu có xuất phát điểm thấp, nhưng đến nay du lịch Phú Yên đã vươn lên trở thành một trong những mũi nhọn kinh tế của tỉnh.
- Phú Yên được ban tặng cho một hệ thống cảnh quan thiên nhiên khá đa dạng, đầy đủ với núi, cao nguyên, đồng bằng châu thổ, sông, hồ, đầm, vịnh, hải đảo... Một số danh thắng tiêu biểu là
[Gành Đá Dĩa](/wiki/Gh%E1%BB%81nh_%C4%90%C3%A1_D%C4%A9a), [Đầm Ô Loan](/wiki/%C3%94_Loan), [núi Đá Bia](/wiki/N%C3%BAi_%C4%90%C3%A1_Bia), [vịnh Xuân Đài](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Xu%C3%A2n_%C4%90%C3%A0i), [bãi Môn- mũi Điện](/wiki/M%C5%A9i_%C4%90%E1%BA%A1i_L%C3%A3nh), di tích lịch sử cấp quốc gia như [vũng Rô](/wiki/V%C5%A9ng_R%C3%B4), [núi Nhạn](/wiki/N%C3%BAi_Nh%E1%BA%A1n)- [sông Đà](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A0)..v.v...
- Cơ sở hạ tầng du lịch của Phú yên được đầu tư mạnh.
- Phú Yên hiện có 1 khách sạn 5 sao (Cendeluxe), 3 khách sạn 4 sao (Kaya, Sài Gòn- Phú Yên, Long Beach), và nhiều khách sạn khác như Hương Sen, khách sạn Công Đoàn... Cơ sở vui chơi, nghỉ dưỡng thì có khu giải trí- sinh thái Thuận Thảo, khu resort Sao Việt, bãi Tràm hideaway...
### Nông nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=11)]
Chủ yếu là lúa, mía,cây hoa màu với trình độ thâm canh khá.
Với cánh đồng Tuy Hòa, cánh đồng lúa rộng nhất miền Trung, lương thực, đặc biệt là lúa, nhân dân đã tự túc và có phần sản xuất ra các tỉnh lân cận. Sản lượng lúa bình quân hàng năm ước trên 320000 tần, đáp ứng nhu cầu điạ phương và bán ra tỉnh ngoài. Mặc dù không phải là trọng tâm nhưng dây là ngành kinh tế thu hút nhiều lao động của tỉnh, giải quyết công ăn việc làm cho người dân, góp phần xóa đói giảm nghèo.
### Thủy - hải sản[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=12)]
Phú Yên có diện tích vùng biển trên 6.900km2 với trữ lượng hải sản lớn: trên 500 loài cá, 38 loài tôm, 15 loài mực và nhiều hải sản quí. Sản lượng khai thác hải sản của Phú Yên năm 2005 đạt 35.432 tấn, tăng bình quân 5%/năm. Trong đó sản lượng cá ngừ đạt 5.040 tấn (thông tin từ Cẩm nang xúc tiến thương mại - du lịch Phú Yên). Nuôi trồng thủy sản là một trong những ngành kinh tế mạnh của tỉnh, với tổng diện tích thả nuôi là 2.950ha, sản lượng thu hoạch 3.570 tấn, bên cạnh đó có nhiều loại hải sản có giá trị kinh tế cao như
[sò huyết](/wiki/S%C3%B2_huy%E1%BA%BFt), [cá ngừ đại dương](/wiki/C%C3%A1_ng%E1%BB%AB_%C4%91%E1%BA%A1i_d%C6%B0%C6%A1ng), [tôm sú](/wiki/T%C3%B4m_s%C3%BA), [tôm hùm](/wiki/T%C3%B4m_h%C3%B9m).
Các địa phương nuôi trồng hải sản tập trung ở khu vực
[đầm Cù Mông](/wiki/%C4%90%E1%BA%A7m_C%C3%B9_M%C3%B4ng), [Vịnh Xuân Đài](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Xu%C3%A2n_%C4%90%C3%A0i) ( [Thị xã Sông Cầu](/wiki/S%C3%B4ng_C%E1%BA%A7u_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3))), [Đầm Ô Loan](/wiki/%C3%94_Loan) ( [Huyện Tuy An](/wiki/Tuy_An)),... Đây là những địa phương nuôi trồng có tình chiến lược của tỉnh, thu hút nhiều lao động. Đặc biệt, ngay tại [Đầm Cù Mông](/wiki/%C4%90%E1%BA%A7m_C%C3%B9_M%C3%B4ng), việc nuôi trồng và chế biến được thực hiện khá đầy đủ các công đoạn nhờ [Khu công nghiệp Đông bắc Sông Cầu](/w/index.php?title=Khu_c%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_%C4%90%C3%B4ng_b%E1%BA%AFc_S%C3%B4ng_C%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) nằm ngay tại đó.
## Giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=13)]
Phú Yên có hệ thống các trường đại học (Phú Yên, xây dựng số 3) đào tạo 300 SV, Cao đẳng (Công Nghiệp) mỗi năm đào tạo khoảng 1200 học viên, 1 chi nhánh học viện ngành tài chính ngân hàng đào tạo trên 300 học viên và các trường và trung tâm đào tạo nghề (mỗi năm đào tạo khoảng 1.400 kỹ thuật viên và trên 800 công nhân có tay nghề cao - từ bậc 3/7 trở lên).
### Các trường[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=14)]
Hệ Đại học:
- Đại học Phú Yên
- Đại Học Xây dựng Miền Trung
- Học viện Ngân hàng - Phân viện Phú Yên
Hệ Cao đẳng:
- Trường Cao Đẳng Nghề Phú Yên
- Trường Cao đẳng Công nghiệp Tuy Hoà
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=15)]
Năm 1471, vua
[Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng) thân chinh cầm quân đánh [Chăm Pa](/wiki/Ch%C4%83m_Pa) đến tận [đèo Cả](/wiki/%C4%90%C3%A8o_C%E1%BA%A3). Tuy nhiên sau đó Lê Thánh Tông chỉ sát nhập vùng đất từ [đèo Hải Vân](/wiki/%C4%90%C3%A8o_H%E1%BA%A3i_V%C3%A2n) tới [đèo Cù Mông](/wiki/%C4%90%C3%A8o_C%C3%B9_M%C3%B4ng) (phía bắc Phú Yên) vào lãnh thổ Đại Việt. Vùng đất Phú Yên vẫn thuộc quyền quản lý của [Chăm Pa](/wiki/Ch%C4%83m_Pa) với tên gọi Ayaru
Từ năm 1570,
[Nguyễn Hoàng](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Ho%C3%A0ng) là trấn thủ vùng [Thuận Hóa](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_H%C3%B3a) và [Quảng Nam](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Nam) của Đại Việt. Năm 1578 ông sai tướng dưới quyền [Lương Văn Chánh](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_V%C4%83n_Ch%C3%A1nh) tấn công vào [thành Hồ](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_H%E1%BB%93&action=edit&redlink=1), là thủ phủ của Chăm Pa tại vùng Ayaru (Phú Yến), thành Hồ bị thất thủ, từ đó vùng đất Ayaru là nơi tranh chấp thường xuyên giữa [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) và [người Chăm](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m). Theo chính sách của chúa Nguyễn ông đã chiêu tập và đưa lưu dân từ các vùng Thanh-Nghệ, Thuận-Quảng vào đây để khẩn hoang lập ấp, tạo dựng cơ nghiệp.
Năm 1611, Nguyễn Hoàng sai viên tướng dưới quyền là
[Văn Phong](/wiki/V%C4%83n_Phong) tấn công vào Aryaru, Chăm Pa thất bại. Nguyễn Hoàng đã sát nhập Ayaru vào lãnh thổ Đàng Trong với tên gọi Phú Yên và giao cho Văn Phong cai quản đất Phú Yên. Tên gọi nầy do chúa Nguyền Hoàng đặt với ước nguyện về một miến đất trù phú, thanh bình trong tương lai.
Tới năm 1629, Văn Phong chống lại chính quyền Đàng Trong, lúc này Nguyễn Hoàng đã chết, người nối nghiệp là
[Nguyễn Phúc Nguyên](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Ph%C3%BAc_Nguy%C3%AAn) đã sai tướng [Nguyễn Phúc Vinh](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_Ph%C3%BAc_Vinh&action=edit&redlink=1) vào đánh dẹp. Sau khi đánh bại được Văn Phong, Phúc Vinh được giao cai quản đất Phú Yên
Với một vị trí chiến lược quan trọng, vào thế kỷ 18 Phú Yên là nơi đối đầu quyết liệt giữa nhà
[Tây Sơn](/wiki/T%C3%A2y_S%C6%A1n) và [nhà Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n); nơi [Nguyễn Huệ](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Hu%E1%BB%87), vào tháng 7 năm 1775, đã đánh bại 2 vạn [quân ngũ dinh](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_ng%C5%A9_dinh&action=edit&redlink=1) ( [Bình Khang](/w/index.php?title=B%C3%ACnh_Khang&action=edit&redlink=1), [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn), [Trấn Biên](/wiki/Tr%E1%BA%A5n_Bi%C3%AAn), [Phiên Trấn](/w/index.php?title=Phi%C3%AAn_Tr%E1%BA%A5n&action=edit&redlink=1) và [Long Hồ](/wiki/Long_H%E1%BB%93_(dinh))) của [Tống Phước Hiệp](/wiki/T%E1%BB%91ng_Ph%C6%B0%E1%BB%9Bc_Hi%E1%BB%87p).
Năm
[1976](/wiki/1976), Phú Yên nằm trong địa phận tỉnh [Phú Khánh](/wiki/Ph%C3%BA_Kh%C3%A1nh).
Ngày
[1 tháng 7](/wiki/1_th%C3%A1ng_7) năm [1989](/wiki/1989), tỉnh Phú Yên được tái lập và tồn tại cho đến ngày nay. Khi tách ra, tỉnh Phú Yên có 7 đơn vị hành chính gồm [thị xã Tuy Hòa](/wiki/Tuy_H%C3%B2a) và 6 huyện: [Đồng Xuân](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Xu%C3%A2n,_Ph%C3%BA_Y%C3%AAn), [Sơn Hòa](/wiki/S%C6%A1n_H%C3%B2a), [Sông Cầu](/wiki/S%C3%B4ng_C%E1%BA%A7u_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3)), [Sông Hinh](/wiki/S%C3%B4ng_Hinh_(huy%E1%BB%87n)), [Tuy An](/wiki/Tuy_An), [Tuy Hòa](/wiki/Tuy_H%C3%B2a).
Ngày
[4 tháng 3](/wiki/4_th%C3%A1ng_3) năm [2002](/wiki/2002), chia thị xã Tuy Hòa thành thị xã Tuy Hòa và huyện [Phú Hòa](/wiki/Ph%C3%BA_H%C3%B2a). [[4]](#cite_note-4)
Ngày
[5 tháng 1](/wiki/5_th%C3%A1ng_1) năm [2005](/wiki/2005), chuyển thị xã Tuy Hòa thành [thành phố Tuy Hòa](/wiki/Tuy_H%C3%B2a). [[5]](#cite_note-5)
Ngày
[16 tháng 5](/wiki/16_th%C3%A1ng_5) năm [2005](/wiki/2005), chia huyện Tuy Hòa thành 2 huyện: [Đông Hòa](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_H%C3%B2a) và [Tây Hòa](/wiki/T%C3%A2y_H%C3%B2a). [[6]](#cite_note-6)
Ngày
[27 tháng 8](/wiki/27_th%C3%A1ng_8) năm [2009](/wiki/2009), huyện Sông Cầu được nâng lên thành [thị xã Sông Cầu](/wiki/S%C3%B4ng_C%E1%BA%A7u_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3)). [[7]](#cite_note-7)
## Văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=16)]
Dân Phú Yên thường được gọi là dân xứ "nẫu", đó là tiếng nói đặc trưng của họ, tiếng nẫu (nẫu = người ta).
Dân Phú Yên còn có thể loại
[hát chòi](/wiki/B%C3%A0i_ch%C3%B2i), đó là một thể loại hát dân gian từng rất phổ biến ở Phú Yên.
Phú Yên cũng chính là nơi đã phát hiện ra nhiều di sản văn hoá, như bộ
[trường ca](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_ca) quý giá của các [dân tộc thiểu số](/w/index.php?title=D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_thi%E1%BB%83u_s%E1%BB%91&action=edit&redlink=1), bộ [đàn đá](/wiki/%C4%90%C3%A0n_%C4%91%C3%A1) [Tuy An](/wiki/Tuy_An) có độ chuẩn về cung bậc thuộc loại chính xác nhất và những chiếc [kèn đá](/w/index.php?title=K%C3%A8n_%C4%91%C3%A1&action=edit&redlink=1) có một không hai.
### Lễ hội[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=17)]
Ngoài các lế hội chung của cả nước, còn có nhiều lễ hội riêng biệt, đặc trưng của vùng, được nhà nước công nhận như là di sản
[văn hóa phi vật thể](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%C3%B3a_phi_v%E1%BA%ADt_th%E1%BB%83&action=edit&redlink=1) của [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam): [Lễ hội đánh bài chòi](/wiki/B%C3%A0i_ch%C3%B2i), với các bài hát chòi dân gian, đậm bản sắc văn hóa của Phú Yên. [Lễ hội đầm Ô Loan](/wiki/L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BA%A7m_%C3%94_Loan)được tổ chức tại [đầm Ô Loan](/wiki/%C3%94_Loan)thuộc [huyện Tuy An](/wiki/Tuy_An) [Lễ đâm trâu](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_%C4%91%C3%A2m_tr%C3%A2u&action=edit&redlink=1)của [người Ba Na](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ba_Na) [Lễ bỏ mả](/wiki/L%E1%BB%85_b%E1%BB%8F_m%E1%BA%A3_(ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%8A%C4%91%C3%AA))của [người Êđê](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%8A_%C4%90%C3%AA) [Lễ cúng đất](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_c%C3%BAng_%C4%91%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1)của [người Kinh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) [Lễ hội cầu ngư](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_c%E1%BA%A7u_ng%C6%B0&action=edit&redlink=1)của [người Kinh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t)
Lịch một số lễ hội ở Phú Yên (cấu trúc: Tên lễ hội: thời gian (
[âm lịch](/wiki/%C3%82m_l%E1%BB%8Bch)), địa điểm.) [Hội đua thuyền đầm Ô Loan](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_%C4%91ua_thuy%E1%BB%81n_%C4%91%E1%BA%A7m_%C3%94_Loan&action=edit&redlink=1): 07/01, xã [An Cư](/wiki/An_C%C6%B0,_Tuy_An), huyện [Tuy An](/wiki/Tuy_An). [Hội đua thuyền sông Đà Rằng](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_%C4%91ua_thuy%E1%BB%81n_s%C3%B4ng_%C4%90%C3%A0_R%E1%BA%B1ng&action=edit&redlink=1): 07/01, phường 6, [Thành phố Tuy Hòa](/wiki/Tuy_H%C3%B2a). [Lễ hội Đồng Cam](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_%C4%90%E1%BB%93ng_Cam&action=edit&redlink=1): 08/01, xã [Hòa Hội](/wiki/H%C3%B2a_H%E1%BB%99i), huyện [Phú Hòa](/wiki/Ph%C3%BA_H%C3%B2a,_Ph%C3%BA_Y%C3%AAn). [Hội đua ngựa](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_%C4%91ua_ng%E1%BB%B1a&action=edit&redlink=1): 08/01, xã [An Xuân](/wiki/An_Xu%C3%A2n), huyện [Tuy An](/wiki/Tuy_An). [Lễ hội chùa Từ Quang](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_ch%C3%B9a_T%E1%BB%AB_Quang&action=edit&redlink=1): 11/01, xã [An Dân](/wiki/An_D%C3%A2n), huyện [Tuy An](/wiki/Tuy_An). [Hội chùa Ông](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_ch%C3%B9a_%C3%94ng&action=edit&redlink=1)(của [người Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa)): 13/01, phường 1, [Thành phố Tuy Hòa](/wiki/Tuy_H%C3%B2a). [Hội bài chòi](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_b%C3%A0i_ch%C3%B2i&action=edit&redlink=1): [tết nguyên đán](/wiki/T%E1%BA%BFt_Nguy%C3%AAn_%C4%90%C3%A1n), vùng [nông thôn](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_qu%C3%AA)Phú Yên. [Lễ hội Sông nước Tam Giang](/wiki/S%C3%B4ng_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_Tam_Giang): [tết nguyên đán](/wiki/T%E1%BA%BFt_Nguy%C3%AAn_%C4%90%C3%A1n), [thị xã Sông Cầu](/wiki/S%C3%B4ng_C%E1%BA%A7u_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3)). [Lễ hội cầu ngư](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_c%E1%BA%A7u_ng%C6%B0&action=edit&redlink=1): từ tháng 1 đến tháng 6, khắp các vùng ven biển. [Hội thơ đêm nguyên tiêu](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_th%C6%A1_%C4%91%C3%AAm_nguy%C3%AAn_ti%C3%AAu&action=edit&redlink=1): rằm tháng giêng hàng năm, Sân [tháp Nhạn](/wiki/Th%C3%A1p_Nh%E1%BA%A1n), phường 1, tp [Tuy Hòa](/wiki/Tuy_H%C3%B2a). [Lễ hội đền Lê Thành Phương](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%81n_L%C3%AA_Th%C3%A0nh_Ph%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1):28/01, xã [An Hiệp](/wiki/An_Hi%E1%BB%87p), huyện [Tuy An](/wiki/Tuy_An). [Lễ hội đền Lương văn Chánh](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%81n_L%C6%B0%C6%A1ng_v%C4%83n_Ch%C3%A1nh&action=edit&redlink=1): 19/09, xã [Hòa Trị](/wiki/H%C3%B2a_Tr%E1%BB%8B), huyện [Phú Hòa](/wiki/Ph%C3%BA_H%C3%B2a,_Ph%C3%BA_Y%C3%AAn). [Lễ hội cầu an](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_c%E1%BA%A7u_an&action=edit&redlink=1): Tháng 3 và tháng 8, ở khắp các [chùa](/wiki/Ch%C3%B9a). [Lễ hội bỏ mả](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_b%E1%BB%8F_m%E1%BA%A3&action=edit&redlink=1): tháng 3 đến tháng 5, huyện: [Đồng Xuân](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Xu%C3%A2n,_Ph%C3%BA_Y%C3%AAn), [Sơn Hòa](/wiki/S%C6%A1n_H%C3%B2a), [Sông Hinh](/wiki/S%C3%B4ng_Hinh). [Lễ hội mừng sức khỏe](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_m%E1%BB%ABng_s%E1%BB%A9c_kh%E1%BB%8Fe&action=edit&redlink=1): tháng 3 đến tháng 5, các huyện [Đồng Xuân](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Xu%C3%A2n,_Ph%C3%BA_Y%C3%AAn), [Sơn Hòa](/wiki/S%C6%A1n_H%C3%B2a), [Sông Hinh](/wiki/S%C3%B4ng_Hinh). [Lễ hội đâm trâu](/wiki/L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_%C4%91%C3%A2m_tr%C3%A2u_(ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ba_Na)): từ tháng 2 đến tháng 6: [Đồng Xuân](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Xu%C3%A2n), [Sơn Hòa](/wiki/S%C6%A1n_H%C3%B2a), [Sông Hinh](/wiki/S%C3%B4ng_Hinh). [Lễ hội mừng nhà mới](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_m%E1%BB%ABng_nh%C3%A0_m%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1): từ tháng 3 đến tháng 5, các huyện: [Đồng Xuân](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Xu%C3%A2n,_Ph%C3%BA_Y%C3%AAn), [Sơn Hòa](/wiki/S%C6%A1n_H%C3%B2a), [Sông Hinh](/wiki/S%C3%B4ng_Hinh) [Lễ hội mừng lúa mới](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_m%E1%BB%ABng_l%C3%BAa_m%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1): từ tháng 3 đến tháng 5: các huyện [Đồng Xuân](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Xu%C3%A2n,_Ph%C3%BA_Y%C3%AAn), [Sơn Hòa](/wiki/S%C6%A1n_H%C3%B2a), [Sông Hinh](/wiki/S%C3%B4ng_Hinh)
### Ẩm thực ở Phú Yên[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=18)]
- Bánh xèo: Cùng với bánh tráng, bánh xèo món ăn truyền thống của người dân ở Phú Yên. Bánh xèo ở Phú Yên được làm từ bột gạo, giá đỗ, thịt băm và tôm hoặc mực; nếu thực khách có yêu cầu thì chủ quán có thể cho trứng vào để tăng thêm hương vị. Khi khuôn đúc nóng, người ta cho mỡ, sau đó là thịt, tôm, giá đỗ và nước bột gạo xay vào, đậy nắp chờ khoảng 1 phút là bánh chín. Bánh đổ xong vừa mềm, vừa nóng, có hương vị của hải sản biển. Người ta ăn bánh xèo với rau sống bao gồm xà lách, giá đỗ và nhiều loại rau thơm khác. Nước chấm gồm có 2 loại, người địa phương gọi là mắm đục và mắm trong. Mắm đục gần giống như mắm nên, cho thêm gia vị và ớt. Mắm trong là nước mắm bình thường có thêm ớt tỏi,... Công thức pha nước mắm cũng là một bí quyết của các quán ăn ở đây vì nó ảnh hưởng rất nhiều đến hương vị của món ăn. Bánh xèo có thể ăn bằng đĩa hoặc dùng bánh tráng cuốn lại chấm với nước mắm sẽ rất ngon. Ở Phú Yên đặc biệt là tại Thành Phố Tuy Hòa, du khách có thể thưởng thức bánh xèo ở nhiều nơi, từ gánh hàng rong của các chị cho đến những địa điểm có danh tiếng bánh xèo ngon lâu năm tại khu Đại nam cũ trên đường Nguyễn Công Trứ.
- Bánh canh: Bánh canh là một món ăn bình dân ở Phú Yên, tuy vậy chủng loại bánh canh ở Phú Yên rất phong phú như: bánh canh bột gạo, bánh canh bột lọc, bánh canh chả cá, bánh canh hẹ,... chỉ cần đi lòng vòng 10 phút cũng có thể đếm được tới 4-5 quán bán bánh canh bên vỉa hề, nhiều nhất là xung quanh bưu điện thành phố Tuy Hòa. Mỗi món bánh canh là một loại hương vị khác nhau, không quán nào giống quán nào. Bánh canh có thể được nấu với các vị cá dằm, chả cá là phổ biến, đặc biệt người ta dùng lá hẹ như một loại phụ gia đặc biệt thêm vào bánh canh để tăng thêm mùi vị.
- Bánh bèo, bánh hỏi, bánh ướt: Đây là 2 món bánh khá quen thuộc của người dân Việt Nam, cách chế miến 2 món ăn này ở Phú Yên không khác lắm so với nhiều vùng khác trên cả nước.
Bánh ướt ở Phú Yên có cách tráng mỏng tương tự như cách tráng bánh cuốn nóng ở miền Bắc. Bánh ướt thường được phục vụ nóng ngay tại chỗ. Ngoài ra còn có bánh bèo nóng, ăn khi bánh vừa xuống lò. Bánh được hấp cách thủy trong chén nhỏ và được phục vụ tại chỗ. Các loại bánh trên thường được rải chà bông tôm (hay ruốc tôm theo cách gọi người miền Bắc), phục vụ cùng nước mắm ớt pha ngọt và nếu có yêu cầu có thêm lòng lợn đi kèm và cháo lòng.
- Bánh ít lá gai: Cũng là một nét văn hóa ẩm thực độc đáo ở Phú Yên vào những ngày giỗ tổ tiên. nhân bánh được làm từ nhiều thứ như: đậu phộng và dừa; đậu xanh; đậu đen...Bánh này được bọc bằng lá gai và khi cho ra lò có màu xanh thẫm và tương tự như bánh gai của miền Bắc. Nhưng người Phú Yên không cho một miếng mỡ vào nhân bánh như bánh gai và bánh ít còn được làm với nhiều loại nhân chứ không chỉ là nhân đậu xanh.
- Chả dông: là món chả ram (chả giò) nhưng nguyên liệu làm từ thịt của con dông nên gọi là chả dông. Thịt dông được băm nhuyễn trộn với xã và ớt dùng làm nguyên liệu. Dùng chả dông được ăn với rau sống nước mắm tỏi ớt trộn đâu phụng đăm nhuyễn rất ngon. Món chả dông làm nên dánh tiếng của các cửa hàng ăn trên đường Nguyễn Công Trứ khu Đại Nam cũ ở Thành Phố Tuy Hòa. Ở đây thực khách có thể gọi một phần chả dông có thêm nem nướng được phục vụ cùng rau sống và bánh tránh để cuốn ăn kèm.
- Các món ăn từ Cá ngừ đại dương(Cá bò gù): Phú Yên nổi tiếng là nơi khởi phát nghề câu cá ngừ đại dương từ những đầu của thập kỷ 90 vì vậy các món đặc sản từ cá ngừ ở đây mang những nét rất riêng đặc trưng cho con người miền biển.
- Trong đó có thể kể đến các món: + Cá ngừ cắt lát ăn với mù tạt. Món ngày được chế biến từ các lát cá ngừ sống cắt nhở đường kính 4, 5 cm sau khi được đông lạnh để sắc cá chuyển từ đỏ sang hồng sẽ được dọn ra ăn kèm với các loại rau thường thấy là: cải xanh, ngò tàu, ngổ, é quế, é ta, húng dũi, húng đứng...và cùng món nước chấm đặc biệt được pha bởi xì dầu, mù tạt và tương ớt. Thực khách có thể ăn lát cá với nước chấm kể trên hoặc cuộn lát cá với cải ăn cùng nước chấm. + Mắt cá ngừ chưng cách thủy:(món "đèn biển") Cách chế biến: Mắt cá mua về rửa sạch. Chú ý cát lẫn vào mắt. Ướp các loại gia vị như hành, tiêu, ớt, tỏi, muối, bột ngọt... để cho thấm đều khoảng 15 - 20 phút thì cho vào nồi đất chưng cách thủy độ nửa giờ thì ăn được. Khi chưng cho thêm mấy vị thuốc bắc để khử mùi tanh và tăng chất bổ dưỡng. Ăn món này thường kèm với các loại rau thơm và kèm một vài ly rượu mạnh thì càng hợp khẩu... + Gỏi bao tử cá ngừ: Đây là món hiếm, ít được bày bán ở hàng quán, bởi ngư dân đánh bắt cá ngừ thường dùng món này trong lúc họ còn lênh đênh trên biển hoặc về "lưu hành nội bộ". Chỉ cần rửa sạch bao tử rồi bỏ vào nước lã luộc chín, sau đó rửa lại nước lạnh cho giòn, xắt thành miếng vừa ăn ướp với hành tây, tiêu, ớt, muối đường, mì chính... trộn đều là có món gỏi bao tử cá ngừ. Món này mà nhắm với rượu gạo nổi tiếng ở làng Quy Hậu (Phú Hòa - Phú Yên) là thành một kết hợp tuyệt vời. + Cháo đầu cá: Đầu cá mua về rửa sạch, xẻ làm tư rồi cho vào nồi nấu cháo như các loại cá khác. Sau những lúc chén tạc, chén thù với bạn bè mà có được chén cháo đầu cá ngừ đang bốc hơi thì không mấy chốc hơi men sẽ thoát ra khỏi người và có được giấc ngủ sâu, khi dậy cảm thấy người vô cùng khoan khoái... + Ức cá ngừ: Ức cá ngừ sau khi tẩm ướt được hấp, kho và thậm chí xào và có mùi vị như thịt bò hoặc thịt lợn nếu có nhiều mỡ cá.
### Các truyền thuyết, huyền thoại[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=19)] **Phú Yên** có rất nhiều câu chuyện truyền thuyết và huyền thoại gắn liền với lịch sử hơn 400 năm của minh.
Một số truyện tiêu biểu:
[Chiếc bánh nậm của Nữ Nhi Phù Quốc](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFc_b%C3%A1nh_n%E1%BA%ADm_c%E1%BB%A7a_N%E1%BB%AF_Nhi_Ph%C3%B9_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1)- nói về tấm lòng nhân hậu của người phụ nữ nông thôn Phú Yên [Gành Đá Đĩa và huyền thoại về kho báu biến thành đá](/w/index.php?title=G%C3%A0nh_%C4%90%C3%A1_%C4%90%C4%A9a_v%C3%A0_huy%E1%BB%81n_tho%E1%BA%A1i_v%E1%BB%81_kho_b%C3%A1u_bi%E1%BA%BFn_th%C3%A0nh_%C4%91%C3%A1&action=edit&redlink=1) [Truyền thuyết về con lươn ở buôn Đức](/w/index.php?title=Truy%E1%BB%81n_thuy%E1%BA%BFt_v%E1%BB%81_con_l%C6%B0%C6%A1n_%E1%BB%9F_bu%C3%B4n_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1)
## Thắng cảnh- di tích lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=20)] [Núi Nhạn](/wiki/N%C3%BAi_Nh%E1%BA%A1n) [Núi Đá Bia](/wiki/N%C3%BAi_%C4%90%C3%A1_Bia)
- Khu Di tích lịch sử cảng
[Vũng Rô](/wiki/V%C5%A9ng_R%C3%B4)(Đường Hồ Chí Minh trên biển) [Bãi Môn- Mũi Điện](/wiki/M%C5%A9i_%C4%90%E1%BA%A1i_L%C3%A3nh) [Đầm Ô Loan](/wiki/%C3%94_Loan) [Gành Đá Dĩa](/wiki/Gh%E1%BB%81nh_%C4%90%C3%A1_D%C4%A9a) [Nhà thờ Mằng Lăng](/wiki/Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_M%E1%BA%B1ng_L%C4%83ng) [vịnh Xuân Đài](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Xu%C3%A2n_%C4%90%C3%A0i) [Đập Đồng Cam](/wiki/%C4%90%E1%BA%ADp_%C4%90%E1%BB%93ng_Cam)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=21)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=22)]
- ^
**a** **ă** [“Diện tích, dân số và mật độ dân số năm 2011 phân theo địa phương”](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=387&idmid=3&ItemID=12875). Tổng cục Thống kê Việt Nam. Truy cập 30 tháng 9 năm 2012. [^](#cite_ref-2) [“Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Yên”](http://www.phuyen.gov.vn/wps/portal/!ut/p/.cmd/cs/.ce/7_0_A/.s/7_0_PD/_s.7_0_A/7_0_PD?New_WCM_Context=http://content.phuyen.gov.vn/wps/ilwwcm/connect/Portal__Viet/Ch%C3%ADnh+quy%E1%BB%81n/H%C4%90ND+T%E1%BB%89nh/). Trang web UBND tỉnh Phú Yên. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2008. [^](#cite_ref-3) [“PCI 2011: Lào Cai và Bắc Ninh 'vượt vũ môn' ngoạn mục”](http://www.pcivietnam.org/rankings_general.php). Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2012. [^](#cite_ref-4) [Nghị định 15/2002/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính thị xã Tuy Hòa để thành lập huyện Phú Hòa](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-15-2002-ND-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-thi-xa-Tuy-Hoa-de-thanh-lap-huyen-Phu-Hoa-thi-xa-Tuy-Hoa-tinh-Phu-Yen-vb7314t11.aspx) [^](#cite_ref-5) [Nghị định 03/2005/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Tuy Hòa thuộc tỉnh Phú Yên](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-03-2005-ND-CP-thanh-lap-thanh-pho-Tuy-Hoa-thuoc-tinh-Phu-Yen-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-mo-rong-Tuy-Hoa-phuong-Phu-Lam-vb52954t11.aspx) [^](#cite_ref-6) [Nghị định 62/2005/NĐ-CP về việc chia huyện Tuy Hòa thành huyện Đông Hòa và huyện Tây Hòa](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-62-2005-ND-CP-thanh-lap-xa-thuoc-huyen-Tuy-Hoa-Song-Cau-chia-Tuy-Hoa-thanh-Dong-Hoa-Tay-Hoa-tinh-Phu-Yen-vb4654t11.aspx) [^](#cite_ref-7) [Nghị quyết số 42/NQ-CP về việc thành lập thị xã Sông Cầu](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet/Nghi-quyet-42-NQ-CP-thanh-lap-thi-xa-Song-Cau-thanh-lap-phuong-thuoc-thi-xa-Song-Cau-tinh-Phu-Yen-vb93957t13.aspx)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&veaction=edit§ion=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%BA_Y%C3%AAn&action=edit§ion=23)] [Tỉnh Phú Yên](http://www.phuyen.gov.vn/) [Phú Yên - Đất nước và Con người](http://www.phuyen.info.vn/) [Các khu Công nghiệp của tỉnh Phú Yên](http://www.phuyen-izs.gov.vn/) [Báo Phú Yên Điện tử](http://www.baophuyen.com.vn/)
|
|
|
|

X-Cache: cp1053 hit (1), cp4018 miss (0), cp4010 frontend hit (1)


markdown:
# Smiley, Texas
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Smiley, Texas
|—
| —
|
|[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Texas](/wiki/Texas) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Texas&action=edit&redlink=1) [Quận Gonzales](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Gonzales,_Texas) **Dân số**(2010) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Smiley** là một [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_t%E1%BA%A1i_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Gonzales](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Gonzales,_Texas), tiểu bang [Texas](/wiki/Texas), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 549 người. [[1]](#cite_note-1)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Smiley,_Texas&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Smiley,_Texas&action=edit§ion=1)]
- Dân số năm 2000: 453 người.
- Dân số năm 2010: 549 người.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Smiley,_Texas&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Smiley,_Texas&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2012.

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
*Tangara palmeri*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Tangara palmeri
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Passeriformes](/wiki/B%E1%BB%99_S%E1%BA%BB) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Thraupidae](/wiki/Thraupidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Tangara](/wiki/Tangara) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **T. palmeri** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Tangara palmeri* * là một loài Tangara palmeri* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Thraupidae](/wiki/Thraupidae). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tangara_palmeri&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tangara_palmeri&action=edit§ion=1)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
Có lỗi xảy ra
|Video nay khong tim thay hoac da bi xoa khoi he thong roi ban nhe!|
Album hot nhất
|
|Siêu Mua Archive [-](http://www.vietgiaitri.com/sitemap/) **Sitemap** [-](http://diendan.vietgiaitri.com/lofiversion/index.php) **Bản rút gọn** [-](http://game.vietgiaitri.com/kho-game.vgt) **Kho Game** [-](http://www.vietgiaitri.com/show-hot-tags/) **Hot tags** [-](http://tofaco.com) **Tofaco** **Ongame mobi**
|Video nay khong tim thay hoac da bi xoa khoi he thong roi ban nhe!|
Album hot nhất
|
|Siêu Mua Archive

Pragma: public


markdown:
**Welcome, Guest. Please login or register.**
Did you miss your activation email?
-
[Diễn đàn hội yêu chó Việt Nam](http://vietdog.com/forum/index.php)>
-
[Fan Club](http://vietdog.com/forum/index.php#c4)>
-
[Fan của Retriever dog](http://vietdog.com/forum/index.php?board=31.0)(Moderators: [nl507](http://vietdog.com/forum/index.php?action=profile;u=966), [Kẹo](http://vietdog.com/forum/index.php?action=profile;u=19090)) >
-
[Các điều cần biết khi chăm sóc chó mang thai và đẻ](http://vietdog.com/forum/index.php?topic=4219.0)
###
Author
Topic: Các điều cần biết khi chăm sóc chó mang thai và đẻ (Read 48455 times)
-
[Diễn đàn hội yêu chó Việt Nam](http://vietdog.com/forum/index.php)>
-
[Fan Club](http://vietdog.com/forum/index.php#c4)>
-
[Fan của Retriever dog](http://vietdog.com/forum/index.php?board=31.0)(Moderators: [nl507](http://vietdog.com/forum/index.php?action=profile;u=966), [Kẹo](http://vietdog.com/forum/index.php?action=profile;u=19090)) >
-
[Các điều cần biết khi chăm sóc chó mang thai và đẻ](http://vietdog.com/forum/index.php?topic=4219.0)

Server: Apache/2.2.23 (CentOS)

Cache-Control: private

Pragma: no-cache


markdown:
Mobile
Sitemap
RSS
Liên hệ
Trang chủ
Kính chúc Chư Tôn Đức cùng quý Phật một năm mới vô lượng An Lạc, Cát Tường.
Bài mới cập nhật
Thuyết Vô Ngã (Sayādaw U Sīlānanda)
»
Thuyết Vô Ngã (Sayādaw U Sīlānanda)
»
Tuổi trẻ với hạnh Nhẫn Nhục
»
Đạo Phật Giúp Gì Cho Tình Yêu Đôi Lứa?
»
Tp.HCM: Đức Pháp Vương Gyalwang Drukpa chủ trì Pháp hội quán đỉnh tại Tổ đình Vĩnh Nghiêm
»
Tp.HCM: Đức Pháp Vương Gyalwang Drukpa chủ trì Pháp hội quán đỉnh tại Tổ đình Vĩnh Nghiêm
»
Video: Pháp Vương Drukpa cầu an tại chùa Vĩnh Nghiêm
»
Video: Pháp Vương Drukpa cầu an tại chùa Vĩnh Nghiêm
»
Phật tử Sài Gòn chào đón Pháp Vương Gyalwang Drukpa
»
Hối hả cho Đại lễ Vesak
Chùa Vĩnh Nghiêm
Giới thiệu
Hình ảnh
Tư liệu
Thông tin
Từ thiện
Tin tức
Tin trong nước
Tin nước ngoài
Thông báo
Lịch sinh hoạt
Diễn đàn
Tang Lễ HT Thích Thanh Tứ
Phật học
Bài giảng
Phật pháp căn bản
Phật học chuyên sâu
Pháp Luận
Đời sống
Đời sống
Tư vấn
Chuyện đạo đời
Ăn chay
Sức khỏe
Xã hội
Giáo dục
Hình ảnh
Phật giáo & Thời đại
Văn hóa
Lịch sử
Đức Phật & Thánh Chúng
Nhân vật
Tự viện trong nước
Tự viện nước ngoài
Phật giáo quốc tế
Văn học
Truyện- Tùy bút
Thơ
Thư viện
Giới thiệu tác phẩm
Sách
Kinh
Tư liệu
Thư viện Phật học
Media
English
Buddhism Online
中文
佛學在線
Media
Pháp thoại
Phim Phật giáo
Âm nhạc PG
Media khác
Sức khỏe
Phương pháp uống nước lọc chữa bệnh của người Nhật
Tác giả : Hoavouu sưu tầm
24/06/2012 09:33 (GMT+7)
Kích cỡ chữ:
Phương pháp thông dụng tại Nhật Bản ngày nay là uống nước lọc ngay khi vừa thức dậy vào mỗi buổi sáng. Hơn nữa, những thử nghiệm khoa học đã chứng minh giá trị công dụng của phương pháp nàỵ
* Quý vị nên thận trọng và không nên áp dụng phương pháp uống nước lọc này nếu quý vị ở trong những trường hợp và bịnh sau đây:
- Bị mổ tim: Sau khi mổ tim, thường các bịnh nhân đều phải kiêng muối và nước (tính luôn nước từ cả thức ăn và các chất lỏng khác), riêng nước thì hạn chế chỉ được 800 ml đến 1200 ml (khoảng hai chai nuớc suối nhỏ)
- Bị thấp áp huyết: Quý vị nên quan sát và kiểm tra áp huyết của mình
- Bị xuống đường, bị suy kiệt dinh dưỡng: Khi uống nhiều lượng nước, lượng đường của bạn sẽ xuống thấp thêm, máu sẽ loãng thêm. Xin hãy lưu ý
- Nếu bạn bị các chứng bịnh phải kiêng nước, bạn nên thận trọng.
=================================================
Uống nước lọc khi bụng đói
Phương pháp thông dụng tại Nhật Bản ngày nay là uống nước lọc ngay khi vừa thức dậy vào mỗi buổi sáng. Hơn nữa, những thử nghiệm khoa học đã chứng minh giá trị công dụng của phương pháp nàỵ
Chúng tôi xin đăng tải dưới đây cách thức uống nước lọc cho quý đọc giả:
Cho các vị lớn tuổi, các bịnh nan y, cũng như các chứng bịnh thông thường, cách chữa bịnh uống nước lọc đã được tìm ra bởi ủy hội y học Nhật Bản với tỷ lệ hoàn toàn một trăm phần trăm đã chữa khỏi các chứng bịnh dưới đây:
* Headache: Bịnh nhức đầu
* Body ache: Bịnh nhức mỏi, đau mình
* heart system: Hệ tim mạch
* arthritis: Phong thấp
* fast heart beat: Nhịp tim đập nhanh
* epilepsy: Bịnh kinh phong
* excess: Dư thải
* fatness: Bịnh mập, thừa mỡ
* bronchitis: Sưng cuống phổi
* asthma: Bịnh suyễn
* TB: Lao phổi
* Meningitis: Sưng màng óc
* Kidney and Urine diseases: Bịnh về thận và đường tiểu
* vomiting gastritis: Bịnh ói mửa về bao tử
* diarrhea: Bịnh tiêu chảy
* piles: Bịnh về túi mật
* diabetes: Bịnh tiểu đường
* constipation: Táo bón
* all eye diseases: Các bịnh về mắt
* womb cancer: Ung thư tử cung
* menstrual disorders: Phụ nữ kinh kỳ rối loạn
* ear nose,throat diseases: Bịnh tai, mũi, họng
Phưong pháp uống nước lọc chữa bịnh:
1. Khi vừa thức dậy vào buổi sáng trước khi đánh răng, uống 4 ly nước lọc mỗi ly 160ml = tổng cộng 640ml, (nhiều vị kinh nghiệm khuyên nên uống nước ấm)
2. Đánh răng xong, không ăn hoặc uống trong vòng 45 phút.
3. Sau 45 phút, bạn có thể ăn uống bình thường.
4. Sau khi ăn sáng, ăn trưa và ăn tối, có thể ăn tráng miệng và các món khác trong vòng 15 phút. Sau đó, trong vòng 2 tiếng không nên ăn uống gì thêm cả.
5. Các vị lớn tuổi hoặc đang mang bịnh không thể uống nổi bốn ly lúc ban đầu, có thể uyển chuyển uống tăng từ từ đến khi được 4 ly mỗi ngàỵ
6. Phương pháp chữa trị trên sẽ chữa lành các bịnh tật và quý vị có thể vui sống khỏe mạnh.
Thống kê dưới đây cho biết số ngày cần có để có thể chữa trị các chứng bịnh như sau:
1. Cao áp huyết : 30 days
2. Dạ dày : 10 days
3. Tiểu đường : 30 days
4. Táo bón : 10 days
5. Ung thư : 180 days
6. Lao phổi : 90 days
Bịnh nhân phong thấp nên theo phương pháp chữa trị trên trong vòng 3 ngày trong tuần lễ đầu tiên và sau đó có thể uống mỗi ngàỵ
Phương pháp uống nước lọc chữa bịnh này không bị các phản ứng phụ, tuy nhiên trong buổi khởi sự, bạn có thể sẽ phải đi tiểu nhiều lần hơn bình thường
Về trang trước
Về đầu trang
Bản để in
Các tin đã đăng:
Biết và đề phòng Tai biến mạch máu não
(19/06/12)
Bó tay trước táo độc Trung Quốc "phù phép"?
(17/06/12)
8 quy tắc vàng để cải thiện sức khỏe
(14/03/12)
Chế Độ Dinh Dưỡng Đặc Biệt Tốt Như Uống Thuốc Giảm Cholesterol
(13/10/11)
Đối Trị Với Căng Thẳng Khi Có Bệnh
(17/09/11)
Thiền định bồi dưỡng sức khoẻ
(23/07/11)
Ăn chay có thiếu chất dinh dưỡng không?
(21/07/11)
Luyện tâm khỏe người
(04/12/08)
Cứu cánh của Thiền
(14/11/08)
» Thông Báo
Đề án tổng thể Đại lễ Phật đản(Vesak) 2014
Thông bạch Pháp Vương Gyalwang Drukpa, Nhiếp Chính Vương Thuksey Rinpoche và tăng đoàn truyền thừa Drukpa viếng thăm Việt Nam 2014
Thông điệp mừng Phật đản ( Vesak 2014) của Đức Pháp chủ
Diễn văn Đại lễ Phật đản PL. 2558 của GHPGVN
Ý nghĩa Đại lễ Phật đản PL. 2558
» Video
Video: Vu Lan Tình Mẹ
Video ca khúc Phật đản: Niệm hồng ân
Video: Lễ nhập kim quan cố Đại lão HT.Thích Thanh Bích
Video: Đại hội Phật giáo toàn quốc
Video: Sơ lược tiểu sử Cố Đại lão HT. Thích Minh Châu
» Ảnh đẹp
Từ thiện tại Điện Biên
Hà Nội: GHPGVN Tưởng niệm cố Đại lão Hòa thượng Thích Trí Tịnh
Triển lãm ảnh “Yêu thương trong hành động”
Cách chọn mai thế chơi Tết
Chùm ảnh: Lễ ra mắt ban Kinh tế - Tài chánh T.Ư nhiệm kỳ VII
Từ điển
Trắc Nghiệm
Tuệ Quang Buddhist multimedia dictionary (Việt-Anh)
Tuyển tập từ ngữ Phật học thường dùng (Anh-Việt)
Từ Điển Thiền Học Tiếng Việt, Thích Duy Lực
Pali-Việt Đối Chiếu
Buddhist Dictionary
Tự điển Pāli-Việt giản lược
Từ điển Việt-Pali
English-Pali Dictionary
Trắc nghiệm Phật Pháp (phần một)
Trắc nghiệm Phật pháp (phần hai)
Trắc nghiệm Phật pháp dành cho Phật tử
Lich sử đức Phật (phần một)
Lich sử đức Phật (phần hai)
Quy y Tam bảo và Ngũ giới
Tịnh Độ
Thiền học
Đi lễ chùa - Sinh hoạt tín ngưỡng
» Liên kết website
Liên kết
Phật Học Online
Báo Giác Ngộ
Phật Tử Việt Nam
Đạo Phật Ngày Nay
Giao điểm Online
Chùa Hoằng Pháp
Phật giáo Online
» Từ điển Online
Từ cần tra:
Tra theo từ điển:
Tất cả các từ điển
Từ điển Anh - Việt
Từ điển Việt - Anh
Từ điển Việt - Việt
Từ điển Việt - Pháp
Từ điển Pháp - Việt
Từ điển Tin học
Từ điển Anh - Anh
[Dịch văn bản]
» Âm lịch
© 2005-2014 Chùa Vĩnh Nghiêm.
Biên tập
T.T Thích Thanh Phong.
Ghi rõ nguồn vinhnghiemvn.com khi đăng lại thông tin từ Website này.
Số lượt truy cập:
Địa chỉ
: 339 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P.7, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại
: (08) 3896 6798
Fax
: (08) 3896 4736
Email
:
vinhnghiemvn@yahoo.com
Website
:
http://www.vinhnghiemvn.com


markdown:
# Kỷ niệm không phải muốn quên là được anh Dũng à
>
[Vợ tôi không thể quên được người cũ](/tin-tuc/tam-su/vo-toi-khong-the-quen-duoc-nguoi-cu-2182799.html) *From: Bích ChâuSent: Wednesday, January 12, 2011 2:20 PM*
Chào anh Dũng!
Hôm nay tình cờ tôi xem được tâm sự của anh, tự dưng tôi cảm thấy lo và thương cho vợ anh quá. Tôi là phụ nữ đã có gia đình và hai cháu nhỏ, tạm gọi hạnh phúc. Hơn nữa tôi cũng là một người sống rất tình cảm và chân thành, vì thế tôi cảm thấy lo lỡ như anh không suy nghĩ chín chắn mà làm buồn vợ anh thì tội cô ấy và đứa trẻ lắm, vì phụ nữ đang mang thai cần phải được yêu thương, vui vẻ thì đứa trẻ sinh ra mới có thể phát triển khỏe mạnh, tự tin được.
Quay lại câu chuyện của anh, tôi muốn chia sẻ với anh một điều là anh cũng nên coi những phát hiện vừa rồi như một kỷ niệm của riêng anh, bởi cùng là phụ nữ tôi thấy ít nhiều vợ anh và tôi có những điểm giống nhau. Trước khi yêu và kết hôn với chồng tôi bây giờ tôi cũng từng yêu người khác và tất nhiên không bao giờ tôi quên được người ấy, con người ta đâu phải cứ muốn quên là quên được.
Nhưng có một điều tôi rất tự tin là tôi ngày càng yêu chồng hơn và anh ấy cũng yêu tôi nhiều như vậy. Chúng tôi kết hôn gần 9 năm rồi và những kỷ niệm ngày xưa tất nhiên tôi cũng không rũ bỏ mà chỉ cất vào một góc của trái tim, vì tôi nghĩ dù sao đó cũng là một phần cuộc đời mình đã trải qua. Nhưng tất nhiên tôi cũng không muốn chồng tôi thấy nó.
Tại sao? Vì tôi nghĩ, tôi cất nó cho riêng mình, chỉ thế thôi, không cảm xúc, không tiếc nuối, không hối hận, nó là một sự thật của đời tôi. Và tôi không muốn anh biết vì tôi sợ anh nghĩ ngợi, buồn, như anh bây giờ vậy, vì tôi rất tâm lý và hiểu đàn ông rất yếu đuối trong tình yêu, và tôi rất sợ anh buồn.
Tôi nghĩ chuyện vợ anh không muốn anh đọc mail cô ấy cũng vì vậy. Cô ấy thấy không có lý do gì để xóa nó đi, và muốn cất giữ những điều đó cho riêng mình, nhưng có lẽ cũng vì sợ anh buồn khi thấy nó, đó là vì cô ấy rất thương anh, không muốn anh bị tổn thương. Điều quan trọng là từ ngày về chung sống với anh, vợ anh đã không liên lạc với người ấy thì đâu có lý do gì để anh nghĩ ngợi. Làm gì có chuyện đứa con trong bụng cô ấy là của ai khác khi cả năm trời họ không liên lạc nhau.
Tôi thông cảm với những cảm xúc của anh, cũng như tôi từng rất buồn khi biết về người yêu của chồng tôi trước khi anh ấy đến với tôi. Nhưng rất may cho tôi là đã sớm chấm dứt những nỗi buồn vu vơ ấy bằng tất cả con tim và lý trí của mình. Hy vọng anh cũng sớm vượt qua nhé.
Chúc gia đình nhỏ của anh ngày càng hạnh phúc.

Content-Type: text/html

Set-Cookie: device_env=4; expires=Mon, 28-Apr-2014 13:27:20 GMT; path=/; domain=vnexpress.net


markdown:
ThS. Nguyễn Huy Văn
Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Traphaco
*Thế kỉ 21 là thế kỉ sinh học và công nghệ sinh học. Dược liệu là tài nguyên di truyền - tài nguyên tái tạo. Nắm được, phát huy được tài nguyên di truyền là nắm kinh tế, nắm tương lai. Dùng thế mạnh dược liệu đẩy mạnh công nghiệp dược trở thành ngành kinh tế kỹ thuật mũi nhọn, làm cho nhân dân ta có đủ thuốc tốt, khỏe mạnh và giàu có, đất nước ta kinh tế - xã hội phát triển, tạo nên hình ảnh Việt Nam - một cường quốc về dược liệu đó là ý nguyện của Dân tộc.* **1. Sự cần thiết phát triển dược liệu và sản phẩm từ dược liệu tại Việt Nam** *Thứ nhất,* Đất nước ta, với một vị trí tự nhiên hiếm có, một mặt gắn liền với lục địa, mặt khác lại thông với đại dương và nằm trong vành đai nhiệt đới gió mùa, khí hậu có nhiều nét độc đáo và đa dạng, thay đổi từ điều kiện khí hậu nhiệt đới điển hình ở vùng núi thấp phía Nam, đến khí hậu mang tính chất Á - nhiệt đới vùng núi cao ở các tỉnh phía Bắc. Điều kiện tự nhiên đó đã thực sự ưu đãi cho đất nước và con người Việt Nam một hệ sinh thái phong phú và đa dạng, một tiềm năng to lớn về tài nguyên cây thuốc nói riêng và tài nguyên dược liệu nói chung.
Theo kết quả điều tra khảo sát của các nhà nghiên cứu khoa học đa ngành khác nhau cho biết, Việt Nam có được sự giầu có về đa dạng sinh học bao gồm 275 loài có vú, 800 loài chim, 180 loài bò sát, 80 loài vừa ở cạn vừa ở nước, 2.500 loài cá, 5.500 loài côn trùng. Việt Nam có khoảng 12.000 loài thực vật bậc cao có mạch (đã xác định tên của 8.000 loài), 600 loài nấm, 800 loài rêu và hàng trăm các loài tảo lớn. Trong đó có tới gần 4.000 loài thực vật bậc cao và bậc thấp được dùng làm thuốc, chúng được phân bố rộng khắp cả nước. Với chiều dài hơn 3.260 km bờ biển, có nguồn tài nguyên sinh vật biển nhiệt đới rất phong phú đa dạng về số lượng, giàu về hàm lượng. Môi trường biển là cái kho ngoại hạng cung cấp các hoạt chất thiên nhiên có hoạt tính sinh học cao, mà nhiều chất cho thấy những đặc điểm cấu trúc chưa hề gặp ở các hợp chất thiên nhiên trên cạn.
*Thứ hai*, Việt Nam có một nền y học dân tộc lâu đời với các tri thức sử dụng các loại dược liệu, các bài thuốc có giá trị dùng để chữa các bệnh thông thường và nan y. Nền y học cổ truyền độc đáo đó bảo vệ sức khỏe cho dân tộc ta suốt chiều dài lịch sử với phương châm "Nam dược trị nam nhân", nếu chúng ta biết phát huy thì có thể nói có một nền tảng vững chắc để phát triển. *Thứ ba,* hiện nay không chỉ Việt Nam mà trên thế giới, với xu hướng "Trở về thiên nhiên" thì việc sử dụng các thuốc từ dược liệu của người dân ngày càng gia tăng, ít có những tác động có hại và phù hợp với qui luật sinh lý của cơ thể hơn. Theo tổ chức y tế thế giới (WHO), khoảng 80% dân số hiện nay trên thế giới vẫn dựa vào thuốc có nguồn gốc tự nhiên trong chăm sóc sức khoẻ cộng đồng (Akérelé). Trong tuyên ngôn Alma Alta năm 1978 và "Hướng dẫn đánh giá y học cổ truyền" năm 1991, WHO luôn khuyến nghị dùng các thuốc cổ truyền vào chăm sóc sức khoẻ ban đầu, đánh giá mức độ an toàn và hiệu quả cũng như bảo đảm nguồn cung cấp những thuốc này. *Thứ tư,* dược liệu nói chung, cây thuốc nói riêng có giá trị kinh tế to lớn hơn bất kỳ cây lương thực, thực phẩm nào (Có thể thu nhận trên 100 triệu đồng/ha). Trong mấy thập niên qua, hàng chục ngàn tấn dược liệu đã được khai thác tự nhiên và trồng trọt hàng năm, đem lại lợi nhuận lớn. Cây thuốc được phát triển có thể giúp cho nhiều vùng nông thôn, miền núi xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội, bảo vệ môi trường. *Thứ năm*, dược liệu nói chung, cây thuốc nói riêng tồn tại cùng với thế hệ sinh thái rừng, nông nghiệp và nông thôn, lại có mối tương quan chặt chẽ giữa đa dạng sinh học cây thuốc và đa dạng văn hóa, y học cổ truyền, gắn với tri thức y dược học của 54 dân tộc, là bản sắc văn hóa của dân tộc Việt Nam. **. Thế kỉ 21 là thế kỉ sinh học và công nghệ sinh học. Dược liệu là tài nguyên di truyền - tài nguyên tái tạo. Nắm được, phát huy được tài nguyên di truyền là nắm kinh tế, nắm tương lai. Dùng thế mạnh dược liệu đẩy mạnh công nghiệp dược trở thành ngành kinh tế kỹ thuật mũi nhọn, làm cho nhân dân ta có đủ thuốc tốt, khỏe mạnh và giàu có, đất nước ta kinh tế - xã hội phát triển, tạo nên hình ảnh Việt Nam - một cường quốc về dược liệu đó là ý nguyện của Dân tộc** **2. Thực trạng phát triển dược liệu và sản phẩm từ dược liệu tại Việt Nam:**
Những năm qua chúng ta đã đạt được nhiều thành công trong công tác phát triển, bảo tồn, khai thác sử dụng dược liệu chăm sóc bảo vệ sực khỏe, tuy nhiên còn nhiều bất cập trong nghiên cứu, quản lý khai thác và phát triển dược liệu.
** 2.1. Khai thác tràn lan, không chú ý tái tạo bảo tồn**
Lợi ích nhiều mặt thu được từ nguồn tài nguyên cây thuốc Việt Nam thực sự là lớn lao. Song thực trạng hiện nay do con người đang gây ra là một thảm hoạ, nạn phá rừng tràn lan, khai thác dược liệu bừa bãi, chưa có kế hoạch tái sinh phát triển, nhiều loài cây thuốc mọc tự nhiên cho nhiều loại dược liệu quý trong rừng bị phá huỷ đã và đang làm cho vốn quý đa dạng sinh học cây thuốc ngày càng bị cạn kiệt.
Mặt khác nguồn tài nguyên cây thuốc của chúng ta bị một số nhà khoa học và công ty nước ngoài lợi dụng khai thác các nguồn gen quý hiếm đưa về nước hay bị khai thác trao bán cho các nước khác để kiếm lời. Tình trạng chảy máu tài nguyên dược liệu cự kỳ trầm trọng đối với các dược liệu hoang dại ở các tỉnh biên giới.
Để đánh giá chung về hiện trạng nguồn cây thuốc tự nhiên của Việt Nam, chúng ta có thể nêu lên một số nhận xét:
- Do khai thác tài nguyên kéo dài cộng với nhiều nguyên nhân tác động khác, nguồn cây thuốc tự nhiên nói chung đều đã bị suy giảm, nhất là các cây thuốc có giá trị sử dụng phổ biến. Trước kia một số dược liệu có thể khai thác hàng chục ngàn tấn/năm ở Việt Nam ví dụ như: Ba kích, Đảng sâm, Hoàng tinh... thì thực tế hiện nay các cây thuốc này đã được đưa vào sách đỏ vì có nguy cơ bị tuyệt chủng. Nghiêm trọng hơn là đối với một số cây thuốc vốn được coi là quý ở Việt Nam, do bị tìm kiếm không ngừng hoặc vô tình bị tàn phá hiện đang đứng trước nguy cơ bị cạn kiệt ở các mức độ khác nhau như: Hoàng liên đặc trưng của dãy núi Hoàng Liên Sơn nay chỉ tìm thấy dạng dấu tích .
- Vào đầu thế kỷ này, Việt Nam có khoảng 60% diện tích được rừng che phủ, giờ đây đã giảm xuống còn 20%, trong đó chỉ có 3% hoặc ít hơn rừng nhiệt đới là chưa bị xâm phạm. Rõ ràng là cần phải có hành động kịp thời để bảo vệ nguồn đa dạng sinh học còn lại và vẫn được coi là tương đối phong phú.
- Vai trò của cây thuốc trong việc chăm sóc sức khoẻ cộng đồng và đem lại lợi ích kinh tế to lớn cho người dân là điều không thể phủ nhận, nhưng việc sử dụng nguồn nguyên liệu này hiện nay có rất nhiều vấn đề báo động. Theo ước tính, nguyên liệu làm thuốc có nguồn gốc thảo mộc được sử dụng hàng năm tại cộng đồng, tại các cơ sở y tế, phòng khám đông y, sản xuất và kinh doanh ...khoảng 50.000 tấn/năm thì 1/3 nguyên liệu do thu hái và khai thác tự nhiên, 1/3 do trồng trọt và còn lại do nhập khẩu chủ yếu từ Trung Quốc , Đài Loan , Hồng Công. Thực trạng của nguyên liệu này hiện nay : (i) Đối với nguyên liệu tự nhiên, mọc hoang dại vấn đề khai thác quá mức, không có sự kiểm soát của các cấp các ngành đã làm cho không phát triển và bảo tồn bền vững được. (ii) Đối với nguồn nguyên liệu được trồng trọt tại các khu vực, làng nghề truyền thống như Thanh Trì, Ninh Hiệp (Gia Lâm), Nghĩa Trai (Hưng Yên), Lục Yên (Yên Bái), Trà My (Quảng Nam), Núi Mẫu Sơn (Lạng Sơn), Sa Pa (Lào Cai) , Sìn Hồ (Lai Châu) , Đà Lạt (Lâm Đồng)... do không có kế hoạch điều tiết nên việc trồng trọt biến thiên tăng, giảm thất thường theo cơ chế thị trường, có khi đột biến về giá cả tăng gấp hai, ba chục lần vì trồng ít mà nhu cầu sử dụng và xuất khẩu tăng dẫn đến việc tư thương làm hàng giả để chạy theo lợi nhuận, dẫn đến chất lượng dược liệu giảm và không an toàn cho người sử dụng, hay có khi bị mất mối nhập khẩu nguyên liệu (ví dụ như: Quế, Sả) thì người dân lại phá đi một diện tích lớn cây thuốc đã đựơc trồng lâu đời vì ế không có ai mua. (iii) Đối với dược liệu nhập từ Trung Quốc hay còn gọi là thuốc bắc thì tình hình còn tồi tệ hơn. Dường như việc nhập các vị thuốc bắc qua biên giới Trung Quốc và Việt Nam, Nhà nước chỉ coi là một loại hàng hóa bình thường như đồ gia dụng, chứ không tính đến đó là một sản phẩm đặc biệt, đó là thuốc ảnh hưởng đến tính mệnh của con người. Theo đánh giá của các nhà kiểm nghiệm dược liệu thì trên thị trường thuốc đông dược (nguyên liệu thô) hiện nay có rất nhiều vị dược liệu chỉ là hàng trung phẩm hay thứ phẩm của Trung Quốc được bán sang Việt Nam và do thiếu nguyên liệu nên rất nhiều dược liệu bị dùng thay thế bởi các nguyên liệu rẻ tiền hơn, chất lượng kém hơn. Ví dụ như vị Hoài sơn, dược liệu là rễ của cây củ mài nhưng hiện nay trên thị trường chỉ có củ cọc, củ mỡ được bán dưới tên là Hoài sơn. Hay vị thuốc Đan sâm, nếu mua ở phố Lãn Ông các thời kỳ khác nhau thì nguyên liệu hoàn toàn khác nhau, có những đợt nguyên liệu được nhuộm màu đỏ để có màu nâu đỏ tự nhiên của vị Đan sâm, nhưng khi dùng rửa nước thì màu đỏ này thôi ra và dược liệu không có vỏ màu đỏ nữa ...
Chúng tôi xin được lược trích ra đây một số vấn đề về chất lượng dược liệu hiện nay, nó cũng ở mức báo động không kém vấn đề ngộ độc thực phẩm xảy ra ồ ạt trong những năm gần đây.
**2.2. Sử dụng dược liệu dược tính mạnh và độc tính cao**
Chắc hẳn rất nhiều người còn nhớ câu chuyện về vị thuốc Phụ tử và Mã tiền đã xảy ra ở Việt Nam nhiều năm trước gây ra cái chết rất thương tâm của 1 người chế biến thuốc và 1 lương y. Tương tự cũng như trường hợp Mã tiền, một vị dược liệu chứa alcaloid Strychnin, có dược tính mạnh và độc tính cao, muốn dùng vị dược liệu này cũng phải chế biến và quy trình chế biến cũng nhằm giảm hàm lượng Strychnin trong hạt Mã tiền. Đa số những lương y sử dụng các vị dược liệu có chứa alcaloid (độc tính cao) theo phương pháp đông y thường không biết rằng alcaloid trong các bộ phận của cây có quy luật biến động hàm lượng đặc biệt, nó thay đổi theo mùa, thay đổi theo quá trình sinh trưởng. Do đó thu hái các mùa khác nhau thì hàm lượng alcaloid khác nhau.
Trong những năm qua việc thu hái dược liệu nhầm lẫn dẫn đến những cái chết thương tâm xảy ra rất nhiều ở Việt Nam, ví dụ như việc thu hái nhầm dây đau xương trong bài thuốc bổ gân cốt với dây của cây lá ngón đã làm cho bị thiệt mạng. Trẻ em ở các huyện Đại Từ, Đồng Hỷ, Phổ Yên (Thái Nguyên) ăn quả rừng (quả của cây móc gai hay móc hùm
*Capparis versicolor* họ Màn màn) có chứa glycosid tim bị ngộ độc chết. Hay đơn giản hơn nhiều là việc người dân tự dùng hạt bí, hạt cau để tẩy sán dải, nhưng một số người không biết đã uống nước hạt cau quá nhiều (dùng 2 chén hạt cau khoảng 300 gam) vì cho rằng ông bà ta nhai trầu cau có thấy bị làm sao đâu, để tẩy sán nhưng do quá liều nên bị truỵ tim mạch, chết. Do đó nên nhớ rằng không có ranh giới giữa thức ăn, thuốc và chất độc. Sự khác biệt giữa chúng chỉ ở liều lượng và cách dùng.
Một số cây vẫn được dùng thường xuyên trong các toa thuốc nhưng gần đây mới phát hiện được độc tính như cây Vòi voi, có chứa alcaloid pyrrolizidin (AP) vẫn có mặt trong các toa thuốc điều trị phong thấp, đau nhức, mụn nhọt. Người ta tình cờ phát hiện độc tính khi theo dõi tình trạng chết hàng loạt cừu ở Australia vì ăn một loại lá có chứa AP. Kết quả nghiên cứu cho thấy AP gây huỷ hoại tế bào gan, có thể gây ung thư gan.
Gần đây nhất là thông tin cây Phòng kỷ (
*Aristolochia fangchi*) có mặt trong thành phần bài thuốc đông y giảm cân, được ghi nhận có độc tính trên thận, có thể gây ung thư do acid aristocholic có trong cây là dẫn xuất có liên quan đến cấu trúc nitrophenanthrene là chất có tính gây đột biến cho vi khuẩn và gây ung thư cho động vật thí nghiệm. **2.3. Dược liệu mốc, kém chất lượng**
Ở Việt Nam với khí hậu nóng, ẩm và mưa nhiều làm cho hàm lượng nước trong không khí cao, cộng với dược liệu phần lớn có nguồn gốc thực vật (lá, thân, rễ, hoa, quả, hạt,...), nguồn gốc động vật (xương, da thịt, mật,...) và một số từ khoáng vật rất dễ hút ẩm và là thành phần dinh dưỡng thích hợp cho vi khuẩn, nấm mốc, côn trùng phát triển. Theo thống kê tỷ lệ số dược liệu bị mốc mọt 15-20%, tỷ lệ khối lượng dược liệu bị mốc 12-28%. Nấm mốc làm giảm chất lượng dược liệu, tiết men phân huỷ hoạt chất trong dược liệu, tiết các độc tố (mycotoxin) đặc biệt là các aflatoxin trong dược liệu. Nấm mốc và độc tố nấm gây bệnh nấm (viêm giác mạc, viêm màng trong tim,...), gây bệnh dị ứng do tiếp xúc bào tử nấm, gây bệnh độc tố nấm do ăn, uống phải mycotoxin (ngộ độc, nhiễm độc, tổn thương gan, ung thư gan). Những loại độc tố trong nấm như trên không bị diệt ở nhiệt độ cao (160 - 170
oC) do đó nếu trong trường hợp nấu chín thì độc tố aflatoxin vẫn tồn tại mà không bị phân huỷ.
Nếu độ ẩm môi trường quá thấp, nước sẽ kết tinh trong nguyên liệu có thể làm thuỷ phân các thành phần và chất lượng dược liệu giảm và sẽ thay đổi tính chất.
**2.4. Dư phẩm kim loại nặng và thuốc trừ sâu trong dược liệu**
Cho đến nay tiêu chuẩn kiểm nghiệm dư phẩm thuốc trừ sâu trong dược liệu vẫn chưa được coi trọng, chưa được xem như là một tiêu chí để kiểm soát chất lượng nguyên liệu làm thuốc có nguồn gốc thảo mộc. Mặc dù theo khuyến cáo của tổ chức y tế thế giới (WHO) về tiêu chuẩn kiểm nghiệm chất lượng dược liệu thì vấn đề dư phẩm thuốc trừ sâu là rất quan trọng. Bởi vì trong cuộc sống hiện nay để có năng suất cao người dân đã sử dụng rất nhiều phân hóa học và nhiều hóa chất trừ sâu hay còn gọi là thuốc bảo vệ thực vật. Vấn đề ngộ độc do kim loại nặng cũng rất đáng chú ý. Đã có một số ca ngộ độc chì liên quan đến sử dụng chế phẩm đông dược mà thành phần chì không thấy ghi trong công thức các chế phẩm này. Nhà sản xuất không thừa nhận nguồn chì trong chế phẩm, do đó nguồn chì có thể từ nguồn phẩm màu dùng để bọc viên, hay trong quá trình sơ chế dược liệu đã dùng chì để đánh bóng (ví dụ như trường hợp một số cửa hàng đông dược đã dùng chì để đánh đen bóng Tam thất chẳng hạn). Ngộ độc thuỷ ngân, asenic trong các nguyên liệu làm thuốc đông y có một số dược chất chứa thuỷ ngân như Chu sa, Kinh phấn, Thăng dược và chứa Asenic như Hùng hoàng, Thạch tín, Thư hoàng, Dự thạch vẫn còn được sử dụng trong các chế phẩm đông dược (các chế phẩm được lưu hành nhiều ở Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông), đã có nhiều ca ngộ độc thuỷ ngân và asenic phải nhập viện vì các chế phẩm này chứa một lượng thuỷ ngân, asenic gấp 300 - 500 lần Bộ Y tế cho phép.
**2.5. Quá trình chế biến dược liệu và bảo quản dược liệu**
Đối với dược liệu quá trình chế biến nguyên liệu là rất quan trọng. Dược liệu có bộ phận dùng là rễ, củ rất nhiều nên quá trình sơ chế của dược liệu rất quan trọng cho việc bảo quản dược liệu sau đó. Hàng năm ở các làng nghề (Nghĩa Trai , Ninh Hiệp, ...) trồng một lượng lớn Cúc hoa. Hoa cúc được thu hái vào cuối tháng 12 và tháng 1, thời gian này ở miền Bắc rất ít nắng, trời âm u nên Cúc hoa được xông sinh vừa để bảo quản dược liệu khỏi nấm mốc, sâu bọ vừa làm đẹp, sáng sản phẩm. Tất nhiên việc sơ chế và bảo quản dược liệu bằng phương pháp xông sinh là một phương pháp cổ điển lâu đời nhưng hàm lượng lưu huỳnh bao nhiêu là đủ, bao nhiêu thì an toàn cho người sử dụng ?
Trong những năm gần đây nếu các bạn mua Ngưu tất trên thị trường thuốc đông dược, các bạn sẽ mua được một sản phẩm là rễ có màu trắng và rất dẻo (chứ không phải là màu hồng như trước đây nữa) bởi vì ngưu tất sau khi thu hái đã được chất thành đống và xông sinh ngay chứ không được phơi khô, họ cứ chất đống như vậy và thỉnh thoảng lại xông sinh, khi nào cần bán mới dỡ ra. Do đó nếu các bạn để ý các thang thuốc đông y bây giờ khi sắc để uống có mùi lưu huỳnh rất đậm.
Hay một ví dụ khác về việc sử dụng các phương pháp để chống nấm, mốc của dược liệu, đó là vị Nhục thung dung. Trước đây, vị dược liệu này rất khó bảo quản bởi nó luôn bị mốc. Do đặc tính của vị dược liệu này là thể nấm, hàm lượng nước lớn nên dược liệu luôn bị mốc. Nhưng 2 - 3 năm gần đây, vị dược liệu để cả năm cũng không mốc. Vậy họ đã dùng hóa chất gì, phương pháp gì để bảo quản. Chưa được kiểm chứng nhưng có người đã mách rằng họ dùng Sulfua kẽm để quét lên bề mặt của dược liệu. Mà sulfua kẽm thì rất độc.
**2.6. Quản lý dược liệu và sản phẩm có nguồn gốc dược liệu**
Những vấn đề còn tồn tại trong sử dụng và phát triển dược liệu đã được nêu ra ở trên xuất phát từ những điều bất cập trong quản lý thu hái, trồng, phát triển, bảo tồn dược liệu và có thêm nguyên nhân từ sự thiếu hiểu biết và thiếu ý thức của người dân trong các hoạt động liên quan đến dược liệu:
** Đối với dược liệu trong nước:*
- Việc trồng cây thuốc nói riêng và sản xuất dược liệu nói chung mới có quy hoạch vùng trồng hạn chế cho khoảng 30 loại dược liệu và chưa thực sự triển khai. Tuy thế, quy hoạch trồng cũng bị gặp khó khăn do sự không thống nhất giữa điều tra tài nguyên dược liệu (theo địa lý hành chính) với phân bố và phát triển cuả cây thuốc (theo vùng sinh thái). Cây thuốc được trồng tự phát, phương pháp canh tác truyền thống chưa thực hiện theo hướng dẫn GACP-WHO do đó sản lượng và chất lượng không ổn định, ảnh hưởng đến sản xuất công nghiệp, chất lượng thành phẩm không ổn định.
- Khai thác dược liệu chưa có tổ chức, không có kế hoạch, không có hướng dẫn khai thác gắn với bảo tồn, phát triển bền vững, dẫn đến một số loài cây thuốc có nguy cơ cạn kiệt hoặc tiệt chủng (Bảy lá một hoa, Ba kích, Hà thủ ô đỏ...).
- Chất lượng dược liệu chưa được kiểm soát chặt chẽ từ khâu chọn giống, nuôi trồng đến thu hái, chế biến, bảo quản.
- Đa số chưa có được sự hợp tác tốt giữa doanh nghiệp, nhà khoa học, người nông dân và Nhà nước (4 nhà) trong suốt quá trình sản xuất dược liệu: sản xuất giống, nuôi trồng, thu hái, chế biến, bảo quản. Chỉ một vài cơ sở có tổ chức thành công mô hình hợp tác 4 nhà trong sản xuất và phát triển một số dược liệu. Mặt khác, mối quan hệ quản lý giữa ngành với ngành (Công nghiệp, Nông nghiệp, Lâm nghiệp, Dược, Y...) với quản lý lãnh thổ chưa thỏa đáng, chưa có sự tập trung và phối hợp đa ngành, Trung ương và địa phương, cơ quan quản lý, cơ quan hoặc tổ chức khoa học.
** Đối với dược liệu nhập khẩu: *
- Chủ yếu nhập không chính thức qua con đường tiểu ngạch, không rõ nguồn gốc, có hiện tượng nhầm lẫn về nguồn gốc dược liệu, nhầm trong phân loại, nhầm cây thuốc, nhầm vị thuốc.
- Chất lượng không được kiểm soát và cũng chưa kiểm soát được. Có tình trạng dược liệu chất lượng kém không tiêu thụ được ở Trung Quốc được đưa sang Việt Nam tiêu thụ.
- Hệ thống cung ứng dược liệu nhỏ lẻ nên gặp khó khăn cho cơ sở sử dụng dược liệu khi có nhu cầu lớn về số lượng và yêu cầu đồng đều về chất lượng.
** Đối với công tác bảo tồn dược liệu:*
- Khung pháp lý cho công tác bảo tồn chưa được đồng bộ. Nhiều luật, chủ trương, chính sách chưa được cụ thể hoá dẫn đến lúng túng trong triển khai do hiện tượng chồng chéo.
- Nguồn lực về tài chính còn hạn hẹp so với tiềm năng và tầm quan trọng của công tác bảo tồn.
- Hiện tại, công tác bảo tồn mới chú trọng đến bảo tồn nguồn gen, chưa chú trọng đến phát triển và thương mại hoá các loài được bảo tồn.
Bằng thực tế và qua nhiều kênh thông tin, tất cả các cấp quản lý và lãnh đạo từ dưới các cơ sở, các công ty lên đến Nhà nước đều có thể nhìn thấy thực trạng còn nhiều vấn đề và những bất cập trong sản xuất và phát triển dược liệu, các Nhà quản lý Y tế từ qui mô trong nước ra đến toàn cầu đều thấy được những ích lợi và giá trị to lớn mà cây thuốc nói riêng, dược liệu nói chung có thể mang lại cho người dân, cho xã hội.
**Trên thế giới**, song hành với xu hướng sử dụng thuốc và các sản phẩm từ dược liệu ngày càng tăng là những chính sách về sử dụng và phát triển dược liệu cũng như thuốc từ dược liệu ** 3. Một số giải pháp phát triển dược liệu và sản phẩm từ dược liệu tại Việt Nam**
Để phát triển dược liệu và sản phẩm từ dược liệu cần triển khai đồng bộ và quyết liệt nhiều giải pháp như: Nhóm giải pháp hoạch định, tổ chức, quản lý; nhóm giải pháp về khoa học công nghệ; nhóm giải pháp về bảo tồn và phát triển bền vững; nhóm giải pháp về nhân lực, đào tạo; nhóm giải pháp về thông tin và truyền thông. Được thự hiện thống nhất trong toàn ngành, liên ngành Y tế - Nông nghiệp & Nông thôn - Khoa học & Công nghệ, .... từ Trung ương đến Địa phương. Tuy nhiên vì thời gian có hạn chúng giới thiệu một giải pháp mà Traphaco đã và đang triển khai thành công: Mô hình phối hợp bốn Nhà.
Traphaco đã thực hiện mô hình hợp tác giữa "4 nhà":
**Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà Doanh nghiệp - Nhà nông **trong bốn khâu của công nghiệp dược **(Nghiên cứu - Phát triển - Sản xuất - Thị trường)**. Trong đó: *3.1. Nhà nước*
Người quản lý ở mức độ vĩ mô, tạo cơ sở pháp lý điều chỉnh mọi hoạt động của công ty, các cá nhân hay các tổ chức. Ở cấp độ nhỏ hơn, đó là chính quyền địa phương các nơi Công ty CP Traphaco tổ chức hoạt động, là những người tạo điều kiện về kinh tế - chính trị - xã hội, phối hợp tổ chức hoạt động của công ty.
Nhà nước cũng có thể là nhà đầu tư cho những dự án phát triển của công ty.
*3.2. Nhà doanh nghiệp*
CT CP Traphaco tổ chức hoạt động chung, chủ trì thực hiện trồng trọt, chế biến, sản xuất, kinh doanh. Trong phát triển vùng trồng, công ty quản lý trồng, thu hái dược liệu với quy mô lớn, giúp đỡ các điều kiện ban đầu, hỗ trợ về kỹ thuật, giống, vốn (nếu cần) cho người nông dân. Công ty đến với địa phương, với nhà nông bằng sự tín nhiệm và sự bảo đảm bao tiêu dược liệu. Hợp đồng với nông dân về sản xuất thu mua dược liệu dài hạn (5 năm hay 10 năm).
CT CP Traphaco trở thành đầu mối liên kết giữa các bộ, ngành khác nhau, phối hợp với các nhà khoa học và nhà nông tổ chức nghiên cứu sản xuất từ nguồn giống đến sản xuất dược liệu, dược phẩm và tiêu thụ sản phẩm để thực hiện sứ mạng chăm sóc sức khoẻ cộng đồng, phát triển kinh tế, đưa thương hiệu dược liệu Việt Nam ra thị trường quốc tế.
Trong nghiên cứu, phát triển dược liệu và thuốc từ dược liệu, Traphaco đã thực hiện thành công:
- Hiện đại hoá thuốc Y học cổ truyền
- Khai thác tiềm năng tự nhiên
Mặt khác, công ty cũng phải đối đầu với những mối lo: Đầu tư phát triển, tạo vùng dược liệu có an toàn? Có mạo hiểm? Sản phẩm sáng tạo, nổi tiếng thường bị hàng nhái lấn chiếm thị trường, mất cắp bản quyền.
Cùng với công ty CP Traphaco, không thể thiếu các công ty dược khác, các công ty cung cấp nguyên vật liệu và trang thiết bị, các công ty hay đơn vị trung gian thu mua, phân phối, hợp tác hoạt động.
*3.3. Nhà Khoa học*
Những người được công ty mời làm chuyên gia tư vấn thông tin, tư vấn quản lý, hướng dẫn kỹ thuật về nông nghiệp, chế biến dược liệu, bào chế sản phẩm sản xuất theo công nghệ mới, chuyển giao đề tài khoa học. Họ là các chuyên viên cao cấp của các Viện, Trung tâm trồng và chế biến cây thuốc Hà Nội, giảng viên các trường , cao đẳng, đại học về Y, Dược, Kinh tế, Chính trị.
Công ty CP Traphaco đã hợp tác rộng rãi với các nhà khoa học, các tổ chức nghiên cứu như: Trường đại học Dược Hà Nội, Học viện Quân Y, Đại học Y Hà Nội, các bệnh viện Bạch Mai, Hữu Nghị, Quân Y 108, Quân Y 103, Bệnh viện Y học cổ truyền trung ương, Viện Sốt rét ký sinh trùng côn trùng trung ương, Viện Kiểm nghiệm trung ương, Viện Dược liệu, Viện Hoá học công nghiệp, Viện Công nghệ sinh học, Viện Hoá học các hợp chất tự nhiên thuộc Trung tâm khoa học tự nhiên và công nghệ quốc gia.v.v...
Khi nhà khoa học đi cùng doanh nghiệp đến với nông thôn và nông dân, họ sẽ phát huy được tiềm lực của mình và có hiệu quả trực tiếp đối với phát triển dược liệu và sản phẩm từ dược liệu.
*3.4. Nhà nông*
Người trực tiếp trồng trọt, thu hái, khai thác dược liệu theo hướng dẫn của các chuyên gia. Những người góp phần không nhỏ trong việc ổn định nguồn dược liệu đầu vào của Công ty CP Traphaco.
Nói rộng hơn, Nhà nông bao gồm tất cả những người sở hữu nguồn tri thức tài nguyên cây thuốc, đang vận dụng nguồn tri thức đó hàng ngày trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, họ cũng là những người luôn có nhu cầu phát triển kinh tế từ cây thuốc bản địa.
Với mô hình hợp tác như trên, Traphaco đã chủ động trong trồng trọt, khai thác, nhập khẩu gần 90% nhu cầu dược liệu phục vụ sản xuất; chủ động thu mua dược liệu của người nông dân (thông qua trung gian thu mua), có giám sát quá trình trồng trọt, thu hái. Công ty đã có vùng trồng rộng lớn và tiến hành nghiên cứu, trồng trọt bài bản một số dược liệu như Actiso, Đinh lăng, Cúc hoa,...ở Lào Cai, Nam Định, Hưng Yên,.... Công ty đảm bảo 100% dược liệu đầu vào đạt tiêu chuẩn chất lượng mới được sản xuất. Hiện nay, Traphaco đang từng bước áp dụng triển khai GACP trên thực tế (hiện tại đã thực hiện một số khâu trong GACP đối với các dược liệu chủ yếu).
Trong 4 năm gần đây, doanh thu của công ty là: Năm 2005 là
**274 tỉ đồng** ; Năm 2006: **371 tỉ đồng** ; Năm 2007: **490 tỉ đồng**; Năm 2008: **700 tỉ đồng**; Năm 2009: dự kiến là 778 tỉ đồng. Tính từ năm 2005 đến năm 2008, tăng trưởng bình quân hàng năm của công ty trên 35%.
Traphaco đã được tôn vinh là
**"Thương hiệu nổi tiếng nhất ngành hàng Dược phẩm"** trong Chương trình Gala tôn vinh Thương hiệu nổi tiếng nhất của từng ngành hàng Việt Nam (tối 15/08/2009).
Hiện tại, Traphaco đã được đăng ký
**bảo hộ ở trên 20 quốc gia**, đã **đăng ký bảo hộ quốc tế ở 10 nước** (Lào, Campuchia, Australia, Thái Lan, Nhật Bản, Singapore, Indonesia, Mỹ, Trung Quốc, Malaysia) và sở hữu **hàng chục bằng độc quyền giải pháp hữu ích, bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp và trên 200 nhãn hiệu hàng hóa.** **4. Những đề xuất và kiến nghị** **4.1. Những đề xuất và kiến nghị chung**
Để phát triển toàn ngành cần phải đổi mới mạnh mẽ toàn diện từ: Nhận thức - Tổ chức - Quản lý - Đầu tư - Phát triển bền vững theo tinh thần "Hội nghị phát triển dược liệu và sản phẩm thuốc quốc gia" do PTT Chính phủ chủ trì ngày 30/5/2010.
*a) Về nhận thức:*
Với hàng ngàn loài cây thuốc, dược liệu là thế mạnh làm nền tảng để phát triển mạnh mẽ công nghiệp dược, công nghiệp hóa dược thành ngành kinh tế - kỹ thuật mũi nhọn, đảm bảo nhu cầu to lớn về thuốc chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân ta và xuất khẩu. Do đó rất cần có tổ chức thích hợp, đổi mới quản lý, coi phát triển dược liệu và công nghiệp dược là một mặt trận kinh tế quan trọng, có sự chỉ đạo, đầu tư mạnh mẽ của Chính phủ. Không đầu tư chất xám, không quyết liệt chỉ đạo, lãnh đạo và tổ chức việc phát triển dược liệu có qui mô lớn và ổn định, bền vững, thì rất khó phát triển công nghiệp dược, công nghiệp hóa dược như mong muốn. Điều này dẫn đến: nước ta sẽ mãi mãi phụ thuộc vào thuốc từ nước ngoài, nguyên liệu dược của nước ngoài; công nghệ dược chỉ dừng ở gia công, bao gói; nền y học cổ truyền, bản sắc văn hóa y dược học cổ truyền sẽ ngày càng mai một.
*b) Về tổ chức:*
- Tổ chức tốt việc khai thác, phát triển cây con làm thuốc cần phải quản lý, điều hành tốt hệ thống 4 khâu R-D-P-M (Nghiên cứu - Phát triển - Sản xuất - Thị trường) với sự phối hợp 4 nhà: Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà nông - Nhà doanh nghiệp, cần thiết thành lập
**Cơ quan chuyên trách về Dược liệu Việt Nam. **
- Ngành Nông lâm nghiệp đảm bảo việc quy hoạch, sản xuất, cung ứng dược liệu. Ngành Y tế lấy dược liệu làm nền tảng để phát triển công nghiệp dược (sản xuất dược phẩm, thuốc y học cổ truyền, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, màu thực phẩm,...) đáp ứng yêu cầu thuốc cho nhân dân ta và xuất khẩu. Hai ngành phối hợp về nghiên cứu KHKT, công nghệ sinh học, công nghệ trước và sau khi thu hoạch, đào tạo huấn luyện xây dựng đội ngũ cán bộ và kỹ thuật viên có trình độ cao, tổ chức quy hoạch và sản xuất, phối hợp bốn nhà, xây dựng các vùng dược liệu, nhà máy.
- Thành lập các Viện cây thuốc và Trung tâm dược liệu, nghiên cứu chuyên sâu các loài cây thuốc về sinh học, nông học, di truyền và chọn giống, công nghệ sinh học, bảo tồn nguồn gen, hóa sinh học, thổ nhưỡng, dược học, khí hậu và môi trường sinh thái, thực vật dân tộc học, công nghệ trước và sau thu hoạch, v.v.. (Ta đã có các Viện ngô, Viện chè, Viện cà phê, Viện lúa, Viện rau,...Những năm 60, nước ta đã có Viện nghiên cứu Cây công nghiệp, Cây ăn quả và Cây làm thuốc, do GS. Vũ Công Hậu làm Viện trưởng. Các nước Nga, Ấn Độ,... đã có Viện cây thuốc cách đây nhiều năm...)
Như vậy, cần tập hợp cán bộ hiện có trong cả nước, sắp xếp lại, đào tạo lại, đổi mới tổ chức mạnh mẽ và đầu tư toàn diện để đưa Công nghiệp dược thành ngành kinh tế - kĩ thuật mũi nhọn phát triển kinh tế xã hội.
*c) Về chính sách, cơ chế quản lý:*
Các Chính sách, Nghị quyết, Nghị định của Nhà nước phải được thể chế hóa và đầu tư mạnh mẽ vào một chương trình quốc gia dài hạn với các hoạt động cụ thể, đồng bộ:
- Đổi mới tổ chức và cán bộ;
- Có các chính sách, chế độ cụ thể ưu đãi các doanh nghiệp, nhà khoa học, nhà nông;
- Đầu tư cơ sở vật chất và nguồn vốn vào các chương trình hành động, các cơ sở nghiên cứu khoa học, doanh nghiệp và công nghệ, đào tạo và huấn luyện, truyền thông và xuất bản,...Các doanh nghiệp có đủ điều kiện được thành lập Viện nghiên cứu và Trường đại học, trung học.
- Chỉ đạo, đầu tư cho một số doanh nghiệp dược thí điểm xây dựng mô hình hợp tác bốn nhà để xây dựng vùng dược liệu, sản xuất thuốc từ nguyên liệu trong nước để đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu;
*d) Về vấn đề đầu tư phát triển bền vững*
Nhà nước đầu tư trực tiếp nguồn lực vào việc xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật cho công tác nghiên cứu, đào tạo và huấn luyện, tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức, truyền thông và xuất bản, công nghệ, qui hoạch, xây dựng vùng trồng dược liệu; Đầu tư cho doanh nghiệp xây dựng mô hình hợp tác bốn nhà; Đầu tư theo cách cấp đất, cấp vốn không hoàn lại, cho vay dài hạn không lãi suất và miễn thuế,... tùy thuộc vào từng dự án cụ thể; Các hoạt động kết gắn chặt chẽ và lâu dài với địa phương, chính quyền địa phương đóng vai trò lớn tạo điều kiện hỗ trợ các dự án thành công.
Nhà nước ta đã khẳng định dược liệu, cây thuốc có vai trò quan trọng trong việc chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân và góp phần đáng kể trong phát triển kinh tế xã hội. Từ dược liệu Việt Nam, hoàn toàn có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu thuốc, thực phẩm chức năng cho nhân dân ta và xuất khẩu.
**4.2. Những đề xuất và kiến nghị cụ thể**
- Cần tiếp tục điều tra đánh giá thực tế nguồn tài nguyên dược liệu Việt Nam để có sự hoạch định cho phát triển phù hợp.
- Sớm có cơ quan chuyên trách của Nhà nước « Cục Quản lý Dược liệu » để chỉ đạo, phối hợp các Bộ, Ngành, Chính quyền các Tỉnh, Thành phố trong công tác dược liệu.
- Chính phủ chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ xây dựng và triền khai Chương trình quốc gia về phát triển dược liệu.
- Sửa Luật ưu đãi khuyến khích đầu các nhà máy sản xuất thuốc từ dược liệu.
- Ban hành quyết định cấm xuất khảu dược liệu hoang dại tránh nạn chảy máu tài nguyên rất trầm trọng hiện nay.
- Đưa chương trình đào tạo nuôi trồng, chế biến sau thu hoạch dược liệu vào các trường Nông Lâm nghiệp và Dược.
- Đẩy mạnh công tác ứng dụng công nghệ sinh học trong tạo giống, nuôi trồng, chế biến dược liệu.
Do đó
**"sắp xếp lại, đổi mới tổ chức, lấy dược liệu làm nền tảng đưa công nghiệp Dược thành ngành kinh tế kỹ thuật mũi nhọn**" theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xã hội hóa là giải pháp cấp bách để tự lực, tự cường thuốc Việt Nam cho người Việt Nam, phát triển mạnh mẽ công nghiệp Dược giúp nhân dân ta khỏe mạnh, làm giàu, phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường, đảm bảo an sinh xã hội.
Sign up to receive information periodically

Server: Apache/2.2.24 (Unix) mod_ssl/2.2.24 OpenSSL/1.0.0-fips DAV/2

Cache-Control: must-revalidate

Set-Cookie: SESS46078527e734aa1c2d0d6b62e51cea1f=eeni7i62r04c255i2i08toidf4; expires=Wed, 14-May-2014 16:26:28 GMT; path=/; domain=.vnpca.org.vn