text:
Kỷ Cambri
Kỷ Cambri ( /ˈkæmbriən/ hay /ˈkeɪmbriən/) là một đơn vị phân chia chính trong niên đại địa chất, bắt đầu vào khoảng 542 triệu năm (Ma) trước vào cuối thời kỳ liên đại Nguyên Sinh và kết thúc vào khoảng 488,3 Ma với sự khởi đầu của kỷ Ordovic (theo ICS, 2004). Nó là kỷ đầu tiên của đại Cổ sinh thuộc liên đại Hiển Sinh. Kỷ Cambri là kỷ sớm nhất mà trong các lớp đá của thời kỳ đó người ta tìm thấy một lượng lớn các sinh vật đa bào đã hóa thạch một cách rõ ràng, chúng phức tạp hơn so với hải miên (bọt biển) (ngành Porifera) hay sứa (phân ngành Medusozoa). Trong thời gian này, khoảng 50 nhóm sinh vật chính tách biệt hay "ngành" đã xuất hiện một cách đột ngột, trong phần lớn các trường hợp là không có tổ tiên một cách rõ ràng (đối với kiến thức khoa học hiện nay). Sự bùng nổ các ngành này được nói đến như là sự bùng nổ kỷ Cambri.
Mục lục
Phân chia[sửa | sửa mã nguồn]
Kỷ Cambri diễn ra sau đại Tân Nguyên Sinh và trước kỷ Ordovic. Kỷ Cambri trước đây được chia thành 3 thế - là Cambri sớm (Cambri hạ, Caerfai hay Waucoban), Cambri giữa (Cambri trung St. Davids hay Albertian) và Cambri muộn/thượng (Merioneth hay Croixan) hay như hiện nay trong địa tầng học là 4 thống - là thống Terreneuve (tương đương với Cambri sớm), thống 2 và thống 3 chưa đặt tên (tương đương Cambri giữa) và thống Phù Dung (tương đương Cambri muộn).
Mỗi thống hiện tại được chia ra thành 2-3 tầng, làm cho kỷ Cambri có 10 tầng. Tuy nhiên, vào thời điểm tháng 8 năm 2008 chỉ có 3 tầng là tầng Fortune (năm 1992), tầng Bài Bích (2003) và tầng Drum (2006) là được ICS công nhận. Các tầng khác hiện vẫn chưa được đặt tên. Tầng Cổ Trượng là tên gọi dự kiến được thông qua năm 2009. Bên cạnh đó, các tầng 5 và 9 dự kiến sẽ có tên gọi trong năm 2008; các tầng 3, 4, 10 dự kiến sẽ có tên gọi trong năm 2009 còn tầng 2 thì hiện tại vẫn chưa quyết định sự kiện chỉ dẫn là gì. (Nguồn: ICS).
Ngoài ra, kỷ Cambri cũng được phân chia thành một số tầng mang tính khu vực như bảng sau, trong đó hệ thống Nga-Kazakhstan được sử dụng nhiều nhất trong các văn bản quốc tế:
Niên đại của kỷ Cambri[sửa | sửa mã nguồn]
Khoảng thời gian của kỷ Cambri về mặt kinh điển được cho là từ khoảng 500 Ma tới khoảng 570 Ma. Ranh giới dưới (sớm) của kỷ Cambri theo truyền thống được thiết lập khi có sự xuất hiện sớm nhất của các loại động vật chân đốt (ngành Arthropoda) nguyên thủy được biết đến như là bọ ba thùy (lớp Trilobita) và các dạng động vật nguyên thủy tựa như san hô sừng, được biết đến như là Archaeocyatha. Sự kết thúc của kỷ này cuối cùng được thiết lập theo sự thay đổi tương đối rõ ràng trong hệ động vật mà hiện nay đã xác định như là sự kiện tuyệt chủng. Các khám phá hóa thạch và xác định niên đại bằng phóng xạ trong khoảng 25 năm cuối thế kỷ 20 đã đưa các số liệu thời đại này vào trong câu hỏi. Sự chênh lệch về thời gian lên tới 20 triệu năm là phổ biến giữa các học giả. Khoảng thời gian khoảng 545 đến 490 Ma đã được tiểu ủy ban quốc tế về địa tầng học toàn cầu đưa ra gần đây vào năm 2002.
Dữ liệu xác định niên đại bằng phóng xạ từ New Brunswick đã đặt sự kết thúc của kỷ này vào khoảng 511 Ma. Kết quả này bỏ lại khoảng 21 triệu năm cho hai giai đoạn khác của kỷ Cambri.
Dữ liệu niên đại chính xác hơn 542 ± 0,3 Ma cho sự kiện tuyệt chủng vào đầu kỷ Cambri đã được đưa ra gần đây. Cơ sở hợp lý cho niên đại chính xác này là một điều thú vị do nó là một hình mẫu của nguyên lý suy diễn cổ sinh vật học. Ở ranh giới của kỷ Cambri, một cách chính xác là đã có sự suy giảm rõ nét trong mức độ phổ biến của đồng vị C13, một 'đường đảo ngược' mà các nhà cổ sinh vật học gọi là sự lệch hướng. Một điều cũng khá phổ biến là nó lại là chỉ số tốt nhất về vị trí của ranh giới tiền Cambri-Cambri trong các lớp địa tầng với niên đại xấp xỉ như vậy. Một trong những khu vực mà sự lệch hướng của cacbon-13 đã được biết rất rõ này diễn ra tại Oman. Amthor (2003) miêu tả các chứng cứ từ Oman đã chỉ ra sự lệch hướng của đồng vị cacbon có liên quan đến sự tuyệt chủng hàng loạt: Sự biến mất các hóa thạch rõ ràng từ thời tiền Cambri trùng khớp một cách chính xác với các bất thường của cacbon-13. Một điều may mắn là tại các lớp đá Oman, cũng như từ các lớp tro núi lửa mà từ đó dựa trên đồng vị của ziricon người ta đã đưa ra niên đại khá chính xác là 542 ± 0,3 Ma (tính toán trên tỷ lệ phân rã urani thành chì). Niên đại mới và chính xác này phù hợp với niên đại ít chính xác hơn đối với các dị thường của cacbon-13, thu được từ các lớp đá tại Siberi và Namibia. Các dữ liệu này có lẽ sẽ được chấp nhận như là niên đại chính xác cuối cùng cho giai đoạn bắt đầu của thời Hiển sinh (Phanerozoic), và vì thế là sự bắt đầu của đại Cổ sinh và kỷ Cambri.
Cổ địa lý học kỷ Cambri[sửa | sửa mã nguồn]
Các lục địa trong kỷ Cambri được cho là kết quả từ sự vỡ ra của siêu lục địa trong đại Tân Nguyên Sinh là Pannotia. Nước trong thời kỳ thuộc kỷ Cambri dường như là trải rộng và nông. Gondwana vẫn là siêu lục địa lớn nhất sau khi Pannotia vỡ ra. Người ta cũng cho rằng khí hậu thời kỳ này là nóng hơn một cách đáng kể so với thời gian trước đó, thời gian mà Trái Đất hứng chịu các thời kỳ băng hà mạnh đã được coi như là sự đóng băng Varanger (kỷ Thành băng). Bên cạnh đó đã không có sự đóng băng tại hai địa cực. Tỷ lệ trôi dạt lục địa trong kỷ Cambri có thể là cao bất thường. Laurentia, Baltica và Siberi vẫn là các lục địa độc lập kể từ khi Pannotia vỡ ra. Gondwana bắt đầu trôi dạt về phía cực Nam. Panthalassa che phủ phần lớn Nam bán cầu, các đại dương nhỏ có đại dương Proto-Tethys, đại dương Iapetus và đại dương Khanty, tất cả chúng đều mở rộng trong thời gian này.
Hệ động vật kỷ Cambri[sửa | sửa mã nguồn]
Bên cạnh một số dạng sự sống bí ẩn mà có thể coi là động vật hoặc không là động vật, tất cả các ngành động vật hiện đại trong bất kỳ mẫu hóa thạch nào có thể đề cập tới, ngoại trừ ngành Bryozoa, dường như đều có các đại diện trong kỷ Cambri. Tất cả chúng, ngoại trừ hải miên (Porifera), dường như có sự khởi đầu chỉ ngay sau hoặc ngay trước khi bắt đầu kỷ này. Tuy nhiên, một vài ngành hiện đại, chủ yếu là các ngành với thân nhỏ hoặc mềm, không có mẫu hóa thạch trong kỷ Cambri. Nhiều ngành động vật đã tuyệt chủng, kỳ cục và có quan hệ không rõ ràng với các động vật khác, cũng xuất hiện trong kỷ Cambri. Sự xuất hiện dường như là "bất ngờ" của hệ động vật đa dạng trong một khoảng thời gian không quá vài chục triệu năm này được coi là "Sự bùng nổ kỷ Cambri".
Qua nghiên cứu các hóa thạch đã được tìm thấy, các nhà khoa học đã dựng lại khung cảnh sống và nguồn thực phẩm của cá động vật kỉ Cambri, phân chúng thành 4 nhóm:
- Nhóm thu thập và ăn các chất lắng tụ dưới đáy biển, chiếm 60% tổng số cá thể, chủ yếu là các loài chân khớp như Tôm ba lá.
- Nhóm sống bằng cách thu gom và nuốt các chất lắng tụ, chiếm 1%, chủ yếu là các loài Thân mềm có một phần vỏ cứng.
- Nhóm sống bằng các chất lơ lửng trong nước, chiếm 30%, chủ yếu là các loài Bọt biển.
- Nhóm ăn thịt, chiếm 10%, chủ yếu là các loài Chân khớp.
Có thể nói trong kỷ Cambri các loài Chân khớp phát triển hết sức đa dạng, theo ước tính có thể lên đến 20 nhóm, không như ngày nay chỉ còn 4 nhóm là Côn trùng, Giáp xác, Nhện và nhóm Nhiều chân (Đa túc). Phổ biến nhất là Tôm ba lá (còn gọi là Trùng tam điệp hay Bọ ba thùy), vì thế các nhà khoa học còn gọi kỷ Cambri là "thời đại Tôm ba lá" và hóa thạch Tôm ba lá là hóa thạch chỉ thị cho kỷ Cambri. Tôm ba lá có nhiều hình thức sống khác nhau. Có loại sống gần mặt biển, có loại sống ở tầng nước giữa, cóa loại sống ở tầng đáy. Các nhà khoa học đã tìm thấy hơn 10.000 loài Tôm ba lá khác nhau, có kích thước trung bình từ 3 – 42 cm, cá biệt có con dài đến 75 cm. Cấu tạo cơ thể chúng gồm đầu và thân, chia ra thành nhiều đốt, xếp chồng như mái ngói giúp cho Tôm ba lá có thể cuộn tròn một cách dễ dàng. Ở một vài loài, các đốt cuối liền với nhau tạo thành cái đuôi. Và giống như các loài Chân khớp khác, Tôm ba lá mỗi lần lớn lên thì chúng phải lột xác và phải một thời gian sau thì vỏ mới cứng lại. Loài Deiphon có nhiều chân bơi lội một cách nhẹ nhàng trên đáy đại đương, loài Encrinurus thì có mắt lồi sống ở tầng đáy, loài Calymene khi gặp nguy hiểm thì cuộn tròn mình lại, còn loài Trimerus thì có đời sống chuyên vùi mình xuống bùn,....
Khu vực được nghiên cứu kỹ nhất mà tại đó các phần mềm của các sinh vật hóa thạch nằm trong đá phiến sét Burgess ở British Columbia, Canada. Chúng đại diện cho các địa tầng thời Cambri giữa và cung cấp nhiều thông tin cho con người về sự đa dạng động vật thời kỳ đó. Các hệ động vật tương tự lần lượt sau đó cũng được tìm thấy tại nhiều khu vực khác - quan trọng nhất là trong các lớp đá phiến sét giai đoạn Cambri sớm tại tỉnh Vân Nam, Trung Quốc (xem đá phiến sét Trừng Giang). Các hệ động vật thời kỳ tiền Cambri thuộc kỷ Ediacara cũng đã được nhận dạng trong 50 năm qua, nhưng quan hệ của chúng với các dạng sự sống động vật kỷ Cambri là hoàn toàn mờ mịt.
Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]
Cambri là tên gọi lấy theo Cambria, tên gọi cũ của Wales, khu vực mà các loại đá thuộc kỷ này đã được nghiên cứu lần đầu tiên.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Amthor, J. E. và những người khác (2003). "Extinction of Cloudina and Namacalathus at the Precambrian-Cambrian boundary in Oman". Tạp chí Geology số 31: các trang 431–434. DOI: 10.1130/0091-7613(2003)031<0431:EOCANA>2.0.CO;2
- Ogg, Jim; tháng 6 năm 2004, Overview of Global Boundary Stratotype Sections and Points (GSSP) Truy nhập ngày 30 tháng 4 năm 2006.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Sự sống bí ẩn trên các tấm thảm
- Trang về trùng ba lá của Dr. Sam Gon (chứa nhiều hình ảnh về trùng ba lá kỷ Cambri)
- Sinh địa tầng - bao gồm thông tin về sinh địa tầng trùng ba lá kỷ Cambri
- Báo cáo trên web về Amthor và những người khác từ tạp chí Geology số 31.
- Dự án bản đồ giai đoạn đại Cổ sinh.

markdown:
# Kỷ Cambri
**Kỷ Cambri** ( [/](//en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English) [ˈ](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [k](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [æ](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [m](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [b](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [r](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [i](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [ə](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [n](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [/](//en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English) hay [/](//en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English) [ˈ](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [k](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [eɪ](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [m](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [b](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [r](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [i](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [ə](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [n](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [/](//en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English)) là một đơn vị phân chia chính trong [niên đại địa chất](/wiki/Ni%C3%AAn_%C4%91%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t), bắt đầu vào khoảng 542 triệu năm (Ma) trước vào cuối thời kỳ [liên đại Nguyên Sinh](/wiki/Li%C3%AAn_%C4%91%E1%BA%A1i_Nguy%C3%AAn_sinh) và kết thúc vào khoảng 488,3 Ma với sự khởi đầu của [kỷ Ordovic](/wiki/K%E1%BB%B7_Ordovic) (theo [ICS](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BB%8Ba_t%E1%BA%A7ng_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1), 2004). Nó là kỷ đầu tiên của [đại Cổ sinh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%95_sinh) thuộc [liên đại Hiển Sinh](/wiki/Li%C3%AAn_%C4%91%E1%BA%A1i_Hi%E1%BB%83n_sinh). Kỷ Cambri là kỷ sớm nhất mà trong các lớp đá của thời kỳ đó người ta tìm thấy một lượng lớn các sinh vật đa bào đã hóa thạch một cách rõ ràng, chúng phức tạp hơn so với hải miên (bọt biển) (ngành [Porifera](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_th%C3%A2n_l%E1%BB%97)) hay sứa (phân ngành [Medusozoa](/wiki/Medusozoa)). Trong thời gian này, khoảng 50 nhóm sinh vật chính tách biệt hay " [ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))" đã xuất hiện một cách đột ngột, trong phần lớn các trường hợp là không có tổ tiên một cách rõ ràng (đối với kiến thức khoa học hiện nay). Sự bùng nổ các ngành này được nói đến như là *. sự bùng nổ kỷ Cambri*
## Mục lục
## Phân chia[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_Cambri&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_Cambri&action=edit§ion=1)]
Kỷ Cambri diễn ra sau
[đại Tân Nguyên Sinh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2n_Nguy%C3%AAn_Sinh) và trước [kỷ Ordovic](/wiki/K%E1%BB%B7_Ordovic). Kỷ Cambri trước đây được chia thành 3 [thế](/wiki/Th%E1%BA%BF_(%C4%91%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t)) - là [Cambri sớm](/w/index.php?title=Cambri_s%E1%BB%9Bm&action=edit&redlink=1) (Cambri hạ, Caerfai hay Waucoban), [Cambri giữa](/wiki/Cambri_trung) (Cambri trung St. Davids hay Albertian) và [Cambri muộn/thượng](/w/index.php?title=Cambri_mu%E1%BB%99n&action=edit&redlink=1) (Merioneth hay Croixan) hay như hiện nay trong [địa tầng học](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_t%E1%BA%A7ng_h%E1%BB%8Dc) là 4 thống - là [thống Terreneuve](/wiki/Th%E1%BB%91ng_Terreneuve) (tương đương với Cambri sớm), thống 2 và thống 3 chưa đặt tên (tương đương [Cambri giữa](/wiki/Cambri_trung)) và [thống Phù Dung](/wiki/Th%E1%BB%91ng_Ph%C3%B9_Dung) (tương đương Cambri muộn).
Mỗi thống hiện tại được chia ra thành 2-3 tầng, làm cho kỷ Cambri có 10 tầng. Tuy nhiên, vào thời điểm tháng 8 năm 2008 chỉ có 3 tầng là
[tầng Fortune](/wiki/T%E1%BA%A7ng_Fortune) (năm 1992), [tầng Bài Bích](/wiki/T%E1%BA%A7ng_B%C3%A0i_B%C3%ADch) (2003) và [tầng Drum](/wiki/T%E1%BA%A7ng_Drum) (2006) là được [ICS](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BB%8Ba_t%E1%BA%A7ng_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) công nhận. Các tầng khác hiện vẫn chưa được đặt tên. [Tầng Cổ Trượng](/wiki/T%E1%BA%A7ng_C%E1%BB%95_Tr%C6%B0%E1%BB%A3ng) là tên gọi dự kiến được thông qua năm 2009. Bên cạnh đó, các tầng 5 và 9 dự kiến sẽ có tên gọi trong năm 2008; các tầng 3, 4, 10 dự kiến sẽ có tên gọi trong năm 2009 còn tầng 2 thì hiện tại vẫn chưa quyết định sự kiện chỉ dẫn là gì. (Nguồn: [ICS](http://www.stratigraphy.org/)).
Ngoài ra, kỷ Cambri cũng được phân chia thành một số tầng mang tính khu vực như bảng sau, trong đó hệ thống Nga-Kazakhstan được sử dụng nhiều nhất trong các văn bản quốc tế:
|Thế||Thống||Trung Hoa||Bắc Mỹ||Nga-Kazakhstan||Australia||Khu vực|
|
|[Phù Dung](/wiki/Th%E1%BB%91ng_Ph%C3%B9_Dung) [Ibexian](/w/index.php?title=Ibexian&action=edit&redlink=1)(một phần) [Ayusokkanian](/w/index.php?title=Ayusokkanian&action=edit&redlink=1) [Idamean](/w/index.php?title=Idamean&action=edit&redlink=1) [Dolgellian](/w/index.php?title=Dolgellian&action=edit&redlink=1) [Sunwaptan](/w/index.php?title=Sunwaptan&action=edit&redlink=1) [Sakian](/w/index.php?title=Sakian&action=edit&redlink=1) [Mindyallan](/w/index.php?title=Mindyallan&action=edit&redlink=1) [Festiniogian](/w/index.php?title=Festiniogian&action=edit&redlink=1) [Steptoan](/w/index.php?title=Steptoan&action=edit&redlink=1) [Aksayan](/w/index.php?title=Aksayan&action=edit&redlink=1) [Payntonian](/w/index.php?title=Payntonian&action=edit&redlink=1) [Maentwrogian](/w/index.php?title=Maentwrogian&action=edit&redlink=1) [Marjuman](/w/index.php?title=Marjuman&action=edit&redlink=1) [Batyrbayan](/w/index.php?title=Batyrbayan&action=edit&redlink=1) [Cambri giữa](/wiki/Cambri_trung) [Maozhangian](/w/index.php?title=Maozhangian&action=edit&redlink=1) [Mayan](/w/index.php?title=Giai_%C4%91o%E1%BA%A1n_Mayan&action=edit&redlink=1) [Boomerangian](/w/index.php?title=Boomerangian&action=edit&redlink=1) [Zuzhuangian](/w/index.php?title=Zuzhuangian&action=edit&redlink=1) [Delamaran](/w/index.php?title=Delamaran&action=edit&redlink=1) [Amgan](/w/index.php?title=Amgan&action=edit&redlink=1) [Undillian](/w/index.php?title=Undillian&action=edit&redlink=1) [Zhungxian](/w/index.php?title=Zhungxian&action=edit&redlink=1) [Florian](/w/index.php?title=Giai_%C4%91o%E1%BA%A1n_Florian&action=edit&redlink=1) [Templetonian](/w/index.php?title=Templetonian&action=edit&redlink=1) [Dyeran](/w/index.php?title=Dyeran&action=edit&redlink=1) [Ordian](/w/index.php?title=Ordian&action=edit&redlink=1) [Cambri sớm](/wiki/Th%E1%BB%91ng_Terreneuve) [Terreneuve](/wiki/Th%E1%BB%91ng_Terreneuve) [Longwangmioan](/w/index.php?title=Longwangmioan&action=edit&redlink=1) [Toyonian](/w/index.php?title=Toyonian&action=edit&redlink=1) [Lenian](/w/index.php?title=Lenian&action=edit&redlink=1) [Changlangpuan](/w/index.php?title=Changlangpuan&action=edit&redlink=1) [Montezuman](/w/index.php?title=Montezuman&action=edit&redlink=1) [Botomian](/w/index.php?title=Botomian&action=edit&redlink=1) [Qungzusian](/w/index.php?title=Qungzusian&action=edit&redlink=1) [Atdabanian](/w/index.php?title=Atdabanian&action=edit&redlink=1) [Meishuchuan](/w/index.php?title=Meishuchuan&action=edit&redlink=1) [Tommotian](/w/index.php?title=Tommotian&action=edit&redlink=1) [Nemakit-Daldynian](/w/index.php?title=Nemakit-Daldynian&action=edit&redlink=1)
### Niên đại của kỷ Cambri[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_Cambri&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_Cambri&action=edit§ion=2)]
Khoảng thời gian của kỷ Cambri về mặt kinh điển được cho là từ khoảng 500 Ma tới khoảng 570 Ma. Ranh giới dưới (sớm) của kỷ Cambri theo truyền thống được thiết lập khi có sự xuất hiện sớm nhất của các loại
[động vật chân đốt](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) (ngành *) nguyên thủy được biết đến như là Arthropoda* [bọ ba thùy](/wiki/B%E1%BB%8D_ba_th%C3%B9y)(lớp *) và các dạng động vật nguyên thủy tựa như* [Trilobita](/wiki/B%E1%BB%8D_ba_th%C3%B9y) [san hô](/wiki/San_h%C3%B4)sừng, được biết đến như là *. Sự kết thúc của kỷ này cuối cùng được thiết lập theo sự thay đổi tương đối rõ ràng trong hệ động vật mà hiện nay đã xác định như là* [Archaeocyatha](/w/index.php?title=Archaeocyatha&action=edit&redlink=1) [sự kiện tuyệt chủng](/wiki/S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_tuy%E1%BB%87t_ch%E1%BB%A7ng). Các khám phá [hóa thạch](/wiki/H%C3%B3a_th%E1%BA%A1ch)và [xác định niên đại bằng phóng xạ](/w/index.php?title=X%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%8Bnh_ni%C3%AAn_%C4%91%E1%BA%A1i_b%E1%BA%B1ng_ph%C3%B3ng_x%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1)trong khoảng 25 năm cuối [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20)đã đưa các số liệu thời đại này vào trong câu hỏi. Sự chênh lệch về thời gian lên tới 20 triệu năm là phổ biến giữa các học giả. Khoảng thời gian *khoảng*545 đến 490 Ma đã được tiểu ủy ban quốc tế về địa tầng học toàn cầu đưa ra gần đây vào năm 2002.
Dữ liệu xác định niên đại bằng phóng xạ từ
[New Brunswick](/wiki/New_Brunswick) đã đặt sự kết thúc của kỷ này vào khoảng 511 Ma. Kết quả này bỏ lại khoảng 21 triệu năm cho hai giai đoạn khác của kỷ Cambri.
Dữ liệu niên đại chính xác hơn 542 ± 0,3 Ma cho sự kiện tuyệt chủng vào đầu kỷ Cambri đã được đưa ra gần đây. Cơ sở hợp lý cho niên đại chính xác này là một điều thú vị do nó là một hình mẫu của nguyên lý suy diễn
[cổ sinh vật học](/wiki/C%E1%BB%95_sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc). Ở ranh giới của kỷ Cambri, một cách chính xác là đã có sự suy giảm rõ nét trong mức độ phổ biến của đồng vị [C 13](/wiki/Cacbon), một 'đường đảo ngược' mà các [nhà cổ sinh vật học](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_c%E1%BB%95_sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)gọi là *sự lệch hướng*. Một điều cũng khá phổ biến là nó lại là chỉ số tốt nhất về vị trí của ranh giới tiền Cambri-Cambri trong các [lớp địa tầng](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_%C4%91%E1%BB%8Ba_t%E1%BA%A7ng&action=edit&redlink=1)với niên đại xấp xỉ như vậy. Một trong những khu vực mà sự lệch hướng của cacbon-13 đã được biết rất rõ này diễn ra tại [Oman](/wiki/Oman). Amthor (2003) miêu tả các chứng cứ từ Oman đã chỉ ra sự lệch hướng của [đồng vị](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_v%E1%BB%8B)cacbon có liên quan đến sự tuyệt chủng hàng loạt: Sự biến mất các hóa thạch rõ ràng từ thời tiền Cambri trùng khớp một cách chính xác với các bất thường của cacbon-13. Một điều may mắn là tại các lớp đá Oman, cũng như từ các lớp [tro núi lửa](/wiki/Tro_n%C3%BAi_l%E1%BB%ADa)mà từ đó dựa trên đồng vị của [ziricon](/w/index.php?title=Ziricon&action=edit&redlink=1)người ta đã đưa ra niên đại khá chính xác là 542 ± 0,3 Ma (tính toán trên tỷ lệ phân rã [urani](/wiki/Urani)thành [chì](/wiki/Ch%C3%AC)). Niên đại mới và chính xác này phù hợp với niên đại ít chính xác hơn đối với các dị thường của cacbon-13, thu được từ các lớp đá tại [Siberi](/wiki/Xibia)và [Namibia](/wiki/Namibia). Các dữ liệu này có lẽ sẽ được chấp nhận như là niên đại chính xác cuối cùng cho giai đoạn bắt đầu của thời Hiển sinh ( *Phanerozoic*), và vì thế là sự bắt đầu của đại Cổ sinh và kỷ Cambri.
## Cổ địa lý học kỷ Cambri[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_Cambri&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_Cambri&action=edit§ion=3)]
Các
[lục địa](/wiki/L%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba) trong kỷ Cambri được cho là kết quả từ sự vỡ ra của [siêu lục địa](/wiki/Si%C3%AAu_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba) trong [đại Tân Nguyên Sinh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2n_Nguy%C3%AAn_Sinh) là [Pannotia](/wiki/Pannotia). Nước trong thời kỳ thuộc kỷ Cambri dường như là trải rộng và nông. Gondwana vẫn là siêu lục địa lớn nhất sau khi [Pannotia](/wiki/Pannotia) vỡ ra. Người ta cũng cho rằng [khí hậu](/wiki/Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu) thời kỳ này là nóng hơn một cách đáng kể so với thời gian trước đó, thời gian mà Trái Đất hứng chịu các [thời kỳ băng hà](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_b%C4%83ng_h%C3%A0) mạnh đã được coi như là [sự đóng băng Varanger](/wiki/K%E1%BB%B7_Cryogen) (kỷ Thành băng). Bên cạnh đó đã không có sự đóng băng tại hai địa cực. Tỷ lệ [trôi dạt lục địa](/wiki/Tr%C3%B4i_d%E1%BA%A1t_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba) trong kỷ Cambri có thể là cao bất thường. [Laurentia](/wiki/Laurentia), [Baltica](/wiki/Baltica) và [Siberi](/wiki/Siberi_(l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba)) vẫn là các lục địa độc lập kể từ khi Pannotia vỡ ra. Gondwana bắt đầu trôi dạt về phía [cực Nam](/wiki/Nam_C%E1%BB%B1c). [Panthalassa](/wiki/Panthalassa) che phủ phần lớn Nam bán cầu, các đại dương nhỏ có [đại dương Proto-Tethys](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_d%C6%B0%C6%A1ng_Proto-Tethys), [đại dương Iapetus](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_d%C6%B0%C6%A1ng_Iapetus&action=edit&redlink=1) và [đại dương Khanty](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_d%C6%B0%C6%A1ng_Khanty&action=edit&redlink=1), tất cả chúng đều mở rộng trong thời gian này.
## Hệ động vật kỷ Cambri[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_Cambri&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_Cambri&action=edit§ion=4)]
Bên cạnh một số dạng sự sống bí ẩn mà có thể coi là động vật hoặc không là động vật, tất cả các ngành
[động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) hiện đại trong bất kỳ mẫu hóa thạch nào có thể đề cập tới, ngoại trừ ngành [Bryozoa](/wiki/Bryozoa), dường như đều có các đại diện trong kỷ Cambri. Tất cả chúng, ngoại trừ hải miên ( *), dường như có sự khởi đầu chỉ ngay sau hoặc ngay trước khi bắt đầu kỷ này. Tuy nhiên, một vài ngành hiện đại, chủ yếu là các ngành với thân nhỏ hoặc mềm, không có mẫu hóa thạch trong kỷ Cambri. Nhiều ngành động vật đã tuyệt chủng, kỳ cục và có quan hệ không rõ ràng với các động vật khác, cũng xuất hiện trong kỷ Cambri. Sự xuất hiện dường như là "bất ngờ" của hệ động vật đa dạng trong một khoảng thời gian không quá vài chục triệu năm này được coi là " Porifera* [Sự bùng nổ kỷ Cambri](/wiki/B%C3%B9ng_n%E1%BB%95_k%E1%BB%B7_Cambri)".
Qua nghiên cứu các hóa thạch đã được tìm thấy, các nhà khoa học đã dựng lại khung cảnh sống và nguồn thực phẩm của cá động vật kỉ Cambri, phân chúng thành 4 nhóm:
- Nhóm thu thập và ăn các chất lắng tụ dưới đáy biển, chiếm 60% tổng số cá thể, chủ yếu là các loài chân khớp như Tôm ba lá.
- Nhóm sống bằng cách thu gom và nuốt các chất lắng tụ, chiếm 1%, chủ yếu là các loài Thân mềm có một phần vỏ cứng.
- Nhóm sống bằng các chất lơ lửng trong nước, chiếm 30%, chủ yếu là các loài Bọt biển.
- Nhóm ăn thịt, chiếm 10%, chủ yếu là các loài Chân khớp.
Có thể nói trong kỷ Cambri các loài
[Chân khớp](/wiki/Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) phát triển hết sức đa dạng, theo ước tính có thể lên đến 20 nhóm, không như ngày nay chỉ còn 4 nhóm là [Côn trùng](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng), [Giáp xác](/wiki/Gi%C3%A1p_x%C3%A1c), [Nhện](/wiki/Nh%E1%BB%87n) và nhóm Nhiều chân (Đa túc). Phổ biến nhất là Tôm ba lá (còn gọi là Trùng tam điệp hay Bọ ba thùy), vì thế các nhà khoa học còn gọi kỷ Cambri là "thời đại Tôm ba lá" và hóa thạch Tôm ba lá là hóa thạch chỉ thị cho kỷ Cambri. Tôm ba lá có nhiều hình thức sống khác nhau. Có loại sống gần mặt biển, có loại sống ở tầng nước giữa, cóa loại sống ở tầng đáy. Các nhà khoa học đã tìm thấy hơn 10.000 loài Tôm ba lá khác nhau, có kích thước trung bình từ 3 – 42 cm, cá biệt có con dài đến 75 cm. Cấu tạo cơ thể chúng gồm đầu và thân, chia ra thành nhiều đốt, xếp chồng như mái ngói giúp cho Tôm ba lá có thể cuộn tròn một cách dễ dàng. Ở một vài loài, các đốt cuối liền với nhau tạo thành cái đuôi. Và giống như các loài Chân khớp khác, Tôm ba lá mỗi lần lớn lên thì chúng phải lột xác và phải một thời gian sau thì vỏ mới cứng lại. Loài *Deiphon* có nhiều chân bơi lội một cách nhẹ nhàng trên đáy đại đương, loài *Encrinurus* thì có mắt lồi sống ở tầng đáy, loài *Calymene* khi gặp nguy hiểm thì cuộn tròn mình lại, còn loài *Trimerus* thì có đời sống chuyên vùi mình xuống bùn,....
Khu vực được nghiên cứu kỹ nhất mà tại đó các phần mềm của các sinh vật hóa thạch nằm trong
[đá phiến sét Burgess](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1_phi%E1%BA%BFn_s%C3%A9t_Burgess&action=edit&redlink=1) ở [British Columbia](/wiki/British_Columbia), [Canada](/wiki/Canada). Chúng đại diện cho các địa tầng thời Cambri giữa và cung cấp nhiều thông tin cho con người về sự đa dạng động vật thời kỳ đó. Các hệ động vật tương tự lần lượt sau đó cũng được tìm thấy tại nhiều khu vực khác - quan trọng nhất là trong các lớp [đá phiến sét](/wiki/%C4%90%C3%A1_phi%E1%BA%BFn_s%C3%A9t) giai đoạn Cambri sớm tại tỉnh [Vân Nam](/wiki/V%C3%A2n_Nam), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) (xem [đá phiến sét Trừng Giang](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1_phi%E1%BA%BFn_s%C3%A9t_Tr%E1%BB%ABng_Giang&action=edit&redlink=1)). Các hệ động vật thời kỳ tiền Cambri thuộc [kỷ Ediacara](/wiki/K%E1%BB%B7_Ediacara) cũng đã được nhận dạng trong 50 năm qua, nhưng quan hệ của chúng với các dạng sự sống động vật kỷ Cambri là hoàn toàn mờ mịt.
## Tên gọi[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_Cambri&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_Cambri&action=edit§ion=5)]
Cambri là tên gọi lấy theo
[Cambria](/w/index.php?title=Cambria&action=edit&redlink=1), tên gọi cũ của [Wales](/wiki/Wales), khu vực mà các loại đá thuộc kỷ này đã được nghiên cứu lần đầu tiên.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_Cambri&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_Cambri&action=edit§ion=6)]
- Amthor, J. E. và những người khác (2003). "Extinction of
[Cloudina](/w/index.php?title=Cloudina&action=edit&redlink=1)and [Namacalathus](/w/index.php?title=Namacalathus&action=edit&redlink=1)at the Precambrian-Cambrian boundary in Oman". Tạp chí Geology số 31: các trang 431–434. DOI: [10.1130/0091-7613(2003)031<0431:EOCANA>2.0.CO;2](http://dx.doi.org/)
- Ogg, Jim; tháng 6 năm 2004,
[Truy nhập ngày](http://www.stratigraphy.org/gssp.htm) *Overview of Global Boundary Stratotype Sections and Points (GSSP)* [30 tháng 4](/wiki/30_th%C3%A1ng_4)năm [2006](/wiki/2006).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_Cambri&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=K%E1%BB%B7_Cambri&action=edit§ion=7)] [Sự sống bí ẩn trên các tấm thảm](http://www.astrobio.net/news/article251.html) [Trang về trùng ba lá của Dr. Sam Gon](http://www.trilobite.info)(chứa nhiều hình ảnh về trùng ba lá kỷ Cambri) [Sinh địa tầng](http://www.trilobites.info/biostratigraphy.htm)- bao gồm thông tin về sinh địa tầng trùng ba lá kỷ Cambri
-
[Báo cáo trên web về Amthor và những người khác từ tạp chí](http://www.earth-pages.com/archive/geobiology.asp). *Geology*số 31 [Dự án bản đồ giai đoạn đại Cổ sinh](http://www.scotese.com/).
|
|**kỷ Cambri** [kỷ Ordovic](/wiki/K%E1%BB%B7_Ordovic) [kỷ Silur](/wiki/K%E1%BB%B7_Silur) [kỷ Devon](/wiki/K%E1%BB%B7_Devon) [kỷ Than đá](/wiki/K%E1%BB%B7_Than_%C4%91%C3%A1) [kỷ Permi](/wiki/K%E1%BB%B7_Permi)
|
|Kỷ Cambri
|
|[Cambri giữa](/wiki/Trung_Cambri) [Phù Dung](/wiki/Th%E1%BB%91ng_Ph%C3%B9_Dung)/ Cambri muộn [Fortune](/wiki/T%E1%BA%A7ng_Fortune)| *Tầng 2* *Tầng 3*| *Tầng 4* *Tầng 5*| [Drum](/wiki/T%E1%BA%A7ng_Drum)| [Cổ Trượng](/wiki/T%E1%BA%A7ng_C%E1%BB%95_Tr%C6%B0%E1%BB%A3ng) [Bài Bích](/wiki/T%E1%BA%A7ng_B%C3%A0i_B%C3%ADch)| [Giang Sơn](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_Giang_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1)| *Tầng 10*
|
|![]()

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1055 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Dương Danh Huy và Phan Văn Song
Một số bản đồ mốc giới Việt Nam - Trung Quốc theo tọa độ từ nghị định thư phân giới cắm mốc.
Bản đồ chi tiết có thể tham khảo theo đường link sau:
https://drive.google.com/folderview?id=0B1a3DhjI2VdIeENOYkRHTHRiVjA&usp=sharing
(Lưu ý: Googledocs không cho zoom in nhiều cho nên nếu muốn thấy rõ từng chi tiết thì phải tải file về).
Các điểm vuông trên bản đồ là cột mốc, cột mốc kép, cột mốc phụ theo nghị định thư.
Các con số 5, 10, 15, ... là số của các cột mốc 5, 10, 15, ... theo nghị định thư.
Các đường đỏ là biên giới theo CIA World DataBank II với số liệu từ thập niên 80 (ie nó là đường mà theo các cơ quan của Mỹ là biên giới dựa trên thông tin họ biết lúc đó).
Xin lưu ý rằng chúng ta không biết CIA World DataBank II đã dùng cơ sở nào để vẽ biên giới Việt-Trung (trước hiệp định 1999), và mức độ đáng tin cậy của nó là bao nhiêu.
Nếu so sánh biên giới của CIA World DataBank II với Google Maps ở những đoạn mà biên giới là sông thì có thể thấy rằng CIA World DataBank II đã đơn giản hóa biên giới. Quan trọng hơn, có vẻ như là biên giới trong CIA World DataBank II chỉ có độ phân giải khoảng một vài trăm mét, và sẽ không chính xác dưới độ phân giải đó.
Thí dụ như khi biên giới là Sông Hồng, và cột mốc nằm hai bên sông, thì vị trí của sông và biên giới trong CIA World DataBank II rõ ràng là sai, và CIA World DataBank II không thể hiện các khúc quanh của sông có trong Google Maps.
Xem bản đồ chi tiết tại đây và ở đây
Tôi chỉ xem đường đỏ như có giá trị tham khảo (eg nó cho ta biết biên giới công bằng có lẽ ở đâu đó lân cận) và khuyến cáo mọi người không nên kết luận gì từ nó.
Khi đăng lại bài vở từ Dân Luận, rất mong các bạn ghi rõ nguồn và chèn đường dẫn (link) tới trang Dân Luận để giúp chúng tôi phát triển. Xin chân thành cảm ơn!
Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn
7 phản hồi
Tưởng tượng trái cam lột vỏ, một múi cam biểu hiện cho 1’. Bề dày múi cam ở khoảng giữa (vĩ tuyến 0°) lớn hơn hai lần khoảng cách múi cam ở khoảng 45°. Cung 1’ được tính theo « múi kinh tuyến », từ kinh tuyến x đến kinh tuyến x+1’, chứ không phải tính từ tâm trái đất.
Đúng là trái đất không phải hình vuông mà có dạng gần như hình cầu (đúng ra là ellipsoid) thành ra khi vẽ bản đồ trên giấy (coi như mặt phẳng) người ta phải dùng một phép chiếu nào đó, chẳng hạn phép chiếu đơn giản nhất là từ cầu sang trụ hay cầu sang nón... trong đó hình trụ/nón ngoại tiếp hình cầu và dùng tâm hình cầu dùng làm tâm chiếu, sau đó khai triển hình trụ hay hình nón theo một đường sinh thích hợp thì sẽ được bản đồ phẳng.
Theo như giới thiệu thì các bản đồ trên được vẽ lấy bản đồ từ CIA DataBank II làm bản đồ nền, nếu toạ độ trong nghị định thư là đúng + bản đồ nền với biên giới được vẽ đúng + tác giả (phần mềm vẽ bản đồ) chấm toạ độ đúng thì không có vấn đề gì ở đây.
Nhưng như tác giả DDH giải thích là không biết CIA dùng cơ sở nào để vẽ biên giới (mà 2 bên Việt và Tàu thống nhất dùng công ước Pháp Thanh làm cơ sở chính) nên các bản đồ trên chỉ có tính tham khảo thôi chứ chưa thể dùng chúng để đưa ra kết luận gì.
Nhân đây, cũng trao đổi thêm về ý kiến cho rằng:
"Hai điểm cách nhau 1' trên xích đạo thì cách nhau 1852 m còn 2 điểm trên vĩ tuyến khác thì nhỏ hơn và con số này sẽ là 1852m/2 = 926m ở vĩ tuyến 45°
Phần đầu tác giả đã đúng khi nói 2 điểm cách nhau 1' trên xích đạo (hay cả trên một kinh tuyến bất kì) là vào khoảng 1852 m. Tuy nhiên phần sau hình như tác giả chỉ dưa vào cảm tính (ở giữa thì bằng một nửa chăng?) mà không dựa trên tính toán khi cho rằng 2 điềm cách nhau 1' trên vĩ tuyến 45° là 926m. Nếu dựa vào tính toán thì khoảng cách này phải vào khoảng 1310 m (≈ 1852 m × cos 45°), chỉ trên vĩ tuyến 60° thì mới khoảng cách đó mới xấp xỉ 936m (≈ 1852 m × cos60° = 1852 m / 2).
CIA vẽ bản đồ với trái đất hình tròn còn học giả mình vẽ bản đồ với trái đất hình vuông ! So sánh như vậy là đúng sao ?
Cảm ơn bác Hồ Gươm.
Tôi đã cập nhật thêm phần lưu ý của bác Dương Danh Huy trong phần phản hồi và kèm theo hai bản đồ minh họa vào trong bài chủ để cho mọi người tiện tham khảo.
Cảm ơn bác Huy đã vào Dân Luận để giải thích cho rõ hơn.
H.G.
Xin lưu ý rằng chúng ta không biết CIA World DataBank II đã dùng cơ sở nào để vẽ biên giới Việt-Trung (trước hiệp định 1999), và mức độ đáng tin cậy của nó là bao nhiêu.
Nếu so sánh biên giới của CIA World DataBank II với Google Maps ở những đoạn mà biên giới là sông (eg Sông Hồng) thì có thể thấy rằng CIA World DataBank II đã đơn giản hóa biên giới. Quan trọng hơn, có vẻ như là biên giới trong CIA World DataBank II chỉ có độ phân giải khoảng một vài trăm mét, và sẽ không chính xác dưới độ phân giải đó.
Tôi chỉ xem đường đỏ như có giá trị tham khảo (eg nó cho ta biết biên giới công bằng có lẽ ở đâu đó lân cận) và khuyến cáo mọi người không nên kết luận gì từ nó.
Cảm ơn Dương Danh Huy và Phan Văn Song vì những thông tin khách quan và bổ ích.
Tuy nhiên có vẻ như là các cột mốc biên giới mới của Việt Nam lấn sang đất Trung Quốc nhiều hơn so với bản đồ của CIA. Nhưng đây chỉ là cảm nhận bằng mắt thường nên sợ không chính xác lắm. Nếu các tác giả sử dụng các phần mềm mà chỉ ra được cụ thể hơn số diện tích mà Việt Nam được/mất so với bản đồ của CIA thì tốt quá.
Ngoài ra, không biết liệu hai tác giả có thể làm cách nào so sánh cả biên giới từ Hiệp Ước Pháp-Thanh với biên giới của CIA và biên giới từ Hiệp ĐỊnh Biên GIới Việt-Trung được không?
Một lần nữa cảm ơn Dương Danh HUy và Phan Văn Song vì những thông tin khách quan và bổ ích

markdown:
Dương Danh Huy và Phan Văn Song
Một số bản đồ mốc giới Việt Nam - Trung Quốc theo tọa độ từ nghị định thư phân giới cắm mốc.
Bản đồ chi tiết có thể tham khảo theo đường link sau:
[https://drive.google.com/folderview?id=0B1a3DhjI2VdIeENOYkRHTHRiVjA&usp=sharing](https://drive.google.com/folderview?id=0B1a3DhjI2VdIeENOYkRHTHRiVjA&usp=sharing)
(
**Lưu ý**: Googledocs không cho zoom in nhiều cho nên nếu muốn thấy rõ từng chi tiết thì phải tải file về).
Các điểm vuông trên bản đồ là cột mốc, cột mốc kép, cột mốc phụ theo nghị định thư.
Các con số 5, 10, 15, ... là số của các cột mốc 5, 10, 15, ... theo nghị định thư.
Các đường đỏ là biên giới theo CIA World DataBank II với số liệu từ thập niên 80 (ie nó là đường mà theo các cơ quan của Mỹ là biên giới dựa trên thông tin họ biết lúc đó).
Xin lưu ý rằng chúng ta không biết CIA World DataBank II đã dùng cơ sở nào để vẽ biên giới Việt-Trung (trước hiệp định 1999), và mức độ đáng tin cậy của nó là bao nhiêu.
Nếu so sánh biên giới của CIA World DataBank II với Google Maps ở những đoạn mà biên giới là sông thì có thể thấy rằng CIA World DataBank II đã đơn giản hóa biên giới. Quan trọng hơn, có vẻ như là biên giới trong CIA World DataBank II chỉ có độ phân giải khoảng một vài trăm mét, và sẽ không chính xác dưới độ phân giải đó.
Thí dụ như khi biên giới là Sông Hồng, và cột mốc nằm hai bên sông, thì vị trí của sông và biên giới trong CIA World DataBank II rõ ràng là sai, và CIA World DataBank II không thể hiện các khúc quanh của sông có trong Google Maps.
Xem bản đồ chi tiết tại
[đây](https://mail-attachment.googleusercontent.com/attachment/?ui=2&ik=934e3d3eb8&view=att&th=1412bb69f7702198&attid=0.2&disp=inline&realattid=f_hlp1q2ol1&safe=1&zw&saduie=AG9B_P_c6tDLEZxSEhsRMvQdaPcD&sadet=1379418203186&sads=-Jt0rx4XdJ8wyLsJzAgs5ZOHhNU) và [ ở đây](https://mail-attachment.googleusercontent.com/attachment/?ui=2&ik=934e3d3eb8&view=att&th=1412bb69f7702198&attid=0.3&disp=inline&realattid=f_hlp1qdem2&safe=1&zw&saduie=AG9B_P_c6tDLEZxSEhsRMvQdaPcD&sadet=1379418224528&sads=Fw5ffx8w8hH3b07Q1OBbmtuJ8Lk)
Tôi chỉ xem đường đỏ như có giá trị tham khảo (eg nó cho ta biết biên giới công bằng có lẽ ở đâu đó lân cận) và khuyến cáo mọi người không nên kết luận gì từ nó.
Khi đăng lại bài vở từ Dân Luận, rất mong các bạn ghi rõ nguồn và
**chèn đường dẫn (link)** tới trang Dân Luận để giúp chúng tôi phát triển. Xin chân thành cảm ơn!
## Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn
## 7 phản hồi
Tưởng tượng trái cam lột vỏ, một múi cam biểu hiện cho 1’. Bề dày múi cam ở khoảng giữa (vĩ tuyến 0°) lớn hơn hai lần khoảng cách múi cam ở khoảng 45°. Cung 1’ được tính theo « múi kinh tuyến », từ kinh tuyến x đến kinh tuyến x+1’, chứ không phải tính từ tâm trái đất.
Khách không quen viết:
Đúng là trái đất không phải hình vuông mà có dạng gần như hình cầu (đúng ra là ellipsoid) thành ra khi vẽ bản đồ trên giấy (coi như mặt phẳng) người ta phải dùng một phép chiếu nào đó, chẳng hạn phép chiếu đơn giản nhất là từ
cầu sang trụhay cầu sang nón ... trong đó hình trụ/nón ngoại tiếp hình cầu và dùng tâm hình cầu dùng làm tâm chiếu, sau đó khai triển hình trụ hay hình nón theo một đường sinh thích hợp thì sẽ được bản đồ phẳng.
Theo như giới thiệu thì các bản đồ trên được vẽ lấy bản đồ từ CIA DataBank II làm bản đồ nền, nếu
toạ độ trong nghị định thư là đúng+ bản đồ nền với biên giới được vẽ đúng + tác giả (phần mềm vẽ bản đồ) chấm toạ độ đúngthì không có vấn đề gì ở đây.
Nhưng như tác giả DDH giải thích là không biết CIA dùng cơ sở nào để vẽ biên giới (mà 2 bên Việt và Tàu thống nhất dùng công ước Pháp Thanh làm cơ sở chính) nên các bản đồ trên chỉ có tính tham khảo thôi chứ chưa thể dùng chúng để đưa ra kết luận gì.
Nhân đây, cũng trao đổi thêm về ý kiến cho rằng:
"Hai điểm cách nhau 1' trên xích đạo thì cách nhau 1852 m còn 2 điểm trên vĩ tuyến khác thì nhỏ hơn và con số này sẽ là 1852m/2 = 926m ở vĩ tuyến 45°
Phần đầu tác giả đã đúng khi nói 2 điểm cách nhau 1' trên xích đạo (hay cả trên một kinh tuyến bất kì) là vào khoảng 1852 m. Tuy nhiên phần sau hình như tác giả chỉ dưa vào cảm tính (ở giữa thì bằng một nửa chăng?) mà không dựa trên tính toán khi cho rằng 2 điềm cách nhau 1' trên
vĩ tuyến 45°là 926m. Nếu dựa vào tính toán thì khoảng cách này phải vào khoảng 1310 m (≈ 1852 m × cos 45°), chỉ trên vĩ tuyến 60°thì mới khoảng cách đó mới xấp xỉ 936m (≈ 1852 m × cos60° = 1852 m / 2).
CIA vẽ bản đồ với trái đất hình tròn còn học giả mình vẽ bản đồ với trái đất hình vuông ! So sánh như vậy là đúng sao ?
Cảm ơn bác Hồ Gươm.
Tôi đã cập nhật thêm phần lưu ý của bác Dương Danh Huy trong phần phản hồi và kèm theo hai bản đồ minh họa vào trong bài chủ để cho mọi người tiện tham khảo.
Cảm ơn bác Huy đã vào Dân Luận để giải thích cho rõ hơn.
H.G.
Xin lưu ý rằng chúng ta không biết CIA World DataBank II đã dùng cơ sở nào để vẽ biên giới Việt-Trung (trước hiệp định 1999), và mức độ đáng tin cậy của nó là bao nhiêu.
Nếu so sánh biên giới của CIA World DataBank II với Google Maps ở những đoạn mà biên giới là sông (eg Sông Hồng) thì có thể thấy rằng CIA World DataBank II đã đơn giản hóa biên giới. Quan trọng hơn, có vẻ như là biên giới trong CIA World DataBank II chỉ có độ phân giải khoảng một vài trăm mét, và sẽ không chính xác dưới độ phân giải đó.
Tôi chỉ xem đường đỏ như có giá trị tham khảo (eg nó cho ta biết biên giới công bằng có lẽ ở đâu đó lân cận) và khuyến cáo mọi người không nên kết luận gì từ nó.
Cảm ơn Dương Danh Huy và Phan Văn Song vì những thông tin khách quan và bổ ích.
Tuy nhiên có vẻ như là các cột mốc biên giới mới của Việt Nam lấn sang đất Trung Quốc nhiều hơn so với bản đồ của CIA. Nhưng đây chỉ là cảm nhận bằng mắt thường nên sợ không chính xác lắm. Nếu các tác giả sử dụng các phần mềm mà chỉ ra được cụ thể hơn số diện tích mà Việt Nam được/mất so với bản đồ của CIA thì tốt quá.
Ngoài ra, không biết liệu hai tác giả có thể làm cách nào so sánh cả biên giới từ Hiệp Ước Pháp-Thanh với biên giới của CIA và biên giới từ Hiệp ĐỊnh Biên GIới Việt-Trung được không?
Một lần nữa cảm ơn Dương Danh HUy và Phan Văn Song vì những thông tin khách quan và bổ ích

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Generator: Drupal 7 (http://drupal.org)

Cache-Control: max-age=0, no-cache

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Vary: Accept-Encoding


text:
5 CHIẾC BÁNH VÀ 2 CON CÁ
CHÚA NHẬT XVII THƯỜNG NIÊN NĂM B (29/07/2012)
[2 V 4,42-44; Ep 4,1-6; Ga 6,1-15]
I. DẪN VÀO PHỤNG VỤ
Câu chuyện 5 chiếc bánh và 2 con cá mà Chúa Giê-su Ki-tô đã biến thành nhiều để nuôi 5-6 ngàn người trong Tin Mừng Gio-an, vừa cho chúng ta thấy quyền năng, vừa cho chúng ta thấy tình thương của Thiên Chúa Ngôi Lời làm người giữa thế nhân. Quyền năng vì Người đã dùng quyền phép của Thiên Chúa Tạo Dựng mà làm cho bánh và cá hóa nhiều, thật nhiều. Tình thương vì Người đã không để dân chúng phải đói khát khi chăm chú lắng nghe Lời Người. Bài học này muôn đời còn đó, để Hội Thánh Chúa và các Ki-tô hữu luôn ghi nhớ trong đời sống cá nhân của mình và trong cách xây dựng cộng đoàn yêu thương, đoàn kết giữa những người cùng nghe Lời giảng dậy, cùng ăn bánh và cá do phép lạ của Chúa Giê-su.
II. LẮNG NGHE LỜI CHÚA TRONG BA BÀI THÁNH KINH
2.1 Trong bài đọc 1 (2 V 4,42-44): Họ sẽ ăn và vẫn còn dư.
42 Hồi ấy trong miền có nạn đói. Có một người từ Ba-an Sa-li-sa đến, đem bánh đầu mùa biếu người của Thiên Chúa: hai mươi chiếc bánh lúa mạch và cốm đựng trong bị. Ông Ê-li-sa nói: “Phát cho người ta ăn.” 43 Nhưng tiểu đồng hỏi ông: “Có bằng này, sao con có thể phát cho cả trăm người ăn được? ” Ông bảo: “Cứ phát cho người ta ăn! Vì Đức Chúa phán thế này: Họ sẽ ăn, mà vẫn còn dư.”44 Tiểu đồng phát cho người ta. Họ đã ăn, mà vẫn còn dư, như lời Đức Chúa phán.
2.2 Trong bài đọc 2 (Ep 4,1-6): Chỉ có một thân thể, một Chúa, một niềm tin, một phép rửa.
1 Thưa anh em, tôi là người đang bị tù vì Chúa, tôi khuyên nhủ anh em hãy sống cho xứng với ơn kêu gọi mà Thiên Chúa đã ban cho anh em. 2 Anh em hãy ăn ở thật khiêm tốn, hiền từ và nhẫn nại; hãy lấy tình bác ái mà chịu đựng lẫn nhau. 3 Anh em hãy thiết tha duy trì sự hiệp nhất mà Thần Khí đem lại, bằng cách ăn ở thuận hòa gắn bó với nhau. 4 Chỉ có một thân thể, một Thần Khí, cũng như anh em đã được kêu gọi để chia sẻ cùng một niềm hy vọng. 5 Chỉ có một Chúa, một niềm tin, một phép rửa. 6 Chỉ có một Thiên Chúa, Cha của mọi người, Đấng ngự trên mọi người, qua mọi người và trong mọi người.
2.3 Trong bài Tin Mừng (Ga 6,1-15): Đức Giê-su cầm lấy bánh, rồi phân phát cho những người hiện điện, ai muốn ăn bao nhiêu tùy ý.
1 Hôm ấy, Đức Giê-su sang bên kia Biển Hồ Ga-li-lê, cũng gọi là Biển Hồ Ti-bê-ri-a. 2 Có đông đảo dân chúng đi theo Người, bởi họ từng được chứng kiến những dấu lạ Người đã làm cho những kẻ đau ốm. 3 Đức Giê-su lên núi và ngồi đó với các môn đệ. 4 Lúc ấy, sắp đến lễ Vượt Qua là đại lễ của người Do Thái. 5 Ngước mắt lên, Đức Giê-su nhìn thấy đông đảo dân chúng đến với mình. Người hỏi ông Phi-líp-phê: “Ta mua đâu ra bánh cho họ ăn đây? ” 6 Người nói thế là để thử ông, chứ Người đã biết mình sắp làm gì rồi. 7 Ông Phi-líp-phê đáp: “Thưa, có mua đến hai trăm quan tiền bánh cũng chẳng đủ cho mỗi người một chút.” 8 Một trong các môn đệ, là ông An-rê, anh ông Si-môn Phê-rô, thưa với Người: 9 “Ở đây có một em bé có năm chiếc bánh lúa mạch và hai con cá, nhưng với ngần ấy người thì thấm vào đâu!” 10 Đức Giê-su nói: “Anh em cứ bảo người ta ngồi xuống đi.” Chỗ ấy có nhiều cỏ. Người ta ngồi xuống, nguyên số đàn ông đã tới khoảng năm ngàn. 11 Vậy, Đức Giê-su cầm lấy bánh, dâng lời tạ ơn, rồi phân phát cho những người ngồi đó. Cá nhỏ, Người cũng phân phát như vậy, ai muốn ăn bao nhiêu tuỳ ý. 12 Khi họ đã no nê rồi, Người bảo các môn đệ: “Anh em thu lại những miếng thừa kẻo phí đi.” 13 Họ liền đi thu những miếng thừa của năm chiếc bánh lúa mạch người ta ăn còn lại, và chất đầy được mười hai thúng. 14 Dân chúng thấy dấu lạ Đức Giê-su làm thì nói: “Hẳn ông này là vị ngôn sứ, Đấng phải đến thế gian!” 15 Nhưng Đức Giê-su biết họ sắp đến bắt mình đem đi mà tôn làm vua, nên Người lại lánh mặt, đi lên núi một mình.
III. KHÁM PHÁ CHÂN DUNG VÀ SỨ ĐIỆP CỦA THIÊN CHÚA TRONG BA BÀI THÁNH KINH
3.1 Chân Dung của Thiên Chúa (Thiên Chúa là Đấng nào?)
3.1.1 Bài đọc 1 (2 V 4,42-44) là câu truyện ngôn sứ Ê-li-sa chia sẻ bánh với những người đang đói để giúp họ cầm cự trong thời kỳ khó khăn. Thay vì cất giữ bánh cho riêng mình, người của Thiên Chúa là ngôn sứ Ê-li-sa đã mở rộng cõi lòng và bàn tay mà chia sẻ bánh cho những người có nhu cầu. Làm thế vì ngôn sứ Ê-li-sa tin vào Lời Thiên Chúa và cụ thể là tin chắc rằng Thiên Chúa sẽ không để ông phải đói vì Thiên Chúa là Đấng vừa quyền năng vừa yêu thương.
Phép lạ bánh hóa nhiều là biểu hiện của lòng Thiên Chúa yêu thương và của lòng tin của ngôn sứ Ê-li-sa. Phép lạ này loan báo phép lạ bánh hóa nhiều Chúa Giê-su sẽ thực hiện sau này (bài Phúc Âm).
3.12 Bài đọc 2 (Ep 4,1-6)là những lời Thánh Phao-lô viết cho các tín hữu Ê-phê-sô về cách sống thích hợp của các môn đệ Chúa Giê-su Ki-tô: ăn ở khiêm tốn, hiền từ và nhẫn nại; sống tình bác ái mà chịu đựng lẫn nhau; thiết tha duy trì sự hiệp nhất của Thần Khí, bằng cách ăn ở thuận hòa gắn bó với nhau.
Nguyên lý hay lý do thâm sâu và đậm tính tôn giáo của nếp sống ấy là: Các Ki-tô hữu có một Thiên Chúa là Cha chung, là Đấng ngự trên mọi người và trong mọi người; Họ cũng chỉ thuộc về một Thân Thể là chính Chúa Ki-tô. Họ có cùng một Thần Khí là Thánh Thần Thiên Chúa được ban cho tất cả những ai nhận phép Rửa trong Chúa Ki-tô. Họ có cùng một niềm hy vọng về ơn cứu độ, có cùng một niềm tin và một phép rửa tha tội.
3.1.3 Bài Tin Mừng (Ga 6,1-15) là tường thuật của Thánh Gio-an về phép lạ Chúa Giê-su đã làm để hóa bánh ra nhiều, nuôi hơn năm ngàn người khỏi đói. Câu truyện này có 3 ý nghĩa sau:
* Thứ nhất là Chúa Giê-su muốn đáp lại tấm lòng chân thành của đám đông dân chúng khao khát tìm nghe Lời Người mà không màng đến nhu cầu ăn uống.
* Thứ hai là Chúa Giê-su thể hiện quyền năng thần linh và sứ mạng thiên sai của Người. Cũng như xưa kia Thiên Chúa nuôi dân Ít-ra-en bằng man-na trong sa mạc thì nay Chúa Giê-su nuôi những người tìm nghe Lời Chúa bằng bánh và cá của phép lạ sau khi đã nuôi họ bằng lời giảng dạy về Nước Trời. Cũng như xưa kia Thiên Chúa dùng Mô-sê để giải thoát và tập hợp dân Ít-ra-en thành dân của Giao Ước (cũ) thì nay Chúa Giê-su là Mô-sê mới tập hợp muôn nước muôn dân thành dân của Giao Ước (mới). Lời và Bánh là lương thực cần thiết cho cuộc lữ hành trần gian của Dân Chúa.
* Thứ ba là tất cả những người được ăn cùng một Bánh, uống cùng một Lời có trách nhiệm làm nên một cộng đoàn hiệp nhất, yêu thương và thuận hòa. Cộng đoàn ấy là hình ảnh sống động và là loan báo cụ thể về Vương Quốc mà Thiên Chúa sẽ thiết lập giữa loài người.
3.2 Sứ điệp của Lời Chúa (Thiên Chúa muốn chúng ta làm gì?)
Sứ điệp Lời Chúa hôm nay có ba phần, là:
(a) Vì là Đấng yêu thương và quyền năng, Thiên Chúa đã dùng LỜI & BÁNH để tập hợp và dưõng nuôi các Ki-tô hữu. Ai tin vào LỜI thì sẽ không phải đói. Ai ăn BÁNH thì sẽ được no nê. Bánh cũng như Lời đều cần cho sự sống con người: muốn sống mạnh mẽ và dồi dào, con người cần rước Lời và rước Mình như chính Công đồng Vatican II đã dạy (1).
(b) Cách yêu thương giúp đỡ tha nhân của các Ki-tô hữu là phải quan tâm đến cả hai nhu cầu tinh thần và vật chất của người bên cạnh như Chúa Giê-su vừa đem Lời vừa đem bánh cho dân chúng được no nê.
(c) Những người cùng rước LỜI và ăn BÁNH thì lập thành một cộng đoàn hiệp nhất, yêu thương và thuận hòa để làm chứng cho Tin Mừng và loan báo Vương Quốc của Thiên Chúa giữa loài người.
IV. SỐNG VỚI CHÚA VÀ THỰC THI SỨ ĐIỆP CỦA LỜI CHÚA
4.1 Sống với Thiên Chúa là Đấng đã vì yêu thương loài người mà quan tâm đến cả những điều nhỏ nhặt trong cuộc sống, nên không ngại can thiệp bằng quyền năng của Đấng Sáng Tạo muôn vật muôn loài.
4.2 Thực thi sứ điệp Lời Chúa
hôm nay bằng ba việc sau đây:
- Thứ nhất: nuôi dưỡng lòng khát khao đón nghe và tiếp nhận LỜI và BÁNH Thiên Chúa ban cho một cách “nhưng không” và “hào phóng”.
- Thứ hai: chia sẻ với người chung quanh LỜI và BÁNH mà mình đã nhận được từ Thiên Chúa, từ Chúa Giê-su và từ Hội Thánh.
- Thứ ba: xây dựng cộng đoàn gia đình, giáo xứ, giáo phận và cộng đồng xã hội thành cộng đoàn hiệp nhất, yêu thương và thuận hòa như Chúa Giê-su mong muốn.
à Mỗi người, mỗi cộng đoàn phải tự vấn lương tâm và kiểm điểm đời sống xem mình đã thực hiện ba điều ấy như thế nào, để trả lời trước mặt Chúa.
V. CẦU NGUYỆN CHO HỘI THÁNH VÀ CHO THẾ GIỚI
[Ghi chú: Lời cầu nguyện giáo dân thường có 4 ý: ý thứ nhất cầu cho thế giới, ý thứ hai cầu cho Hội Thánh toàn cầu, ý thứ ba cầu cho giáo dân của giáo xứ, ý thứ bốn cầu cho một hạng người đặc biệt nào đó]
5.1 «Hồi ấy trong miền có nạn đói….Ông Ê-li-sa nói: «Phát cho người ta ăn!» Chúng ta hiệp lời cầu nguyện cho những người giầu và cho các nước giầu để họ quan tâm đến nhu cầu của những người nghèo và của những nước nghèo, mà chia sẻ lương thực, của cải, phương tiện khoa học kỹ thuật để làm giảm bớt sự nghèo khổ trên mặt đất này.
Xướng: Chúng ta cùng cầu xin Chúa!
Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con!
5.2 Ông Phao-lô nói: «Tôi khuyên nhủ anh em hãy sống cho xứng với ơn kêu gọi mà Thiên Chúa đã ban cho anh em.» Chúng ta hiệp lời cầu nguyện cách đặc biệt cho Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI, cho các Đức Hồng Y, Tổng Giám Mục và Giám Mục, cho các linh mục và phó tế, để các ngài sống xứng với ơn gọi dâng hiến và phục vụ của mình.
Xướng: Chúng ta cùng cầu xin Chúa!
Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con!
5.3 Chúa Giê-su hỏi ông Phi-líp-phê: «Ta mua đâu ra bánh cho họ ăn đây?» Chúng ta hiệp lời cầu nguyện cho tất cả các Ki-tô hữu, nhất là những người thuộc giáo xứ chúng ta, có sáng kiến trong việc yêu thương và giúp đỡ những người thiếu thốn về vật chất và tinh thần sống chung quanh họ.
Xướng: Chúng ta cùng cầu xin Chúa!
Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con!
5.4 Ông An-rê thưa với Chúa Giê-su: «Ở đây có một em bé có năm chiếc bánh lúa mạch và hai con cá.» Chúng ta hiệp lời cầu nguyện cho những người có lòng quảng đại, sẵn sàng chia sẻ một phần những gì mình có, cho người nghèo, để thể hiện lòng nhân đạo và tình bác ái.
Xướng: Chúng ta cùng cầu xin Chúa!
Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con!
Giêrônimô Nguyễn Văn Nội.
——–
(1) Giáo Hội luôn tôn kính Thánh Kinh như chính Thân Thể Chúa, nhất là trong Phụng Vụ Thánh, Giáo Hội không ngừng lấy bánh ban sự sống từ bàn tiệc Lời Chúa cũng như từ bàn tiệc Mình Chúa Ki-tô để ban phát cho các tín hữu. Cùng với Thánh Truyền, Thánh Kinh đã và đang được Giáo Hội xem như là quy luật tối cao hướng dẫn đức tin, được Thiên Chúa linh ứng và đã được ghi chép một lần cho muôn đời, Thánh Kinh phân phát cách bất di bất dịch lời của chính Chúa và làm vang dội tiếng nói của Chúa Thánh Thần qua các Tiên Tri cùng với các Tông Ðồ. Bởi vậy, mọi lời giảng dạy trong Giáo Hội cũng như chính đạo thánh Chúa Ki-tô phải được Thánh Kinh nuôi dưỡng và hướng dẫn. Thực thế, trong các sách thánh, Chúa Cha trên trời bằng tất cả lòng trìu mến đến gặp gỡ con cái mình và ngỏ lời với họ. Lời Chúa còn có một sức mạnh và quyền năng có thể nâng đỡ và tăng cường Giáo Hội, ban sức mạnh đức tin cho con cái Giáo Hội, là lương thực linh hồn, nguồn sống thiêng liêng, tinh tuyền và trường cửu cho con cái Giáo Hội. Bởi thế, lời nói sau đây thật xứng hợp cho Thánh Kinh: “Thực vậy, lời Thiên Chúa sống động và linh nghiệm” (Dt 4,12). “có khả năng gây dựng và ban gia tài cho mọi người đã được thánh hóa” (Cv 20,32; x. 1 Tx 2, 13).
(Hiến Chế Mạc Khải, chương VI, số 21).
Filed under: NGUYỄN VĂN NỘI, Tin Mừng Chúa Nhât

markdown:
**5 CHIẾC BÁNH VÀ 2 CON CÁ ** **CHÚA NHẬT XVII THƯỜNG NIÊN NĂM B (29/07/2012)** **[2 V 4,42-44; Ep 4,1-6; Ga 6,1-15]** **I. DẪN VÀO PHỤNG VỤ**
Câu chuyện 5 chiếc bánh và 2 con cá mà Chúa Giê-su Ki-tô đã biến thành nhiều để nuôi 5-6 ngàn người trong Tin Mừng Gio-an, vừa cho chúng ta thấy
**quyền năng,** vừa cho chúng ta thấy **tình thương** của Thiên Chúa Ngôi Lời làm người giữa thế nhân. **Quyền năng** vì Người đã dùng quyền phép của Thiên Chúa Tạo Dựng mà làm cho bánh và cá hóa nhiều, thật nhiều. **Tình thương** vì Người đã không để dân chúng phải đói khát khi chăm chú lắng nghe Lời Người. Bài học này muôn đời còn đó, để Hội Thánh Chúa và các Ki-tô hữu luôn ghi nhớ trong đời sống cá nhân của mình và trong cách xây dựng cộng đoàn yêu thương, đoàn kết giữa những người cùng nghe Lời giảng dậy, cùng ăn bánh và cá do phép lạ của Chúa Giê-su. **II. LẮNG NGHE LỜI CHÚA TRONG BA BÀI THÁNH KINH**
**2.1 Trong bài đọc 1 (2 V 4,42-44): Họ sẽ ăn và vẫn còn dư.** 42 Hồi ấy trong miền có nạn đói. Có một người từ Ba-an Sa-li-sa đến, đem bánh đầu mùa biếu người của Thiên Chúa: hai mươi chiếc bánh lúa mạch và cốm đựng trong bị. Ông Ê-li-sa nói: “Phát cho người ta ăn.” 43 Nhưng tiểu đồng hỏi ông: “Có bằng này, sao con có thể phát cho cả trăm người ăn được? ” Ông bảo: “Cứ phát cho người ta ăn! Vì Đức Chúa phán thế này: Họ sẽ ăn, mà vẫn còn dư.” 44 Tiểu đồng phát cho người ta. Họ đã ăn, mà vẫn còn dư, như lời Đức Chúa phán.
** ** **2.2 Trong bài đọc 2 (Ep 4,1-6): Chỉ có một thân thể, một Chúa, một niềm tin, một phép rửa.** 1 Thưa anh em, tôi là người đang bị tù vì Chúa, tôi khuyên nhủ anh em hãy sống cho xứng với ơn kêu gọi mà Thiên Chúa đã ban cho anh em. 2 Anh em hãy ăn ở thật khiêm tốn, hiền từ và nhẫn nại; hãy lấy tình bác ái mà chịu đựng lẫn nhau. 3 Anh em hãy thiết tha duy trì sự hiệp nhất mà Thần Khí đem lại, bằng cách ăn ở thuận hòa gắn bó với nhau. 4 Chỉ có một thân thể, một Thần Khí, cũng như anh em đã được kêu gọi để chia sẻ cùng một niềm hy vọng. 5 Chỉ có một Chúa, một niềm tin, một phép rửa. 6 Chỉ có một Thiên Chúa, Cha của mọi người, Đấng ngự trên mọi người, qua mọi người và trong mọi người.
** ** **2.3 Trong bài Tin Mừng (Ga 6,1-15): Đức Giê-su** **cầm lấy bánh, rồi phân phát cho những người hiện điện, ai muốn ăn bao nhiêu tùy ý.** 1 Hôm ấy, Đức Giê-su sang bên kia Biển Hồ Ga-li-lê, cũng gọi là Biển Hồ Ti-bê-ri-a. 2 Có đông đảo dân chúng đi theo Người, bởi họ từng được chứng kiến những dấu lạ Người đã làm cho những kẻ đau ốm. 3 Đức Giê-su lên núi và ngồi đó với các môn đệ. 4 Lúc ấy, sắp đến lễ Vượt Qua là đại lễ của người Do Thái. 5 Ngước mắt lên, Đức Giê-su nhìn thấy đông đảo dân chúng đến với mình. Người hỏi ông Phi-líp-phê: “Ta mua đâu ra bánh cho họ ăn đây? ” 6 Người nói thế là để thử ông, chứ Người đã biết mình sắp làm gì rồi. 7 Ông Phi-líp-phê đáp: “Thưa, có mua đến hai trăm quan tiền bánh cũng chẳng đủ cho mỗi người một chút.” 8 Một trong các môn đệ, là ông An-rê, anh ông Si-môn Phê-rô, thưa với Người: 9 “Ở đây có một em bé có năm chiếc bánh lúa mạch và hai con cá, nhưng với ngần ấy người thì thấm vào đâu!” 10 Đức Giê-su nói: “Anh em cứ bảo người ta ngồi xuống đi.” Chỗ ấy có nhiều cỏ. Người ta ngồi xuống, nguyên số đàn ông đã tới khoảng năm ngàn. 11 Vậy, Đức Giê-su cầm lấy bánh, dâng lời tạ ơn, rồi phân phát cho những người ngồi đó. Cá nhỏ, Người cũng phân phát như vậy, ai muốn ăn bao nhiêu tuỳ ý. 12 Khi họ đã no nê rồi, Người bảo các môn đệ: “Anh em thu lại những miếng thừa kẻo phí đi.” 13 Họ liền đi thu những miếng thừa của năm chiếc bánh lúa mạch người ta ăn còn lại, và chất đầy được mười hai thúng. 14 Dân chúng thấy dấu lạ Đức Giê-su làm thì nói: “Hẳn ông này là vị ngôn sứ, Đấng phải đến thế gian!” 15 Nhưng Đức Giê-su biết họ sắp đến bắt mình đem đi mà tôn làm vua, nên Người lại lánh mặt, đi lên núi một mình. **III. KHÁM PHÁ CHÂN DUNG VÀ SỨ ĐIỆP CỦA THIÊN CHÚA TRONG BA BÀI THÁNH KINH** **3.1 Chân Dung của Thiên Chúa (Thiên Chúa là Đấng nào?) **
3.1.1
**Bài đọc 1** (2 V 4,42-44) là câu truyện ngôn sứ Ê-li-sa chia sẻ bánh với những người đang đói để giúp họ cầm cự trong thời kỳ khó khăn. Thay vì cất giữ bánh cho riêng mình, người của Thiên Chúa là ngôn sứ Ê-li-sa đã mở rộng cõi lòng và bàn tay mà chia sẻ bánh cho những người có nhu cầu. Làm thế vì ngôn sứ Ê-li-sa tin vào Lời Thiên Chúa và cụ thể là tin chắc rằng Thiên Chúa sẽ không để ông phải đói vì Thiên Chúa là Đấng vừa quyền năng vừa yêu thương.
Phép lạ bánh hóa nhiều là biểu hiện của lòng Thiên Chúa yêu thương và của lòng tin của ngôn sứ Ê-li-sa. Phép lạ này loan báo phép lạ bánh hóa nhiều Chúa Giê-su sẽ thực hiện sau này (bài Phúc Âm).
3.12
**Bài đọc 2** (Ep 4,1-6)là những lời Thánh Phao-lô viết cho các tín hữu Ê-phê-sô về cách sống thích hợp của các môn đệ Chúa Giê-su Ki-tô: ăn ở khiêm tốn, hiền từ và nhẫn nại; sống tình bác ái mà chịu đựng lẫn nhau; thiết tha duy trì sự hiệp nhất của Thần Khí, bằng cách ăn ở thuận hòa gắn bó với nhau.
Nguyên lý hay lý do thâm sâu và đậm tính tôn giáo của nếp sống ấy là: Các Ki-tô hữu có một Thiên Chúa là Cha chung, là Đấng ngự trên mọi người và trong mọi người; Họ cũng chỉ thuộc về một Thân Thể là chính Chúa Ki-tô. Họ có cùng một Thần Khí là Thánh Thần Thiên Chúa được ban cho tất cả những ai nhận phép Rửa trong Chúa Ki-tô. Họ có cùng một niềm hy vọng về ơn cứu độ, có cùng một niềm tin và một phép rửa tha tội.
3.1.3
**Bài Tin Mừng** (Ga 6,1-15) là tường thuật của Thánh Gio-an về phép lạ Chúa Giê-su đã làm để hóa bánh ra nhiều, nuôi hơn năm ngàn người khỏi đói. Câu truyện này có 3 ý nghĩa sau:
* Thứ nhất là Chúa Giê-su muốn đáp lại tấm lòng chân thành của đám đông dân chúng khao khát tìm nghe Lời Người mà không màng đến nhu cầu ăn uống.
* Thứ hai là Chúa Giê-su thể hiện quyền năng thần linh và sứ mạng thiên sai của Người. Cũng như xưa kia Thiên Chúa nuôi dân Ít-ra-en bằng man-na trong sa mạc thì nay Chúa Giê-su nuôi những người tìm nghe Lời Chúa bằng bánh và cá của phép lạ sau khi đã nuôi họ bằng lời giảng dạy về Nước Trời. Cũng như xưa kia Thiên Chúa dùng Mô-sê để giải thoát và tập hợp dân Ít-ra-en thành dân của Giao Ước (cũ) thì nay Chúa Giê-su là Mô-sê mới tập hợp muôn nước muôn dân thành dân của Giao Ước (mới). Lời và Bánh là lương thực cần thiết cho cuộc lữ hành trần gian của Dân Chúa.
* Thứ ba là tất cả những người được ăn cùng một Bánh, uống cùng một Lời có trách nhiệm làm nên một cộng đoàn hiệp nhất, yêu thương và thuận hòa. Cộng đoàn ấy là hình ảnh sống động và là loan báo cụ thể về Vương Quốc mà Thiên Chúa sẽ thiết lập giữa loài người.
**3.2 Sứ điệp của Lời Chúa (Thiên Chúa muốn chúng ta làm gì?) **
Sứ điệp Lời Chúa hôm nay có ba phần, là:
(a) Vì là Đấng yêu thương và quyền năng, Thiên Chúa đã dùng LỜI & BÁNH để tập hợp và dưõng nuôi các Ki-tô hữu. Ai tin vào LỜI thì sẽ không phải đói. Ai ăn BÁNH thì sẽ được no nê. Bánh cũng như Lời đều cần cho sự sống con người: muốn sống mạnh mẽ và dồi dào, con người cần rước Lời và rước Mình như chính Công đồng Vatican II đã dạy (1).
(b) Cách yêu thương giúp đỡ tha nhân của các Ki-tô hữu là phải quan tâm đến cả hai nhu cầu tinh thần và vật chất của người bên cạnh như Chúa Giê-su vừa đem Lời vừa đem bánh cho dân chúng được no nê.
(c) Những người cùng rước LỜI và ăn BÁNH thì lập thành một cộng đoàn hiệp nhất, yêu thương và thuận hòa để làm chứng cho Tin Mừng và loan báo Vương Quốc của Thiên Chúa giữa loài người.
**IV. SỐNG VỚI CHÚA VÀ THỰC THI SỨ ĐIỆP CỦA LỜI CHÚA ** **4.1 Sống với Thiên Chúa **là Đấng đã vì yêu thương loài người mà quan tâm đến cả những điều nhỏ nhặt trong cuộc sống, nên không ngại can thiệp bằng quyền năng của Đấng Sáng Tạo muôn vật muôn loài. **4.2 Thực thi sứ điệp Lời Chúa **
hôm nay bằng ba việc sau đây:
- Thứ nhất: nuôi dưỡng lòng khát khao đón nghe và tiếp nhận LỜI và BÁNH Thiên Chúa ban cho một cách “nhưng không” và “hào phóng”.
- Thứ hai: chia sẻ với người chung quanh LỜI và BÁNH mà mình đã nhận được từ Thiên Chúa, từ Chúa Giê-su và từ Hội Thánh.
- Thứ ba: xây dựng cộng đoàn gia đình, giáo xứ, giáo phận và cộng đồng xã hội thành cộng đoàn hiệp nhất, yêu thương và thuận hòa như Chúa Giê-su mong muốn.
à Mỗi người, mỗi cộng đoàn phải tự vấn lương tâm và kiểm điểm đời sống xem mình đã thực hiện ba điều ấy như thế nào, để trả lời trước mặt Chúa.
**V. CẦU NGUYỆN** ** CHO HỘI THÁNH VÀ CHO THẾ GIỚI**
[
**Ghi chú:** Lời cầu nguyện giáo dân thường có 4 ý: ý thứ nhất cầu cho thế giới, ý thứ hai cầu cho Hội Thánh toàn cầu, ý thứ ba cầu cho giáo dân của giáo xứ, ý thứ bốn cầu cho một hạng người đặc biệt nào đó] **5.1 «** **Hồi ấy trong miền có nạn đói….** **Ông Ê-li-sa nói: «Phát cho người ta ăn!» **Chúng ta hiệp lời cầu nguyện cho những người giầu và cho các nước giầu để họ quan tâm đến nhu cầu của những người nghèo và của những nước nghèo, mà chia sẻ lương thực, của cải, phương tiện khoa học kỹ thuật để làm giảm bớt sự nghèo khổ trên mặt đất này. **Xướng: Chúng ta cùng cầu xin Chúa! ** **Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con! ** **5.2 Ông Phao-lô nói: «Tôi khuyên nhủ anh em hãy sống cho xứng với ơn kêu gọi mà Thiên Chúa đã ban cho anh em.»** Chúng ta hiệp lời cầu nguyện cách đặc biệt cho Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI, cho các Đức Hồng Y, Tổng Giám Mục và Giám Mục, cho các linh mục và phó tế, để các ngài sống xứng với ơn gọi dâng hiến và phục vụ của mình. **Xướng: Chúng ta cùng cầu xin Chúa! ** **Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con! ** **5.3 Chúa Giê-su hỏi ông Phi-líp-phê: «Ta mua đâu ra bánh cho họ ăn đây?»** Chúng ta hiệp lời cầu nguyện cho tất cả các Ki-tô hữu, nhất là những người thuộc giáo xứ chúng ta, có sáng kiến trong việc yêu thương và giúp đỡ những người thiếu thốn về vật chất và tinh thần sống chung quanh họ. **Xướng: Chúng ta cùng cầu xin Chúa! ** **Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con! ** **5** **.** **4 Ông An-rê thưa với Chúa Giê-su: «Ở đây có một em bé có năm chiếc bánh lúa mạch và hai con cá.»** Chúng ta hiệp lời cầu nguyện cho những người có lòng quảng đại, sẵn sàng chia sẻ một phần những gì mình có, cho người nghèo, để thể hiện lòng nhân đạo và tình bác ái. **Xướng: Chúng ta cùng cầu xin Chúa! ** **Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con! ** **Giêrônimô Nguyễn Văn Nội. **
——–
(1)
*Giáo Hội luôn tôn kính Thánh Kinh như chính Thân Thể Chúa, nhất là trong Phụng Vụ Thánh, Giáo Hội không ngừng lấy bánh ban sự sống từ bàn tiệc Lời Chúa cũng như từ bàn tiệc Mình Chúa Ki-tô để ban phát cho các tín hữu. Cùng với Thánh Truyền, Thánh Kinh đã và đang được Giáo Hội xem như là quy luật tối cao hướng dẫn đức tin, được Thiên Chúa linh ứng và đã được ghi chép một lần cho muôn đời, Thánh Kinh phân phát cách bất di bất dịch lời của chính Chúa và làm vang dội tiếng nói của Chúa Thánh Thần qua các Tiên Tri cùng với các Tông Ðồ. Bởi vậy, mọi lời giảng dạy trong Giáo Hội cũng như chính đạo thánh Chúa Ki-tô phải được Thánh Kinh nuôi dưỡng và hướng dẫn. Thực thế, trong các sách thánh, Chúa Cha trên trời bằng tất cả lòng trìu mến đến gặp gỡ con cái mình và ngỏ lời với họ. Lời Chúa còn có một sức mạnh và quyền năng có thể nâng đỡ và tăng cường Giáo Hội, ban sức mạnh đức tin cho con cái Giáo Hội, là lương thực linh hồn, nguồn sống thiêng liêng, tinh tuyền và trường cửu cho con cái Giáo Hội. Bởi thế, lời nói sau đây thật xứng hợp cho Thánh Kinh: “Thực vậy, lời Thiên Chúa sống động và linh nghiệm”* (Dt 4,12). *“có khả năng gây dựng và ban gia tài cho mọi người đã được thánh hóa”* (Cv 20,32; x. 1 Tx 2, 13). **(Hiến Chế Mạc Khải, chương VI, số 21).**
Filed under:
[NGUYỄN VĂN NỘI](https://xuanbichvietnam.wordpress.com/category/v%e1%bb%81-tac-gi%e1%ba%a3/nguy%e1%bb%85n-van-n%e1%bb%99i/), [Tin Mừng Chúa Nhât](https://xuanbichvietnam.wordpress.com/category/chuyen-de/tin-m%e1%bb%abng-chua-nhat/)

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/pfWNi-8by>; rel=shortlink

Content-Encoding: gzip

X-ac: 1.dca _dca