text:
Hậu Bách Tế
Hậu Bách Tế là một trong Hậu Tam Quốc tại Triều Tiên cùng với Hậu Cao Câu Ly và Tân La. Vương quốc chính thức được thành lập từ vị tướng Tân La bất bình là Chân Huyên (Gyeon Hwon) vào năm 900, và thất thủ trước đội quân Vương Kiến (Wanggeon) của Cao Ly vào năm in 936. Kinh đô của vương quốc đặt tại Jeonju, nay thuộc tỉnh Jeolla Bắc. Hầu hết thông tin về vương quốc này đến từ các biên niên sử Tam quốc di sự và Tam quốc sử ký, phần lớn là trùng khớp với nhau.
Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Khi bắt đầu cuộc tấn công đầu tiên của mình ở Mujinju (Vũ Trân Châu) năm 892, Chân Huyên chỉ là thủ lĩnh của một trong rất nhiều các cuộc nổi loạn chống lại ách cai trị của một Tân La đã suy yếu từ cuối thế kỷ thứ 9. Nhiều trong số các cuộc nổi dậy này đã ban đầu bùng phát từ quyết định sử dụng vũ lực để thu thuế của nông dân vào năm 889 của triều đình. Vào thời điểm này, hầu hết quyền lực trên bán đảo nằm trong tay các quý tộc địa phương, những người thiếu lòng trung thành mạnh mẽ với chính quyền trung ương. Do đó các cuộc khởi nghĩa do các tướng lĩnh bất bình lãnh đạo đã xảy ra.
Qua tên vương quốc, Hậu Bách Tế tìm cách để thể hiện mình như là thực thể kế thừa hợp pháp của vương quốc Bách Tế trước đây, là vương quốc cai trị vùng tây nam của bán đảo Triều Tiên cho đến khi chịu khuất phục trước Tân La vào năm 660.
Đối nội[sửa | sửa mã nguồn]
Trừ giai đoạn cuối cùng, Hậu Bách Tế do Chân Huyên (Gyeon Hwon) trị vì, cá nhân ông đóng vai trò quyết định trong số phận của vương quốc. Sau khi lên ngôi vua, ông nạp thêm một số thê thiếp, và được nói rằng có 10 người con trai trong đó có 8 con với người vợ đầu. Điều này là nguyên nhân dẫ đến sự diệt vong của vương quốc.
Năm 935, Chân Huyên chọn người con trai tên là Kim Cương (Geumgang) làm thái tử Hậu Bách Tế. Khi đó người con trai cả là Thần Kiếm (Singeom) đã âm mưu đảo chính cùng với các em trai của mình, rồi giam cầm phụ thân tại Geumsansa (Kim Sơn tự) ở Gimje. Thần Kiếm giết thái tử Kim Cương và đưa mình lên ngai vàng. Tuy nhiên, Chân Huyên đã trốn thoát sang Cao Ly.
Hoạt động quân sự[sửa | sửa mã nguồn]
Trong giai đoạn tồn tại của mình, Hậu Bách Tế đôi khi đã gặp phải khó khăn khi đối mặt với lực lượng hải quân của Vương Kiến (Wanggeon) ở vùng Naju. Việc này đã làm gián đoạn việc giao thương và các mối quan hệ ngoại giao với các vương quốc ở miền nam Trung Hoa khi đó.
Hậu Bách Tế có sức mạnh quân sự đáng kể, và "Nếu Củng Duệ (Gung Ye) và Vương Kiến không cản đường ông (Chân Huyên), ông chắn chắn sẽ chỉ gặp chút khó khăn trong việc lật đổ Tân La." Hậu Bách tế thể hiện sức mạnh lớn nhất của nó vào năm 927. Trong năm đó, quân đội vương quốc đã tấn công và cướp phá kinh đô Tân La ở Gyeongju (Khánh Châu), giết Cảnh Ai Vương (Gyeongae) và lập Kính Thuận Vương (Gyeongsun) làm vua Tân La. Trước cuộc tấn công, Tân La đã gửi yêu cầu tiếp viện đến Cao Ly, và Vương Kiến đã đến với một đội quân hùng mạnh một thời gian ngắn sau khi Gyeongju thất thủ. Hai đội quân đã giáp mặt nhau tại núi Palgong tại Daegu ngày nay. Lực lượng của Vương Kiến trong cuộc chiến được chép là có 10.000 nam binh. Hậu Bách Tế đã thắng trận, và chír một mình Vương Kiến chạy thoát nhờ sự hy sinh anh dũng của các vị tướng Shin Sung-gyeom (Thân Sùng Khiêm) và Kim Nak.
Tuy nhiên, khi hai đội quân giáp mặt nhau lần sau trong trận Gochang gần Andong năm 930, Cao Ly đã giành được chiến thắng quyết định. Lực lượng Hậu Bách Tế bị đẩy vào trong vùng trung tâm của mình và hứng chịu một thất bại tồi tệ ở Hongseong năm 934.
Đối ngoại[sửa | sửa mã nguồn]
Vương Kiến tìm cách duy trì tính hợp pháp của mình thông qua mối quan hệ ngoại giao với miền Bắc trung Hoa, trong khi đó, Chân Huyên cũng tìm cách làm điều tương tự với các thế lực ở miền Nam Trung Hoa, chủ yếu là với Ngô Việt. Tuy nhiên, giai đoạn tồn tại của Hậu Bách Tế trùng hợp với thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc tại Trung Hoa, nên không bên nào có thể đánh cược mối quan hệ này bằng trợ giúp quân sự.
Sụp đổ[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi bị những người con trai lật dổ vào năm 935 và trốn sang Cao Ly, bản thân Chân Huyên đã lãnh dạo một đội quân chống lại Hậu Bách Tế. Cùng với Vương Kiến, Tam quốc di sự ghi rằng ông đã lãnh đạo một đội quân lên tới 100.000 người chống lại vương quốc mình đã thành lập[1]. Quân đội Cao Ly và Hậu Bách Tế gặp nhau tại Seonsan (Thiện Sơn), nay thuộc Gumi ở tỉnh Gyeongsang Bắc, và kết quả là lực lượng Hậu Bách Tế đã bị tiêu diệt. Hậu Bách Tế bị tiêu diệt hoàn toàn vào năm 936, một năm sau khi Kính Thuận Vương (Gyeongsun) của Tân La đầu hàng trước Vương Kiệm. Trận Seonsan đánh dấu sự kết thúc của giai đoạn Hậu Tam Quốc.
Theo phong cách bao dung của mình, Vương Kiến đã trao một tước hiệu cho Thần Kiếm. Các người em là Yanggeom và Yonggeom, những người phải chịu trách nhiệm cho vụ đảo chính, bị cho đi lưu đày.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Lee, K. (1984). A new history of Korea. Trans. by E. W. Wagner & E. J. Schulz, based on Korean rev. ed. of 1976. Seoul: Ilchogak. ISBN 89-337-0204-0
- ^ Il-yeon: Samguk Yusa: Legends and History of the Three Kingdoms of Ancient Korea, translated by Tae-Hung Ha and Grafton K. Mintz. Book Two, page 135f. Silk Pagoda (2006). ISBN 1596543485

markdown:
# Hậu Bách Tế
|후백제 (後百濟)|
|
|
892–936 ![]()
|
|Thủ đô |
|**Ngôn ngữ** [Tiếng Triều Tiên](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) **Tôn giáo** [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o), [Khổng giáo](/wiki/Nho_gi%C3%A1o), [Đạo giáo](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_gi%C3%A1o), [Shaman giáo](/w/index.php?title=Shaman_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1) **Chính quyền** [Quân chủ](/wiki/Qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7) **Vua** [Chân Huyên](/wiki/Ch%C3%A2n_Huy%C3%AAn)(Gyeon Hwon) (đầu tiên) [Thần Kiếm](/wiki/Th%E1%BA%A7n_Ki%E1%BA%BFm)(Singeom) (cuối cùng) **Lịch sử**
|Hậu Bách Tế|
|
|[Hanja](/wiki/Hanja) [Romaja quốc ngữ](/wiki/Romaja_qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF) [McCune–Reischauer](/wiki/McCune%E2%80%93Reischauer) [Hán-Việt](/wiki/Phi%C3%AAn_%C3%A2m_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t)
|Một phần của
|loạt bài [Lịch sử Triều Tiên](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) ![ Cung Gyeongbok, Seoul](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Gyeongbok-gung_palace-05_%28xndr%29.jpg/200px-Gyeongbok-gung_palace-05_%28xndr%29.jpg)
![ Cung Gyeongbok, Seoul](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Gyeongbok-gung_palace-05_%28xndr%29.jpg/200px-Gyeongbok-gung_palace-05_%28xndr%29.jpg)
[Tiền sử](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_ti%E1%BB%81n_s%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) [Thời kỳ Trất Văn (Jeulmun)](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_%C4%91%E1%BB%93_g%E1%BB%91m_Tr%E1%BA%A5t_V%C4%83n&action=edit&redlink=1) [Thời kỳ Vô Văn (Mumun)](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_%C4%91%E1%BB%93_g%E1%BB%91m_V%C3%B4_V%C4%83n&action=edit&redlink=1) **?–108 TCN** [Cổ Triều Tiên](/wiki/C%E1%BB%95_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) [Vệ Mãn Triều Tiên](/wiki/V%E1%BB%87_M%C3%A3n_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn)194–108 TCN [Tiền Tam Quốc](/wiki/Th%E1%BB%9Di_%C4%91%E1%BA%A1i_Ti%E1%BB%81n_Tam_Qu%E1%BB%91c)300–57 TCN [Phù Dư](/wiki/Ph%C3%B9_D%C6%B0_Qu%E1%BB%91c), [Cao Câu Ly](/wiki/Cao_C%C3%A2u_Ly), [Ốc Trở](/wiki/%E1%BB%90c_Tr%E1%BB%9F), [Đông Uế](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_U%E1%BA%BF) [Thìn Quốc](/wiki/Th%C3%ACn_Qu%E1%BB%91c), [Tam Hàn](/wiki/Tam_H%C3%A0n)( [Mã](/wiki/M%C3%A3_H%C3%A0n), [Biện](/wiki/Bi%E1%BB%87n_H%C3%A0n), [Thìn](/wiki/Th%C3%ACn_H%C3%A0n)) **57 TCN–668** [Tam Quốc](/wiki/Tam_Qu%E1%BB%91c_(Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn)) [Tân La](/wiki/T%C3%A2n_La)57 TCN–935 [Cao Câu Ly](/wiki/Cao_C%C3%A2u_Ly)37 TCN–668 [Baekje](/wiki/Baekje)(Bách Tế) 18 TCN–660 [Già Da](/wiki/Gi%C3%A0_Da)42–562 **698–926** [Nam-Bắc Quốc](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_nh%C3%A0_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_B%E1%BA%AFc-Nam) [Tân La Thống Nhất](/wiki/T%C3%A2n_La_Th%E1%BB%91ng_Nh%E1%BA%A5t)668–935 [Bột Hải](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_B%E1%BB%99t_H%E1%BA%A3i)698–926 [Hậu Tam Quốc](/wiki/H%E1%BA%ADu_Tam_Qu%E1%BB%91c)892–936 [Tân La](/wiki/T%C3%A2n_La), **Hậu Bách Tế**, [Hậu Cao Câu Ly](/wiki/Th%C3%A1i_Phong), [Hậu Sa Bheor](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_Sa_Bheor&action=edit&redlink=1) **918–1392** [Triều đại Cao Ly](/wiki/Cao_Ly) **1392–1897** [Triều đại Triều Tiên](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) **1897–1910** [Đế quốc Đại Hàn](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BA%A1i_H%C3%A0n) *1910–1945* [Triều Tiên thuộc Nhật](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_thu%E1%BB%99c_Nh%E1%BA%ADt) [Chính phủ lâm thời](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_l%C3%A2m_th%E1%BB%9Di_%C4%90%E1%BA%A1i_H%C3%A0n_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c)1919 – 1948 [Phân chia Triều Tiên](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn)1945–nay [CHDCND Triều Tiên](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) [Đại Hàn Dân Quốc](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_H%C3%A0n_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c)
1948-nay
[Niên biểu](/w/index.php?title=Ni%C3%AAn_bi%E1%BB%83u_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn&action=edit&redlink=1) [Danh sách vua](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_vua_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) [Lịch sử quân sự](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn&action=edit&redlink=1) [Chủ đề Triều Tiên](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_%C4%91%E1%BB%81:Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn&action=edit&redlink=1) **Hậu Bách Tế** là một trong [Hậu Tam Quốc](/wiki/H%E1%BA%ADu_Tam_Qu%E1%BB%91c) tại [Triều Tiên](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) cùng với [Hậu Cao Câu Ly](/wiki/H%E1%BA%ADu_Cao_C%C3%A2u_Ly) và [Tân La](/wiki/T%C3%A2n_La_Th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t). Vương quốc chính thức được thành lập từ vị tướng Tân La bất bình là [Chân Huyên](/wiki/Ch%C3%A2n_Huy%C3%AAn) (Gyeon Hwon) vào năm 900, và thất thủ trước đội quân [Vương Kiến](/wiki/Cao_Ly_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) (Wanggeon) của [Cao Ly](/wiki/Cao_Ly) vào năm in 936. Kinh đô của vương quốc đặt tại [Jeonju](/wiki/Jeonju), nay thuộc tỉnh [Jeolla Bắc](/wiki/Jeolla_B%E1%BA%AFc). Hầu hết thông tin về vương quốc này đến từ các biên niên sử * và Tam quốc di sự* *, phần lớn là trùng khớp với nhau.* [Tam quốc sử ký](/wiki/Tam_qu%E1%BB%91c_s%E1%BB%AD_k%C3%BD)
## Bối cảnh[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF&action=edit§ion=1)]
Khi bắt đầu cuộc tấn công đầu tiên của mình ở
[Mujinju](/wiki/Gwangju) (Vũ Trân Châu) năm 892, Chân Huyên chỉ là thủ lĩnh của một trong rất nhiều các cuộc nổi loạn chống lại ách cai trị của một Tân La đã suy yếu từ cuối thế kỷ thứ 9. Nhiều trong số các cuộc nổi dậy này đã ban đầu bùng phát từ quyết định sử dụng vũ lực để thu thuế của nông dân vào năm 889 của triều đình. Vào thời điểm này, hầu hết quyền lực trên bán đảo nằm trong tay các quý tộc địa phương, những người thiếu lòng trung thành mạnh mẽ với chính quyền trung ương. Do đó các cuộc khởi nghĩa do các tướng lĩnh bất bình lãnh đạo đã xảy ra.
Qua tên vương quốc, Hậu Bách Tế tìm cách để thể hiện mình như là thực thể kế thừa hợp pháp của vương quốc
[Bách Tế](/wiki/B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF) trước đây, là vương quốc cai trị vùng tây nam của bán đảo Triều Tiên cho đến khi chịu khuất phục trước Tân La vào năm 660.
## Đối nội[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF&action=edit§ion=2)]
Trừ giai đoạn cuối cùng, Hậu Bách Tế do Chân Huyên (Gyeon Hwon) trị vì, cá nhân ông đóng vai trò quyết định trong số phận của vương quốc. Sau khi lên ngôi vua, ông nạp thêm một số thê thiếp, và được nói rằng có 10 người con trai trong đó có 8 con với người vợ đầu. Điều này là nguyên nhân dẫ đến sự diệt vong của vương quốc.
Năm 935, Chân Huyên chọn người con trai tên là Kim Cương (Geumgang) làm thái tử Hậu Bách Tế. Khi đó người con trai cả là
[Thần Kiếm](/wiki/Th%E1%BA%A7n_Ki%E1%BA%BFm) (Singeom) đã âm mưu đảo chính cùng với các em trai của mình, rồi giam cầm phụ thân tại [Geumsansa](/w/index.php?title=Geumsansa&action=edit&redlink=1) (Kim Sơn tự) ở [Gimje](/wiki/Gimje). Thần Kiếm giết thái tử Kim Cương và đưa mình lên ngai vàng. Tuy nhiên, Chân Huyên đã trốn thoát sang Cao Ly.
## Hoạt động quân sự[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF&action=edit§ion=3)]
Trong giai đoạn tồn tại của mình, Hậu Bách Tế đôi khi đã gặp phải khó khăn khi đối mặt với lực lượng hải quân của
[Vương Kiến](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_Ki%E1%BA%BFn) (Wanggeon) ở vùng [Naju](/wiki/Naju). Việc này đã làm gián đoạn việc giao thương và các mối quan hệ ngoại giao với các vương quốc ở miền nam Trung Hoa khi đó.
Hậu Bách Tế có sức mạnh quân sự đáng kể, và "Nếu
[Củng Duệ](/w/index.php?title=C%E1%BB%A7ng_Du%E1%BB%87&action=edit&redlink=1) (Gung Ye) và [Vương Kiến](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_Ki%E1%BA%BFn) không cản đường ông (Chân Huyên), ông chắn chắn sẽ chỉ gặp chút khó khăn trong việc lật đổ Tân La." Hậu Bách tế thể hiện sức mạnh lớn nhất của nó vào năm 927. Trong năm đó, quân đội vương quốc đã tấn công và cướp phá kinh đô Tân La ở [Gyeongju](/wiki/Gyeongju) (Khánh Châu), giết [Cảnh Ai Vương](/wiki/C%E1%BA%A3nh_Ai_V%C6%B0%C6%A1ng) (Gyeongae) và lập [Kính Thuận Vương](/wiki/K%C3%ADnh_Thu%E1%BA%ADn_V%C6%B0%C6%A1ng) (Gyeongsun) làm vua Tân La. Trước cuộc tấn công, Tân La đã gửi yêu cầu tiếp viện đến Cao Ly, và Vương Kiến đã đến với một đội quân hùng mạnh một thời gian ngắn sau khi Gyeongju thất thủ. Hai đội quân đã giáp mặt nhau tại [núi Palgong](/w/index.php?title=N%C3%BAi_Palgong&action=edit&redlink=1) tại [Daegu](/wiki/Daegu) ngày nay. Lực lượng của Vương Kiến trong cuộc chiến được chép là có 10.000 nam binh. Hậu Bách Tế đã thắng trận, và chír một mình Vương Kiến chạy thoát nhờ sự hy sinh anh dũng của các vị tướng [Shin Sung-gyeom](/w/index.php?title=Shin_Sung-gyeom&action=edit&redlink=1) (Thân Sùng Khiêm) và [Kim Nak](/w/index.php?title=Kim_Nak&action=edit&redlink=1).
Tuy nhiên, khi hai đội quân giáp mặt nhau lần sau trong trận Gochang gần
[Andong](/wiki/Andong) năm 930, Cao Ly đã giành được chiến thắng quyết định. Lực lượng Hậu Bách Tế bị đẩy vào trong vùng trung tâm của mình và hứng chịu một thất bại tồi tệ ở [Hongseong](/wiki/Hongseong) năm 934.
## Đối ngoại[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF&action=edit§ion=4)]
Vương Kiến tìm cách duy trì tính hợp pháp của mình thông qua mối quan hệ ngoại giao với miền Bắc trung Hoa, trong khi đó, Chân Huyên cũng tìm cách làm điều tương tự với các thế lực ở miền Nam Trung Hoa, chủ yếu là với
[Ngô Việt](/wiki/Ng%C3%B4_Vi%E1%BB%87t). Tuy nhiên, giai đoạn tồn tại của Hậu Bách Tế trùng hợp với thời kỳ [Ngũ Đại Thập Quốc](/wiki/Ng%C5%A9_%C4%90%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%ADp_Qu%E1%BB%91c) tại Trung Hoa, nên không bên nào có thể đánh cược mối quan hệ này bằng trợ giúp quân sự.
## Sụp đổ[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF&action=edit§ion=5)]
Sau khi bị những người con trai lật dổ vào năm 935 và trốn sang Cao Ly, bản thân Chân Huyên đã lãnh dạo một đội quân chống lại Hậu Bách Tế. Cùng với Vương Kiến,
* ghi rằng ông đã lãnh đạo một đội quân lên tới 100.000 người chống lại vương quốc mình đã thành lập Tam quốc di sự* . Quân đội Cao Ly và Hậu Bách Tế gặp nhau tại [[1]](#cite_note-1) [Seonsan](/w/index.php?title=Seonsan&action=edit&redlink=1)(Thiện Sơn), nay thuộc [Gumi](/wiki/Gumi)ở tỉnh [Gyeongsang Bắc](/wiki/Gyeongsang_B%E1%BA%AFc), và kết quả là lực lượng Hậu Bách Tế đã bị tiêu diệt. Hậu Bách Tế bị tiêu diệt hoàn toàn vào năm 936, một năm sau khi [Kính Thuận Vương](/wiki/K%C3%ADnh_Thu%E1%BA%ADn_V%C6%B0%C6%A1ng)(Gyeongsun) của Tân La đầu hàng trước Vương Kiệm. Trận Seonsan đánh dấu sự kết thúc của giai đoạn Hậu Tam Quốc.
Theo phong cách bao dung của mình, Vương Kiến đã trao một tước hiệu cho Thần Kiếm. Các người em là Yanggeom và Yonggeom, những người phải chịu trách nhiệm cho vụ đảo chính, bị cho đi lưu đày.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF&action=edit§ion=6)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_B%C3%A1ch_T%E1%BA%BF&action=edit§ion=7)]
- Lee, K. (1984).
*A new history of Korea.*Trans. by E. W. Wagner & E. J. Schulz, based on Korean rev. ed. of 1976. Seoul: Ilchogak. [ISBN 89-337-0204-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8933702040) [^](#cite_ref-1) [Il-yeon](/w/index.php?title=Il-yeon&action=edit&redlink=1): *Samguk Yusa: Legends and History of the Three Kingdoms of Ancient Korea*, translated by Tae-Hung Ha and Grafton K. Mintz. Book Two, page 135f. Silk Pagoda (2006). [ISBN 1596543485](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1596543485)

X-Cache-Status: miss

X-Cache: cp1052 miss, cp1065 miss


text:
Lý Thanh Chiếu
Lý Thanh Chiếu (chữ Hán: 李清照, 1084 - mất khoảng năm 1151), hiệu Dị An cư sĩ (易安居士), là nữ tác gia chuyên sáng tác từ nổi tiếng thời nhà Tống, (Trung Quốc). Theo đánh giá của nhà văn Lâm Ngữ Đường (林語堂), thì bà là nữ thi nhân bậc nhất Trung Hoa[1].
Cuộc đời[sửa | sửa mã nguồn]
Lý Thanh Chiếu là người Tế Nam, tỉnh Sơn Đông. Bà là con gái của học giả kiêm nhà viết tản văn Lý Cách Phi, mẹ bà cũng là người thông thạo văn chương. Năm 18 tuổi, bà kết hôn với thái học sinh Triệu Minh Thành (1081-1129), là một nhà khảo chứng kim thạch học nổi tiếng và là con trai Tể tướng Triệu Đĩnh. Cưới xong, chồng bà đi làm thái thú ở Lai Châu, Truy Châu, bà được đi theo.
Trong cảnh giàu sang quyền quý, mỗi khi rảnh việc quan, hai vợ chồng cùng nhau xướng họa thơ văn, thu thập chỉnh lý sách vở, họa phẩm, các áng văn trên đá, trên đồng...
Năm 1127 quân nhà Kim chiếm Khai Phong, bắt giữ cả hai vua nhà Tống là Thượng hoàng Tống Huy Tông và Tống Khâm Tông, nam bắc Hoàng Hà lần lượt rơi vào tay quân Kim, nhiều quan lại trong triều đình nhà Tống phải chạy xuống phía nam, vợ chồng bà cũng chạy xuống phía nam Hoài Hà.
Trong lúc loạn lạc, Triệu Minh Thành được lệnh làm thái thú Hồ Nam, nhưng trên đường đi nhậm chức thì bị cảm và chết ở Kiến Khang (nay là Nam Kinh). Chồng bà ốm chết mà quân Kim cứ tràn xuống tấn công, khiến bà cũng như triều đình nhà Tống cứ phải nay đây mai đó. Hàng châu, Việt Châu, Đài Châu, Kim Hoa...là những vùng miền bà đã lần lượt trải qua, sống một mình trong cảnh cô tịch, khốn đốn cho đến khi già yếu rồi qua đời.
Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]
Sáng tác của bà có: Dị An cư sĩ văn tập (易安居士文集) và Dị An từ (易安词) nhưng đã thất truyền, người đời sau thu thập lại khoảng 70 bài từ soạn thành cuốn Sấu Ngọc từ (漱玉词) và Lý Thanh Chiếu tập hiệu chú (李清照集校注).
Ngoài từ, thơ Lý Thanh Chiếu hiện nay còn 15 bài, phần lớn là loại thơ cảm thán thời thế, vịnh sử, gửi gắm tấm lòng yêu đất nước.
Phong cách thơ của bà cứng cáp, hào phóng như bài Đề Bát Vịnh lâu (Đề lầu Bát Vịnh), Thướng Khu mật Hàn công thi (Thơ dâng lên ông Khu mật họ Hàn)...Trong số đó có bài Tuyệt cú (絕句)[2]. được nhiều người truyền tụng.
Ngoài từ và thơ, bà còn có bài văn xuôi Kim thạch lục hậu tự (Bài tựa đề sau cuốn Truyện vàng đá) kể lại quá trình vợ chồng bà biên soạn lại tập Kim thạch lục, với ngôn ngữ trong sáng, giản dị, phóng khoáng, sinh động, được cả hai mặt là tự sự và trữ tình.
Các sáng tác của Lý Thanh Chiếu được chia thành hai thời kỳ:
Trước sự kiện Tĩnh Khang (1127) phần lớn từ của bà biểu hiện những cảm xúc trăn trở về tình yêu, niềm vui thích đối với cảnh vật, như các bài: Như mộng lệnh, Điểm giáng thần, Túy hoa ngâm, Nhất tiễn mai, Phượng Hoàng đài thượng ức xuy tiêu...
Sau khi một số đại thần nhà Tống chạy xuống phía nam, lập Triệu Cấu lên ngôi, hiệu là Cao Tông (kể từ đó sử gọi đó là nhà Nam Tống), phần lớn từ của bà chứa đựng nỗi nhớ thương cố hương cùng niềm cô quạnh của mình, như các bài: Vũ Lăng xuân, Bồ tát man, Niệm nô kiều, Vĩnh ngộ lạc...Đặc biệt, bài Thanh thanh mạn được nhiều người yêu thích.
Quan niệm sáng tác[sửa | sửa mã nguồn]
Lý Thanh Chiếu được nhiều nhà nghiên cứu văn học liệt vào hàng các nhà làm từ chính tông của phái "Uyển ước". Phái này chủ trương tính nghiêm ngặt của âm luật, ngôn ngữ, phong cách của từ v.v...
Và khi bàn về từ, Lý Thanh Chiếu đề cao các đặc điểm: hiệp luật, điển nhã và tình trí (ngụ tình hết mức), phản đối việc đưa phép làm thơ vào làm từ, phân định rõ sự khác biệt giữa thơ và từ (biệt thị nhất gia) và chủ trương phải xếp riêng người sánh tác từ thành một phái tác giả.
Phái "uyển ước" cùng với phái "hào phóng" do Tô Thức khởi xướng, đại biểu cho hai phong cách từ khác nhau.
Học giả Nguyễn Hiến Lê đã có một nhận xét khái quát như sau: Tô Thức giải phóng từ, bỏ niêm luật, mở rộng phạm vi cho nó, dắt nó từ những cảnh mơ mộng, hương phấn qua khu vực khoáng đạt hào hùng của tình cảm Trái lại, Lý Thanh Chiếu và Tống Huy Tông phản đối lại, bắt từ phải theo âm nhạc[3].
Nhận xét[sửa | sửa mã nguồn]
Sách Lịch sử văn học Trung Quốc có nhận xét:
- Về nghệ thuật của từ thì hai phái (vừa nêu trên) đều có những ưu điểm, nhưng về phái "Uyển ước" thì quả thật không rộng rãi bằng. Chính vì Lý Thanh Chiếu bị ràng buộc bởi quan niệm truyền thống đó nên mặc dù về kỹ thuật từ của bà đạt được trình độ khá cao, nhưng nội dung tư tưởng thì không khỏi bị hạn chế nhiều...[4]
Nhà nghiên cứu văn học Nguyễn Huệ Chi đánh giá:
- Từ của bà khéo dùng thủ pháp "bạch miêu"[5] nói vật ngụ tình, tế nhị tinh xảo, quanh co uốn lượn, biểu đạt hết ý mình, ngôn ngữ thanh tân tự nhiên, âm luật hài hòa uyển chuyển, chiếm một vị trí riêng trên từ đàn triều Tống, được đời sau gọi là "thể từ của Lý Dị An" và đã ảnh hưởng mạnh mẽ cho các đời sau...[6]
Nhà nghiên cứu văn học Vương Chước trong "Bích Kê mạn chí" (Ghi chép tản mạn ở núi Bích Kê) khen ngợi:
- Dị an cư sĩ sáng tác trường đoản cú, có tài quanh co uốn lượn lột tả hết ý người và nhẹ nhàng, khéo léo, sắc sảo mới mẻ, trăm nghìn màu sắc hình dáng hiện ra đầu ngọn bút.[7]
Bàn về bà, nhà nghiên cứu văn học Nhật Chiêu có lời kết như sau:
- Lý Thanh Chiếu là một nữ từ nhân hiếm hoi và rất giỏi âm luật. Sau khi nhà Tống bị dồn về phương nam, vợ chồng nàng cũng chạy loạn. Sau khi chồng mất, nàng lưu lạc qua các châu quận khác nhau. Từ của nàng đẹp và buồn, đầy nữ tính như có thể thấy trong bài Vũ Lăng xuân và Điểm giáng thần...[8]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Lâm Ngữ Đường, Nhân sinh quan & thơ Trung Hoa, Nguyễn Hiến Lê dịch, Nhà xuất bản Ca dao, Sài Gòn, 1970, tr.111
- ^ Bài Tuyệt cú: Sống là người hào kiệt - Chết cũng ma anh hùng - Nay còn nhớ Hạng Vũ - Không chịu sang Giang Đông.
- ^ Đại cương văn học sử Trung Quốc, Nhà xuất bản trẻ, 1997, tr. 557-558.
- ^ Lịch sử văn học Trung Quốc tập II, do Sở nghiên cứu văn học thuộc Viện KHXH Trung Quốc biên soạn. Bản dịch do Nhà xuất bản Giáo dục (Việt Nam) ấn hành năm 1993, tr. 464.
- ^ Bạch miêu: trường phái hội họa Trung Quốc dùng bút vẽ cặp đôi để khắc họa chân dung thành nhiều đường nét chứ không lấy màu làm chỗ dựa). Nhà văn đoạt giải Nobel Văn học năm 2000 là Cao Hành Kiện giải thích: Bạch miêu (baimiao), một thuật ngữ vay mượn của hội họa: đầu tiên là vẽ phác bằng những nét đơn giản, rõ ràng, sau đó thêm vào những nét chải chuốt, tô điểm làm cho tác phẩm sống động (theo [1].
- ^ Nguyễn Huệ Chi, Từ điển văn học (bộ mới), tr. 919.
- ^ Dẫn lại theo Nguyễn Huệ Chi, Từ điển văn học (bộ mới), tr. 919.
- ^ Nhật Chiêu, Câu chuyện văn chương phương Đông, Nhà xuất bản Giáo dục, 2003, tr. 167.

markdown:
# Lý Thanh Chiếu
**Lý Thanh Chiếu** ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n): 李清照, [1084](/wiki/1084) - mất khoảng năm [1151](/wiki/1151)), hiệu **Dị An cư sĩ** (易安居士), là nữ tác gia chuyên sáng tác [từ](/wiki/T%E1%BB%AB) nổi tiếng thời [nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng), (Trung Quốc). Theo đánh giá của nhà văn [Lâm Ngữ Đường](/wiki/L%C3%A2m_Ng%E1%BB%AF_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng) (林語堂), thì bà là *nữ thi nhân bậc nhất Trung Hoa* . [1]
## Cuộc đời[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%BD_Thanh_Chi%E1%BA%BFu&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Thanh_Chi%E1%BA%BFu&action=edit§ion=1)] **Lý Thanh Chiếu** là người [Tế Nam](/wiki/T%E1%BA%BF_Nam), tỉnh [Sơn Đông](/wiki/S%C6%A1n_%C4%90%C3%B4ng). Bà là con gái của học giả kiêm nhà viết tản văn Lý Cách Phi, mẹ bà cũng là người thông thạo văn chương. Năm 18 tuổi, bà kết hôn với thái học sinh Triệu Minh Thành ( [1081](/wiki/1081)- [1129](/wiki/1129)), là một nhà khảo chứng kim thạch học nổi tiếng và là con trai Tể tướng Triệu Đĩnh. Cưới xong, chồng bà đi làm thái thú ở Lai Châu, Truy Châu, bà được đi theo.
Trong cảnh giàu sang quyền quý, mỗi khi rảnh việc quan, hai vợ chồng cùng nhau xướng họa thơ văn, thu thập chỉnh lý sách vở, họa phẩm, các áng văn trên đá, trên đồng...
Năm
[1127](/wiki/1127) quân [nhà Kim](/wiki/Nh%C3%A0_Kim) chiếm [Khai Phong](/wiki/Khai_Phong), bắt giữ cả hai vua [nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) là Thượng hoàng [Tống Huy Tông](/wiki/T%E1%BB%91ng_Huy_T%C3%B4ng) và [Tống Khâm Tông](/wiki/T%E1%BB%91ng_Kh%C3%A2m_T%C3%B4ng), nam bắc [Hoàng Hà](/wiki/Ho%C3%A0ng_H%C3%A0) lần lượt rơi vào tay quân Kim, nhiều quan lại trong triều đình [nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) phải chạy xuống phía nam, vợ chồng bà cũng chạy xuống phía nam Hoài Hà.
Trong lúc loạn lạc, Triệu Minh Thành được lệnh làm thái thú
[Hồ Nam](/wiki/H%E1%BB%93_Nam), nhưng trên đường đi nhậm chức thì bị cảm và chết ở Kiến Khang (nay là [Nam Kinh](/wiki/Nam_Kinh)). Chồng bà ốm chết mà quân Kim cứ tràn xuống tấn công, khiến bà cũng như triều đình nhà Tống cứ phải nay đây mai đó. Hàng châu, Việt Châu, Đài Châu, Kim Hoa...là những vùng miền bà đã lần lượt trải qua, sống một mình trong cảnh cô tịch, khốn đốn cho đến khi già yếu rồi qua đời.
## Tác phẩm[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%BD_Thanh_Chi%E1%BA%BFu&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Thanh_Chi%E1%BA%BFu&action=edit§ion=2)]
Sáng tác của bà có:
*Dị An cư sĩ văn tập* (易安居士文集) và *Dị An từ* (易安词) nhưng đã thất truyền, người đời sau thu thập lại khoảng 70 bài [từ](/wiki/T%E1%BB%AB_(th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)) soạn thành cuốn *Sấu Ngọc từ* (漱玉词) và *Lý Thanh Chiếu tập hiệu chú* (李清照集校注).
Ngoài
[từ](/wiki/T%E1%BB%AB_(th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)), thơ Lý Thanh Chiếu hiện nay còn 15 bài, phần lớn là loại thơ cảm thán thời thế, vịnh sử, gửi gắm tấm lòng yêu đất nước.
Phong cách thơ của bà cứng cáp, hào phóng như bài
*Đề Bát Vịnh lâu* (Đề lầu Bát Vịnh), *Thướng Khu mật Hàn công thi* (Thơ dâng lên ông Khu mật họ Hàn)...Trong số đó có bài *Tuyệt cú* (絕句) . được nhiều người truyền tụng. [2]
Ngoài
[từ](/wiki/T%E1%BB%AB_(th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)) và thơ, bà còn có bài văn xuôi *Kim thạch lục hậu tự* (Bài tựa đề sau cuốn *Truyện vàng đá*) kể lại quá trình vợ chồng bà biên soạn lại tập *Kim thạch lục*, với ngôn ngữ trong sáng, giản dị, phóng khoáng, sinh động, được cả hai mặt là tự sự và trữ tình.
Các sáng tác của Lý Thanh Chiếu được chia thành hai thời kỳ:
Trước
[sự kiện Tĩnh Khang](/wiki/S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_T%C4%A9nh_Khang) ( [1127](/wiki/1127)) phần lớn [từ](/wiki/T%E1%BB%AB_(th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)) của bà biểu hiện những cảm xúc trăn trở về tình yêu, niềm vui thích đối với cảnh vật, như các bài: *Như mộng lệnh*, *Điểm giáng thần*, *Túy hoa ngâm*, *Nhất tiễn mai*, *Phượng Hoàng đài thượng ức xuy tiêu*...
Sau khi một số đại thần nhà Tống chạy xuống phía nam, lập Triệu Cấu lên ngôi, hiệu là
[Cao Tông](/wiki/T%E1%BB%91ng_Cao_T%C3%B4ng) (kể từ đó sử gọi đó là *nhà Nam Tống*), phần lớn từ của bà chứa đựng nỗi nhớ thương cố hương cùng niềm cô quạnh của mình, như các bài: *Vũ Lăng xuân*, *Bồ tát man*, *Niệm nô kiều*, *Vĩnh ngộ lạc*...Đặc biệt, bài *Thanh thanh mạn* được nhiều người yêu thích.
## Quan niệm sáng tác[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%BD_Thanh_Chi%E1%BA%BFu&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Thanh_Chi%E1%BA%BFu&action=edit§ion=3)]
Lý Thanh Chiếu được nhiều nhà nghiên cứu văn học liệt vào hàng các nhà làm
[từ](/wiki/T%E1%BB%AB_(th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)) chính tông của phái "Uyển ước". Phái này chủ trương tính nghiêm ngặt của âm luật, ngôn ngữ, phong cách của [từ](/wiki/T%E1%BB%AB_(th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)) v.v...
Và khi bàn về
[từ](/wiki/T%E1%BB%AB_(th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)), Lý Thanh Chiếu đề cao các đặc điểm: hiệp luật, điển nhã và tình trí (ngụ tình hết mức), phản đối việc đưa phép làm thơ vào làm từ, phân định rõ sự khác biệt giữa thơ và từ (biệt thị nhất gia) và chủ trương phải xếp riêng người sánh tác từ thành một phái tác giả.
Phái "uyển ước" cùng với phái "hào phóng" do
[Tô Thức](/wiki/T%C3%B4_%C4%90%C3%B4ng_Pha) khởi xướng, đại biểu cho hai phong cách từ khác nhau.
Học giả
[Nguyễn Hiến Lê](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Hi%E1%BA%BFn_L%C3%AA) đã có một nhận xét khái quát như sau: *Tô Thức giải phóng từ, bỏ niêm luật, mở rộng phạm vi cho nó, dắt nó từ những cảnh mơ mộng, hương phấn qua khu vực khoáng đạt hào hùng của tình cảm Trái lại, Lý Thanh Chiếu và Tống Huy Tông phản đối lại, bắt từ phải theo âm nhạc* . [[3]](#cite_note-3)
## Nhận xét[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%BD_Thanh_Chi%E1%BA%BFu&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Thanh_Chi%E1%BA%BFu&action=edit§ion=4)]
Sách
*Lịch sử văn học Trung Quốc* có nhận xét: *Về nghệ thuật của* [từ](/wiki/T%E1%BB%AB_(th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc))thì hai phái (vừa nêu trên) đều có những ưu điểm, nhưng về phái "Uyển ước" thì quả thật không rộng rãi bằng. Chính vì Lý Thanh Chiếu bị ràng buộc bởi quan niệm truyền thống đó nên mặc dù về kỹ thuật từ của bà đạt được trình độ khá cao, nhưng nội dung tư tưởng thì không khỏi bị hạn chế nhiều... [[4]](#cite_note-4)
Nhà nghiên cứu văn học
[Nguyễn Huệ Chi](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Hu%E1%BB%87_Chi) đánh giá: [Từ](/wiki/T%E1%BB%AB_(th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc))của bà khéo dùng thủ pháp "bạch miêu" nói vật ngụ tình, tế nhị tinh xảo, quanh co uốn lượn, biểu đạt hết ý mình, ngôn ngữ thanh tân tự nhiên, âm luật hài hòa uyển chuyển, chiếm một vị trí riêng trên từ đàn triều Tống, được đời sau gọi là "thể từ của Lý Dị An" và đã ảnh hưởng mạnh mẽ cho các đời sau... [[5]](#cite_note-5) [[6]](#cite_note-6)
Nhà nghiên cứu văn học
*Vương Chước* trong "Bích Kê mạn chí" ( *Ghi chép tản mạn ở núi Bích Kê*) khen ngợi: *Dị an cư sĩ sáng tác trường đoản cú, có tài quanh co uốn lượn lột tả hết ý người và nhẹ nhàng, khéo léo, sắc sảo mới mẻ, trăm nghìn màu sắc hình dáng hiện ra đầu ngọn bút.* [[7]](#cite_note-7)
Bàn về bà, nhà nghiên cứu văn học Nhật Chiêu có lời kết như sau:
*Lý Thanh Chiếu là một nữ*Vũ Lăng xuân [từ](/wiki/T%E1%BB%AB_(th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc))nhân hiếm hoi và rất giỏi âm luật. Sau khi nhà Tống bị dồn về phương nam, vợ chồng nàng cũng chạy loạn. Sau khi chồng mất, nàng lưu lạc qua các châu quận khác nhau. Từ của nàng đẹp và buồn, đầy nữ tính như có thể thấy trong bài *và*Điểm giáng thần *...* [[8]](#cite_note-8)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%BD_Thanh_Chi%E1%BA%BFu&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Thanh_Chi%E1%BA%BFu&action=edit§ion=5)] **Lâm Ngữ Đường,** [^](#cite_ref-1) *Nhân sinh quan & thơ Trung Hoa*, Nguyễn Hiến Lê dịch, Nhà xuất bản Ca dao, Sài Gòn, 1970, tr.111 **Bài** [^](#cite_ref-2) **Tuyệt cú:** *Sống là người hào kiệt*- *Chết cũng ma anh hùng*- *Nay còn nhớ*- [Hạng Vũ](/wiki/H%E1%BA%A1ng_V%C5%A9) *Không chịu sang Giang Đông*. [^](#cite_ref-3) *Đại cương văn học sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản trẻ, 1997, tr. 557-558. [^](#cite_ref-4) *Lịch sử văn học Trung Quốc tập II*, do Sở nghiên cứu văn học thuộc Viện KHXH Trung Quốc biên soạn. Bản dịch do Nhà xuất bản Giáo dục ( [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)) ấn hành năm 1993, tr. 464. **Bạch miêu: trường phái hội họa** [^](#cite_ref-5) [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)dùng bút vẽ cặp đôi để khắc họa chân dung thành nhiều đường nét chứ không lấy màu làm chỗ dựa). Nhà văn đoạt [giải Nobel Văn học](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)năm [2000](/wiki/2000)là [Cao Hành Kiện](/wiki/Cao_H%C3%A0nh_Ki%E1%BB%87n)giải thích: Bạch miêu (baimiao), một thuật ngữ vay mượn của hội họa: đầu tiên là vẽ phác bằng những nét đơn giản, rõ ràng, sau đó thêm vào những nét chải chuốt, tô điểm làm cho tác phẩm sống động (theo [[1]](http://phamxuannguyen.vnweblogs.com/post/1958/21409). [^](#cite_ref-6) [Nguyễn Huệ Chi](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Hu%E1%BB%87_Chi), *Từ điển văn học*(bộ mới), tr. 919. **Dẫn lại theo** [^](#cite_ref-7) [Nguyễn Huệ Chi](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Hu%E1%BB%87_Chi), *Từ điển văn học*(bộ mới), tr. 919. **Nhật Chiêu,** [^](#cite_ref-8) *Câu chuyện văn chương phương Đông*, Nhà xuất bản Giáo dục, 2003, tr. 167.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%BD_Thanh_Chi%E1%BA%BFu&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%BD_Thanh_Chi%E1%BA%BFu&action=edit§ion=6)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: hit

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1054 hit/1, cp1065 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Nagycsepely
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Nagycsepely là một thị trấn thuộc hạt Somogy, Hungary. Thị trấn này có diện tích 19,8 km², dân số năm 2010 là 363 người,[1] mật độ 18 người/km².
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Helysegnevkonyv adattar 2010”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2012.

markdown:
# Nagycsepely
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Nagycsepely|
|—
|
|
|![]()
**Huy hiệu** ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Flag_of_Hungary.svg/23px-Flag_of_Hungary.svg.png)
[Hungary](/wiki/Hungary) [Hạt](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) [Somogy](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_Somogy&action=edit&redlink=1) [Tiểu vùng](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%83u_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) [Balatonföldvári](/w/index.php?title=Balatonf%C3%B6ldv%C3%A1ri_(ti%E1%BB%83u_v%C3%B9ng)&action=edit&redlink=1) 2(7.6 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(50/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [Mã điện thoại](/w/index.php?title=M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) **Nagycsepely** là một [thị trấn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) thuộc hạt [Somogy](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_Somogy&action=edit&redlink=1), [Hungary](/wiki/Hungary). Thị trấn này có diện tích 19,8 km², dân số năm 2010 là 363 người, mật độ 18 người/km². [1]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Nagycsepely&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nagycsepely&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Helysegnevkonyv adattar 2010”](http://www.ksh.hu/docs/hun/hnk/Helysegnevkonyv_adattar_2010.xls). Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2012.

X-Cache: cp1067 miss, cp1065 miss


text:
Scandi
Scandi hay scanđi là một nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn có ký hiệu Sc và số nguyên tử bằng 21. Là một kim loại chuyển tiếp mềm, màu trắng bạc, scandi có trong các khoáng chất hiếm ở Scandinavia và nó đôi khi được phân loại cùng với yttri và các nguyên tố trong nhóm Lantan như là các nguyên tố đất hiếm.
Mục lục
Đặc trưng nổi bật[sửa | sửa mã nguồn]
Scandi là một nguyen tố kim loại có tỷ trọng thấp, hóa trị 3 màu trắng bạc, mềm, khi bị phơi ra ngoài không khí thì nó chuyển sang màu vàng hay hồng nhạt. Nguyên tố này tương tự như yttri và các kim loại đất hiếm nhiều hơn là so với nhôm hay titan (là các nguyên tố cận kề trong bảng tuần hoàn). Trạng thái ôxi hóa phổ biến của scandi là +3 và nó không bị ăn mòn bởi hỗn hợp tỷ lệ 1:1 của axít nitric (HNO3) và axít flohiđríc (HF) 48%.
Ứng dụng[sửa | sửa mã nguồn]
Khoảng 20 kg (trong dạng Sc2O3) scandi được sử dụng hàng năm tại Hoa Kỳ để sản xuất các thiết bị chiếu sáng có cường độ cao. Iốtua scandi được thêm vào các đèn hơi thủy ngân để tạo ra nguồn ánh sáng nhân tạo hiệu suất cao tương tự như ánh sáng mặt trời và cho phép tái tạo màu rất tốt cho các camêra truyền hình. Khoảng 80 kg scandi được sử dụng trong các loại đèn trên thế giới trong một năm. Đồng vị phóng xạ Sc46 được sử dụng trong các thiết bị lọc dầu bằng cracking như là chất dò dấu vết. Ứng dụng chính theo khối lượng là các hợp kim nhôm-scandi cho công nghiệp tàu vũ trụ và các thiết bị thể thao (xe đạp, gậy bóng chày v.v.) dựa trên các tính chất đặc biệt của vật liệu. Khi thêm vào nhôm, scandi có thể cải thiện độ bền (ở nhiệt độ phòng và ở nhiệt độ cao hơn), độ mềm v.v thông qua sự hình thành của pha Al3Sc. Ngoài ra, nó cũng làm giảm khả năng tạo vết nứt khi đông đặc trong quá trình hàn các hợp kim nhôm có độ bền cao.
Các nhà sản xuất xe đạp cho rằng việc sử dụng ban đầu của hợp kim nhôm-scandi là ở các đầu mũi hình nón của các tên lửa đạn đạo phóng từ các tàu ngầm của Liên Xô. Độ bền của các đầu mũi hình nón này là đủ để nó xuyên thủng các tảng băng mà không bị tổn hại, vì thế nó cho phép các tên lửa được phóng đi trong khi các tàu ngầm vẫn còn đang lặn dưới các tảng băng Bắc cực. Nếu điều này là đúng thì nó sẽ giúp giải thích tại sao các kho dự trữ của Liên Xô cũ lại là các nguồn chủ yếu của scandi.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Dmitri Mendeleev sử dụng định luật tuần hoàn của mình năm 1869 để dự đoán sự tồn tại và một số tính chất của ba nguyên tố chưa biết đến vào thời kỳ đó, bao gồm một nguyên tố mà ông gọi là ekabo.
Lars Fredrick Nilson và đồng nghiệp của mình, dường như đã không biết đến dự đoán này tới tận mùa xuân năm 1879 trong khi tìm kiếm các kim loại đất hiếm; đã sử dụng phương pháp phân tích quang phổ và tìm thấy một nguyên tố mới trong các khoáng chất euxenit và gadolinit. Ông đặt tên nó là scandium, từ tiếng Latinh scandia có nghĩa là "Scandinavia", và để cô lập nguyên tố này thì ông đã phải xử lý 10 kilôgam euxenit với các cặn bã đất hiếm khác và thu được khoảng 2 gam scandia (Sc2O3) rất tinh khiết.
Per Teodor Cleve đã kết luận rằng các tính chất của scandi đã phù hợp rất tốt với ekabo mà người ta đã hy vọng và thông báo điều này cho Mendeleev vào tháng 8 cùng năm.
Scandi kim loại được điều chế lần đầu tiên vào năm 1937 bằng phương pháp điện phân hỗn hợp nóng chảy eutecti của kali, liti và clorua scandi ở 700-800°C. Người ta dùng các sợi vonfram trong bể kẽm lỏng làm các điện cực trong nồi nấu kim loại bằng graphit. Scandi với độ tinh khiết 99% chỉ được sản xuất ra vào năm 1960.
Sự phổ biến[sửa | sửa mã nguồn]
Các khoáng chất hiếm ở Scandinavia và Madagascar, chẳng hạn như thortveitit, euxenit và gadolinit là các nguồn cô đặc duy nhất đã biết có chứa nguyên tố này (nó không bao giờ ở dạng kim loại tự do).
Nguyên tố số 21 này là nguyên tố có độ phổ biến đứng thứ 23 trong Mặt Trời và các ngôi sao tương tự nhưng chỉ đứng thứ 50 trên Trái Đất. Scandi được phân bổ rộng khắp trên Trái Đất nhưng chỉ ở dạng dấu vết trong khoảng trên 800 khoáng chất. Màu xanh lam trong biến thái aquamarin của khoáng chất berin được cho là do scandi tạo ra. Nó là thành phần quan trọng của khoáng chất hiếm thortveitit và được tìm thấy trong cặn còn lại sau khi vonfram được chiết ra khỏi Zinnwald wolframit.
Thortveitit là nguồn chủ yếu của scandi, các sản phẩm phụ trong cặn bã của quặng uran cũng là một nguồn quan trọng. Scandi tinh khiết được sản xuất thương mại bằng cách khử florua scandi bởi canxi kim loại.
Nguồn chủ yếu của scandi từ các kho dự trữ quân sự của Liên Xô cũ, chúng được tách ra từ các phụ phẩm của sản xuất uran. Tại châu Âu và Bắc Mỹ không có nguồn sản xuất chính của scandi.
Đồng vị[sửa | sửa mã nguồn]
Scandi nguồn gốc tự nhiên bao gồm 1 đồng vị ổn định Sc45. Mười ba đồng vị phóng xạ cũng đã được tìm thấy với đồng vị ổn định nhất là Sc46 có chu kỳ bán rã 83,79 ngày, Sc47 với chu kỳ bán rã 3,3492 ngày và Sc48 với chu kỳ bán rã 43,67 giờ. Tất cả các đồng vị phóng xạ còn lại có chu kỳ bán rã nhỏ hơn 4 giờ và phàn lớn trong chúng có chu kỳ bán rã nhỏ hơn 2 phút. Nguyên tố này cũng có 5 siêu trạng thái với ổn định nhất là Scm44 (t½ 58,6 giờ).
Các đồng vị của scandi có nguyên tử lượng từ 39,978 amu (Sc40) to 53,963 amu (Sc54). Phương thức phân rã chủ yếu của các đồng vị nhẹ hơn đồng vị ổn định duy nhất Sc45 là bắt điện tử và phương thức chủ yếu của các đồng vị nặng hơn Sc45 là bức xạ beta. Sản phẩm phân rã chủ yếu của đồng vị nhẹ là các đồng vị của nguyên tố thứ 20 (canxi) và sản phẩm chủ yếu của các đồng vị nặng là các đồng vị của nguyên tố thứ 22 (titan).
Phòng ngừa[sửa | sửa mã nguồn]
Bột scandi kim loại là chất dễ cháy và tạo ra nguy cơ cháy nổ.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ McGuire, Joseph C.; Kempter, Charles P. (1960). “Preparation and Properties of Scandium Dihydride”. Journal of Chemical Physics 33: 1584–1585. doi:10.1063/1.1731452.
- ^ Smith, R. E. (1973). “Diatomic Hydride and Deuteride Spectra of the Second Row Transition Metals”. Proceedings of the Royal Society of London. Series A, Mathematical and Physical Sciences 332 (1588): 113–127. doi:10.1098/rspa.1973.0015.

markdown:
# Scandi
|Scandi,
|21Sc
|
|![]()
[ký hiệu](/wiki/K%C3%BD_hi%E1%BB%87u_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) [/](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English) [ˈ](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [s](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [k](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [æ](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [n](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [d](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [i](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [əm](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [/](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English) *SKAN-dee-əm* [bảng tuần hoàn](/wiki/B%E1%BA%A3ng_tu%E1%BA%A7n_ho%C3%A0n)
|
|
[Số nguyên tử](/wiki/S%E1%BB%91_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD)( *Z*) [Khối lượng nguyên tử chuẩn](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD)(±) ( *A* r) [Phân loại](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_(h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1) [kim loại chuyển tiếp](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i_chuy%E1%BB%83n_ti%E1%BA%BFp) [Nhóm](/wiki/Nh%C3%B3m_(b%E1%BA%A3ng_tu%E1%BA%A7n_ho%C3%A0n)), [phân lớp](/wiki/Ph%C3%A2n_l%E1%BB%9Bp_(v%E1%BB%8F_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD)) [3](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_3), [d](/wiki/Ph%C3%A2n_l%E1%BB%9Bp_(v%E1%BB%8F_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD)_d) [Chu kỳ](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_tu%E1%BA%A7n_ho%C3%A0n) [Chu kỳ 4](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_4) [Cấu hình electron](/wiki/C%E1%BA%A5u_h%C3%ACnh_electron) [Ar](/wiki/Agon)] 3d 14s 2 [Màu sắc](/wiki/M%C3%A0u_s%E1%BA%AFc) [Trạng thái vật chất](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_th%C3%A1i_v%E1%BA%ADt_ch%E1%BA%A5t) [Chất rắn](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_r%E1%BA%AFn) [Nhiệt độ nóng chảy](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_n%C3%B3ng_ch%E1%BA%A3y) [K](/wiki/Kelvin)(1541 °C, 2806 °F) [Nhiệt độ sôi](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_s%C3%B4i) [Mật độ](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_ri%C3%AAng) **·**cm −3(ở 0 °C, 101.325 [kPa](/wiki/Pascal_(%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B))) **·**cm −3 [Nhiệt lượng nóng chảy](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_n%C3%B3ng_ch%E1%BA%A3y) [kJ](/w/index.php?title=Joule_tr%C3%AAn_mole&action=edit&redlink=1) **·**mol −1 [Nhiệt lượng bay hơi](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_bay_h%C6%A1i) **·**mol −1 [Nhiệt dung](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_dung) **·**mol −1 **·**K −1
|P (Pa)||1||10||100||1 k||10 k||100 k|
|ở T (K)||1645||1804||(2006)||(2266)||(2613)||(3101)|[Trạng thái ôxi hóa](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_th%C3%A1i_%C3%B4xi_h%C3%B3a) **3**, 2 , 1 [[1]](#cite_note-McGuire-1) [[2]](#cite_note-Smith-2) [Bazơ](/wiki/Baz%C6%A1)nhẹ [Độ âm điện](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_%C3%A2m_%C4%91i%E1%BB%87n) [Năng lượng ion hóa](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_ion_h%C3%B3a) −1
Thứ hai: 1235,0 kJ·mol
−1
Thứ ba: 2388,6 kJ·mol
−1 [Bán kính cộng hoá trị](/wiki/B%C3%A1n_k%C3%ADnh_c%E1%BB%99ng_ho%C3%A1_tr%E1%BB%8B) [162](/w/index.php?title=1_E-10_m&action=edit&redlink=1) [pm](/wiki/Pic%C3%B4m%C3%A9t) [Bán kính liên kết cộng hóa trị](/wiki/B%C3%A1n_k%C3%ADnh_li%C3%AAn_k%E1%BA%BFt_c%E1%BB%99ng_h%C3%B3a_tr%E1%BB%8B) [170±7](/w/index.php?title=1_E-10_m&action=edit&redlink=1)pm [Bán kính Van der Waals](/wiki/B%C3%A1n_k%C3%ADnh_Van_der_Waals) [211](/w/index.php?title=1_E-10_m&action=edit&redlink=1)pm [Cấu trúc tinh thể](/wiki/C%E1%BA%A5u_tr%C3%BAc_tinh_th%E1%BB%83) [Lục phương](/wiki/H%E1%BB%87_tinh_th%E1%BB%83_l%E1%BB%A5c_ph%C6%B0%C6%A1ng) [Độ giãn nở nhiệt](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A3n_n%E1%BB%9F_nhi%E1%BB%87t) [r.t.](/w/index.php?title=Room_temperature&action=edit&redlink=1)) (α, poly)
10,2 µm
**·**m −1 **·**K −1 [Độ dẫn nhiệt](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_d%E1%BA%ABn_nhi%E1%BB%87t) **·**m −1 **·**K −1 [Điện trở suất](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_tr%E1%BB%9F_su%E1%BA%A5t) [r.t.](/w/index.php?title=Room_temperature&action=edit&redlink=1)) (α, poly)
calc. 562 n Ω
**·**m [Tính chất từ](/wiki/T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc) [Thuận từ](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_t%E1%BB%AB) [Mô đun Young](/wiki/M%C3%B4_%C4%91un_Young) [Mô đun cắt](/wiki/M%C3%B4_%C4%91un_c%E1%BA%AFt) [Mô đun nén](/w/index.php?title=M%C3%B4_%C4%91un_n%C3%A9n&action=edit&redlink=1) [Hệ số Poisson](/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Poisson) [Độ cứng theo thang Brinell](/w/index.php?title=Thang_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A9ng_Brinell&action=edit&redlink=1) [Số đăng ký CAS](/wiki/S%E1%BB%91_%C4%91%C4%83ng_k%C3%BD_CAS)
|
|[NA](/w/index.php?title=Ngu%E1%BB%93n_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) [Chu kỳ bán rã](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_b%C3%A1n_r%C3%A3) [DM](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83u_ph%C3%A2n_r%C3%A3&action=edit&redlink=1) [DE](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_ph%C3%A2n_r%C3%A3)( [MeV](/wiki/Electronvolt)) [DP](/w/index.php?title=S%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_ph%C3%A2n_r%C3%A3&action=edit&redlink=1) 44Sc [m](/w/index.php?title=Nuclear_isomer&action=edit&redlink=1) [Tổng hợp](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_h%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) [IT](/w/index.php?title=Internal_conversion&action=edit&redlink=1) 44Sc [γ](/wiki/Gamma_ray) 44Sc [ε](/w/index.php?title=Electron_capture&action=edit&redlink=1) 44 [Ca](/wiki/Canxi) 45Sc 45Sc ổn định với 24 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 46Sc [Tổng hợp](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_h%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) [β](/w/index.php?title=Beta_emission&action=edit&redlink=1) − 46 [Ti](/wiki/Titan) [γ](/wiki/Gamma_ray) 47Sc [Tổng hợp](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_h%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) [β](/w/index.php?title=Beta_emission&action=edit&redlink=1) − 47 [Ti](/wiki/Titan) [γ](/wiki/Gamma_ray) 48Sc [Tổng hợp](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_h%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) [β](/w/index.php?title=Beta_emission&action=edit&redlink=1) − 48 [Ti](/wiki/Titan) [γ](/wiki/Gamma_ray) **Scandi** hay **scanđi** là một [nguyên tố hóa học](/wiki/Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) trong [bảng tuần hoàn](/wiki/B%E1%BA%A3ng_tu%E1%BA%A7n_ho%C3%A0n) có ký hiệu **Sc** và [số nguyên tử](/wiki/S%E1%BB%91_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD) bằng 21. Là một [kim loại chuyển tiếp](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i_chuy%E1%BB%83n_ti%E1%BA%BFp) mềm, màu trắng bạc, scandi có trong các khoáng chất hiếm ở [Scandinavia](/wiki/Scandinavia) và nó đôi khi được phân loại cùng với [yttri](/wiki/Yttri) và các nguyên tố trong [nhóm Lantan](/wiki/Nh%C3%B3m_Lantan) như là các nguyên tố [đất hiếm](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t_hi%E1%BA%BFm).
## Mục lục
## Đặc trưng nổi bật[
[sửa](/w/index.php?title=Scandi&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Scandi&action=edit§ion=1)]
Scandi là một nguyen tố kim loại có tỷ trọng thấp, hóa trị 3 màu trắng bạc, mềm, khi bị phơi ra ngoài không khí thì nó chuyển sang màu vàng hay hồng nhạt. Nguyên tố này tương tự như yttri và các kim loại đất hiếm nhiều hơn là so với
[nhôm](/wiki/Nh%C3%B4m) hay [titan](/wiki/Titan) (là các nguyên tố cận kề trong bảng tuần hoàn). Trạng thái [ôxi hóa](/wiki/%C3%94xi_h%C3%B3a) phổ biến của scandi là +3 và nó không bị ăn mòn bởi hỗn hợp tỷ lệ 1:1 của [axít nitric](/wiki/Axit_nitric) ( [H](/wiki/Hi%C4%91r%C3%B4) [N](/wiki/Nit%C6%A1) [O](/wiki/%C3%94xy) 3) và [axít flohiđríc](/w/index.php?title=Ax%C3%ADt_flohi%C4%91r%C3%ADc&action=edit&redlink=1) (H [F](/wiki/Flo)) 48%.
## Ứng dụng[
[sửa](/w/index.php?title=Scandi&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Scandi&action=edit§ion=2)]
Khoảng 20 kg (trong dạng Sc
2 [O](/wiki/%C3%94xy) 3) scandi được sử dụng hàng năm tại [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) để sản xuất các thiết bị chiếu sáng có cường độ cao. [Iốtua scandi](/w/index.php?title=I%E1%BB%91tua_scandi&action=edit&redlink=1) được thêm vào các [đèn hơi thủy ngân](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A8n_h%C6%A1i_th%E1%BB%A7y_ng%C3%A2n&action=edit&redlink=1) để tạo ra nguồn ánh sáng nhân tạo hiệu suất cao tương tự như ánh sáng mặt trời và cho phép tái tạo màu rất tốt cho các camêra [truyền hình](/wiki/Truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh). Khoảng 80 kg scandi được sử dụng trong các loại đèn trên thế giới trong một năm. [Đồng vị phóng xạ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_v%E1%BB%8B_ph%C3%B3ng_x%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1) Sc 46 được sử dụng trong các thiết bị [lọc dầu](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Dc_d%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) bằng cracking như là chất dò dấu vết. Ứng dụng chính theo khối lượng là các [hợp kim](/wiki/H%E1%BB%A3p_kim) nhôm-scandi cho công nghiệp tàu vũ trụ và các thiết bị thể thao (xe đạp, gậy bóng chày v.v.) dựa trên các tính chất đặc biệt của vật liệu. Khi thêm vào nhôm, scandi có thể cải thiện độ bền (ở nhiệt độ phòng và ở nhiệt độ cao hơn), độ mềm v.v thông qua sự hình thành của pha Al 3Sc. Ngoài ra, nó cũng làm giảm khả năng tạo vết nứt khi đông đặc trong quá trình hàn các hợp kim nhôm có độ bền cao.
Các nhà sản xuất xe đạp cho rằng việc sử dụng ban đầu của hợp kim nhôm-scandi là ở các đầu mũi hình nón của các tên lửa đạn đạo phóng từ các tàu ngầm của
[Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4). Độ bền của các đầu mũi hình nón này là đủ để nó xuyên thủng các tảng băng mà không bị tổn hại, vì thế nó cho phép các tên lửa được phóng đi trong khi các tàu ngầm vẫn còn đang lặn dưới các tảng băng Bắc cực. Nếu điều này là đúng thì nó sẽ giúp giải thích tại sao các kho dự trữ của Liên Xô cũ lại là các nguồn chủ yếu của scandi.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Scandi&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Scandi&action=edit§ion=3)] [Dmitri Mendeleev](/wiki/Dmitri_Ivanovich_Mendeleev) sử dụng [định luật tuần hoàn](/wiki/B%E1%BA%A3ng_tu%E1%BA%A7n_ho%C3%A0n#T.C3.ADnh_tu.E1.BA.A7n_ho.C3.A0n_c.E1.BB.A7a_c.C3.A1c_t.C3.ADnh_ch.E1.BA.A5t_h.C3.B3a_h.E1.BB.8Dc) của mình năm [1869](/wiki/1869) để dự đoán sự tồn tại và một số tính chất của ba nguyên tố chưa biết đến vào thời kỳ đó, bao gồm một nguyên tố mà ông gọi là *. ekabo* [Lars Fredrick Nilson](/w/index.php?title=Lars_Fredrick_Nilson&action=edit&redlink=1) và đồng nghiệp của mình, dường như đã không biết đến dự đoán này tới tận mùa xuân năm [1879](/wiki/1879) trong khi tìm kiếm các kim loại [đất hiếm](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t_hi%E1%BA%BFm); đã sử dụng phương pháp phân tích quang phổ và tìm thấy một nguyên tố mới trong các khoáng chất [euxenit](/wiki/Euxenit) và [gadolinit](/w/index.php?title=Gadolinit&action=edit&redlink=1). Ông đặt tên nó là scandium, từ [tiếng Latinh](/wiki/Latinh) *scandia* có nghĩa là "Scandinavia", và để cô lập nguyên tố này thì ông đã phải xử lý 10 [kilôgam](/wiki/Kil%C3%B4gam) euxenit với các cặn bã đất hiếm khác và thu được khoảng 2 [gam](/wiki/Gam) [scandia](/w/index.php?title=%C3%94x%C3%ADt_scandi&action=edit&redlink=1) (Sc 2O 3) rất tinh khiết. [Per Teodor Cleve](/wiki/Per_Teodor_Cleve) đã kết luận rằng các tính chất của scandi đã phù hợp rất tốt với ekabo mà người ta đã hy vọng và thông báo điều này cho Mendeleev vào tháng 8 cùng năm.
Scandi kim loại được điều chế lần đầu tiên vào năm
[1937](/wiki/1937) bằng phương pháp [điện phân](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_ph%C3%A2n) hỗn hợp nóng chảy eutecti của [kali](/wiki/Kali), [liti](/wiki/Liti) và [clorua scandi](/w/index.php?title=Clorua_scandi&action=edit&redlink=1) ở 700-800° [C](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_Celsius). Người ta dùng các sợi [vonfram](/wiki/Wolfram) trong bể [kẽm](/wiki/K%E1%BA%BDm) lỏng làm các [điện cực](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_c%E1%BB%B1c) trong nồi nấu kim loại bằng [graphit](/wiki/Than_ch%C3%AC). Scandi với độ tinh khiết 99% chỉ được sản xuất ra vào năm [1960](/wiki/1960).
## Sự phổ biến[
[sửa](/w/index.php?title=Scandi&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Scandi&action=edit§ion=4)]
Các khoáng chất hiếm ở Scandinavia và
[Madagascar](/wiki/Madagascar), chẳng hạn như [thortveitit](/w/index.php?title=Thortveitit&action=edit&redlink=1), [euxenit](/wiki/Euxenit) và [gadolinit](/w/index.php?title=Gadolinit&action=edit&redlink=1) là các nguồn cô đặc duy nhất đã biết có chứa nguyên tố này (nó không bao giờ ở dạng kim loại tự do).
Nguyên tố số 21 này là nguyên tố có độ phổ biến đứng thứ 23 trong
[Mặt Trời](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di) và các ngôi sao tương tự nhưng chỉ đứng thứ 50 trên Trái Đất. Scandi được phân bổ rộng khắp trên Trái Đất nhưng chỉ ở dạng dấu vết trong khoảng trên 800 [khoáng chất](/w/index.php?title=Kho%C3%A1ng_ch%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1). Màu xanh lam trong biến thái aquamarin của khoáng chất [berin](/wiki/Ng%E1%BB%8Dc_xanh_bi%E1%BB%83n) được cho là do scandi tạo ra. Nó là thành phần quan trọng của khoáng chất hiếm thortveitit và được tìm thấy trong cặn còn lại sau khi [vonfram](/wiki/Wolfram) được chiết ra khỏi [Zinnwald wolframit](/w/index.php?title=Zinnwald_wolframit&action=edit&redlink=1).
Thortveitit là nguồn chủ yếu của scandi, các sản phẩm phụ trong cặn bã của quặng
[uran](/wiki/Uran) cũng là một nguồn quan trọng. Scandi tinh khiết được sản xuất thương mại bằng cách [khử](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_%C3%B4xi_h%C3%B3a-kh%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) [florua scandi](/w/index.php?title=Florua_scandi&action=edit&redlink=1) bởi [canxi](/wiki/Canxi) kim loại.
Nguồn chủ yếu của scandi từ các kho dự trữ quân sự của Liên Xô cũ, chúng được tách ra từ các phụ phẩm của sản xuất uran. Tại châu Âu và Bắc Mỹ không có nguồn sản xuất chính của scandi.
## Đồng vị[
[sửa](/w/index.php?title=Scandi&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Scandi&action=edit§ion=5)]
Scandi nguồn gốc tự nhiên bao gồm 1
[đồng vị](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_v%E1%BB%8B) ổn định Sc 45. Mười ba [đồng vị phóng xạ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_v%E1%BB%8B_ph%C3%B3ng_x%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1) cũng đã được tìm thấy với đồng vị ổn định nhất là Sc 46 có [chu kỳ bán rã](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_b%C3%A1n_r%C3%A3) 83,79 ngày, Sc 47 với chu kỳ bán rã 3,3492 ngày và Sc 48 với chu kỳ bán rã 43,67 giờ. Tất cả các đồng vị phóng xạ còn lại có chu kỳ bán rã nhỏ hơn 4 giờ và phàn lớn trong chúng có chu kỳ bán rã nhỏ hơn 2 phút. Nguyên tố này cũng có 5 [siêu trạng thái](/w/index.php?title=Si%C3%AAu_tr%E1%BA%A1ng_th%C3%A1i&action=edit&redlink=1) với ổn định nhất là Scm 44 (t ½ 58,6 giờ).
Các đồng vị của scandi có
[nguyên tử lượng](/wiki/Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) từ 39,978 [amu](/wiki/%C4%90%C6%A1n_v%E1%BB%8B_kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD) (Sc 40) to 53,963 amu (Sc 54). [Phương thức phân rã](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_th%E1%BB%A9c_ph%C3%A2n_r%C3%A3&action=edit&redlink=1) chủ yếu của các đồng vị nhẹ hơn đồng vị ổn định duy nhất Sc 45 là [bắt điện tử](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFt_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) và phương thức chủ yếu của các đồng vị nặng hơn Sc 45 là [bức xạ beta](/w/index.php?title=B%E1%BB%A9c_x%E1%BA%A1_beta&action=edit&redlink=1). [Sản phẩm phân rã](/w/index.php?title=S%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_ph%C3%A2n_r%C3%A3&action=edit&redlink=1) chủ yếu của đồng vị nhẹ là các đồng vị của nguyên tố thứ 20 ( [canxi](/wiki/Canxi)) và sản phẩm chủ yếu của các đồng vị nặng là các đồng vị của nguyên tố thứ 22 ( [titan](/wiki/Titan)).
## Phòng ngừa[
[sửa](/w/index.php?title=Scandi&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Scandi&action=edit§ion=6)]
Bột scandi kim loại là chất dễ cháy và tạo ra nguy cơ cháy nổ.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Scandi&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Scandi&action=edit§ion=7)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Scandi&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Scandi&action=edit§ion=8)] **McGuire, Joseph C.; Kempter, Charles P. (1960). “Preparation and Properties of Scandium Dihydride”.** [^](#cite_ref-McGuire_1-0) *Journal of Chemical Physics* **33**: 1584–1585. [doi](/wiki/DOI): [10.1063/1.1731452](//dx.doi.org/10.1063%2F1.1731452). **Smith, R. E. (1973). “Diatomic Hydride and Deuteride Spectra of the Second Row Transition Metals”.** [^](#cite_ref-Smith_2-0) *Proceedings of the Royal Society of London. Series A, Mathematical and Physical Sciences* **332**(1588): 113–127. [doi](/wiki/DOI): [10.1098/rspa.1973.0015](//dx.doi.org/10.1098%2Frspa.1973.0015).
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|[1](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%81m) [2](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%81m_th%E1%BB%95) [3](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_3) [4](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_4) [5](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_5) [6](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_6) [7](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_7) [8](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_8) [9](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_9) [10](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_10) [11](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_11) [12](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_12) [13](/wiki/Nh%C3%B3m_Bo) [14](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_14) [15](/wiki/Nh%C3%B3m_nit%C6%A1) [16](/wiki/Nh%C3%B3m_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_16) [17](/wiki/Halogen) [18](/wiki/Kh%C3%AD_hi%E1%BA%BFm) [1](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_1) [H](/wiki/Hi%C4%91r%C3%B4) [He](/wiki/Heli) [2](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_2) [Li](/wiki/Liti) [Be](/wiki/Berili) [B](/wiki/Bo) [C](/wiki/Cacbon) [N](/wiki/Nit%C6%A1) [O](/wiki/%C3%94xy) [F](/wiki/Flo) [Ne](/wiki/Neon) [3](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_3) [Na](/wiki/Natri) [Mg](/wiki/Magi%C3%AA) [Al](/wiki/Nh%C3%B4m) [Si](/wiki/Silic) [P](/wiki/Ph%E1%BB%91tpho) [S](/wiki/L%C6%B0u_hu%E1%BB%B3nh) [Cl](/wiki/Clo) [Ar](/wiki/Argon) [4](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_4) [K](/wiki/Kali) [Ca](/wiki/Canxi) **Sc**

X-Cache: cp1065 hit/1, cp1065 miss


text:
Strum
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Strum là một xã trong quận Fier thuộc hạt Fier, Albania. Dân số năm 2005 là 8094 người[1].
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Communes of Albania”. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2012.
Strum là một xã trong quận Fier thuộc hạt Fier, Albania. Dân số năm 2005 là 8094 người[1].

markdown:
# Strum
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Strum|
|—
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Flag_of_Albania.svg/21px-Flag_of_Albania.svg.png)
[Albania](/wiki/Albania) [Hạt](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_c%E1%BB%A7a_Albania&action=edit&redlink=1) [Fier](/wiki/Fier_(h%E1%BA%A1t)) [Quận](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Albania&action=edit&redlink=1) [Fier](/wiki/Fier_(huy%E1%BB%87n)) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) **Strum** là một [xã](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Albania&action=edit&redlink=1) trong [quận Fier](/wiki/Fier_(huy%E1%BB%87n)) thuộc [hạt](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_c%E1%BB%A7a_Albania&action=edit&redlink=1) [Fier](/wiki/Fier_(h%E1%BA%A1t)), [Albania](/wiki/Albania). Dân số năm 2005 là 8094 người . [1]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Strum&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Strum&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Communes of Albania”](http://www.statoids.com/yal.html). Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2012.


text:
Trợ giúp
Thể loại:Leicester
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
Leicester
Các trang trong thể loại “Leicester”
Thể loại này gồm trang sau.
L
Leicester
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Leicester&oldid=21378607
”
Thể loại
:
Thành phố Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Bài viết chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên hệ
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Tại dự án khác
Wikimedia Commons
Ngôn ngữ khác
Беларуская
Bosanski
Български
Català
Čeština
Cymraeg
Dansk
Deutsch
Eesti
English
Esperanto
Euskara
فارسی
Français
Galego
한국어
Italiano
Latina
Македонски
Nederlands
日本語
Norsk nynorsk
Polski
Português
Русский
Scots
Simple English
Slovenčina
Српски / srpski
Srpskohrvatski / српскохрватски
Українська
اردو
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 01:06 ngày 15 tháng 8 năm 2015.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# Thể loại:Leicester
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Leicester”
Thể loại này gồm trang sau.
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
Thể loại này gồm trang sau.

X-Cache: cp1055 miss, cp1065 miss


text:
Thể loại:Võ thuật Myanma
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bài chính thể loại: Võ thuật Myanma
Các trang trong thể loại “Võ thuật Myanma”
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.

markdown:
# Thể loại:Võ thuật Myanma
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Võ thuật Myanma](/wiki/V%C3%B5_thu%E1%BA%ADt_Myanma)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Võ thuật Myanma”
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.

X-Cache: cp1068 miss, cp1065 miss


text:
bug-eyed
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Tính từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/.ˌɑɪd/
Tính từ
[
sửa
]
bug-eyed
/.ˌɑɪd/
(
Từ mỹ,nghĩa mỹ
) , (từ lóng)
có
mắt
lồi
,
mắt
ốc nhồi
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=bug-eyed&oldid=1220248
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Tính từ
Tính từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Eesti
Suomi
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 13:03 ngày 26 tháng 12 năm 2010.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp1052 miss, cp1066 miss


text:
-
Agoda PointsMAX!
- cùng chương trình, nhiều điểm hơn
1
Chọn chương trình thành viên
PointsMAX
Ngôn ngữ
Chương trình thành viên A
Chương trình thành viên B
Trong menu, nhấp PointsMAX và chọn chương trình thành viên yêu thích của bạn.
2
Chọn điểm ưu đãi
Phòng khách sạn A
Thông tin phòng
Tích lũy5000 điểm
Chọn loại phòng và điểm cho khách sạn bạn đã chọn.
3
Nhập mã số thành viên
Nước cấp hộ chiếu
Mã số thành viên chương trình
1234
Điền số thẻ thành viên của chương trình đã chọn khi đặt phòng. Số điểm sẽ được cộng vào tài khoản của bạn sau khi trả phòng.
Bắt đầu ở đây và chọn chương trình yêu thích của bạn:

markdown:
-
## Agoda PointsMAX!
- cùng chương trình, nhiều điểm hơn
1
#### Chọn chương trình thành viên
PointsMAX
Ngôn ngữ
Chương trình thành viên A
![ Chương trình thành viên A](https://cdn6.agoda.net/images/abtest/PRIUS/icon/icon-pointer@2x.png)
Chương trình thành viên B
Trong menu, nhấp PointsMAX và chọn chương trình thành viên yêu thích của bạn.
2
#### Chọn điểm ưu đãi
![ Chọn điểm ưu đãi](https://cdn6.agoda.net/images/abtest/PRIUS/icon/icon-bed.png)
Phòng khách sạn A
Thông tin phòng
Tích lũy5000 điểm
Chọn loại phòng và điểm cho khách sạn bạn đã chọn.
3
#### Nhập mã số thành viên
Nước cấp hộ chiếu
Mã số thành viên chương trình
1234
Điền số thẻ thành viên của chương trình đã chọn khi đặt phòng. Số điểm sẽ được cộng vào tài khoản của bạn sau khi trả phòng.
Bắt đầu ở đây và chọn chương trình yêu thích của bạn:

Access-Control-Allow-Credentials: true

Cache-Control: no-cache, no-store, must-revalidate

Pragma: no-cache

X-Origin: ashburn

X-Recruiting: Like HTTP headers? Come write ours: http://grnh.se/1qxadk

Access-Control-Allow-Methods: GET,POST

Access-Control-Allow-Headers: Content-Type

Vary: User-Agent, Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Tổng đài chăm sóc và Hỗ trợ Khách hàng hoạt động suốt 7 ngày trong tuần
Thứ 2 - 7: hoạt động từ 7:30 - 20:00
Chủ nhật: hoạt động từ 8:00 - 17:00
Thang máy là một thiết bị không thể thiếu được trong việc vận chuyển người và hàng hóa theo phương thẳng đứng trong các tòa nhà cao tầng, chính vì vậy từ khi xuất hiện đến nay thang máy luôn được nghiên cứu, cải tiến, hiện đại hóa để đáp ... Xem chi tiết
Hãy Đăng ký

markdown:
Chưa có tài khoản vui lòng ĐĂNG
KÝ
Giỏ hàng rỗng
Giá bán
Vui lòng nhập các chữ số ở hình bên cạnh.
Vinabook
CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ MÊ KÔNG COM Địa chỉ: 292A Hòa Bình, Phường Hiệp Tân, Quận Tân Phú, Tp. Hồ Chí Minh
MST: 0303615027 do Sở Kế Hoạch Và Đầu Tư Tp.HCM cấp ngày 10/03/2011
Tel: 08.73008182 - Fax: 08.39733234 - Email: hotro@vinabook.com
★ ★ ★ ★ ★
Hãy Đăng ký

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Vary: Accept-Encoding

X-Frame-Options: sameorigin

Set-Cookie: debugger=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0