markdown:
# Thanh Hóa
[Tỉnh Thanh Hóa](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Thanh_H%C3%B3a&redirect=no)) [Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search)
|
|![]()
|
|Bài viết này có nhiều yêu cầu
Xin giúp
[Thanh Hóa (định hướng)](/wiki/Thanh_H%C3%B3a_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
|Thanh Hóa|
|
|![]()
**Tọa độ**: [20°08′28″B 105°18′34″Đ / 20,141049°B 105,309448°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Thanh_H%C3%B3a¶ms=20.141049_N_105.309448_E_region:VN) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [20°08′28″B 105°18′34″Đ / 20,141049°B 105,309448°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Thanh_H%C3%B3a¶ms=20.141049_N_105.309448_E_region:VN) [[1]](#cite_note-Diện_tích,_dân_số-1) [Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t), [Mường](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C6%B0%E1%BB%9Dng), [Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i), [Thổ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%E1%BB%95), [Dao](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Dao), [H'Mông](/wiki/H%27M%C3%B4ng), [Khơ-mú](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kh%C6%A1_M%C3%BA)
|Vị trí Thanh Hóa trên bản đồ Việt Nam|
|
|![]()
Tỉnh Thanh Hóa
![ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
![ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Bắc Trung Bộ](/wiki/B%E1%BA%AFc_Trung_B%E1%BB%99_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) [Thanh Hóa](/wiki/Thanh_H%C3%B3a_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) [Nguyễn Đình Xứng](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_%C4%90%C3%ACnh_X%E1%BB%A9ng) [Trịnh Văn Chiến](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_V%C4%83n_Chi%E1%BA%BFn) [Trịnh Văn Chiến](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_V%C4%83n_Chi%E1%BA%BFn) [VN-21](/wiki/ISO_3166-2:VN) [44xxxx-45xxxx](/wiki/M%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam) [237](/wiki/M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_Nam) [36](/wiki/Bi%E1%BB%83n_xe_c%C6%A1_gi%E1%BB%9Bi_Vi%E1%BB%87t_Nam) [http://www.thanhhoa.gov.vn/](http://www.thanhhoa.gov.vn/) **Thanh Hóa** là tỉnh [cực Bắc](/wiki/B%E1%BA%AFc_Trung_B%E1%BB%99_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) [miền Trung](/wiki/Mi%E1%BB%81n_Trung) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) và là một tỉnh lớn về cả diện tích và dân số, đứng thứ 5 về diện tích và thứ 3 về dân số trong số các đơn vị hành chính tỉnh trực thuộc nhà nước, cũng là một trong những địa điểm sinh sống đầu tiên của [người Việt cổ](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1).
Cách đây khoảng 6000 năm đã có người sinh sống tại Thanh Hóa. Các di chỉ khảo cổ cho thấy nền văn hóa xuất hiện đầu tiên tại đây là
[văn hóa Đa Bút](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_%C4%90a_B%C3%BAt). Sang đầu thời đại kim khí, thuộc thời đại đồ đồng, qua các bước phát triển với các giai đoạn trước [văn hóa Đông Sơn](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_%C4%90%C3%B4ng_S%C6%A1n), Thanh Hóa đã trải qua một tiến trình phát triển với các giai đoạn văn hoá: Cồn Chân Tiên, Đông Khối - Quỳ Chữ tương đương với các [văn hóa Phùng Nguyên](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_Ph%C3%B9ng_Nguy%C3%AAn) - [Đồng Đậu](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_%C4%90%E1%BB%93ng_%C4%90%E1%BA%ADu) - [Gò Mun](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_G%C3%B2_Mun) ở [lưu vực sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng). Và sau đó là nền văn minh [Văn Lang](/wiki/V%C4%83n_Lang) cách đây hơn 2.000 năm, văn hoá Đông Sơn ở Thanh Hóa đã toả sáng rực rỡ trong đất nước của các [vua Hùng](/wiki/H%C3%B9ng_V%C6%B0%C6%A1ng). [[2]](#cite_note-webth-2)
Thanh Hóa là tỉnh chuyển tiếp giữa
[miền Bắc](/wiki/Mi%E1%BB%81n_B%E1%BA%AFc_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) và [miền Trung Việt Nam](/wiki/Mi%E1%BB%81n_Trung_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) trên nhiều phương diện. Về hành chính, Thanh Hóa là tỉnh cực bắc Trung Bộ, tiếp giáp với [Tây Bắc Bộ](/wiki/V%C3%B9ng_T%C3%A2y_B%E1%BA%AFc_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) và [đồng bằng Bắc Bộ](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng). Về địa chất, miền núi Thanh Hóa là sự nối dài của Tây Bắc Bộ trong khi [đồng bằng Thanh Hóa](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_Thanh_H%C3%B3a) là đồng bằng lớn nhất Trung Bộ, ngoài ra một phần nhỏ (phía bắc huyện Nga Sơn) thuộc đồng bằng [châu thổ sông Hồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng). Về khí hậu, Thanh Hóa vừa có kiểu khí hậu của miền Bắc lại vừa mang những hình thái khí hậu của miền Trung. Về ngôn ngữ, phần lớn người dân nói [phương ngữ Thanh Hóa](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_Thanh_H%C3%B3a) với vốn từ vựng khá giống từ vựng của [phương ngữ Nghệ Tĩnh](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_Ngh%E1%BB%87_T%C4%A9nh&action=edit&redlink=1) song âm vực lại khá gần với [phương ngữ Bắc Bộ](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_B%E1%BA%AFc_B%E1%BB%99&action=edit&redlink=1).
Thanh Hóa bao gồm 2 thành phố trực thuộc tỉnh, 1 thị xã và 24 huyện, với diện tích 11.133,4 km² và số dân 3.712.600 người với 7 dân tộc Kinh, Mường, Thái, H'mông, Dao, Thổ, Khơ-mú
, trong đó có khoảng 586200 người sống ở thành thị. [3] Năm 2005, Thanh Hóa có 2,16 triệu người trong độ tuổi lao động, chiếm tỷ lệ 58,8% dân số toàn tỉnh, lao động đã qua đào tạo chiếm 27%, trong đó lao động có trình độ cao đẳng, đại học trở lên chiếm 5,4%. [[4]](#cite_note-4) Năm 2017, Thanh Hóa là tỉnh đầu tiên của [[2]](#cite_note-webth-2) [Bắc Trung Bộ](/wiki/B%E1%BA%AFc_Trung_B%E1%BB%99)có 2 thành phố trực thuộc tỉnh (Thanh Hóa, Sầm Sơn).
## Mục lục
[1 Địa lý](#Địa_lý) [2 Lịch sử](#Lịch_sử) [3 Dân cư](#Dân_cư) [4 Chính trị](#Chính_trị) [5 Hành chính](#Hành_chính) [6 Văn hóa](#Văn_hóa) [7 Giáo dục](#Giáo_dục) [8 Thể thao](#Thể_thao) [9 Kinh tế](#Kinh_tế) [10 Giao thông](#Giao_thông) [11 Du lịch](#Du_lịch) [12 Ẩm thực - Đặc sản](#Ẩm_thực_-_Đặc_sản) [13 Nhân vật nổi tiếng](#Nhân_vật_nổi_tiếng) [14 Xem thêm](#Xem_thêm) [15 Chú thích](#Chú_thích) [16 Liên kết ngoài](#Liên_kết_ngoài)
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=1)]
### Vị trí địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=2)]
Ngày nay, theo số liệu đo đạc hiện đại của cục bản đồ thì Thanh Hóa nằm ở vĩ tuyến 19°18' Bắc đến 20°40' Bắc, kinh tuyến 104°22' Đông đến 106°05' Đông. Phía bắc giáp ba tỉnh:
[Sơn La](/wiki/S%C6%A1n_La), [Hòa Bình](/wiki/H%C3%B2a_B%C3%ACnh) và [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh); phía nam và tây nam giáp tỉnh [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An); phía tây giáp tỉnh [Hủa Phăn](/wiki/Huaphanh) nước [Lào](/wiki/L%C3%A0o) với đường biên giới 192 [km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t); phía đông Thanh Hóa mở ra phần giữa của [vịnh Bắc Bộ](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_B%E1%BA%AFc_B%E1%BB%99) thuộc [biển Đông](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%C3%B4ng) với bờ biển dài hơn 102 km. Diện tích tự nhiên của Thanh Hóa là 11.106 [km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), chia làm 3 vùng: đồng bằng ven biển, trung du, miền núi. Thanh Hóa có thềm lục địa rộng 18.000 km².
### Địa hình, địa mạo[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=3)]
Địa hình Thanh Hóa nghiêng từ tây bắc xuống đông nam. Ở phía tây bắc, những đồi núi cao trên 1.000 m đến 1.500 m thoải dần, kéo dài và mở rộng về phía đông nam. Đồi núi chiếm 3/4 diện tích của cả tỉnh, tạo tiềm năng lớn về kinh tế lâm nghiệp, dồi dào lâm sản, tài nguyên phong phú. Dựa vào địa hình có thể chia Thanh Hóa ra làm các vùng miền.
Miền núi, trung du: Miền núi và đồi trung du chiếm phần lớn diện tích của Thanh Hóa. Riêng miền đồi trung du chiếm một diện tích hẹp và bị xé lẻ, không liên tục, không rõ nét như ở Bắc Bộ. Do đó nhiều nhà nghiên cứu đã không tách miền đồi trung du của Thanh Hóa thành một bộ phận địa hình riêng biệt mà coi các đồi núi thấp là một phần không tách rời của miền núi nói chung.
Miền đồi núi chiếm 2/3 diện tích Thanh Hóa, nó được chia làm 3 bộ phận khác nhau bao gồm 12 huyện: Hà Trung, Như Xuân, Như Thanh, Thường Xuân, Lang Chánh, Bá Thước, Quan Hóa, Quan Sơn, Mường Lát, Cẩm Thủy, Thạch Thành và Ngọc Lặc. Vùng đồi núi phía tây có khí hậu mát, lượng mưa lớn nên có nguồn lâm sản dồi dào, lại có tiềm năng thủy điện lớn, trong đó
[sông Chu](/wiki/S%C3%B4ng_Chu) và các phụ lưu có nhiều điều kiện thuận lợi để xây dựng các nhà máy [thủy điện](/wiki/Th%E1%BB%A7y_%C4%91i%E1%BB%87n). Miền đồi núi phía Nam đồi núi thấp, đất màu mỡ thuận lợi trong việc phát triển cây công nghiệp, lâm nghiệp, cây đặc sản và có [Vườn quốc gia Bến En](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_B%E1%BA%BFn_En) (thuộc địa bàn huyện Như Thanh và huyện Như Xuân), có rừng phát triển tốt, với nhiều gỗ quý, thú quý.
Vùng đồng bằng của Thanh Hóa lớn nhất của miền Trung và thứ ba của cả nước. Đồng bằng Thanh Hóa có đầy đủ tính chất của một đồng bằng châu thổ, do phù sa các hệ thống
[sông Mã](/wiki/S%C3%B4ng_M%C3%A3), sông Yên, sông Hoạt bồi đắp. Điểm đồng bằng thấp nhất so với mực nước biển là 1 m.
Vùng ven biển: Các huyện từ
[Nga Sơn](/wiki/Nga_S%C6%A1n), [Hậu Lộc](/wiki/H%E1%BA%ADu_L%E1%BB%99c), [Hoằng Hóa](/wiki/Ho%E1%BA%B1ng_H%C3%B3a), [Sầm Sơn](/wiki/S%E1%BA%A7m_S%C6%A1n), [Quảng Xương](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_X%C6%B0%C6%A1ng) đến [Tĩnh Gia](/wiki/T%C4%A9nh_Gia), chạy dọc theo bờ biển gồm vùng sình lầy ở [Nga Sơn](/wiki/Nga_S%C6%A1n) và các cửa [sông Hoạt](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Ho%E1%BA%A1t&action=edit&redlink=1), [sông Mã](/wiki/S%C3%B4ng_M%C3%A3), [sông Yên](/wiki/S%C3%B4ng_Y%C3%AAn) và [sông Bạng](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_B%E1%BA%A1ng&action=edit&redlink=1). Bờ biển dài, tương đối bằng phẳng, có bãi tắm nổi tiếng [Sầm Sơn](/wiki/S%E1%BA%A7m_S%C6%A1n), có những vùng đất đai rộng lớn thuận lợi cho việc lấn biển, nuôi trồng thủy sản, phân bố các khu dịch vụ, khu công nghiệp, phát triển kinh tế biển (ở Nga Sơn, Nam Sầm Sơn, Nghi Sơn).
### Tài nguyên thiên nhiên[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=4)]
Thanh Hóa có 296 mỏ và điểm khoáng sản với 42 loại khoáng sản khác nhau: đá granit và marble, đá vôi làm xi măng, sét làm xi măng, crôm, quặng sắt, secpentin, đôlômit, ngoài ra còn có vàng sa khoáng và các loại khoáng sản khác
. Tổng trữ lượng nước ngọt bề mặt của Thanh Hóa khoảng 19,52 tỉ m³ hàng năm [5]
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=5)]
Các di chỉ khảo cổ cho thấy người Việt đã sống ở đây cách nay 6000 năm. Thời kì dựng nước nó là
[bộ Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n) và [bộ Quân Ninh](/wiki/Qu%C3%A2n_Ninh) của nước [Văn Lang](/wiki/V%C4%83n_Lang).
### Thời Bắc thuộc[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=6)]
Thời
[Nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) chính quyền đô hộ Thanh Hóa thuộc [quận Cửu Chân](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n&action=edit&redlink=1). Sang đến thời Tam Quốc, nhà [Đông Ngô](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Ng%C3%B4) trực tiếp cai trị. Sau khi tách quận Cửu Chân thành hai quận [Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n) và [Cửu Đức](/wiki/X%E1%BB%A9_Ngh%E1%BB%87) thì thuộc quận Cửu Chân mới gồm đất Thanh Hóa ngày nay và một phần phía nam [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh). Cửu Chân được chia làm 7 huyện: Tư Phố, Di Phong, Cư Phong, Trạn Ngô, Kiến Sơ, Phù Lạc, Thường Lạc, Tùng Nguyên. Sang đến thời [nhà Lương](/wiki/Nh%C3%A0_L%C6%B0%C6%A1ng), Lương Võ đế đổi Cửu Chân làm Ái Châu. Đến thời [Nhà Tùy](/wiki/Nh%C3%A0_T%C3%B9y) gọi là Cửu Chân quận.
### Thời kì tự chủ[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=7)]
Ở thời kì tự chủ thì Thanh Hóa được đổi tên nhiều lần nhưng Thanh Hóa vẫn là tỉnh có số lần sát nhập và chia tách ít nhất cả nước.
Ở thời
[Nhà Đinh](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90inh) và [Tiền Lê](/wiki/Nh%C3%A0_Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA) Thanh Hóa gọi là đạo Ái Châu. Ở thời [Nhà Lý](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%BD) thời kỳ đầu gọi là trại Ái Châu, về sau vào năm Thuận Thiên 1 thì gọi là Phủ Thanh Hóa).
Năm
[1242](/wiki/1242), vua [Trần Thái Tông](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng) đổi 24 lộ đời Lý thành 12 lộ, trong đó có Thanh Hóa phủ lộ. Năm Quang Thái thứ 10 (Trần Thuận Tông - năm [1397](/wiki/1397)) đổi làm trấn Thanh Ðô. Trấn Thanh Ðô lúc này gồm 7 huyện và 3 châu (mỗi châu có 4 huyện). Trong đó, 7 huyện là: Cổ Ðằng, Cổ Hoằng, Ðông Sơn, Cổ Lôi, Vĩnh Ninh, Yên Ðịnh, Lương Giang. 3 châu bao gồm: châu Thanh Hóa gồm huyện Nga Lạc, huyện Tế Giang, huyện Yên Lạc, huyện Lỗi Giang; châu Ái gồm huyện Hà Trung, huyện Thống Bình, huyện Tống Giang, huyện Chi Nga; châu Cửu Chân gồm huyện Cổ Chiến, huyện Kết Thuế, huyện Duyên Giác, huyện Nông Cống.
Năm
[1397](/wiki/1397), [Trần Thuận Tông](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Thu%E1%BA%ADn_T%C3%B4ng) đổi làm trấn Thanh Đô, gồm 3 châu và 7 huyện: châu Thanh Hóa (gồm Nga Lạc, Tế Giang, Yên Lạc, Lỗi Giang); châu Ái (gồm: Hà Trung, Thống Bình, Tống Giang, Chi Nga);châu Cửu Chân (gồm: Cổ Chiến, Kết Thuế, Duyên Giác, Nông Cống); huyện Cổ Đằng; huyện Cổ Hoằng; huyện Đông Sơn; huyện Vĩnh Ninh; huyện Yên Định; huyện Lương Giang; huyện Cổ Lôi.
Năm
[1403](/wiki/1403), [Hồ Hán Thương](/wiki/H%E1%BB%93_H%C3%A1n_Th%C6%B0%C6%A1ng) đổi phủ Thanh Hóa thành phủ Thiên Xương. Sách [Ðại Nam nhất thống chí](/w/index.php?title=%C3%90%E1%BA%A1i_Nam_nh%E1%BA%A5t_th%E1%BB%91ng_ch%C3%AD&action=edit&redlink=1) ghi: *Phủ này (tức phủ Thiên Xương) cùng Cửu Chân và Ái Châu làm "tam phủ" gọi là Tây Ðô". Thời thuộc Minh, trấn Thanh Ðô đổi thành phủ Thanh Hóa (năm 1407 - theo Ðào Duy Anh)'*và *Thời thuộc Minh lại làm phủ Thanh Hóa, lãnh 4 châu là Cửu Chân, Ái Châu, Thanh Hóa, Quỳ Châu và 11 huyện. Trong đó, 11 huyện là Yên Ðịnh, Nông Cống, Vĩnh Ninh, Tống Giang, Cổ Ðằng, Nga Lạc, Lương Giang, Lỗi Giang, Ðông Sơn, Yên Lạc, Cổ Lôi* [[6]](#cite_note-lsth-6)
Sau khi
[nhà Hồ](/wiki/Nh%C3%A0_H%E1%BB%93) thất thủ, [nhà Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh) cai trị Đại Việt, lại đổi lại làm phủ Thanh Hóa như cũ, đặt thêm hai huyện: Lôi Dương, Thụy Nguyên. Về địa giới vẫn không đổi. [[6]](#cite_note-lsth-6)
Sau khi
[khởi nghĩa Lam Sơn](/wiki/Kh%E1%BB%9Fi_ngh%C4%A9a_Lam_S%C6%A1n) thắng lợi, nhà [hậu Lê](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%AA_s%C6%A1) cầm quyền. Năm Thuận Thiên thứ nhất (năm [1428](/wiki/1428)), [Lê Thái Tổ](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) chia nước làm 5 đạo, Thanh Hóa thuộc Hải Tây đạo, đến năm Quang Thuận thứ 7 (năm [1466](/wiki/1466)) đặt tên là Thừa Tuyên Thanh Hóa, năm Quang Thuận thứ 10 (năm 1469) lại đổi thành Thừa Tuyên Thanh Hoa, tên Thanh Hoa có từ đây. Thanh Hoa Thừa Tuyên theo "Thiên Nam dư hạ tập" lãnh 4 phủ, 16 huyện và 4 châu.
Thời
[Nhà Lê](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%AA_s%C6%A1), Thanh Hóa là thừa tuyên Thanh Hóa (Thanh Hoa), gồm phần đất tỉnh Thanh Hóa ngày nay và tỉnh Ninh Bình (thời kỳ đó là phủ Trường Yên, trực thuộc) và tỉnh [Hủa Phăn](/wiki/Huaphanh) (Sầm Nưa) của [Lào](/wiki/L%C3%A0o) (thời kỳ đó gọi là châu Sầm). Xứ Thanh Hoa thời nhà Lê với 6 phủ:
-
- Phủ Thiệu Thiên (Thiệu Hóa), nằm ở phía tây tây bắc xứ Thanh, có 8 huyện: Thụy Nguyên, Vĩnh Phúc (Vĩnh Lộc), Đông Sơn, Lôi Dương, Yên Định, Cẩm Thủy, Thạch Thành, Quảng Bình.
- Phủ Hà Trung phủ có 4 huyện: Hoằng Hóa, Thuần Lộc (Hậu Lộc), Nga Sơn, Tống Sơn.
- Phủ Tĩnh Gia có 3 huyện: Nông Cống, Ngọc Sơn, Quảng Xương.
- Phủ Thanh Đô có 4 châu và 1 huyện là huyện Thọ Xuân và các châu: Khai Na (Quan Da), Tàm (châu), Lương Chính (Lang Chánh),
[Sầm (châu)](/wiki/Xamneua)(nay thuộc Lào).
- Phủ Trường Yên, nay là một phần tỉnh Ninh Bình, có 3 huyện: Gia Viễn, Yên Mô, Yên Khang (Yên Khánh).
- Phủ Thiên Quan (Nho Quan), ở phía Tây Bắc xứ Thanh, giáp với trấn Sơn Tây và trấn Sơn Nam, nay thuộc các tỉnh
[Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)và [Hòa Bình](/wiki/H%C3%B2a_B%C3%ACnh), có 3 huyện: Phụng Hóa, Yên Hóa, Lạc Thổ (Lạc Sơn). [[7]](#cite_note-7)
Sau khi
[nhà Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n) lên nắm quyền, vào năm [Gia Long](/wiki/Gia_Long) thứ nhất (1802), đổi gọi là trấn Thanh Hóa. Năm [Minh Mệnh](/wiki/Minh_M%E1%BA%A1ng) thứ 12 ( [1831](/wiki/1831)), đổi trấn thành tỉnh, bắt đầu gọi là tỉnh Thanh Hoa (Hoa: tinh hoa). Đến năm [Thiệu Trị](/wiki/Thi%E1%BB%87u_Tr%E1%BB%8B) thứ nhất (1841), lại đổi thành tỉnh Thanh Hóa. Tên gọi Thanh Hóa không đổi từ đó cho tới ngày nay. [8]
### Thời kỳ hiện đại (sau năm
[1945](/wiki/1945) đến nay)[ [sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=8)]
Sau
[Cách mạng tháng Tám](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_th%C3%A1ng_T%C3%A1m) năm [1945](/wiki/1945), các cấp hành chính là châu, phủ, quận được bãi bỏ. Tỉnh Thanh Hóa lúc này có 21 đơn vị hành chính gồm [thị xã Thanh Hóa](/wiki/Thanh_H%C3%B3a_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) và 20 huyện: [Bá Thước](/wiki/B%C3%A1_Th%C6%B0%E1%BB%9Bc), [Cẩm Thủy](/wiki/C%E1%BA%A9m_Th%E1%BB%A7y), [Đông Sơn](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_S%C6%A1n,_Thanh_H%C3%B3a), [Hà Trung](/wiki/H%C3%A0_Trung), [Hậu Lộc](/wiki/H%E1%BA%ADu_L%E1%BB%99c), [Hoằng Hóa](/wiki/Ho%E1%BA%B1ng_H%C3%B3a), [Lang Chánh](/wiki/Lang_Ch%C3%A1nh), [Nga Sơn](/wiki/Nga_S%C6%A1n), [Ngọc Lặc](/wiki/Ng%E1%BB%8Dc_L%E1%BA%B7c), [Như Xuân](/wiki/Nh%C6%B0_Xu%C3%A2n), [Nông Cống](/wiki/N%C3%B4ng_C%E1%BB%91ng), [Quan Hóa](/wiki/Quan_H%C3%B3a), [Quảng Xương](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_X%C6%B0%C6%A1ng), [Thạch Thành](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_Th%C3%A0nh), [Thiệu Hóa](/wiki/Thi%E1%BB%87u_H%C3%B3a), [Thọ Xuân](/wiki/Th%E1%BB%8D_Xu%C3%A2n_(huy%E1%BB%87n)), [Thường Xuân](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_Xu%C3%A2n), [Tĩnh Gia](/wiki/T%C4%A9nh_Gia), [Vĩnh Lộc](/wiki/V%C4%A9nh_L%E1%BB%99c), [Yên Định](/wiki/Y%C3%AAn_%C4%90%E1%BB%8Bnh).
Ngày
[16 tháng 12](/wiki/16_th%C3%A1ng_12) năm [1964](/wiki/1964), huyện [Triệu Sơn](/wiki/Tri%E1%BB%87u_S%C6%A1n) được thành lập trên cơ sở tách 13 xã thuộc huyện [Thọ Xuân](/wiki/Th%E1%BB%8D_Xu%C3%A2n) và 20 xã thuộc huyện [Nông Cống](/wiki/N%C3%B4ng_C%E1%BB%91ng) [[9]](#cite_note-9)
Ngày
[5 tháng 7](/wiki/5_th%C3%A1ng_7) năm [1977](/wiki/1977), hợp nhất 2 huyện [Hà Trung](/wiki/H%C3%A0_Trung_(huy%E1%BB%87n)) và [Nga Sơn](/wiki/Nga_S%C6%A1n) thành huyện [Trung Sơn](/wiki/Trung_S%C6%A1n_(huy%E1%BB%87n)); hợp nhất 2 huyện [Vĩnh Lộc](/wiki/V%C4%A9nh_L%E1%BB%99c) và [Thạch Thành](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_Th%C3%A0nh) thành huyện [Vĩnh Thạch](/wiki/V%C4%A9nh_Th%E1%BA%A1ch_(huy%E1%BB%87n)); hợp nhất 2 huyện [Lang Chánh](/wiki/Lang_Ch%C3%A1nh) và [Ngọc Lặc](/wiki/Ng%E1%BB%8Dc_L%E1%BA%B7c) thành huyện [Lương Ngọc](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Ng%E1%BB%8Dc_(huy%E1%BB%87n)); hợp nhất huyện [Yên Định](/wiki/Y%C3%AAn_%C4%90%E1%BB%8Bnh) và 15 xã của huyện [Thiệu Hóa](/wiki/Thi%E1%BB%87u_H%C3%B3a) ở tả ngạn [sông Chu](/wiki/S%C3%B4ng_Chu) thành huyện [Thiệu Yên](/wiki/Thi%E1%BB%87u_Y%C3%AAn); hợp nhất huyện [Đông Sơn](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_S%C6%A1n,_Thanh_H%C3%B3a) và 16 xã còn lại của huyện [Thiệu Hóa](/wiki/Thi%E1%BB%87u_H%C3%B3a) ở hữu ngạn [sông Chu](/wiki/S%C3%B4ng_Chu) thành huyện [Đông Thiệu](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Thi%E1%BB%87u). [[10]](#cite_note-10)
Ngày
[18 tháng 12](/wiki/18_th%C3%A1ng_12) năm [1981](/wiki/1981), thành lập 2 thị xã [Bỉm Sơn](/wiki/B%E1%BB%89m_S%C6%A1n) (tách ra từ huyện [Trung Sơn](/wiki/Trung_S%C6%A1n_(huy%E1%BB%87n))) và [Sầm Sơn](/wiki/S%E1%BA%A7m_S%C6%A1n) (tách ra từ huyện [Quảng Xương](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_X%C6%B0%C6%A1ng)). [[11]](#cite_note-11)
Ngày
[30 tháng 8](/wiki/30_th%C3%A1ng_8) năm [1982](/wiki/1982), chia các huyện [Lương Ngọc](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Ng%E1%BB%8Dc_(huy%E1%BB%87n)), [Trung Sơn](/wiki/Trung_S%C6%A1n_(huy%E1%BB%87n)), [Vĩnh Thạch](/wiki/V%C4%A9nh_Th%E1%BA%A1ch_(huy%E1%BB%87n)) thành các huyện như cũ; đổi tên huyện [Đông Thiệu](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Thi%E1%BB%87u) thành huyện [Đông Sơn](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_S%C6%A1n,_Thanh_H%C3%B3a) nhưng vẫn giữ nguyên địa giới như cũ. [[12]](#cite_note-12)
Ngày
[1 tháng 5](/wiki/1_th%C3%A1ng_5) năm [1994](/wiki/1994), chuyển thị xã Thanh Hóa thành [thành phố Thanh Hóa](/wiki/Thanh_H%C3%B3a_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)). [[13]](#cite_note-13)
Ngày
[18 tháng 11](/wiki/18_th%C3%A1ng_11) năm [1996](/wiki/1996), chia huyện [Quan Hóa](/wiki/Quan_H%C3%B3a) thành 3 huyện [Mường Lát](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_L%C3%A1t), [Quan Hóa](/wiki/Quan_H%C3%B3a) và [Quan Sơn](/wiki/Quan_S%C6%A1n) và chia huyện [Như Xuân](/wiki/Nh%C6%B0_Xu%C3%A2n) thành 2 huyện [Như Thanh](/wiki/Nh%C6%B0_Thanh) và [Như Xuân](/wiki/Nh%C6%B0_Xu%C3%A2n); tái lập huyện Thiệu Hóa trên cơ sở tách 16 xã thuộc huyện [Đông Sơn](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_S%C6%A1n,_Thanh_H%C3%B3a) ở hữu ngạn [sông Chu](/wiki/S%C3%B4ng_Chu) và 15 xã thuộc huyện [Thiệu Yên](/wiki/Thi%E1%BB%87u_Y%C3%AAn) ở tả ngạn [sông Chu](/wiki/S%C3%B4ng_Chu); đổi tên huyện [Thiệu Yên](/wiki/Thi%E1%BB%87u_Y%C3%AAn) thành huyện [Yên Định](/wiki/Y%C3%AAn_%C4%90%E1%BB%8Bnh). [[14]](#cite_note-14)
Ngày
[19 tháng 4](/wiki/19_th%C3%A1ng_4) năm [2017](/wiki/2017), chuyển thị xã Sầm Sơn thành [thành phố Sầm Sơn](/wiki/S%E1%BA%A7m_S%C6%A1n) . [15]
## Dân cư[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=9)]
Theo kết quả điều tra dân số năm 2009, Thanh Hóa có 3.400.239 người, đứng thứ ba Việt Nam, chỉ sau Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội.
[[16]](#cite_note-Dtr-16)
Trong tổng dân số năm 2009, nữ giới có 1.717.067 người, dân số thành thị là 354.880 người, chiếm 23,5% dân số toàn tỉnh. Mật độ dân số vào loại trung bình: giảm từ 310 người/km² (năm 1999) xuống 305 người/km² (năm 2009). Tỉ số giới tính (số nam trên 100 nữ) tăng từ 95,6% (năm 1999) lên 98,0% (năm 2009), tương đương với mức chung của cả nước.
[[16]](#cite_note-Dtr-16)
Thanh Hóa là tỉnh có nhiều dân tộc sinh sống, nhưng chủ yếu có 7 dân tộc là
[Kinh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t), [Mường](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C6%B0%E1%BB%9Dng), [Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i), [Thổ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%E1%BB%95), [Dao](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Dao), [Mông](/wiki/H%27M%C3%B4ng), [Khơ Mú](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kh%C6%A1_M%C3%BA). Người Kinh chiếm phần lớn dân số của tỉnh và có địa bàn phân bố rộng khắp, các dân tộc khác có dân số và địa bạn sống thu hẹp hơn.
|Dân số các dân tộc chủ yếu
|
tỉnh Thanh Hóa
|Kinh||Mường||Thổ||Khơ Mú||Thái||Mông||Dao|
|Dân số (người)||2.898.311||328.744||8.980||607||210.908||15.325||5.077|
|Địa bàn cư trú||Khắp tỉnh||Các huyện:
|[Như Xuân](/wiki/Nh%C6%B0_Xu%C3%A2n)
bản Suối Lách, xã Mường Chanh,
[Mường Lát](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_L%C3%A1t) [Quan Hóa](/wiki/Quan_H%C3%B3a), [Quan Sơn](/wiki/Quan_S%C6%A1n), [Bá Thước](/wiki/B%C3%A1_Th%C6%B0%E1%BB%9Bc), [Lang Chánh](/wiki/Lang_Ch%C3%A1nh) **Nguồn**: Tổng cục Thống kê Việt Nam [[17]](#cite_note-17)
## Chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=10)]
Cơ quan lãnh đạo cao nhất về mặt chính trị của tỉnh hiện nay là
**Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa**, hay **Đảng ủy tỉnh Thanh Hóa**, hoặc đơn giản hơn là **Tỉnh ủy Thanh Hóa**. Đứng đầu Tỉnh ủy là Bí thư Tỉnh ủy và thường là ủy viên [Ban chấp hành Trung ương Đảng](/wiki/Ban_Ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam).
Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa được thành lập ngày 29/7/1930 do ủy viên
[Xứ ủy Bắc Kỳ](/w/index.php?title=X%E1%BB%A9_%E1%BB%A7y_B%E1%BA%AFc_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) [Nguyễn Doãn Chấp](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_Do%C3%A3n_Ch%E1%BA%A5p&action=edit&redlink=1) chỉ đạo Hội nghị thành lập theo quyết định của Xứ ủy. Đảng bộ gồm 3 [chi bộ Hàm Hạ](/w/index.php?title=H%C3%A0m_H%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1), [chi bộ Thiệu Hóa](/wiki/Thi%E1%BB%87u_H%C3%B3a), [chi bộ Thọ Xuân](/wiki/Th%E1%BB%8D_Xu%C3%A2n), Hội nghị đã bầu ra tỉnh ủy gồm 3 ủy viên do [Lê Thế Long](/w/index.php?title=L%C3%AA_Th%E1%BA%BF_Long&action=edit&redlink=1) làm Bí thư.
Trong giai đoạn từ 1931-1945 Tỉnh ủy Thanh Hòa nhiều lần bị
[thực dân Pháp](/wiki/Th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_Ph%C3%A1p) khủng bố, giải thể rồi lại thành lập.
Từ 1945-1954 Tỉnh ủy hoạt động trên địa bàn tỉnh trừ khu vực ven biển vẫn do Pháp kiểm soát. Trong giai đoạn này, Tỉnh ủy đã lãnh đạo công tác tổ chức quần chúng để trở thành hậu phương vững chắc cho
[chiến khu Việt Bắc](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_khu_Vi%E1%BB%87t_B%E1%BA%AFc), vận động hàng vạn người dân Thanh Hóa chiến đấu hoặc làm dân công cho chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, góp phần thành công [chiến dịch Điện Biên Phủ](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7).
Từ 1954-1975 Thanh Hóa là khu vực hứng chịu bom của Hoa Kỳ đầu tiên trên miền Bắc. Đặc biệt
[tuyến đường sắt](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BA%AFt_Vi%E1%BB%87t_Nam) vào Nam bị Hoa Kỳ [oanh kích](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Linebacker) liên tục. Sau năm 1973 [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) chấm dứt không kích, Tỉnh ủy lãnh đạo nhân dân Thanh Hòa bắt tay vào công cuộc tái thiết.
Tỉnh ủy Thanh Hóa nằm trong số ít không bị sát nhập hay chia tách trong giai đoạn kháng chiến và thời kỳ sau này.
### Các đời Bí thư Tỉnh ủy[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=11)]
#### Giai đoạn 1930-1948[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=12)]
|STT||Tên||Nhiệm kỳ||Chức vụ||Ghi chú|
|1||
|[Ngô Đức Mậu](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_%C4%90%E1%BB%A9c_M%E1%BA%ADu&action=edit&redlink=1) [Trịnh Huy Quang](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Bnh_Huy_Quang&action=edit&redlink=1) [Lê Chủ](/w/index.php?title=L%C3%AA_Ch%E1%BB%A7&action=edit&redlink=1) [Lê Huy Toán](/w/index.php?title=L%C3%AA_Huy_To%C3%A1n&action=edit&redlink=1) [Trần Bảo](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_B%E1%BA%A3o&action=edit&redlink=1) [Lê Huy Toán](/w/index.php?title=L%C3%AA_Huy_To%C3%A1n&action=edit&redlink=1) [Trần Hoạt](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_Ho%E1%BA%A1t&action=edit&redlink=1) [Nghiêm Quý Ngãi](/w/index.php?title=Nghi%C3%AAm_Qu%C3%BD_Ng%C3%A3i&action=edit&redlink=1) [Lê Tất Đắc](/wiki/L%C3%AA_T%E1%BA%A5t_%C4%90%E1%BA%AFc) [Tố Hữu](/wiki/T%E1%BB%91_H%E1%BB%AFu) [Lê Tất Đắc](/wiki/L%C3%AA_T%E1%BA%A5t_%C4%90%E1%BA%AFc) [Tố Hữu](/wiki/T%E1%BB%91_H%E1%BB%AFu) [Hồ Viết Thắng](/wiki/H%E1%BB%93_Vi%E1%BA%BFt_Th%E1%BA%AFng)
#### Giai đoạn 1948-nay[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=13)]
|STT||Đại hội Đảng bộ||Tên||Nhiệm kỳ||Ghi chú|
|1||I||
|[Bùi Đạt](/w/index.php?title=B%C3%B9i_%C4%90%E1%BA%A1t&action=edit&redlink=1) [Nguyễn Văn Thân](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_Th%C3%A2n) [Đặng Thí](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Th%C3%AD) [Trần Hữu Duyệt](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_H%E1%BB%AFu_Duy%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1) [Võ Nguyên Lượng](/w/index.php?title=V%C3%B5_Nguy%C3%AAn_L%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1) [Ngô Thuyền](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Thuy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) [Nguyễn Trọng Vĩnh](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Tr%E1%BB%8Dng_V%C4%A9nh) [Ngô Thuyền](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Thuy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) [Võ Nguyên Lượng](/w/index.php?title=V%C3%B5_Nguy%C3%AAn_L%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1) [Lê Thế Sơn](/w/index.php?title=L%C3%AA_Th%E1%BA%BF_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1) [Hoàng Văn Hiều](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_V%C4%83n_Hi%E1%BB%81u&action=edit&redlink=1) [Hà Trọng Hòa](/w/index.php?title=H%C3%A0_Tr%E1%BB%8Dng_H%C3%B2a&action=edit&redlink=1) [Lê Huy Ngọ](/wiki/L%C3%AA_Huy_Ng%E1%BB%8D) [Lê Văn Tu](/w/index.php?title=L%C3%AA_V%C4%83n_Tu&action=edit&redlink=1) [Trịnh Trọng Quyền](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Bnh_Tr%E1%BB%8Dng_Quy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) [Phạm Văn Tích](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_V%C4%83n_T%C3%ADch) [Nguyễn Văn Lợi](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_L%E1%BB%A3i) [Mai Văn Ninh](/wiki/Mai_V%C4%83n_Ninh) [Trịnh Văn Chiến](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_V%C4%83n_Chi%E1%BA%BFn)
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=14)]
Thanh Hóa có 27 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm 2 thành phố, 1 thị xã và 24 huyện, chia thành 573 xã, 34 phường và 28 thị trấn.
[[18]](#cite_note-18)
|Danh sách các đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Thanh Hóa|
|
|
|435.298
|20 phường, 17 xã |150.902
|8 phường, 3 xã Thị xã (1) |54.148
|6 phường, 2 xã Huyện (24) |96.412
|1 thị trấn, 22 xã |100.425
|1 thị trấn, 19 xã |102.765
|1 thị trấn, 14 xã |107.798
|1 thị trấn, 24 xã |165.470
|1 thị trấn, 26 xã |246.309
|1 thị trấn, 42 xã |45.417
|1 thị trấn, 10 xã |33.614
|1 thị trấn, 8 xã |135.805
|1 thị trấn, 26 xã |
|
|129.119
|1 thị trấn, 21 xã |85.152
|1 thị trấn, 16 xã |64.303
|1 thị trấn, 17 xã |183.074
|1 thị trấn, 31 xã |43.855
|1 thị trấn, 17 xã |35.428
|1 thị trấn, 12 xã |256.351
|1 thị trấn, 29 xã |136.264
|2 thị trấn, 26 xã |176.994
|1 thị trấn, 27 xã |213.066
|3 thị trấn, 38 xã |83.241
|1 thị trấn, 16 xã |214.420
|1 thị trấn, 33 xã |195.286
|1 thị trấn, 35 xã |80.227
|1 thị trấn, 15 xã |155.112
|2 thị trấn, 27 xã
## Văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=15)]
### Văn hóa, văn nghệ dân gian[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=16)]
Tại Thanh Hóa có nhiều hình thức văn hóa truyền thống, phần nhiều vẫn còn tồn tại và đang được phát huy. Về dân ca, dân vũ, được nhiều người biết đến nhất là các làn điệu
[hò sông Mã](/wiki/H%C3%B2_s%C3%B4ng_M%C3%A3), [dân ca, dân vũ Đông Anh](/wiki/D%C3%A2n_ca,_d%C3%A2n_v%C5%A9_%C4%90%C3%B4ng_Anh), [trò diễn Xuân Phả](/w/index.php?title=Tr%C3%B2_di%E1%BB%85n_Xu%C3%A2n_Ph%E1%BA%A3&action=edit&redlink=1). Ngoài ra còn có [ca trù](/wiki/Ca_tr%C3%B9), [hát xoan](/wiki/H%C3%A1t_xoan)... Các dân tộc ít người cũng có nhiều loại hình văn nghệ dân gian khá đa dạng như hát [xường](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1) của người Mường, [khắp](/w/index.php?title=Kh%E1%BA%AFp&action=edit&redlink=1) của người Thái...
Kho tàng truyện cổ cũng khá đặc sắc như truyện cổ về sự tích về các ngọn núi, truyện dân gian của ngư dân ven biển Hậu Lộc, Sầm Sơn, Tĩnh Gia. Đặc biệt là các sự tích về nguồn gốc dân tộc Mường.
Các lễ hội cũng rất đặc sắc như
[lễ hội Pôồn Pôông](/wiki/L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_P%C3%B4%E1%BB%93n_P%C3%B4%C3%B4ng) của người Mường, lễ hội cầu ngư, lễ hội đền Sòng...
### Văn nghệ đương đại[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=17)]
Văn nghệ thời kì sau
[cách mạng tháng Tám](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_th%C3%A1ng_T%C3%A1m) ở Thanh Hóa có các nhà thơ [Hồng Nguyên](/w/index.php?title=H%E1%BB%93ng_Nguy%C3%AAn_(nh%C3%A0_th%C6%A1)&action=edit&redlink=1), [Hữu Loan](/wiki/H%E1%BB%AFu_Loan), [Nguyễn Bao](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_Bao&action=edit&redlink=1), [Nguyễn Duy](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Duy_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)), nhà văn [Triệu Bôn](/wiki/Tri%E1%BB%87u_B%C3%B4n)... Trong thời kì [chiến tranh chống Mỹ](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam) những năm 1960-1975, địa danh Hàm Rồng là đề tài của nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật.
Những năm thời kỳ
[đổi mới](/wiki/%C4%90%E1%BB%95i_m%E1%BB%9Bi) có [Phùng Gia Lộc](/wiki/Ph%C3%B9ng_Gia_L%E1%BB%99c) là tên tuổi nổi bật viết về nông thôn Thanh Hóa, trong đó **Cái đêm hôm ấy... đêm gì** [[1]](http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/Phong-su-Ky-su/114622/Phung-Gia-Loc---Cai-dem-hom-ay-dem-gi.html) là bút ký gây được tiếng vang trên văn đàn nước nhà.
Một số tác phẩm thơ viết về quê hương Thanh Hóa như:
*Về lại xứ Thanh* (Phan Quế), *Về với Sầm Sơn* (Hà Hồng Kỳ), *Quê Mẹ* (Lưu Đình Long), *Quê tôi đấy - Xứ Thanh!* (Văn Công Hùng), *Dô tả, dô tà* (Mạnh Lê), *Mẹ Tơm* (Tố Hữu), *Trụ cầu Hàm Rồng* (Mã Giang Lân).Đường Về Xứ Thanh (Anh Thơ),Quê Tôi Thanh Hoá ()
Một số tác phẩm âm nhạc viết về quê hương Thanh Hóa như:
*Chào sông Mã anh hùng* (Xuân Giao)...
## Giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=18)]
Thanh Hóa nổi tiếng hiếu học từ xưa, quê hương của nhiều nho sĩ. Trong thời kì phong kiến Thanh Hóa có 2 trạng nguyên, hàng trăm tiến sĩ, bảng nhãn, thám hoa (xếp thứ 7 toàn quốc sau Bắc Ninh, Hải Dương, Hà Nội, Nam Định,Hải Phòng, Hưng Yên).
[[19]](#cite_note-19)
Nền giáo dục hiện tại của Thanh Hóa cũng luôn được xem là cái nôi nhân tài của Việt Nam. Năm 2008, trong kì thi tuyển sinh Cao đẳng và Đại học, Thanh Hóa có nhiều thủ khoa nhất nước.
[[20]](#cite_note-20)
Trên địa bàn Thanh Hóa đến năm 2014 có 2 trường đại học công lập là:
[Đại học Hồng Đức](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dc_H%E1%BB%93ng_%C4%90%E1%BB%A9c), [Đại học VH - TT - DL Thanh Hóa](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_V%C4%83n_h%C3%B3a,_Th%E1%BB%83_thao_v%C3%A0_Du_l%E1%BB%8Bch_Thanh_H%C3%B3a). Ngoài ra còn có nhiều cơ sở phân hiệu và hợp tác đào tạo vùng của các trường Đại học khác trong và ngoài nước: Đại học Công nghiệp TP.HCM, Đại học Y Hà Nội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đại học Công nghiệp Hà Nôi, đại học Nông lâm Thái Nguyên,... Tỉnh Thanh Hóa cũng có tới 11 trường cao đẳng và cao đẳng nghề, 18 trường trung cấp và trung cấp nghề, 1 trường dự bị đại học. *(Xem thêm tại Danh sách trường đại học, cao đẳng và trung cấp tại Thanh Hóa)*....
## Thể thao[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=19)]
Thanh Hóa là tỉnh có truyền thống về các môn thể thao nhiều môn thể thao. Kết thúc năm 2014 thể thao Thanh Hóa xếp 4/65 tại đại hội thể dục thể thao toàn Việt Nam dành cho toàn bộ 63 tỉnh thành và 2 ngành lớn quân đội, an ninh
. [21]
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=20)]
### Công nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=21)]
Theo số liệu của tổng cục thống kê, trong 6 tháng đầu năm 2009, chỉ số phát triển công nghiệp của toàn tỉnh tăng 8,2%, đây là mức tăng cao so với mức tăng bình quân của cả nước là 4,6% (trong đó TP Hồ Chí Minh và Hà Nội chỉ tăng ở mức thấp là 0,4% và 2,7%).
Trong bảng xếp hạng về [22] [Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_n%C4%83ng_l%E1%BB%B1c_c%E1%BA%A1nh_tranh_c%E1%BA%A5p_t%E1%BB%89nh)của Việt Nam năm 2011, tỉnh Thanh Hóa xếp ở vị trí thứ 24/63 tỉnh thành. [[23]](#cite_note-23)
Tính đến thời điểm năm 2009, Thanh Hóa có 5 khu công nghiệp tập trung và phân tán:
[Khu công nghiệp Bỉm Sơn - Thị xã Bỉm Sơn](http://www.khucongnghiepbimson.com.vn/)
- Khu công nghiệp Nghi Sơn (nằm trong
[Khu kinh tế Nghi Sơn](/wiki/Khu_kinh_t%E1%BA%BF_Nghi_S%C6%A1n)) - Huyện Tĩnh Gia
- Khu công nghiệp Lễ Môn - Thành phố Thanh Hóa
- Khu công nghiệp Đình Hương (Tây Bắc Ga) - Thành phố Thanh Hóa
- Khu công nghiệp Lam Sơn - Huyện Thọ Xuân
- Khu công nghiệp Hoàng Long - TP Thanh Hóa
- Khu công nghiệp FLC Hoàng Long - TP Thanh Hóa.
Hiện tại Thanh Hóa đang xây dựng khu kinh tế Nghi Sơn. Khu kinh tế này được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định thành lập và ban hành quy chế hoạt động số 102/2006/QĐ-TTg ngày 15 tháng 5 năm 2006. Khu kinh tế này nằm ở phía Nam của tỉnh Thanh Hóa, cách Hà Nội 200 km, có đường bộ và đường sắt quốc gia chạy qua, có cảng biển nước sâu cho tàu có tải trọng đến 30.000 DWT cập bến. Khu kinh tế Nghi Sơn là một trung tâm động lực của vùng
[Nam Thanh Bắc Nghệ](/wiki/Nam_Thanh_B%E1%BA%AFc_Ngh%E1%BB%87) đang được quy hoạch, cũng được đánh giá là trọng điểm phát triển phía Nam của [vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ](/wiki/V%C3%B9ng_kinh_t%E1%BA%BF_tr%E1%BB%8Dng_%C4%91i%E1%BB%83m_B%E1%BA%AFc_b%E1%BB%99), đồng thời là cầu nối giữa vùng [Bắc Bộ](/wiki/B%E1%BA%AFc_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam) với [Trung Bộ](/wiki/Mi%E1%BB%81n_Trung_(Vi%E1%BB%87t_Nam)), với thị trường Nam Lào và Đông Bắc Thái Lan.
### Nông nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=22)]
Thống kê đến năm 2004, toàn tỉnh có 239.842 ha đất nông nghiệp (chiếm 21,6% diện tích đất tự nhiên toàn tỉnh)
đang được sử dụng khai thác. [24]
- Năm 2013, tổng sản lượng lương thực cả tỉnh đạt 1,65 triệu tấn
. [[25]](#cite_note-25)
- Năm 2014, tổng sản lượng nông nghiệp cả tỉnh đạt 1,737 triệu tấn
. [[26]](#cite_note-snnptnt.thanhhoa.gov.vn-26)
### Lâm nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=23)]
Theo số liệu thống kê năm 2014 toàn tỉnh Thanh Hóa có diện tích đất lâm nghiệp 626.576,1 ha
. Diện tích che phủ rừng tới năm 2013 đạt 51%. Tài nguyên giá trị thực vật của rừng Thanh Hóa rất đa dạng sinh học về bảo tồn nghiên cứu cũng như giàu tiềm năng khoang nuôi tái sinh phục hồi các loài cây bản địa có giá trị cao: lát, [27] [pơ mu](/wiki/P%C6%A1_mu), [sa mu](/wiki/Sa_mu), [lim xanh](/wiki/Lim_xanh), táu, sến, [vàng tâm](/wiki/V%C3%A0ng_t%C3%A2m), giổi, de, [chò chỉ](/wiki/Ch%C3%B2_ch%E1%BB%89)... Các loại thuộc tre nứa gồm có: luồng, nứa, vầu, giang, tre,... Ngoài ra nguồn lâm sản ngoài gỗ còn có: mây, song, dược liệu, quế, cánh kiến đỏ... Rừng trồng phát triển kinh tế có các loại cây lâm nghiệp: luồng, [thông nhựa](/wiki/Th%C3%B4ng_nh%E1%BB%B1a), mỡ, bạch đàn, phi lao, quế, cao su. Thanh Hóa là tỉnh có diện tích luồng lớn nhất trong cả nước với diện tích trên 71.000 ha (chiếm 55% diện tích luồng toàn Việt Nam) . [[28]](#cite_note-28)
Phát triển lâm nghiệp tổng hợp của Thanh Hóa theo xu hướng kết hợp bảo tồn, nghiên cứu, giáo dục và du lịch sinh thái có các khu rừng đặc dụng:
[vườn quốc gia Bến En](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_B%E1%BA%BFn_En), [vườn quốc gia Cúc Phương](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_C%C3%BAc_Ph%C6%B0%C6%A1ng) (địa phận huyện [Thạch Thành](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_Th%C3%A0nh)), [khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông](/wiki/Khu_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_P%C3%B9_Lu%C3%B4ng), [khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hu](/wiki/Khu_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_P%C3%B9_Hu), [khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên](/wiki/Khu_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Xu%C3%A2n_Li%C3%AAn), khu sinh thái đảo Hòn Mê. Lâm nghiệp Thanh Hóa cũng phát triển đa dạng hơn với nghề chăn nuôi động vật hoang dã: Hươu, nai, gấu, hổ . [29]
### Ngư nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=24)]
Thanh Hóa có 102 km
bờ biển và vùng lãnh hải rộng 17.000 km², với những bãi cá, bãi tôm có trữ lượng lớn. Dọc bờ biển có 5 cửa lạch lớn, thuận lợi cho tàu thuyền ra vào. Tính đến năm 2014 tỉnh Thanh Hóa có 7308 tàu đáng bắt cá ngoài khơi [24] . [[26]](#cite_note-snnptnt.thanhhoa.gov.vn-26)
### Dịch vụ[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=25) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=25)]
#### Ngân hàng[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=26) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=26)]
Bên cạnh Ngân hàng Nhà nước, hệ thống ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh gồm Ngân hàng Công thương, Ngân hàng Đầu tư Phát triển, Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT, Ngân hàng Chính sách. Hiện nay, các
[ngân hàng](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng) đang thực hiện đổi mới và đa dạng hóa các hình thức huy động vốn, áp dụng các công nghệ tiên tiến trong việc chuyển phát nhanh, thanh toán liên ngân hàng, thanh toán quốc tế bảo đảm an toàn và hiệu quả. Tổng nguồn vốn huy động tín dụng hàng năm đạt trên 3.000 tỷ đồng, tổng dư nợ năm 2002 đạt trên 4.000 tỷ đồng, tăng 20% so với năm 2001.
#### Thương mại dịch vụ[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=27) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=27)]
Trong quá trình thực hiện công cuộc đổi mới, thương mại Thanh Hóa đã có bước phát triển quan trọng. Trên địa bàn đã hình thành hệ thống bán buôn, bán lẻ với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế, tạo điều kiện lưu thông thuận tiện hàng hóa phục vụ nhu cầu đời sống, sinh hoạt và sản xuất của nhân dân. Kim ngạch xuất khẩu tăng đều qua các năm, năm 2000 đạt trên 30 triệu USD, năm 2001 đạt 43 triệu USD và năm 2002 đạt 58 triệu USD. Thị trường xuất khẩu ngày càng được mở rộng, bên cạnh thị trường
[Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81), một số doanh nghiệp đã xuất khẩu sang [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [Châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u). Những mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của tỉnh là: [nông sản](/wiki/N%C3%B4ng_s%E1%BA%A3n) (lạc, vừng, dưa chuột, hạt kê, ớt, hạt tiêu, cà phê...), [hải sản](/wiki/H%E1%BA%A3i_s%E1%BA%A3n) (tôm, cua, mực khô, rau câu), hàng da giày, may mặc, hàng thủ công mỹ nghệ (các sản phẩm mây tre, sơn mài, chiếu cói...), đá ốp lát, quặng crôm...
## Giao thông[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=28) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=28)]
Thanh Hóa là một trong những tỉnh có đầy đủ hệ thống giao thông cơ bản: đường sắt, đường bộ, đường thủy và đường hàng không. Trên toàn tỉnh có 8 ga tàu hỏa là: Bỉm Sơn, Đò Lèn, Nghĩa Trang, Hàm Rồng, Thanh Hóa, Yên Thái, Minh Khôi, Thị Long, trong đó có một ga chính trong tuyến
[đường sắt Bắc Nam](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BA%AFt_B%E1%BA%AFc_Nam) là [ga Thanh Hóa](/wiki/Ga_Thanh_H%C3%B3a). Có 6 tuyến đường bộ huyết mạch của Việt Nam: [quốc lộ 1A](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_1A), [quốc lộ 10](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_10), [quốc lộ 15](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_15), [quốc lộ 45](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_45), [quốc lộ 47](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_47), [quốc lộ 217](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_217) và [đường Hồ Chí Minh](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)), xa lộ xuyên Á ( [AH1](/wiki/AH1)) chạy qua Thanh Hóa trên quốc lộ 1A với chiều dài 98,8 km. Đường thủy của Thanh Hóa có đường thủy nội địa với 697,5 km ; đường hàng hải có cảng nước sâu Nghi Sơn có khả năng đón tàu hàng hải quốc tế có tải trọng tới 50.000 [30] [DWT](/w/index.php?title=DWT&action=edit&redlink=1) . Đường hàng không của tỉnh Thanh Hóa đang khai thác vận tải hàng không dân dụng bằng [[31]](#cite_note-31) [sân bay Thọ Xuân](/wiki/C%E1%BA%A3ng_h%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_Th%E1%BB%8D_Xu%C3%A2n).
Vận tải công cộng, đến năm 2014, Thanh Hóa đã phát triển mạng lưới xe buýt gồm 18 tuyến ở khu vực đồng bằng và một phần các huyện miền núi trong tỉnh.
[[32]](#cite_note-XBTH1-32)
- Tuyến số 1:
[Ga Thanh Hóa](/wiki/Ga_Thanh_H%C3%B3a)- [Sầm Sơn](/wiki/S%E1%BA%A7m_S%C6%A1n)- Cảng Hới
- Tuyến số 2:
[Vĩnh Lộc](/wiki/V%C4%A9nh_L%E1%BB%99c)- Ngã ba Kiểu - [Vạn Hà](/wiki/V%E1%BA%A1n_H%C3%A0)- TP. Thanh Hóa - Sầm Sơn
- Tuyến số 3:
[Thiệu Dương](/wiki/Thi%E1%BB%87u_D%C6%B0%C6%A1ng)- [Lưu Vệ](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_X%C6%B0%C6%A1ng_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n))- Chợ Kho - [Khu kinh tế Nghi Sơn](/wiki/Khu_kinh_t%E1%BA%BF_Nghi_S%C6%A1n)- Cầu Hổ
- Tuyến số 4:
[Đại học Hồng Đức](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_H%E1%BB%93ng_%C4%90%E1%BB%A9c)- [Chợ Vườn Hoa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A3_V%C6%B0%E1%BB%9Dn_Hoa&action=edit&redlink=1)- [Giắt](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_Tri%E1%BB%87u_S%C6%A1n)- [Dân Lực](/wiki/D%C3%A2n_L%E1%BB%B1c)- [Sao Vàng](/wiki/Sao_V%C3%A0ng) [Lam Sơn](/wiki/Lam_S%C6%A1n_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n))- [Thường Xuân](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_Xu%C3%A2n)
- Tuyến số 5:
[Bỉm Sơn](/wiki/B%E1%BB%89m_S%C6%A1n)- Đại học Hồng Đức:
- Tuyến số 6:
[Hoằng Phụ](/wiki/Ho%E1%BA%B1ng_Ph%E1%BB%A5)- [Bút Sơn](/wiki/B%C3%BAt_S%C6%A1n)- [Hoằng Quang](/wiki/Ho%E1%BA%B1ng_Quang)- TP. Thanh Hóa
- Tuyến số 7: TP. Thanh Hóa -
[Hà Trung](/wiki/H%C3%A0_Trung_(huy%E1%BB%87n))- [Nga Sơn](/wiki/Nga_S%C6%A1n)
- Tuyến số 8: TP. Thanh Hóa - Hà Trung - Vĩnh Lộc -
[Thạch Thành](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_Th%C3%A0nh)
- Tuyến số 9: TP. Thanh Hóa - Ngã ba Chè -
[Thiệu Toán](/wiki/Thi%E1%BB%87u_To%C3%A1n)- [Thị trấn Thọ Xuân](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_Th%E1%BB%8D_Xu%C3%A2n)- [đền thờ Lê Hoàn](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_th%E1%BB%9D_L%C3%AA_Ho%C3%A0n)
- Tuyến số 10: TP. Thanh Hóa - Dân Lực - Thị trấn Thọ Xuân - Tứ Trụ -
[Lam Kinh](/wiki/Lam_Kinh)
- Tuyến số 10 kéo dài: Đại học Hồng Đức - TP Thanh Hóa - Dân Lực - Thị trấn Thọ Xuân - Lam Kinh - Ba Si - Đường Hồ Chí Minh - TT Ngọc Lặc - BX Ngọc Lặc
- Tuyến số 11: TP. Thanh Hóa -
[Hậu Lộc](/wiki/H%E1%BA%ADu_L%E1%BB%99c)- [Ngư Lộc](/wiki/Ng%C6%B0_L%E1%BB%99c)- [Đa Lộc](/wiki/%C4%90a_L%E1%BB%99c)
- Tuyến số 12:
[Làng cổ Đông Sơn](/wiki/L%C3%A0ng_%C4%90%C3%B4ng_S%C6%A1n)- Bờ Hồ - Bến xe phía Nam - Lưu Vệ - Đường Thanh Niên - Khu Sô Tô
- Tuyến số 13:
[Hoằng Trường](/wiki/Ho%E1%BA%B1ng_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)- [Nam Ngạn](/wiki/Nam_Ng%E1%BA%A1n)- Bờ Hồ - [Nhồi](/wiki/An_Ho%E1%BA%A1ch)- [Tân Ninh](/wiki/T%C3%A2n_Ninh)
- Tuyến số 14: Bến xe Sầm Sơn - Khu sinh thái
[Quảng Cư](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_C%C6%B0)
- Tuyến số 15: TP. Thanh Hóa - Chợ Kho -
[Nông Cống](/wiki/N%C3%B4ng_C%E1%BB%91ng)
- Tuyến số 16: TP. Thanh Hóa - Nông Cống -
[Như Thanh](/wiki/Nh%C6%B0_Thanh)
- Tuyến số 17:
[Hợp Lý](/wiki/H%E1%BB%A3p_L%C3%BD)- Sim - Giắt - TP. Thanh Hóa - Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh (chi nhánh Thanh Hóa)
- Tuyến số 18:
[Thiệu Duy](/wiki/Thi%E1%BB%87u_Duy)- [Vạn Hà](/wiki/V%E1%BA%A1n_H%C3%A0)- TP. Thanh Hóa - Ngã ba đường tránh phía Nam thành phố.
- Tuyến số 20: Trại 5 - Kiểu - Chợ Tây Thành -Cầu quán nam
## Du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=29) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=29)]
Thanh Hóa là tỉnh có tiềm năng về du lịch. Năm 2007 du lịch Thanh Hóa năm đón tiếp gần 1,7 triệu lượt khách, chủ yếu là khách trong nước đến tham quan nghỉ mát tại đô thị du lịch biển
[Sầm Sơn](/wiki/S%E1%BA%A7m_S%C6%A1n).
Hiện tại, tỉnh Thanh Hóa xác định đưa du lịch thành ngành kinh tế quan trọng. Tỉnh đã thực hiện quy hoạch hạ tầng, nâng cao năng lực cạnh tranh du lịch. Năm 2007, Thanh Hóa phối hợp với
[Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i), [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh), [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An), [Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF) trong chương trình "Hành trình một nghìn năm các kinh đô Việt Nam". Phối hợp cùng [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An) và [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) lập định hướng quy hoạch vùng du lịch trọng điểm [Bắc Trung Bộ](/wiki/B%E1%BA%AFc_Trung_B%E1%BB%99_(Vi%E1%BB%87t_Nam)).
Các khu du lịch, di tích lịch sử và danh thắng nổi tiếng của tỉnh:
- Các khu du lịch biển: Bãi biển
[Sầm Sơn](/wiki/S%E1%BA%A7m_S%C6%A1n), [Bãi biển Hải Hòa](/wiki/B%C3%A3i_bi%E1%BB%83n_H%E1%BA%A3i_H%C3%B2a), [Biển Hải Tiến](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_H%E1%BA%A3i_Ti%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1)
- Các khu bảo tồn thiên nhiên:
-
[Vườn quốc gia Bến En](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_B%E1%BA%BFn_En): Thuộc huyện [Như Thanh](/wiki/Nh%C6%B0_Thanh)cách thành phố Thanh Hóa 36 km về phía Tây Nam, rộng 16,634 [ha](/wiki/Hecta)với những cây lim ngàn tuổi, lát hoa, chò chỉ, ngù hương, săng lẻ... và nhiều loài thú như voi, gấu, hổ, khỉ... [Vườn quốc gia Cúc Phương](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_C%C3%BAc_Ph%C6%B0%C6%A1ng): một phần thuộc huyện Thạch Thành.
- Các khu bảo tồn:
[Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hu](/wiki/Khu_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_P%C3%B9_Hu), [Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông](/wiki/Khu_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_P%C3%B9_Lu%C3%B4ng), [Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên](/wiki/Khu_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Xu%C3%A2n_Li%C3%AAn), [Khu bảo tồn thiên nhiên rừng sến Tam Quy](/wiki/Khu_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_r%E1%BB%ABng_s%E1%BA%BFn_Tam_Quy).
-
[Suối cá thần](/wiki/Su%E1%BB%91i_C%C3%A1_th%E1%BA%A7n)Cẩm Lương: Thuộc làng Ngọc, xã Cẩm Lương, huyện [Cẩm Thủy](/wiki/C%E1%BA%A9m_Th%E1%BB%A7y), cách thành phố Thanh Hóa hơn 70 km về phía Tây, là suối cá tự nhiên và ngày nay trở thành điểm du lịch lý thú của tỉnh Thanh Hoá. Ở đây có tới hàng ngàn con cá lớn nhỏ bám dày đặc suốt chiều dài hơn 100 m của con suối. Mỗi con cá nặng trung bình từ 2 đến 8 kg, có cá chúa nặng tới 30 kg. Cá ở đây rất dạn người và thân thiện với khách du lịch. Mặc dù rất nhiều cá nhưng điều kỳ lạ là nước suối rất trong và mát, thậm chí khách có thể dùng để rửa mặt. Người dân ở đây tôn thờ những chú cá như các vị thần (là nguồn gốc của tên gọi "Suối cá thần"), mặc dù rất nhiều cá nhưng không ai dám bắt ăn, người ta truyền miệng nhau rằng nếu ăn thịt các ông "cá thân" thì sẽ gặp phải những điều rủi ro, bất hạnh.
- Cụm di tích Nga Sơn:
[Động Từ Thức](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_T%E1%BB%AB_Th%E1%BB%A9c), [Cửa biển Thần Phù](/wiki/C%E1%BB%ADa_bi%E1%BB%83n_Th%E1%BA%A7n_Ph%C3%B9), [Chiến khu Ba Đình](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_khu_Ba_%C4%90%C3%ACnh), đền thờ [Mai An Tiêm](/wiki/Mai_An_Ti%C3%AAm)...
- Cụm di tích thành nhà Hồ, gồm
[thành Tây Đô](/wiki/Th%C3%A0nh_nh%C3%A0_H%E1%BB%93)(thuộc địa phận 2 xã: Vĩnh Tiến và Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, cách thành phố Thanh Hóa khoảng 50 km) và các di tích kề cận như đàn Nam Giao, động Tiên Sơn (thuộc xã Vĩnh An, huyện Vĩnh Lộc)...
- Khu di tích lịch sử
[Lam Kinh](/wiki/Lam_Kinh): Nằm trên địa phận xã Xuân Lam, huyện [Thọ Xuân](/wiki/Th%E1%BB%8D_Xu%C3%A2n)và xã Kiên Thọ, huyện Ngọc Lặc, cách thành phố Thanh Hóa 50 km về phía Tây. Hiện còn lưu giữ các điêu khắc đá như bia Vĩnh Lăng ( [Lê Lợi](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95)), bia hoàng hậu Ngô Thị Ngọc Dao, các di tích cung điện thành nội, thành ngoại, sân Rồng... [Thái miếu nhà Hậu Lê](/w/index.php?title=Th%C3%A1i_mi%E1%BA%BFu_nh%C3%A0_H%E1%BA%ADu_L%C3%AA&action=edit&redlink=1): thuộc phường Đông Vệ, thành phố Thanh Hóa, có 27 thần vị và có nhiều hiện vật có từ thế kỷ 17, 18.
- Đền Bà Triệu, huyện Hậu Lộc.
[Đền thờ Lê Hoàn](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_th%E1%BB%9D_L%C3%AA_Ho%C3%A0n), huyện Thọ Xuân. [Nghè Xuân Phả](/wiki/Ngh%C3%A8_Xu%C3%A2n_Ph%E1%BA%A3)thờ Đại Hải Long Vương và bà [Hoàng hậu nhà Đinh](/wiki/Ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu_nh%C3%A0_%C4%90inh), nơi diễn ra [Trò Xuân Phả](/wiki/Tr%C3%B2_Xu%C3%A2n_Ph%E1%BA%A3)hàng năm.
- Khu di tích lịch sử Phủ Trịnh và chùa Báo Ân, đã được xếp hạng cấp quốc gia.
- Đền thờ, lăng mộ cụ Lê Văn Hưu ở xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa cách TP Thanh Hóa 12 km.
- Khu lăng miếu Triệu Tường, huyện Hà Trung, nơi phát tích triều Nguyễn.
- Phủ Na (xã Xuân Du huyện Như Thanh),
- Am Tiên (xã Tân Ninh huyện Triệu Sơn)
- Đền Sòng (Bỉm Sơn).
- Khu di chỉ, khảo cổ
[văn hóa Đông Sơn](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_%C4%90%C3%B4ng_S%C6%A1n).
- Khu di tích Hàm Rồng: gồm cầu Hàm Rồng (một biểu tượng thời
[Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam)), đồi Quyết Thắng.
- Tòa Giám mục công giáo Thanh Hóa, chùa Thanh Hà, chùa Chanh và chùa Mật Đa (thành phố Thanh Hóa).
- Thác Muốn, Điền Quang, Điền Lư, Bá Thước
- Suối cá Văn Nho,Bá Thước
- Khu du lịch tâm linh Đền Phố Cát (Thạch Thành)
- Đền thờ Trung Túc Vương Lê lai (Đền Tép), Ngọc Lặc.
[Chùa Am Cát](/w/index.php?title=Ch%C3%B9a_Am_C%C3%A1t&action=edit&redlink=1)Định Hải, Tĩnh Gia.
- Đền thờ Đào Duy Từ (Nguyên Bình, Tĩnh Gia)
- Nhà thờ Ba Làng (Đức Bà - 1893), Hải Thanh, Tĩnh Gia
- Cụm di tích Lạch Bạng - Hải Thanh, Tĩnh Gia.
- Đền thờ Quang Trung - Nghi Sơn, Tĩnh Gia
- Biển Đông - Nghi Sơn, Tĩnh Gia.
- Biển Hải Hòa, Hải Thanh, Tĩnh Gia
- Đảo Mê - Hải Bình, Tĩnh Gia
- NÚI VĂN TRINH - ĐỀN THỜ CHIÊU VĂN VƯƠNG TRẦN]
[NHẬT](http://quangxuong.thanhhoa.gov.vn/portal/pages/print.aspx?p=4587)DUẬT
## Ẩm thực - Đặc sản[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=30) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=30)]
Đến Thanh Hóa du khách sẽ được thưởng thức những món đặc sản độc đáo nổi tiếng cả nước của xứ Thanh như:
[nem chua Thanh Hóa](/w/index.php?title=Nem_chua_Thanh_H%C3%B3a&action=edit&redlink=1), [chè lam Phủ Quảng](/wiki/Ch%C3%A8_lam_Ph%E1%BB%A7_Qu%E1%BA%A3ng), dê núi đá, gà đồi (của huyện [Vĩnh Lộc](/wiki/V%C4%A9nh_L%E1%BB%99c_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng))), bánh gai Tứ Trụ (của huyện [Thọ Xuân](/wiki/Th%E1%BB%8D_Xu%C3%A2n)), các món chế biến từ hến làng Giàng (huyện [Thiệu Hóa](/wiki/Thi%E1%BB%87u_H%C3%B3a)), bánh đa cầu Bố ( [thành phố Thanh Hóa](/wiki/Thanh_H%C3%B3a_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))), mía đen Kim Tân, thịt trâu nấu lá lồm, chim mía (huyện [Thạch Thành](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_Th%C3%A0nh)), hay các món hải sản: cua biển, ghẹ, sò huyết, tôm, mực, cá thu, cá tràu từ các huyện ven biển [Sầm Sơn](/wiki/S%E1%BA%A7m_S%C6%A1n), [Tĩnh Gia](/wiki/T%C4%A9nh_Gia), [Nga Sơn](/wiki/Nga_S%C6%A1n). [[33]](#cite_note-33)
Nem chua Thanh Hóa được làm từ thịt nạc, bì thái chỉ, hạt tiêu, ớt, tỏi và lá đinh lăng, gói bên ngoài bởi rất nhiều lớp lá chuối. Thịt nạc được chọn là loại thật nạc, ngon, tươi, không dính mỡ, không dính gân, trộn đều với bì luộc thái chỉ, gia vị. Không thể thiếu một chút ớt cho thêm đậm đà, tiêu để dậy mùi, một chút tỏi để khử trùng và một vài lá đinh lăng. Nem chua Thanh Hóa có hương vị rất khác lạ so với nem chua Hà Nội hay nem lụi ở Huế, lại càng khác xa với nem rán hay nem tai. Nó có vị chua, cay, ngọt, mặn và dậy mùi thơm.
## Nhân vật nổi tiếng[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=31) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=31)]
- Xem thêm:
[Danh sách nhân vật đến từ Thanh Hóa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Thanh_H%C3%B3a)
### Thời phong kiến[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=32) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=32)] [Khương Công Phụ](/wiki/Kh%C6%B0%C6%A1ng_C%C3%B4ng_Ph%E1%BB%A5), Tể Tướng nhà Đường (Trung Quốc) (854 ? SCN) [Bà Triệu](/wiki/B%C3%A0_Tri%E1%BB%87u)(226-248) [Triệu Quốc Đạt](/wiki/Tri%E1%BB%87u_Qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BA%A1t) [Dương Đình Nghệ](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%C3%ACnh_Ngh%E1%BB%87)(chữ Hán: 楊廷藝; có sách chép là Dương Diên Nghệ 楊延藝, ?-937), là người khởi binh đánh đuổi quân Nam Hán giải phóng thành Đại La, giành quyền tự chủ cho đất nước Việt được 6 năm. Dương Đình Nghệ vốn là một hào trưởng, người làng Giàng, nay thuộc xã Thiệu Dương, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n)(941-1005) [Hồ Quý Ly](/wiki/H%E1%BB%93_Qu%C3%BD_Ly)(1336–1407) [Lê Lợi](/wiki/L%C3%AA_L%E1%BB%A3i)(1385-1433) [Lê Lai](/wiki/L%C3%AA_Lai)(?-1418) [Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng)(1442-1497) [Trịnh Kiểm](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_Ki%E1%BB%83m)(1503-1570)
- Nguyễn Hoàng (1525-1613)
[Trạng Quỳnh](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_Qu%E1%BB%B3nh) [Tôn Thất Thuyết](/wiki/T%C3%B4n_Th%E1%BA%A5t_Thuy%E1%BA%BFt)(1839–1913), Phụ chính đại thần của nhà Nguyễn
### Sau thời phong kiến[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=33) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=33)] [Anh Bằng](/wiki/Anh_B%E1%BA%B1ng), nhạc sĩ hải ngoại nổi tiếng quê [Nga Sơn](/wiki/Nga_S%C6%A1n) [Tô Vĩnh Diện](/wiki/T%C3%B4_V%C4%A9nh_Di%E1%BB%87n)(1924 - 1954), Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, nổi tiếng với giai thoại hy sinh thân mình để cứu khẩu pháo không bị lăn xuống vực trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. [Hoàng Sĩ Trinh](/wiki/H%C3%A0_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_Nh%C3%A2n)( [1920](/wiki/1920)- [11 tháng 10](/wiki/11_th%C3%A1ng_10), [2011](/wiki/2011)), nhà thơ Hà Thượng Nhân
#### Quan chức[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=34) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=34)] [Lê Khả Phiêu](/wiki/L%C3%AA_Kh%E1%BA%A3_Phi%C3%AAu), nguyên Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam [Tô Huy Rứa](/wiki/T%C3%B4_Huy_R%E1%BB%A9a), Ủy viên Bộ Chính trị; Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam; Trưởng ban Tổ chức trung ương. [Phạm Quang Nghị](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Quang_Ngh%E1%BB%8B), Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội [Nguyễn Dy Niên](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Dy_Ni%C3%AAn), nguyên Bộ trưởng Bộ ngoại giao [Lê Lương Minh](/wiki/L%C3%AA_L%C6%B0%C6%A1ng_Minh), Tổng Thư ký ASEAN, nhiệm kì [Phạm Minh Chính](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Minh_Ch%C3%ADnh), Ủy viên Bộ Chính trị,Trưởng ban tổ chức trung ương [Nguyễn Khắc Dương](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_Kh%E1%BA%AFc_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1)Tư lệnh Quân khu IV [Lê Huy Ngọ](/wiki/L%C3%AA_Huy_Ng%E1%BB%8D), Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn [Lê Thành Long](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A0nh_Long), Bộ Trưởng Bộ Tư pháp
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=35) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=35)] [Ái Châu](/wiki/%C3%81i_Ch%C3%A2u) [Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n) [Danh sách các trường đại học, cao đẳng và trung cấp tại Thanh Hóa](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%91%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc,_cao_%C4%91%E1%BA%B3ng_v%C3%A0_trung_c%E1%BA%A5p_t%E1%BA%A1i_Thanh_H%C3%B3a) [Danh sách các trường trung học phổ thông tại Thanh Hóa](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_trung_h%E1%BB%8Dc_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng_t%E1%BA%A1i_Thanh_H%C3%B3a) [Đài phát thanh truyền hình Thanh Hóa](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Ph%C3%A1t_thanh_-_Truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh_Thanh_H%C3%B3a)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=36) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=36)] [^](#cite_ref-Diện_tích,_dân_số_1-0) [“Diện tích, dân số và mật độ dân số năm 2013 phân theo địa phương”](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=387&idmid=3&ItemID=15571). Tổng cục Thống kê Việt Nam. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2015.
- ^
**a** **ă** [“Tổng quan về Thanh Hóa”](http://www.thanhhoa.gov.vn/web/guest/gtc/tqvth). Trang web Thanh Hóa. Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2010. [^](#cite_ref-3) [“Dân số và mật độ dân số năm 2009 phân theo địa phương”](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=387&idmid=3&ItemID=9865). Tổng cục Thống kê Việt Nam. Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2010. [^](#cite_ref-4) [“Dân số thành thị trung bình phân theo địa phương(*)”](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=387&idmid=3&ItemID=9860). Tổng cục Thống kê Việt Nam. Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2010. [^](#cite_ref-thanhhoa.gov.vn_5-0) [http://thanhhoa.gov.vn/vi-vn/Pages/Article.aspx?ChannelId=186&articleID=40425](http://thanhhoa.gov.vn/vi-vn/Pages/Article.aspx?ChannelId=186&articleID=40425)
- ^
**a** **ă** [“Lịch sử Thanh Hóa thời Trần-Hồ”](http://www.thanhhoa.gov.vn/web/guest/gtc/lichsu/lsht). Trang web Thanh Hóa. Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2010. **Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú, tập 1, dư địa chí, quyển II, trang 42-62.** [^](#cite_ref-7) **Do tránh phạm húy Hoàng Thái Hậu** [^](#cite_ref-8) [Hồ Thị Hoa](/wiki/H%E1%BB%93_Th%E1%BB%8B_Hoa). Nhiều địa danh ở miền Nam tránh gọi chữ Hoa như chợ Đông Hoa đổi thành [chợ Đông Ba](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A3_%C4%90%C3%B4ng_Ba&action=edit&redlink=1), người dân không gọi [hoa](/wiki/Hoa)mà thay bằng bông, cầu Hoa cũng đổi thành cầu Bông [^](#cite_ref-9) [Quyết định 177-CP năm 1964 về việc thành lập huyện Triệu Sơn](http://thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-177-CP-dieu-chinh-dia-gioi-mot-so-huyen-thuoc-cac-tinh-Lang-Son-Yen-bai-va-Thanh-hoa-vb20011t17.aspx) [^](#cite_ref-10) [Quyết định 177-CP năm 1977 về việc hợp nhất và điều chỉnh địa giới một số huyện thuộc tỉnh Thanh Hóa](http://thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-177-CP-hop-nhat-dieu-chinh-dia-gioi-huyen-thuoc-tinh-Thanh-Hoa-vb57441t17.aspx) [^](#cite_ref-11) [Quyết định 157-HĐBT năm 1981 về việc thành lập thị xã thuộc tỉnh Thanh Hóa](http://thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-157-HDBT-thanh-lap-thi-xa-thuoc-tinh-Thanh-Hoa-vb43169t17.aspx) [^](#cite_ref-12) [Quyết định 149-HĐBT năm 1982 về việc phân vạch địa giới một số huyện và đổi tên huyện Đông Thiệu thuộc tỉnh Thanh Hóa](http://thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-149-HDBT-phan-vach-dia-gioi-huyen-doi-ten-huyen-Dong-Thieu-tinh-Thanh-Hoa-vb43955t17.aspx) [^](#cite_ref-13) [Nghị định 37-CP năm 1994 về việc thành lập thành phố Thanh Hóa thuộc tỉnh Thanh Hóa](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-37-CP-thanh-lap-thanh-pho-Thanh-Hoa-thuoc-tinh-Thanh-Hoa-vb38785t11.aspx) [^](#cite_ref-14) [Nghị định 72-CP năm 1996 về việc điều chỉnh địa giới hành chính các huyện Quan Hoá, Như Xuân, Đông Sơn, Thiệu Yên thuộc tỉnh Thành Hóa](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-72-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-cac-huyen-Quan-Hoa-Nhu-Xuan-Dong-Son-Thieu-Yen-thuoc-tinh-Thanh-Hoa-vb40218t11.aspx) [^](#cite_ref-15) [Thông qua đề án thành lập thành phố Sầm Sơn (Thanh Hóa)](http://vov.vn/chinh-tri/thong-qua-de-an-thanh-lap-thanh-pho-sam-son-thanh-hoa-615168.vov)
- ^
**a** [Tổng cục Thống kê Việt Nam.](#cite_ref-Dtr_16-1) **ă** [“Kết quả sơ bộ Tổng điều tra Dân số và Nhà ở 2009”](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=382&idmid=2&ItemID=9186). Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2010. **Tổng cục Thống kê Việt Nam.** [^](#cite_ref-17) [“Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 1999”](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=407&idmid=4&ItemID=1346). Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2010. [^](#cite_ref-18) [“UBTV Quốc hội thông qua điều chỉnh địa giới hành chính của 6 tỉnh”](http://www.vietnamplus.vn/ubtv-quoc-hoi-thong-qua-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-cua-6-tinh/322531.vnp). [^](#cite_ref-19) [Trạng nguyên Việt Nam#Thống kê](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_nguy%C3%AAn_Vi%E1%BB%87t_Nam#Thống_kê) [^](#cite_ref-20) [“Thanh Hóa lập kỷ lục số thủ khoa đại học”](http://www.vnexpress.net/GL/Xa-hoi/Nhip-dieu-tre/2008/08/3BA05444/). [VnExpress](/wiki/VnExpress). Truy cập ngày 12 tháng 2 năm 2009. [^](#cite_ref-21) [“Bảng tổng sắp theo điều lệ đại hội thể thao toàn quốc lần thứ VII”](http://dh7.tdtt.gov.vn/tabid/376/Default.aspx). Truy cập 27 tháng 9 năm 2015. **Tổng cục Thống kê Việt Nam.** [^](#cite_ref-22) [“Công nghiệp”](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=382&idmid=2&ItemID=8531). Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2010. [^](#cite_ref-23) [“PCI 2011: Lào Cai và Bắc Ninh 'vượt vũ môn' ngoạn mục”](http://www.pcivietnam.org/rankings_general.php). Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2012.
- ^
**a** **ă** [http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/cactinhvathanhpho/tinhthanhhoa/thongtintinhthanh?view=introduction&provinceId=1380](http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/cactinhvathanhpho/tinhthanhhoa/thongtintinhthanh?view=introduction&provinceId=1380) [^](#cite_ref-25) [“Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Thanh Hóa”](http://snnptnt.thanhhoa.gov.vn/Default.aspx?selectpageid=page.1&portalid=admin&n_g_manager=4&newsdetail=News.2879). Truy cập 27 tháng 9 năm 2015.
- ^
**a** **ă** [http://snnptnt.thanhhoa.gov.vn/Default.aspx?selectpageid=page.1&portalid=admin&n_g_manager=4&newsdetail=News.3276](http://snnptnt.thanhhoa.gov.vn/Default.aspx?selectpageid=page.1&portalid=admin&n_g_manager=4&newsdetail=News.3276) [^](#cite_ref-ReferenceA_27-0) [http://thanhhoa.gov.vn/vi-vn/Pages/Printer.aspx?articleID=41357](http://thanhhoa.gov.vn/vi-vn/Pages/Printer.aspx?articleID=41357) [^](#cite_ref-28) [http://tongcuclamnghiep.gov.vn/diem-bao/diem-tin-ngay-ngày](http://tongcuclamnghiep.gov.vn/diem-bao/diem-tin-ngay-ngày)12 tháng 1 năm 2015-a2259 [^](#cite_ref-29) [“Đột nhập trại nuôi hổ lớn nhất ở Thanh Hóa”](http://nld.com.vn/thoi-su-trong-nuoc/dot-nhap-trai-nuoi-ho-lon-nhat-o-thanh-hoa-2014120611334012.htm). [Người Lao động](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_lao_%C4%91%E1%BB%99ng_(b%C3%A1o)). Truy cập 27 tháng 9 năm 2015. [^](#cite_ref-30) [http://sgtvt.thanhhoa.gov.vn/vi-vn/sgtvt/Pages/Article.aspx?ChannelId=27&articleID=172](http://sgtvt.thanhhoa.gov.vn/vi-vn/sgtvt/Pages/Article.aspx?ChannelId=27&articleID=172) [^](#cite_ref-31) [“Nghi Sơn - Ðộng lực phát triển khu vực bắc miền trung”](http://www.nhandan.com.vn/mobile/_mobile_kinhte/_mobile_tintuc/item/24961102.html). [Báo điện tử Nhân dân](/wiki/Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_(b%C3%A1o)). Truy cập 27 tháng 9 năm 2015. **Quyết định số 1220/QĐ-UBND ngày 15/04/2013 của Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt Quy hoạch phát triển vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2013-2020.** [^](#cite_ref-XBTH1_32-0) [^](#cite_ref-33) [Ẩm thực xứ Thanh](http://www.thanhhoa.gov.vn/web/guest/gtc/vanhoa/vhpvt?p_p_id=news_view_INSTANCE_qCdG&p_p_action=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-2&p_p_col_pos=0&p_p_col_count=1&_news_view_INSTANCE_qCdG_struts_action=%2Fnews_view%2Fview_news&_news_view_INSTANCE_qCdG_newsId=4&_news_view_INSTANCE_qCdG_itemIndex=0&#p_news_view_INSTANCE_qCdG)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&veaction=edit§ion=37) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thanh_H%C3%B3a&action=edit§ion=37)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|

X-Cache: cp1055 miss, cp1055 miss


markdown:
# Thánh Sêbastianô
[Thánh Sebastian](/w/index.php?title=Th%C3%A1nh_Sebastian&redirect=no)) [Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search)
|Thánh Sêbastianô|
|
|![]()
[Il Sodoma](/w/index.php?title=Il_Sodoma&action=edit&redlink=1), năm 1525., miêu tả sự tử đạo của thánh Sêbastianô. [Công giáo Rôma](/wiki/C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma) [Chính thống giáo Đông phương](/wiki/Ch%C3%ADnh_th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng) [Chính thống giáo Cổ Đông phương](/wiki/Ch%C3%ADnh_th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_C%E1%BB%95_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng) [Anh giáo](/wiki/Anh_gi%C3%A1o) [Lễ kính](/wiki/L%E1%BB%85_b%E1%BB%95n_m%E1%BA%A1ng)
ngày 18 tháng 9 (Chính Thống giáo Đông phương)
[Quan thầy của](/wiki/Th%C3%A1nh_quan_th%E1%BA%A7y) [Soldiers](/w/index.php?title=Soldiers&action=edit&redlink=1), plagues, arrows, [athletes/athletics/sports](/w/index.php?title=Sportsperson&action=edit&redlink=1) **Thánh Sêbastianô** (chết khoảng năm 288) là [thánh tử đạo](/wiki/Th%C3%A1nh_t%E1%BB%AD_%C4%91%E1%BA%A1o) Kitô giáo, ông bị giết vào thời bách hại [Kitô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o) triều [Hoàng đế La Mã](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_La_M%C3%A3) [Diocletianus](/wiki/Diocletianus). Ông thường được miêu tả trong văn chương và nghệ thuật là bị bắn chết bằng [cung](/wiki/Cung_(v%C5%A9_kh%C3%AD)) trong khi bị trói ở cây cột.
|Bài này
|là một bản dịch thô từ ngôn ngữ khác. Đây có thể là kết quả của máy tính hoặc của người chưa thông thạo dịch thuật. Xin hãy giúp
## Cuộc đời[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1nh_S%C3%AAbastian%C3%B4&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1nh_S%C3%AAbastian%C3%B4&action=edit§ion=1)]
Cuộc đời và sự tử đạo của ông lần đầu được nhắc tới chi tiết bởi Thánh
[Ambrose](/wiki/Ambrose), trong bài thuyết giáo của ông (number XX) trong Thánh ca 118. Ambrose bắt đầu nói về Thánh Sebastian là ông đến từ [Milan](/wiki/Milano) và ông đã được tôn kính trong thế kỷ thứ tư sau công nguyên.
Dựa vào thế kỷ thứ năm của Sebastian
*, hành động của Sanctorum* tượng trưng Ambrose bởi nhà [[1]](#cite_note-1) [Thánh thần học](/w/index.php?title=Th%C3%A1nh_th%E1%BA%A7n_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)(học về các Thánh]], [Jean Bolland](/w/index.php?title=Jean_Bolland&action=edit&redlink=1), và tóm lại trong *, ông là người xứ* [Truyền thuyết Aurea](/w/index.php?title=Truy%E1%BB%81n_thuy%E1%BA%BFt_Aurea&action=edit&redlink=1) [Gallia Narbonensis](/w/index.php?title=Gallia_Narbonensis&action=edit&redlink=1)được dạy ở Milan và được chỉ định là thủ lĩnh lính [Hậu vệ Praetorian](/w/index.php?title=H%E1%BA%ADu_v%E1%BB%87_Praetorian&action=edit&redlink=1)dưới thời Diocletian và [Maximian](/wiki/Maximian), họ đã không để ý ông theo đạo Chúa.
Sebastian được biết là người kêu gọi hai người khác trở thành Thánh tử đạo,
[Mark và Marcellian](/w/index.php?title=Mark_v%C3%A0_Marcellian&action=edit&redlink=1), gia đình họ đã khóc lóc, van xin kêu họ bỏ chúa. Hiện tường kì lạ từ ông đã giúp cứa một người đàn bà bị câm, và nhờ vậy làm 78 người khác tin và theo đạo.
Dựa vào truyền thống, Mark và Marcellian là
[anh em sinh đôi](/w/index.php?title=Anh_em_sinh_%C4%91%C3%B4i&action=edit&redlink=1) và được khử nhiễm. Họ được sinh ra từ hai gia đình khác nhau và cả hai đều có vợ, giống trong La Mã cùng với vợ, con. Anh em họ từ chối hiến dâng cho thần La Mã và bị bắt. Họ được bố mẹ họ là Tranquillinus và Martia viếng thăm khi ở trong ngục và cố thuyết phục họ từ bỏ Chúa.
Sebastian cuối cùng thay đổi luôn cả Tranquillinus và Martia và
[Saint Tiburtius](/w/index.php?title=Th%C3%A1nh_Tiburtius_v%C3%A0_Susanna&action=edit&redlink=1), con của Chromatius, một khu vực hoàn mĩ. Nicostratus, là một quan khác, và vợ ông, Zoe, của thay đổi theo Chúa. Dựa vào [truyền thuyết](/wiki/Truy%E1%BB%81n_thuy%E1%BA%BFt), Zoe bị câm trong 6 năm. Cô mong được chuyển qua [công giáo](/wiki/C%C3%B4ng_gi%C3%A1o) nhưng sau đó lại rút lại. Nicostratus đã phóng thích những tù nhân còn lại; 16 người họ của được thuyết phục theo Chúa. [[2]](#cite_note-2)
Chromatius và Tiburtius đã thay đổi; Chromatius thả hết tù nhân ông giam cầm, từ bỏ làm quan, và về hưu ra vùng ngoại ô trong
[Campania](/wiki/Campania). Mark và Marcellian, sau khi được một tín đồ công giáo [Castulus](/w/index.php?title=Castulus&action=edit&redlink=1) giấu, sau đó họ bị giết, cũng như Nicostratus, Zoe, và Tiburtius.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1nh_S%C3%AAbastian%C3%B4&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1nh_S%C3%AAbastian%C3%B4&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) *Acta S. Sebastiani Martyris*, in [J.-P. Migne](/w/index.php?title=Migne&action=edit&redlink=1), *Patrologiae Cursus Completus Accurante*(Paris 1845), XVII, 1021-1058; the details given here follow the abbreviated account in [Jacob de Voragine](/w/index.php?title=Jacob_de_Voragine&action=edit&redlink=1), *.* [Legenda Aurea](/w/index.php?title=Legenda_Aurea&action=edit&redlink=1) **Ebenezer Cobham Brewer,** [^](#cite_ref-2) *A Dictionary of Miracles: Imitative, Realistic, and Dogmatic*(Chatto and Windus, 1901), 11.
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1065 miss, cp1055 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


markdown:
# Tiếng Mingrelia
[Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search)
|Tiếng Mingrelia
|
მარგალური ნინა
margaluri nina
|Sử dụng tại||
|[Samegrelo](/w/index.php?title=Samegrelo&action=edit&redlink=1), [Abkhazia](/wiki/Abkhazia) [Người Mingrelia](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Mingrelia&action=edit&redlink=1) [Phân loại](/wiki/H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) [Kartvelia](/wiki/Ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%87_Kartvelia) [Hệ chữ viết tiếng Gruzia](/wiki/B%E1%BA%A3ng_ch%E1%BB%AF_c%C3%A1i_ti%E1%BA%BFng_Gruzia) [ISO 639-3](/wiki/ISO_639-3) [xmf](http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=xmf) [Glottolog](/wiki/Glottolog) [ming1252] [[1]](#cite_note-Glottolog-1) ![ Kartvelian languages.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Kartvelian_languages.svg/220px-Kartvelian_languages.svg.png)
![ Kartvelian languages.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Kartvelian_languages.svg/220px-Kartvelian_languages.svg.png)
**Tiếng Mingrelia**, hay còn gọi là **tiếng Megrelia**, (მარგალური ნინა *margaluri nina*) là một [ngôn ngữ Kartvelia](/wiki/Ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%87_Kartvelia) được nói tại Tây [Gruzia](/wiki/Gruzia) (vùng [Samegrelo](/w/index.php?title=Samegrelo&action=edit&redlink=1) và [Abkhazia](/wiki/Abkhazia)), chủ yếu bởi [người Mingrelia](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Mingrelia&action=edit&redlink=1). Ngôn ngữ này cũng từng được gọi là **tiếng Iveria** (tiếng Gruzia: *iveriuli ena*) vào đầu thế kỷ XX. Vì trong hơn một nghìn năm, tiếng Mingrelia vẫn chỉ là một ngôn ngữ khu vực, lượng người nói của nó đang dần giảm xuống. [UNESCO](/wiki/UNESCO) xác định đây là một " [ngôn ngữ bị đe dọa](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_b%E1%BB%8B_%C4%91e_d%E1%BB%8Da&action=edit&redlink=1)". [[2]](#cite_note-2)
## Phân bố và tình trạng[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Mingrelia&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Mingrelia&action=edit§ion=1)]
Không có thống kê về số người nói tiếng Mingrelia, nhưng ước tính có từ 500.000 đến 800.000 người nói. Đa số họ sống ở vùng
[Samegrelo](/w/index.php?title=Samegrelo&action=edit&redlink=1) (Mingrelia) của Gruzia, bao gồm [dãy đồi Odishi](/w/index.php?title=D%C3%A3y_%C4%91%E1%BB%93i_Odishi&action=edit&redlink=1) và [vùng đất thấp Kolkheti](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%91%E1%BA%A5t_th%E1%BA%A5p_Kolkheti&action=edit&redlink=1), từ bờ [biển Đen](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90en) đến [dãy núi Svan](/w/index.php?title=D%C3%A3y_n%C3%BAi_Svan&action=edit&redlink=1) và [sông Tskhenistskali](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Tskhenistskali&action=edit&redlink=1). Những cụm dân nhỏ có mặt ở [Abkhazia](/wiki/Abkhazia), song tình hình bất ổn đưa đẩy người nói tiếng Mingrelia đến nhiều nơi khác. [3]
Tiếng Mingrelia thường được viết bằng
[bảng chữ cái Gruzia](/wiki/B%E1%BA%A3ng_ch%E1%BB%AF_c%C3%A1i_Gruzia), dù hiện chưa có dạng viết chuẩn. Gần như mọi người nói đều song ngữ; họ nói tiếng Mingrelia trong gia đình, với bạn bè và người thân quen, và nói tiếng Gruzia trong những trường hợp khác.
## Âm vị[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Mingrelia&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Mingrelia&action=edit§ion=2)]
### Nguyên âm[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Mingrelia&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Mingrelia&action=edit§ion=3)]
Tiếng Mingrelia có năm nguyên âm chính
*a*, *e*, *i*, *o*, *u*. Phương ngữ Zugdidi-Samurzaqano có thêm một nguyên âm, *ə*.
|
|[Sau](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_%C3%A2m_sau&action=edit&redlink=1) [Cao](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_%C3%A2m_cao&action=edit&redlink=1) [Vừa](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_%C3%A2m_v%E1%BB%ABa&action=edit&redlink=1) [Thấp](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_%C3%A2m_th%E1%BA%A5p&action=edit&redlink=1)
### Phụ âm[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Mingrelia&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Mingrelia&action=edit§ion=4)]
Phụ âm tiếng Mingrelia gần như đồng nhất với
[tiếng Laz](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Laz&action=edit&redlink=1), [Gruzia](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Gruzia), và [Svan](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Svan&action=edit&redlink=1).
|
|[Răng](/w/index.php?title=%C3%82m_r%C4%83ng&action=edit&redlink=1) [Chân răng](/wiki/%C3%82m_ch%C3%A2n_r%C4%83ng) [Ngạc mềm](/wiki/%C3%82m_ng%E1%BA%A1c_m%E1%BB%81m) [Lưỡi nhỏ](/w/index.php?title=%C3%82m_l%C6%B0%E1%BB%A1i_nh%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1) [Họng](/wiki/%C3%82m_h%E1%BB%8Dng) [Mũi](/w/index.php?title=%C3%82m_m%C5%A9i&action=edit&redlink=1) [Tắc](/w/index.php?title=%C3%82m_t%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) [tống ra](/w/index.php?title=%C3%82m_t%E1%BB%91ng_ra&action=edit&redlink=1) [Tắc sát](/w/index.php?title=%C3%82m_t%E1%BA%AFc_s%C3%A1t&action=edit&redlink=1) [Sát](/w/index.php?title=%C3%82m_s%C3%A1t&action=edit&redlink=1) [Rung](/w/index.php?title=%C3%82m_rung&action=edit&redlink=1) [Tiếp cận](/w/index.php?title=%C3%82m_ti%E1%BA%BFp_c%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Mingrelia&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Mingrelia&action=edit§ion=5)] **Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert và đồng nghiệp biên tập (2013).** [^](#cite_ref-Glottolog_1-0) [“Mingrelian”](http://glottolog.org/resource/languoid/id/ming1252). *. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.* [Glottolog](/wiki/Glottolog) [^](#cite_ref-2) [UNESCO Interactive Atlas of the World’s Languages in Danger](http://www.unesco.org/culture/languages-atlas/en/atlasmap/language-id-1057.html) [^](#cite_ref-3) [“Georgia”](https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5253.htm). *U.S. Department of State*. First paragraph, third sentence. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2016.
The United States supports Georgia’s sovereignty and territorial integrity within its internationally recognized borders, and does not recognize the Abkhazia and South Ossetia regions of Georgia, currently occupied by Russia, as independent.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Mingrelia&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Mingrelia&action=edit§ion=6)] [Mingrelian](http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=xmf) [Ethnologue](/wiki/Ethnologue)report [Nanashi Nina - The First ABCBook In Megrelian](http://www.mingrelia.narod.ru/) [TITUS Caucasica: Megrelisch](http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/caucasica/mingrel/adscham.htm) **(tiếng Đức)** [Otar Kajaia's Megrelian-Georgian dictionary](http://titus.uni-frankfurt.de/texte/etca/cauc/megr/kajaia/kajai.htm)at TITUS. [Megrelian Project](http://www.ling.lu.se/projects/Megrelian/)at [Lund University](/w/index.php?title=Lund_University&action=edit&redlink=1), [Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n)
|
|
|
|


markdown:
Tới đầu giờ sáng 5/9 (giờ Việt Nam), giá vàng thế giới giao ngay đứng ở mức 1.334,4 USD/ounce.
Giá vàng giao tháng 12 trên sàn Comex New York ở mức 1.336 USD/ounce.
Hiện giá vàng cao hơn 15,9% (+184 USD/ounce) so với cuối năm 2016. Vàng thế giới quy đổi theo giá USD ngân hàng có giá 37 triệu đồng/lượng, chưa tính thuế và phí, ao hơn giá vàng trong nước 200 ngàn đồng/lượng.
| |![]()
|Giá vàng hôm nay: tăng vọt.|
Giá vàng thế giới đêm qua tăng cao ở mức kỷ lục trong gần một năm qua sau khi thế giới đối mặt với rất nhiều bất ổn và đồng USD vẫn đang có triển vọng không mấy tươi sáng.
Vàng tăng cao sau khi đã tăng khoảng 2,5% trong tuần trước là do căng thẳng tại bán đảo Triều Tiên ngày càng leo thang lên những mức khó lường. Giá vàng tiếp tục tăng lên đỉnh cao mới và có lúc đã lên tới ngưỡng 1.340 USD/ounce trong bối cảnh vụ thử hạt nhân mới nhất của Triều Tiên.
Ngày 3/9, CHDCND Triều Tiên đã tiến hành vụ thử hạt nhân lần thứ sáu và cũng là vụ thử mạnh nhất. Mỹ cho biết sẽ đáp trả bằng quân sự nếu Mỹ và các đồng minh của nước này bị đe dọa.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ tăng cấm vận kinh tế, ngưng làm ăn với bất kỳ nước nào làm ăn với Triều Tiên, kể cả Trung Quốc. Mỹ và các nước đã kêu gọi Hội đồng bảo an LHQ họp khẩn cấp tại New York.
Hiện tại, nhiều dấu hiệu cho thấy Bĩnh Nhưỡng vẫn đang tiếp tục phát triển tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) để có thể tấn công Mỹ.
Vàng còn tăng giá do giới đầu tư không tin Mỹ có thể tăng lãi suất thêm 1 lần nữa trong năm nay trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ vẫn chưa ổn định với các báo cáo về việc làm vẫn khá thất thường. Giới đầu tư cho rằng, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tăng lãi suất sớm nhất vào giữa năm 2018.
Thị trường cũng đang chờ đợi kết quả cuộc họp Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) về việc thay đổi kế hoạch siêu nới lỏng tiền tệ.
Phân tích kỹ thuật cho thấy, có nhiều tín hiệu cho thấy vàng sẽ tăng giá trong ngắn hạn. Ngưỡng kháng cự gần nhất là đỉnh cao đêm qua: 1.340 USD/ounce và sau đó là 1.350 USD/ounce. Ngưỡng hỗ trợ gần nhất là thấp điểm hôm qua: 1.332 USD/ounce và sau đó là 1.330 USD/ounce.
Trên thị trường vàng trong nước, trong phiên giao dịch hôm qua, giá vàng trong nước tăng 24-300 ngàn đồng so với phiên trước kỳ nghỉ lễ
Chốt phiên 4/9, Tập Đoàn Vàng bạc đá quý DOJI niêm yết giá vàng SJC ở mức: 36,75 triệu đồng/lượng (mua vào) và 36,85 triệu đồng/lượng (bán ra). Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn niêm yết vàng SJC ở mức: 36,60 triệu đồng/lượng (mua vào) và 36,87 triệu đồng/lượng (bán ra).
Theo Doji, trước kỳ nghỉ lễ, thị trường diễn biến khá mờ nhạt. Ở thị trường trong nước các nhà đầu tư có những nhận định đa chiều với những chiến lược khác nhau.
Thời điểm sát ngày nghỉ lễ 02/9, nhiều nhà đầu tư lựa chọn phương án giao dịch an toàn và cân đối.
*Vietnamnet*

Server: cloudflare

Pragma: no-cache

Cache-Control: max-age=600, private, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
# Chia sẻ quy trình SEO website lên TOP Google
[Quy trình SEO](https://vinasem.net/chia-se-quy-trinh-seo-website), cách làm SEO hiệu quả một website lên top Google gồm những bước như thế nào? Có khá rất nhiều bạn còn thắc mắc về vấn đề này. Sau đây [ xin chia sẻ VINASEM](https://vinasem.net) [quy trình SEO hiệu quả](https://vinasem.net/chia-se-quy-trinh-seo-website)được rất nhiều SEOer áp dụng thành công. *Chia sẻ quy trình SEO *
## Các quy trình để
[SEO từ khóa](https://vinasem.net/dich-vu-seo-tu-khoa) Lên TOP Google **1.Tìm hiểu nhu cầu.**
Nhu cầu ở đây là nhu cầu của thị trường, của người dùng xem họ cần những sản phẩm gì, những vấn đề gì. Những loại mặt hàng nào trong kho hàng của bạn, hoặc bạn có thể cung cấp. Người ta nói Cung – Cầu, nó là điều tất yếu, vì thế đi ngược lại nó, đồng nghĩa tự bạn loại mình ra khỏi thị trường rồi. Hãy dành nhiều thời gian nghiên cứu và lựa chọn từ khóa phụ hợp cho mình.
**2. Lựa chọn từ khóa.**
Khi bạn đã có trong tay một danh sách những từ khóa tiềm năng của mình, hãy biết cách lựa chọn từ khóa phù hợp. Không phải từ nào có nhiều người tìm kiếm là bạn đã “bán được hàng” và thực sự chúng “hiệu quả”. Có những từ khóa “tốt” nhưng không phù hợp với bạn, hoặc độ cạnh tranh chúng quá cao, vì thế thời gian và chi phí đầu tư cho chúng rất nhiều trong khi kinh tế có hạn.
Hãy luôn nhớ rằng yếu tố để seo từ khóa phụ thuộc nhiều hơn vào đối thủ, vì vậy bạn cũng nên kiểm tra và theo dõi cả đối thủ, thị trường xem họ đã, đang và dự đoán sẽ làm gì. (Trình bày kỹ hơn ở 1 bài khác về đo lường và tìm hiểu thị trường, đối thủ).
*Lựa chọn từ khóa SEO phù hợp* **3. Viết nội dung.**
Như Vinasem đã đề cập, công việc này chiếm 60% công việc của SEO rồi. Nó là yếu tố quyết định và bức thiên trong thời điểm SEO bây giờ và mãi mãi. Một nội dung quá tệ không thu hút, một nội dung COPY sẽ giết chết bạn với GOOGLE. Một nội dung, từ ngữ, trình bày kém sẽ làm khách hàng đánh giá thấp sản phẩm và thương hiệu của bạn. Do đó trước khi SEO hay học blacklink, học social, cái gì thì cũng phải học cách “viết nội dung” thật tốt và “Chuẩn SEO” trước tiên.
** Nội dung phải mang lại giá trị, cung cấp thông tin hữu ích cho người dùng.Lời khuyên:** **4. Tối ưu bài viết**
Sau khi bạn có một nội dung tốt, giờ hãy tối ưu chúng. Nếu những bài viết cũ của bạn chưa tốt, đừng viết mới trước khi sửa chữa những bài viết cũ cho tốt. Google đánh giá rất cao những Website có nội dung tốt, vì thế hãy sửa chữa và chỉnh sửa nội dung của mình sao cho chúng “là duy nhất, cung cấp giá trị bằng thông tin, bố cục trình bày rễ hiểu, không nhồi nhét từ khóa, thẻ heading….” đừng ngại sửa đổi chúng, bạn có thể sửa bất kỳ thứ gì đều tốt, ngoài sửa link (Đường dẫn của bài viết).
**5. Chia sẻ mạng xã hội.**
Khi bạn đã có một nội dung tốt giờ hãy chia sẻ chúng cho những người có nhu cầu để chúng ta ngay trực tiếp nó tỷ lệ chuyển đổi từ họ. Hơn nữa các con bot trên SOCIAL rất nhiều, vì thế khi bạn chia sẻ và mọi người chia sẻ thì chúng được chú ý rất cao, mau chóng được lập chỉ mục và xếp hạng trên kết quả của công cụ tìm kiếm (SEM). (Luôn nhớ sau khi viết bài, sống chết cứ +1 và Like cho bài viết đó). Xây dựng luôn Authorship chất lượng và bền vững để có xếp hạng về tác giả
*Xây dựng hệ thống backlink* **6. Xây dựng liên kết.**
Phần này thì các bạn đều thấy, và nó cũng là sự khác biệt để xếp hạng giữa bạn và đối thủ. Hãy hình dung bạn và đối thủ đều tối ưu bài viết được, và seo từ khóa như nhau thì vấn đề chỉ còn nằm lại ở ông nào có nhiều link chất lượng và số lượng nhiều hơn mà thôi. Mình có lời khuyên cho bạn là ngừng ngay việc mua link, spam, hãy chịu khó xây dựng liên kết ở những nội dung liên quan, ở những cộng đồng cùng quan tâm tới nội dung của mình… bạn sẽ luôn bền vững và “mạnh hơn, mạnh hơn nữa”. Dù bạn mua hệ thống của ai thì cũng nên tự mình có một vài site làm hệ thống của riêng mình. “Bạn mua được, đối thủ của bạn cũng mua được”. Trong thời buổi, người người học SEO, nhà nhà làm SEO chính bạn mới là sự khác biệt.
**7. Đo lường.**
Nhiều bạn nói không cần đo lường, mình cũng rất thắc mắc vì sao không cần đo lường, hay chỉ vì mình đã đo lường ở bước 1, lựa chọn từ khóa ở bước 2 vậy mà tới cuối vẫn phải đo lường ?
Tất nhiên là CÓ. Nếu bạn SEO 1 từ lên top, có nhiều khách hàng, nhưng tỷ lệ mua hàng thấp, hoặc gần như bằng 0, vậy bạn vẫn muốn SEO chúng?
*Đây là mô hình dạng vòng tròn, vì vậy hãy luôn áp dụng nó một cách linh hoạt để mang lại hiệu quả tốt nhất. Hãy loại bỏ những từ khóa kém hiệu quả, hãy luôn nhớ dù làm bất kỳ việc gì cũng cần phải tìm cách để đo lường chúng, vì khi đó ta mới biết được mình làm đúng hay sai, có tốt không?*

Server: Apache

Cache-Control: no-cache

Transfer-Encoding: chunked


markdown:
# Rò rỉ tin chung cư cao cấp Sky Central Định Công
[ được mở cửa bao gồm 2 Siêu dự án cao 26 tầng, bao gồm có 3 tầng hầm liên thông bạt ngàn đảm bảo mỗi căn phòng cũng có đầy đủ nơi đỗ xe ô tô. hệ điều hành làm chủ tầng hầm như máy thông minh sử dụng công nghệ hiện đại góp thừa trinh giử xe cộ đc ra mắt chóng vánh, đúng đắn & bình an chính xác.Chung cư Sky Central](http://www.skycentraldinhcong.com) **Căn hộ Sky Central** là phối hợp cụm cửa nhà thương mại, văn phòng và công sở, nhà ở hàng đầu, chiếm lĩnh những tiện dụng 5 sao hạng sang mang đến đời sống quý phái của giới thượng lưu, dân cư sau này của Khu đô thị **Chung cư Sky Central** và để được hưởng thụ gần như chất lượng sinh sống hài lòng nhất………………………………………………………………………………………………
**CHI TIẾT DỰ ÁN SKY CENTRAL HOÀNG MAI**
Quy mô dự án
**Dự án Sky Central Định Công** bao gồm 02 tháp A và B cao 26 tầng nổi (8 tầng đế thương mại; 18 tầng Khu đô thị) và ba căn hầm với tháp B, 3 tầng kinh tế, 23 tầng căn hộ sinh sống và 3 căn hầm chiếm dụng tháp A. chủ yếu khối đế & hầm thông với nhau (chiếm dụng 18.482m2 sàn tầng hầm). dân sinh dự kiến chặng 6.000 gia đình bạn trú ngụ ở nhiều loại 920 Dự án.
Tên Tổ hợp căn hộ:
**Sky Central Định Công**
vị thế: Số 176 Phố muốn Công, P.. ý định Công, Q. Hoàng Mai, khu phố. Hà Thành.
CĐT: tổ chức CP bài bản and xây dựng HUD1
bộ phận thiết kế: doanh nghiệp CPĐT and tư vấn công nghệ bắt đầu Archivina
tổng quy hoạch: 13.461,51m2.
chiều dài và rộng xây dựng thành tựu: 11.080m2.
kích thước mở cửa tháp Tổ hợp chung cư: 4.434m2
Diện tích bắt đầu Tháp A: 2.210m2
khoảng rộng mở cửa Tháp B: 2.224m2
độ phủ sóng khai trương toàn khu dự án: 40%
Số tầng lầu có: 3 căn hầm + 26 tầng nổi……………………………………………………………………………………………..
**✭ Từ khóa nổi bật** : **Danh mục vật liệu Chung cư 176 Định Công** **ĐỊA ĐIỂM DỰ ÁN SKY CENTRAL ĐỊNH CÔNG**
Nhà ở cao tầng
**Chung cư 176 Định Công** nằm ở tại địa chỉ trung tâm quận Hoàng Mai, quán cận con đường vành đại 2.5. chờ đợi hầu hết lợi ích của Quần thể bắt đầu ý định Công và khu vực bao phủ.
Cao ốc nằm ở vị trí đắc địa thuộc phường Định Công, Quận Hoàng Mai, thủ đô, Tòa tháp nằm ở mặt của con đường vành đai 2.5 am tường đường Kim Đồng, chỗ chuyển giao trét của đa số con đường huyết quản khu phố.
trường đoản cú Siêu dự án
**Chung cư Sky Central**, khách hàng có lẽ chuyên chở mang đến các địa điểm ích lợi bao phủ bán kính 2 km gần khu vực dự án như: chợ ý muốn Công, cơ sở y tế Bưu năng lượng điện, bến xe pháo gần kề chén, Tổ hợp chung cư Linh Đàm, ĐH Y thủ đô, công viên ý định Công, tàu điện bên trên cao, ngôi trường tè học tập, THCS, trung học phổ thông Phương Nam…
cùng với lợi thế cơ sở hạ tầng tốt và ăn nhập chiếm lĩnh quy hoạch planer của vùng thành phố,
**Chung cư Sky Central** nằm trên khu vực dân cư vẫn bất biến ở những năm trước, giúp ích cho vấn đề thực hiện dịch vụ xung quanh xung quanh Chung cư tiện lợi hơn.
sống trong Căn hộ
**Chung cư Sky Central**, bạn còn được trải qua dịch vụ văn minh đẳng cấp đôi hành cải thiện chất lượng ngơi nghỉ dân cư cũng như nhóm chợ, nhà hàng, nhà hàng cà phê, nhiều tương tác có ích chuyên dụng cho nhu cầu hiện diện của người dân, khu khu vui chơi công viên cảnh vườn, đài phun nước cái nôi phía ngoài, trường mẫu giáo trong Cao ốc, buồng sinh hoạt bè lũ mang lại dân sinh, quần thể shophouse mặt của con đường vòng đai 2.5……………………………………………………………………………………………….
**TIỆN ÍCH DỰ ÁN SKY CENTRAL ĐỊNH CÔNG**
+ tiện nghi TOÀN khu
+ cơ sở hạ tầng phát triển ăn nhập: Nằm tại 176 Phố ý muốn Công, 1 trong trung tâm Hà Nội Thủ Đô, gần cạnh sở hữu con đường vòng đai 2,5 hơn 40m. Cao ốc 176 Định Công HUD 1 tất cả bộ máy hạ tầng giao thông thuận nhanh, tính tiện ích khu vực miền cao: sát bến xe cạnh bên Bát, đường Lê Trọng Tấn, đường Giải Phóng.
+ phúc lợi an sinh xã hội cải tiến và phát triển: Quần thể 176 ý muốn Công nằm trong khu quần chúng ý định Công tất cả lịch sử hào hùng cải tiến và phát triển cũ kỹ phải phúc lợi cộng đồng đang cực kỳ cải cách và phát triển bao gồm tất cả: cơ sở y tế, trường học, ẩm thực ăn uống, nhà hàng ăn uống, khu dã ngoại công viên vui chơi.
+Thiết kế tiến bộ: Nhà ở cao tầng 176 mong muốn Công có những loại khoảng rộng tự 67m2 mang đến 105m2 Thiết kế tự 2 đến 3 ngủ. kể cả các căn trong nhà số đông lấy đc ánh sáng tự nhiên bởi cụm khe nháng mục đích tạo sự đối lưu giữ gió của tòa nhà. bộ máy cẩn trọng bảo đảm 24/24, lãnh thổ để xe hợp lý bằng card từ có mục đích cất giữ thời điểm cho bạn.
+ bầu khâu khí Tòa tháp
+ tài chính hợp với bao gồm cả khách hàng: tiến độ đóng tiền chuyển động linh hoạt, kết hợp với sự hỗ trợ tài chính từ ngân hàng. Cơ hội sở hữu Cao ốc Ở Nhà cao tầng 176 Đinh Công khái niệm quý khách hàng sẽ trở lên bình thường.
+chủ đầu tư uy tín: đc khai trương bởi nhà đầu tư HUD1 là 1 trong chủ đầu tư của dự án nhà nước thương hiệu và tiềm lực kinh tế mạnh nhất giờ đây, có nhiều năm kinh nghiệm nằm trong lĩnh vực khai trương. quý doanh nghiệp sẽ không còn lo ngại về chất khối lượng and quy trình sản phẩm.
+tiện lợi Tòa chung cư: Tổ hợp căn hộ 176 ý định Công được bắt đầu với rất đầy đủ hình thức dịch vụ TIỆN ÍCH có: bộ máy thị trường, chuỗi ăn uống, khu thể thao tập Gym, khu vui chơi trẻ em, ngôi trường lớp mầm non, hồ bơi 4 mùa………………………………………………………………………………………………
**✱ Nội dung hữu ích** : **Bán chung cư Bộ Công An Cổ Nhuế 2**
**CHI TIẾT MẶT BẰNG DỰ ÁN SKY CENTRAL HÀ NỘI**
mẫu mã nhà chung cư 176 ý muốn công tân tiến: đc tư vấn bằng cụm đối tác doanh nghiệp có tiếng thế giới Humphreys & Partner (Mỹ) & West Green thiết kế (Canada), Tổ hợp chung cư
**Chung cư Sky Central Định Công** chiếm dụng kiểu dáng hoàn mỹ đến đã từng các chi tiết, dung hòa giữa bộ máy cảnh đẹp kì lạ and nhiều trung tâm thương mại đông đúc, sang trọng, thông thoáng bằng luồng sức sống thơm tho trường đoản cú bãi biển hữu tình giáp Khu đô thị.
Sàn mộc, è thạch cao, điều hòa phòng tiếp khách, nóng giá, thiết bị nhà vệ sinh, đánh bả è tường, bộ tủ phòng bếp xấp xỉ, bếp từ, hút làm giảm bớt mùi bếp, cửa mộc bậc nhất, đi năng lượng điện ngầm bao gồm đầu chờ toàn bộ cụm buồng…
**Chung cư Sky Central Định Công** là Tòa tháp có một tại ý muốn Công tất cả 5 con đường trong, cũng chính là Tổ hợp căn hộ có một toạ lạc bề mặt của con đường vành đai 2.5. Căn hộ nhận ra sự quan tâm của không ít bạn trong mùa rao bán đầu bởi vì báo giá vô cùng hấp dẫn & con số Siêu dự án view đẹp mắt, thoáng mát. …v v
giá bán quy trình đầu của Tổ hợp căn hộ
**Chung cư 176 Định Công** khoảng 1.5 tỷ/ Khu đô thị 2 buống ngủ. Tính đi theo m2 thì báo giá chao đảo tự 24 -26 triệu/mét vuông.
Nếu để so sánh về báo giá, hiện thời trong vị trí thì có Imperial Plaza là kẻ địch chính của
**Bán chung cư Sky Central**. hơn thế, Nếu xem xét bên trên tổng thể từ quy hoạch, phong cách xây dựng, đặc biệt là chỗ đứng đặc biệt các chỉ một thì **Sky Central Định Công** riêng biệt được xem là chi phí thấp hơn so sánh chất lượng thật.
trường hợp bên dưới góc nhìn của nó bên tôi, Tổ hợp chung cư
**Dự án Sky Central 176 Định Công** với cái giá này là vô cùng xứng đáng download. khách hàng mua nên gồm cái nhìn trung & lâu năm, với các giải pháp có kế hoạch cho thuê hay tích góp tài sản. Giá trị gia tăng nhiều Dự án Cao ốc 176 Định Công đã gia tăng ngày càng tốt nhờ vào có chỗ đứng rất là độc đáo có quy hoạch con đường 2.5 được cấp phép.
giai đoạn đóng góp tiền tại
**Căn hộ Sky Central Hoàng Mai**
Đợt một: tỉnh thanh hóa 10% chất lượng Tòa tháp ký kết giao kèo đặt cọc
lần 2: Thanh toán đôi mươi% ký hiệp đồng giao thương hồi tháng 7/2017.
lần 2: giao dịch thanh toán 20% giá trị Dự án lúc xây tới tầng mười năm.
Đợt ba: giao dịch thanh toán hai mươi% Lúc cất nóc Tổ hợp căn hộ (dự định quý I/2018)
Đợt 4: Thanh toán 25% khi giao trả căn nhà quý IV/ 2018.
lần 5: Thanh toán 5% khi bàn giao quyền sử dụng đất cho doanh nghiệp…………………………………………………………………………………………
**✪ Đọc tin mới** **các dự án bất động sản**

Server: nginx


markdown:
Thành lũy lịch sử của pháo đài cổ Aleppo nằm trên ngọn đồi cao 50 mét trong khu phố cổ. Giống nhiều thế kỷ trước, thành lũy vẫn là một vị trí chiến lược quan trọng của những người bảo vệ thành phố. Tại đây, Quân đội Syria đang duy trì cuộc đối đầu với chiến binh. Chủ nhiệm Ủy ban an ninh Aleppo, Tướng Ali Zaid Al Saleh đã bày tỏ sự cảm ơn LB Nga về sự giúp đỡ.
![Chiến dịch của Không lực Nga ở Syria qua hình ảnh Chiến dịch của Không lực Nga ở Syria qua hình ảnh](https://cdn2.img.vn.sputniknews.com/images/131/76/1317639.jpg)
![Chiến dịch của Không lực Nga ở Syria qua hình ảnh Chiến dịch của Không lực Nga ở Syria qua hình ảnh](https://cdn2.img.vn.sputniknews.com/images/131/76/1317639.jpg)
© Sputnik / Dmitriy Vinogradov
"Quốc gia duy nhất trên thế giới giúp đỡ chúng tôi là Nga. Chỉ có nước Nga là đang đấu tranh trên khắp thế giới vì quyền lợi của những người bị áp bức! Chúng tôi rất biết ơn!" — ông nói.
"Từ năm 2012, phiến quân đã tìm đủ mọi cách để đột nhập, vài lần chúng muốn phá nổ tường thành nhưng không thể đến gần. Chúng tôi trụ vững trước các đợt tấn công bằng súng cối hạng nặng, bằng pháo. Thành trì là biểu tượng kháng chiến của Aleppo và
[cả Syria](https://vn.sputniknews.com/opinion/20160927/2430930/hoa-ky-syria-chien-tranh.html)," — Thượng úy Quân đội Syria Dahir Kosvara cho biết.
## Toàn bộ bình luậnHiển thị nhiều bình luận hơn (
20)
Hiển thị những bình luận mới (
0)

Cache-Control: public


markdown:
DXY, EUR/USD, USD/JPY, GBP/USD, AUD/USD, USD/CAD
ADVANCED MICRO DEVICES INC, AIRBORNE WIRELESS NETWORK, ISHARES MSCI EMERGING INDEX FUND, AT&T INC, GENERAL ELECTRIC COMPANY, JD.COM INC - AMERICAN DEPOSITARY SHARES
Chỉ số S&P 500, Nasdaq Composite, Dow 30, Nikkei 225, Chỉ số DAX, FTSE 100
Vàng, Bạc, Dầu thô, Khí tự nhiên, Ngô, Bitcoin
BTC/USD, ETH/USD, BCH/USD, XRP/USD, LTC/USD, ETC/USD
Mỹ 10 năm, Euro Bund, Đức 10Y, Nhật 10Y, UK 10Y, Ấn Độ 10 năm
Vàng, Dầu Brent, Dầu thô, Khí tự nhiên, Paladi, Bạc

Via: 1.1 varnish

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding, Cookie


markdown:
[](/u/Federman19/)
# JBLU Bearish Daytrade
[NASDAQ:JBLU](/symbols/NASDAQ-JBLU/)JETBLUE AIRWAYS CORP
Played the Gap
Trade was setup on the 1 minute chart and then followed on the 5 minute chart. Was stopped out of trade near the end of the day at about 1.5R
[Bearish](/ideas/bearish/). The point of the idea post is to show the succession of Stop placement as the trade moved in my direction. The dotted line is the 200 [EMA](/ideas/ema/)on the [daily chart](/ideas/daily/)which is why the stop movements happened more frequently as the trade got closer to that price point.
Trade was setup on the 1 minute chart and then followed on the 5 minute chart. Was stopped out of trade near the end of the day at about 1.5R


markdown:
Đây chỉ là vài report mà phóng viên chiến trường lượm lặt được còn tổng hợp Report đầy đủ và quá trình lên plan cũng như mục đích của plan rồi fake mục tiêu xin nhường cho bên thắng trận trình bày :).
![ ](http://travian-reports.net/vn/img/54245d4def3.png)
![ ](http://travian-reports.net/vn/img/54245d4def3.png)
![ ](http://travian-reports.net/vn/img/54246b4feac.png)
By using our site, you accept the use of cookies to make your visit more pleasant, to offer you advertisements and contents tailored to your interests, to allow you to share content on social networks, and to create visit statistics for website optimisation.
[More information](https://agb.traviangames.com/privacy-en.pdf)
The Tournament 2018 Qualification starts on the 13th June 2018!
Don't miss
[Safiren's Corner](https://wbb.forum.travian.com/thread/526592-the-corner-qualification-2018/)!
Dear community,
We're happy to inform, that Tournament Qualification servers just started! More information about it you can find
[here!](https://wbb.forum.travian.com/thread/531101)
##
[Xinmotlandcyeu_VN wrote:]off to vậy deff nào chịu nổi
##
[xboyab1111 wrote:]Chắc gắng trụ lại tới cổ vật thôi :D. Ngay từ đầu cả địch cả ta khi ai cũng kêu nào là Ts29 đông nào là Ts29 mạnh thì tớ ngó map đã thấy phần thua quá 70% rồi.
Bây giờ thì nhìn số lượng cap bên AT-Mirror phải gấp đôi, có khi gấp 3. Mem toàn dạng thiện chiến cả nữa. Mấy con off đợt này họ mang đi chưa phải hàng quốc bảo của họ đâu.

X-UA-Compatible: IE=edge

Set-Cookie: wcf21_cookieHash=7115ec629fca9e3c87fcea67ba4e6a8da864e4a8; path=/; domain=wbb.forum.travian.com; secure; HttpOnly