టోబా మహావిపత్తు సిద్ధాంతం
75,000 ఏళ్ళ క్రితం సుమత్రా దీవుల్లో, ప్రస్తుతం టోబా సరస్సు ఉన్నచోట రేగిన అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాన్ని టోబా మహా విస్ఫోటనం అంటారు. భూమిపై జరిగిన మహావిస్ఫోటనాల్లో ఇది ఒకటి. దీని కారణంగా భూమిపై ఆరు నుండి పదేళ్ల పాటు అతిశీతసమయం ఏర్పడిందని, వెయ్యేళ్ళ పాటు చల్లటి పరిస్థితులు కొనసాగాయనీ టోబా మహావిపత్తు సిద్ధాంతం భావిస్తుంది.