Լրատվություն ՀՀ նախագահի ելույթները եւ ուղերձները Նախագահ Սերժ Սարգսյանի ողջույնի խոսքը ՀՀ ՊՆ Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտի հիմնադրման 15-ամյակին նվիրված արարողության ժամանակ 30.07.2009 Վեհափառ Տե՛ր, Պարոնայք գեներալնե՛ր եւ սպանե՛ր, Հարգելի՛ հայրենակիցներ եւ հյուրե՛ր, Այսօր մենք վկան ենք նշանակալի իրադարձության` Հայաստանի ռազմաուսումնական հաստատությունների այս տարվա ավարտական արարողությանը: Մի քանի օր հետո այսօրվա շրջանավարտները սկսելու են սպայի դժվարին, բայց անչափ պատվաբեր իրենց կենսագրության առաջին էջը, համալրելու են նրանց կուռ շարքերը, ովքեր աներեր եւ պատվախնդրորեն կանգնած են ազգային-պետական գերակա խնդրի` Հայաստանի Հանրապետության սահմանների պաշտպանության եւ անվտանգության ապահովման առաջին գծում: Խորհրդանշական է, որ ռազմաուսումնական հաստատությունների շրջանավարտների այս տարվա հոսքը համընկնում է Զինված ուժերի սպաների պատրաստման գլխավոր դարբնոցի` ռազմական ինստիտուտի ստեղծման 15-րդ տարեդարձի հանդիսությանը: Մեր նորանկախ հանրապետության առաջին ռազմաուսումնական հաստատությունները հիմնադրվեցին կանոնավոր բանակ ձեւավորելու դժվարին օրերին, երբ դեռ ընթանում էին ակտիվ ռազմական գործողություններ: Այսօր արդեն կարող ենք ասել, որ բոլոր ռազմական կրթօջախներն էլ դարձել են ժամանակակից ռազմարվեստի հմուտ մասնագետների պատրաստման կենտրոններ, ունեն ուսումնատեխնիկական հարուստ հնարավորություններ եւ փորձառու դասախոսապրոֆեսորական եւ հրամանատարական կազմ: Վստահ եղեք, որ նախորդ տարիների նման այսուհետ եւս բանակի կատարելագործման, բարձրակարգ սպայական կադրերով համալրման, սպաների, նրանց ընտանիքների սոցիալական պաշտպանվածության խնդիրները շարունակելու են մնալ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության եւ անձամբ իմ գործունեության գերակայություններից մեկը: Այլ կերպ չի էլ կարող լինել: Հայտնի իրողություն է. բանակն առավել հզոր է իր սպայական կազմով, որը յուրաքանչյուր բանակի ողնաշարն է եւ որի մասնագիտական պատրաստվածությամբ, մարդկային ու բարոյական նկարագրով է պայմանավորված զորքերի մարտական պատրաստությունը: Հայաստանի զինված ուժերը սահմանների պաշտպանության, զորավարժությունների եւ խաղաղարար առաքելությունների ընթացքում բազմիցս հաստատել են իրենց մարտական արհեստավարժությունն ու բարոյակամային բարձր որակները: Հայոց բանակը պատվով է շարունակելու իր սրբազան առաքելությունը, մնալու է մեր պետության ու ժողովրդի անվտանգության հուսալի պաշտպանը, մնալու է տարածաշրջանային խաղաղության ու կայունության առանցքային եւ անփոխարինելի բաղադրիչը: Այսօր մենք ուժեղ ենք. ուժեղ ենք, քան երբեւէ, մեր բանակն ամուր է, արդիական եւ ունակ լուծելու ցանկացած խնդիր: Նա պատվով է բռնել ո՛չ միայն պատերազմի, այլեւ խաղաղության քննությունը` մարմնավորելով ողջ հայության հաղթական ոգին: Մեզ պատերազմով սպառնացողներին մենք հիշեցնում ենք աստվածաշնչյան խոսքը. “Սուր բարձրացնողը սրից կընկնի”: Այս բառերի անհերքելի ճշմարտացիությունն իրենց կյանքով ու մաքառումով վերահաստատել են մեր ժողովրդի լավագույն զավակները` մեր հայրերի սերունդը, մեր սերունդը, իմ սերունդը: Թող ոչ ոք չկասկածի` հարկ եղած դեպքում նույնը կլինի նաեւ այսօր: Սիրելի՛ նորընծա սպաներ, Այդ արդարության սուրը, հատուցման սուրը այսօրվանից նաեւ դո՛ւք եք, ձեզնից յուրաքանչյո՛ւրը: Այսօրվանից նաեւ դո՛ւք եք Հայաստանի ու Արցախի այն անկոտրում վահանը, որին բախվելով կփշրվեն ցանկացած հակառակորդի հոխորտանքներն ու հավակնությունները: Այսօրվանից նաեւ դո՛ւք եք մարմնավորում Հայոց բանակի հզորությունն ու պատվո վարքականոնը, նրա միտքն ու կարգապահությունը, նրա կամքն ու աննահանջ ոգին: Ես հավատում եմ ձեզ: Շնորհավորում եմ բոլորիս Վազգեն Սարգսյանի անվան ինստիտուտի կազմավորման 15-րդ տարեդարձի եւ Զինված ուժերի սպայակազմի նոր համալրման առթիվ: Նորավարտ սպաներին, բանակի ողջ անձնակազմին մաղթում եմ, որ ծառայության ընթացքում անաղարտ պահեն հայ սպայի բարձր անունն ու պատիվը, որ նրանց ուղեկցեն մեր նախնյաց զինական ոգու հերոսականությունը, տոկունությունը, պետությանն ու ժողովրդին ծառայելու նվիրվածությունը` հանուն մեր հայրենիքի ու ժողովրդի խաղաղ ու ստեղծագործ աշխատանքի: Փա՛ռք հայոց բանակին Կեցցե՛ Հայաստանը եւ թող հարատեւի՛ հայ ժողովուրդը: c40


source: wikipedia

text: Մարտի 17, տարվա 76-րդ (նահանջ տարիներին՝ 77-րդ) օրն է։ Տարվա ավարտին մնում է 289 օր։ Դեպքեր Ծնունդներ 1865 - Մանուկ Աբեղյան, լեզվաբան, գրականագետ (վ. 1944) 1930 - Ջեյմս Իրվին, տիեզերագնաց 1964 - Ռոբերտ Հակոբյան, հայ դերասան, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2007): 1987 - Պատրիկ Էբերտ, գերմանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան 1989 - Շինջի Կագավա, ճապոնացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան Մահեր 180 - Մարկոս Ավրելիոս, Հռոմի կայսր, փիլիսոփա 1905 - Քրիստափոր Միքայելյան, հայ հեղափոխական գործիչ, Հ. Հ. Դաշնակցության հիմնադիրներից 1987 - Իոսիֆ Մանյուշիս, խորհրդային պետական եւ կուսակցական գործիչ 1926 - Ալեկսեյ Բրուսիլով, ռուս եւ խորհրդային զորահրամանատար եւ ռազմական գործիչ 1959 - Գալակտիոն Տաբիձե, վրացի խորհրդային գրող 1987 - Իոսիֆ Մանյուշիս, խորհրդային պետական եւ կուսակցական գործիչ 1997 - Պետրոս Մալայան, հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (ծ. 1927) Տոներ


Ունենալ գործելու տեսիլք - Երեց Օ. Վինսենթ Հալեք Ունենալ գործելու տեսիլք Երեց Օ. Վինսենթ Հալեք Եթե ուզում ենք բարգավաճել, ոչ թե ոչնչանալ, ապա մենք պետք է ձեռք բերենք ինքներս մեր մասին տեսիլքը այնպես, ինչպես Փրկիչն է մեզ տեսնում: 10485_201_53halec Ինչպես բոլոր լավ ծնողները, իմ ծնողները պայծառ ապագա էին ցանկանում իրենց զավակների համար: Հայրս անդամ չէր եւ արտասովոր պայմանների պատճառով, որոնք տիրում էին այդ ժամանակ, ծնողներս որոշեցին, որ եղբայրներս, քույրերս եւ ես Հարավային Խաղաղօվկիանոսյան Ամերիկյան Սամոայի մեր հարազատ կղզուց մեկնեինք Միացյալ Նահանգներ՝ դպրոց հաճախելու համար: Մեզանից բաժանվելը դժվար որոշում էր ծնողներիս, հատկապես՝ մորս համար: Նրանք գիտեին, որ նոր պայմաններում անհայտ խնդիրներ կլինեին: Ինչեւէ, հավատքով եւ վճռականությամբ, նրանք առաջ տարան իրենց ծրագիրը: Վերջին Օրերի Սրբերի դաստիարակություն ունենալու շնորհիվ, մայրս ծանոթ էր ծոմի եւ աղոթքի սկզբունքներին, եւ երկու ծնողներս էլ զգում էին, որ երկնային օրհնությունների կարիքն ունեին՝ իրենց զավակներին օգնելու համար: Այդ ոգով նրանք սկսեցին ամեն շաբաթ մեկ օր հատկացնել մեզ համար ծոմ պահելուն եւ աղոթելուն: Նրանց նպատակն էր պատրաստել իրենց զավակներին պայծառ ապագայի համար: Նրանք գործում էին այդ տեսիլքով, երբ կիրառում էին իրենց հավատքը փնտրելով Տիրոջ օրհնությունները: Ծոմի եւ աղոթքի միջոցով նրանք ստանում էին սփոփանք, խաղաղություն եւ հավաստիացում, որ ամեն ինչ լավ կլինի: Ինչպե՞ս ենք մենք՝ մեր կյանքի խնդիրների մեջ, ստանում այն տեսիլքը, որն անհրաժեշտ է այն անելու համար, ինչը մեզ կմոտեցնի Փրկչին: Տեսիլքի հետ կապված Առակաց գիրքը ուսուցանում է մեզ այս ճշմարտությունը. «Առանց մարգարեության ժողովուրդը կվայրենանայ» (Առակաց ԻԹ.18): Եթե ուզում ենք բարգավաճել, ոչ թե ոչնչանալ, ապա մենք պետք է ձեռք բերենք ինքներս մեր մասին տեսիլքը այնպես, ինչպես Փրկիչն է մեզ տեսնում: Փրկիչը այդ խոնարհ ձկնորսների մեջ, որոնց կանչեց հետեւել Իրեն, տեսավ ավելին, քան իրենք էին տեսնում իրենց մեջ. Նա ուներ տեսիլք, թե ինչ նրանք կարող էին դառնալ: Նա գիտեր նրանց բարության եւ ներուժի մասին, եւ Նա գործի անցավ՝ կանչելով նրանց: Սկզբում նրանք փորձառու չէին, սակայն հետեւելով, նրանք տեսան Նրա օրինակը, զգացին Նրա ուսմունքները եւ դարձան Նրա աշակերտները: Եկավ մի ժամանակ, երբ Նրա աշակերտներից մի քանիսը հեռացան Նրանից, քանի որ այն, ինչ լսել էին, դժվար էր իրենց համար: Հասկանալով, որ մյուսները նույնպես կարող են հեռանալ, Հիսուսը հարցրեց Տասներկուսին. «Մի՞թե դուք էլ ուզում եք գնա» (Հովհաննես Զ.67): Պետրոսի պատասխանը արտահայտում է այն, թե որքան էր նա փոխվել եւ նա ստացել էր տեսիլքն այն մասին, թե ով էր Փրկիչը: «Ո՞ւմ մոտ գնանք. Հավիտենական կյանքի խոսքեր ունիս դու» (Հովհաննես Զ.68),- պատասխանեց նա: Այդ տեսլիքով զինված, այդ հավատարիմ եւ նվիրված աշակերտները կարողացան կատարել դժվար գործեր, ճանապարհորդելով եւ քարոզելով ավետարանը եւ հիմնելով Եկեղեցին Փրկչի հեռանալուց հետո: Ի վերջո, նրանցից ոմանք մեծագու�


Դավիթ Տոնոյանը իր հույն գործընկերոջ հետ հայ-հունական ռազմական համագործակցության հարցեր է քննարկել - Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am 15:25 • 17.02.19 Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում հայտնում է ՊՆ մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանը: Դավիթ Տոնոյանը շնորհավորել է իր գործընկերոջը նշանակման կապակցությամբ եւ հրավիրեց Հայաստան։ Հանդիպման ընթացքում երկու նախարարները քննարկել են հայ-հունական ռազմական համագործակցության հարցեր։ Նշելով այս ոլորտում ունեցած նշանակալի ձեռքբերումները, նախարարները երկուստեք պատրաստակամություն են հայտնել ռազմական համագործակցության խորացման հարցում։


text: Դեպքեր Հունվար - Կ. Պոլսում Հովհաննես Հիսարյանի խմբագրությամբ արեւմտահայերեն սկսում է հրատարակվել «Բանասէր» ազգային բանասիրական եւ քաղաքական ամսագիրը։ Տպագրվել է մինչեւ 1851 թվականի վերջը։ Հունվար - Կ. Պոլսում Սուրբ Սահակյան վարժարանի աշակերտների ջանքերով արեւմտահայերեն սկսում է հրատարակվել «Բուրաստան Սուրբ Սահակեան» ամսագիրը։ Տպագրվել է մինչեւ 1852 թվականի հուլիսը։ Փետրվարի 19 - Թավրիզում հիմնվում է Արամյան դպրոցը։ Մարտի 29 - Ստեղծվում է «Կովկասյան գրաքննական կոմիտեն»։ Ծնունդներ Հունվար 6 - Պետրոս Դուրյան, արեւմտահայ բանաստեղծ (վ. 1872)։ Հունվարի 14 - Լյուդվիգ Կլայզեն, գերմանացի քիմիկոս-օրգանիկ Հունվարի 19 - Դեվիդ Սթար Ջորդան, առաջատար ձկնաբան, մանկավարժ, եվգենիստ, խաղաղության ակտիվիստ։ Մարտի 15 - Ուիլյամ Միտչել Ռամզի, շոտլանդացի հնագետ, պատմաբան, հայագետ (վ. 1939)։ Ապրիլի 6 - Գիյոմ Բիգուրդան, , ֆրանսիացի աստղագետ, գիտության պատմաբան եւ օդերեւութաբան Մայիս 8 - Եղիա Տեմիրճիպաշյան, արեւմտահայ գրող, փիլիսոփա (վ. 1908)։ Դեկտեմբեր 21 - Արփիար Արփիարյան, գրող (վ. 1908)։ 1851 - Միհրան Գալփակճյան, հայ դերասան (1851-1906)։ Մահեր Հունվարի 24 - Գասպարե Սպոնտինի, իտալացի կոմպոզիտոր։Գասպարե Սպոնտինի, իտալացի կոմպոզիտոր։ Սեպտեմբերի 14 - Ֆենիմոր Կուպեր, ամերիկացի վիպասան, արկածային գրականության դասական գրող Զախարի Ստոյանով, բուլղար գրող, հասարակական գործիչ 1851 Տարեթվեր


source: fineweb

text: Երեւանում մրցանակներ են շնորհվել «Կենգուրու» միջազգային մաթեմատիկական մրցույթի մասնակիցներին 17:37 02 Հուլիսի 2009 Երեւանում ՎՏԲ- Հայաստան Բանկի անունից մրցանակներ են շնորհվել «Կենգուրու» միջազգային մաթեմատիկական մրցույթի մասնակիցներին։ «Այբ» կրթական հիմնադրամի կազմակերպած «Կենգուրու» մրցույթին Հայաստանում մասնակցեց 3-11 դասարանների 30567 աշակերտ հանրապետության 570 դպրոցից։ Մրցույթի գլխավոր հովանավորն էր ՎՏԲ-Հայաստան բանկ ՓԲԸ-ը։ «Այն, որ տվյալ մրցույթն անցկացվեց Հայաստանում առաջին անգամ, եւ այն, որ դրան մասնակցեցին մեծ թվով դպրոցականներ Հայաստանի բոլոր մարզերից, լուրջ նախադեպ է հանդիսանում»,- հինգշաբթի ասաց «Այբ» կրթական հիմնադրամի տնօրեն Դավիթ Սահակյանը 14 հաղթողների պարգեւատրման հանդիսավոր արարողության ժամանակ։ «Այս միջոցառումը կարեւոր է նաեւ այն առումով, որ դուք օրինակ կծառայեք ձեր ընկերների եւ համադասարանցիների համար, ովքեր կտեսնեն, որ սեփական գիտելիքներով եւ ուժերով կարելի է հաջողության հասնել»,- ասաց նա։ Սահակյանը նաեւ շնորհակալություն հայտնեց ՎՏԲ-Հայաստան Բանկին՝ նշելով, որ բանկի գլխավոր հովանավորությունը զգացվում էր մրցույթի բոլոր փուլերում՝ կազմակերպումից մինչեւ մրցանակաբաշխություն։ Մրցույթի բացարձակ հաղթողը՝ Գեղարքունիքի մարզի Մարտունի քաղաքի ութերորդ դասարանի աշակերտուհի Էռնա Պետրոսյանը, ստացավ առաջին աստիճանի դիպլոմ՝ բանկում իր անունով «ՎՏԲ-Մանկություն» 500 հազար դրամի (մոտ 1,4 հազար ԱՄՆ դոլար) չափով դեպոզիտի բացումով ընթացիկ տարվա սեպտեմբերի 1-ից երեք տարի ժամկետով։ Հաղթողը նաեւ ավիատոմս ստացավ «Կենգուրու-2009» մրցույթի բոլոր հաղթողների համար նախատեսված ամառային ճամբար Ռումինիա մեկնելու համար։ Մրցույթի հաղթողներ ճանաչված տասներորդ դասարանցիներ Հայկ Թեփանյանը եւ Արմինե Հովհաննիսսյանը /Երեւան/ ստացան երկրորդ աստիճանի դիպլոմներ բանկում իրենց անունով «ՎՏԲ-Մանկություն» 250 հազար դրամի (694 ԱՄՆ դոլար) չափով դեպոզիտի բացումով ընթացիկ տարվա սեպտեմբերի 1-ից մեկ տարի ժամկետով։ Նրանք նույնպես Ռումինիա մեկնելու ավիատոմսեր ստացան։ Մյուս 11 մրցանակակիրներին ՎՏԲ-Հայաստան Բանկում կրթության համար վարկ ստանալու եւ սեպտեմբերի 1-ից արտոնյալ պայմաններով «ՎՏԲ-Մանկություն» դեպոզիտ բացելու հնարավորություն ընձեռվեց։ «ՎՏԲ- Հայաստան Բանկ» ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն Վալերի Օվսյաննիկովի խոսքերով, մաթեմատիկան ստեղծագործական եւ օգտակար առարկա է, որովհետեւ մաթեմատիկայով զբաղվող մարդը զարգանում է բոլոր ուղղություններով, ստեղծագործական մոտեցում ունի ամենի նկատմամբ, ճիշտ մտածելակերպ ունի։ «Հույս ունեմ, որ ձեզանից, առաջին հերթին, լավ մարդիկ, պրոֆեսիոնալներ պետք է ստացվեն, իսկ եթե գաք մեզ մոտ աշխատելու՝ նաեւ գերազանց բանկային աշխատակիցներ»,- ասաց նա՝ դիմելով հաղթողներին։ Օվսյաննիկովը նաեւ հույս հայտնեց, որ բանկը հետագայում էլ կմասնակցի նմանատիպ ծրագրերին, եւ որ այս ծրագիրը պետք է շարունակական լինի Հայաստանում՝ հայ դպրոցականների գիտելիքների որակի բարձրացման, ինչպես նաեւ մասնագիտական պատրաստվածության տեսանկյունից։ «Դա օգուտ կբերի մեզ բոլորիս եւ Հայաստանին ընդհանուր առմամբ»,- ասաց նա։ Իր հերթին, «Այբ» կրթական հիմնադրամի Հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ, Մեսրոպ քահանա Արամյանը նույնպես շնորհակալություն հայտնեց ՎՏԲ-Հայաստան Բանկին էական աջակցության, այդ թվում՝ մրցույթին պատրաստվելու առումով։ «Այն, ինչ դուք արեցիք, լավ դաս կլինի նաեւ մյուսների համար, քանի որ մենք ասում ենք, որ առանց կրթության ապագա չունենք, բայց տնտեսության հիմնական խաղացողները պատշաճ ուշադրություն չեն դարձնում կրթության խնդիրներին»,- ընդգծեց նա։ «Կենգուրու» միջազգային մաթեմատիկական մրցույթը տեղի է ունեցել 2009 թվականի մարտի 19-ին, որին մասնակցել է շուրջ 5 մլն դպրոցական աշխարհի ավելի քան 50 երկրում, այդ թվում՝ Ռուսաստանում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Կանադայում, ԱՄՆ-ում, Ռումնինիայում, Վրաստանում, Բուլղարիայում, Ղազախստանում եւ Իսպանիայում։ Ըստ մասնակցության գործակցի, Հայաստանում կայացած մրցույթը ճանաչվել է երկրորդը Եվրոպայում։ Առաջին անգամ «Կենգուրու» մրցույթը կազմակերպվել է 1991 թվականին Փարիզում, իսկ 1994 թվականից այն ստացել է միջազգային մրցույթի կարգավիճակ։ -0-


text: Հունիսի 23, տարվա 174-րդ (նահանջ տարիներին՝ 175-րդ) օրն է։ Տարվա ավարտին մնում է 191 օր։ Դեպքեր 1846 - Ադոլֆ Սաքսն արտոնագրեց սաքսոֆոնը։ 1894 - Ստեղծվեց Միջազգային Օլիմպիական Կոմիտեն։ 1868 - Քրիստոֆեր Լաթամ Շոուլզն արտոնագրեց առաջին տպագրական մեքենան։ Ծնունդներ 1879 - Ստեփան Ղամբարյան, հայ քիմիկոս (մահ. 1948) 1912 - Ալան Թյուրինգ, անգլիացի մաթեմատիկոս, գաղտնավերլուծող եւ ինֆորմատիկայի մասնագետ (մահ. 1954) 1923 - Մանուել Սարգսյանց, սոցիոլոգ, քաղաքագետ, պատմաբան 1934 - Թելման Գեւորգյան, հայ ճարտարապետ 1936 - Ռիչարդ Բախ, ամերիկացի գրող, արձակագիր 1953 - Արմեն Սարգսյան, Հայաստանի չորրորդ նախագահ 1972 - Զինեդին Զիդան, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան 1977 - Ջեյսոն Մրազ, երգիչ, երգերի հեղինակ Մահեր 1852 - Կառլ Բրյուլով, ռուս նկարիչ (ծնվ. 1799) 1956 - Մայքլ Արլեն, սփյուռքահայ նշանավոր գրող (ծնվ. 1895) 1956 - Ռեյնգոլդ Գլիեր, խորհրդային կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ, երաժշտա-հասարակական գործի 2002 - Մկրտիչ Սարգսյան, հայ բանաստեղծ, արձակագիր 2004 - Վահան Խորենյան, հայ նկարիչ Տոներ


«Մենք նույնպես պայքարում ենք ժողովրդավարական արժեքների համար, ուստի՝ ինձ համար մեծ պատիվ է այսօր լինել այստեղ եւ մաս կազմել այս կարեւոր պատմական իրադարձությանը»,- նշել է Ալիսիա Կանկին:


source: CulturaX

text: ՄԱԳԱՂԱԹ.AM » «Եվրատեսիլ»-ում արգելել են Արցախի դրոշը «Եվրատեսիլ» երգի միջազգային մրցույթի կազմակերպիչները հրապարակել են իրենց, այսպես ասած, դրոշների քաղաքականությունը, որով արգելում են եվրատեսիլյան դահլիճ տանել որոշ դրոշներ: Արգելված դրոշների ցանկում է հայտնվել նաեւ Արցախի Հանրապետության դրոշը: Փաստաթղթում նշված է, որ արգելվում են այն դրոշները, որոնք քաղաքական, կրոնական կամ առեւտրային քարոզ են պարունակում, ինչպես նաեւ վիճելի տարածքների դրոշները: Չնայած այս հանգամանքին, այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ մրցույթում Հայաստանի պատվիրակության ղեկավար Գոհար Գասպարյանն ասաց, որ իրենք անպայման իրենց հետ տանելու են Արցախի դրոշը: Բացի Արցախի դրոշից, «Եվրատեսիլ-2016»-ում արգելված են նաեւ Կոսովոյի, Ղրիմի, Պաղեստինի եւ Բասկերի դրոշները:


«Օրեր» ամսագրին եւ օrer.eu-ին մեկնաբանելով այսօրվա բողոքի ակցիան Չեխիայում Հայաստանի արտակարգ ու լիազոր դեսպան Տիգրան Սեյրանյանն ասել է. «Մեզ հասած տեղեկություններով Չեխայում բնակվող ադրբեջանցիներն ամենայն հավանականությամբ Բաքվից իջեցված հրահանգով կազմակերպեցին փոքրաթիվ այս բողոքի ակցիան Չեխիայի ՀՀ դեսպանատան առջեւ։ Ադրբեջանը պետք է հասկանա, որ մտացածին խնդիրների առնչությամբ բողոքների անցկացումը ոչ մի հանգրվանի չի հասցնի։ Ավելի արդյունավետ կլիներ, որպեսզի նրանք իրականացնեին Վիեննայում ու Սանկտ Պետերբուրգում ԵԱՀԿ Մինսկի եռանախագահների միջնորդությամբ վստահության մթնոլորտ ձեւավորելու շուրջ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները։ Հայկական կողմը բազմիցս դատապարտել է ադրբեջանական զինուժի` սեփական խաղաղ բնակչությանը որպես կենդանի վահան օգտագործելու գործողությունները։ Չեխիայի հայ համայնքի համակարգված գործողության շնորհիվ ըստ էության ադրբեջանցիների կազմակերպած սադրանքը տապալվեց»։


ՌԴ 2 քաղաքացի կապել են մեկ այլ քաղաքացու, դանակահարել ու պահանջել խոշոր չափի գումար. իսկ հետո թալանել են եւ դիմել փախուստի - Լուրեր Հայաստանից Ոստիկանները պարզել են, որ վիրավորը Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի 21-ամյա Իվան ֆ.-ն է: Գ. Շամշյանի տեղեկություններով՝ դրամապանակում եղել է մոտ 150 հազար դրամ, 30 վրացական լարի: Ըստ նախնական տեղեկությունների՝ Իվան Ֆ.-ին դանակով հարվածել է Նիկոլայ Ռ.-ն, այնուհետեւ կասկածյալները նրան թողնելով կապված վիճակում, դիմել են փախուստի:


text: Մարտի 10, տարվա 69-րդ (նահանջ տարիներին՝ 70-րդ) օրն է։ Տարվա ավարտին մնում է 296 օր։ Դեպքեր 1535՝ իսպանացի ծովագնացները Խաղաղ օվկիանոսում հայտնաբերեցին Գալապագոսյան կղզիները 1735՝ ռուսական զորքերը դուրս են բերվում Բաքվից 1804՝ Ֆրանսիան պաշտոնապես Լուիզիանան հանձնեց ԱՄՆ-ին 1905՝ Լոնդոնում հիմնվեց Չելսի ֆուտբոլային ակումբը 1953՝ New York Herald Tribune թերթում առաջին անգամ տպագրվեց հանրահայտ ժպիտիկի (սմայլիկ) նախատիպը։ 1977՝ աստղագետները հայտնաբերում են Ուրանի օղակները Ծնունդներ 1452՝ Ֆերդինանդ II Արագոնացի (մ. 1516) 1503՝ Ֆերդինանդ I, Սրբազան Հռոմի կայսր (մ. 1564) 1772՝ Ֆրիդրիխ Շլեգել Karl Wilhelm Friedrich Schlegel գերմ. բանաստեղծ (մ. 1829) 1879՝ Յակով Վասերման, գերմանացի գրող 1904՝ Լեւոն Խոջա-Էյնաթով, հայ խորհրդային երգահան (մ. 1954) 1920՝ Բորիս Վիան Boris Vian ֆրանս. գրող եւ դրամատուրգ (մ. 1959) 1923՝ Գեորգի Տեր-Ղազարյանց, խորհրդային պետական եւ կուսակցական աշխատող 1926՝ Արամ Քաթանյան, հանրապետության ժողովրդական արտիստ, դիրիժոր 1935՝ Խորեն Պալյան, հոգեւոր երգիչ, բանասեր (մ. 2007) 1935՝ Արամ Նանասյան, հայ գիտնական 1936՝ Զեպպ Բլատեր Sepp Blatter շվեյց. գործարար, ՖԻՖԱ-ի նախագահ 1936՝ Մարտին Պետրոսյան, հայ նկարիչ, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ (1976) 1940՝ Չակ Նորիս Chuck Norris ամերիկացի կինոդերասան եւ մարտարվեստների վարպետ 1947՝ Հեղինե Հովհաննիսյան, ազատամարտիկ 1957՝ Ուսամա բեն Լադեն ահաբեկչական կազմակերպության հիմնադիր (սպ. 2011 թ.) 1958՝ Շերոն Սթոուն Sharon Stone ամեր. դերասանուհի 1963՝ Ռիք Ռուբին Rick Rubin ամեր. ձեռնարկատեր 1976՝ Հայֆա Ուեհբե, լիբանանցի երգչուհի 1977՝ Ռոբին Թիք, ամերիկա-կանադացի երգիչ-երգահան 1982՝ Քվոմե Բրաուն Kwame Brown ամեր. բասկետբոլիստ 1985՝ Լասսանա Դիարրա,ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան 1987՝ Էմելի Սանդե, շոտլանդական ռեկորդակիր արտիստուհի եւ երգահան 1988՝ Իվան Ռակիտիչ, խորվաթ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան 1989՝ Իվան Պիրիս Iván Piris պարագվայցի ֆուտբոլիստ 1992՝ Էմիլի Օսմենթ Emily Osment ամեր. դերասան եւ երգչուհի Մահեր 1832՝ Մուցիո Կլեմենտի Muzio Clementi իտալ. կոմպոզիտոր (ծն. 1752 թ.)։ 1861՝ Տարաս Շեւչենկո Тарас Шевченко ուկր. բանաստեղծ (ծն. 1814 թ.)։ 1872՝ Ջուզեպպե Մացցինի Giuseppe Mazzini իտալ. լրագրող եւ քաղ. գործիչ (ծն. 1805 թ.)։ 1919՝ Մարկ Ելիզարով,սովետական պետական եւ կուսակցական գործիչ 1940՝ Միխայիլ Բուլգակով Михаил Афанасьевич Булгаков ռուս գրող եւ դրամատուրգ (ծն. 1891 թ.) 1945՝ Ալեքսանդր Խատիսյան, վարչապետ (ծն. 1874 թ.) 1986՝ Արամ Հայկազ, ամերիկահայ գրող (ծն. 1900 թ.) Տոներ Հարավային Կորեա՝ Աշխատանքի օր Ուկրաինա՝ Հողագործի օր Ռուսաստան՝ Արխիվների օր Տիբեթի ապստամբության օր (Տիբեթի անկախության կողմնակիցներ) Ծանոթագրություններ


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Նախագահ Սերժ Սարգսյանի աշխատանքային այցը Տավուշի մարզի Բերդի եւ Իջեւանի տարածաշրջաններ 06.06.2017 - 1000x666px - 359 Կբ - 1000x712px - 240 Կբ - 1000x666px - 235 Կբ - 1000x666px - 272 Կբ - 1000x666px - 249 Կբ - 1000x666px - 362 Կբ - 1000x744px - 437 Կբ - 1000x666px - 391 Կբ - 1000x719px - 352 Կբ - 1000x666px - 319 Կբ - 1000x666px - 285 Կբ - 1000x666px - 339 Կբ - 1000x666px - 327 Կբ - 1000x1064px - 545 Կբ - 1000x666px - 294 Կբ - 1000x666px - 333 Կբ - 1000x666px - 364 Կբ - 1000x836px - 340 Կբ - 1000x734px - 421 Կբ - 1000x666px - 348 Կբ - 1000x666px - 312 Կբ Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր այցելել է Տավուշի մարզի սահմանամերձ Արծվաբերդ համայնքում գտնվող «Տավուշ տեքստիլ» ընկերության մասնաճյուղ: Հանրապետության Նախագահը տնտեսական զարգացման եւ ներդրումների նախարար Սուրեն Կարայանի, «Տավուշ տեքստիլ»-ի ղեկավարության եւ մարզային իշխանությունների ներկայացուցիչների հետ շրջել է ընկերության արտադրամասում, ծանոթացել կատարված ներդրումներին, վերջին շրջանում իրականացված աշխատանքներին, արտահանման ծավալներին եւ ընկերության զարգացման ծրագրերին: Նախագահն աշխատանքային այցի շրջանակներում եղել է նաեւ «Տավուշ տեքստիլ»-ի Բերդի մասնաճյուղում: Ընկերության պատասխանատուները Հանրապետության Նախագահին ներկայացրել են, որ 2015 թվականից գործունեությունը սկսած «Տավուշ տեքստիլ» ընկերությունը ներկայումս ունի արտադրամասեր մարզի Չորաթան, Արծվաբերդ եւ Մոսեսգեղ համայնքներում, ինչպես նաեւ ընթացքի մեջ են Բերդ եւ Պառավաքար համայնքներում արտադրամասերի հիմնման աշխատանքները: Ընկերությունում այժմ աշխատում է 274 մարդ` 120.000 դրամ միջին ամսական աշխատավարձով: Սերժ Սարգսյանը Արծվաբերդ համայնքում եւ Բերդ քաղաքում նաեւ հանդիպումներ է ունեցել բնակիչների հետ, այցելել Բերդի Սուրբ Գեւորգ եկեղեցի: Տավուշի մարզի Իջեւանի տարածաշրջանում Նախագահն այցելել է Ենոքավան համայնքում գտնվող «Ապագա ռեզորթ» եւ «Յելլ էքստրիմ պարկ» ընկերություններ: Հանրապետության Նախագահը տնտեսական զարգացման եւ ներդրումների նախարարի, Զբոսաշրջության պետական կոմիտեի նախագահի, վերոնշյալ ընկերությունների ղեկավարների ուղեկցությամբ շրջայց է կատարել եւ ծանոթացել Ենոքավան գյուղի էքստրեմալ եւ արկածային զբոսաշրջության զարգացման համար ստեղծված պայմաններին, այդ թվում՝ հյուրանոցային ենթակառուցվածքներին: Նույն համայնքում Նախագահ Սարգսյանն այցելել է նաեւ Ենոքավանի «Ֆրանսիական գյուղ» հյուրանոցային համալիր, ծանոթացել համալիրի կառուցման աշխատանքների ընթացքին. 2014 թվականին Ենոքավան եւ ֆրանսիական Վիլքրոզ համայնքների միջեւ ստորագրվել է փոխըմբռնման հուշագիր, ըստ որի երկու համայնքները դարձել են քույր համայնքներ, եւ հիմք է դրվել համայնքների տնտեսությունների, հատկապես զբոսաշրջության ոլորտի զարգացման ուղղությամբ համագործակցությանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով համայնքների բնակչության առողջության եւ կենսունակության համար բարենպաստ ու անվտանգ շրջակա միջավայրի ընդլայնման հիմնախնդիրներին:


Ցանկանում եմ շնորհակալություն հայտնել «Լիերպուլի» ներկայացուցիչներին՝ մեզ հետ մեկ սեղանի շուրջ նստելու եւ համաձայնեցնելու համար: Առանց իրենց ցանկության ոչինչ տեղի ունենալ չէր կարող»,- Բարտոմեուի խոսքերն է մեջբերում Marca-ն:


Հրաժարվում են բոնուսային համակարգից. փոփոխություններ Ընտրական օրենսգրքում. «Ժողովուրդ» - yerkir.am Արցախի նախագահը շնորհավորել է Նիկոլ Փաշինյանին՝ ծննդյան օրվա առթիվ: Կորոնավիրուսից մահացած 8 անձանցից մեկը՝ 69-ամյա կինը, քրոնիկ հիվանդություն չի ունեցել. ԱՆ: Սպիտակի եւ Ստեփանավանի 150 ընտանիքները՝ ՀՅԴ աջակցության ծրագրի շահառու: ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ. Ադրբեջանի սանձազարծած ագրեսիայի պատասխանը լինելու է ավելի քան համարժեք ու ուժգին. Լիլիթ Մակունց: ԱՄՆ-ում անկարգությունների ավելի քան 4000 մասնակից է ձերբակալվել: Ուկրաինացի պատգամավորը կոչ է արել Զելինսկիին ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը: Արտակարգ ռեժիմով ծառայությունը շարունակվում է հանրապետության ողջ տարածքում: ՈՒՂԻՂ. Հրաչյա Հակոբյանի ճեպազրույցը: Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է միայն բեռնատար տրանսպորտային միջոցների համար: Մի՞թե դաշնակցական երդում պիտի տաս, որ հիշողությունդ աշխատի, Հա՛յ մարդ. Դ. Վանյան: ԵԱՏՄ միասնական արժույթի մասին քննարկումը վաղաժամ է, անիմաստ եւ վտանգավոր. փորձագետ: Կանադայում մեկ օրում հայտնաբերել են կորոնավիրուսի ավելի քան 700 նոր դեպք: Իսրայելական EL AL ավիաընկերությունը 10 տարվա ընթացքում առաջին անգամ թռիչք է իրականացրել դեպի Թուրքիա: Պահանջում ենք առկախել Ադրբեջանի Հանրապետության հետ բանակցային գործընթացը. «Ազգային օրակարգ»: Դուք կին ընդդիմադիր գործչի զգեստապահարանից նրա նախկին ամուսնու ձախորդության կմախքը փորփրող վարչապետ եք. Անի Սամսոնյան: ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ. Ի՞նչ է լինելու վարչապետի՝ COVID 19-ով վարակվելուց հետո. Լիլիթ Մակունցի անդրադարձը: Դաշնակները ծախեցի՞ն, չծախեցին... այլ՝ դու՛ ծախվեցիր բոլշեւիկին, իսկ հետո վաճառելով ձայնդ՝ մի՛շտ պահանջեցիր ՀՅԴ-ից. Ա. Նախշքարյան: Համավարակային աղետի եւ պատասխանատվության մասին. Ավետիք Չալաբյան: Արցախում կորոնավիրուսի 3 նոր դեպք է հաստատվել: The Voice Australia. Մաշա Մնջոյանի ելույթը ցնցել է ժյուրիին: Հրաժարվում են բոնուսային համակարգից. փոփոխություններ Ընտրական օրենսգրքում. «Ժողովուրդ» «Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Իշխանությունները մտադրություն ունեն Ընտրական օրենսգրքից հանել համայնքային ընտրությունների դեպքում նախատեսված մանդատների առնվազն 40 տոկոս ստացած կուսակցության ընտրական բոնուսը։ Մասնավորապես, «Ժողովուրդ» օրաթերթը տեղեկացավ, որ կառավարության կողմից արդեն պաշտոնապես հաստատվել է նախագծերի փաթեթը, որը լուրջ փոփոխություններ է ենթադրում։ Բացի վերը նշված փոփոխությունից, առաջարկվում է անցկացվող մանդատների բաշխմանը մասնակցելու համար անցողիկ շեմը կուսակցությունների համար սահմանել 4 տոկոս` գործող 6-ի փոխարեն, իսկ կուսակցությունների դաշինքի համար՝ 6 տոկոս` գործող 8-ի փոխարեն։ Այս տոկոսային հարաբերակցությունը գործում է համամասնական ընտրակարգով անցկացվող ընտրությունների պարագայում Գյումրիում, Վանաձորում եւ Երեւանում։ Եվ եթե այս չափանիշներին համապատասխանում է երեքից քիչ ուժ, ապա մանդատների բաշխմանը կմասնակցեն առավելագույն կողմ քվեարկված քվեաթերթիկներ ստացած 3 կուսակցությունները եւ կուսակցությունների դաշինքները։ Անցողիկ շեմը նվազեցնելու եւ բոնուսային համակարգը հանելու որոշումները հետաքրքիր են նաեւ՝ հաշվի առնելով այն իրավիճակը, որ առաջացել էր Գյումրիում տեղի ունեցած ընտրություններից հետո, որոնք անցկացվեցին 2015 թվականին ընդունված նոր Սահամանդրությունից հետո։ Տեղական ինքնակառավարման մակարդակում առկա է «բոնուսային տեղի» մասին դրույթ, որը տեղերի մեծամասնությունը ինքնաբերաբար վերապահում է ամենախոշոր կուսակցությանը, եթե այն զբաղեցնում է տեղերի 40-50 տոկոսը։ Գյումրիում 6% շեմի կիրառումից հետո «Բալասանյան» դաշինքը կունենար 15 տեղ ընդհանուր 33-ից (ընդհանուրի 45.5%-ը)։ Բոնուսային համակարգի կիրառումը դաշինքի համար երաշխավորեց երկու լրացուցիչ տեղ (դրանք վերցվում են ընդդիմադիր կուսակցություններից) մեծամասնություն ապահովելու համար։ Ինչպես տեսնում ենք, դրույթն աշխատում է՝ հօգուտ իշխանությունների։ Նույն իրավիճակը եղավ նաեւ Երեւանի ավագանու արտահերթ ընտրությունների ժամանակ, եւ «Իմ քայլը» դաշինքը քաղաքապետարանում ունեցավ հավելյալ մանդատներ՝ հենց բոնուսային համակարգի շնորհիվ։ Իսկ «Լույս» դաշինքն էլ երեք մանդատ ստացավ երեք ուժի պարտադիր լինելու արդյունքում, քանի որ ստացել էր 4,99 տոկոս ձայն։ Եվ, բացի այդ, «Իմ քայլ»-ի կողմից 50 տոկոսից ավելի ձայն ստանալը Հայկ Մարությանին հնարավորություն տվեց առանց քվեարկության դառնալ քաղաքապետ։ Բայց այլեւս չի լինի նման իրավիճակ, եթե իհարկե, այս օրինագիծն ընդունվի»:


text: Որտեղ են գործելու բուքմեյքերական գրասենյակները, եթե «Վիճակախաղերի մասին» նոր օրենքն ընդունվի - Shabat.am Որտեղ են գործելու բուքմեյքերական գրասենյակները, եթե «Վիճակախաղերի մասին» նոր օրենքն ընդունվի 02 Հոկտեմբեր, 2019 11:06 Ազգային ժողովն այսօր քննարկում է «Վիճակախաղերի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում լրացումներ կատարելու մասին նոր օրինագիծը: Նախագծի հեղինակներն են ԱԺ փոխնախագահ Ալեն Սիմոնյանը, Ծառուկյան դաշինքի պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանն ու «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Սիփան Փաշինյանը: Հիմնական զեկուցող Ալեն Սիմոնյանն իր ելույթում նշեց, որ օրենքի վերաբերյալ ստացվել են առաջարկներ, որոնցից գրեթե բոլորն ընդունվել են, բացառությամբ կրկնվող ու տեխնիկապես անհնար առաջարկների, որոնք ընդամենը մեկ-երկուսն են: Առաջարկությունների մեջ ուշագրավը Սիփան Փաշինյանի ներկայացրածն է: «Օրենքի ընդունումից հետո Հայաստանում բուքմեյքերական գրասենյակները կգործեն հետեւյալ տրամաբանությամբ՝ յուրաքանչյուր կազմակերպության համար մարզկենտրոնում 1-ական, ինչպես նաեւ Երեւանի յուրաքանչյուր վարչական շրջանում 1-ական բուքմեյքերական գրասենյակ: Նաեւ Վայոց Ձորի եւ Սյունիքի մարզի այն քաղաքներում, որտեղ թույլատրված է խաղատների գործունեությունը, այսինքն՝ 4 քաղաքը, որը ներառված է տուրիզմի զարգացման տրամաբանության մեջ: Համաձայնեք, որ անտրամաբանական կլիներ, եթե խաղատուն լիներ, բայց ֆուտբոլային խաղի վրա խաղադրույք դնելու հնարավորություն չլիներ »,- ընդգծեց Ալեն Սիմոնյանը:


text: Գիտություն, ճանաչողական գործունեության հատուկ տեսակ՝ ուղղված բնության, հասարակության եւ մտածելակերպի վերաբերյալ օբյեկտիվ, համակարգված եւ հիմնավորված գիտելիքների ստացմանը, ճշտմանը եւ ստեղծմանը։ Այս գործունեության հիմքը գիտական փաստերի հավաքածուն է, նրանց պարբերաբար թարմացումը եւ համակարգումը, կրիտիկական վերլուծությունը եւ այդ հիմքի վրա նոր գիտական գիտելիքների սինթեզը կամ ամփոփումը գիտնականների կողմից, որոնք ոչ միայն բնութագրում են դիտարկվող բնական կամ հասարակական երեւույթները, այլ նաեւ թույլ են տալիս կառուցել պատճառահետեւանքային կապեր, եւ որպես հետեւանք՝ կանխատեսել։ Այն ճշգրիտ բնագիտական տեսությունները եւ հիպոթեզները, որոնք հիմնավորվում են փաստերով եւ փորձերով, ձեւավորում են բնության կամ հասարակության օրենքները։ Լայն իմաստով գիտությունը ներառում է գիտական գործունեության բոլոր պայմաններն ու բաղադրիչները. գիտական աշխատանքի բաժանում եւ կոոպերացում գիտական հաստատություններ, փորձարարական եւ լաբորատոր սարքավորումներ գիտահետազոտական աշխատանքի մեթոդներ հասկացությունների ապարատ եւ կատեգորիաների ապարատ գիտական տեղեկատվության համակարգ ինչպես նաեւ նախկինում կուտակված ամբողջ գիտական գիտելիքները։ Պատմություն «Գիտություն» science եւ «գիտնական» - scientist հասկացությունները առաջին անգամ օգտագործվել են Ուիլյամ Ուեւելի կողմից (1794 - 1866)[Ճշտել] 1840 թվականին իր «Ինդուկտիվ գիտությունների փիլիսոփայությունը» աշխատության մեջ, որտեղ նշել է, որ «... մեզ ծայրահեղ անհրաժեշտ է ընտրել անվանում ընդհանրապես գիտությամբ զբաղվողի բնութագրելու համար։ Ես հակված եմ նրան անվանել Գիտնական»։ Գրի զարգացմանը զուգընթաց հին քաղաքակիրթ երկրներում կուտակվում եւ իմաստավորվում էին բնության, մարդու եւ հասարակության վերաբերյալ էմպիրիկ գիտելիքները, առաջ եկան մաթեմատիկայի, բանականության, երկրաչափության, աստղագիտության, բժշկության մասին պատկերացումներ։ Ժամանակակից գիտնականների նախնիներն են եղել Հին Հունաստանի եւ Հռոմի փիլիսոփաները, որոնց համար խորհելն ու ճշմարտության բացահայտումը դարձել էին հիմնական զբաղմունքը։ Հին Հունաստանում ի հայտ եկան գիտելիքների դասակարգման տարբերակներ։ Գիտությունը ժամանակակից մտածողության մեջ ձեւավորվել է 16-17-րդ դարերում։ Պատմական զարգացման ընթացքում նրա ազդեցությունը դուրս է եկել տեխնիկայի եւ տեխնոլոգիայի զարգացման շրջանակներից։ Գիտությունը դարձել է կարեւորագույն սոցիալական, հումանիտար ինստիտուտը, որն իր նշանակալից ազդեցությունն է ունեցել հասարակական բոլոր միջավայրերի եւ մշակույթի վրա։ 17-րդ դարից սկսած գիտական գործունեության ծավալը մոտ 10-15 տարին մեկ կրկնապատկվում է (հայտնագործությունների չափը, գիտական տեղեկատվություն, գիտական աշխատողների թվաքանակը)։ Գիտության զարգացման ընթացքում իրար հաջորդում են էքստենսիվ եւ հեղափոխական փուլերը՝ գիտական հեղափոխություններ, որոնք բերում են նրա կառուցվածքի, ճանաչման սկզբունքների, կատեգորիաների եւ մեթոդների, ինչպես նաեւ նրա կազմակերպման ձեւի փոփոխությանը։ Գիտությանը բնորոշ է գործընթացների դիալեկտիկ զուգակցումը նրա դիֆերենցացիային եւ ինտեգրացիային, հիմնավոր եւ կիրառական հետազոտությունների զարգացումը։ Գիտական հանրություն Գիտական հանրությունը կազմված է գիտությամբ զբաղվող մարդկանց ամբողջությունից։ Գիտական հանրությունը իրենից ներկայացնում է բարդ ինքնակարգավորվող համակարգ, որում գործում են եւ՛ պետական ինստիտուտներ, եւ՛ հասարակական կազմակերպություններ, եւ՛ մասնագիտական միություններ եւ՛ ոչ ձեւական խմբեր։ Այս հանրության առանձնահատկությունն է համարվում գիտական հաջողություններով ձեռքբերված հեղինակության բարձր աստիճանի գնահատումը եւ իշխանավորի հեղինակության ցածր աստիճանի գնահատումը, որը երբեմն հանգեցնում է պետության եւ գիտական հանրության հակամարտությանը։ Պետք է նշել նաեւ ոչ ձեւական խմբերի եւ հատկապես առանձին անհատների առավել բարձր արդյունավետությունը այլ սոցիալական ոլորտների համեմատությամբ։ Գիտական միության կարեւորագույն գործառույթն է գիտելիքների զարգացումն ապահովող նոր գաղափարների եւ տեսությունների հերքումը կամ ընդունումը, ինչպես նաեւ կրթական համակարգի խթանումը եւ նոր գիտական մասնագետների պատրաստումը։ Գիտական հանրությանը պատկանող մարդկանց աշխարհայացքն ու կենսակերպը կարող է էապես տարբերվել հասարակության մեջ տարածում գտած նորմերից։ Համարվում է, որ այսօր գիտական հանրության մեջ գերակշռում է աթեիստների եւ թերհավատների հայացքները։ Անցյալ դարի 90-ական թվականների հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ ամերիկյան Գիտությունների ազգային ակադեմիայի միայն 7% -ը եւ Մեծ Բրիտանիայի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամների 3.3 %-ն են հավատացյալ։ Հենց այդ ժամանակ, համաձայն համազգային հարցմանը, իրենց հավատացյալ են համարում երկրի բնակչության 68.5 % ը։ Եթե վերցնենք ամերիկացի գիտնականներին ամբողջությամբ, ապա հավատացյալների թիվը կազմում է մոտավորապես 40 % եւ ժամանակի ընթացքում գրեթե չի փոփոխվում։ Ամերիկյան համալսարաններում դասավանդողների մեջ հավատացյալների մասնաբաժինը կազմում է 73 %։ Չիկագոյի համալսարանի հետազոտողների կողմից 2005 թվականի հունիսին հրապարակված տվյալներով պարզվում է, որ ամերիկացի դոկտորների 76 %-ը իրենց համարում են հավատացյալ։ Գիտության պատմությունը վկայում է իշխող պատկերացումների եւ գիտական դրույթների փոփոխականության մասին, ինչպես նաեւ նրանց կախվածությունը պատմական շրջանից եւ պետական համապատասխան քաղաքական իրավիճակից (կոնյուկտուրայից)։ Գիտնականներ Գիտնականը գիտության ներկայացուցիչն է, որն իրականացնում է աշխարհի գիտական պատկերի ձեւավորման իմաստավորված գործունեություն, ում գիտական գործունեությունը եւ որակավորումը գիտական միության կողմից ճանաչում է ստացել։ Որակավորման ճանաչման հիմնական հատկանիշը գիտական հեղինակավոր հրատարակություններում հետազոտության արդյունքների հրապարակումն է եւ հեղինակավոր գիտական կոնֆերանսների զեկուցումը։ Ռուսաստանում փորձ է արվել բաժանել հեղինակավոր գիտական հրատարակությունները մյուսներից՝ հրատարակությունների ցուցակի տեսքով, որում հրապարակումները հայտնի են որպես ԲՈՀ։ Սակայն հեղինակավոր հրատարակությունների եւ կոնֆերանսների միջեւ անգամ գոյություն ունի ոչ միանշանակ գերակայության համակարգ։ Որպես կանոն ավելի մեծ առաջնայնություն ունեն միջազգային հրատարակություններն ու կոնֆերանսները, եւ միջազգային մակարդակով ճանաչումն ավելի բարձր է քան ազգայինինը։ Գիտնականի հեղինակությունը եւ որակավորման ճանաչումը կապված է մասնագետների նեղ շրջանում նրա հայտնիությամբ։ Փորձ է արվում կառուցել վարկանիշներ այլ գիտնականների աշխատանքներից տվյալ գիտնականի աշխատանքին արված հղումների քանակով։ Գիտնականների միություններում բարձր է գնահատվում հատկապես մանկավարժական աշխատանքը։ Հեղինակավոր ուսումնական հաստատություններում դասախոսություններ կարդալու իրավունքը բարձրացնում է ճանաչման մակարդակը եւ գիտնականի որակավորումը։ Նաեւ բարձր է գնահատվում գիտական դպրոցի ստեղծումը, այսինքն որոշ գիտնականների պատրաստումը, որոնք զարգացնում են մանկավարժի գաղափարը։ Մասնագիտական գիտությանը պատկանելությունը եւ գիտնականի որակավորման մակարդակը կարող են ֆորմալ ձեւով որոշվել տեղական եւ ազգային որակավորման հանձնաժողովների կողմից (ատենախոսություն պաշտպանության խորհուրդ, ատեստացիոն հանձնաժողով, ԲՈՀ)։ ԽՍՀՄ-ում եւ Ռուսաստանում գիտնականի որակավորումը ֆորմալ ձեւով հաստատվում է գիտական աստիճանով (գիտությունների դոկտոր կամ գիտությունների թեկնածու) եւ գիտական կոչումով (դոցենտ կամ պրոֆեսոր)։ Ինչպես աստիճանների, այնպես էլ կոչումների շնորհումը վերահսկվում է ԲՈՀ-ի կողմից։ Գիտական աստիճանները շնորհվում են ըստ գիտության ուղղվածության, օր, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու եւ այլն։ Ներկայումս ԲՈՀ-ը ճանաչում է այդպիսի 22 ուղղվածություն։ Համապատասխան գիտական աստիճան ստանալու համար անհրաժեշտ է գրել եւ պաշտպանել ատենախոսություն մասնագիտացված խորհրդում, որպես բացառություն, մեծ գիտական վաստակի դեպքում դիսերտացիան կարող է փոխարինվել արված աշխատանքի վերաբերյալ զեկույցով։ Բացառություններ շատ հազվադեպ են լինում, օր. գլխավոր կոնստրուկտորների համար։ Հաջող պաշտպանության պարտադիր պայման է գիտական աշխատանքի արդյունքների հրապարակումը եւ փորձարկումը։ Աբրոբացիա կամ փորձարկում ասելով սովորաբար հասկանում ենք կոնֆերանսների ժամանակ ելույթները, քանի որ այս ձեւը թույլ է տալիս բանավիճելով քննարկել արդյունքները եւ համապատասխանորեն ստանալ բաց քննադատություն՝ գիտական միության անհամաձայնության դեպքում։ Գիտական կոչում ստանալու համար (դոցենտ կամ պրոֆեսոր) բացի գիտական աստիճանից պահանջվում է տանել նաեւ մանկավարժական աշխատանք, մասնավորապես ունենալ ուսումնամեթոդական հրապարակումներ։ Գոյություն ունեն նաեւ որակավորման ճանաչման ավելի փոքր հատկանիշներ, օրինակ ասպիրանտների գիտական աշխատանքի ղեկավարման թույլտվությունը հանդիսանում է թեկնածուից դոկտորի անցման պարտադիր քայլ։ Ամենաբարձր աստիճանը Գիտությունների ակադեմիային անդամակցությունն է։ Ռուսաստանում, ինչպես եւ նախկին ԽՍՀՄ-ում, գոյություն ունի անդամակցության 2 աստիճան՝ առաջինը՝ Ակադեմիայի թղթակից անդամ եւ բարձրը՝ ակադեմիկոս։ Ակադեմիաները ինքնակազմակերպվող գիտական միություններն են, եւ ակադեմիկոսներին ու թղթակից անդամներին ընտրում են իրենց ժողովների ժամանակ։ Թեկնածուներին առաջադրում են բուհերը կամ գիտահետազոտական ինստիտուտները։ Ընդ որում ընտրությունները միշտ իրականանում էին բազմընտրանքայնության հիման վրա։ Ներկայումս Ռուսաստանում բացի Գիտությունների ակադեմիայից (առանց ճշգրտումների) գործում են Ակադեմիայի մասնաճյուղեր, որոնցից մի քանիսը, օրինակ Բժշկական գիտությունների ակադեմիան, ունեն երկարամյա պատմություն, մյուսներն ի հայտ են եկել հարաբերականորեն վերջերս։ Նրանց կառուցվածքը նման է Գիտությունների ակադեմիայի կառուցվածքին, սակայն կարգավիճակն, իհարկե, ավելի ցածր է։ Գիտական կազմակերպություններ Գիտական միությունում գոյություն ունեն բավականին մեծ քանակությամբ գիտական կազմակերպություններ։ Գիտության զարգացման մեջ ակտիվ դեր են խաղում կամավոր գիտական ընկերությունները, որոնց հիմնական խնդիրն է գիտական տեղեկատվության փոխանակումը, այդ թվում նաեւ անցկացվող կոնֆերանսների ընթացքում եւ հրապարակումների շնորհիվ պարբերաբար հրատարակություններում, որոնք լույս են տեսնում հասարակության կողմից։ Գիտական ընկերություններին անդամակցությունը կամավոր է, հաճախ՝ ազատ, եւ կարող է պահանջել անդամավճար։ Պետությունը կարող է այս ընկերություններին ցուցաբերել տարբեր օժանդակություններ, իսկ ընկերությունը կարող է ընդունել իշխանությանը համաձայնեցված դիրքորոշում։ Որոշ դեպքերում կամավոր ընկերությունների գործունեությունը ընդգրկում է նաեւ ավելի լայն հարցեր, օր. ստանդարտացումը։ Առավել հեղինակավոր եւ մասսայական ընկերություններից է հանդիսանում IEEE (Institute գf Electrical and Electronics Engineers)։ Միջազգային գիտական միությունները թույլատրում են ինչպես խմբային, այնպես էլ անհատական անդամակցությունը։ Եվրոպական որոշ երկրներում Գիտության ազգային ակադեմիաները պատմականորեն ծագել են ազգային գիտական ընկերություններից։ Օրինակ Մեծ Բրիտանիայում Ակադեմիայի դերը տանում է Թագավորական գիտական ընկերությունը։ Առաջին գիտական ընկերությունները առաջացել են Իտալիայում 1560 -ական թվականներին։ Դրանք են «Բնության գաղտնիքների ակադեմիան» (Academia secretorum naturae) Նեապոլում (1560), «Լինչեեւների ակադեմիան» (Accademia dei Lincei - բառացիորեն՝ «լուսանի աչքեր ունեցողների ակադեմիա», այսինքն՝ հատուկ տեսողությամբ օժտված) Հռոմում (1603), «Փորձառու գիտելիքների ակադեմիա» («Академии опытов», 1657) Ֆլորենցիայում։ Բոլոր այս իտալական ակադեմիաները, որտեղ մասնակցում էին բազմաթիվ հայտնի մտածողներ եւ քաղաքական գործիչներ՝ հրավիրված պատվավոր անդամի՝ Գալիլեո Գալիլեյի գլխավորությամբ, ստեղծվել էին ֆիզիկայի ոլորտում գիտական գիտելիքների քարոզման եւ տարածման նպատակով, որոնք հիմնված էին պարբերաբար հանդիպումների, գաղափարների փոխանակման եւ փորձերի անցկացման վրա։ Անկասկած դրանք ընդհանուր առմամբ ազդել են եվրոպական գիտության զարգացման վրա։ Գիտության եւ տեխնիկայի արագ զարգացման անհրաժեշտությունը պահանջում էր պետությունից ավելի ակտիվ մասնակցություն գիտության զարգացմանը։ Համապատասխանաբար, երկրների շարքում, օր. Ռուսաստանում, Ակադեմիաները ստեղծվել են ըստ իշխանությունների հրամանների։ Սակայն Գիտությունների ակադեմիաներից շատերում ընդունված են դեմոկրատական կանոնները, որոնք ապահովում են պետությունից հարաբերական անկախություն։ Գիտական կազմակերպություններ՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ (Կազմակերպությունը նպաստում է գիտնականների եւ այլ գիտական կազմակերպությունների համագործակցությամբ ամբողջ աշխարհում)։ IUPAC (միջազգային կազմակերպություն, որը նպաստում է քիմիայի ոլորտում առաջընթացին)։ Միջազգային աստղագիտական միություն (ճանաչվել է որպես աստղագիտական հարցերի լուծման միջազգային բարձր ատյան, որը պահանջում է համագործակցություն եւ ստանդարտացում, ինչպես օր. աստղագիտական մարմինների եւ դրանց վրա դետալների պաշտոնական անվանում)։ Միջազգային գիտական ինստիտուտներ Գիտական ինստիտուտները՝ ակադեմիաները եւ գիտահետազոտական ինստիտուտները, համագործակցում են միջազգային մակարդակով։ Ժամանակակից լայնամասշտաբ գիտական նախագծերը, այնպիսիք, ինչպիսիք են մարդկանց գենոմի պարզաբանումը կամ Միջազգային տիեզերակայանը, պահանջում են հսկայական նյութական ծախսեր եւ շատ գիտական արտադրական խմբերի գործունեությունների կորդինացում։ Շատ դեպքերում դա ավելի արդյունավետ է անել միջազգային կոոպերացիաներում։ Միջազգային գիտական ինստիտուտներ՝ ՑԵՌՆ - բարձր էներգիայի եւ տարրական մասնիկների ֆիզիկայի ամենամեծ լաբորատորիան է աշխարհում ОИЯИ - ОИЯИ-ում սինթեզվել են բոլոր տրանսուրանային էլեմենտները, որոնք հայտնաբերվել են ԽՍՀՄ-ում եւ Ռուսաստանում, եւ կրկնվել է տրանսուրանային էլեմենտների մեծ մասի սինթեզը, որոնք հայտնաբերվել են ուրիշ երկրներում։ Գիտական հասարակություններ Գիտական շքանշաններ եւ մրցանակներ Գիտական ձեռքբերումների համար գիտնականներին շնորհում են գիտական մրցանակներ եւ շքանշաններ։ Նոբելյան մրցանակ՝ ամենահեղինակավոր եւ ամենահայտնի գիտական մրցանակն է, որը շնորհվում է մի շարք նոմինացիաներով։ Այն ունի պարոդիա (ծաղրերգություն) Շնոբելյան մրցանակի տեսքով։ Ֆիլդսի մրցանակ եւ շքանշան՝ մաթեմատիկայում ունեցած հաջողությունների համար։ Այն շնորհվում է Իսպանիայի թագավորի կողմից։ Ռոլֆ Նեւանլինի մրցանակ՝ ինֆորմատիկայի, մաթեմատիկական տեսակետներում հսկայական ձեռքբերումների համար։ Կառլ Ֆրիդրիխ Հաուսի մրցանակ՝ մաթեմատիկայում մեծ ներդրումների համար՝ այլ գիտություններում հայտնագործությունների միջոցով։ Կրաֆուրդի մրցանակ՝ պարգեւը շնորհվում է հետեւյալ ուղղություններով՝ աստղագիտություն եւ մաթեմատիկա, կենսաբանական գիտություններ եւ գիտություններ Երկրի մասին։ Աբելի մրցանակ ՝ մաթեմատիկայում ունեցած ներդրումների համար։ Շաո Իֆուի մրցանակ՝ աստզագիտության, մաթեմատիկայի եւ բժշկության կամ կյանքի մասին գիտության մեջ ունեցած ներդրումների համար։ Տյուրինգի մրցանակ՝ ամենահեղինակավոր մրցանակն է ինֆորմատիկայում, որը շնորհվում է Հաշվողական տեխնիկայի ասոցիացիայի կողմից։ Լոմոնոսովի անվան մեծ ոսկե շքանշան՝ Ռուսական գիտությունների ակադեմիայի ամենաբարձր պարգեւը։ Մենդելեեւի անվան ոսկե շքանշան՝ Ռուսական գիտությունների ակադեմիայում գիտական պարգեւ քիմիական գիտության եւ տեխնոլոգիայի ոլորտում ունեցած մեծ գիտական աշխատանքի համար։ Գիտական վարկանիշ Գիտական հումոր Գիտական հումորը մասնագիտացված հումորի տեսակ է, որը հիմնված է անսովոր կամ պարադոքսալ գիտական տեսության եւ գիտական գործունեության տեսանկյունների վրա։ Հաճախ գիտական հումորը ադեկվատ չի ընդունվում եւ գնահատվում մարդկանց կողմից, որոնք չունեն բավարար պատկերացում գիտության համապատասխան ոլորտի մասին։ Նաեւ գիտական հումոր կարելի է անվանել գիտնականների եւ գիտության որոշ տեսակետների ծաղրումը (նայել Շնոբելյան մրցանակ)։ Տարածման որոշ փորձեր ընդունվում են մեծ անընկալությամբ։ Օր. հեռախոսային զրույց էր եղել «Ֆիզիկոսները կատակում են» ժողովածուն կազմողների եւ այլ գիտնականների միջեւ, որտեղ ժողովածուն կազմողների զրուցակիցներն ասել են, որ «մեր աշխատակիցները զբաղվում են լուրջ գործերով եւ կատակելու ժամանակ չունեն»։ Գիտական մեթոդ Աշխարհի ուսումնասիրման առարկայական եւ օբյեկտիվ եղանակը տարբերում է գիտությունը ճանաչման այլ եղանակներից, այնպիսիք, ինչպիսիք են աշխարհի առօրեական, գեղարվեստական, կրոնական, դիցաբանական, փիլիսոփայական ըմբռնումները։ Օր. արտացոլման արվեստում իսկապես տեղի է ունենում ինչպես օբյեկտիվի եւ սուբյեկտիվի միագումար, երբ իրականության ցանկացած արտահայտում ենթադրում է զգայական գնահատական կամ ռեակցիա։ Ժամանակակից գիտական մեթոդի կառուցվածքի մեջ, որը ենթադրում է նոր գիտելիքների կառուցում, մտնում են. Փաստերի դիտարկում եւ չափում, ուսումնասիրման քանակական եւ որակական նկարագրություն։ Այսպիսի նկարագրությունների մեջ անհրաժեշտաբար օգտագործվում են տարբեր աբստրակցիաներ։ Դիտարկման արդյունքների վերլուծություն՝ դրանց համակարգվածություն, առաջնայինի եւ երկրորդայինի առանձնացում։ Հիպոթեզների, տեսությունների համադրում (սինթեզ) եւ համակարգում։ Կանխատեսում՝ արդյունքների ձեւակերպում, որոնք ստացվել են առաջարկվող հիպոթեզներից կամ ընդունված տեսություններից դեդուկցիայի, ինդուկցիայի կամ այլ տրամաբանական մեթոդների միջոցով։ Փորձարկման միջոցով կանխատեսման արդյունքների ստուգում (Կառլ Պոպերի տերմինաբանությամբ՝ կրիտիկական փորձարկում)։ Յուրաքանչյուր փուլում սկզբունքային նշանակություն ունի ծայրահեղ վերաբերմունքն ինչպես տվյալ, այնպես էլ ստացվող՝ ցանկացած մակարդակի արդյունքների նկատմամբ։ Ստուգված տվյալներով ամեն ինչ ապացուցելու, հիմնավորելու անհրաժեշտությունը, փորձերի արդյունքներով տեսական եզրահանգումների հաստատումը առանձնացնում է գիտությունը ճանաչման մյուս ձեւերից, այդ թվում նաեւ կրոնից, որը հիմնվում է այս կամ այն հիմնական դոգմաների հավատի վրա։ Գիտության եւ գիտական մեթոդի մասին պատկերացումները՝ գիտության մեթոդոլոգիան, ժամանակի ընթացքում փոփոխվել են։ Գիտական հետազոտությունների ուղղություններ Ժամանակակից գիտական հետազոտությունները իրականացվում են 3 հիմնական ուղղությամբ. Ֆունդամենտալ (արմատական) գիտական հետազոտություններ՝ առարկայի խորը եւ բազմակողմանի հետազոտությունն է՝ նոր հիմնավոր գիտելիքների ստացման, ինչպես նաեւ դիտարկվող երեւույթների օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով, որի արդյունքները անմիջականորեն չեն օգտագործվում արդյունաբերական նպատակներով։ Հիմք տերմինը (լատիներեն fundare - «հիմնադրել» բառից) արտացոլում է այս գիտությունների կողմից բնության հիմնական, առաջնային օրենքների հետազոտման ուղղությունները։ Կիրառական գիտական հետազոտություններ՝ այն հետազոտություններն են, որոնք օգտագործում են ֆունդամենտալ գիտության ձեռքբերումները գործնական հարցերին լուծում տալու համար։ Հետազոտության արդյունքն է նոր տեխնոլոգիաների ստեղծումը եւ կատարելագործումը։ Գիտահետազոտական եւ փորձակոնստրուկտորական մշակումներ՝ (НИОКР) ՝ այստեղ գիտությունը միանում է արտադրությանը՝ դրանով ապահովելով այդ նախագծերի ինչպես գիտական, այնպես էլ տեխնիկական եւ ինժեներական մշակումներ։ Երբեմն ստացվող արդյունքները կարող են տանել դեպի գիտատեխնիկական հեղափոխության։ Փորձեր քեզ վրա Շատ գիտնականներ գիտական փորձերն արել են հենց իրենց վրա։ Helicobacter pylori միկրոօրգանիզմի առաջին հայտնաբերողներից մեկի՝ պրոֆեսոր Բարի Մարշալի եւ կամավորների խմբի ինքնավարակման հաջող փորձը նպաստեց գործոնի գոյության եւս մեկ համոզիչ գիտական ապացուցմանը, որին այսօր խրոնիկական գաստրիտի էտիալոգիայի մեջ տրվում է առաջնային տեղերից մեկը։ 2005 թվականին Բարի Մարշալը եւ նրա համագործակից Ռոբին Ուորենը, իրենց հայտնագործության համար արժանացան Նոբելյան մրցանակի։ Գիտության փիլիսոփայություն Գիտության փիլիսոփայությունը ներկայացված է բազմաթիվ յուրահատուկ հիմնադրույթներով, որոնք առաջարկում են ճանաչողական գործունեության եւ գիտության զարգացման այս կամ այն մոդելներ։ Այն կենտրոնացած է գիտության դերի եւ նշանակության բացահայտման, գիտության բնութագրման վրա, որը թույլ է տալիս նրան տարբերել ճանաչողական գործունեության մյուս տեսակներից։ Աշխարհի գիտական պատկեր Աշխարհի գիտական պատկերը (մոդելը) իրական գործունեության հատկությունների եւ օրինաչափությունների համակարգ է, որը ստեղծվել է գիտական հասկացությունների եւ սկզբունքների համադրման ու սինթեզի արդյունքում։ Գիտության զարգացման ընթացքում անընդհատ տեղի է ունենում գիտելիքների, գաղափարների եւ հիմնադրույթների նորացում։ Դրանց ամբողջությունը մտնում է աշխարհի գիտական պատկերի մեջ։ Գիտությունների դասակարգում Մարդկային գիտելիքների ոլորտում դասակարգման փորձերը, ըստ տարբեր հիմնավորումների, ընդունված էր դեռ անտիկ շրջանում։ Այսպես, Արիստոտելը առանձնացրել է գիտությունների 3 խոշոր խմբեր՝ տեսական (ֆիզիկա եւ փիլիսոփայություն), գործնական (բարոյագիտություն եւ քաղաքագիտություն) եւ ստեղծագործական (էսթետիկա)։ Հռոմեական հանրագիտարանագետ Մարկ Վարոնը իր դասակարգման մեջ մտցնում է հետեւյալ գիտությունները՝ քերականություն, դիալեկտիկա, հռետորություն, երկրաչափություն, թվաբանություն, աստղագիտություն, երաժշտություն, բժշկություն եւ ճարտարագիտություն։ Մուսուլմանական արաբական գիտնականները գիտությունները բաժանել են արաբական (պոետիկա, հռետորական արվեստ) եւ օտարերկրյա (աստղագիտություն, բժշկություն, մաթեմատիկա) գիտությունների։ Դասակարգման փորձերը շարունակվել են դարաշրջանի կեսերին։ Հուգո Սեն – Վիկտորսկին Դիդասկալիկոնում գիտությունը բաժանում է 4 խմբերի. Տեսական գիտություններ (մաթեմատիկա, ֆիզիկա) Գործնական գիտություններ Մեխանիկական գիտություններ (նավագնացություն, գյուղատնտեսություն, որսորդություն, բժշկություն, թատրոն) Տրամաբանություն, որը ներառում է քերականությունը եւ հռետորությունը։ Ռոջեր Բեկոնը նույնպես տարանջատում է գիտությունը 4 դասերի՝ քերականություն եւ տրամաբանություն, մաթեմատիկա, բնափիլիսոփայություն, մետաֆիզիկա եւ բարոյագիտություն։ Հիմնվելով սրա վրա՝ նա բնության մասին գիտությունը համարում էր մաթեմատիկան։ Այնպիսի գիտություններ, ինչպիսին են կիբեռնետիկան, տրամաբանությունը, ինֆորմատիկան, մաթեմատիկան գիտնականների կողմից առանձնացվում են առանձին դասակարգման մեջ, որպես ֆորմալ գիտություններ (formal science)։ Այլ կերպ ասած՝ աբստրակտ գիտություններ։ Ֆորմալ գիտությանը հակադրվում են բնական եւ սոցիալական գիտությունները, որոնց անվանում են էմպիրիկ գիտություններ։ Որոշ գիտնականներ կարծում են, որ մաթեմատիկան ճշգրիտ գիտություն է, իսկ մյուսները՝ ոչ ճշգրիտ։ Գիտական գրականություն Գիտության մասսայականացում Գիտության մասսայականացումը ժամանակակից եւ հասանելի ձեւով՝ գիտական իմացությունների տարածումն է մարդկանց ավելի լայն շրջանակի վրա։ Գիտության մասսայականացումը մասնագիտական տեղեկատվության վերափոխումն է, այն լեզվին, որը ավելի մատչելի է կարդացողների եւ լսողների ավելի փոքր լսարանների համար։ Այն համարվում է ամենակարեւոր խնդիրը, որը կանգնած է գիտության մասսայականացնողների առջեւ։ Գիտության մասսայականացման խնդիրն է վերափոխել այսպես կոչված «ձանձրալի եւ չոր» գիտական տեղեկատվությունը հետաքրքիր, հասկանալի եւ հասանելի բոլորին տեղեկատվությամբ։ Այդ տեղեկատվությունը կարող է ուղղված լինել, ինչպես ամբողջ հասարակությանը, այնպես էլ մի մասին, որոնցից են աճող սերունդները՝ շնորհալի աշակերտները։ Գիտության մասսայականացման վրա մեծ դեր է խաղաղում գիտական երեւակայությունը։ Հենց դա էլ կանխագուշակել է բազմաթիվ գիտական հայտնագործություններ։ Այդ գործում մեծ դեր է կատարել Ֆանտաստ գրող՝ Ժյուլ Վեռնը։ Երիտասարդների մուտքը գիտություն եւ արտադրության բարձր տեխնոլոգիաների շրջանները, հասարակության չտեղեկացված զանգվածի ուշադրությունը գիտական խնդիրներին կախված են մասսայականության աստիճանից։ Գիտնականները, որպես գիտական տեղեկատվության կրողներ, շահագրգռված են նրա պահպանման եւ ընդլայնման մեջ, որին նպաստում է երիտասարդության ներխուժումը գիտական տեղեկատվության մեջ։ Քանի որ գիտության մասսայականացումը ավելացնում է գիտությունով հետաքրքրվող մարդկանց քանակը եւ շարժառիթ է հանդիսանում նրանց ներխուժմանը գիտության մեջ։ Հաճախ պատահում է, որ գիտական տեղեկատվության մասսայականացման դեպքում այն կորցնում է իր բարդության աստիճանը եւ հետզհետե վերածվում են գիտական միֆի։ Լինում է նաեւ, որ գիտության մասսայականության դեպքում առաջանում են այնպիսի գիտահանրամատչելի թյուրիմաց անվանումներ, ինչպիսին են տիեզերքի գաղտնիքները, «գիտնականները հայտնաբերել են» եւ այլն։ Տիխո Բրագեն գտնում էր, որ գիտական գիտելիքները պետք է մատչելի լինեն միայն ղեկավարներին, որոնք կարող են նրանցից օգտվել։ Իսկ Ռուսական գիտությունների ակադեմիայի (ՌԳԱ) ակադեմիկոս Լյուդվիգ Ֆադեյեւը հետեւյալ կերպ է արտահայտվել գիտության մասսայականացման վերաբերյալ. «Մենք գիտակցում ենք, որ այնուամենայնիվ պետք է բացատրենք մարդկանց, հարկատուներին, այն թե ինչ ենք մենք անում։ Բայց պետք է մասսայականացնենք գիտության այն ոլորտները, որոնք արդեն լիովին հասկանալի են։ Ժամանակակից գիտությունը ավելի դժվար է մասսայականացնել։ Պատմել ամեն տեսակի լարերի, Յանգ-Միլսի դաշտերի եւ այլն... լավ չի ստացվում՝ ստելով։» Իվան Եֆրեմեւի պնդմամբ Խորհրդային միության հանձնաժողովի եւ խմբագրությունների նիստերի ժամանակ որոշ գիտնականներ ասում էին, որ գիտահանրամատչելի գրականությունը ունայնություն է։ Գիտություն եւ կեղծ գիտություն Կեղծ գիտությունը ( «կեղծ» եւ գիտություն բառերից է առաջացել։ Ավելի հազվադեպ անվանում են նաեւ «սուտ, քվազի եւ այլընտրանքային գիտություն») գործունեություն է, որը ձեւացնում է, թե գիտական գործունեություն է, բայց իրականում այդպիսին չի հանդիսանում։ Կեղծ գիտության տեսության բնորոշ գծերն են փաստերի հերքումը կամ աղավաղումը, Պոպպերի չափանիշներին անհամապատասխանությունը տեսական արտադրանքի եւ հետազոտությունների արդյունքների համեմատությունից հրաժարումը հօգուտ «Առողջ դատողության» կամ «հեղինակային մտքի» վերանայման տեսության հիմքում՝ անկախ փորձարկումներով չհաստատված տեղեկությունների, տվյալների օգտագործումը, անկախ ստուգման կամ հետազոտությունների արդյունքների կրկնման անհնարինությունը գիտական աշխատանքում քաղաքական եւ կրոնական դրվածքների, դոգմաների գործածումը։ Գիտական միությունով չճանաչված տեսության մշակողները հաճախ գործում են ինչպես «ոսկրացած պաշտոնական գիտության հետ պայքարողներ»։ Ըստ որի նրանք կարծում են, որ պաշտոնական գիտության ներկայացուցիչները, օրինակ՝ կեղծ գիտության պայքարի հանձնաժողովի անդամները հետապնդում են խմբային նպատակների, քաղաքականապես առաջարկված են, չեն ցանկանում ընդունել իրենց սխալները եւ որպես հետեւանք հետապնդում են «Հնացած» պատկերացումներ, ի վնաս նոր իրականության, որը կրում է հենց իրենց տեսությունը։ Գիտական հիմնադրույթների մի մասը անվանում են չգիտություն Գիտաբանություն Գիտաբանություն- գիտությունը ուսումնասիրող գիտություն։ Գիտական կարեւորագույն խնդիրների ցանկ Աստղաֆիզիկա Թաքնված զանգված Մութ էներգիա Բժշկություն ՁԻԱՀ Տիեզերագիտություն Տիեզերական վերելակ Կենսաբանություն Կլոնավորում Մաթեմատիկա Հազարամյակի խնդիրներ Հիլբերտի խնդիրները Բաց մաթեմատիկական խնդիրներ Արտաքին հղումներ Գիտության եւ առաջատար տեխնոլոգիաների ազգային հիմնադրամ Բյուրականի աստղադիտարան Հայկական աստղագիտական ընկերություն Գիտություն Հիմնական թեմատիկ հոդվածներ


↑ «Genus Aaaba Bellamy, 2002»։ Australian Faunal Directory։ Department of the Environment, Water, Heritage and the Arts։ ապրիլի 4, 2013։ Վերցված է հոկտեմբերի 11, 2013


text: Զոհրաբ Մնացականյանը հեռախոսազրույց է ունեցել կիպրացի գործընկերոջ հետ 23-01-2020 11:40:39 | Հայաստան | Մամլո հաղորդագրություն Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը հունվարի 22-ին հեռախոսազրույց է ունեցել Կիպրոսի արտաքին գործերի նախարար Նիկոս Խրիստոդուլիդեսի հետ, հայտնեցին ՀՀ ԱԳՆ լրատվության եւ հանրային դիվանագիտության վարչությունից: ԱԳ նախարարները քննարկել են համագործակցության երկկողմ եւ Հայաստան-Հունաստան-Կիպրոս եռակողմ ձեւաչափին առնչվող հարցեր, ինչպես նաեւ մտքեր են փոխանակել Երեւանում կայանալիք Կիպրոս-Հայաստան-Հունաստան ձեւաչափով գագաթաժողովի նախապատրաստման աշխատանքների շուրջ։ Արեւելյան Միջերկրածովյան տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումների համատեքստում Հայաստանի ԱԳ նախարարն իր աջակցությունը եւ համերաշխությունն է հայտնել կիպրական կողմին: Կողմերն ընդգծել են տարածաշրջանային անվտանգության ու կայունության պահպանման եւ ամրապնդման գործում միջազգային համագործակցության կարեւորությունը:


text: Փոստային ինդեքս |Ուշադրություն, այս հոդվածն աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում եւ ավելացնելով այդ աղբյուրներին հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ Փոստային ինդեքսը (տարբեր երկրներում հայտնի է նաեւ որպես փոստային կոդ, փոստկոդ կամ ԶԻՓ կոդ) տառերի կամ թվերի հերթականություն է, որը ավելացնում են փոստային հասցեին նամակագրության տեսակավորման հեշտացման նպատակով։ Տվյալ պահին ազգային փոստային ծառայությունների հիմնական մասը օգտագործում է փոստային ինդեքսներ։


text: Փետրվար 29 վաթսուներորդ օրն է նահանջ տարում, 306 օր է մնում մինչեւ տարվա վերջ։ Այս օրն չորս տարին մեկ է տեղի ունենում։ Դեպքեր 1288 - Շոտլանդիան հայտարարում է, այս օրվա ընթացքում կանայք կարող են տղամարդկանց առաջարկություն անել։ 1504 - Քրիստափոր Կոլումբոսը օգտագործում է լուսնի խավարումը վախեցնելու համար թշնամաբար տրամադրված Ճամայկայի հնդկացիներին։ 1956 - Պակիստանը հանրապետություն հռչակվեց։ Ծնունդներ 1792 - Ջոակինո Ռոսինի, իտալացի կոմպոզիտոր՝ «Սեւիլյան սափրիչ» օպերայի հեղինակը։ 1860 - Հերման Հոլերիթ, IBM- ընկերության հիմնադիրներից մեկը (վ. 1929) 1886 - Միքայել Թումանյան,հայ խորհրդային բուսաբույծ, գիտության վաստակավոր գործիչ 1892 - Հրանտ Հրահան, հայ գրող, արձակագիր 1928 - Թորոս Թորանյան, սիրիահայ գրող, հրապարակախոս 1936 - Գրիգոր Կիրակոսյան, հայ անվանի տնտեսագետ 1976 - Արթուր Ջանիբեկյան, հայ պրոդյուսեր Մահեր 1976 - Ռաֆայել Նանուշյան, հայ գծանկարիչ Տոներ Ծանոթագրություններ Փետրվար Օրեր Ժամանակ


text: Այսօր առավոտից Կառավարության շենքի առջեւ հարյուրավոր առեւտրականներ կրկին բողոքի ցույց էին անցկացնում՝ պահանջելով կասեցնել երեկվանից ուժի մեջ մտած «Շրջանառության հարկի մասին» նոր օրենքը։ Մի քանի ժամ տեւած ցույցից հետո առեւտրականների երեք ներկայացուցիչներ ներս հրավիրվեցին՝ վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանի հետ հանդիպաման։ Մոտ մեկ ժամ տեւած քննարկումից հետո հանդիպմանը ներկա ցուցարարներից Սամսոն Գրիգորյանը հայտարարեց, որ վարչապետը լսել է առաջարկները եւ համաձայնել է քննարկել դրանք։ «Հետաքրքրված մեզ լսեց, մեզանից ընդունեց մեր առաջարկները, գրավոր առաջարկներ ներկայացրեցինք։ 3-4 օրվա մեջ վարչապետն ուսումնասիրելու է մեր տված բոլոր կետերը։ Շատ հետաքրքրված էր, շատ բաների վրա շատ զարմացած էր, որ տենց բաներ կան», - հայատարարեց Գրիգորյանը։ Վարչապետի հետ հանդիպած առեւտրականների խոսքով՝ վարչապետը բացատրել է, որ օրենքը չի կարող փոխել, բայց խոսք է տվել առաջարկները ուսումնասիրելուց հետո, անհրաժեշտության դեպքում, օրենքում փոփոխություններ առաջարկել։ Ավելին, վստահեցրել է, որ մինչեւ առաջիկա դեկտեմբեր, հարկային ստուգումներ չեն լինելու։ «Ասաց՝ ես անձամբ ասել եմ՝ մինչեւ դեկտեմբեր ձեզ մոտ չեն մտնելու, ստուգումներ չեն լինի», - «Ազատությանը» փոխանցեց Սամսոն Գրիգորյանը։ Վարչապետի առաջարկներին տեղեկանալուց հետո առեւտրականների մոտ շատ հարցեր առաջացան: Նրանց մեծամասնությունը դժգոհ էր եւ պնդում էր, որ պետք է շարունակել պայքարը մինչեւ օրենքի կասեցումը։ «Հերթական սուտն է ասել, չե՛նք հավատում, տենց բան չի՛ կարա լինի, փափուկ բարձ են դնում ժողովրդի գլխի տակ», - ասաց ցույցի մասնակիցներից մեկը։ Վարչապետի հետ հանդիպմանը մասնակցած Սամսոն Գրիգորյանը «Ազատության» հետ զրույցում ասաց, որ առաջարկել են ստուգումները սկսել առաջին հերթին խոշոր բիզնեսից: Նրա խոսքով՝ Աբրահամյանը իրենց առաջարկներից մի քանիսը հետաքրքրությամբ է լսել եւ խոստացել 3-4 օրից պատասխանել. - «Փաստացի երեւի մինչեւ դեկտեմբեր կարելի է փաստաթուղթ չունենալ»: Առեւտրականների հաջորդ ցույցը տեղի կունենա երեքշաբթի: Նրանք գալու են իրենց ներկայացրած առաջարկների մասին վարչապետի պատասխանը լսելու։


09/11/15 15:08 1938 թվականի նոյեմբերի 9-ը պատմության մեջ հայտնի է «Բյուրեղապակյա գիշերը» անվանմամբ


Լրատվություն Ներհանրապետական այցեր Նախագահ Սարգսյանը ներկա է գտնվել "Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնի" հանդիսավոր բացմանը 07.11.2009 - 07.11.2009 Այսօր Նախագահ Սերժ Սարգսյանի,Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդի, ամերիկացի գործարար ու բարերար Ջերարդ Գաֆէսճեանի մասնակցությամբ մայրաքաղաքի կենտրոնում` Կասկադում, տեղի է ունեցել "Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնի" բացման հանդիսավոր արարողությանը: Երակարատեւ վերանորոգման աշխատանքներից հետո Կասկադը այցելուներին ներկայացել է վերափոխված տեսքով` որպես ժամանակակից արվեստի կենտրոն, որի մի քանի սրահներում ցուցադրվում են ժամանակակից հեղինակների գործեր Գաֆէսճեանի անհատական հավաքածուից։ Այստեղ ցուցադրված են 20-րդ դարի լավագույն ապակեգործներ Ստանիսլավ Լիբենսկու եւ Յարոսալավա Բրիխտովայի աշխատանքները, Գրիգոր Խանջյանի որմնանկարի սրահում ներկայացված են Ջերարդ Գաֆէսճեանի հավաքածուում տեղ գտած Արշիլ Գորկու ստեղծագործությունները: Կենտրոնի վերջին հարթակում ներկայացվել է Սվարովսկու «Լուսարձակ գուլպաները» ինստալյացիան, որի հեղինակն է «Դիլեր Սկոֆիդիո եւ Ռենֆո» հայտնի նյույորքյան ստուդիան։


text: Անդրանիկ Թորոսի Օզանյան (), նաեւ հայտնի է որպես Զորավար Անդրանիկ, Անդրանիկ Փաշա, հայ զորահրամանատար, պետական գործիչ, ֆիդայապետ (հայդուկապետ), նախկին դաշնակցական։ Առանձնակի դեր է խաղացել Հայ ազատագրական շարժման գործում։ Մասնակցել է իր հայրենի երկրի բնակավայրերի պաշտպանությանը։ Անդրանիկն առաջին անգամ անցնում է Սասուն, բայց 1896 թվականին մեկնում է արտասահման։ 1897 թվականին Վազգեն Տերոյանի խմբի կազմում Անդրանիկը երկրորդ անգամ է մտնում Արեւմտյան Հայաստան, ուր մնում է մինչեւ 1904 թվականը։ 1912-1913 թվականներին Գարեգին Նժդեհի հետ միասին Անդրանիկի գլխավորությամբ հայ կամավորներից կազմակերպվում է վաշտ, որը մտնում է բուլղարական բանակի աշխարհազորի կազմում եւ մարտնչում Օսմանյան կայսրության բանակի դեմ։ Բուլղարական հրամանատարությունը բարձր գնահատեց հայկական վաշտի մասնակցությունը Առաջին Բալկանյան պատերազմին։ Կենսագրություն Անդրանիկ Թորոսի Օզանյանը ծնվել է 1865 թվականի փետրվարի 25-ին՝ Արեւմտյան Հայաստանի Շապին Գարահիսար քաղաքում։ Անդրանիկ հայերեն նշանակում է «առաջնեկ»։ Նրա հայրական նախնիները եկել են հարեւան Օզան գյուղից վաղ 18-րդ դարում եւ բնակություն հաստատել Շապին Գարահիսարում թուրքերի հետապնդումներից խուսափելու համար։ Նրա նախնիները Օզանյան ազգանունը վերցրել են իրենց հայրենի բնակավայրի անունով։ Անդրանիկի մայրը մահացել է, երբ նա եղել է մեկ տարեկան, եւ նրան խնամել է իր ավագ քույրը՝ Նազելին։ Անդրանիկը հաճախել է տեղի Մուշեղյան դպրոցը 1875-1882 թվականներին, այնուհետեւ աշխատել է հոր ատաղձագործության խանութում։ Նա ամուսնացել է 17 տարեկանում, սակայն նրա կինը մահացել է մեկ տարի անց՝ ծնունդ տալով իրենց որդուն, ով նույնպես մահացել է ծնվելուց 1 օր հետո։ Օսմանյան Կայսրությունում Հայերի համար իրավիճակը վատթարացել է Աբդուլ Համիդի (Կարմիր Սուլթան) օրոք, որը ձգտում էր միավորել բոլոր մուսուլմաններին իր իշխանության տակ։ 1882 թվականին Անդրանիկը բանտարկվում է հայ բնակչությանը ահաբեկող թուրք ժանդարմին ծեծի ենթարկելու համար։ 1884 թվականին իր ընկերների օգնությամբ փախել է բանտից, եւ բնակություն հաստատել Օսմանյան Կայսրության մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսում։ Անդրանիկը Պոլսում մնաց մինչեւ 1886 թվականը, որտեղ աշխատում էր որպես ատաղձագործ։ Նա սկսել է իր հեղափոխական գործունեությունը 1888 թվականից Սիվաս գավառից։ 1891 թվականին միացել է Հնչակյան կուսակցությանը։ 1892 թվականին ձերբակալվել է Պոլսի ոստիկանապետ Յուսուպ Մեհմեդ Բեյի սպանությանը մասնակցելու համար, ով հայտնի էր իր հակահայկականությունով։ Անդրանիկը եւս մեկ անգամ փախել է բանտից։ 1892 թվականին միացել է նորաստեղծ Հայ հեղափոխական դաշնակցությանը (ՀՅԴ), որից հեռացել է 1917 թվականին։ Համիդյան ջարդերի ընթացքում, Անդրանիկն այլ ֆիդայիների հետ միասին պաշտպանել է Մուշի եւ Սասունի հայկական գյուղերը թուրք եւ քուրդ զինվորների հարձակումներից։ 1894 եւ 1896 թվականներին տեղի ունեցած հայկական ջարդերին զոհ է գնացել համապատասխանաբար 80000 եւ 300, 000 մարդ։ 1897 թվականին Անդրանիկը մեկնում է Թիֆլիս՝ որտեղ գտնվում էր Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության շտաբը։ Անդրանիկը վերադարձավ Արեւմտյան Հայաստան իրեն վստահված ծավալուն ուժերով եւ զենք էր մատակարարում հայ ֆիդայիներին։ Մի քանի տասնյակ ռուսաստանահայեր են միացել Անդրանիկին, որոնց հետ էլ նա գնաց Մուշ եւ Սասուն՝ որտեղ մարտնչում էր Աղբյուր Սերոբը։ Աղբյուր Սերոբն արդեն ձեւավորված կիսանկախ Հայաստանից արտաքսում էր Օսմանյան Կայսրության ներկայացուցիչներին։ Տեղի Մուշեղյան վարժարանն ավարտելուց 1 տարի անց բանտարկվում է հայ բնակչությանը ահաբեկող ժանդարմին ծեծի ենթարկելու համար։ Բանտից հաջող փախուստ իրականացնելով՝ Անդրանիկը տեղափոխվում է Կոստանդնուպոլիս, իսկ հետո էլ ուղեւորվում է Ղրիմ ու Կովկաս՝ հայկական մարտական ջոկատներին զենք հասցնելու համար։ 1895 թվականին Հրայր Դժոխքի խմբի կազմում Անդրանիկն առաջին անգամ անցնում է Սասուն, բայց 1896 թվականին մեկնում է արտասահման։ 1897 թվականին Վազգեն Տերոյանի խմբի կազմում Անդրանիկը երկրորդ անգամ է մտնում Արեւմտյան Հայաստան, ուր մնում է մինչեւ 1904 թվականը։ Արեւմտյան Հայաստանում Անդրանիկը մտնում է հայտնի ֆիդայի Սերոբ Վարդանյանի (Աղբյուր Սերոբ) պարտիզանական ջոկատը եւ դառնում թուրքական ջարդարարների ու կանոնավոր բանակային զորամասերի դեմ պայքար մղող մի քանի պարտիզանական խմբերի ճանաչված ղեկավարը։ Գլխավորել է Սերոբին սպանող Բշարե Խալիլի սպանությունը, 1901 թվականի Առաքելոց վանքի կռիվները։ 1902-1904 թվականներին Անդրանիկի ջոկատները թուրքերի եւ քուրդ մուսուլմանների դեմ մարտեր էին մղում Սասունում, Տարոնում եւ Վասպուրականում։ 1905 թվականին Անդրանիկն անցավ Կովկաս, որտեղ հայկական ազգային շարժման երեւելի գործիչների հետ քննարկում էր օսմանյան լծի դեմ հետագա պայքարի հարցերը։ Դրանից հետո Անդրանիկը մեկնեց երկարատեւ ճանապարհորդության, որի ընթացքում այցելեց Ֆրանսիա, Շվեյցարիա, Բելգիա, Անգլիա, Բուլղարիա եւ Իրան՝ հանրությանը տեղեկացնելով Արեւմտահայաստանի հայերի ազգային-ազատագրական պայքարի ու դրա հետ կապված զենքի ձեռք բերման անհրաժեշտության մասին։ Բուլղարիայում Անդրանիկը գրեց իր «Մարտական հրահանգները»՝ ընդհանրացնելով պարտիզանական պայքարի փորձը։ Հետագայում այդ փորձը լավ ծառայեց բուլղարացիներին՝ Առաջին Բալկանյան պատերազմի ժամանակ։ 1912 թվականին Անդրանիկը հայ կամավորներից կազմակերպեց վաշտ, որը մտավ բուլղարական բանակի աշխարհազորի կազմի մեջ։ Հայ ռազմիկները հերոսություն ցուցաբերեցին Միսթանլի, Ուզուն, Մերեֆտե, Շար-Կիո եւ այլ քաղաքների համար մղված մարտերում։ Անդրանիկը մասնակցում էր գեներալ Յավեր փաշայի թուրքական կորպուսի ջախջախմանը։ Բուլղարական հրամանատարությունը բարձր գնահատեց հայկական վաշտի մասնակցությունը Առաջին Բալկանյան պատերազմին։ Առաջին Աշխարհամարտը սկսվելուն պես Անդրանիկը շտապում է Կովկաս։ 1914 թվականի օգոստոսի 12-ին Թիֆլիսում նա հանդիպում է Կովկասյան ռազմական շրջանի զորքերի գերագույն հրամանատարի օգնական գեներալ Ա.Զ. Միշլաեւսկուն ու հայտնում է Թուրքիայի դեմ պատերազմին մասնակցելու պատրաստակամության մասին։ Անդրանիկին հանձնարարվեց ձեւավորել եւ գլխավորել առաջին հայկական կամավորական գունդը։ Այդ գնդին գլուխ կանգնած՝ Անդրանիկը անհավասար մարտեր է մղում թուրքական զորքերի դեմ ու հեղինակություն է նվաճում ռուսական ռազմական հրամանատարության շրջանում։ գեներալ-լեյտենանտ Չերնոզուբովը, մասնավորապես, գրում էր. Մյուս, ոչ պակաս հայտնի ռուս զորավար Յուդենիչը Անդրանիկի մասին ասաց, որ նա «խենթի պես քաջ է»։ 1915-1916 թվականներին Կովկասյան ճակատի մարտերում ցուցաբերած անձնական արիության եւ հայկական գնդի հաջողությունների համար Սասունցի Անդրանիկը պարգեւատրվեց Գեորգիեւյան 4-րդ աստիճանի մեդալով, Գեորգիեւյան 4-րդ եւ 3-րդ աստիճանի խաչերով, Սբ. Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի սրի եւ Սբ. Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշաններով։ Գունդը Անդրանիկի գլխավորությամբ քաջաբար մասնակցեց Մուղանջուղի (Դիլման) տակ մղված մարտին՝ 1915 թվականի ապրիլի 15-18-ին, որում Կովկասը փրկվեց թշնամու ներխուժումից։ 1918 թվականի հունվարի 30-ին թուրքական զորքերը, Մեհմեդ Վեհիբ փաշայի հրամանատարությամբ, Էրզրումի, Վանի եւ Մերձծովյան ուղղություններով անցան մեծամասշտաբ գործողությունների. հունվարի 30-ին նրանք գրավեցին Երզնկան, փետրվարի 11-ին՝ Տրապիզոնը, ապրիլի 14-ին առանց կռվի մտան Բաթում եւ սկսեցին շարժվել դեպի Սուխում։ Ապրիլի 25-ին ընկավ Կարսը, մայիսի 15-ին՝ Ալեքսանդրապոլը։ Անդրանիկի գունդը զրկվել էր մանեւրելու հնարավորությունից, որովհետեւ վարելով ծանր պաշտպանական մարտեր Էրզրումի ուղղությամբ, ծածկում էր 1915 թվականին փրկված հարյուր հազարավոր հայ, հույն ու ասորի գաղթականների նահանջը, որոնց վրա ռուսների նահանջից հետո նորից սարսափելի վտանգ էր կախված։ Թուրքիայի կողմից Կովկասի մեծ մասի զավթման ու Արեւելյան Հայաստանում ցեղասպանության կրկնության վտանգը թվում էր գրեթե անխուսափելի։ Սակայն 1918 թվականի մայիսի 16-18-ին Վորոնցովկա ավանի մոտակայքում գեներալ-մայորի կոչման արժանացած Անդրանիկի դիվիզիան անպատմելի ջանքերով զսպեց օսմանյան զորքերին եւ նրանց արբանյակներին։ Ու չնայած թշնամու որոշ խմբերի հաջողվեց մինչեւ 20-25 կմ մոտենալ Թիֆլիսին, նրանց հիմնական զանգվածը կանգնեցվեց եւ ետ շպրտվեց։ Թշնամուց նախաձեռնությունը վերցնելով՝ զորավարը մարտեր է մղում Ղարաքիլիսայի ուղղությամբ։ 1918 թվականի մայիսի 25-28-ին ծավալված Լոռու ճակատամարտում, որ մեծապես ճակատագրական եղավ ոչ միայն Հայաստանի համար, այլեւ ամբողջ Կովկասի, Անդրանիկը վիժեցրեց Դիլիջանի ուղղությամբ թուրքական զորքերի գլխավոր հարձակումը, որոնք ջանում էին Դիլիջանով դուրս գալ դեպի Բաքու։ Կրած պարտության հետեւանքով թուրքական հրամանատարությունը ստիպված եղավ Լեռնային Լոռու մարզի մեծ մասը թողնելու հրաման տալ։ 1918 թվականի հունիսի սկզբին հայկական դիվիզիան մտավ Նոր-Բայազետ, այնուհետեւ Սելիմի լեռնանցքից Դարալագյազ-Շարուրով դեպի Նախիջեւան։ Շուտով զբաղեցվեցին Ջուլֆան եւ Բիթլիսը։ Հունիսի 14-ին Անդրանիկը հրաման տվեց, որում նշվում էր, թե իր զորքերը ենթարկվում են կենտրոնական Ռուսական կառավարությանը, իսկ Նախիջեւանը հայտարարվում էր Ռուսաստանի անբաժանելի մասը։ Զորավար Անդրանիկը նաեւ հեռագիր ուղարկեց Կովկասի հարցերով արտակարգ կոմիսար եւ Բաքվի Սովնարկոմի նախագահ Շահումյանին, որում պատրաստակամություն հայտնեց օգնություն ցուցաբերելու Բաքվի վրա հարձակվող թուրքական զորքերից պաշտպանվող Բաքվի կոմսունային։ Դեռեւս 1918 թվականի ամռանը թուրքական զորքերը բռնագրավեցին պարսկական տարածքի հյուսիսային մասը՝ դեպի Բաքու առաջխաղացումը ծավալելու համար հենադաշտ ստեղծելով։ Գրավելով, մասնավորապես, Մակու, Սալմաստ, Թավրիզ, Սերաբ, Արդաբիլ եւ Խոյ իրանական քաղաքները, թուրքերը մտադրված էին Ալեքսանդրապոլ-Ջուլֆա երկաթգծի միջոցով նոր զորքեր անցկացնել Պարսկաստան՝ Բաքվի վրա հարձակվելու համար։ Բայց Նախիջեւանում Անդրանիկի ջոկատները կտրեցին երկաթուղային ճանապարհը, իսկ Ջուլֆայում՝ գրավեցին թուրքական կայազորը։ Խոյի շրջանում հայկական կազմավորումները անսպասելի հարված հասցրին Հյուսիս-արեւմտյան Իրանում տեղաբաշխված թուրքական բանակին, ինչը ստիպեց թուրքերին՝ կանգնեցնել հարձակումը Բաքվի վրա եւ Անդրանիկի դեմ ուղարկել նշանակալի ուժեր։ Խոյում մարտերը տեւեցին մի քանի օր։ Թուրքերը կրեցին մեծ կորուստներ, սակայն անընդհատ ժամանող լրացուցիչ ուժերը հայկական դիվիզիայի համար գրավման վտանգ առաջ բերին։ Այդ պայմաններում Անդրանիկը ստիպված եղավ թողնել Խոյը, եւ, ճեղքելով շրջափակման օղակը, նահանջել Ջուլֆա-Բաքվի շրջանը։ Այնուհետեւ, թվով գերակշիռ թուրքական զորքերի ճնշմամբ՝ զորավար Անդրանիկը ստիպված եղավ թողնել Նախիջեւանը ու անցնել Լեռնային Զանգեզուր՝ նպատակ ունենալով Լեռնային Ղարաբաղի միջոցով ճեղքել-հասնել Բաքու եւ փակել նահանջող թուրքական բանակի ճանապարհը։ Անդրանիկը վիթխարի դեր խաղաց Զանգեզուրի պաշտպանությունում։ Մարտերի ընթացքում թուրքական զորքերի մինչեւ 40 տոկոսը ուղղվեց Զանգեզուր՝ Անդրանիկի դեմ։ Երբ նորակազմ կովկասյան հանրապետությունների ղեկավարները, դեռեւս 1918 թվականի հունվարին դիմեցին թուրքական կառավարությանը՝ պատրաստակամություն հայտնելով նստել բանակցությունների սեղանի շուրջ, ի պատասխան լսեցին, որ Թուրքիային իրենց կարծիքը չի հետաքրքրում, նրան հուզում է միայն այն, թե այդ առիթով ինչ է մտածում զորավար Անդրանիկը, ինչը լիովին տրամաբանական էր, քանզի հենց Անդրանիկի զորքերն էին մնում թուրքերի կողմից Կովկասի գրավման հիմնական խոչընդոտը։ Բախվելով Անտանտի դաշնակիցների, Հայաստանի հանրապետության ՛՛ՀՅԴ՝՝ ղեկավարների եւ բոլշեւիկների դավաճանությանը, զորավարը ստիպված եղավ հեռանալ արտասահման։ Ճանապարհին, երբ նա անցնում էր Թիֆլիսով, ասաց. Այդ ծառայությունն Անդրանիկը շարունակեց նաեւ տարագրության մեջ։ 1919 թվականի դեկտեմբերին «Վաշինգտոն Փոստ» ամերիկյան թերթը գրում էր. «Զորավար Անդրանիկը կանգնած է հայկական հերոսականության գագաթին։ Հայերն ամենուր նրան ցնծությամբ են դիմավորում։ Նրանք մեծ ուշադրությամբ ու հիացմունքով են ունկնդրում նրա յուրաքանչյուր խոսքը։ Իսկ նա՝ այդ զինվորը, որը ցարական Ռուսաստանի կործանումից հետո անհավասար մարտեր էր վարում թուրքական բանակի դեմ, ունի ասելիք։ Այժմ նրա խոսքերը նույնքան հատու են, որքան՝ նրա սուրը»։ 1921 թվականին՝ Զորավար Անդրանիկը ցանկացավ մտնել Կիլիկիա, այնտեղի հայերի ինքնապաշտպանությունը իր վրա վերցնելու,եւ Քեմալական Թուրքիայի դեմ պայքարելու համար։ Սակայն՝ Ֆրանսիայի կառավարությունը արգելեց Զորավարի մուտքը Կիլիկիա։ Անդրանիկը մահացավ 1927 թվականի օգոստոսի 30/31-ին, Չիքո (Սակրամենտոյի մոտ) քաղաքի Ռիչարդսոն Սփրինգս հանքային ջրերի առողջարանային համալիրում՝ սրտի կաթվածից (ԱՄՆ) եւ սեպտեմբերին թաղվեց Ֆրեզնոյի «Արարատ» գերեզմանատանը։ 1928 թվականի հունվարին նրա աճյունը փոխադրվեց Փարիզ եւ վերաթաղվեց Պեր-Լաշեզ գերեզմանոցում, իսկ տարիներ անց (2000) այն տեղափոխվեց Հայրենիք՝ Երեւանի Եռաբլուր պանթեոն։ Անդրանիկի անունով են կոչվում հրապարակներ, փողոցներ, դպրոցներ, նրա պատվին տեղադրված են արձաններ եւ հուշատախտակներ աշխարհի մի շարք երկրներում (Հայաստան, Բուլղարիա, Ֆրանսիա, Ռումինիա)։ Նրան են նվիրված մեծ թվով ժողովրդական ստեղծագործություններ, գրքեր եւ հոդվածներ տարբեր լեզուներով։ Կյանքի երկու տխուր պահեր Երբ մի անգամ Անդրանիկին հարցրել են, թե որոնք են եղել իր կյանքի ամենատխուր պահերը, նա պատասխանել է, որ առաջինը զավակի մահվան լուրը լսելն էր, երկրորդը՝ Գեւորգ Չաուշի։ Ֆիլմադարան 1990 - Զորավար Անդրանիկ - (ԱրմենՖիլմ) Վավերագրական ֆիլմ նվիրված Զորավար Անդրանիկի ծննդյան 125 ամյակին, ֆիլմի տեքստը կարդում է անվանի դերասան Խորեն Աբրահամյանը։ Կինոնկարի ռեժիսորն է Լեւոն Մկրտչյանը։ Անդրանիկի ամուսնություններ եւ ամուսնության փորձ Առաջին ամուսնություն Անդրանիկն առաջին անգամ ամուսնացել է 17 տարեկան հասակում։ Առաջին ամուսնությունը անհաջող է եղել։ Կինը ծննդաբերելու ժամանակ մահացել է, իսկ երեխան մահացել է 1 օր անց։ Ամուսնության փորձ 1916 թվականին Անդրանիկը ներկա է գտնվում իր քեռորդի Վահան Փափազյանի հարսանիքին, որտեղ եւ գտնվում էր մի երիտասարդ օրիորդ։ Անդրանիկը հրապուրվում է օրիորդով։ Մինչեւ առաջարկություն անելը Փաշան խորհրդակցում է Հովհաննես Թումանյանի հետ եւ որից հետո էլ որոշում է դիմել օրիորդին։ Հանդիսություններից մեկի ժամանակ օրիորդին դիմում է հետեւյալ կերպ. --Ես կը սիրեմ քեզ եւ կը փափագիմ ամուսնանալ քեզ հետ, դուն ալ ինձ կը սիրե՞ս։ --Օ՛, ես ինչպե՞ս կրնամ քեզ չսիրել, չէ՞ որ դուն իմ սիրելի հերոսն ես...։ Անդրանիկը այսպիսի պատասխան չէր սպասում, օրիորդի այդ պատասխանը տակնուվրա է անում հերոսի մտքերը եւ նա մռայլվում է։ Մի քանի րոպեից նա սթափվում է եւ որոշում իր անելիքը, իր մոտ է կանչում Ռոստոմին եւ մի երկտող ուղարկում օրիորդին, հայտնելով նրան, որ մոռանա ամուսնության մասին։ «Եվ այսպես ՝ Հայոց մեծաթռիչ Արծիվը մի անգամ փորձեց իր երկնային սլացքից վայր իջնել երկրի վրա, ապրել սովորական մարդու ամենասովորական կյանքով, սակայն երկրաբնակի մի փոքրիկ անուշադրությունը, վերապահությունը, գուցե թերացումն ու անըմբռնումը նրան կրկին մղեցին վեր՝ դեպի եթերային նոր թռիչքների... Հասկանալի է, որ տարիքային տարբերությունը, դեռատի օրիորդի ռոմանտիկ պատկերացումները հիմնական պատճառն էին, որ Անդրանիկն այս անգամ էլ իրենից դեն շպրտեց անձնական կյանքի այդ նոր փոփոխությունը։ Եվ նա դեռ սավառնում էր երկնքում...» Երկրորդ ամուսնություն Անդրանիկը երկրորդ անգամ ամուսնացել է 1921 թվականին Փարիզում, Նվարդ Քյուրքչյանի հետ։ Նրանց «քավորը» եղել է Պողոս Նուբար Փաշան։ Երկրորդ կնոջից Անդրանիկը երեխաներ չունեցավ։ Ժառանգություն եւ ճանաչում Հիշատակին Անդրանիկի հիշատակին աշխարհի ամենատարբեր երկրներում կանգնեցվել են նրա արձանները եւ հուշարձանները, այդ թվում, Ռումինիայի մայրաքաղաք Բուխարեստում (1936 թվական), Պեր Լաշեզ գերեզմանատուն Փարիզ (1945 թվական), Մելգոնեան կրթական հաստատութիուն, Նիկոսիա, Կիպրոս (1990), Պլեսի-Ռոբենսոն, Փարիզ (2005), Վարնա, Բուլղարիա (2011), եւ Ռուսաստանի Արմավիր քաղաքում։ Մի հուշահամալիր էլ գոյություն ունի Ռիչարդսոն Սփրինգսում, Կալիֆոռնիա, որտեղ Անդրանիկն մահացել է։ 2011 թվականի մայիսին Անդրանիկի արձանը կանգնեցվել է նաեւ Վոլոնկա գյուղում, Սոչի, սակայն, այն հեռացվել է նույն օրը, ըստ երեւույթին, Թուրքիայի ճնշման տակ, որն ավելի վաղ հայտարարել է, որ նրանք պետք է բոյկոտեն 2014 թվականի Սոչիի ձմեռային օլիմպիական խաղերն եթե այդ արձանը մնա կանգնած։ Առաջին անգամ Անդրանիկի արձանը Հայաստանում կառուցվել է 1967 թվականին Ուջան գյուղում։ Այլ արձաններ կանգնեցվել են Հայաստանի Խորհրդային Միության անկախացումից հետո 1991 թ., որոնցից երեքը կարելի է տեսնել Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում (2000), Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու բակում (Արա Շիրազ, 2002 թ.) եւ Ֆիդայական շարժման թանգարանում (2006)։ Բացի այդ, Հայաստանում Անդրանիկի արձանները կանգնած են Տավուշի մարզի Ոսկեվան եւ Նավուր գյուղերում, Գյումրիի Հաղթանակի զբոսայգում (1994) Արտենի, Անգեղակոթ, եւ այլ վայրերում։ Մշակույթում Անդրանիկն արդեն աչքի է ընկնում հայ գրականության մեջ, երբեմն որպես գեղարվեստական բնույթ է կրում։ Արեվմտահայ գրող Սիամանթոյի գրել բանաստեղծություն «Անդրանիկ», խորագրով որը տպագրվել է Ժնեւում 1905 թվականին։ Առաջին գիրքը Անդրանիկի մասին լույս է տեսել իր կյանքի ընթացքում։ 1920 թ, Վահան Թոթովենցը լույս է ընծայել գեներալ Անդրանիկ եւ նրա պատերազմները գիրքը։ Հայտնի Ամերիկահայ գրող Վիլյամ Սարոյանը գրել է մի կարճ պատմվածք Անդրանիկ Հայաստանի խորագրով, որը ընդգրկված է նրա ներշնչել եւ արտաշնչել պատմվածքներում(1936)։ Մեկ այլ ամերիկահայ գրող՝ Համաստեղը, իր «Սպիտակ ձիավորը» վեպում պատմում է Անդրանիկի եւ մյուս ֆեդայիների մասին։ Հայ հանճարեղ բանաստեղծ Հովհաննես Շիրազն Անդրանիկի մասին գրել է երկու պոեմ՝ «Անդրանիկի մասին» (1963 թվական), եւ «Արձան Անդրանիկի», որը գրել է 1967 թվականին, բայց լույս է տեսել 1991 թվականին Շիրազի մահից հետո։ Սերո Խանզադյանի Անդրանիկ՛՛ վեպը կասեցվել էր տպագրվել 1983-1989 թվականների ընթացքում, եւ լույս է տեսել 1989 թ., Երբ ամուր Խորհրդային հրապարակումների վերահսկողությունը հանգստացավԲարդակչյան, Գէորգ Բ (2000)։ Տեղեկանք ուղեցույց ժամանակակից հայ գրականության, 1500-1920։ Հետ ներածական Պատմություն. էջ 225։ ISBN 978-0-8143-2747-0:։ 1960-1980-ական թվականներին Սուրեն Սահակյանը հավաքագրել է ժողովրդական պատմություններ Անդրանիկի մասին եւ այն ավարտել Ասք Անդրանիկի մասին գրքում։ Այն առաջին անգամ հրատարակվել է Երեւանում 2008 թվականին։ Անդրանիկի հիշատակին արդեն գրվել է բազմաթիվ երգեր։ 1913, Լեոն Տրոցկին նկարագրել է Անդրանիկին որպես «հերոս երգ ու լեգենդ»։ Անդրանիկին մասնի գրվել եւ կատարել են բազմաթիվ հայկական հայրենասիրական երգեիչներ Ներսիկ Իսպիրյանը, Հարութ Փամբուկչյանը, Սահակ Սահակյանը եւ ուրիշներ։ Կան տասնյակ երգեր նվիրված նրան, այդ թվում Արծիվի պես Գուսան Շերամ 1904, Անդրանիկ փաշան Գուսան Հայրիկ։ Զորավարի մասին մի շարք վավերագրական ֆիլմեր արդեն արտադրվումեն։ Սրանք ներառում են Անդրանիկը (1929) Արմենա-ֆիլմ Ֆրանսիա, ռեժիսոր Աշո Շախատունի, ով նաեւ խաղացել է գլխավոր դերըՊատմութեան Թանգարանին Յանձնուեցան Զօրավար Անդրանիկի Սուրը եւ Շքանշանները Ասպարեզ։ 30 Նոյեմբեր 2006, 1990 - Զորավար Անդրանիկ (ՀայՖիլմ) Վավերագրական ֆիլմ նվիրված Զորավար Անդրանիկի ծննդյան 125 ամյակին, ֆիլմի տեքստը կարդում է անվանի դերասան Խորեն Աբրահամյանը։ Պարգեւներ Զորավար Անդրանիկը իր ռազմական կարիերայի ընթացքում պարգեւատրվել է մի շարք մեդալներով եւ շքանշաններով։ Անդրանիկի սուրը եւ պարգեւները տեղափոխվել են Հայաստան եւ հանձվել են Հայաստանի պատմության թանգարանին 2006 թ։ Հրապարակումներ Մարտական հրահանգներ։ Առաջարկներ, նկատողութիւններ եւ խորհուրդներ։ Ժնեւ։ ՀՅԴ Հրատարակչություն 1906. OCLC 320038626: Հայկական առանձին հարուածող զօրամասը։ Բոստոն։ Ազգ։ 1921. OCLC 49525413։ Զորավար Անդրանիկը կը խոսի։ Փարիզ։ Աբակա շաբաթերթ. 1921. OCLC 234085160: Առաքելոց վանքին կռիւը (Հայ յեղափոխութենէն դրուագ մը):'' Բոստոն։ Բայքար։ 1924։ Անդրանիկի հուշերը գրի է առնվել ըստ Լեւոն Կ. Լյուլեջյան Մատենագիտություն Գրականություն Արմեն Պողոսյան, «Զորավար Անդրանիկ», վիպասք, Գլենդել, 2014, 314 էջ Հովհաննես Այվազյան, «Զորավար Անդրանիկ եւ Հովհաննես Թումանյան», Երեւան, 2004։ Վիպասք «Ասք Անդրանիկի մասին», Սուրեն Սահակյան: Անդրանիկ Չելեպյան, «Զորավար Անդրանիկ եւ հայ հեղափոխական շարժումը», Լօս-Անջելօս, 1984, 745 էջ, Երեւան 1990 թ.։ Գեւորգ Ղարիբջանյան «Ժողովրդական հերոս Անդրանիկ», Երեւան, 1990, 248 էջ։ Սերո Խանզադյան «Անդրանիկ», 1989։ Վաղարշակ Հովակիմյան «Դժվարին տարիներ», Երեւան, 1988։ Անդրանիկի յուշերը, Պէյրութ, 1935, 448 էջ։ Վարդգես Ահարոնյան «Անդրանիկ. մարդը եւ ռազմիկը», Պոսթըն, 1957, 183 էջ։ Ռուբէն, Հայ յեղափոխականի մը յիշատակները, հատ. Գ., Լօս-Անջելօս, 1952, Պէյրութ, 1979, Թեհրան, 1982, Երեւան, 1990։ Հրաչիկ Սիմոնյան, 1912-1913 թթ. Բալկանյան պատերազմները եւ հայերը, Երեւան, 2014։ Աշոտ Հարությունյան, Թուրքական ինտերվենցիան Անդրկովկաս 1918 թվականին եւ ինքնապաշտպանական կռիվները, Երեւան, 1984։ Անդրանիկ Օզանյան։ Մատենագրություն, Երեւան, 1989։ Հայկական առանձին հարվածող զորամասը։ Ժեներալ Անդրանիկ, Պոսթըն, 1921։ Ազգային հերոս Զորավար Անդրանիկը եւ իր պատերազմները, Պէյրութ, 1959, 433 էջ։ Արսեն Մարմարեան, Զոր. Անդրանիկ եւ իր պատերազմները, Կ. պոլիս, 1920, 407 էջ։ Անդրանիկ Թերզիպաշյան, Անդրանիկ, Փարիզ, 1942, 415 էջ։ Միքայէլ Վարանդեան, Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութիւն, Երեւան, 1992։ Միքայէլ Վարանդեան, Մուրատ /Սեբաստացի ռազմիկին կեանքն ու գործը/, Պոսթըն, 1931, 348 էջ։ Գաբրիէլ Լազեան, Յեղափոխական դեմքեր, Գահիրէ, 1945, էջ 334-345։ Ավետիս Ահարոնեան, Ժողովածու Երկերի, հատ. Ե., Թեհրան, 1982։ Ջոն Կիրակոսյան, Առաջին համաշխարհային պատերազմը եւ արեւմտահայությունը 1915-1916 թթ., Երեւան, 1965, երկրորդ հրատ., Եր., 1967։ Առաքելոց վանքին կռիվը - Անդրանիկ Վազգէն Անդրէասեան - Անդրանիկ – Պետրոս Մարզպանեան։ Տօնիկեան տպարան, Պէյրութ, 1982, 326 էջ։ Եղիշէ Քաջունի «Հայկական առանձին հարուածող զօրամասը։ Ժեներալ Անդրանիկ», Պոսթըն, 1921, 253 էջ։ Զօրաւար Անդրանիկի Կովկասեան ճակատի պատմական օրագրութիւնը (1914-1917), Պոսթըն, 1924, 200 էջ։ Գ. Գուտուլեան «Զօր. Անդրանիկ եւ իր կեանքն ու պատերազմները», Պէյրութ, 1929, 40 էջ։ Արմէն Սիւնի «Հայկական վաշտը Անդրանիկի առաջնորդութեամբ 1912-1913 թթ. Պալկանեան պատերազմում», Պաքու, 1914, 148 էջ։ Սուրեն Սահակյան «Զորավար Անդրանիկ», «Հերոսապատում (պատմվածքներ եւ վիպակներ)», Երեւան, 1990, էջ 227-342։ Արամայիս Մնացականյան, Հակոբ Հակոբյան «Զորավար Անդրանիկ», հատ. Ա., Մոսկվա, 1991։ «Բանբեր Հայաստանի արխիվների», Երեւան, ՀԱԱ, 1991, թիվ 1-2. Андраник Озанян (сборник документов и материалов), Ереван, 1991, стр. 496. Համբարձում Կարապետյան «Անդրանիկ», պրակ 1, Երեւան, 1992, էջ 1-268։ Համբարձում Կարապետյան «Անդրանիկ», պրակ 2, Երեւան, 1992, էջ 269-490։ Համբարձում Կարապետյան «Անդրանիկ», պրակ 3, Երեւան, 1994, էջ 491-700։ Թովմաս Նազարբեկյան «Հայկական կորպուսն ընդդեմ թուրքական զորքերի», Երեւան, 1994, 120 էջ։ Ծատուր Աղայան «Անդրանիկ։ Իրադարձություններ, դեպքեր եւ դեմքեր», Երեւան, 1995։ Հրանտ Աբրահամյան «Արցախը կանչում է Անդրանիկին», Երեւան, 1995։ Հրաչիկ Սիմոնյան «Անդրանիկի ժամանակը», գիրք Ա., Երեւան, 1996, 752 էջ։ Հրաչիկ Սիմոնյան «Անդրանիկի ժամանակը», գիրք Բ., Երեւան, 1996, 832 էջ։ Զոհրաբյան Էդիկ «Պատմություններ Անդրանիկի մասին», Երեւան, 2004։ Սուրեն Սահակյան «Ասք Անդրանիկ զորավարի», Երեւան, 2012։ Ռուբեն Սիմոնյան «Անդրանիկի Սիբիրյան վաշտի ոդիսականը», Երեւան, 2013։ Աւետեան Մ. «Հայ ազատագրական ազգային յիսնամեայ (1870-1920) յուշամատեան եւ Զօր. Անդրանիկ», Փարիզ, 1954, 528 էջ։ Կարօ Սասունի «Պատմութիւն Տարօնի աշխարհի», Պէյրութ, 1957, 1250 էջ։ Գառնիկ Կարինեան «Ազգային հերոս զօր. Անդրանիկ եւ իր պատերազմները», Պէյրութ, 1959, 433 էջ։ Վարդգես Ահարոնեան «Ազգային հերոս զօրավար Անդրանիկ. նրա իսկական կեանքը եւ հերոսութիւնները», Պէյրութ, 1959։ Սարգիս եւ Միսաք Բդէեան «Հարազատ պատմութիւն Տարօնոյ», խմբ. Աղան Տարօնեցի, Գահիրէ, 1962, 676 էջ։ Սիմօն Վրացեան «Կեանքի ուղիներով», հատ. Գ., Պէյրութ, 1962, 278 էջ։ Ծատուր Աղայան «Հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարի պատմությունից», Երեւան, 1976, 872 էջ։ Խաչիկ Դաշտենց «Ռանչպարների կանչը», Երեւան, 1979, 512 էջ, Երեւան, 1984, 520 էջ։ Ստեփան Կուրտիկյան «Իմ կյանքի ճանապարհին», Երեւան, 1984, էջ 213-290։ Հայկազ Պողոսյան «Սասունի պատմություն (1750-1918 թթ.)», Երեւան, 1985, 360 էջ։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Կենսագրություն Անդրանիկ Օզանյան Հայկական Հանրագիտարան Անդրանիկ Օզանյան Անուններ.com Հոդվածներ Անդրանիկն Անգեղակոթում Զորավար Անդրանիկ-145. «Իմ կուսակցութիւնն իմ ազգն է» Անդրանիկ Օզանյան 148 Բանաստեղծություններ նվիրված Անդրանիկին Տեսանյութեր Անդրանիկ Օզանյան Մաս 1 Երգ Անդրանիկի (Զորավար) Օզանյան մասին Առաջին այրեր. Անդրանիկ 1865 ծնունդներ Փետրվարի 25 ծնունդներ 1927 մահեր Օգոստոսի 31 մահեր Հայ ֆիդայիներ Հայ գեներալներ Հայ քաղաքական գործիչներ Հայ ռազմական գործիչներ Շապին Գարահիսար քաղաքում ծնվածներ Հայ ազատագրական շարժման ղեկավարներ ՀՅԴ անդամներ Հայ հասարակական գործիչներ Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Հայերն Օսմանյան կայսրությունում ԱՄՆ-ում օսմանյան ներգաղթյալներ Հայ հեղափոխականներ Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ Անկախության ակտիվիստներ Առաջին համաշխարհային պատերազմի օսմանյան մասնակիցներ Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ


text: Բնության մեջ գոյություն ունեցող բոլոր գույները բաժանվում են երկու խմբի` աքրոմատիկ (սպիտակ, սեւ, մոխրագույն) եւ քրոմատիկ (դրանք մենք տեսնում ենք սպեկտրում )։ Սովորաբար մարդու աչքը ընկալում է մոտ 300 աքրոմատիկ եւ 1000 – 1500 քրոմատիկ գուներանգ։ Կան մարդիկ, որոնք ընդունակ են ավելի շատ տեսնելու։ Ռուս մեծ նկարիչ Ի.Ե.Ռեպինը, օրինակ, տարբերում էր գույների 2000 երանգ։ Մարդկության կողմից գույների ճանաչումը եւ օգտագործումը շատ դանդաղ է կատարվել։ Սկզբում յուրացվել եւ օգտագործվել է դեղինը, ապա կարմիրը, կանաչը եւ կապույտը։ Երեխան ամենից առաջ ընկալում է դեղին եւ կարմիր գույները։ Կանաչը զգալիորեն ուշ է ընկալում։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս,որ նունիսկ Հոմերոսի ժամանակներում կապույտ գույնի մասին ոչ մի հիշատակում չկար։ Բայց արդեն VI-V դդ. մ.թ.ա. հույն քանդակագործների արձանները ներկում էին կապույտ ներկանյութերով։ Տարբեր ներկերի օգտագոծումը սկսվել է միայն հետագա դարերում։


Նշենք, որ flightradar24.com կայքի համաձայն՝ Ստամբուլից թռչող Turkish Airlines ավիաընկերության Airbus A321-231 ինքնաթիռը, որը կատարել է TK334/THY3RF չվերթը, Բաքու է հասել Արցախի օդային տարածքով՝ անցնելով Ստեփանակերտից մի փոքր հյուսիսով:


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ 20.10.2016 / Նախագահ Սերժ Սարգսյանը Մաստրիխտում մասնակցել է ԵԺԿ գագաթնաժողովին Աշխատանքային այցով Մաստրիխտում գտնվող Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր մասնակցել է Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության (ԵԺԿ) գագաթնաժողովին: Այն վարել է ԵԺԿ նախագահ Ժոզեֆ Դոլը: Գագաթնաժողովին մասնակցել են Եվրոպական խորհրդի նախագահ Դոնալդ Տուսկը, Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ժան-Կլոդ Յունկերը, Եվրոպական միության եւ Արեւելյան գործընկերության անդամ երկրներից ԵԺԿ-ին անդամակցող կուսակցությունները ներկայացնող պետությունների եւ կառավարությունների ղեկավարները: Օրակարգի շրջանակներում... 230c 20.10.2016 / Նախագահ Սերժ Սարգսյանը Մաստրիխտում այցելել է հայկական Սուրբ Կարապետ եկեղեցի Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության (ԵԺԿ) գագաթնաժողովին մասնակցելու նպատակով աշխատանքային այցով Նիդերլանդների Թագավորության Մաստրիխտ քաղաքում գտնվող Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր առավոտյան մինչ գագաթնաժողովի մեկնարկը այցելել է քաղաքի հայկական Սուրբ Կարապետ եկեղեցի, որտեղ կարճատեւ հանդիպում է ունեցել եկեղեցական վարչության անդամ «Անի» հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ, զրուցել համայնքային առօրյայի, խնդիրների, ծրագրերի, հայրենիքի հետ համագործակցության ամրապնդման... 19.10.2016 / Նախագահ Սերժ Սարգսյանն աշխատանքային այցով մեկնել է Նիդերլանդներ Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր երեկոյան աշխատանքային այցով մեկնել է Նիդերլանդների Թագավորություն՝ մասնակցելու հոկտեմբերի 20-ին Մաստրիխտում կայանալիք Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության (ԵԺԿ) գագաթնաժողովին: Գագաթնաժողովին հրավիրված են Եվրոպական միության եւ Արեւելյան գործընկերության անդամ երկրներից ԵԺԿ-ին անդամակցող կուսակցությունները ներկայացնող պետությունների եւ կառավարությունների ղեկավարները: 19.10.2016 / Նախագահ Սերժ Սարգսյան ընդունել է Միջուկային հետազոտությունների միացյալ ինստիտուտի պատվիրակությանը Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է «Միջուկային հետազոտությունների միացյալ ինստիտուտի օրերը Հայաստանում» խորագրով գիտաժողովին մասնակցելու նպատակով Հայաստան ժամանած գիտնականների պատվիրակությանը՝ ինստիտուտի տնօրեն, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ակադեմիկոս Վիկտոր Մատվեեւի գլխավորությամբ: Գիտաժողովն անցկացվում է հոկտեմբերի 19-22-ը, Երեւանում եւ նվիրված է Միջուկային հետազոտությունների միացյալ ինստիտուտի 60-ամյակին ու ինստիտուտին Հայաստանի անդամակցության... 19.10.2016 / Նախագահն ընդունել է ՏՏ ոլորտում ՀՀ Նախագահի 2016թ. կրթական պարգեւներին արժանացած ուսանողներին եւ աշակերտներին Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների (ՏՏ) ոլորտում ՀՀ Նախագահի 2016թ. կրթական պարգեւներին արժանացած ուսանողներին եւ աշակերտներին: Նախագահի նստավայրում տեղի ունեցած պարգեւատրման հանդիսավոր արարողության ժամանակ Սերժ Սարգսյանը մրցանակակիրներին հանձնել է տարբեր անվանակարգերում նրանց շնորհված պարգեւները. յուրաքանչյուր անվանակարգի համար վկայագրի հետ միասին երիտասարդները ստացել են հուշախորհրդանիշ եւ դրամական պարգեւ: Այս տարի ՀՀ Նախագահի ամենամյա կրթական պարգեւին արժանացել... 18.10.2016 / Նախագահն ընդունել է Համաշխարհային մաքսային կազմակերպության գլխավոր քարտուղար Կունիո Միկուրիային Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է Համաշխարհային մաքսային կազմակերպության գլխավոր քարտուղար Կունիո Միկուրիային: Ողջունելով հյուրին՝ Հանրապետության Նախագահը նրա հերթական այցը Հայաստան համարել է մեր երկրի մաքսային ծառայության ոլորտում իրականացվող բարեփոխումներին աջակցելու գործում Համաշխարհային մաքսային կազմակերպության հետեւողականության վկայություն: Սերժ Սարգսյանը բարձր է գնահատել կազմակերպության հետ Հայաստանի համագործակցությունը եւ հույս հայտնել, որ գլխավոր քարտուղարի այցը նոր խթան...


Մատերացցի. Իմ տղան՝ Դավիդեն, միշտ ամեն ինչ հակառակ էր անում - iLur.am` Ի լուր աշխարհի Մատերացցի. Իմ տղան՝ Դավիդեն, միշտ ամեն ինչ հակառակ էր անում «Ինտերի» նախկին պաշտպան Մարկո Մատերացցին պատմել է անցյալի մի նվաստացուցիչ դրվագի մասին, որի մեղավորը դարձել էր իր որդին՝ Դավիդեն, որն աջակցում է «Միլանին»: Նախկին ֆուտբոլիստը խոստովանել է, որ իր երեխայի պատճառով ինքը ծիծաղի առարկա էր դարձել մրցակցի երկրպագուների համար: «Իմ տղան՝ Դավիդեն, միշտ ամեն ինչ հակառակ էր անում: Բայց այդ անգամ նա չափազանց հեռուն գնաց: Դերբիից մեկ օր առաջ ես հանդիպում ունեի մարզաբազայում, առաջին անգամ պատրաստվում էի գնալ Nike-ի ֆուտբոլային արտ-ցուցադրությանը եւ տղայիս խնդրեցի ընկերակցել ինձ: Ես մոտեցա դռանը, որ դուրս գամ տնից ու տեսա, որ նա կանգնած է «Միլանի» 23 համարի մարզաշապիկը հագին, մեջքին գրված՝ Մատերացցի: Դա Մասսիմո Ամբրոզինիի նվերն էր: Նրան ուրախացնում էր որդուս գլխում «Միլանին» երկրպագելը մտցնելը: Ես Դավիդեին խնդրեցի ինձ հետ նման տեսքով դուրս չգալ, բայց նա 6.5 տարեկան էր ու հրաժարվում էր: Ստիպված էի վճռական խաղից մեկ օր առաջ 3 ժամ այդպես քայլել քաղաքով: Այդ կիրակի մենք պայքարում էինք սկուդետտոյի համար: Դա գիշերային մղձավանջ էր: Ես նրանցից չեմ, ում հեշտ է շփոթեցնելը, բայց այդ ժամանակ ես տառապում էի: Բոլորը մատնացույց էին անում ինձ, շշնջում այն մասին, որ Մատերացցին խելագարվել է: «Միլանի» մի քանի երկրպագուներ ծիծաղում էին ինձ վրա, իսկ ես ստիպված էի ուղղակի ուսերս թափ տալ: Ես խոսքեր չունեի: Դա խայտառակություն էր», - Մատերացիի խոսքերն է փոխանցում La Gazzetta dello Sport-ը:


Լոռու մարզի դատախազը միջնորդագիր է ներկայացրել Վանաձոր համայնքի ղեկավարին՝ նախադպրոցական հաստատություններում արձանագրված հանցագործությունների հետ կապված - Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am Լոռու մարզի դատախազությունում մի քանի քրեական գործերի նախաքննության օրինականության վիճակի ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ Վանաձոր համայնքի ենթակայությամբ գործող նախադպրոցական ուսումնական հաստատություններում վարչատնտեսական լիազորություններով օժտված իրավասու պաշտոնատար անձինք պատշաճ կերպով չեն կատարել իրենց աշխատանքային պարտականությունները: Դրա հետեւանքով համայնքի բյուջետային միջոցներից կատարվել են անհիմն հատկացումներ, ինչը միեւնույն ժամանակ հանդիսանում է հանցանքի կատարմանը նպաստող հանգամանք: Մասնավորապես, քրեական գործերի նախաքննությամբ ձեռք են բերվել բավարար ապացույցներ այն մասին, որ Վանաձոր համայնքի թիվ 33 եւ թիվ 32 մանկապարտեզների տնօրենները 2015 թվականին մանկապարտեզների տարբեր աշխատակիցների կողմից մի քանի աշխատանքային օր աշխատանքի չհաճախելու պայմաններում, նրանց փաստացի չաշխատած օրերի համար վարձատրություն ապահովելու անձնական այլ դրդումներով կազմել, հաստատել եւ իրենց ստորագրությամբ վավերացրել են «Աշխատաժամանակի հաշվարկի տեղեկագրեր», որից հետո բովանդակությամբ կեղծ հիշյալ փաստաթղթերն օգտագործելով` ներկայացրել են վճարման: Արդյունքում իրենց պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով՝ նրանց կողմից համայնքի բյուջեից վատնման եղանակով հափշտակվել է այդ աշխատակիցների չաշխատած օրերի աշխատավարձը: Սակայն մեջբերված փաստական տվյալները վկայում են, որ Վանաձոր համայնքի ենթակայությամբ գործող նախադպրոցական ուսումնական հաստատությունների գործունեության նկատմամբ չի իրականացվել պատշաճ վերահսկողություն: Արդյունքում նախ ուսումնական հաստատություններում նախատեսվել են ՀՀ կրթության եւ գիտության նախարարի համապատասխան հրամանով չնախատեսված փոխտնօրենի հաստիքային միավորներ, ապա տեւական ժամանակ փոխտնօրենի պաշտոնեական պարտականություններն ստանձնած աշխատակցի աշխատանքի չհաճախելու հանգամանքը դուրս է մնացել վերահսկողական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձանց տեսադաշտից: Ուսումնասիրությունները փաստում են նաեւ, որ նախադպրոցական ուսումնական հաստատությունների տնօրեններն այդ պաշտոններում հիմնականում իրենց մերձավոր ազգականներին են աշխատանքի ընդունել եւ վերջիններիս աշխատանքի չհաճախելու պայմաններում կազմել, հաստատել եւ համայնքապետարան են ներկայացրել բովանդակությամբ կեղծ փաստաթղթեր, որոնց հիման վրա համայնքի բյուջեից կատարվել են անհիմն հատկացումներ: Այսինքն՝ ակնհայտ է, որ համայնքային ենթակայությամբ գործող նախադպրոցական ուսհաստատությունների իրավասու պաշտոնատար անձինք պատշաճ չեն կատարել իրենց աշխատանքային գործառույթները եւ չեն ապահովել հիմնադրի բյուջետային հատկացումների արդյունավետ օգտագործումը: Իսկ համայնքային միջոցների հափշտակման պայմաններում դժվար է խոսել ուսհաստատություններում կրթական պատշաճ գործընթացի կազմակերպման, մանկավարժական մյուս աշխատողների համար բարենպաստ աշխատանքային պայմաններ ստեղծելու, կոլեկտիվում բարենպաստ բարոյահոգեբանական մթնոլորտի ձեւավորման մասին:


Փաստաթղթեր ՀՀ նախագահի հրամանագրերը Է. Պ. ՋԵՐԵՋՅԱՆԻՆ ՊԱՏՎՈ ՇՔԱՆՇԱՆՈՎ ՊԱՐԳԵՎԱՏՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Ղեկավարվելով 2005 թվականի փոփոխություններով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետով եւ հիմք ընդունելով «Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգեւների եւ պատվավոր կոչում-ների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքը՝ ո ր ո շ ու մ ե մ. Հայրենիք-սփյուռք կապերի ամրապնդման գործում ներդրած ավանդի, ինչպես նաեւ հայ-ամերիկյան հարաբերությունների զարգացմանը նպաստելու համար դիվանագետ Էդվարդ Պիտեր ՋԵՐԵՋՅԱՆԻՆ (ԱՄՆ) պարգեւատրել Պատվո շքա-նշանով: ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆ 2017թ. Մայիսի 20 Երեւան ՆՀ- 407 -Ա


Դուք այստեղ եք՝ Sanofi Sanofi Sanofi–ն միջազգային դեղագործական ընկերություն է, որը դեղատոմսով բաց թողնվող դեղերի վաճառքի ծավալներով զբաղեցնում է չորրորդ տեղն աշխարհում: Ընկերության գլխամասը տեղակայված է Փարիզում: Ընկերության գործունեության հիմնական ուղղություներն են. դեղատոմսով բաց թողնվող դեղերի արտադրությունն ու մարքետինգը, գիտահետազոտական աշխատանքները: Ընկերությունը նաեւ զարգացնում է առանց դեղատոմսի բաց թողնվող դեղերի արտադրությունը: Sanofi –ն ներգրավված է բժշկության կարեւորագույն ոլորտներում` սիրտ-անոթային, կենտրոնական նյարդային համակարգի հիվանդություններ, շաքարախտ, ներքին օրգանների հիվանդություններ, ուռուցքաբանություն: Ընկերության դուստր ձեռնարկությունը` Sanofi Pasteur –ը, հանդիսանում է պատվաստանյութերի ամենախոշոր արտադրողն աշխարհում: Sanofi-ն հանդիսանում է Դեղագործական Արդյունաբերության եւ Ասոցիացիաների Եվրոպական Դաշնության լիիրավ անդամ (EFPIA): Կազմակերպությունը ստեղծվել է 2004թ. օգոստոսի 20-ին Sanofi-Synthelabo եւ Aventis ընկերությունների միաձուլումից: 2011թ. մայիսին ընկերությունը վերանվանվեց Sanofi. Sanofi - ն բազմակողմանի գործունեություն ծավալող դեղագործական ընկերություն է, որի մասնաճյուղերը գործում են աշխարհի ավելի քան 100 երկրներում: Sanofi –ի դուստր-ձեռնարկություններից են հետեւյալ կազմակերպությունները` Sanofi Pasteur – պատվաստանյութերի արտադրություն. Genzyme – նորարական կենսատեխնոլոգիական ընկերություն. Chattem – առանց դեղատոմսի բաց թողնվող դեղերի արտադրություն. Merial – անասնաբուժական դեղերի արտադրություն. Zentiva – ջեներիկների արտադրություն: Sanofi ընկերությունը նաեւ հանդիսանում է մի շարք հիմնադրամների հիմնադիր` Aventis Foundation – բարեգործական գործունեություն արվեստի, հասարակական կյանքի եւ գիտության ոլորտներում. Fondation Sanofi-Espoir - բարեգործական գործունեություն առողջապահության ոլորտում զարգացող երկրներում. Patient Assistance Foundation - բարեգործական ծրագիր ԱՄՆ-ի այն քաղաքացիների համար, որոնք չունեն դեղամիջոցներ ձեռք բերելու հնարավորություն:


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Նախագահներ Սերժ Սարգսյանը եւ Բակո Սահակյանն այցելել են Մարտակերտի Կաշենի լեռնահանքային համալիր 10.05.2017 Նախագահ Սերժ Սարգսյանը Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանի հետ այսօր այցելել է Մարտակերտի շրջանում գտնվող Կաշենի լեռնահանքային համալիր, որտեղ հանքավայրը շահագործող «Բեյզ-մեթըլս» հանքարդյունաբերական փակ բաժնետիրական ընկերության պատասխանատուները հայկական երկու հանրապետությունների ղեկավարներին ներկայացրել են Կաշենի հանքավայրի շահագործման համար հանքի հանքահումքային հնարավորությունները, շահագործման հետ կապված խնդիրները, ձեռքբերումներն ու զարգացման ծրագրերը:a7b


Լրատվություն Շնորհավորական Նախագահը շնորհավորել է ՀՀ ժողովրդական նկարիչ, քանդակագործ Դավիթ Բաբայանին՝ հոբելյանի առթիվ 22.08.2015 Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր շնորհավորական ուղերձ է հղել Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ, քանդակագործ Դավիթ Բաբայանին՝ ծննդյան 75-ամյակի առթիվ: «Հարգելի պարոն Բաբայան, Ի սրտե շնորհավորում եմ Ձեզ ծննդյան 75-րդ հոբելյանական տարեդարձի կապակցությամբ: Դուք մեծ ավանդ ունեք արդի հայ քանդակագործության զարգացման եւ հարստացման գործում: Ձեր ստեղծագործությունները, մասնավորապես՝ Փարիզում տեղադրված Կոմիտասի հուշարձանը, ունեն ոչ միայն գեղարվեստական, այլեւ հասարակական-քաղաքական արժեք եւ հնչեղություն: Մաղթում եմ Ձեզ քաջառողջություն եւ նորանոր ստեղծագործական հաջողություններ»,-ասված է ՀՀ Նախագահի շնորհավորական ուղերձում:


text: 2017.08.21 09:564008 դիտում ԱՄՆ-ի ռազմածովային ուժերին պատկանող «Ջոն Մաքքեյն» ականակիր նավը բախվել է առեւտրային նավի հետ։ Այդ մասին հայտնում է Reuters գործակալությունը։ Դեպքը տեղի է ունեցել Սինգապուրի ափերի մոտ։ Նշվում է, որ առտրային նավը տեղափոխում էր 12 տոննա վառելիք։ Նավի անձնակազմի անդամներից մեկի խոսքով՝ վառելիքի արտահոսք տեղի չի ունեցել, սակայն բախման հետանքով տուժել է 5 նավաստի, եւս 10 նավաստի անհետ կորած է համարվում։


text: Սննդի սոդայի եւ խնձորի քացախի խառնուրդը 5 րոպե թողեցի դեմքիս... Արդյունքը պարզապես ապշեցնում է – ingablog Սննդի սոդայի եւ խնձորի քացախի խառնուրդը 5 րոպե թողեցի դեմքիս... Արդյունքը պարզապես ապշեցնում է – ingablog Մեր դեմքն ամենաառաջինն են մարդիկ նկատում հանդիպելիս, եւ այն կարող է վստահություն ներշնչել կամ հակառակը: Մեր օրերում դժվար է պահպանել դեմքի մաշկի թարմությունը սթրեսի բարձր մակարդակի եւ շրջակա միջավայրի աղտոտվածության պատճառով: Մաշկային խնդիրների համար շատ գործոններ են պատասխանատու: Դրանք իսկապես կարող են ազդել մեր արտաքինի վրա: Դեմքի մաշկի հետ կապված խնդիրները լուծելու համար մարդիկ հաճախ են դիմում թանկարժեք միջոցների եւ բուժման վտանգավոր եղանակների, որոնք ոչ միշտ են արդյունավետ, նույնիսկ կարող են հակառակ արդյունքի բերել: Բարեբախտաբար, կա շատ պարզ, բնական միջոց, որի օգնությամբ կարելի է բուժել մաշկի բոլոր խնդիրները, բարելավել որակը: Այս միջոցն օգտակար բաղադրիչներ է պարունակում, որոնք բարելավում են մաշկի որակը: Ահա թե ձեզ ինչ է պետք: Բաղադրությունը` 1⁄2 կիտրոն, 1 թեյի գդալ խնձորի քացախ, Սննդային սոդա, Մեղր Պատրաստման եղանակը: Ավելացրեք սննդի սոդան ջրով բաժակի մեջ եւ խառնեք այնքան ժամանակ, մինչեւ այն կլուծվի, ինչից հետո լցրեք խառնուրդը քիչ քանակությամբ սննդի սոդայի վրա: Այնուհետեւ ճզմեք կիտրոնը եւ ավելացրեք քացախը եւ մեղրը. լավ խառնեք այն, մինչեւ կստանաք լուծույթը:


Յուրաքանչյուր մարդ եւ յուրաքանչյուր երկիր խոցելի է


Միս եւ գինի. 100-ամյա բրիտանացին պատմել է իր երկարակեցության գաղտնիքների մասին | NEWS.am Medicine - Ամենը առողջության եւ բժշկության մասին Միս եւ գինի. 100-ամյա բրիտանացին պատմել է իր երկարակեցության գաղտնիքների մասին Բրիտանական Բաքինգեմշիր կոմսությունից Արթուր Գրիսբրուկը վերջերս նշել է իր 100-ամյա հոբելյանը: Հետաքրքրիր է, որ ողջ կյանքի ընթացքում նա հետեւել է սննդակարգի, որը ցանկացած դիետոլոգ կքննադատեր. ամենատարեց բրիտանացիներից մեկը շատ է սիրում միս, նրբերշիկ, ձու, ինչպես նաեւ գրեթե ամեն օր 2 բաժակ կարմիր գինի է խմում: Նրա խոսքով, հենց այդ սննդակարգի շնորհիվ է նա հասել այդ տարիքին: Պարոն Գրիսբրուկը, չնայած տարիքին, բավականին ակտիվ եւ առույգ է, ինքն է գնում գնումների եւ սնունդ պատրաստում: Նաեւ ինքնուրույն տան գործերն է անում, իսկ երբեմն ընկերների հետ է հանդիպում: Նա նաեւ շատ տարված է իր հոբբիով՝ երգոհոնի նվագով: Բրիտանացին իր երկարակեցության եւ ակտիվության երաշխիք է համարում իր «դիետան», որում ի դեպ շատ խոլեստերին եւ տապակած միս կա: Նա բացատրել է, որ ուտում է միայն այն, ինչ ուզում է, իսկ ամենասիրելի կերակրատեսակներ է անվանում սթեյքները, նրբերշիկները, ձուն, թարմ բուլկիները եւ պոմիդորները. դրանց հանդեպ թուլություն ուներ նաեւ նախորդ տարիներին: «Երբ ես թոշակառու դարձա, բժիշկն ասաց, որ պետք է զգույշ լինել նման մենյուի հետ եւ ավելի առողջ սնունդ ընդունել: Բայց ես որոշեցի, որ վայելելու եմ կյանքը եւ ուտելիքը եւ միայն շահեցի դրանից», - ասել է Գրիսբրուկը: Թեեւ տղամարդը խոստովանում է, որ նրա առողջությունը երիտասարդ տարիների պես չէ, բայց 100-ամյա բրիտանացին լուրջ խնդիրներ չունի:


Փաստաթղթեր ՀՀ նախագահի հրամանագրերը Դ. ԴԸ ԼԱ ՌՈՇՖՈՒԿՈ-ՄՈՆԲԵԼԻՆ ՊԱՏՎՈ ՇՔԱՆՇԱՆՈՎ ՊԱՐԳԵՎԱՏՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Ղեկավարվելով 2005 թվականի փոփոխություններով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետով եւ հիմք ընդունելով «Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգեւների եւ պատվավոր կոչումների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքը՝ ո ր ո շ ու մ ե մ. Հայաստանի Հանրապետության եւ Մալթայի Ինքնիշխան Մարտական Ուխտի միջեւ բարեկամական հարաբերությունների ամրապնդման եւ զարգացման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի, ինչպես նաեւ մարդասիրական գործունեության համար Մալթայի Ինքնիշխան Մարտական Ուխտի մեծ բարեխնամ իշխան Դոմինիկ դը Լա ՌՈՇՖՈՒԿՈ-ՄՈՆԲԵԼԻՆ պար¬գեւատրել Պատվո շքանշանով: ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆ 2016թ. Հոկտեմբերի 24 Երեւան ՆՀ- 1117 -Ա