Սիրելի հայրենակիցներ, Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ինչպես խորհրդարանական ընդդիմադիր ուժերի հետ Ազգային ժողովում կայացած հանդիպմանը, Անվտանգության խորհրդի ընդլայնված կազմով նիստում, որին եւս մասնակցել են խորհրդարանական ընդդիմության ներկայացուցիչները, այնպես էլ արտախորհրդարանական քաղաքական ուժերի հետ տեղի ունեցած երկու հանդիպումների ընթացքում մանրամասն եւ բաց ներկայացրել է ինչպես առաջնագծում, այնպես էլ դիվանագիտական քննարկումների հետ կապված իրավիճակը, մասնավորապես հնարավոր քաղաքական լուծումները, որոնք պայմանավորված էին նաեւ ճակատում տեղի ունեցողով։ Բոլոր այն քաղաքական ուժերը, որոնք այսօր նշում են, թե տեղյակ չեն եղել առաջնագծի զարգացումներին, զինված ուժերի տեխնիկական հագեցվածությանը, զորքը համալրելու խնդիրներին, քաղաքական կարգավորման քննարկումներին, այդ թվում ՌԴ նախագահի միջոցով բանակցությունների մանրամասներին, նվազագույնը ազնիվ չեն հասարակության առաջ։ Ավելին, այսօր մեր երկիրը կանգնեցնում են քաղաքացիական լարվածության շեմին՝ հանուն իրենց նեղ քաղաքական եւ նյութական շահերի։ Անիծվե’ք դուք՝ նիկոլ եւ ոհմակ... Նիկոլի հետ քայլած եւ իշխանությունը նրա հետ կիսած քաղաքացիներ: Ես դիմում եմ ձեզ: Ուզում եմ հույս ունենալ, որ ձեր մեջ դեռեւս չի մահացել հայի գենը, որ ինչքան էլ սխալ մարդու հետեւից գնացած եւ հայրենիքը աղետի ենթարկած` այնուամենայնիվ դուք միտումնավոր չեք իրավիճակը հասցրել սրան: Ուզում եմ հավատալ, որ այսօրվա դրությամբ, երբ ձեր ղեկավարը թշնամուն է զիջել մեր հայրենիքի մի ստվար մասը, դուք ձեր մեջ քաջություն եւ քաղաքացիական խիզախություն կգտնեք` ընդդիմանալ այդ կործանարար փաստաթղթին եւ թույլ կտաք, որպեսզի Հայաստանում հարթվի ստեղծված ներքաղաքական ճգնաժամը: Դրա համար պետք է, որպեսզի դուք կանգնեք ձեր ժողովրդի կողքին եւ միանաք դավաճանի անհապաղ հրաժարականի պահանջին: Մնացել է ընդամենը երեք օր: Երեք օրից պետք է թուրքին հանձնվի Քարվաճառի շրջանը, իսկ հետո` աստիճանաբար մնացյալ տարածքները: Դրանով հողին են հավասարացվում մեր 30 տարվա հաղթանակները, մեր ազգային պատիվն ու ինքնասիրություն Դուք ունեք մեկ փոքրիկ շանս` ինչ-որ կերպ մաքրելու ձեր վրայից այդ խարանը, գոնե մեղմացնելու սերունդների անեծքը` ձեզ ուղղված: Դրա համար պետք է մի կողմ դնել կուսակցական, միջանձնային, թայֆայական եւ մյուս նեղ անձնական շահերը, հրապարակավ դատապարտել Փաշինյանի ստորագրածն ու ամբողջ կառավարության կազմով տալ հրաժարական: Խոստովանեք, որ ձեր ապիկար եւ իմպոտենտ քաղաքականության Լսեցի դավաճան վիժվածքի բարբաջանքները, որի 20 րոպեանոց ելույթի ամբողջ իմաստն այն էր, որ հանձնել է հայրենիքը ստիպված, որ մնացած զորքը չմահանա։ Թողնելով մի կողմ ծայրից ծայր մյուս ստերը, ահա փաստեր, որոնք չգիտի ժողովուրդը եւ որոնք, դո՛ւ, դավաճան Նիկոլ, թաքցրել ես մինչեւ հիմա. Դու պնդում ես, որ պատերազմն անխուսափելի էր։ Ո՜չ։ Պատերազմը սկսվեց, որովհետեւ դու ամեն ինչ արեցիր, որ բանակցություննե 1. Պատերազմի 2-րդ օրը քեզ առաջարկվել է հրաժարական տալ՝ հօգուտ վարչապետի այն թեկնածուի, որը կլինի հենց քո թիմից։ Դրա դիմաց միջնորդները երաշխավորել են, որ պատերազմը կդադարի, եթե վերսկսվեն բանակցություննե 2. Մեկ ժամից քեզ առաջարկվեց, որ եթե կասկածում ես, որ քո հրաժարականից հետո պատերազմը կդադարի, ապա այն հենց հիմա դադարում է։ Այնուհետեւ դու տալիս ես հրաժարական եւ կողմերը վերադառնում են բանակցություննե 3. Պատերազմի 5-րդ օրը, երբ արդեն ընկել էին մի շարք ռազմավարական եւ մարտավարական հենակետեր, միջնորդներն առաջարկեցին հանձնել մեկ շրջան այդ դիրքերի շուրջ եւ վերադառնալ բանակցային սեղան։ Դու հրաժարվեցիր։ 4. Հոկտեմբերի 20-ին դու համաձայնեցիր նախորդ պայմաններին, բայց արդեն ուշ էր։ Քեզ առաջարկվեց հանձնել արդեն վերահսկողությու 5. Հոկտեմբերի 22-ին դու համաձայնեցիր նախորդ պայմաններին, բայց արդեն ուշ էր։ Քեզ առաջարկվեց համաձայնել 5 շրջանի, դրա դիմաց՝ խաղաղապահ զորքերի տեղակայում երկայնքով, Շուշիում ադրբեջանցիների ազատ ելք ու մուտք։ Դու հրաժարվեցիր։ 6. Հոկտեմբերի 23-ին դու համաձայնեցիր նախորդ պայմաններին, բայց արդեն ուշ էր։ Արվեց առաջարկ՝ 5 շրջան եւ Շուշի։ Արդեն չկար կարգավիճակի մասին ոչ մի խոսք եւ վերադարձ Արցախի սահմաններին։ Դու հրաժարվեցիր։ 7. Նոյեմբերի 7-ին դու համաձայնեցիր նախորդ պայմաններին, բայց արդեն ուշ էր։ Այդ ժամանակ, կապիտուլյացիայի Արդյունքում նոյեմբերի 10-ին գողի պես ստորագրեցիր կապիտուլյացիայի Դու հրաժարվեցիր հնարավորություն Դու հրաժարվեցիր չթողնել ադրբեջանցիներին Համաձայնեցիր Արցախին առանց կարգավիճակի եւ պայմանավորվածու Համաձայնեցիր Արցախ են վերադառնում ադրբեջանցիները եւ Արցախի հարցը «լուծելուց» հետո համաձայնեցիր հանձնել Հայաստանի ինքնիշխանությու Սա է իրականությունը: Ստելով ու մանիպուլյացիներ Դավաճա՛ն, հեռացիր հիմա՛ քանի դեռ հնարավոր է ինչ-որ բան փրկել: Նիկո՛լ, որքան մնաս, այնքան անփառունակ վախճան ես ունենալու։ Ընդ որում, ոչ միայն դու, այլեւ քո դավաճանական ամբողջ թիմը։ Լսեցի դավաճան վիժվածքի բարբաջանքները, որի 20 րոպեանոց ելույթի ամբողջ իմաստն այն էր, որ հանձնել է հայրենիքը ստիպված, որ մնացած զորքը չմահանա։ Թողնելով մի կողմ ծայրից ծայր մյուս ստերը, ահա փաստեր, որոնք չգիտի ժողովուրդը եւ որոնք, դո՛ւ, դավաճան Նիկոլ, թաքցրել ես մինչեւ հիմա. Դու պնդում ես, որ պատերազմն անխուսափելի էր։ Ո՜չ։ Պատերազմը սկսվեց, որովհետեւ դու ամեն ինչ արեցիր, որ բանակցություննե 1. Պատերազմի 2-րդ օրը քեզ առաջարկվել է հրաժարական տալ՝ հօգուտ վարչապետի այն թեկնածուի, որը կլինի հենց քո թիմից։ Դրա դիմաց միջնորդները երաշխավորել են, որ պատերազմը կդադարի, եթե վերսկսվեն բանակցություննե 2. Մեկ ժամից քեզ առաջարկվեց, որ եթե կասկածում ես, որ քո հրաժարականից հետո պատերազմը կդադարի, ապա այն հենց հիմա դադարում է։ Այնուհետեւ դու տալիս ես հրաժարական եւ կողմերը վերադառնում են բանակցություննե 3. Պատերազմի 5-րդ օրը, երբ արդեն ընկել էին մի շարք ռազմավարական եւ մարտավարական հենակետեր, միջնորդներն առաջարկեցին հանձնել մեկ շրջան այդ դիրքերի շուրջ եւ վերադառնալ բանակցային սեղան։ Դու հրաժարվեցիր։ 4. Հոկտեմբերի 20-ին դու համաձայնեցիր նախորդ պայմաններին, բայց արդեն ուշ էր։ Քեզ առաջարկվեց հանձնել արդեն վերահսկողությու 5. Հոկտեմբերի 22-ին դու համաձայնեցիր նախորդ պայմաններին, բայց արդեն ուշ էր։ Քեզ առաջարկվեց համաձայնել 5 շրջանի, դրա դիմաց՝ խաղաղապահ զորքերի տեղակայում երկայնքով, Շուշիում ադրբեջանցիների ազատ ելք ու մուտք։ Դու հրաժարվեցիր։ 6. Հոկտեմբերի 23-ին դու համաձայնեցիր նախորդ պայմաններին, բայց արդեն ուշ էր։ Արվեց առաջարկ՝ 5 շրջան եւ Շուշի։ Արդեն չկար կարգավիճակի մասին ոչ մի խոսք եւ վերադարձ Արցախի սահմաններին։ Դու հրաժարվեցիր։ 7. Նոյեմբերի 7-ին դու համաձայնեցիր նախորդ պայմաններին, բայց արդեն ուշ էր։ Այդ ժամանակ, կապիտուլյացիայի Արդյունքում նոյեմբերի 10-ին գողի պես ստորագրեցիր կապիտուլյացիայի Դու հրաժարվեցիր հնարավորություն Դու հրաժարվեցիր չթողնել ադրբեջանցիներին Համաձայնեցիր Արցախին առանց կարգավիճակի եւ պայմանավորվածու Համաձայնեցիր Արցախ են վերադառնում ադրբեջանցիները եւ Արցախի հարցը «լուծելուց» հետո համաձայնեցիր հանձնել Հայաստանի ինքնիշխանությու Սա է իրականությունը: Ստելով ու մանիպուլյացիներ Դավաճա՛ն, հեռացիր հիմա՛ քանի դեռ հնարավոր է ինչ-որ բան փրկել: Նիկո՛լ, որքան մնաս, այնքան անփառունակ վախճան ես ունենալու։ Ընդ որում, ոչ միայն դու, այլեւ քո դավաճանական ամբողջ թիմը։ Հիմա բոլորը նվաստացած են։ Կորցրել են իրենց արժանապատվությո Ռուսաստանահայեր Ամերիկահայերը, որ ունենալով սե dbaa ական լոբին, սենատորերին ու կոնգրեսականների Ֆրանսահայերը, որ ամեն ինչ արեցին ու քաղաք առ քաղաք ճանաչել էին տալիս Արցախի անկախությունը, հիմա չգիտեն ինչ պատասխանեն իրենց ֆրանսիացի ընկերներին։ Արցախցիները, որոնք այսօր հայրենազրկվել են, ընտանիքներ, որոնք չունեն ամուսին, ապագա ու երեխաներով հանդերձ հայտնվել են դրսում, նրանք նվաստացած են։ Հայաստանի հայերը, որոնք հավատացել են քո Արծրունի ամեն մի ստին, ովքեր ամեն օր հավատում էին, որ հաղթելու են ու հիմա իրենց ասել ես, որ եղել են վախկոտ ու պատերազմից թռած։ «Իմ քայլը» դեռ տաք է։ «Իմ քայլում» դեռ չեն հասկանում։ Այն, ինչ արեց Նիկոլը ու այն, ինչ անում են իրենք՝ հայ ժողովրդի պատմության մեջ դեռ ոչ մի քաղաքական ուժ չի արել։ Ու կգա ժամանակը, իսկ այն մոտ է, որ «Իմ քայլը» պատասխան կտա այս համազգային նվաստացման համար։ Որովհետեւ հնարավոր չի լինի խաբել, ֆեյքերով շեղել, բանսարկել։ Որովհետեւ մոտենում է այն օրը, երբ Արցախը դե ֆակտո չի լինի։ Այդ օրվանից կսկսվի «Իմ քայլին» պատասխանատվությ Չե՛ն մարսելու։ Ու սա ես չեմ ասում։ Արդեն կան հազարավոր ասողներ՝ ավելի զայրացած, ավելի նսեմացած ու հաշվեհարդար անելու պատրաստ արժանապատիվ հայեր։ Միքայել Մինասյան


source: CulturaX

text: Նորին Տեառն Ներսիսի Շնորհալւոյ հայոց կաթուղիկոսի երգ աղօթական ի դէմս սրբոյ Երրորդութեան նաեւ իւրաքանչիւրոյ դիմի Երրորդութեան առանձնակի Փրկչի հրաշափառ Հարության տոնի առթիվ հանդիսավոր սուրբ պատարագ եւ հայրապետական քարոզ Մայր տաճարում - Էջմիածին


text: ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն 2016թ առաջին եռամսյակում վճարված հարկերի ծավալով ընդգրկվել է Հայաստանի առեւտրային բանկերի 3 առաջատարների շարքում | Finport.am Երկուշաբթի, 2 Մայիսի 2016 18:10 ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն 2016թ առաջին եռամսյակում վճարված հարկերի ծավալով ընդգրկվել է Հայաստանի առեւտրային բանկերի 3 առաջատարների շարքում Արմինֆո. ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը 2016 թվականի առաջին եռամսյակի արդյունքներով ընդգրկվել է Հայաստանի բանկային համակարգի առաջատարների շարքում` պետական բյուջե վճարելով մոտ 889,5 մլն դրամ, այդ ցուցանիշով զբաղեցնելով 3-րդ հորիզոնականը Հայաստանի առեւտրային բանկերի ցանկում, իսկ հանրապետության խոշորագույն հարկատուների ցուցակում զբաղեցնելով 26-րդ հորիզոնականը: Այդ մասին Ինչպես ԱրմԻնֆո գործակալությանը տեղեկացվել է ՎՏԲ-Հայաստան Բանկի Գովազդի եւ հասարակության հետ կապերի բաժնից: հղում կատարելով Հայաստանի կառավարությանն առընթեր Պետական Եկամուտների Կոմիտեի 2016 թվականի առաջին եռամսյակի արդյունքների մասին հրապարակված տվյալներին: 1000 խոշոր հարկատուների ցուցակում են Հայաստանում գործող բոլոր առեւտրային բանկերը, որոնց մասնաբաժինը վճարված հարկերի մասնաբաժնում հաշվետու ժամանակաշրջանում կազմել է 5.9%: Ընդհանուր առմամբ, 1000 խոշորագույն հարկատուները 2016 թվականի առաջին եռամսյակում պետական բյուջեին են վճարել ավելի քան 156,5 մլրդ դրամ: Հիշեցնենք, որ 2015 թվականին Հայաստանի բանկային համակարգը պետբյուջեին է վճարել է 41.4 մլրդ դրամի հարկեր, տարեկան աճը` 10%: Ըստ ՀՀ Պետական եկամուտների կոմիտեի տվյալների, Հայստանի խոշորագույն հարկատուների առաջին արյուրյակում են, 2015-ի տվյալներով, երկրի 13 բանկերը, այդ թվում նաեւ Համահայյկական բանկը, 2014-ի 11 բանկի փոխարեն: Դրանց թվում առաջատար հնգյակում են`Ամերիաբանկը, ՎՏԲ Բանկ-Հայաստանը, Արդշինբանկը, HSBC Բանկ Հայաստանը եւ Հայբիզնեսբանկը: 2015 թվականի արդյունքներով ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը, հարյուր խոշորագույն հարկատուների ցանկում զբաղեցրել է 24-րդ հորիզոնականը, վճարելով 4.453 մլրդ դրամի հարկեր, այդ թվում` 3.819 մլրդ դրամի շահութահարկը եւ եկամտահարկ: Նշենք, որ ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը ՎՏԲ միջազգային ֆինանսական խմբի անդամ է դարձել 2004 թվականի ապրիլից: Ներկայումս Ռուսաստանում երկրորդ խոշորագույն ՎՏԲ Բանկը տիրապետում է «ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲԸ 100% բաժնետոմսերին: Իր հիմնական ցուցանիշներով Բանկն ավանդաբար գտնվում է Հայաստանի բանկային համակարգի առաջատարների շարքում, ունի 67 մասնաճյուղ, որոնց միջոցով իր ներկայությունն է ապահովում երկրի բոլոր մարզերում:


text: Արծրուն Հովհաննիսյանի ասուլիսն՝ ամփոփ | Onnet.am գլխավոր Գլխավոր Արծրուն Հովհաննիսյանի ասուլիսն՝ ամփոփ 21:22 10 հոկտեմբեր, 2020 . Այս պահի դրությամբ հրադադարը հիմնականում պահպանվում է, չնայած որ առանձին տեղերում պրովակացիաներ են եղել եւ ստացել պատասխան։ . Մինչեւ հրադադարի հայտարարելը մարտերը նույն կերպ ընթանում էին։ Մարտերի ընթացքում մինչ հրադադարը հակառակորդը կորցրել է. • 200 զոհ • 3 ԱԹՍ • 4 ավտոտեխնիկա . Նույնիսկ եղել են դեպքեր, երբ թույլատրել ենք վերցնել իրենց դիերը, բայց դա օգտագործել են պրովոկացիայի համար։ Այդ պատճառով դիերը կվերցնեն Կարմիր Խաչի ներկայացուցիչների մասնակցությամբ։ . Այն, որ ահաբեկիչներ կան հակառակ կողմում դա փաստ է, բայց շատ հաճախ համացանցում կարող են լինել տարբեր տեսանյութեր։ Եկեք հետեւենք հրապարակված փաստերին։ . Այս պահին Հադրութում չեզոքացված է եւ գրեթե ավարտված է դիվերսիոն խմբերի վնասազերծումը։ . Սյունիքում ամեն ինչ նորմալ է, որեւէ մարտական գործողություն չկա։ . Անցնող ողջ գիշերը եւ մինչեւ հրադադար հայտարարելը մարտերը նույն կերպ ընթանում էին, եւ հատկապես թեժ էր հարավային ուղղությունը: Ընդհանուր առմամբ, հակառակորդը նույն գործողություններն էր փորձում իրականացնել` իր առաջխաղացումն ապահովել, որը կասեցվում էր ՀՀ ԶՈՒ կողմից: . Հրադադար հայտարարելուց ժամեր առաջ հակառակորդի գործողություններն ավելի սաստկացել են, ուժգնացել են, բայց մեր ԶՈՒ-ն հետ են մղել բոլոր առաջխաղացումները: Այս պահի դրությամբ հիմնականում հրադադարը պահպանվում է` չնայած նրան, որ առանձին տեղերում պրովոկացիաներ իրականացվել են, եւ մեր կողմից պրովոկացիաներին պատասխան տրվել է:


Հակոբ Արշակյանը հրաժարական է ներկայացրել նախարարի պաշտոնից Հակոբ Արշակյանը հրաժարական է տալիս Հայաստանի բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարի պաշտոնից: Այս մասին նա գրել է իր ֆեյսբուքյան էջում: Որպես բարձաստիճան պաշտոնյա, Հայաստանի Հանրապետությունը միջազգային ասպարեզում ներկայացնող անձ, առավել եւս, պարտավոր եմ սեփական փորձով ծառայել հանրությանը որպես օրինակ։ Այսպիսով իմ անհանդուրժողականություն եմ հայտնում բռնությանը, թե հոգեբանական, թե ֆիզիկական։ Հուսամ, որ կատարվածը որպես դաս կծառայի մեր հասարակության համար եւ մենք մի փոքր ավելի կսիրենք իրար ու կհարգենք յուրաքանչյուրի անձնական, ընտանեկան կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքը», - նշել է նա իր գրառման մեջ։ Արշակյանը վերջին շրջանում սկանդալների կենտրոնում էր. մոտ երկու շաբաթ առաջ նախարարը հարվածել էր Irakanum.am կայքի խմբագրին։ Այս պատմությունից հետո լրագրողական կազմակերպությունները հրաժարականի կոչեր էին անում, բայց պաշտոնանկություն չեղավ, նախարարը ներողություն խնդրեց։ Մյուս աղմկահարույց պատմությունը կապված էր Աբու Դաբիում անցկացված ռազմաարդյունաբերական միջազգային ցուցահանդեսի հետ։ Պետական բյուջեին 23 միլիոն դրամ արժեցած Հայաստանի տաղավարը մնացել էր առանց ցուցանմուշների։ Ի դեպ, նախարարությունը հրապարակել է ավելի քան մեկ ամիս տեւած ծառայողական քննության արդյունքները. 2 աշխատակցի նկատողություն է տրվել, մեկին՝ խիստ նկատողություն։ Հակոբ Արշակյանից վարչապետի աշխատակազմն «այս պահին հրաժարականի դիմում չի ստացել» «Սա անթույլատրելի է». ՄԻՊ-ը, իրավապաշտպանները, լրագրողական կազմակերպությունները, դատապարտում են նախարարի արարքը


ՀՀ վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանի ողջույնի խոսքը համահայկական կրթական խորհրդաժողովի բացմանը - Պաշտոնական լրահոս - Հայաստանի Հանրապետության Կառավարություն Մեծարգո տիկնայք եւ պարոնայք, համահայկական կրթական խորհրդաժողովի հարգարժան մասնակիցներ եւ հյուրեր, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության եւ անձամբ իմ անունից ջերմորեն ողջունում եմ ձեզ խորհրդաժողովի բացման կապակցությամբ: Անչափ ուրախալի իրողություն է, որ հատկապես վերջին տարիներին հետեւողական քայլեր են ձեռնարկվում համահայկական մշակութային, գիտակրթական, գործարար եւ այլ կարգի խորհրդաժողովների, հավաքների կազմակերպման ուղղությամբ, որոնք կոչված են մեկտեղելու մեր ներուժը, առավելագույնս նպաստելու մեր պետության բարգավաճմանը, Հայրենիք եւ Սփյուռք կապերի ամրապնդմանը: Այս առումով մեծապես կարեւորում եմ ներկա խորհրդաժողովի անցկացումը եւ համոզմունք հայտնում, որ խորությամբ կվերլուծվեն եւ կարժեւորվեն մեր երկրում ընթացող կրթական բարեփոխումները, շահագրգիռ քննարկումներ կծավալվեն հայապահպանության Սփյուռքում կրթամշակութային կյանքին զարկ տալու եւ այլ ասպարեզներում: Խորհրդաժողովին մաղթում եմ արգասավոր աշխատանք:


Դատական համակարգը թողնել «իր յուղով տապակվի». Փաշինյանն անդրադարձել է ոլորտի խնդիրներին | ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ Հայկական լրատվական գործակալություն Դատական համակարգը թողնել «իր յուղով տապակվի». Փաշինյանն անդրադարձել է ոլորտի խնդիրներին 16:14, 12 Փետրվար, 2019 ԵՐԵՎԱՆ, 12 ՓԵՏՐՎԱՐԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: Ազգային ժողովի «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Հովհաննես Իգիթյանը խորհրդարանում հարց բարձրացրեց այն մասին, թե արդյոք դատավորները պատասխանատվություն պետք է ունենան, երբ իրենց վճիռներով պայմանավորված ՄԻԵԴ-ի որոշմամբ Հայաստանը ֆինանսական պարտավորությունների մեջ է ընկնում: Պատասխանելով հարցին՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նշեց, որ խնդրի լուծման բոլոր գաղափարները ենթակա են քննարկման: «Այո, դա խնդիր է, երբ Եվրադատարանի որոշմամբ Հայաստանի որեւէ դատավորի կայացրած վճռի հիման վրա կառավարության վրա պարտավորություն է առաջանում: Նշվում է, որ խնդրի լուծման տարբերակներից մեկն այն է, որ դատավորը վճարի իր եկամուտներից: Ցանկացած գաղափար ենթակա է քննարկման, սակայն մենք պետք է քննարկելիս լինենք հավասարակշռված, որ կառավարման համակարգում ճեղքեր չառաջանան: Ասենք մի օր չպարզվի, որ վատ դատական համակարգի փոխարեն ընդհանրապես ոչ մի դատական համակարգ չունենք»,- «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ ասաց Նիկոլ Փաշինյանը: ՀՀ վարչապետը նշեց, որ Հայաստանի ԱԺ-ն եւ ժողովուրդն ունեն հնարավորություն, տեսականորեն, այդ դատական համակարգը ցրելու, նորից հավաքելու: «Բայց մենք ասում ենք հետեւյալը: Մենք ուզում ենք քաղաքական կամք ցուցաբերել եւ դատական համակարգին թողնել «ինքն իր յուղով տապակվի», տեսնենք դրա արդյունքում ինչ ուտեստ կստացվի: Եթե կտեսնենք, որ այդ ստացված համակարգը սպասարկում է Հայաստանի Սահմանադրությանը, ժողովրդին, ապա կանենք մեր հետեւությունը: Եթե պարզվի, որ այդպես չէ, ապա մենք միասին այս դահլիճում ունենք բոլոր լծակները այդ հարցը լուծելու»,-ասաց Նիկոլ Փաշինյանը:


source: fineweb

text: Չարորակ նորագոյացություններից մահացության ցուցանիշը Հայաստանում շատ երկրների համեմատ ցածր է. առողջապահության նախարարություն ՀՀ առողջապահության նախարարությունն անդրադարձել է լրատվամիջոցների՝ Հայաստանում չարորակ նորագոյացություններից մահացության ցուցանիշներին եւ այլ երկրների հետ դրանց համեմատականներին։ ՀՀ առողջապահության նախարարության հասարակայնության հետ կապերի բաժնի փոխանցած հաղորդագրության մեջ նշված է. «Առանձին լրատվամիջոցներում կրկին շրջանառվում են ոչ հավաստի տվյալներ այն մասին, թե իբր չարորակ նորագոյացություններից մահացության ցուցունիշներով Հայաստանն աշխարհում զբաղեցնում է առաջին տեղը։ Դժվար է ճշտել, թե վկայակոչվող ոչ պաշտոնական World Life Expectancy («Կյանքի տեւողությունն աշխարհում») էլեկտոնային պարբերականը որտեղից է քաղել հրապարակած այդ տվյալները։ Հստակ է, որ ինչպես Հայաստանը, այնպես էլ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) անդամ երկրներն իրենց ցուցանիշներն ուղարկում են ԱՀԿ` միջազգային տվյալների հրապարակման եւ երկրների միջեւ համեմատական վերլուծություն կատարելու նպատակով։ ԱՀԿ Եվրոպական տարածաշրջանի երկրների համար գործող «European Health Information Gateway» (https://gateway.euro.who.int/en/indicators/hfamdb_634-sdr-malignant-neoplasms-per-100-000/visualizations/#id=30910&tab=table) պաշտոնական կայքի տվյալների շտեմարանը հնարավորություն է տալիս այս ցուցանիշների համեմատական վերլուծություն կատարել եւ համոզվել, որ չարորակ նորագոյացություններից մահացության ցուցունիշը Հայաստանում ցածր է շատ երկրների համեմատ։ «European Health Information Gateway» տվյալների շտեմարանում առկա են ըստ տարիքի տարբեր պատճառներից մահացության ստանդարտացված ցուցանիշներ եւ ԱՀԿ կողմից վերլուծվող մի շարք այլ վիճակագրական տվյալներ: Եվրոպական տարածաշրջանի բոլոր երկրների միջեւ համեմատական վերլուծություն հնարավոր է իրականացնել 2014թ. հասանելի տվյալների հիման վրա: Համաձայն դրանց՝ Հայաստանում չարորակ նորագոյացությունների պատճառով վաղաժամ (0-64 տարիքային խմբում) մահացության ցուցանիշը կազմել է 83, իսկ բոլոր տարիքային խմբերում` 186 (100 000 բնակչի հաշվով)։ Հունգարիայում նույն ցուցանիշները համապատասխանաբար կազմել են 117 եւ 230, Խորվաթիայում` 89.3 եւ 208.4, Սերբիայում` 102 եւ 198.5, Լատվիայում` 89.4 եւ 194.5, Լեհաստանում` 87.7 եւ 192, Ռումինիայում` 91 եւ 176, Մոլդովայում` 90.4 եւ 165.2: Հետեւաբար, տեղեկատվությունը, թե իբր Հայաստանը չարորակ նորագոյացություններից մահացության ցուցանիշներով աշխարհում զբաղեցնում է առաջին տեղը, իրականությանը չի համապատասխանում»։


source: wikipedia

text: Դուբլին (, արտասանվում է Դաբլին ˈdʌblin, ), Իռլանդիայի մայրաքաղաք եւ խոշորագույն բնակավայր։ Գտնվում է Իռլանդիա կղզու արեւելյան ափի գրեթե մեջտեղում, Լիֆի գետի բերանին եւ Դուբլինի մարզի կենտրոնում։ Հիմնադրվել է 9-րդ դարում վիկինգների կողմից, ապա դարձել վիկինգական փոքր Դուբլինի Թագավորության կենտրոնը։ Դարձել է կղզու գլխավոր քաղաքը 12-րդ դարում՝ նորմանների կողմից Իռլանդիայի նվաճումից հետո։ 17-րդ դարից սկսած քաղաքն արագ տեմպերով ընդլայնվել է՝ դառնալով Բրիտանական Կայսրության երկրորդ եւ Եվրոպայի հինգերորդ ամենամեծ քաղաքը։ Անվանում Իռլանդական աղբյուրներում առաջին անգամ հիշատակվում է 291 թվականին։ Անվանումն առաջացել է հին իռլանդերեն Dubhlinn ձեւից, որը բառացի նշանակում է «սեւ ջրափոս»։ Քաղաքն այսօր իռլանդերեն կոչվում է նաեւ Բալյե Ահա Քլիահ (Baile Atha Cliath), որը բառացի նշանակում է «վայր՝ հյուսապատված անցահունի մոտ»։ Ծանոթագրություններ Եվրոպական քաղաքներ Իռլանդիայի քաղաքներ 841 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր


text: Ես համոզված եմ, որ մեր կայքում կլինեն ֆուտբոլի երկրպագու-երկրպագուհիներ, այդ իսկ պատճառով որոշեցի մի քանի հետաքրքիր փաստեր պատմել ֆուտբոլի մասին:Դրանցից շատերը զարմանալի են, շատերը' ծիծաղելի, բայց փաստը մնում է փաստ: Ֆուտբոլային օլե~-օլե~-օլե~օլա կանչն առաջացել է Իսպանիայում, որտեղ «Օլե» գոռում էին ֆլամենկո պարելիս: Ֆուտբոլն օրենքով արգելված է 6 երկրներում' ներառյալ Աֆղանստանը, Կամպուչինոն: Ամենաերկար ֆուտբոլային հանդիպումը տեղի է ունեցել 1981թ. օգոստոսի 1-2-ը: Խաղում էին երկու իռլանդական թիմեր եւ հաղթողը պարզ է դարձել միայն 65 ժամ, 1 րոպե հետո: Բրազիլացի պաշտպան Պինեիրոյին անվանել են ռեկորդային թվով գոլեր խփած ֆուտբոլիստ, սակայն ՝ սեփական դարպասը գոլեր խփած: Միայն մեկ մրցաշրջանում նա սեփական դարպասն ուղարկել է 10 գնդակ: Ֆուտբոլիստի 25-ամյակին ընկերները մի ուղեցույց էին նվիրել, որի վրա փորագրված է. «Հիշի՛ր, հակառակորդը մյուս կողմում է»: Հայտնի են երկու դեպք, երբ մրցավարներն իրենք իրենց կարմիր քարտ են ցույց տվել: Էնդի Վեյնը հեռացրեց իրեն խաղադաշտից, որպեսզի խուսափի դարպասապահի հետ վեճից, իսկ Մելվին Սիլվեստրը՝ խաղացողի հետ պայքարելու համար: Բոստվանայի ազգային հավաքականն իր գոյության 28 տարիների ընթացքում ոչ մի միջազգային խաղում չի հաղթել: Իտալացի դարպասապահ Գռոսոն խաղի ժամանակ մրցավարին խորհուրդ է տվել ակնոց կրել, որի համար էլ հեռացվել է խաղադաշտից: Պարզվել է, որ ֆուտբոլիստը օպտիկական խանութի սեփականատեր է, իսկ մրցավարն իսկապես տեսողության հետ խնդիր է ունեցել: Կարգապահական հանձնաժողովի քննությունից հետո Գռոսոն ներվել է՝ որպես պարզապես խորհրդատու: Իսկ մրցավարն ի վերջո ակնոց գնել է: 1969թ. Աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի հանդիպման ժամանակ Հոնդուրասի հավաքականի պարտությունը Սալվադորի հավաքականին, այդ երկրների միջեւ 6 օր տեւած պատերազմի պատճառ է դարձել: 1976թ. մարտի 20-ին «Աստոն Վիլայի» ֆուտբոլիստ Կրիս Նիկոլը «Լեստեր Սիթիի» հետ խաղում 4 գոլի հեղինակ դարձավ, որոնցից երկուսը՝ սեփական դարպասին: Արդյունքում խաղն ավարտվեց ոչ-ոքի՝ 2:2: 1950թ. Հնդկաստանի հավաքականը դուրս եկավ Աշխարհի առաջնության մասնակից երկրների ցուցակից այն բանից հետո, երբ ՖԻՖԱ-ն արգելեց հնդիկներին ոտաբաց ֆուտբոլ խաղալ: Ինչու եմ սիրում մարզասրա՞հը, այն պատճառով, որ այնտեղ կարելի է տեսնել իրական էմոցիաներ: Այն աղաղակները եւ խռպոտ ձայները վերջին մոտեցման ժամանակ, երբ ուժ այլեւս չի մնացել, դա ազարտ է եւ ցանկություն ` դառնալ ավելի լավը, քան երեկ: Տեսնել, թե ինչպես են լարվում երակները մկանների ամեն մի կծկումից: Եվ տեսնել աչքերը... աչքեր` լցված վճռականությամբ ու ձգտումով: Այստեղ չկա ոչ մի զարդ, ոչ մի թանկարժեք կոստյում եւ այլ կեղծավորություններ. այստեղ բոլորը հավասար են: Այստեղ գոյություն ունես միայն դու ու սեփական մարմինդ կատարելագործելու քո ցանկությունը: Այս երկաթի կտորը օգնում է ինձ մոռանալ... Օգնում է մոռանալ նյարդայնացնող տնօրենիս, ով ամեն օր կառչում է նույնիսկ իդեալական արված աշխատանքիցս, որպեսզի ափերից դուրս բերի: Օգնում է մոռանալ նախկինիս, ով նուրբ ժպիտով բացեց կրծքավանդակս եւ կոտրեց սիրտս: Օգնում է մոռանալ բոլոր առօրյա խնդիրները , որոնք ամեն անգամ փորձում են իջնել ուսերիս եւ ծնկի բերել, ճկել իրենց տակ: Մարզասրահում դուրս է գալիս իմ մեջի հավաքված կատաղությունը` կատաղությունը ինքս իմ հանդեպ, ջղայնությունը հարեւանների, ավտոբուսում գտնվող ամբոխի եւ ցեխոտ փողոցների նկատմամբ: Ամբողջ աշխարհը դառնում է դահլիճի չափ եւ իմ առջեւ դրված թիրախը նույնպես պարզ է : Կքանստել, ձգել եւ պոկել` այսքան հեշտ եւ միեւնույն ժամանակ անհավատալի բարդ: Եվ արդեն տուն գալուց ես թեթեւ ժպտում եմ, որովհետեւ հասկանում եմ, եթե կարողացա հաղթահարել իմ ներքին թուլությունները, ապա ոչ մի դժվարություն կամ խնդիր չի կարող ինձ կոտրել: Ինչպես գիտենք՝ այսօր մեկնարկում է 2014թ. աշխարհի առաջնությունը, որը տեղի կունենա Բրազիլայում...Հավելեմ, որ Բրազիլիան այժմյան ամենաշատ հաղթանակ ունեցող հավաքականն է աշխարհի առաջնությունում)....Առաջնությանը մասնակցում է 32 երկիր՝ տարբեր տարածաշրջաններից, որոնք արդեն Բրազիլիայում են եւ ունեն մեկ ընդհանուր գաղափար...<< Հաղթել եւ դառնալ աշխարհի չեմպիոն >>: Բոլոր երկրներն ուժեղ են եւ պատրաստ հաղթահարելու իրենց առջեւ դրված ցանկացած արգելք, բայց չպետք է մոռանանք, որ կան այնպիսի հավաքականներ, որոնք, կարելի է ասել, լավագույններն են թերեւս իմ կարծիքով: Դրանք են՝ Իսպանիայի, Գերմանիայի, Իտալիայի, Բրազիլիայի, Հոլանդիայի, Պորտուգալիայի եւ Անգլիայի հավաքականները: Հիշեցնեմ, որ նախորդ աշխարհի առաջնությունը տեղի է ունեցել 2010 թվականին՝ Հարավային Աֆրիկայում, եւ որպես պաշտոնական հիմն եղել է Shakira-Waka Waka երգը, սակայն այս տարի արդեն կար 3 երգ, որոնք շատ գեղեցիկ երգեր են, քանի որ նույն թեմայի մասին են, բայց ընտրվել է միայն մեկ երգ, այն է՝ Ahmed Chawki- Time of our Lives...Գեղեցիկ երգ, գեղեցիկ տեսահոլովակ, հիանալի ֆուտբոլային մտորումներ ու այս ամենը՝ մեկ երգի մեջ...Ձեզ եմ ներկայացնում 2014 թվականի աշխարհի առաջնության պաշտոնական հիմնը... Ahmed Chawki- Time of our Lives 2010 թվականին հաղթող էր ճանաչվել Իսպանիայի ազգային հավաքականը, որը եզրափակչում մրցում էր Հոլանդիայի ազգային հավաքականի դեմ...Պայքարն ավարտվեց Իսպանացիների հաղթանակով՝ 1:0 հաշվով: Իսկ այս տարի պատկերացումներն ուրիշ են, ուրիշ են նաեւ հավաքականների տեսքն ու ձեւաչափը: Մի խոսքով՝ փոխվել է ամեն ինչ...Միայն գաղափարն է նույն: Այսօր կմեկնարկի աշխարհի առաջնությունն ու վստահ եմ, որ իր հորձանուտի մեջ կվերցնի միլիոնավոր, նույնիսկ՝ միլիարդավոր ֆուտբոլասերների, որոնք իրենց ժամանակը կնվիրեն տեսնելու իրենց իսկ սիրած հավաքականի խաղը: Իհարկե, գոյություն ունի յուրաքանչյուրիս մոտ ներքին ձայն, որը, քիչ թե շատ, հուշում է խաղի մասին, թե ով կդառնա հաղթող եւ այլն...Ինձ մոտ էլ է նույն կերպ...Չգիտեմ՝ ինչու, ինձ թվում է, որ հաղթող կճանաչվի Գերմանիայի հավաքականը, սակայն չպետք է թերագնահատել մյուսների ուժերը....Ներքին ձայնս ինձ այդպես է հուշում, սակայն ցանկանում եմ, որ հաղթի Իսպանիայի հավաքականը եւ հենց նրան էլ երկրպագելու եմ: Դե ինչ, այսօրվանից սկսենք դիտել ֆուտբոլային խելահեղ արկածները, դիտենք եւ ինչու չէ, հպարտանանք մեր ազգային հավաքականով եւ նրան մաղթենք հաջողություն: Իսկ բոլոր ֆուտբոլի երկրպագուներին մաղթում եմ ամուր նյարդեր, մեծ ժամանակ եւ չմոռանանք, որ ամեն խաղից առաջ պետք է ասենք, այսպես ասած, պաշտոնական դարձած այս արտահայտությունը...<<Ole, Ole, Ole, Ole.... >> Օլիմպիական խաղեր (Օլիմպիադա), խոշորագույն միջազգային սպորտային մրցաշար, որն անց է կացվում յուրաքանչյուր չորս տարին մեկ։ Օլիմպիական խաղերը սկիզբ են առել Հին Հունաստանում, սակայն 4-րդ դարում արգելվել են։ Ֆրանսիացի բարոն Պիեր դե Կուբերտենի ջանքերով դրանք 19-րդ դարում «վերածնվել» են: Օլիմպիական խաղերը կամ Ամառային Օլիմպիական Խաղերը 1896 թվականից ի վեր տեղի են ունենում յուրաքանչյուր չորս տարին մեկ, բացառություն են կազմել համաշխարհային պատերազմի տարիները։ 1924 թվականից սկսեցին կազմակերպվել նաեւ Ձմեռային Օլիմպիական խաղերը, որոնք սկզբնական շրջանում տեղի էին ունենում նույն տարում, ինչ Ամառային Օլիմպիական խաղերը։ Սակայն 1994 թվականից Ձմեռային Օլիմպիական խաղերը անց են կացվում Ամառային Օլիմպիական խաղերից երկու տարի անց: Ռաուլ Գոնսալես Բլանկոն ծնվել է 1977թ. հունիսի 27-ին՝ Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդում: Ռաուլը 16 տարի շարունակ հանդես է եկել արքայական ակումբում եւ դարձել նրա կուռքն ու խորհրդանիշը: Նա մեծացել է Մադրիդի մերձակայքում: Նրա հայրը՝ դոն Պեդրոն եղել է Ատլետիկո Մադրիդի մոլի երկրպագուներից մեկը: Դոն Պեդրոն երազում էր իր որդուն տեսնել հենց Ատլետիկո Մադրիդի կազմում, սակայն Ռաուլի ճակատագիրը կապեց նրան Ռեալ Մադրիդի հետ եւ շատ շուտով պարզ դարձավ, որ Ռաուլը դառանու է Ռեալի առաջատարներից մեկը: Ռաուլը իր խփած գոլերի քանակով դարձավ արքայական ակումբի լավագույն ռմբարկուն ամբողջ պատմության մեջ՝ գերազանցելով լեգենդար Ալֆրեդո Դի Ստեֆանոյին: Ընդհանուր առմամբ, Ռաուլը 323 գոլ է խփել Ռեալ Մադրիդում անցկացրած 16 տարիների ընթացքում: Խոսելով Ռեալ Մադրիդի մասին, անհնար է չհիշատակել Ռաուլ Գոնսալես Բլանկոյի Անունը: Նա համարվում է Ռեալ Մադրիդի միակ եւ անկրկնելի ավագը նրա հովանավորն ու խորհրդանիշը: Ռաուլի հեռանալը Ռեալից չափազանց վատ ազդեցություն ունեցավ ընդհանուր թիմի խաղի եւ հոգեբանության վրա: Ահա թե ինչպես է արտահայտվել Ռաուլը՝ Ռեալ Մադրիդի մասին. <Ռեալում անցկացրած տարիները ուղղակի հիանալի էին ինձ համար: Ռեալն իմ ակումբն է, ես հավերժ մադրիդիստ կմնամ, Ռեալը փոխեց իմ կյանքը: Սակայն եկավ մի ժամանակաշրջան, երբ ես ստիպված էի հեռանալ Ռեալից: Ես կարող էի մնալ, բայց այդ դեպքում հաճույք չէի ստանա ֆուտբոլից>, -իր հրաժեշտի ասուլիսում հայտարարել էր Ռաուլը: Ռաուլը ամուսնացած է նախկին մոդել Մամեն Սանսի հետ եւ ունի 5 երեխա՝ երեք տղա եւ երկու աղջիկ: Ռաուլը ազատ ժամանակ սիրում է լսել իսպանական երաժշտություն: Իսկապես՝ շատ քչերին է հաջողվում կենդանության օրոք համարվել լեգենդ այս կամ այն ակումբի կամ հավաքականի համար: Ռաուլը Ռեալ Մադրիդի եւ Իսպանիայի ազգային հավաքանակի արժանի լեգենդն է: Ինչքան էլ նա պնդի, թե արքայական ակումբը փոխել է իր կյանքը, միեւնույն է, երկրպագուները կարծում են, որ հենց Ռաուլն է փոխել Ռեալ Մադրիդի կյանքը, եղանակ ստեղծել այդտեղ: Ռաուլը, ինչպես եւ Ռեալ Մադրիդը՝հավերժ են: Նա միշտ ապրելու է մադրիդիստների սրտերում եւ հիշողության մեջ: ԵՐԱՆԻ ՄԱԴՐԻԴԻՑ ՉՀԵՌԱՆԱՅԻՐ ԼԵԳԵՆԴ Բակետբոլ բառը առաջացել է անգլերեն Basket-զամբյուղ եւ Ball-գնդակ բառերից:Այն թիմային մարձաձեւ է,որը մտնում է օլիմպիական խաղերի ծրագրերի մեջ: Միմյանց դեմ մրցում են երկու թիմ, յուրաքանչյուրում 5 բասկետբոլիստ(ուհի)։ Խաղի նպատակը հակառակորդ թիմի զամբյուղի մեջ գնդակը նետելն է: Բասկետբոլ գնդակի շրջանագիծը 75-78 սմ է, իսկ զանգվածը՝ 600-650 գրամ։Այն ավելի մեծ ու ավելի ծանր է, քան վոլեյբոլի եւ ֆուտբոլի գնդակները։ Խաղադաշտում խաղում են 28x15 մետր չափերի հարթ, ուղղանկյուն հրապարակում, որի դիմային կողմերում գտնվում են հենարաններին ամրացված զամբյուղները։ Խաղի կանոնները հետեւյալն է: Խաղի առաջին կանոնները տպագրվել են «Եռանկյունի» ամսագրում 1892-ի հունվարին «Նոր խաղ» վերնագրով։Խաղի առաջին 13 կանոներն են Գնդակը կարող է ամեն ուղղությամբ՝ մեկ կամ երկու ձեռքով։ Գնդակին չի կարելի հարվածել բռունցքով։ Խաղացողը չի կարող վազել գնդակով։ Գնդակը պետք է պահել միայն ձեռքերի մեջ. մարմինը չպետք է օգտագործել։ Գնդակը կարող է փոխանցել բոլոր ուղղություններով մեկ կամ երկու ձեռքով։ Եթե մի թիմը անընդմեջ ստանում է երեք տուգանք, հակառակորդին հաշվում են մեկ միավոր։ Միավոր են հաշվում այն ժամանակ, երբ գնդակը նետվում եւ մնում է զամբյուղի մեջ։ Երբ գնդակը խաղադաշտից դուրս է գալիս, այն պետք է մտցվի խաղադաշտ նույն տեղից հինգ վայրկյանի ընթացքում։ Խաղավարներից մեկը պետք է նշի բոլոր տուգանքները եւ զգուշացնի մյուս խաղավարներին, եթե թիմը ստացել է երեք անընդմեջ տուգանք։ Խաղի տեւողությունը 4-12 րոպե, եւ 5 րոպե ընդմիջում երկու խաղակեսերի միջեւ։ Խաղադաշտում գտնվող մրցավարը պետք է պահի խաղի հաշիվը, թե ո՞ր թիմին պետք է տալ գնդակը, երբ այն դուրս է եկել դաշտի սահմաններից։ Խաղի 30 րոպեների ընթացքում ավելի շատ արդյունավետ նետում կատարած թիմը ճանաչվում է հաղթող։ Հավասարության դեպքում ավելացվում է լրացուցիչ ժամանակ՝ որոշելու հաղթող կողմին։ Թիմերից յուրաքանչյուրը բացի մեկնարկային 5 խաղացողներից ունի նաեւ պահեստայիններ, որոնց մարզիչները կարող են խաղահրապարակ մտցնել ցանկացած ժամանակ՝ առանց սահմանափակումների։ Բասկետբոլի խաղը բաղկացած է 2 խաղակեսից, որոնցից յուրաքանչյուրն էլ՝ 2 քառորդից։ Մի քառորդը տեւում է 10-12 րոպե, օրինակ՝ Միացյալ Նահանգներում Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում խաղում են չորս 12 րոպեանոց քառորդներ, իսկ Եվրոպայում եւ աշխարհի մյուս բոլոր երկրներում 4-10 րոպենաոց քառորդներ։ Եթե գնդակը զամբյուղն է նետվում խաղային իրադրությունից, ապա թիմը վաստակում է 2 միավոր, վեցմետրանոց գծից դուրս կատարված նետումից՝ 3 միավոր, իսկ տուգանային նետումից՝ 1 միավոր։ Եթե բասկետբոլիստը ունի բավականին բարձր հասակ եւ ատլետիզմ, ապա նա կարող է գնդակը մխրճել օղակի մեջ, որը կոչվում է դանկ։ Գնդակը խաղի մեջ է մտցվում եզրագծից։ Թիմերից յուրաքանչյուրը կարող է այն իր մոտ պահել 24 վայրկյանից ոչ ավել։ Եթե լրացել է 24 վայրկյանը, իսկ թիմը դեռ գնդակը չի նետել դեպի զամբյուղը, ապա այն անցնում է հակառակորդ թիմին։ Եթե տվյալ թիմը անցել է հակառակորդի կիսադաշտ, ապա իրավունք չունի ետ վերադառնալ իր սեփական կիսադաշտ, իսկ հարձակումն սկսելուց հետո պետք է 8 վայրկյանից ավելի չմնա սեփական կիսադաշտում։ Կրիշտիանու Ռոնալդուն այսօր տոնում է իր 29-րդ տարեդարձը: Հարձակվողը, ով հունվարին ստացավ իր կարիերայի երկրորդ «Ոսկե գնդակը», արդեն իր հինգերորդ մրցաշրջանն է անցկացնում «Արքայական ակումբում»: Այս հինգ տարիների ընթացքում Ռոնալդուն խփել է 234 գնդակ, որը «սերուցքայինների» պատմության մեջ ռմբարկուների հինգերորդ ցուցանիշն է: Նրանից առաջ են գտնվում Ռաուլը, Դի Ստեֆանոն, Սանտիլիանան եւ Պուշկաշը: Ընթացիկ մրցաշրջանում պորտուգալացին արդեն 32 գոլ է հեղինակել, որը նրան հնարավորություն է տվել 22 գոլով գլխավորել Լա լիգայի ռմբարկուների ցուցակը, իսկ ինը գոլով Չեմպիոնների լիգայինը: Պորտուգալացի գոլահարը ծնվել է 1985 թվականի փետրվարի հինգին Ֆունշալ քաղաքում: Իր պրոֆեսիոնալ կարիերան նա սկսել է «Սպորտինգ» ակումբում: Իսկ արդեն 2009 թվականին Ռոնալդուն ռեկորդային գումարով տեղափոխվեց «Արքայական ակումբ», որի հետ նա նվաճել է առաջնության չեմպիոնի կոչում, Իսպանիայի գավաթը եւ Սուպերգավաթը: Իր դեբյուտային հանդիպումը նա անցկացրեց 2009 թվականի օգոստոսի 29-ին: Մրցակիցը «Դեպորտիվոն» էր, որին «սերուցքայինները» հաղթեցին 3-2 հաշվով: Հենց այդ հանդիպման ժամանակ էլ Ռոնալդուն խփեց իր առաջին գնդակը «Ռեալի» կազմում: Ցանկանում եմ ֆուտբոլիստին երկար տարիների կյանք, հաջողություն իր աշխատանքում եւ ուզում եմ բոլոր երկրպագուների անունից շնորհավորել նրա ծնունդը......♥♥♥ Բոլորս էլ, անխոս, ճանաչում ենք Յուրա Մովիսիյանին, որը մեծ նվիրվածությամբ առ այսօր բարձր է պահում մեր՝ ֆուտբոլի ազգային հավաքականի, ինչպես նաեւ Ռուսական «Սպարտակ» ֆուտբոլային ակումբի անունը: Նա հայազգի մի հրաշալի ֆուտբոլիստ է, որն այսօր հայտնվել է շատ ֆուտբոլասերների եւ մարզիչների ուշադրության կենտրոնում: Հիմա մեր աջակցությունն է հարկավոր մեր հայրենակցին՝ դառնալու Ռուսաստանի առաջնության լավագույն ֆուտբոլիստ: Նա այժմ գրավում է Sovsport.ru կայքի կատարած հարցման երկրորդ պատվավոր տեղը, սակայն նրան անհրաժեշտ է մեր օժանդակությունը՝ առաջատարը լինելու համար, որը նրան հնարավորություն կնձեռնի ձեռք բերել «Ռուսաստանի առաջնության լավագույն ֆուտբոլիստ» տիտղոսը: Քվեարկության մեկնարկը տրվել է 15.12.13-ին եւ կավարտվի 27.12.13-ին: Hala Madrid...Այս բառն այսօր լսվում է միլիոնավոր, նույնիսկ՝ միլիարդավոր մարդկանց շուրթերից: Այս բառը լսվում է միայն իսկական Ռեալի երկրպագուների շուրթերից: Ռեա՛լ, ի՛մ Ռեալ: Քո խաղից կարելի է միայն հաճույք ստանալ, միայն ստանալ այն, ինչը չի ստացվի մյուսներից: Իհարկե, ոչինչ էլ այս աշխարհում հարյուր տոկոս չէ.դա եւս վերաբերվում է Ռեալին: Ի՛մ Ռեալ, ինչքան ուզում ես պարտվի՛ր մյուս բոլոր թիմերին, մեկ է, դու ինձ համար կատարյալ, պաշտելի թիմ ես: Իմ կարծիքն է դա, բոլորն էլ կարող են համամիտ չլինել իմ մտքի հետ, բայց դա այդպես է: Ես Ռեալի երկրպագու եմ, մի թիմի, ում երկրպագուների թիվն անցնում է միլիոնների շեմը, ում խաղացողներն աշխարհի լավագույն խաղացողներից են, եթե ոչ լավագույնները, ում խաղաոճը նման չէ մյուս բոլո՛ր թիմերի խաղաոճին. Ռեալը միշտ էլ տարբերվում է եւ աչքի է ընկնում իր մաքուր եւ գեղեցիկ խաղով: Ես սիրում եմ Ռեալի անգամ պարտությունը, անգամ վատ խաղը. Ռեալն ինքնին ինձ համար մի կյանք է, որն ինձ համար կապ չունի` առաջին անգամ վա՞տ կստացվի, թե՞ լավ: Ես սիրում եմ աշխարհում միակ արքայական թիմին, միակ սպիտակաթուր զգեստով խաղացողներին, իհարկե՛, միայն նրանք չեն հագնում ճերմակ, բայց նրանք են միայն ու միայն արքա: Իհարկե՛, աշխարհում նրանցից հետ չեն մնում ուրիշ՝ այլ աշխարհահռչակ թիմեր, բայց ինձ համար եւ՜ աշխարհում, եւ՜ որպես իմ սրտի մի մասնիկ Ռեալը լավագույնն է` իր լավ եւ վատ կողմերով: Եվ ինձ մնում է ամեն խաղից առաջ ոգեշնչել ինձ` ասելով այս խոսքերը, որոնք կարծես կախարդական լինեն.« Hala Madrid, Vamos chempiones....♥» Երեկ՝ ժամը 20:00-ին, մեկնարկեց Չեխիա-Հայաստան հանդիպումը, որին հայերը եւ , ոչ միայն, սպասում էին մեծ ուրախությամբ ու անհամբերությամբ: Բոլորը լարված սպասում էին ինչ-որ արդյունքի՝ գոլի տեսքով, եւ այդ գոլը մեզ շատ սպասեցնել չտվեց: Ահա, արդեն 31-րդ րոպեին, Կառլեն Մկրտչյանի հեռահար հարվածից հետո, գնդակը հայտնվում է Պետր Չեխի պաշտպանած դարպասում: Գո՜լ: Ցնծում էր ողջ հայությունը, թե՛ այստեղ եւ թե՛ Չեխիայում: Ավարտվեց առաջին խաղակեսը: Թիմերը հանգստացան եւ կրկին դուրս եկան դաշտ: Այս անգամ հայերը գոլ բաց թողեցին, սակայն, արդեն խաղի հիմնական ժամանակի ավարտից հետո, ավելացրած երկրորդ րոպեին, հայերը խփեցին խաղի երկրորդ եւ հաղթական գոլը : Ողջ Հայաստանը ցնծության մեջ էր, ու ցնծության մեջ է նաեւ հիմա: Շնորհավորում եմր բոլորին` փայլուն հաղթանակի կապակցությամբ: Սա այն հաղթանակն էր, որը թույլ է տալիս շարունակել Բրազիլիայում սպասվող աշխարհի առաջնության եզրափակիչ փուլի ուղեգրի համար պայքարը: Ցանկանում եմ, որ այսպիսի հաղթանակներ միշտ լինեն: Ու ապացուցենք բոլորին, որ մենք շա՛տ ուժեղ ենք եւ կարող ենք հասնել այսպիսի հաղթանակների:


text: Ռեփեր Տիմատիի սիրելին պատահմամբ ցույց է տվել նորածին որդու դեմքը (լուսանկար) - Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am Ռեփեր Տիմատիի սիրելին պատահմամբ ցույց է տվել նորածին որդու դեմքը (լուսանկար) 18:05 • 19.11.19 Նոյեմբերի 18-ին Մոսկվայում գտնվող Պաշկովի տանը տեղի է ունեցել տարվա ամենասպասված բարձրաշխարհիկ իրադարձություններից մեկը` Tatler դեբյուտանտների ամենամյա պարահանդեսը: Հանդիսավոր երեկոյի ընթացքում մի հարկի տակ էր հավաքվել մոսկովյան հասարակության վերնախավը: Հարուստ եւ հայտնի ծնողների երիտասարդ ժառանգներն իրենց առաջին վալսն են պարել 19-րդ դարի ավանդույթներով: Երեկոյի ամենաքննարկվող թեմաներից մեկը երիտասարդ ծնողներ Տիմատիի եւ Անաստասիա Ռեշետովայի այցն է եղել: Հոկտեմբերի 16-ին լույս աշխարհ է եկել զույգի առաջնեկը` Ռատմիրը: Ռեշետովան առաջին անգամ է ծննդաբերությունից հետո հանրությանը ներկայացել, սակայն երիտասարդ մայրիկն այլ պատճառով է ուշադրության կենտրոնում հայտնվել: Բանն այն է, որ լուսանկարվելիս նա չի նկատել, թե ինչպես է հեռախոսն արտաքին մասով պահել, որի էկրանին եղել է որդու լուսանկարը, հաղորդում է muz-tv-ն: Լուսանկարը, որում երեւում է փոքրիկի դեմքը, հայտնվել է Telegram սոցիալական կայքում: Դատելով լուսանկարից՝ որդին շատ նման է հորը:


Հին Քվեբեկ - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան Arrondissement historique du Vieux-Québec* Ռյու դյու Պետի Շամպլեն Ընդգրկում 1985 (3-րդ նստաշրջան) Համար vi iv, vi Հին Քվեբեկ կամ Քվեբեկ քաղաքի հին թաղամաս (ֆր.՝ Arrondissement historique du Vieux-Québec), Կանադայի Քվեբեկ ֆրանսախոս քաղաքի պատմական կենտրոնը[1]։ Հին թաղամասն ներառում է Քվեբեկի վերին եւ ստորին քաղաքները։ 1985 թվականին՝ ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի 9-րդ նստաշրջանում, Քվեբեկի հին թաղամասը ներառվում է Կանադայում Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ Այդ դեպքից որոշ ժամանակ անց հին քաղաքը կոչվել է լատինական թաղամաս, սակայն ժամանակակից պատկերացումներով այդ անվանումը վերաբերվում է միայն Լավալի համալսարանի շրջակայքին։ Հին Քվեբեկը քաղաքի հին թաղամասն է։ 1608 թվականին ֆրանսիացի ճանապարհորդ եւ «թագավորական աշխարհագրագետ» Սամյուել դը Շամպլենն այս տեղն ընտրել է Նոր Ֆրանսիայի ամերիկյան գաղութի նահանգապետի նստավայրի կառուցման համար։ Ի սկզբանե այն կարեւոր ռազմաքաղաքական եւ վարչական նշանակություն է ունեցել Նոր Ֆրանսիայի կյանքում։ Հենց այս ժամանակահատվածում էլ ստորին քաղաքը բնակեցվում է առեւտրականներով եւ արհեստավորներով, իսկ վերին քաղաքը՝ կառավարչական պաշտոնյաներով, ազնվականներով եւ հոգեւոր սպասավորներով։ Ռազմական հակամարտությունները լրջորեն խոչընդոտում են քաղաքի հետագա զարգացմանը։ 19-րդ դարի վերջին Քվեբեկի բնակիչները որոշում են քանդել քաղաքի բոլոր ռազմական կառույցներն ու պաշտպանական ամրությունները, սակայն տեղի նահանգապետ Դաֆերինի ջանքերով այս գործողությունը կասեցվում է, իսկ քանդված շինությունները վերակառուցվում են։ Վերջինիս ջանքերի շնորհիվ քաղաքը պահպանում է իր հնաոճ տեսքը եւ 1985 թվականին ներառվում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ Հին Քվեբեկում գերակշռում են 19-րդ դարի շինությունները։ Դրանցից որոշները կառուցվել են անգամ 17-18-րդ դարերում։ Նշանավոր են քաղաքի ամրոցները, որոնց մարգարիտն է թաղամասի կենտրոնում վեր խոյացող Քվեբեկի ամրոցը։ Պատմական կենտրոնի անբաժանելի մասն են կազմում Ռյու դյու Պետի Շամպլենի, Ռյու Սեն Ժանի եւ Ռյու դե Բոդի առեւտրային փողոցները։ Լինելով Քվեբեկի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկը՝ հին քաղաքը գտնվում է Կանադա ժամանած բազմաթիվ զբոսաշրջիկների ուշադրության կենտրոնում։ Այդ իսկ պատճառով այս թաղամասում կառուցվել են բազմաթիվ հյուրանոցներ, որոնք կրում են ավանդական ճարտարապետության ազդեցությունը։ ↑ «Կանադայի Քվեբեկ քաղաքի պատմական կենտրոնի արվեստի նմուշներն ու պատմամշակութային հուշարձանները»։ Վերցված է 2017-09-28 Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել Հին Քվեբեկ կատեգորիայում։ Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Հին_Քվեբեկ&oldid=6038978» էջից


Փաստաթղթեր ՀՀ նախագահի հրամանագրերը Ա. Ա. ՍՈԽԻԿՅԱՆԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՍՏԱԿԱՎՈՐ ՆԿԱՐՉԻ ՊԱՏՎԱՎՈՐ ԿՈՉՈՒՄ ՇՆՈՐՀԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Ղեկավարվելով 2005 թվականի փոփոխություններով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետով եւ հիմք ընդունելով «Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգեւների եւ պատվավոր կոչումների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքը՝ ո ր ո շ ու մ ե մ. Ճարտարապետության եւ շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի 95-ամյակի կապակցությամբ, բազմամյա վաստակի համար Ճարտարապետության եւ շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի ամբիոնի վարիչ Ալբերտ Արտաշեսի ՍՈԽԻԿՅԱՆԻՆ շնորհել Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր նկարչի պատվավոր կոչում: ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆ 2016թ. Հոկտեմբերի 21 Երեւան ՆՀ- 1109 -Ա


Սորոսն իր հիմնադրամի փողերը ստանում է Իլհամ Ալիեւից. ԱԺ դիմաց Նարեկ Մալյանի եւ համակիրների բողոքի ակցիան ավարտվեց Եթե Սորոսն է որոշելու՝ որ դատավորն է լավ, որը վատ, դա արդեն լուրջ խնդիր է մեր պետության համար։ Այս մասին այսօր՝ մայիսի 24-ին, լրագրողների հետ զրույցում հայտարարեց քաղաքացիական ակտիվիստ Նարեկ Մալյանը, որը իր համակաիրների հետ բողոքի ակցիա էր իրականացնում Ազգային շենքի դիմաց՝ անցումային արդարադատության իշխանությունների «կեղծ օրակարգի» դեմ։ «Մենք այսօր ունենք մեծ խնդիր՝ մեր իրավապահ համակարգը պարալիզացված է՝ ոստիկանությունը, ԱԱԾ–մ, բանակը պարալիզացված են։ Սորոսն իր հիմնադրամի փողերը ստանում է Իլհամ Ալիեւից, Սորոսը իր փողերը այստեղ չի ծախսում»,–նշեց Մալյանը։ Նա պնդեց՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության մնալու գինը կարող է պետականության կորուստը լինել, ուստի կոչ արեց բոլոր ուժերին եւ մարդկանց, որոնք անհանգիստ են երկրում ստեղծված իրավիճակից, գալ եւ միանալ իրենց. «Ես չեմ ուզում Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության մնալու գինը լինի մեր պետականության կորուստը, մենք չենք կարող դա թույլ տալ, բոլոր քաղաքական ուժերը, որոնք անհանգիստ են, կարող են գալ ու միանալ։ ես հայտարարել էի, որ քաղաքական կոնսուլտացիաներ եմ սկսում, ես վերահաստատում եմ, եւ ասում եմ, որ այս կոնսուլտացիաներն իրականացվելու են այս ակցիաների ժամանակ»։ Մալյանը եւս կարծում է, որ Հայաստանում գործակալական ցանց է գործու, բայց շեշտում է՝ այդ գործակալները իշխանության մեջ են. «Այո, Հայաստանում գործում է փայլուն գործակալական ցանց, որը իշխանության մեջ ձայատեր է։ Սորոսը օգնեց, որ Հայաստանում տեղի ունենա իշխանության զավթում»։ Մեկ ժամ ակցիայից հետո ցուցարարները հեռացան Ազգային ժողովի դիմացից՝ պահանջելով «Սորոսի հիմնադրամի»՝ Բաց հասարակությունների հիմնադրամի արգելումը Հայաստանում։ Հիշեցնենք, որ Աժ նախագահ Արարատ Միրզոյանը «Անցումային արդարադատության գործիքների կիրառման հեռանկարները Հայաստանում» խորագրով խորհրդարանական լսումներ էր հրավիրել։ Լսումներին մասնակցում է նաեւ Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոնի ներկայացուցիչ Ռուբեն Կարանզան, որը ցուցարարների պնդմամբ եւս ԲՀՀ–ից է ֆինանսավորվում։


text: Քոչարյանի եւ Պուտինի հանդիպումներով պետք է հպարտանալ. գրասենյակի ղեկավար | Epress.am Սեպտեմբեր | 28 | 9:39 Home / Հայաստան / Քոչարյանի եւ Պուտինի հանդիպումներով պետք է հպարտանալ. գրասենյակի ղեկավար Հունիս 3, 2011 | 17:14 23 Views Քոչարյանի եւ Պուտինի հանդիպումներով պետք է հպարտանալ. գրասենյակի ղեկավար Երկու բարեկամ երկրների նախկին նախագահների միջեւ բարեկամական հարաբերությունների պահպանման հարցը (հատկապես` Հայաստանի եւ Ռուսաստանի դեպքում), ինչպես նաեւ նրանց պարբերական հանդիպումների մասին հաղորդագրությունները, կարող են միայն հպարտության եւ լավատեսության առիթ դառնալ: «Մեդիամաքս» գործակալությանը տված հարցազրույցում Ռոբերտ Քոչարյանի գրասենյակի ղեկավար Վիկտոր Սողոմոնյանը մեկնաբանել է Պուտին-Քոչարյան հանդիպման շուրջ ստեղծված իրարանցումը, ինչպես նաեւ հրապարակումներն այն մասին, թե Ռուսաստանի կառավարության ներկայացուցիչը հերքել է հանդիպման փաստը: «Անկեղծ ասած, ես արդեն վաղուց սովորել եմ նման ռեակցիային` կապված Ռուսաստանի վարչապետի հետ Ռոբերտ Քոչարյանի հանդիպումների հետ: Ինձ նույնիսկ չզարմացրեց այդ «լուրը», չնայած զարմանալու համար առիթը լուրջ էր: Վերջ ի վերջո, մայիսի 24-ին ինքս եմ ուղեկցել նախագահ Քոչարյանին Նովո Օգարյովո եւ ներկա եմ գտնվել այդ հանդիպման սկզբին եւ վերջին»,- ասել է Սողոմոնյանը: «Կարծում եմ, որ այդ քարոզչական «հնարքների» հեղինակները պետք է փորձեն գոնե մեկ անգամ «իջնել սեփական զանգակատնից» եւ որոշ իրադարձություններին նայել ազգային շահերի, եւ ոչ թե նեղ անձնական հաշվարկների եւ մանր ինտրիգների տեսանկյունից: Համոզված եմ, այդ ժամանակ նրանք ստիպված չեն լինի հրապարակային հիստերիա տարածել եւ ավելորդ փողեր ծախսել պատվերով հոդվածների վրա», – հավելել է նա:


text: Ապակուսակցական կրթության հրատապությունը Կրթության եւ գիտության նախարար Լեւոն Մկրտչյանը հայտնել է, որ «Բարձրագույն կրթության մասին օրենքում» ամրագրվելու է կետ, համաձայն որի պետական պաշտոնյաներն այլեւս իրավունք չեն ունենալու դառնալ Բարձրագույն ուսումնական հաստատության կառավարման խորհրդի անդամ։ Սա, ըստ էության, եզրաքարային կետ կարող է դառնալ բուհերի ազատականացման եւ բարձրագույն կրթության ոլորտում առողջ մթնոլորտի ձեւավորման տեսանկյուններից։ Ըստ էության, մինչ այժմ հայաստանյան առաջատար բարձրագույն կրթական հաստատությունների կառավարման կամ հոգաբարձուների խորհուրդների ղեկավարներն են ընտրվել պետական բարձր պաշտոններ զբաղեցնող անձինք։ Արդյունքում, կամա թե ակամա, բուհական միջավայրը անհարկի քաղաքականացվել է։ Հասկանալի է, որ պաշտոնյայի ներկայացվածությունը բուհի կառավարման խորհրդում ինքնաբերաբար սահմանափակում է հաստատության ինքնուրույն քաղաքականություն վարելու հնարավորությունները եւ բերում է նրան, որ բուհը պարզապես վերածվում է այս կամ այն կուսակցության գիծն իրականացնող մարմնի։ Նման իրավիճակը շղթայական ռեակցիայով հասնում է մինչեւ ուսանողական եւ գիտական խորհուրդներ, որոնք պարզապես ոչնչացնում են ուսանողության՝ որպես առանձին եւ անկախ հասարակական խավի ձեւավորումը։ Պետք է արձանագրել, որ ուսանողությունն հասարակության այն հատվածն է, որն առավելապես պետք է ներգրավված լիներ երկրի կյանքում տեղի ունեցող հասարակական–քաղաքական գործընթացներում, սակայն միաժամանակ նաեւ փաստ է, որ հայաստանյան ներկայի ուսանողությունը պարզապես զրկված է սեփական դեմքից եւ սա առավելապես պայմանավորված է բուհերում պետական իշխանության չափից ավելի ներկայացված լինելուց։ Թերեւս գաղտնիք չէ, որ ուսանողական կազմակերպությունները եւ ուսանողական խորհուրդները հանրապետականացված են եւ, ըստ էության, այս կազմակերպությունները տարբեր անհատների կողմից դառնում են ցատկահարթակներ քաղաքականություն մտնելու համար։ Չմոռանանք որ Էդուարդ Շարմազանովը, Արմեն Աշոտյանը, Կարեն Ավագյանը եւ բազմաթիվ այլ հանրապետական գործիչներ իրենց կարիերան սկսել են որպես ուսխորհուրդների նախագահներ։ Այս տեսանկյունից հնարավոր չէ եւ նպատակահարմար էլ չէ որեւէ կերպ սահմանափակել ուսանողների քաղաքական գործունեությունը, ավելին` ուսանողությունը պետք է հնարավորինս ակտիվ լինի այս դաշտում, սակայն ներկայում կուսակցականացված ուսխորհուրդների առկայությունը մտորելու տեղիք է տալիս, որ այս կազմակերպությունները թիրախային են իշխանության կուսակցության համար, քանի որ անհրաժեշտության դեպքում իշխանությունն օգտագործում է այն որպես հավելյալ ռեսուրս։ Ուստի ուսանողությունը պետք է առավելագույնս ազատ լինի պետական իշխանության հնարավոր բոլոր ճնշումներից, քանի որ վերջիվերջո, հասարակական հենց այս խավից են դուրս գալու ապագայի պետական գործիչները, ովքեր ցանկալի է, որ ձեւավորվեն ոչ թե կուսակցական կարիերիզմի արդյունքում, այլ իրական, այսպես ասած, մրցակցության պայմաններում։ Կընդունվի, արդյոք, ԿԳ նախարարի ներկայացրած դրույթը եւ կստանա այն օրենքի ուժ, պարզ կդառնա առաջիկայում, սակայն ակնհայտ է, որ ներկայացված հոդվածը պետք է լինի առաջին քայլը բուհական հաստատություններն ավելորդ կուսակցականացումից ապահովագրելու համար։ Աղասի Մարգարյան PressMedia.am վերլուծաբան


text: Աստուրիերենը (Asturianu) պատկանում է հնդեվրոպական լեզուների ռոմանական ընտանիքին։ Աստուրիերեն խոսում են Իսպանիայի եւ Պորտուգալիայի որոշ շրջաններում։ Վերջին 100 տարիների ընթացքում աստուրիերեն լեզվակիրների հսկայական պակաս է նկատվել։ Որոշ գիտնականներ աստուրիերենը համարում են իսպաներենի բարբառ։ Լեզուն պետականորեն պաշտպանվում է Միրանդա դե Դուրո գավառում, որտեղ այն կոչվում է միրանդեզ կամ միրանդերեն։ Ծանոթագրություններ Ռոմանական լեզվախումբ Իսպանիայի լեզուներ


text: Օրենքի կոպիտ խախտումով Հայկ Մարությանը իր կնոջ ընկերուհուն պաշտոն է տվել – ingablog Օրենքի կոպիտ խախտումով Հայկ Մարությանը իր կնոջ ընկերուհուն պաշտոն է տվել – ingablog Իհարկե, թվում է, թե սովորական նշանակում է, չկա որեւէ լուրջ բան: Բայց իրականում, արի ու տես, Մարությանը օրենքի խախտում է թույլ տվել, քանի որ Վարդանյանը զուգահեռ Երեւանի ավագանու անդամ է ու իրավունք չունի Մարությանի ենթակայության տակ գտնվող կառույցում պաշտոն ստանալ: Նա պետք է ավագանու մանդատից հիաժարվի: «Ժողովուրդ» օրաթերթի աղբյուրները փոխանցում են, որ տեւական ժամանակ է, Մարությանը փորձում էր ամեն գնով Քրիստինե Վարդանյանին որեւէ բարձր պաշտոնում նշանակել, բայց քանի որ բարձրաձայնվել էր հարցը, որ ավագանու անդամը պետք է անկախ մնա, թեման փակվել էր, ու հիմա Մարությանը գնացել է նման քայլի: Сообщение Օրենքի կոպիտ խախտումով Հայկ Մարությանը իր կնոջ ընկերուհուն պաշտոն է տվել появились сначала на MediaNews.


text: Անցած մեկ օրում ռուս սակրավորները ականազերծել են մոտ 12 հա տարածք | Հինգշաբթի շաբաթաթերթ Անցած մեկ օրում ռուս սակրավորները ականազերծել են մոտ 12 հա տարածք ՌԴ պաշտպանության նախարարությունից հայտնում են, որ ռուս սակրավորները շարունակում են տեղանքի ականազերծման աշխատանքները Լեռնային Ղարաբաղում ռուս խաղաղապահների պատասխանատվության գոտում, մասնավորապես Ստեփանակերտի օդանավակայանի տարածքում, տների ու դրանից հարակից տարածքներում: Անցած մեկ օրում ականազերծվել է մոտ 12 հա տարածք, 130 շինություն: Հայտանբերվել եւ վնասազերծվել է 172 պայթունավտանգ առարկա: Ընդհանուր առմամբ Լեռնային Ղարաբաղում ականազերծվել է 150 հա-ից ավելի տարածք, մոտ 32 կմ ճանապարհ: Հայտնաբերվել է ու վնասազերծվել 4760 պայթունավտանգ առարկա:


text: «Բարսելոնայի» ֆուտբոլիստները պատրաստվում են «Կլասիկոյին» 🏃♂💪 Força Barça! 🔜 #ElClásico... pic.twitter.com/lI9Mo3cCTa — FC Barcelona 🏆🏆 (@FCBarcelona) 3 мая 2018 г. Ինյեստան կարող է բաց թողնել «Էլ Կլասիկոն» «Բարսելոնայի» ավագ Անդրես Ինյեստան հնարավոր է՝ բաց թողնի մայիսի 6-ին կայանալիք «Էլ Կլասիկոն», գրում է իսպանական Mundo Deportivo թերթը: Աղբյուրի հաղորդմամբ՝ Ինյեստան... «Էլ Կլասիկոյի» լավագույն ռմբարկուների եռյակը Մայիսի 6-ին Լա Լիգայի 36-րդ տուրի շրջանակներում տեղի կունենա Իսպանիայի առաջնության ամենասկզբունքային հանդիպումը. «Կամպ Նոու» մարզադաշտում կհանդիպեն «Բարսելոնան» եւ Մադրիդի «Ռեալը»: Հանդիպմանն... Պիկեն հորդորել է Ռամոսին «միջանցք» կազմել «Բարսելոնայի» համար «Բարսելոնայի» պաշտպան Ժերար Պիկեն խորհուրդ է տվել Մադրիդի «Ռեալի» ավագ Սերխիո Ռամոսին, որ Լա Լիգայի 36-րդ տուրում կայանալիք «էլ կլասիկոյի» ժամանակ «սերուցքայինները»... Ռոնալդու. ««Չեմպիոնական միջա՞նցք» «Բարսելոնայի» համար, խնդիր չեմ տեսնում» Մարդրիդի «Ռեալի» հարձակվող Կրիշտիանո Ռոնալդուն մեկնաբանել է «Բարսելոնայի» համար «Էլ Կլասիկոյի» ժամանակ «չեմպիոնական միջանցք» կազմելու հարցը։ ««Չեմպիոնական միջա՞նց» «Բարսելոնայի» համար։ Ես խնդիր... Ռամոս. ««Միջա՞նցք»։ Հաղթել են Լիգան, թող գնան ու վայելեն» Իսպանական Լա Լիգայի 35-րդ տուրում «Բարսելոնան» արտագնա հանդիպմանը 2։4 հաշվով հաղթեց «Դեպորտիվոյին» եւ հռչակվեց Իսպանիայի չեմպիոն։ Այդ իրադարձությունից հետո Մադրիդի «Ռեալի» ավագ... [LIVE!] «Բարսելոնայի» չեմպիոնական շքերթը Մոմանիի հերթական «բոմբ» ծաղրանկարը «Բարսելոնան» այսօր չեմպիոնական շքերթ կանցկացնի «Բարսելոնան» այսօր՝ ապրիլի 30-ին, չեմպիոնական շքերթ կանցկացնի: Երեւանի ժամանակով 20:30-ին թիմը բաց ավտոբուսով կշրջի փողոցներով: Շքերթը կմեկնարկի Worl Trade Center այգուց: Լա...


Նախադասության գլխավոր անդամներ - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան Նախադասության գլխավոր անդամներ, նախադասության կազմի մեջ մտնող հիմնական բաղադրիչները։ 1 Նախադասության գլխավոր անդամներ. ենթակա եւ ստորոգյալ 1.1 Ենթակայի արտահայտություն 1.2 Ստորոգյալի արտահայտություն եւ տեսակներ 1.2.1 Պարզ ստորոգյալ 1.2.2 Բաղադրյալ ստորոգյալ 1.3 Ենթակայի եւ ստորոգյալի համաձայնություն 1.4 Ենթակայի եւ ստորոգյալի շարադասություն 2 Անենթակա նախադասություն 3 Անդեմ նախադասություն 3.1 Բայական անդեմ նախադասություն 3.2 Անվանական անդեմ նախադասություն Նախադասության գլխավոր անդամներ. ենթակա եւ ստորոգյալԽմբագրել Նախադասությունն ունի երկու գլխավոր անդամ՝ ենթակա եւ ստորոգյալ, որոնք իրար հավասարազոր անդամներ են։ Ենթական նախադասության այն անդամն է, որին դիմավոր բայով վերագրվում է որեւէ հատկանիշ։ Ենթական դրվում է ուղղական հոլովով եւ պատասխանում է ո՞վ, ովքե՞ր, ի՞նչ(ը), ինչե՞ր(ը) հարցերին։ Ստորոգյալը նախադասության այն անդամն է, որն արտահայտում է հատկանիշ եւ այն դեմքով վերագրում ենթակային։ Ստորոգյալը պատասխանում է ի՞նչ է անում (ի՞նչ է արել, անելու...), ի՞նչ է լինում, ինչպիսի՞ն է, ի՞նչ է, ո՞վ է, ո՞րն է, որքա՞ն է եւ նման հարցերի։ Ստորոգյալին վերաբերող հարցերը պայմանավորված են նրանով, թե ինչ հատկանիշ է վերագրվում ենթակային։ Ենթական արտահայտվում է` գոյականով, որը կարող է լինել անձ, իր, երեւույթ, հասկացություն եւ այլն։ Օրինակ՝ Վրնջում էին ձիերը մետաղաձայն եւ երկարածոր (Ակսել Բակունց)։ Այն բոլոր դերանուններով, որոնք մատնացույց են անում անձ կամ իր։ Օրինակ՝ Ե՛վ դժբախտ է նա, եւ՛ մեռած, ով երգ չի հասկանում, չի սիրում (Ավետիք Իսահակյան)։ Փոխանուն ածականով, այսինքն` ածականը պետք է պարտադիր հոդ ստանա եւ գործածվի գոյականաբար. Օրինակ՝ Բառարանները նման են ժամացույցի, ամենալավը չի կարող ամենից ճիշտը լինել, ամենավատը չլինելուց լավ է (անգլ. ասացվածք)։ Օրինակ՝ Երեքը ներս մտան անմիջապես, իսկ երկուսը սպասեցին դրսում։ Բայի անդեմ ձեւերով` անորոշ, ենթակայական եւ հարակատար դերբայներով. ա) անորոշ դերբայով. օրինակ՝ Աղոթելը նրա միակ մխիթարությունն էր այդ ծանր պահին։ բ) փոխանուն ենթակայական դերբայով. օրինակ՝ Պտուղդ քաղող չկա, մասրենի՛, սարի՛ մասրենի (Համո Սահյան)։ գ) փոխանուն հարակատար դերբայով. օրինակ՝ Քնածը այդպես էլ չիմացավ մեր դուրս գնալը։ Օրինակ՝ Սերը քանդելը եկեղեցի քանդելուց վատ է (ժող.): Նախադասությունը կարող է ունենալ նաեւ բազմակի ենթականեր։ Օրինակ՝ Նրա ծանր հառաչանքները, ողբը, հեծկլտանքը կտրատում էին սիրտս։ Ստորոգյալի արտահայտություն եւ տեսակներԽմբագրել Ստորոգյալն արտահայտվում է դիմավոր բայաձեւով։ Ստորոգյալը լինում է երկու տեսակ՝ պարզ եւ բաղադրյալ։ Պարզ է այն ստորոգյալը, որն արտահայտված է խոնարհված բայով։ Օրինակ՝ Խումբը երգում է։ Օրը բացվեց։ Պարզ ստորոգյալն արտահայտվում է՝ բայի բոլոր եղանակների ժամանակային բոլոր ձեւերով՝ օրինակ՝ Այդ հոյակապ տունը այժմ ներկայացնում էր մի տխուր տեսարան։ Բայի կրկնությամբ՝ օրինակ՝ Լինում է, չի լինում, մի հրաշք երկիր է լինում։ Հարադրավոր բայերով, ինչպես՝ Անահիտը վեր կացավ եւ իր տեղը զիջեց ընկերուհուն։ Բաղադրյալ է այն ստորոգյալը, որն արտահայտված է որեւէ խոսքի մասով եւ դիմավոր բայով, օրինակ՝ Աղջիկը գեղեցիկ է։ Բաղադրյալ ստորոգյալի մաս կազմող խոսքի մասը կոչվում է ստորոգելի, իսկ դիմավոր բայը՝ հանգույց։ Ստորոգելին արտահայտվում է գոյականով, ածականով, թվականով, դերանունով, դերբայով եւ դիմավոր բայի՝ հանգույցի հետ կազմում է բաղադրյալ ստորոգյալ։ Որպես հանգույց հանդես է գալիս եմ բայը, օրինակ՝ Արդեն ժամը հինգն է։ Որպես հանգույց կարող են հանդես գալ նաեւ լինել, դառնալ, թվալ եւ մի քանի այլ բայեր։ Պարզ ստորոգյալներում է-ն կոչվում է օժանդակ բայ, իսկ բաղադրյալ ստորոգյալներում՝ հանգույց։ Ենթակայի եւ ստորոգյալի համաձայնությունԽմբագրել Ենթական եւ ստորոգյալը նախադասության մեջ սովորաբար իրար համաձայնում են թվով եւ դեմքով։ Եզակի ենթակայի հետ դրվում է եզակի ստորոգյալ, հոգնակի ենթակայի հետ՝ հոգնակի ստորոգյալ։ Օրինակ՝ Ես սիրում եմ քո մեղավոր աչքերը խոր... Մենք մնաս բարով չասինք իրարու (Վ. Տ.)։ Բազմակի ենթակայի հետ սովորաբար դրվում է հոգնակի ստորոգյալ։ Օրինակ՝ Վեներան ու Մարսը Երկրին ամենամոտ մոլորակներն են։ Հոգնակի կամ բազմակի ենթակայի հետ առարկա ցույց տվող բառով արտահայտված ստորոգելին դրվում է եզակի կամ հոգնակի թվով։ Օրինակ՝ Խոսք ու զրույցը անցավ տնից տուն։ Անձրեւն ու կարկուտը հաջորդում էին իրար։ Ենթակայի եւ ստորոգյալի՝ դեմքով համաձայնելու մասին պետք է իմանալ հետեւյալը. Ստորոգյալն առաջին դեմքով է դրվում, երբ ենթական արտահայտված է առաջին դեմքի անձնական դերանունով կամ ունի առաջին դեմքի դիմորոշ հոդ։ Օրինակ՝ Ես հայ եմ։ Մենք հայ ենք։ Հայերս սիրում ենք հպարտանալ մեր պատմությամբ։ Ստորոգյալը երկրորդ դեմքով է դրվում, երբ ենթական արտահայտված է երկրորդ դեմքի անձնական դերանունով կամ ունի երկրորդ դեմքի դիմորոշ հոդ։ Օրինակ՝ Դու կարդում ես։ Դուք կարդում եք։ Աշակերտներդ պիտի կարդաք։ Ստորոգյալը երրորդ դեմքով է դրվում, երբ ենթական արտահայտված է երրորդ դեմքի դերանունով, գոյականով ու գոյականաբար գործածված բառերով, որոնք չունեն առաջին, երկրորդ դեմքերի դիմորոշ հոդ։ Օրինակ՝ Նա բժիշկ է։ Գագարինն աշխարհի առաջին տիեզերագնացն է։ Աշխատելը կազմակերպում է մարդուն։ Տարբեր դեմքերով բազմակի ենթակա ունեցող ստորոգյալը դեմքով համաձայնում է միայն մեկին։ Օրինակ՝ Դու եւ Արամը լավ աշակերտներ եք։ Ենթակայի եւ ստորոգյալի շարադասությունԽմբագրել Նախադասության մեջ առաջինը դրվում է ենթական, հետո՝ ստորոգյալը։ Նման շարադասությունը կոչվում է ուղիղ շարադասություն։ Օրինակ՝ Տարիներ անցան։ Իսկ եթե ստորոգյալն ընկնում է ենթակայից առաջ, ապա շարադասությունը կոչվում է շրջուն։ Օրինակ՝ Անցան տարիներ։ Այս երկու կարգի շարադասությունն էլ ընդունելի է եւ ճիշտ, այսինքն՝ ենթակայի եւ ստորոգյալի շարադասությունն ազատ է։ Անենթակա է կոչվում այն նախադասությունը, որի ստորոգյալը չունի եւ չի կարող ունենալ ենթակա։ Օրինակ՝ Էջմիածնում հյուր էի Կոմիտասի մոտ։ Սարերում անձրեւում է։ Առաջին նախադասությունում ենթակա չկա։ Այն չի գործածվել, քանի որ ինքնին հասկանալի է, որ այս նախադասության մեջ ենթական կլինի ես։ Երկրորդ նախադասության մեջ ենթակա չկա, եւ այն հնարավոր չէ վերականգնել։ Այսպիսի նախադասություններում չկա ենթակա ունենալու, ենթակա գործածելու կարիք։ Սրանք անենթակա նախադասություններ են։ Անենթակա նախադասություններն ունեն հետեւյալ հատկանիշները. Որոշ անենթակա նախադասություններում դեմքը ձեւական է, եւ նրանց ենթական չի կարող գիտակցվել առհասարակ։ Այսպիսի նախադասություններն արտահայտում են բնության երեւույթներ, ժամանակ եւ այլն։ Օրինակ՝ Այսօր շատ շոգ է։ Անենթակա նախադասությունները հաճախ ունեն ընդհանրական իմաստ եւ գործածվում են հատկապես առածներում։ Օրինակ՝ Պտղատու ծառին շատ քար կգցեն։ Անենթակա նախադասությունն ընդհանրական իմաստ կարող է արտահայտել նաեւ այլ դեպքերում։ Օրինակ՝ Հրաշք է, չես հասկանում, զարմանում ես (Ե. Չ. ): Չես հասկանում, զարմանում ես ստորոգյալներն արտահայտված են եզակի երկրորդ դեմքով, չեն վերաբերում խոսակցին, վերաբերում են մարդուն առհասարակ։ Այդպիսի նախադասությունները կարող են փոփոխվել եւ ունենալ մարդ ձեւական ենթակա։ Օրինակ՝ Հրաշք է, մարդ չի հասկանում, զարմանում է։ Անեթակա նախադասություններն արտահայտում են նաեւ դեմքի անորոշություն։ Օրինակ՝ Արամին կանչում են գրասենյակից։ Այն նախադասությունը, որը չունի քերականական դեմք, կոչվում է անդեմ նախադասություն։ Մի րոպե հետո եղավ երկրորդ հրամանը. - Ցրվե՛լ, պառկե՛լ (Հ. Ք.): Երեւան։ Աստաֆյան փողոց։ Նստած է խանութպան Համոն (Ե. Չ.): Բերված օրինակներից յուրաքանչյուրում, բացի դիմավոր բայ ունեցող նախադասություններից, կան նաեւ դեմք չունեցող, այսինքն՝ անդեմ նախադասություններ (ընդգծվածները)։ Ցրվել-ը, պառկել-ը անորոշ դերբայներ են եւ խոսքից դուրս միտք չեն արտահայտում, իսկ խոսքում, որոշակի կապակցության մեջ, հատուկ հնչերանգով արտաբերելով՝ դառնում են նախադասություն, արտահայտում են որոշակի միտք։ Այդ միտքը կարելի է արտահայտել նաեւ այլ կազմություն ունեցող նախադասություններով։ Օրինակ՝ Ցրվե՛ք։ Պառկե՛ք։ Երկրորդ օրինակում Երեւան-ը, Աստաֆյան փողոց-ը դեմք չունեն, բայց միտք են արտահայտում, ուրեմն նախադասություն են։ Այս նախադասությունները քերականական դեմք չունեն, այսինքն՝ անդեմ են։ Անդեմ նախադասության կիրառության ու ճանաչման մեջ մեծ դեր են կատարում հնչերանգը եւ գործածության իրադրությունը։ Լռություն բառն առանձին վերցրած կամ բառարանում նախադասություն չէ, բայց, օրինակ, հիվանդանոցի միջանցքի ցուցանակին գրված այդ նույն բառը՝ շեշտված հնչերանգով, ըմբռնվում է որպես նախադասություն, որ արտահայտում է «Լռությո՛ւն պահպանեք» միտքը։ Անդեմ նախադասության գլխավոր անդամն արտահայտվում է բայով կամ անուն խոսքի մասով (գերազանցապես՝ գոյականով). ըստ այդմ անդեմ նախադասությունները լինում են բայական եւ անվանական։ Բայական անդեմ նախադասությունԽմբագրել Այն նախադասությունը, որի գլխավոր անդամն արտահայտված է անդեմ բայով, կոչվում է բայական անդեմ նախադասություն։ Օրինակ՝ Հայտնե՞լ Խոռխոռունյաց նախարարին որեւէ վստահություն (Դ. Դ.)։ Անդեմ նախադասության գլխավոր անդամը ենթակա կամ ստորոգյալ չէ. այն պարզապես կոչվում է գլխավոր անդամ։ Անդեմ բայական նախադասությունները կարող են արտահայտել՝ կոչ, պահանջ, կարգադրություն, հրաման. օրինակ՝ Չծխե՛լ։ Հարցում. օրինակ՝ Ո՞ւր գնալ սովորելու։ Ցանկություն. օրինակ՝ Խմե՜լ, խմե՜լ, հագենա՜լ։ Անվանական անդեմ նախադասությունԽմբագրել Այն անդեմ նախադասությունը, որի գլխավոր անդամն արտահայտված է որեւէ անուն խոսքի մասով, կոչվում է անվանական անդեմ նախադասություն։ Օրինակ՝ Ապրիլյան ջինջ առավոտ։ Անվանական անդեմ նախադասությունները գործածվում են գեղարվեստական ստեղծագործություններում, հատկապես երբ պետք է լինում միտքն ավելի սեղմ արտահայտել կամ խոսքին տալ որոշ հանդիսավորություն։ Անվանական անդեմ նախադասություններն արտահայտում են առարկայի լինելը՝ գոյությունը տվյալ տեղում։ Օրինակ՝ Ամեն ինչ գորշ, առօրյա։ Ինչպես միշտ գորշ, փոշոտ փողոց։ Սառը ջուր։ Խաղող։ Գինի։ Մարդիկ։ Կառքեր։ Մարդիկ։ Եվ ոչ ոք չգիտեր, որ հիմա Աստաֆյան փողոցի վրա հրաշք պիտի լինի (Ե. Չ.)։ Անվանական անդեմ նախադասությունների ձեւավորմանը հաճախ մասնակցում է ահա (կամ ահավասիկ) բառը։ Օրինակ՝ Ահա մեր գետը, մեր զուլալ գետը (Ա. Բ.)։ Ժխտում արտահայտելիս անվանական անդեմ նախադասության մեջ գործածվում են ժխտական դերանուններ, ինչպես եւ ոչ... ոչ շաղկապը։ Օրինակ՝ Ոչ մի ծառ։ Նույնիսկ խոտը այնտեղ քիչ է, դեղնած ու չորացած (Վ. Փ.)։ Ոչ ոք, ոչ մի շունչ, ոչ գազան, ոչ թռչուն (Դ. Դ.)։ Հովհաննես Բարսեղյան, Փառանձեմ Մեյթիխանյան, Հայոց լեզու 8-րդ դասարանի համար, «Աստղիկ գրատուն» հրատարակչություն, Երեւան, 2012, էջ 78-86։ Սերգեյ Աբրահամյան, Հայոց լեզու, Շարահյուսություն, Երեւան, «Լույս» հրատարակչություն, 1988, էջ 45-80։ ↑ «ԵՆԹԱԿԱՅԻ Եվ ՍՏՈՐՈԳՅԱԼԻ ԿԱՊԱԿՑՈԻԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՇՈԻՐՋ»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-04-04-ին ↑ «Տեսություն. ուղղական, սեռական, տրական եւ հայցական հոլովներ — դաս։ Հայոց լեզու, 7-րդ դասարան.»։ www.imdproc.am (հայերեն)։ Վերցված է 2020-09-28 CS1 սպաս. հայերենը նշված է (link) ↑ «Շարահյուսություն.ստորոգյալը եւ նրա արտահայտությունը հակիրճ նկարագրություն»։ elearning.armedu.am։ Վերցված է 2020-09-28 Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Նախադասության_գլխավոր_անդամներ&oldid=8205181» էջից Last edited on 12 հունվարի 2022, at 01:38 Այս էջը վերջին անգամ փոփոխվել է 12 հունվարի 2022-ի ժամը 01:38-ին:


Լրատվություն Շնորհավորական Նախագահ Սերժ Սարգսյանի ուղերձը Դիվանագետի օրվա կապակցությամբ 02.03.2015 Նախագահ Սերժ Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել ՀՀ դիվանագետներին՝ մասնագիտական օրվա կապակցությամբ: Ուղերձում, մասնավորապես, ասված է. «Հարգելի՛ դիվանագետներ, Շնորհավորում եմ ձեզ Դիվանագետի օրվա կապակցությամբ։ Դիվանագետի մասնագիտական օրը խորհրդանշում է Միավորված ազգերի կազմակերպության կենտրոնակայանում հայոց Եռագույնի բարձրացումը, միջազգային հանրությանը լիիրավ անդամակցելու մեր ժողովրդի նվիրական երազանքի իրականացումը։ Անկախ պետականության գրեթե երկուսուկես տասնամյակների ընթացքում դուք՝ դիվանագետներդ, ձեր կարեւոր նպաստն եք բերել միջազգային ասպարեզում մեր երկրի հեղինակության ամրապնդմանը, մեր ժողովրդի համար կենսական նշանակություն ունեցող հարցերի լուծմանը, Հայաստանի ազգային անվտանգության ապահովմանն ուղղված ջանքերին։ Այսօր էլ ձեր առջեւ բազում են մարտահրավերները, հետեւաբար մեծ են նաեւ ձեզնից ակնկալիքներն ու պահանջները: Ձեզ տրված առաջադրանքներն ու հանձնարարականներն իրականացնելու համար պահանջվում է ամենօրյա, հաճախ՝ ամենժամյա աշխատանք, երբեմն՝ առանձնակի դժվարին եւ թեժ պայմաններում: Այս պահին եւս Սիրիայում եւ Իրաքում ընթացող դժվարին գործընթացների պայմաններում պատվով իրենց առաքելությունն են իրականացնում հայ դիվանագետները։ Հայրենասիրությունը, անձնվիրությունը, նպատակասլացությունը, մասնագիտական եւ մարդկային բարձր արժանիքները ձեր աշխատանքի հաջողության, մեր ժողովրդի նպատակների իրականացման կարեւոր գրավականներն են։ Հարգելի՛ դիվանագետներ, Վերստին շնորհավորում եմ ձեզ մասնագիտական տոնի առթիվ եւ մաղթում հաջողություններ ձեր աշխատանքում՝ ի նպաստ միջազգային ասպարեզում Հայաստանի Հանրապետության դիրքերի եւ հեղինակության հետագա ամրապնդման»:


text: Ադրբեջանը ռազմագերների հանդեպ կիրառում է ճնշման միջոցներ՝ ֆիզիկական եւ հոգեբանական. Արցախի ՄԻՊ-ը հրավիրում է միջազգային հանրության ուշադրությունը - Այսօր` թարմ լուրեր Հայաստանից Վերջին օրերին ադրբեջանական սոցիալական մեդիայում ինտենսիվորեն տարբեր լուսանկարներ եւ տեսանյութեր են տարածվում, որոնցում երեւում է հայկական կողմի դիակների ու ռազմագերիների հանդեպ անմարդկային վերաբերմունքի, գլխատման, նաեւ ռազմագերիներին հանրային հետաքրքրասիրության առարկա դարձնելու դեպքեր: Այս մասին ասուլիսի ժամանակ ասաց Արցախի ՄԻՊ Արտակ Բեգլարյանը: «Տեսանյութերից ակնհայտ է, որ ռազմագերների հանդեպ կիրառում են ճնշման միջոցներ՝ ֆիզիկական եւ հոգեբանական, որպեսզի նրանց ադրբեջանական քարոզաչական թեզերը ներկայցնելու համատեքստում օգտագործեն», - նշեց Բեգլարյանը՝ կարեւոր համարելով, որ միջազգային հանրությունն ուշադրություն դարձնի վերոնշյալ դեքերին:


Գինեկոլոգ x Դիետոլոգ x Թոքաբան x Կինեզիոլոգ x Մանկաբույժ x Արական x Русский x


text: Մաթեմատիկա (՝ գիտություն, ուսումնասիրություն բառից, հայերեն անվանումն է՝ Ուսողություն), գիտություն կառուցվածքների, հաջորդականությունների եւ հարաբերությունների մասին։ Պատմականորեն ձեւավորվել եւ զարգացել է իրական առարկաները հաշվելու, դրանք չափելու եւ դրանց ձեւերը նկարագրելու գործողությունների հիման վրա։ Մաթեմատիկական օբյեկտներն ստեղծվում են իրական կամ այլ մաթեմատիկական օբյեկտների հատկություններն իդեալականացնելու եւ հատուկ լեզվով դրանք գրառելու ճանապարհով։ Մաթեմատիկան բնական գիտությունների շարքին չի դասվում, սակայն լայնորեն կիրառվում է այդ գիտություններում՝ ինչպե՛ս ճշգրիտ բովանդակություն ներկայացնելու, այնպե՛ս էլ նոր արդյունք ստանալու համար։ Մաթեմատիկան հիմնարար գիտություն է, որի միջոցով այլ գիտություններում բովանդակությունը ներկայացվում է մեկ միասնական լեզվով՝ այդ կերպ օգնելով գիտության տարբեր ճյուղերին ընդհանուր օրենքները գտնելու հարցում։ Մաթեմատիկոսները նմուշներ են որոնում եւ դրանք օգտագործում նոր վարկածներ ձեւակերպելու համար։ Մաթեմատիկոսները ենթադրության ճիշտ կամ սխալ լինելը որոշում են մաթեմատիկական ապացույցի միջոցով։ Երբ մաթեմատիկական կառուցվածքներն իրական երեւույթների հաջողված մոդելներ են, մաթեմատիկական դիտարկումները կարող են ապահովել բնության վերաբերյալ պատկերացումները եւ կանխատեսումները։ Աբստրակցիայի եւ տրամաբանության օգնությամբ մաթեմատիկան զարգացել է հաշվարկներից, չափումներից եւ ուրվագծերի եւ ֆիզիկական օբյեկտների շարժումների համակարգված ուսումնասիրությունից։ Պրակտիկ մաթեմատիկան մարդկային գործունեություն էր դեռեւս գրառումների ժամանակներից։ Մաթեմատիկական խնդիրների լուծումները գտնելու տեւողությունը կարող է տարիներ եւ նույնիսկ դարեր պահանջել։ Խիստ փաստարկներ առաջին անգամ հայտնվել են հունական մաթեմատիկայում, հատկապես Էվկլիդեսի «Տարրեր» աշխատությունում։ Ջուզեպե Պեանոյի (1858-1932), Դավիդ Հիլբերտի (1862-1943) եւ այլոց կողմից մաթեմատիկայի հիմունքների ստեղծումից ի վեր մաթեմատիկական հետազոտությունը դիտարկվում է որպես համապատասխանաբար ընտրված աքսիոմներից եւ սահմանումներից խիստ դեդուկցիայով դուրս բերված ճշմարտություն։ Մինչեւ Վերածնունդ մաթեմատիկան զարգացել է դանդաղ, այնուհետ նորարարական գիտական հայտնագործությունները բերել են մաթեմատիկական հայտնագործությունների արագ աճին, ինչը շարունակվում է մինչ օրս։ Գալիլեո Գալիլեյը (1564-1642) ասել է. «Տիեզերքը հնարավոր չէ կարդալ, քանի դեռ մենք չենք սովորել լեզուն եւ չենք ծանոթացել սիմվոլներին, որոնցով դրանք գրված են։ Այն գրված է մաթեմատիկական լեզվով, իսկ տառերն այն եռանկյունները, շրջանները եւ երկրաչափական այլ պատկերներն են, առանց որոնց անհնար է հասկանալ մի բառ։ Առանց դրանց՝ մարդը խճճվում է մութ լաբիրինթոսում»։ Կառլ Գաուսը (1777–1855) մաթեմատիկային անդրադարձել է որպես «Գիտությունների թագուհի»։ Բենիամին Փիրսը (1809-1880) մաթեմատիկան անվանել է «գիտություն, որն անհրաժեշտ եզրահանգումներ է անում»։ Դավիդ Հիլբերտը մաթեմատիկայի մասին ասել է. «Մենք այստեղ չենք խոսում որեւէ իմաստով կամայականությունների մասին։ Մաթեմատիկան կամայականորեն սահմանված կանոններով խաղ չէ։ Այն ավելի շուտ ներքին կոնցեպտուալ համակարգ է, որը կարող է լինել միայն այդպիսին եւ ոչ այլ կերպ»։ Ալբերտ Այնշտայնը (1879-1955) հայտարարել է. «Քանի որ մաթեմատիկայի օրենքները վերաբերում են իրականությանը, դրանք չեն կարող ճշգրիտ լինել, եւ քանի որ դրանք որոշակի են, դրանք չեն կարող վերաբերել իրականությանը»։ Մաթեմատիկան անհրաժեշտ է բազմաթիվ բնագավառներում՝ ներառյալ բնագիտությունը, ճարտարագիտությունը, բժշկությունը, ֆինանսները եւ հասարակագիտությունը։ Կիրառական մաթեմատիկան կատարելապես նոր ուղղությունների հիմք դրեց, ինչպիսիք են վիճակագրությունն ու խաղերի տեսությունը։ Մաթեմատիկոսները ներգրավված են նաեւ մաքուր մաթեմատիկայում (մաթեմատիկան հենց մաթեմատիկայի համար)` առանց որեւէ կիրառության։ Մաքուր մաթեմատիկան կիրառական մաթեմատիկայից առանձնացնող հստակ սահման չկա, հաճախ հանդիպում են կիրառություններ, որոնք սկսվել են որպես մաքուր մաթեմատիկա։ Պատմություն Մաթեմատիկայի պատմությունը կարելի է դիտել որպես մշտապես աճող աբստրակցիաների շարք։ Առաջին աբստրակցիան, որ հավանաբար թվերի մեջ էր, որ երկու խնձորների հավաքածուն եւ երկու նարինջների հավաքածուն (օրինակ) ընդհանուր ինչ որ բան ունեն, մասնավորապես տարրերի քանակը։ Ինչպես վկայում են ոսկորների վրայի նշանները, նախապատմական մարդիկ ֆիզիկական օբյեկտները հաշվելու հետ մեկտեղ, կարողանում էին նաեւ հաշվել աբստրակտ թվերը՝ ինչպես ժամեր – օրեր, եղանակներ, տարիներ. Ավելի բարդ մաթեմատիկայի օգտագործման ապացույցներ չեն հայտնաբերվել մինչ 3000 մ. թ. ա., երբ բաբելոնացիները եւ եգիպտացիները հարկման եւ այլ ֆինանսական հաշվարկների, շենքերի եւ շինարարության, ինչպես նաեւ աստղագիտության համար սկսեցին օգտագործել թվաբանություն, հանրահաշիվ եւ երկրաչափություն։ Մաթեմատիկան ամենից վաղ օգտագործում էին առեւտրի, հողաչափումների, նկարչության եւ տեքստիլ ձեւերի մեջ։ Բաբելոնյան մաթեմատիկայում, տարրական մաթեմատիկան (գումարում, հանում, բազմապատկում եւ բաժանում) առաջինը հայտնաբերվել է հնագիտական գրվածքներում։ Թվերը, որ նախորդել էին գրերին եւ թվային համակարգերին շատ էին եւ բազմազան, առաջին հայտնի գրավոր թվերը ստեղծվել էին եգիպտացիների կողմից, Միջին դարերի Եգիպտոսի այդպիսի տեքստերից է մաթեմատիկական պապիրուսները։ Մ. թ. ա. 600 եւ 300 Հին հույները սկսել էին մաթեմատիկայի համակարգված ուսումնասիրություն իրենց իսկ՝ Հունական մաթեմատիկայով։ Իսլամի Ոսկե դարի ընթացքում, հատկապես 9-րդ եւ 10-րդ դարերում, մաթեմատիկայում հունական մաթեմատիկայի վրա հիմնված բազում կարեւոր հայտնագործություններ կատարվեցին. դրանց մեծ մասը կատարվեցին պարսիկ մաթեմատիկոսների՝ Ալ-Խորեզմիի, Օմար Խայամի եւ Շարաֆ Ալ-Տուսիի կողմից։ Այդ ժամանակներից ի վեր մաթեմատիկան մեծապես ընդլայնվել է, եւ մաթեմատիկայի եւ գիտության միջեւ պտղաբեր համագործակցություն է հաստատվել, ի օգուտ երկուսի։ Մաթեմատիկական հայտնագործությունները շարունակվում են եւ այսօր։ Ըստ Միխայել Սեւրյուկի (Ամերիկյան Մաթեմատիկական Հանրության Տեղեկագրում հունվարի 2006), "Mathematical Reviews տվյալների բազայում 1940 թվականից ի վեր (ՄՏ-ի առաջին տպագրությունից) գրսնցվսծ հոդվածների եւ գրքերի քանակը գերազանցում է 1.9 միլիոն, եւ ավելի քան 75 հազար ավելանում է ամեն տարի։ Այս օվկիանոսի աշխատանքների գերակշիռ մասը նոր մաթեմատիկական թեորեմներ են եւ դրանց ապացույցները"։ Ծագումնաբանություն Մաթեմատիկա բառը սկիզբ է առնում հին հունարեն μάθημα (máthēma) բառից, որ նշանակաում է "այն, ինչ սերտած է", "այն, ինչ պետք է իմանալ", հետեւաբար նաեւ "ուսում" եւ "գիտություն", եւ ժամանակակից հունարենով պարզապես "դաս"։ máthēma բառը ծագում է μανθάνω (manthano), ժամանակակից հունարենով՝ μαθαίνω (mathaino) բառից, երկուսն էլ նշանակում են "սովորել"։ Հունաստանում "մաթեմատիկա" բառն ավելի նեղ տեխնիկական "մաթեմատիկական ուսումնասիրություն" իմաստն ունի եւ ուներ նույնիսկ Դասական ժամանակաշրջանում։ Դրա ածականը՝ (mathēmatikós) բառը, ունի "ուսմանը վերաբերող" կամ "աշխատասեր" իմաստները. այն հետագայում նաեւ "մաթեմատիկական" իմաստը ստացավ։ Մասնավորապես, (mathēmatikḗ tékhnē), , նշանակում է "մաթարվեստ": Նմանապես, մտքի երկու գլխավոր դպրոցներից մեկը՝ Պյութագորասականություն, հայտնի էր որպես mathēmatikoi (μαθηματικοί), որ ավելի շուտ նշանակում է "ուսուցիչներ", քան "մաթեմատիկոսներ" ժամանակակից իմաստով։ Լատիներենում եւ անգլերենում մինչ 1700-ականները մաթեմատիկա տերմինը ավելի շուտ "աստղագիտություն" էր նշանակում, քան "մաթեմատիկա". իմաստն աստիճանաբար փոխվեց ներկայիս նշանակությանը մոտավորապես 1500-ից 1800-ականներին։ Սա հանգեցրեց մի քանի սխալ թարգմանությունների. վառ օրինակ է Սուրբ Օգոստինիոսի` աստղագետներին ուղղված տխրահռչակ նախազգուշացումը, որ քրիստոնjաները պետք է հեռու մնան մաթեմատիկայից, նկատի ունենալով աստղագիտությունը, որը սխալմամբ հասկացվել էր որպես մաթեմատիկոսների դատապարտում։ Մաթեմատիկայի սահմանում Արիստոտելը մաթեմատիկան սահմանում էր որպես «քանակի գիտություն», եւ այս սահմանումը գերակշռում էր մինչ 18-րդ դարը։ 19-րդ դարից սկսած, երբ մաթեմատիկայի ուսումնասիրությունը խիստ աճեց եւ սկսեց վերաբերել այնպիսի աբստրակտ թեմաների, ինչպես խմբերի տեսությունը եւ պրոյեկտիվ երկրաչափությունն են, որոնք քանակի եւ չափման հետ հստակ առնչություն չունեն, մաթեմատիկոսներն ու փիլիսոփաները սկսեցին բազում նոր սահմանումներ առաջարկել։ Այս սահմանումներից որոշները ընդգծում են մաթեմատիկայի դեդուկտիվ բնույթը, որոշները՝ վերացականությունը, որոշներն էլ ընդգծում են մաթեմատիկայի կոնկրետ թեմաներ։ Այսօր նույնիսկ մաթեմատիկոսների շրջանակում մաթեմատիկայի սահմանման միասնական կարծիք գոյություն չունի։ Նույնիսկ միասնական կարծիք չկա՝ մաթեմատիկան արդյոք արվեստ է, թե գիտություն։ Շատ պրոֆեսիոնալ մաթեմատիկոսներ հետաքրքրված չեն մաթեմատիկայի սահմանմամբ կամ համարում են, որ անհնար է այն սահմանել։ Ոմանք պարզապես ասում են. «Մաթեմատիկան այն է, ինչ մաթեմատիկոսներն անում են։» Մաթեմատիկայի սահմանման երեք առաջատար տեսակներն են՝ լոգիցիզմ, ինտուիցիոնիզմ եւ ֆորմալիզմ, որոնցից յուրաքանչյուրը պատկանում է փիլիսոփայական մտածողության տարբեր դպրոցների։ Երեքն էլ լուրջ խնդիրներ ունեն, ոչ մեկը լայն տարածում չի ստացել, եւ հաշտեցումը թվում է անհնար։ Մաթեմատիկայի վաղ սահմանումը տրամաբանական տերմիններով տրվել է Բենջամին Պերսի «Գիտություն, որ անհրաժեշտ եզրակացություններ է անում» գրքում (1870)։ Բերտրան Ռասելը եւ Ալֆրեդ Նորթ Ուայտհեդը Principia Mathematica աշխատությունում առաջադրեցին փիլիսոփայական ծրագիր, հայտնի որպես լոգիցիզմ, եւ փորձեցին ապացուցել, որ մաթեմատիկական բոլոր հասկացությունները, պնդումները եւ սկզբունքները կարող են սահմանվել եւ ապացուցվել ձեւական տրամաբանության տերմիններով։ Մաթեմատիկայի տրամաբանական սահմանումը Ռասելինն է. «Ողջ Մաթեմատիկան ձեւական տրամաբանություն է» (1903)։ Մաթեմատիկայի ինտուիցիոնիստական սահմանումը զարգացել էր հոլանդացի մաթեմատիկոս Լ.Ե.Ջ. Բրաուերի փիլիսոփայությունից, ով մաթեմատիկան նույնացնում էր որոշակի մտավոր ֆենոմենի հետ։ Ինտուիցիոնիստական սահմանման օրինակ է՝ «Մաթեմատիկան մտավոր գործունեություն է, որ բաղկացած է մեկը մյուսին հաջորդող գործողությունների շարքից»։ Ինտուիցիոնիզմի առանձնահատկությունն այն է, որ այն մերժում է որոշակի մաթեմատիկական գաղափարներ, որոնք ըստ այլ սահմանումների համարվում են վավեր։ Մասնավորապես, երբ այլ մաթեմատիկական փիլիսոփայություններ թույլ են տալիս ապացուցվող օբյեկտներին գոյություն ունենալ, նույնիսկ եթե դրանք չեն կարող կառուցվել, ինտուիցիոնիզմը միայն թույլատրում է մաթեմատիկական օբյեկտներ, որոնք հնարավոր է կառուցել։ Մաթեմատիկայի ֆորմալիստական սահմանումները այն ներկայացնում են սիմվոլներով եւ գործողություններ կատարելու կանոններով։ Հասկել Կարին մաթեմատիկան սահմանել էր պարզ՝ որպես «ֆորմալ համակարգերի գիտություն»։ Ֆորմալ համակարգը սիմվոլների կամ տողերի եւ տողերից բանաձեւեր կազմելու որոշ կանոնների բազմություն է։ Ֆորմալ համակարգերում աքսիոմ բառը հատուկ իմաստ ունի, որը տարբեր է «ինքնին ակնհայտ ճշմարտություն» սովորական իմաստից։ Ֆորմալ համակարգերում աքսիոմը տվյալ համակարգում ներառված տողերի կոմբինացիա է՝ առանց համակարգի կանոնների օգտագործման անհրաժեշտության։ Մաթեմատիկան որպես գիտություն Գերմանացի մաթեմատիկոս Կառլ Գաուսը մաթեմատիկան անվանել է «Գիտությունների թագուհի» Բոլորովին վերջերս Մարկուս դյու Սուտոյը մաթեմատիկան անվանել է «Գիտության թագուհի ... գիտական հայտնագործությունների գլխավոր շարժիչ ուժը»։ Լատիներեն «Regina Scientiarum» բնօրինակում, ինչպես նաեւ գերմաներեն «Königin der Wissenschaften» տարբերակի դեպքում գիտություն բառը նշանակում է «գիտելիքի դաշտ», որը «գիտություն» բառի սկզբնական իմաստն էր անգլերենում։ Այս իմաստով մաթեմատիկան նաեւ գիտելիքի դաշտ է։ Բեկոնի մեթոդի, որը հակադրում էր բնական գիտությունը սխոլաստիկային (Առաջին սկզբունքներում ներկայացված Արիստոտելի մեթոդ), զարգացմանը հետեւեց «Գիտության» իմաստի սահմանափակումը բնական գիտության։ Էմպիրիկ փորձարկումների եւ դիտարկումների դերը մաթեմատիկայում, համեմատած բնական գիտությունների՝ կենսաբանության, քիմիայի կամ ֆիզիկայի, աննշան է։ Ալբերտ Այնշտայնը հայտարարել է. «Քանի որ մաթեմատիկայի օրենքներն իրականությանն են վերաբերում, դրանք հավաստի չեն. քանի որ դրանք ճշգրիտ են, ապա դրանք չեն վերաբերում իրականությանը»: Շատ փիլիսոփաներ կարծում են, որ մաթեմատիկան փորձով հնարավոր չէ հերքել, եւ ուստի, ըստ Կարլ Փոփերի սահմանման, այն գիտություն չէ։ Այնուամենայնիվ, 1930-ականներին Գյոդելի ոչ լրիվության թեորեմը շատ մաթեմատիկոսների համոզեց, որ մաթեմատիկան չի կարելի սեղմել մինչեւ միայն տրամաբանության, եւ Կարլ Փոփերը եզրակացրեց, որ "մաթեմատիկայի տեսությունների մեծ մասը, ինչպես ֆիզիկան եւ կենսաբանությունը, հիպոթետիկա –դեդուկցիոն են։ Հետեւաբար մաքուր մաթեմատիկան ավելի մոտ է բնական գիտություններին, որոնց հիպոթեզները ենթադրություններ են։" Այլ մտածողներ, մասնավորապես Իմրե Լակատոսը, հերքելիության տարբերակը կիրառել են հենց մաթեմատիկայում։ Այլընտրանքային տեսակետ կա, որ կոնկրետ գիտական ոլորտներ (օրինակ՝ տեսական ֆիզիկա) մաթեմատիկա են աքսիոմներով, որոնք իրականությանն են համապատասխանեցված։ Մաթեմատիկան շատ ընդհանրություններ ունի ֆիզիկական գիտությունների բազմաթիվ բնագավառների հետ, հատկապես ենթադրությունների տրամաբանական հետեւությունների հետազոտության։ Ինտուիցիան եւ փորձարկումները հիպոթեզի ձեւակերպման մեջ դեր ունեն թե՛ մաթեմատիկայում, թե՛ այլ գիտություններում։ Կիրառական մաթեմատիկան շարունակում է բարձրացնել իր կարեւորությունը մաթեմատիկայի ներսում, իսկ հաշվելիության եւ մոդելավորման դերը աճում է գիտության բազմաթիվ բնագավառներում։ Ոգեշնչում, մաքուր եւ կիրառական մաթեմատիկա եւ գեղագիտություն Մաթեմատիկան ծագում է տարբեր տեսակի խնդիրներից։ Սկզբում դրանք հայտնաբերվել են առեւտրի, հողաչափության, ճարտարապետության եւ ավելի ուշ աստղագիտության մեջ. այսօր բոլոր գիտությունները մաթեմատիկոսների հետազոտության պրոբլեմներ են առաջադրում, եւ շատ պրոբլեմներ ի հայտ են գալիս հենց մաթեմատիկայում։ Օրինակ՝ ֆիզիկոս Ռիչարդ Ֆեյմանը, օգտագործելով մաթեմատիկական հիմավորումների եւ ֆիզիկական պատկերացումների համադրությունը, հայտնագործեց քվանտային մեխանիկայի ինտեգրալ բանաձեւը, եւ արդի լարերի տեսությունը, դեռեւս զարգացող գիտական տեսություն, որը փորձում է միավորել բնության չորս հիմնարար փոխազդեցությունները, շարունակում է ոգեշնչել մաթեմատիկան։ Որոշ մաթեմատիկոսներ վերաբերում են միայն այն բնագավառին, որն այն առաջացրել է։ Սակայն, շատ հաճախ, մի բնագավառում առաջացած մաթեմատիկան օգտակար է դառնում շատ ոլորտներում եւ միանում է մաթեմատիկական հասկացությունների ընդհանուր ֆոնդին։ Հաճախ տարբերակում են մաքուր մաթեմատիկան եւ կիրառական մաթեմատիկան։ Այնուամենայնիվ, մաքուր մաթեմատիկայի թեմաները հաճախ կիրառություններ են ունենում, օրինակ թվերի տեսությունը կրիպտոգրաֆիայում։ Այս կարեւոր փաստը, որ նույնիսկ «մաքրագույն» մաթեմատիկան հաճախ գործնական կիրառություն է ունենում, այն է, որ Յուջին Վիգները անվանել էր «Մաթեմատիկայի անտրամաբանական արդյունավետություն»"։ Ինչպես հետազոտությունների բոլոր ոլորտներում, գիտելիքի պայթյունը գիտության դարում հանգեցրեց մասնագիտացման՝ այժմ մաթեմատիկայում հաշվվում են հարյուրավոր մասնագիտական բնագավառներ եւ վերջին մաթեմատիկական առարկայական դասակարգումը 46 էջ է զբաղեցնում։ Կիրառական մաթեմատիկայի որոշ բնագավառներ միաձուլվել են արտաքին համապատասխան ավանդույթների հետ եւ դարձել են ինքնուրույն գիտության ճյուղ, ներառյալ վիճակագրությունը, գործողությունների հետազոտությունը եւ կոմպյուտերային գիտություն։ Մաթեմատիկայով զբաղվածների համար մաթեմատիկան որոշակի գեղագիտական գրավչություն ունի։ Շատ մաթեմատիկոսներ խոսում են մաթեմատիկայի էլեգանտության, ներքին էսթետիկայի եւ ներքին գեղեցկության մասին։ Պարզությունն ու ընդհանրությունը գնահատվում են։ Պարզ եւ էլեգանտ մաթեմատիկական ապացույցում, ինչպիսին Էվկլիդեսի պարզ թվերի անվերջ լինելու ապացույցը եւ Ֆուրյեի արագ ձեւափոխության էլեգանտ հաշվարկային մեթոդը, որ արագացնում է հաշվարկը, գեղեցկություն կա։ Գոդֆրի Հարոլդ Հարդին իր Մաթեմատիկոսի ներողությունը գրքում այն համոզմունքն է արտահայտում, որ այս էսթետիկական նկատառումները բավարար են մաքուր մաթեմատիկան ուսումնասիրության հիմնավորման համար։ Նա մաթեմատիկական էսթետիկային նպաստող չափանիշներ սահմանեց՝ նշանակալիություն, անսպասելիություն, անխուսափելիություն եւ տնտեսություն։ Մաթեմատիկոսները հաճախ ձգտում են գտնել հատկապես էլեգանտ ապացույցներ։ Զվարճալի մաթեմատիկայի հանրայնությունը եւս մի ապացույց է, որ մաթեմատիկակական խնդիրներ լուծելը հաճելի զբաղմունք է։ Նշագրում, լեզու եւ խստություն Այսօր օգտագործվող մաթեմատիկական նշագրումների մեծ մասը մինչ 16-րդ դարը դեռեւս հայտնագործված չէր։ Մինչ այդ, մաթեմատիկան գրված էր բառերով, ինչը սահմանափակում էր մաթեմատիկական հայտնագործությունը։ Այսօր օգտագործվող նշագրումներից մեծ մասը Լեոնարդ Էյլերի (1707–1783) ստեղծածն է։ Ժամանակակից նշագրումները մասնագետների համար մաթեմատիկան դարձնում են ավելի հեշտացված, բայց սկսնակները վհատվում են դրանց տեսքից։ Ըստ Բարբարա Օուկլեյի՝ սա կարելի է բացատրել մաթեմատիկական գաղափարների աբստրակտ եւ ավելի կոդավորված լինելով։ Ի տարբերություն բնական լեզվի, որտեղ մարդիկ կարող են բառին (օրինակ՝ կով) համապատասխան ֆիզիկական օբյեկտ հավասարեցնել, մաթեմատիկական սիմվոլները աբստրակտ են, չունեն որեւէ ֆիզիկական անալոգ։ Մաթեմատիկական սիմվոլներն ավելի խիստ են կոդավորված, քան սովորական բառերը, այսինքն՝ մեկ սիմվոլը կարող է կոդավորել տարբեր գործողություններ կամ գաղափարներ։ Մաթեմատիկական լեզուն սկսնակների համար կարող է դժվար հասկանալի լինել, քանի որ նույնիսկ սովորական տերմիններն ինչպիսիք կամ եւ միակ, ունեն ավելի ճշգրիտ իմաստ, քան ամենօրյա խոսքում եւ այլ բաց եւ դաշտ տերմինները վերաբերում են հատուկ մաթեմատիկական գաղափարների։ Մաթեմատիկական լեզուն ներառում է նաեւ շատ տերմիններ, ինչպիսիք հոմոմորֆիզմն ու ինտեգրալը, որոնք մաթեմատիկայից դուրս իմաստ չունեն։ Մաթեմատիկան ավելի ճշգրտություն է պահանջում, քան ամենօրյա խոսքը։ Այդ է պատճառը, որ մաթեմատիկան հատուկ նշագրում եւ տեխնիկական բառապաշար ունի։ Մաթեմատիկոսները լեզվի ճշգրտությանն ու տրամաբանությանը վորաբերում են որպես "խստության". Մաթեմատիկական ապացույցը հիմնականում խստության հարց է։ Մաթեմատիկոսները ցանկանում են, որ իրենց թեորեմները հետեւեն աքսիոմներից համակարգված փաստարկների միջոցով։ Սպասվելիք խստության մակարդակը մաթեմատիկայում ժամանակի ընթացքում փոփոխվել է։ Հույները մանրամասն փաստարկներ էին պահանջում, սակայն Իսահակ Նյուտոնի ժամանակ կիրառվող մեթոդներն ավելի թույլ էին։ Նյուտոնի կողմից օգտագործվող սահմանումներում ծառացած խնդիրները 19-րդ դարում հանգեցրին մանրակրկիտ ուսումնասիրության եւ ֆորմալ ապացույցի վերափոխման։ Մաթեմատիկայի մի քանի ընդհանուր սխալների պատճառը խստության հասկացության սխալ ընկալումն է։ Այսօր մաթեմատիկոսները շարունակում են վիճել կոմպյուտերային ապացույցների վերաբերյալ։ Քանի որ խոշոր հաշվարկները դժվար է ստուգել, այդպիսի ապացույցները դժվար է ստուգել, այդպիսի ապացույցները չեն կարող խիստ լինել։ Աքսիոմի ավանդական իմաստն էր՝ «ինքնին ակնհայտ ճշմարտություն», բայց այն խնդրահարույց է։ Ֆորմալ մակարդակում աքսիոմը պարզապես սիմվոլների տող է, որը ներքին իմաստ ունի միայն աքսիոմատիկ համակարգից դուրս բերվող բոլոր բանաձեւերի համատեքստում։ Հիլբերտի ծրագիրը նպատակ էր դրել մաթեմատիկան ամբողջությամբ դնել աքսիոմատիկ բազիսի վրա, սակայն Գյոդելի ոչ լրիվության թեորեմի համաձայն, յուրաքանչյուր (բավականաչափ հզոր) աքսիոմատիկ համակարգ անլուծելի բանաձեւեր; ուստի մաթեմատիկայի վերջնական աքսիոմատիզացումն անհնար է։ Այնուամենայնիվ մաթեմատիկան հաճախ պատկերացնում են որպես որոշակի աքսիոմատիզացմամբ բազմությունների տեսություն, այն իմաստով, որ յուրաքանչյուր մաթեմատիկական պնդում կամ ապացույց կարելի է ներկայացնել բազմությունների տեսության բանաձեւի միջոցով։ Մաթեմատիկայի բաժիններ Մաթեմատիկան լայն իմաստով կարող է բաժանվել մասերի, որոնք ուսումնասիրում են քանակը, կառուցվածքը, տարածությունը եւ փոփոխությունը (այսինքն թվաբանություն, հանրահաշիվ, երկրաչափություն, եւ մաթեմատիկական անալիզ)։ Բացի այս գլխավոր պրոբլեմների, գոյություն ունեն նաեւ ենթաուղղություններ, որ մաթեմատիկայից տանում են դեպի այլ բնագավառների՝ մաթեմատիկական տրամաբանություն, բազմությունների տեսություն (մաթեմատիկայի հիմունքներ), տարբեր գիտությունների փորձարարական մաթեմատիկա (կիրառական մաթեմատիկա), իսկ վերջերս անորոշություն մանրակրկիտ ուսումնասիրության։ Չնայած որոշ բնագավառներ կարող են կապակցված չթվալ, սակայն Լանգլանդս ծրագիրը գտել է նախկինում կապ չունեցող թվացող բաժինների, ինչպիսիք Գալուայի խմբեր, Ռիմանի մակերեւույթի եւ թվերի տեսություն բաժինների միջեւ կապեր է հայտնաբերել։ Հիմունքներ եւ փիլիսոփայություն Մաթեմատիկայի հիմունքները հստակեցնելու համար մշակվել են մաթեմատիկական տրամաբանություն եւ բազմությունների տեսություն ճյուղերը։ Մաթեմատիկական տրամաբանությունը ներառում է տրամաբանության մաթեմատիկական ուսումնասիրությունը եւ ձեւական տրամաբանության կիրառումը մաթեմատիկայի այլ բնագավառներում; բազմությունների տեսությունը մաթեմատիկայի ճյուղ է, որ բազմություններ կամ օբյեկտների հավաքածուներ է ուսումնասիրում։ Կատեգորիաների տեսությունը, որ աբստրակտ մոտեցմամբ զբաղվում է մաթեմատիկական կառուցվածքներով եւ դրանց միջեւ եղած կապերով, դեռեւս զարգացման փուլում է։ «Հիմունքների ճգնաժամը» արտահայտությունը նկարագրում է մոտավորապես 1900–1930 թվականներին տեղի ունեցած մաթեմատիկայի խիստ հիմքերի փնտրտուկը։ Մաթեմատիկայի հիմունքների վերաբերյալ որոշ անհամաձայնություններ շարունակում են մնալ նաեւ այսօր։ Հիմունքների ճգնաժամը ժամանակին առաջացել է մի շարք հակասությունների պատճառով, ներառյալ Կանտորի տեսության եւ Բրաուեր-Հիլբերտի հակասությունները։ Մաթեմատիկական տրամաբանությունը մաթեմատիկան դնում է խիստ աքսիոմատիկ շրջանակում եւ ուսումնասիրում հետեւանքները։ Այն Գյոդելի ոչ լրիվության թեորեմի միջավայրն է, որը (ոչ ֆորմալ) ենթադրում է, որ ցանկացած արդյունավետ ֆորմալ համակարգ, որում հիմնական թվաբանությունն առկա է, եթե ճիշտ են (այսինքն, բոլոր թեորեմները, որ կարելի է ապացուցել, ճիշտ են), անպայման լրիվ չեն (այսինքն, կան ճիշտ թեորեմներ, որոնք հնարավոր չի ապացուցել այդ համակարգում)։ Գյոդելը ցույց է տվել, որ ինչպիսին էլ լինի որպես հիմք վերցրած թվային-տեսական աքսիոմաների հավաքածուն, կարելի է կառուցել ճիշտ թվային-տեսական փաստերի ֆորմալ պնդում, որը հնարավոր չի դուրս բերել տրված աքսիոմներից։ Հետեւաբար, ոչ մի ֆորմալ համակարգ չի կարող լիովին աքսիոմատիզացնել թվերի տեսությունը։ Ժամանակակից տրամաբանությունը բաղկացած է հաշվարկելիության տեսություն, մոդելների տեսություն, ապացույցների տեսություն կատեգորիաների տեսություն բաժիններից։ Տեսական ինֆորմատիկան ներառում է հաշվարկելիության տեսությունը, բարդությունների տեսությունը, եւ ինֆորմացիոն տեսությունը։ Հաշվարկելիության տեսությունը ուսումնասիրում է կոմպյուտերների տարբեր տեսական մոդելների, այդ թվում ամենահայտնի մոդելի՝ Թյուրինգի մեքենաների սահմանափակումները։ Բարդությունների տեսությունը ուսումնասիրում է կոմպյուտերի վրա խնդիրների լուծման ծախսատարությունը, որոշ պրոբլեմների լուծումն այնքան ժամանակ եւ հիշողություն են պահանջում, որ իրականում նրանց լուծումը կարող է անիրականալի լինել։ Այդպիսի պրոբլեմներից ամենահայտնին "P = NP հատընտիրի պրոբլեմն" է Հազարամյակի մրցանակային խնդիրների ցանկից։ Ի վերջո, Ինֆորմացիոն տեսությունը գործ ունի տվյալների քանակի հետ, որը կարող է պահվել տվյալ կրիչի վրա, եւ հետեւաբար գործ ունի տվյալների սեղմում եւ էնտրոպիա հասկացությունների հետ։ {|style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin:auto" cellspacing="15" ||| || || |- |Մաթեմատիկական տրամաբանություն || Բազմությունների տեսություն || Կատեգորիաների տեսություն || Ալգորիթմների տեսություն |} Մաքուր մաթեմատիկա Քանակ Քանակի ուսումնասիրությունը սկսվում է թվերով, սկզբում ծանոթություն բնական թվերի եւ ամբողջ թվերի եւ դրանց նկատմամբ գործողությունների, որոնք նկարագրվում են թվաբանությունում։ Ամբողջ թվերի ավելի խորը հատկանիշներն ուսումնասիրվում են թվերի տեսության մեջ, որից հայտնի արդյունք կարելի է նշել Ֆերմայի մեծ թեորեմը։երկվորյակների հիպոթեզը եւ Գոլդբախի հիպոթեզը երկու չլուծված խնդիրներ են թվերի տեսությունում։ Թվային համակարգի զարգացմանը զուգահեռ թվերը ճանաչվեցին որպես ռացիոնալ թվերի ենթաբազմություն ("Կոտորակներ")։ Դրանք, իրենց հերթին, ընդգրկված են իրական թվերի մեջ, որոնք օգտագործվում են անընդհատ մեծություններ ներկայացնելու համար։ Իրական թվերը ընդհանրացվել են կոմպլեքս թվերի։ Սրանք թվերի հիերարխիայի առաջին քայլերն են, որոնք շարունակում են ներառել քվատերնիոններ եւ օկտոնիոններ։ Բնական թվերի դիտարկումը նույնպես հանգեցնում է տրանսֆինիտ թվերի, որոնք ձեւավորում են «անսահմանություն» հասկացությունը։ Համաձայն հանրահաշվի հիմնական թեորեմի մեկ անհայտով կոմպլեքս գործակիցներով հավասարումների բոլոր լուծումները կոմպլեքս թվեր են, անկախ աստիճանից։ Ուսումնասիրության մեկ այլ բնագավառ բազմությունների չափն է, որը նկարագրվում է կարդինալ թվով։ Սրանց մեջ են մտնում ալեֆ թվերը, որոնք հնարավորություն են տալիս անվերջ մեծ բազմությունների չափերի իմաստալից համեմատություն։ {|style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin:auto" cellspacing="20" | || || || || |- |Բնական թվեր|| Ամբողջ թվեր || Ռացիոնալ թվեր || Իրական թվեր || Կոմպլեքս թվեր |} Կառուցվածք Շատ մաթեմատիկական օբյեկտներ, ինչպիսիք թվերի եւ ֆունկցիաների բազմություններն են, որպես գործողությունների կամ բազմության վրա սահմանված հարաբերությունների արդյունք ներքին կառուցվածք են դրսեւորում։ Այնուհետ մաթեմատիկան ուսումնասիրում է այդ բազմությունների հատկությունները, որոնք կարող են արտահայտվել այդ կառուցվածքի տերմիններով; օրինակ, թվերի տեսությունը ուսումնասիրում է ամբողջ թվերի բազմության այն հատկությունները, որ կարող են արտահայտվել թվաբանական գործողություններով։ Ավելին, հաճախ է պատահում, որ տարբեր այդպիսի կառուցվածք ունեցող բազմություններ նմանատիպ հատկություններ են դրսեւորում, որը հնարավորություն է ստեղծում աբստրակցիայի հաջորդ քայլում կառուցվածքների դասի համար աքսիոմներ ամրագրել եւ այնուհետ ուսումնասիրել այդ աքսիոմներին բավարարող կառուցվածքների ողջ դասը։ Այսպիսով կարելի է ուսումնասիրել խմբեր, օղակներ, դաշտեր եւ այլ աբստրակտ համակարգեր; այսպիսի համատեղ ուսումնասիրությունները (հանրահաշվական գործողություններով սահմանված կառուցվածքների համար) կազմում են աբստրակտ հանրահաշվի տիրույթը։ Իր լայն ընդհանրությամբ աբստրակտ հանրահաշիվը հաճախ կարող է կիրառվել առերեւույթ կապ չունեցող խնդիրների նկատմամբ; քանոնի եւ կարկինի օգնությամբ կառուցողական հնագույն խնդիրների մեծ մասը վերջնականապես լուծում ստացան օգտվելով Գալուայի թեորեմից, որը ներառում է դաշտերի տեսությունը եւ խմբերի տեսությունը։ Հանրահաշվի տեսության մեկ այլ օրինակ է գծային հանրահաշիվը, որը վեկտորական տարածության ընդհանուր ուսումնասիրությունն է։ Վեկտորական տարածության տարրերը կոչվում են վեկտորներ, որոնք ունեն քանակ եւ ուղղություն եւ կարող են օգտագործվել տարածության մեջ կետերի միջեւ հարաբերությունները մոդելավորելու համար։ Սա մի օրինակ է նախնական ոչ կապակցված բնագավառներ՝ երկրաչափությունը եւ հանրահաշիվը, ժամանակակից մաթեմատիկայում խիստ փոխկապակցված են։ Կոմբինատորիկան ուսումնասիրում է տվյալ կառուցվածքին համապատասխան օբյեկտների քանակի թվարկման ուղիները։ {|style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin:auto" cellspacing="15" | || || || || || |- |Կոմբինատորիկա || Թվերի տեսություն || Խմբերի տեսություն || Գրաֆների տեսություն || Կարգավորման տեսություն || Հանրահաշիվ |} Տարածություն Տիեզերքի ուսումնասիրությունը սկսվում է երկրաչափությունից – մասնավորապես Էվկլիդեսյան երկրաչափությունից, որը միավորում է տարածությունն ու թվերը եւ ներառում է հայտնի Պյութագորասի թեորեմը։ Եռանկյունաչափությունը մաթեմատիկայի ճյուղ է, որը եռանկյունաչափական ֆունկցիաների միջոցով ուսումնասիրում է եռանկյան կողմերի եւ անկյունների հարաբերությունները։ Տարածության ժամանակակից ուսումնասիրություններն ընդհանրացնում են այս գաղափարները ներառելու բարձր-չափանի երկրաչափությունը՝ ոչ-Էվկլիդեսյան երկրաչափություն եւ տոպոլոգիա։ Քանակը եւ տարածությունը դեր ունեն անալիտիկ երկրաչափության, դիֆերենցիալ երկրաչափության եւ հանրահաշվական երկրաչափությունում։ Ուռուցիկ երկրաչափություն|Ուռուցիկ եւ դիսկրետ երկրաչափությունը մշակվել են թվերի երկրաչափության եւ ֆունկցիոնալ անալիզի խնդիրները լուծելու համար, սակայն այժմ դիտարկվում են օպտիմիզացիայի եւ ինֆորմատիկայի կիրառություններում։ Դիֆերենցիալ երկրաչափության մեջ ուսումնասիրում է շերտավորում հասկացողություն եւ բազմաձեւությունների հաշիվ, մասնավորապես, վեկտորային եւ տենզորային հաշիվ։ Հանրահաշվական երկրաչափությունում երկրաչափական օբյեկտները ներկայացվում են որպես բազմանդամային հավասարումների լուծումների բազմություն, որտեղ զուգակցում են քանակի եւ տարածության հասկացությունները, եւ միաժամանակ տոպոլոգիական խմբերի ուսումնասիրությունը, որոնք միավորում են կառուցվածքն ու տարածությունը։ Լի խմբերը օգտագործվում են ուսումնասիրելու տարածությունը, կառուցվածքը եւ փոփոխությունները։ Տոպոլոգիան իր բոլոր բազմաթիվ դրսեւորումներով 20-րդ դարի մաթեմատիկայում ամենամեծ աճն է ունեցել, այն ներառում է ընդհանուր տոպոլոգիան, բազմությունների ընդհանուր տոպոլոգիան, հանրահաշվական տոպոլոգիան եւ դիֆերենցիալ տոպոլոգիան։ Մասնավորապես, ժամանակակից տոպոլոգիայի օրինակներ են՝ մետրիկական տեսություն, բազմությունների աքսիոմատիկ տեսություն, Հոմոտոպիա եւ Մորսի տեսություն։ Տոպոլոգիան նաեւ ներառում է այժմ լուծված Պուանկարեի հիպոթեզը եւ դեռեւս չլուծված Հոջի հիպոթեզը։ Երկրաչափության եւ տոպոլոգիայի այլ արդյունքներ, ներառյալ չորս գույների թեորեմը եւ Կեպլերի հիպոթեզը, ապացուցվել են միայն կոմպյուտերի օգնությամբ։ {|style="border:1px solid #ddd; text-align:center; margin:auto" cellspacing="15" | || || || || || |- |Երկրաչափություն || Եռանկյունաչափություն || Դիֆերենցիալ երկրաչափություն || Տոպոլոգիա || Ֆրակտալ երկրաչափություն || Չափերի տեսություն |} Փոփոխություն Փոփոխությունների ըմբռնումն ու նկարագրությունը Understanding and describing change is a common theme in the բնական գիտությունների ընդհանուր թեման է, իսկ մաթեմատիկական անալիզը մշակվել է դրանք ուսումնասիրելու համար որպես հզոր գործիք։ Ֆունկցիան այստեղ առաջացել է որպես քանակի փոփոխության կենտրոնական հասկացություն։ Իրական թվերի եւ իրական փոփոխականների ֆունկցիաների խորը ուսումնասիրությունը հայտնի է որպես իրական անալիզ, իսկ կոմպլեքս թվերի դաշտինը՝ համապատասխանաբար, որպես կոմպլեքս անալիզ։ Ֆունկցիոնալ անալիզը կենտրոնանում է (հիմնականում անվերջ-չափանի) ֆունկցիաների տարածության վրա։ Ֆունկցիոնալ անալիզի բազմաթիվ կիրառություններից է քվանտային մեխանիկան։ Բազմաթիվ պրոբլեմներ կապված են քանակի եւ դրա փոփոխության արագությամբ եւ դրանք ուսումնասիրվում են որպես դիֆերենցիալ հավասարումներ։ Բնության բազմաթիվ երեւույթներ կարող են ներկայացվել դինամիկ համակարգերի, քաոսային տեսության միջոցով, որը թույլ է տալիս ճշգրիտ որոշել, որ այս համակարգերից շատերը ցուցաբերում են դեռեւս անկանխատեսելի դետերմինացված վարքագիծ։ Կիրառական մաթեմատիկա Կիրառական մաթեմատիկան վերաբերում է գիտության, ճարտարագիտության, բիզնեսի եւ արդյունաբերության մեջ սովորաբար օգտագործվող մաթեմատիկական մեթոդներին։ Այսպիսով, "կիրառական մաթեմատիկան" մասնագիտացված գիտելիքներով մաթեմատիկական գիտություն է։ Կիրառական մաթեմատիկա տերմինը նաեւ նկարագրում է մասնագիտական ուղղվածությունը, որտեղ մաթեմատիկոսներն աշխատում են պրակտիկ պրոբլեմների վրա, որպես պրակտիկ պրոբլեմների վրա կենտրոնացած մասնագիտություն կիրառական մաթեմատիկան զբաղվում է գիտության, ճարտարագիտության եւ մաթեմատիկական պրակտիկայի տարբեր ճյուղերի "մաթեմատիկական մոդելների ձեւակերպմամբ, ուսումնասիրությամբ եւ օգտագործմամբ։ Անցյալում պրակտիկ կիրառություններն են նպաստել մաթեմատիկական տեսությունների զարգացմանը, որոնք հետագայում դառնում էին մաքուր մաթեմատիկայի ուսումնասիրության առարկա, որտեղ մաթեմատիկան զարգանում է հիմնականում իր համար։ Այսպիսով կիրառական մաթեմատիկան կենսականորեն կապված է մաքուր մաթեմատիկայի հետազոտությունների հետ։ Վիճակագրություն եւ որոշումների կայացման այլ գիտություններ Կիրառական մաթեմատիկան նշանակալիորեն հատվում է վիճակագրության ուղղության, հատկապես հավանականությունների տեսության, հետ, որի տեսությունը մաթեմատիկորեն ձեւակերպված է։ Վիճակագրողները (աշխատելով որպես հետազոտական նախագծի հատված) պատահական ընտրության եւ պատահական փորձերի մշակման հետ "ստեղծում են տվյալներ, որ իմաստ ունեն"; վիճակագրական ընտրության կամ փորձի մշակումը որոշում է տվյալների վերլուծությունը (մինչ տվյալները հասանելի լինելը)։ Փորձարկումների եւ օրինակների տվյալները վերանայելիս կամ դիտարկումների տվյալները վերլուծելիս, վիճակագիրները, օգտագործելով վիճակագրական մոդելավորումը եւ հետեւությունների տեսությունը, մոդելի ընտրությամբ եւ գնահատմամբ, "տվյալներին իմաստ են տալիս"։ Վիճակագրությունը ավելի շուտ առանձին ուղղություն է, քան կիրառական մաթեմատիկայի ճյուղ։ Հետազոտող ֆիզիկոսների ու ինֆորմատիկայով զբաղվող գիտնականների նման հետազոտող վիճակագիրները մաթեմատիկոս գիտնականներ են։ Շատ վիճակագիրներ ունեն մաթեմատիկայի աստիճաններ եւ որոշ վիճակագիրներ նաեւ մաթեմատիկոսներ են։ Հաշվողական մաթեմատիկա Հաշվողական մաթեմատիկան մաթեմատիկական պրոբլեմների լուծման համար առաջարկում եւ ուսումնասիրում է այնպիսի մեթոդներ, որոնք սովորաբար չափազանց մեծ են մարդկային թվային ունակության համար։ Թվային անալիզը ուսումնասիրում է մաթեմատիկական անալիզի պրոբլեմները օգտագործելով ֆունկցիոնալ անալիզ եւ մոտարկումների տեսություն; թվային անալիզը ներառում է մոտարկումների ուսումնասիրությունը եւ լայն իմաստով դիսկրետիզացումը, հատուկ ուշադրություն դարձնելով մոտարկման սխալների վրա։ Թվային անալիզը եւ ավելի լայն գիտական հաշվարկները ուսումնասիրում են նաեւ մաթեմատիկական գիտության ոչ անալիտիկ թեմաները, հատկապես ալգորիթմական մատրիցային եւ գրաֆների տեսությունը։ Մաթեմատիկական մրցանակներ Մաթեմատիկայի ամենահեղինակավոր մրցանակը Ֆիլդսյան մրցանակն է, որ հիմնադրվել է 1936 թվականին եւ տրվում է չորս տարին մեկ (բացի II համաշխարհային պատերազմի տարիներին) ամենաշատը չորս անհատի։ Ֆիելդսյան մեդալը հաճախ դիտարկվում է Նոբելյան մրցանակի մաթեմատիկական էկվիվալենտ։ Մաթեմատիկայի Վոլֆի մրցանակը, հիմնված 1978 թվականին, ճանաչում է ձեռքբերումները կենդանության օրոք, եւ մեկ այլ միջազգային մրցանակ՝ Աբելի մրցանակը հիմնվել է 2003 թվականին։ Չերնի մրցանակը հիմնվել է 2010 թվականին կենդանության օրոք հաջողությունները ճանաչելու համար։ Այս մրցանակները տրվում են կոնկրետ նորարարական աշխատանքի կամ կոնկրետ բնագավառում չլուծված հայտնի խնդրի լուծման համար։ 23 հայտնի բաց պրոբլեմների ցանկը, որ կոչվում է «Հիլբերտի պրոբլեմներ», կազմվել է 1900 թվականին գերմանացի մաթեմատիկոս Դավիդ Հիլբերտի կողմից։ Այս ցուցակը մաթեմատիկոսների շրջանում մեծ հեղինակություն է վայելում եւ դրանցից այժմ արդեն լուծված են։ 2000 թվականին հրապարակվել է յոթ կարեւորագույն պրոբլեմների՝ «Հազարամյակի մրցանակային խնդիրներ»" նոր ցուցակը։ Յուրաքանչյուր պրոբլեմի լուծման համար նախատեսված է 1 միլիոն դոլարի մրցանակ, որոնցից միայն մեկն է (Ռիմանի հիպոթեզը) կրկնվում Հիլբերտի պրոբլեմների մեջ։ Տես նաեւ Մաթեմատիկայի պատմությունը Մաթեմատիկայի փիլիսոփայություն Մաթեմատիկական թեմաների ցանկ Մաթեմատիկա եւ արվեստ Տարրական մաթեմատիկա Մաթեմատիկայի ազգային թանգարան Մաթեմատիկայի եւ ֆիզիկայի կապը Գիտություն, Տեխնիկա, Ճարտարագիտություն եւ Մաթեմատիկա Նշումներ Ծանոթագրություններ Հիմնական թեմատիկ հոդվածներ