source: fineweb

text: Գյումրի եւ Վանաձոր քաղաքներում ընտրությունների թվերը պետք է ժողովուրդը «նկարի»Օգոստոս 24, 2016 14:37 Սերժ Սարգսյանի թիմին տապալել այնպես, ինչպես իրենք են մեզ տապալում ընտրություններից հետո Կամք, կորով եւ համբերություն եմ մաղթում ԻտալիայինՕգոստոս 24, 2016 14:21 Կիսում եմ զոհերի ու անհայտ կորածների ընտանիքների վիշտը։ ՀԱԿ–ը Ազատության հրապարակում հանրահավաք կանցկացնի Վաղը՝ մայիսի 8-ին, Ազատության հրապարակում տեղի կունենա Հայ ազգային կոնգրեսի հանրահավաքը։ Հիշեցնենք, որ նախորդ հանրահավաքին ՀԱԿ համակարգող Լեւոն Զուրաբյանը հայտարարել էր. «Այդ օրը մենք կամփոփենք ընտրությունների արդյունքները եւ կորոշենք մեր հետագա անելիքները: Մայիս 8-ի հանրահավաքին կգա 2 անգամ ավելի մարդ, քան եկել է այսօր»։


Հ.Սասունյան. Սփյուռքը ներկայացված կլինի Հայաստանի Սենատում | 1in.am Հ.Սասունյան. Սփյուռքը ներկայացված կլինի Հայաստանի Սենատում Սույն թվականի հունվարի 30-ին Լոս Անջելեսում Հայաստանի սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանի արած հայտարարության համաձայն` Հայաստանի Հանրապետությունը մտադիր է Սահմանադրության մեջ փոփոխություններ կատարել, մի նոր օրենսդրական վերին պալատ` Սենատ ստեղծելու համար, որն իր մեջ ընդգրկելու է Սփյուռքի ներկայացուցիչներին: Այս լուրը կայծակի արագությամբ տարածվեց ամբողջ Հայկական աշխարհում, իսկ արձագանքը միանշանակ չէր: Իշխանամետ շրջանակները մեծ ոգեւորությամբ ողջունեցին այս առաջարկը, մինչդեռ ընդդիմադիրները խստորեն քննադատեցին: Ըստ իս, թե’ գովասանքը, եւ թե’ քննադատությունը վաղաժամ էին, քանի որ Նախարարի հայտարարությունը միայն որոշ մանրամասներ էր պարունակում առաջարկվող Սենատի մասին: Հետաքրքիր է, որ չնայած նախագահ Սարգսյանի` Սենատ ստեղծելու մտադրության մասին նախարար Հակոբյանի հայտարարությանը, Նախագահի մամուլի խոսնակ Արմեն Արզումանյանը նախազգուշացրեց, որ սա բազմաթիվ առաջարկներից մեկն է, եւ որը լուրջ քննարկման կարիք ունի: Նա հավելեց, որ Սահմանադրության փոփոխությունը բարդ եւ երկարատեւ ընթացակարգ է: Մեկ շաբաթ անց, Ազգային ժողովի նախագահ Հովիկ Աբրահամյանն էլ ավելի նսեմացրեց Սփյուռքի նախարարի հայտարարությունը, նշելով, որ այն չի քննարկվի մինչեւ հաջորդ տարվա խորհրդարանական ընտրությունների ավարտը` կապված օրենսդիր մարմնի հագեցած օրակարգի հետ: Այս նախնական փուլում կարելի է միայն հարցեր տալ` ելնելով Սփյուռքի նախարարի պնդումներից, որ նախքան առաջարկվող Սենատի կառուցվածքի եւ պարտավորությունների վերաբերյալ որեւէ որոշում կայացնելը, լայն խորհրդակցություններ են ծավալվելու Հայաստանում եւ Սփյուռքում: Ահա մի շարք հարցեր, որոնք պետք է հաշվի առնվեն անհատների, կազմակերպությունների եւ կառավարության պաշտոնյաների կողմից, նախքան ՀՀ Սահմանադրության մեջ փոփոխություններ կատարելն ու Սենատ ստեղծելը. • Արդյո՞ք Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները գոհ կլինեն իրենց օրենսդիր մարմնում Սփյուռքի հայերի ներկայությունից, թե՞ կդիտեն որպես օտարերկրյա քաղաքացիներ, չնայած նրանց հայ լինելուն, որոնք միջամտում են իրենց ներքին գործերին: • Արդյո՞ք Հայաստանի կառավարության կողմից Սփյուռքի ընտրված ներկայացուցիչների ընդգրկումը Սենատում չի դիտվի որպես Սփյուռքի վրա Հայաստանի իշխանությունների անհարկի ազդեցության փորձ: • Ինչո՞ւ չի կարելի Սփյուռքի հայերին ընդգրկվել գոյություն ունեցող Խորհրդարանում` Սենատ ստեղծելու փոխարեն: • Ինչպիսի՞ն կլինի Սենատի օրենսդրական լիազորությունը, եւ այն ինչո՞վ կտարբերվի գործող Խորհրդարանից: • Քանի որ հայերի մեծամասնությունը բնակվում է Հայաստանի սահմաններից դուրս, արդյո՞ք առաջարկվող Սենատը բաղկացած կլինի ավելի շատ Սփյուռքի ներկայացուցիչներից, քան հայաստանցիներից: • Ինչպե՞ս են ընտրվելու սենատորները: Արդյո՞ք նրանք ընտրվելու են հասարակության, թե՞ նշանակվելու են Կառավարության կամ խոշոր կազմակերպությունների կողմից: Եթե՞ նրանք ընտրվելու են, ապա ինչպիսի՞ն է լինելու ընտրողների եւ թեկնածուների ընտրական արարողակարգը, ո՞վ է սահմանելու չափանիշները, եւ ո՞վ է կազմակերպելու ընտրությունները: • Այն դեպքում, երբ որոշվի, որ սենատորները պետք է ընտրվեն, ի՞նչ քայլեր պետք է ձեռնարկվեն ազատ եւ արդար ընտրությունների անցկացումն ապահովելու համար: • Արդյո՞ք կարող են Սփյուռքի սենատորները պահպանել իրենց ներկա քաղաքացիությունը, ընդունել երկքաղաքացիություն, թե՞ ստիպված են հրաժարվել օտարերկրյա քաղաքացիությունից: • Արդյո՞ք Սփյուռքի անդամները պարտավոր են տեղափոխվել Հայաստան` մշտական նստաշրջաններին մասնակցելու համար, թե՞ նրանք պետք է Հայաստան գան կարճ ժամանակահատվածների համար` մասնակցելու միայն համահայկական հարցերին նվիրված ժողովներին: • Կա՞ն արդյոք ծրագրեր` համեմատական ուսումնասիրություն կատարելու օտար երկրների օրենսդիր մարմինների մեջ այլ ժողովուրդների սփյուռքների ներկայացուցիչների մասնակցության մասին: • Արդյո՞ք Սփյուռքի անկախությունն ու Հայաստանի ինքնիշխանությունը պահպանելու համար ավելի նպատակահարմար չէր լինի ստեղծել Սփյուռքի առանձին կառույց, ինչպես ես առաջարկել էի անցյալ տարվա նոյեմբերին, Հարավային Կալիֆորնիայում կայացած համաժողովի ժամանակ: Ամբողջ աշխարհի հայկական համայնքները կընտրեին իրենց ներկայացուցիչներին համահայկական կառույցում, որն էլ հետագայում պատվիրակներ կընտրեր իր շարքերից` Հայաստանի օրենսդիր մարմնի աշխատանքներին մասնակցելու համար: • Արդյո՞ք զուտ պատահականություն էր, որ ՀՅԴ առաջնորդները Սենատ ստեղծելու գաղափարը, որը պետք է ընդգրկի Սփյուռքի ներկայացուցիչներին, հրապարակայնորեն քննարկեցին Սփյուռքի նախարարի վերջին հայտարարությունից շատ ավելի վաղ: Հետաքրքիր է, որ ՀՅԴ-ն անմիջապես իր աջակցությունը հայտնեց այս նախաձեռնությանը, մինչդեռ «Ժառանգություն» կուսակցությունը դեմ արտահայտվեց դրան, իսկ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի գլխավորած Հայ ազգային կոնգրեսը սույն առաջարկն անվանեց «անհեթեթություն»: Ուրախ ենք, որ Հայաստանի կառավարությունը վերջիվերջո ընդունեց, որ անհրաժեշտ է Սփյուռքի հայերին ընդգրկել համահայկական որոշումներ կայացնելու գործընթացներում եւ կառույցներում: Սակայն, նախքան վճիռ կայացնելը, խելամիտ կլինի սպասել եւ տեսնել, թե Հայաստանի ղեկավարները կոնկրետ ինչ մտադրություն ունեն` Սփյուռքի ներկայացուցչությունն առաջարկելով նոր Սենատում: Վերջնական որոշումը պետք է բացառապես հիմնված լինի այն բանի վրա, թե արդյոք այս կամ որեւէ այլ միջոցառում բխում է հայերի շահերից, ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Սփյուռքում:


* Դրանից հետո հեռախոսը դրեք անձեռոցիկի վրա, եթե այն թրջվի, ապա կրկնեք նախորդ գործողությունը:


Փաստաթղթեր ՀՀ նախագահի հրամանագրերը Հայաստանի Հանրապետության նախագահի 2002 թվականի մարտի 16-ի ՆՀ-1063 հրամանագրում փոփոխություն կատարելու մասին Ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 85-րդ եւ 116-րդ հոդվածներով՝ ո ր ո շ ու մ ե մ. 1. Ուժը կորցրած ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի 2002 թվականի մարտի 16-ի «Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կառուցվածքը սահմանելու մասին» ՆՀ-1063 հրամանագրի I բաժինը: 2. Uույն հրամանագիրն ուժի մեջ է մտնում 2008 թվականի հուլիսի 1-ից: ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆ 2008թ. Հունիսի 21 Երեւան


Ուղեգիծ Archives - Page 11 of 39 - Artsakh Times Գլխավոր / Ուղեգիծ (էջ 11) Ցույցերի քառօրյան հանգուցալուծվեց նոր օրակարգով Հունիսի 5, 2018 Ուղեգիծ 0 Մայրաքաղաքում տիրող իրավիճակն ամենժամյա զարգացումներ ուներ: Կեսօրին արդեն շարժումը նոր օրակարգ ձեւավորեց՝ ստեղծելով «Հանրային խորհուրդ,, որը պիտի ապահովի իշխանություն-հասարակություն օպերատիվ կապը: Հանրային խորհրդը ստանձնել է նաեւ խորհրդարանական քննիչ հանձնաժողովի աշխատանքների վերահսկողության առաքելություն: Երկրում ստեղծված իրավիճակը խորհրդարանի արտահերթ նիստում Հունիսի 4, 2018 Ուղեգիծ 0 Արցախի խորհրդարանականները Ազգային ժողովի արտահերթ նիստում անդրադարձել են վերջին օրերին մայրաքաղաք Ստեփանակերտում տեղի ունեցող իրադարձություններին, դրանց նախադրյալներին ու հնարավոր հետեւանքներին։ Այս օրերին Արցախի խորհրադարանը անմասն չէր, պատգամավորները մասնակցել են տարբեր քննարկումների, հանդիպել ցուցարարների հետ։ Ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ պատգամավորները հանդես են եկել ելույթներով, մեծամասամբ ինքնաքննադատական հնչերանգներով։ Ստեփանակերտյան հավաքների 4 րդ օրը Ներքաղաքային անհանգիստ տրամադրություններն այսօր էլ իրենց շարունակությունն են ունեցել: Երեկ ուշ երեկոյան հանրապետության նախագահի հետ հանդիպումից հետո ցուցարարների պատվիրակությունը կեսգիշերն անց նորից վերադարձել է ազատամարտիկների փողոց, որտեղ նրանց սպասում էին մի խումբ ցուցարարներ՝ բանագնացներից լուրն առնելու եւ հետագա անելիքները հստակեցնելու համար: Պատվիրակները խոստացել են հանդիպման արդյունքները հրապարակել այսօր: Բակո Սահակյանն ընդունել է բողոքի ակցիայի մասնակիցներին Հունիսի 3, 2018 Ուղեգիծ 0 Իրական վիճակը Ստեփանակերտում Հունիսի 2, 2018 Ուղեգիծ 0 Անցած գիշեր Ստեփանակերտի կենտրոնական փողոցներից մեկում ծեծի են ենթարկվել երկու քաղաքցիների, որոնց տեղափոխել են հիվանդանոց: Դեպքի հետ կապված բողոքի ակցիա է սկսվել մայրաքաղաքի կենտրոնական փողոցներից մեկում: Այն շարունակվում է մինչեւ այժմ: Քաշաթաղի սբ.Համբարձում եկեղեցին 20 տարեկան է Հունիսի 1, 2018 Ուղեգիծ 0 Պատերազմից նոր դուրս եկած երկրի համար կենսական խնդիրների լուծումն, իհարկե կարեւոր էր, բայց հոգեւոր վերակերտման կարիքն էլ պահանջված էր։ 1996-ին Բերձորի եկեղեցու հիմնարկեքը եղավ, 2 տարի անց հոգեւոր տաճարը կանգուն էր։ Երկու տասնամյակ անց քաշաթաղցիները մեծ հանդիսավորությամբ նշանավորեցին իրենց հոգեւոր վերածնունդը։ Լիագումար նիստ խորհրդարանում Մայիսի 31, 2018 Ուղեգիծ 0 Մայիսի 31-ին Ազգային ժողովը գումարել է յոթերորդ նստաշրջանի հերթական լիագումար նիստը:Օրակարգով առաջինը Արցախի Հանրապետության Գերագույն դատարանի եւ վերաքննիչ դատարանի դատավորներ նշանակելու մասին հարցն էր:Բարձրագույն դատական խորհրդի նախագահ Գայանե Գրիգորյանը Գերագույն դատարանի դատավորի պաշտոնում Ազգային ժողովին է առաջարկել վերաքննիչ դատարանի դատավոր Հրայր Աբրահամյանի թեկնածությունը: Շնորհակալություն հայտնելով իր թեկնածությունն առաջարկելու եւ ԱԺ ... ՂՏ նոր առաջարկությունները ԱՀ պետնախարարի ասուլիսի առանցքում Վերջերս Արցախում դժգոհության ալիք էր բարձրացվել Ղարաբաղ Տելեկոմի սակագնային քաղաքականության ու սպասարկման որակի հետ կապված, ինչով պայմանավորված ԱՀ պետնախարարը բանակցություններ է վարել ներդրողի հետ, ներկայացրել ծագած խնդիրներն ու պահանջները։ Բանակցությունների արդյունքում մի շարք փոփոխություններ են սպասվում բնագավառում։ Մանրամասը տեսանյութում։ Ուժեղ՝ նաեւ բարեկամներով Մայիսի 30, 2018 Ուղեգիծ 0 Ստեփանակերտում Հանդբոլի դաշտի բացման հանդիսավոր արարողությունը <<Հայաստան>> համահայկական հիմնադրամի կողմից Արցախում հաջողությամբ իրականացված եւս մեկ նախաձեռնության նշանավորումն է։ Այն մեծ նվեր է ոչ միայն Ստեփանակերտի մարզիկներին ու մարզասերներին, այլեւ շրջակա շենքերի մանուկներին, եւ պատահական չէ, որ բացմանը մեծ թվով երեխաներ էին ներկայացել։ Խորհրդակցություն խորհրդարանում Մայիսի 30-ին ԱԺ նախագահ Աշոտ Ղուլյանը հրավիրել է աշխատանքային խորհրդակցություն՝ ԱԺ մշտական հանձնաժողովների, խմբակցությունների ղեկավարների եւ աշխատակազմի պատասխանատուների մասնակցությամբ: Էգ 11 ի 39« Առաջին...«910111213 » 2030...Վերջին » Բակո Սահակյանն այցելել է նոր կահավորված զորամաս Նախագահն ընդունել է Արման Թաթոյանին Նախագահն ընդունել է Ֆրեզնոյից ժամանած բժիշկներին Վալանս քաղաքի պատվիրակությունն Արցախում է Բակո Սահակյանն այցելել է մարտական դիրքեր Հոկտեմբերի 8, 2018 Բակո Սահակյանն ընդունել է բարերարների Նախագահն ընդունել է Արտո Թունջբոյաջյանին Նախագահը պարգեւատրել է ուսուցիչների Խորհրդակցություն՝ բերքի տոնի կազմակերպման թեմայով Հանդիպում <> համահայկական հիմնադրամի պատվիրակության հետ © Հեղինակային իրավունք 2020, Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են


source: wikipedia

text: Բուլղարերենը (български език [ˈbɤ̞lɡɐrski ɛˈzik], bulgarski / բուլգարսկի) պատկանում է Հնդեվրոպական լեզուների ընտանիքի սլավոնական լեզվախմբին։ Բուլղարերեն խոսում են աշխարհում 8-9 միլիոն մարդ։ Բուլղարերենը պետական լեզու է Բուլղարիայում եւ Եվրամիությունում։ Ըստ աշխարհի լեզուների դասակարգման՝ բուլղարերենը 86-րդն է։ Այբուբեն Տես նաեւ Պաշտոնական լեզուների ցանկ Լեզվաընտանիքների ցանկ Լեզուների ցանկեր Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ GeoNames Ethnologue Բուլղարիայի լեզուներ Սլավոնական լեզվախումբ Բուլղարերեն Չեխիայի լեզուներ Հունգարիայի լեզուներ Մոլդովայի լեզուներ Ուկրաինայի լեզուներ Սերբիայի լեզուներ Ալբանիայի լեզուներ Ռումինիայի լեզուներ


text: Հայկական խոհանոց, ունի մի շարք առանձնահատկություններ, որոնք պայմանավորված են տարբեր պատմական, աշխարհագրական, կլիմայական եւ նույնիսկ պատմա-քաղաքական գործոններով։ Հայկական լեռնաշխարհում մի ժամանակ գտնվում էր Վանի թագավորությունը։ Եվ Հայաստանում պահպանվել են այդ հնագույն պետության նյութական մշակույթի հուշարձանները։ Իսկ հայկական խոհանոցը իր վրա կրում է դեռեւս այն ժամանակների աշխարհագրա-կլիմայական եւ հասարակարգային գործոնների ազդեցությունը։ Պատմական զարգացում Հին դարերում, հատկապես Վանի թագավորության դարաշրջանում (մ.թ.ա. 9-6-րդ դարեր) Հայաստանի տարածքում ապրող բնակչությունը զբաղվում էր գյուղատնտեսությամբ, անասնապահությամբ եւ գյուղատնտեսական մթերքներից պատրաստի սննդանյութեր վերամշակելով։ Կարմիր բլուր (Թեյշեբաինի բերդի) պեղումերը անգնահատելի նյութ տվեցին հին Հայաստանում ընդունված սննդակարգերի բնույթի վերաբերյալ։ Ակադեմիկոս Մ. Գ. Թումանյանի տվյալների համաձայն երկրագործական մշակույթը այն ժամանակվա համար գտնվում էր բավականին բարձր մակարդակի վրա։ Պեղումների ժամանակ հայտնաբերվեցին ծավալուն շտեմարաններ, հացահատիկով լեցուն կարաս-կճուճներ, գարեջուր եւ քաղցրածիկ պատրաստելու եւ պահելու հատուկ անոթներ։ Այն ժամանակների բրուտագործական տեխնիկան նույնպես բավականաչափ բարձր մակարդակի վրա էր։ Պատրաստվում էին բազմազան ձեւերի եւ պարունակության կավե ամաններ ոչ միայն կենցաղային կարիքների, այլ նաեւ սննդամթերքի արտադրության համար։ Հնէաբանական հայտնագործությունները հայկական խոհանոցի մասին Պեղումների ժամանակ հայտնաբերվեց նաեւ ցորենի ձավար։ Ձավարը պատրաստում են ցորենը թեթեւ խաշելով եւ չորացնելով։ Չխաշած, բայց մանրացրած հատիկները կոչվում են կորկոտ։ Թեյշեբաինի բերդի պեղումների ժամանակ հայտնաբերած հացահատիկային մթերքների մեծ քանակությունը վկայում է այն մասին, որ մեզանից ավելի քան 2,5 հազար տարի առաջ Վանի թագավորությունում մշակում էին բարձր կուլտուրայի, մերկահատիկ ցորենի մի քանի տեսակներ։ Դրանց շարքում հատուկ տեղ էր գրավում փափուկ ցորենը, որը ներկայումս աճում է Արարատյան դաշտում։ Դատելով այդ պեղումներից Վանի թագավորության բնակչությունը մշակում էր նաեւ շատ մեծ քանակությամբ գարի։ Ըստ երեւույթին, լայնորեն տարածված էր գարեջուր պատրաստելը, ընդ որում որպես հումք օգտագործում էին ոչ միայն գարին այլ նաեւ կորեկը։ Հույն պատմաբան Քսենոֆոնը (մ.թ.ա. 5-4-րդ դարեր) Հայաստանում իր ճանապարհորդության ժամանակ տվել է տեղական բնակչության հետեւյալ նկարագիրը. «... տներում էին գտնվում այծերը, ոչխարները, կովերը եւ թռչունները իրենց ձագերով։ Այնտեղ պահվում էին ցորեն, գարի, բանջարեղեն եւ գարու գինի. խառնարաններում։ Ամանների եզրերին հավասար գինու մակերեսի վրա լողում էր գարին եւ նրանց մեջ խրած էր մեծ եւ փոքր չափերի եղեգ, բայց առանց հանգույցների։ Ով ուզում էր խմել, պետք է այդ եղեգը վերցներ բերանը եւ նրա միջոցով գինին ծծեր»։ Կարմիր բլուրի պեղումների ժամանակ հայտնաբերված կորեկի պաշարները վկայում են, որ ուրարտացիներն այն օգտագործում էին ոչ միայն գարեջուր պատարստելու համար, այլ նաեւ որպես սննդանյութ։ Վանի թագավորությունում հիմնականում մշակվում էր երկու տեսակի կորեկ. սովորական եւ եվրոպական կամ իտալական «ղոմի» տեսակի։ 1948 թ. մեծ քանակությամբ սննդի պաշարների հետ հայտնաբերվեցին նաեւ խոշոր աղացած կորեկի ալյուրից թխած հացի մնացորդներ։ Այդ հացը ձվաձեւ էր, հաստ եզրերով, մեջտեղը ծակ։ Նույն տեղում երեւան եկան կորեկի քաշովու մնացորդներ, ինչպես նաեւ չաղացած ցորենից թխած բլիթներ։ Վանի թագավորությունում լայնորեն տարածված էին մանրասերմ ձիաբակլան եւ մանրահատիկ ոսպը։ Մշակում էին նաեւ սիսեռ, ձիթաբեր խաչածաղկավոր հմդաու եւ այլ հացազգիներ։ Ձիթաբեր բույսերից մշակում էին քունջութը, որը տալիս էր բորձրորակ ձեթ։ Պեղումների ժամանակ գտնվել են ցորենի, սիսեռի եւ քունջութի տարբեր համադրություններ։ Հայաստանում քունջութ մշակվում էր նաեւ Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքների ժամանակներում։ Այսպես պատմաբան Քվինտուս Կուրցիուս Ռուֆուսը (մ.թ.ա. մոտ 54-41 թթ.) գրում է «Ալեքսանդր Մակեդոնացին արդեն անցավ Կովկասը... Մակեդոնացիք ձեթի փոխարեն մարմիններն օծում էին սեզամ բույսի հյութով, այսինքն քունջութի ձեթով, այդ հյութի մեկ չափն արժեր երկու հարյուր քառասուն դինար»։ Ուրարտացիների երկրում սկսած հնագույն ժամանակներից մեծ չափով զարգացած էր խաղողի մշակույթը։ Վանի թագավորության սեպագիր արձանագրությունները խոսում են խաղողաբուծության եւ գինեգործության բարձր զարգացման մասին։ Կարմիր բլուրի պեղումների ժամանակ հայտնաբերվեցին գինու խոշոր մառաններ։ Այստեղ էլ գտնվել են մեծ քանակությամբ կավե կարաս-կճուճներ, որոնք պարունակում էին հսկայական քանակությամբ գինի։ Պեղումների արդյունքները մեզ տալիս են խաղողի տեսակների մեծ բազմազանություն։ Խաղողի այդ տեսակները տարածված են նաեւ այժմ։ Այսպես օրինակ հայտնաբերվել են ոսկեւազ կորիզներ։ Ուրարտացիները լայնորեն գործադրում էին կարասները ծծումբով ծխահարելը։ Վանի թագավորության բնակչությունը կենդանական մթերքներից օգտագործում էր ոչխարի, տավարի, այծի, խոզի, գոմեշի եւ ընտանի թռչունների միսը։ Վանի թագավորությունում զարգացած էր նաեւ կաթնատնտեսությունը։ Կարմիր բլուրի պեղումների ժամանակ գտնվել են խնոցիներ, որոնք ապշեցուցիչ կերպով նման են ներկայումս Անդրկովկասում գործածվողներին։ Թվարկված բոլոր կերակրատեսակները այժմ էլ Հայաստանի ինչպես գյուղական, այնպես էլ քաղաքային բնակչության կողմից ամենասիրվածներն են։ Ցորենի մշակույթ Երեւանի նահանգի հայերը միշտ գործածել են զուտ ցորենի հաց։ Պասուց կամ ուտիսուց, տաք կամ սառը կերակուր գործածել են տարվա բոլոր օրերին։ Պաս օրերին հայերը գործածում են վայրի բույսերից, չոր պտուղներից պատրաստված կերակրատեսակներ. խաղող, ծիրան, հատապտուղներից՝ հոն, մասուր, պատրաստվող ապուր, սիսեռ եւ այլ պատիճավոր բանջարեղեն։ Հարթավայրային մասերի բնակչությունը հաճախ է օգտագործել մսեղեն եւ կաթնեղեն սնունդ։ Ոգելից խմիչքներ ավանդաբար քիչ են օգտագործվել։ Հաստատված է, որ գրեթե 2600 տարվա ընթացքում հայերի սնունդը հիմնականում կազմված է միեւնույն մթերքներից։ Հայերի հիմնական սննդամթերքներից մեկը լավաշ հացն է, որը թխում են թոնիրում։ Ալյուրից, գոլ ջրից, խաշից (թթխմորից) եւ աղից լավաշ պատրաստելու համար խմորը հունցում են ու դնում տաք տեղ՝ խմորման համար։ Խմորումն ավարտելուց հետո խմորը բաժանում են 300-400 գրամանոց գնդերի եւ գրտնակով բացում 3-4 մմ հաստության երկար եւ լայն թերթիկներով։ Ազգային կերակրատեսակների առանձնահատկություններ Հայկական ազգային կերակրատեսակների առանձնահատկություններից մեկն էլ նրա բարձր համեմվածությունն է եւ կծվությունը։ Որպես համեմունք գործածում են տաքդեղ, սխտոր, քեմոն եւ զանազան համեմունքային կանաչիներ։ Պետք է ենթադրել, որ հայերի սննդի այդ առանձնահատկությունը պայմանավորվում է կլիմայական պայմաններով եւ այն բազմապիսի լեռնային բուսականությամբ, որը արեւելյան խոհանոցներին, այդ թվում նաեւ հայկականին, տալիս է զանազան եթերաբեր նյութեր։ V դարի պատմագիր եւ փիլիսոփա Դավիթ Անհաղթը հիշատակում է հայերի մոտ սեւ եւ սպիտակ պղպեղ գործածելու սովորության մասին։ Պատմագիր Մաթեւոսը (IX դար) հաղորդում է դաղձ, չաման/քեմոն, սոխ, սխտոր եւ այլ բույսեր գործածելու մասին։ Հայերի սնունդի մյուս բնորոշ առանձնահատկությունն այն է, որ սննդի մեջ շատ կերակրաաղ է գործածվում։ Այս բնորոշ տրադիցիան եւս իր խոր պատմական արմատներն ունի։ Աղը մարդկանց սննդի համար կենսականորեն այնքան անհրաժեշտ ամոքանք է եղել, որ հին դարերում այն որոշ առումով նույնիսկ երկրպագում էին։ Կասկած չկա, որ հայ ժողովրդի սննդի այդ առանձնահատկությունը նույնպես սերտորեն կապված է կլիմայական պայմանների հետ։ Ձուկը հայկական խոհանոցում Սննդի մեջ շատ բարձր է գնահատվել ձուկը։ Արշակունիների դինաստիայի իշխողներից շատերը եւ նախարարները ձկան պաշար ապահովելու համար ստեղծում էին ջրամբարներ։ Այդ ջրամբարներում ըստ պատմագիր Փավստոսի բազմացվում էին առանձնապես գնահատելի տեսակների ձկներ, ինչպես օրինակ կարմրախայտ։ IX դարի պատմագիր եւ փիլիսոփա Գրիգոր Մագիստրոսը ընդգծում է լեռնային գետերի կարմրախայտի սննդային արժանիքները։ Ձուկը խաշում էին, յուղով տապակում, խորովում, լցոնում, ամոքում հատուկ համեմունքներով եւ ոսկեգույն զաֆրանով։ Հայկական աղանդերներ Որպես քաղցր կերակրատեսակ օգտագործում էին ինչպես թարմ այնպես էլ չորացրած մրգեր։ Պատմագիրները նշում են մրգերի մեծ տեսականի տանձ, խնձոր, ծիրան, սերկեւիլ, հոն, թութ, դեղձ, նուռ, խաղող, տարբեր տեսակի սալորներ, կիտրոն, նարինջ, ունապ նաեւ սեխ, ձմերուկ եւ դդում։ Ուշագրավ է, որ միրգը օգտագործում էին նաեւ մսի կամ ձկան հետ։ Ուտելի վայրի բույսեր Մեծ բազմազանություն են կազմում այն ուտելի բույսերը, որ բնակչությունն օգտագործում է թթու դնելու համար։ Դրանցից մի քանիսը աչքի են ընկնում իրենց յուրահատուկ բուրմունքով եւ համով։ Պատմական տվյալները ցույց են տալիս, որ հայ ժողովուրդը դարերի ընթացքում մշակովի բանջարեղենին ու կանաչեղենին զուգընթաց գործածել է նաեւ մեծ քանակության վայրի ուտելի բույսեր։ Վայրի ուտելի բույսերը վիտամինների հզոր տեսականի են պարունակում եւ նրանց օգտագործումը հայկական խոհանոցի մեջ ֆիզիոլոգիապես հիմնավորված է։ Ժողովրդի կողմից օգտագործվող ուտելի բույսերի տեսակների քանակը շատ մեծ է եւ կազմում է ավելի քան 300 անուն ուտելի բույսեր։ Հայ ժողովրդի երկարատեւ պատմական անցյալի ընթացքում մշակված կերակրատեսակների մեծ բազմազանությունը մեր օրերում ոչ միայն պահպանվում է կենցաղի մեջ, երբեմն ակնհայտորեն անփոփոխ բաղադրատոմսերով, այլ նաեւ հարստանում ժողովրդի տնտեսական եւ ստեղծագործական զարգացմանը զուգընթաց։ Ճաշատեսակներ Հարիսա Խրիմյան Հայրիկը իր «Պապիկ եւ Թոռնիկ» գրքի մեջ, պատմելով մի ավանդազրույց հարիսայի մասին, բացատրում է, որ բառն առաջացել է «հարեք զսա» նախադասությունից։ Հարիսայի արմատները շատ հին են. հարիսան, այլ անունով՝ քաշիկա, եղել է տոնածիսական ճաշ, պատրաստվել է մեծ կաթսաներով եւ նվիրված է աստուածներին, որպես գոհաբանության արտահայտություն։ Հարիսան բացի տոնածիսական ուտեստ լինելուց զատ նաեւ դասվել է զորաց ուտեստների դասին: Հարիսայի պատրաստման ընթացքը երկար ու դժվար է։ Ամբողջ գիշեր կաթսան դրվում էր թոնրի մեջ, հանգած կրակի անթեղների վրա, մարմանդ եփվելով, առավոտյան մատուցվելու համար։ Մշոշ Վանա հարուստ խոհանոցի բաղադրատոմս է. բառն առաջացել է մըշմոշ (ծիրան) բառի կրճատումից։ Կան տարբեր տեսակի մշոշներ, գլխավոր բաղադրիչը ոսպն է, որին միանում են դդում կամ կանաչ լոբի կամ բազուկ. սակայն դասական մշոշը պատրաստվում է ոսպով, ծիրանաչրով եւ ընկույզով։ Պահքային կերակրատեսակ է։ Տոլմա Տոլման Ուրարտական խոհանոցի բաղադրատոմս է. բառն առաջացել է «տոլի» բառից, որն նշանակում է խաղողի տերեւ։ Սկզբնական շրջանում տոլման փաթաթել են խաղողի տերեւով, հետագային նաեւ կաղամբի, սերկեւիլի, լոբու, բանջարի տերեւի մեջ, ինչպես նաեւ լցրել են միջուկը հանած բանջարեղենների մեջ։ Կան եւ՛ մսային եւ՛ պահքային բազմաթիվ տոլմաներ, որոնք յուրաքանչյուրն իր հերթին ունեն տարատեսակներ։ Պասուց տոլմայի հիմքը հանդիսանում է հատիկեղենը, առկա է նաեւ չիրը. համարվում է տոնածիսական կերակրատեսակ, պատրաստվել է գարնանամուտին՝ երկրագործական տարեսկզբին, օգտագործելով սերմացուի հատիկեղենից, որպեսզի աստվածներին հաճոյանան ընթացիկ տարվա բերքի բարեբերության խնդրանքով։ Բորակի Հայկական ճաշատեսակ, որը հիմնականում պատրաստվում է մսով եւ խմորով։ Մսով բորակի պատրաստելու համար անեկ խմորը բացում են լավաշի ձեւով, կտրատում քառակուսի կամ կլոր, վրան դնում աղացած՝ սոխով, պղպեղով, կանաչիով, աղով համեմած մսի խճողակ։ Խմորը հավաքում են այնպես, որ միսը մնա կենտրոնում, ապա եփում տավարի մսի արգանակով։ Ուտում են սխտորած մածնով, վրան ավելացնելով հալած յուղ։ Բորանի Ըստ պարսկական ավանդազրույցի Բորանի ճաշատեսակն առաջացել է Սասանյան Խոսրով արքայի դուստր՝ Բուրանդուխտի անունից. նա շատ է սիրում մածուն եւ երբ գահ է բարձրանում, իր պատվին մածնով կերակրատեսակները կոչվում են բորանի։ Հայկական ավանդական խոհանոցում կան տարատեսակ բորանիներ՝ մսային, բանջարեղենային, բանջարային եւ արմտիքային, որոնց նմանությունը՝ մածունի առկայությունն է։ Տարեհաց Հայկական Ամանորի սեղանին պարտադիր է ունենալ Տարեհաց, այլ անուններով՝ տարի, տարինհաց, կրկենե, դովլաթ, միջինքի կլոճ, տալաուզի, ուփուռնիկա, ղալաչի եւ այլն։ Տարեհացը պատրաստում են կլոր կամ ձվաձեւ. երեսին շաղ են տալիս սերմեր կամ չրեր, որոնք խորհրդանշում են ընթացիկ երկրագործական տարվա բերքի առատությունը. մեջը դնում են միջինք՝ կորիզ կամ մետաղադրամ, որը խորհրդանշում է հարստություն եւ բախտավորություն։ Կաղանդի գիշերը կտրում են տարեհացը եւ բաժանում տան անդամներին եւ կենդանիներին. ում բաժնից, որ դուրս է գալիս միջինքը, տան հաջողությունը նրանից է ակնկալվում։ Քելեկյոշ Գարնանամուտի տոնածիսական ճաշատեսակ է, Վան-Վասպուրական նահանգի խոհանոցից։ Պատրաստվում է մեծ կաթսայով եւ մատուցվում՝ խաշի նման բազմամարդ սեղանում. յուրաքանչյուրը իր ափսեի մեջ լցնում է չոր լավաշ, վրան՝ շատ խաշած ոսպ, ապա տաք չորթանը, իսկ ամենավերջում՝ սոխառածը լեռնային կանաչիների (դաղձ, ուրց, անանուխ) հետ. հարուստները սոխառածը պատրաստում էին տհալի (ղավուրմա) յուղի ու մսի հետ։ Բազրկանի Բառն հավանաբար իրանական ծագում ունի եւ նշանակել է «վաճառական»։ Մուսալեռում այն եղել է հովվի ճաշի անվանումը. կան տարբեր տեսակի բազրկանիներ. մախաղի մեջ եղել է սուրքի (Մուսալեռան հորած պանիր) կամ ձիթապտուղ. սարերում լիքն են ձիթենիներն ու ընկուզենիները, հետեւաբար մի քիչ ձիթապտուղ, մի հատ սոխ, լոլիկի մածուկ, ընկույզ եւ ձիթայուղ. ահա եւ համեղ կերակուրը հովվի։ Անուշապուր Զատիկի (Փոքր եւ Մեծ Զատիկներ) տոնին պատրաստվող քաղցր ապուր. այն տոնածիսական բնույթ է կրում. ձավարի հետ եփում են չրերը, ավելացնում ընկուզեղեն։ Բոլոր հայկական տներում էլ եփում են եւ հյուր գնալիս իրենց հետ տանում, որպես նվիրաբերում։ Կա նաեւ անուշապուրի այլ տարբերակը, որը կոչվում է մարիամապուր (Աստվածածնա անունով), որը, ի տարբերություն անուշապուրի, մեղրի փոխարեն պատրաստվում է դոշաբով։ Պանրախաշ Գյուղական պարզունակ ու առօրեական ճաշ. պատրաստվում է բոլոր հայկական շրջաններում, հետեւաբար ունի շատ տարբերակներ։ Կան սոխառածով, կամ կարմիր կծու պղպեղով, կամ սխտորով, կամ էլ ձվով պատրաստված պանրախաշ. թել պանրով կամ հորած պանրով. չոր լավաշով կամ հնացած հացով։ Պարզապես առատ ջրի մեջ եփած պանիր է, վրան լավաշ։ Թթվեպաս Ավագ հինգշաբթի օրվան հատուկ ճաշատեսակ է, պարսկահայերի խոհանոցից։ Նման թթվաշ ճաշատեսակներ տարածված է ամբողջ հայկական խոհանոցում, ի հիշատակ Հիսուս Քրիստոսի խաչելության ժամանակ, ջրի փոխարեն նրան քացախ խմեցնելու դրվագին։ Տարբեր արմտիքներով, բանջարով ու չրերով ապուր է, առանց որեւէ յուղի. մատուցվում է քացախով։ Կոլոլակ Վարկած կա, որ կոլոլակը եղել է Կիլիկյան թագավորության ամենահարգի ճաշատեսակը. բառն առաջացել է կերակուրի կլոր ձեւից. բարբառներում կան տարբեր անվանումներ.- կլուլիկ, կլորճիկ, կլուր, կլեյոր, եւ այլն....։ Կան եւ՛ մսային եւ՛ բանջարեղենային կոլոլակներ. կլոր, ձվաձեւ, երկարավուն ու մանր գնդիկներ. մատուցվում է տապակած, խաշած, խորոված, ապուրների մեջ կամ մածուն-սխտորով։ Մեղրով պյորեկ Զեյթունցիներին հատուկ քաղցրեղեն, պատրաստված՝ հատկապես յայլաներում, ուր առատ է եղել անարատ յուղը։ Սարերից հավաքել են ընկույզը, մանրացրել ու խառնել մեղրի հետ. սաճի վրա թխել են լավաշը. լավաշի մեջ լցոնել միջուկը, ապա տապակել յուղով։ Հիշեցնում է փախլավայի համը։ Արիշտայով կաթնապուր կամ Համբարձման ապուր Տոնածիսական կերակրատեսակ է, պատրաստվում է Քրիստոսի Համբարձման տոնին. այս առիթով կազմակերպում են ընտանեկան դաշտագնացություն, բացօթյա կերուխում, տոնական երգ ու պար եւ խաղեր ու մրցույթներ։ Հատկանշական է, որ կաթնապուրը ճաշակելուց առաջ, առաջին բաժինը նվիրաբերում են արտին, աղերսելով բարեբերություն։ Ձվածեղ Ձվով տապակաները շատ տարածված կերակրատեսակներ են. համեղ են, սննդարար եւ արագ պատրաստվող. բառն առաջացել է «ձու» եւ «եղ» բառերից, այսինքն ձվի վրա ածել(լցնել) յուղ. բարբառներում հաճախ նաեւ կան «եղձու» կամ «եղաձու», ինչպես նաեւ «ծապատակ» = ձու տապակ տարբերակները։ Հին ժամանակ վրան մեղր լցրած «ձվածեղ» էր մատուցվում հարգի հյուրերին, նաեւ կնքահորն ու փեսացուին։ Թաթխան Թաթխան, այսինքն հացը մեջը թաթախելու համար նախատեսված թացան։ Սերմերից, հատիկեղենից, ընկուզեղենից եւ տարբեր համեմունքներից պատրաստված մի յուրահատուկ ուտելիք, որ տարածված է եղել հատկապես Արեւմտյան Հայաստանի շատ շրջաններում։ Բերքահավաքից հետո չորացրել են, ապա բովել կուտեղենը՝ դդմի, արեւածաղկի, սեխի եւ ձմերուկի, հետո աղացել։ Օգտագործելիս վրան ձեթ լցրել եւ հացը մեջը թաթախելով ճաշակել։ Պատկերասրահ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Աղբյուրներ Քաղվածքներ Ա.Ս. Փիրուզյանի եւ Լ.Բ. Հարությունյանի 1963 թ. Երեւանում հրատարակված Հայկական Խոհանոց գրքի նախաբանից Հայկական խոհանոց Ազգային խոհանոցներ


text: Սա համառոտ ուղերձը Advance քոլեջի կոնֆերանսի Raleigh, NC. Դուք կարող եք կարդալ ձեռագիրը ստորեւ: Ես ուզում եմ խոսել ձեզ հետ շատ հակիրճ, օգտագործելով մեր նվերներ ի փառս Հիսուսի. Երբեւէ լսել եք երեխաները հարցեր տալ? Նրանք ունեն զարմանալի հետաքրքրասիրությունը, որը կարծես չունեն վերջ. Որ կախարդական հարցը “ինչու” կարող է գնալ ժամեր. Ես ունեմ ընկերներ, ովքեր երեխաները այս փուլում հենց հիմա. Դե, դա թվում է, որ կա մի փոքր երեխա է, իմ հոգում, որ սիրում է հարցնել, թե ինչու, բայց դա ոչ թե վերացական հարցերի, այն մասին, առօրյա բաների. Ես չեմ, շատ հեշտ է մոտիվացված. Կան մարդիկ, ովքեր, բնականաբար, հիմնված, եւ այն փաստը, որ ինչ-որ բան պետք է անել է բավարար դրդապատճառ նրանց համար. Կինս մեկն այդ մարդկանց; ես չեմ. Որպեսզի ինձ համար որեւէ բան անել, Ես պետք է այն առումով, որ ես անում ինչ - որ բան մեծ. «Բայց եթե ես վերցնել այդ աղբը դուրս, պիտի թափոն մարդը փրկել?«Ես մեծ նկարը guy, եւ ես հազվադեպ կազմված է մանրամասներին կամ հոգնեցուցիչ առաջադրանքներ. Ցավոք,, մանրամասները եւ հոգնեցուցիչ խնդիրներն են մեծամասնությունը իրական կյանքում. Սա, թերեւս, պատճառը, որ ես պայքարել այնքան շատ ավագ դպրոցում, նույնիսկ այն բանից հետո ես քրիստոնյա եմ դարձել. Իմ Մաթեմատիկա դասեր թվում էր անիմաստ է եւ տնային զգացի նման վատնում իմ ժամանակ. Ես գիտեմ, որ ես ոչ միայն մեկ, որը կարող է գտնում է, որ դժվար է մոտիվացված, երբեմն. Մենք բոլորս ունենք այդ շաբաթ, որտեղ նա իրեն զգում է մի անվերջանալի փուլի blah. Մենք երբեմն, միայն ուզում է հիմնավորել մեծ բաների, բայց ամեն ինչ մեծ է, քանի որ ամեն ինչ մի մասն է մեծ պատմությունը. Մեծ պատմությունը, որ Աստված է պատմում իր եւ իր փառքով. Սա նույնիսկ ճիշտ է մեր նվերների. Մենք կարող ենք լինել գայթակղվում է մտածել մեր նվերների քանի մասի պատմում մասին մեզ. Ինչպես եւ բոլոր կյանքի մի քիչ ռեզյումեն, որը տանում է դեպի մյուսների տպավորված մեզ հետ. Երբ փոխարեն ամբողջ կյանքի մի գլուխ մեծ պատմությունը Աստծո փառքի. Ձեր նվերներ կան, որոնք կօգնեն պատմել մեծ պատմությունը. Այն բոլոր մասին Աստուծոյ փառքին Հիշում եմ, երբ ես սկսեցի մտածել ամեն ինչ այս կերպ. Ես սկսել rapping, երբ ես էի իրական երիտասարդ, եւ ես rapped մասին էր ինքս. Հետո ես հասկացա, որ ամեն ինչ այնտեղ Աստուծոյ փառքին, ոչ թե փառքը Trip. Ահա մեկը հատվածներ, որոնք, իրոք, messed ինձ. 15 Նա պատկերն է աներեւոյթ Աստուծոյ, անդրանիկը բոլոր արարածների. 16 Որովհետեւ նրա բոլոր բաները ստեղծվել, երկնքում եւ երկրի վրա, տեսանելի եւ անտեսանելի, թէ գահերը կամ տիրապետության կամ իշխանաւորներից կամ մարմիններին, բոլոր բաները, որոնք ստեղծուեցան անով եւ անոր համար. Colossians 1:15-16 Ես սիրում եմ, թե ինչպես պարզ Paul այն է, որ Հիսուսը, ստեղծել է ամեն ինչ. Նա չի թողնում ոչինչ դուրս. Բաներ հողի եւ երկնքում, բաներ, որ դուք կարող եք տեսնել եւ բաներ, դուք չեք կարող տեսնել, թագավորները եւ իշխանները տարբեր տեսակի, նույնիսկ հոգեւոր ուժերն ու իշխանությունները. Ավելի ուշ գրքում (եւ այլուր) Paul վերաբերում է չար հոգիների են Ռետիններ կամ մարմիններին. Եւ նա, ասելով, որ ստեղծվել են Աստծո կողմից, եւ Աստուծոյ. Դե, եթե նույնիսկ դեւերը ստեղծվել Հիսուսի կողմից, Հիսուսի համար, ապա, անշուշտ, մեր նվերներ են. Աստված ստեղծեց ամեն ինչ, եւ նա ունի իշխանություն դրա. Մեկը առանձին բաներ, որ մոտ Աստծո իշխանությունը այն է, որ երբեք չի հանձնվել է նրան. Kings գալ հաջորդ որպես ժառանգի. Նախագահները ընտրվում են. Cops են պատրաստված եւ տրվում է կրծքանշան. Աստված մենակ է նա, ով է մարմինը միշտ էլ եղել է. Նա չի ստանձնել ուրիշի դերում. Նա չի պատրաստել դրա համար. Նա չի պետք է որակել դրա համար. Նա երբեք չի ընտրվել, եւ նա երբեք չի է պաշտոնանկ արվել. Things ստեղծվել են հանուն լինելու իր հեղինակությունը, եւ օգտագործվում է իր բարի նպատակներով. ուստի, Աստված չի մտադիր է ձեռք բերել փառք միայն մասի ձեր կյանքում, բայց բոլոր այն. Ձեր նվերներ ստեղծվել են Աստծո կողմից, ինչպես նաեւ կոնկրետ նպատակի, Ինչպես պատմել պատմությունը Նրա փառքի. Երբ ես գնում կահույք IKEA, Ես արդեն գիտեմ, երկու բան: 1, Սա, ամենայն հավանականությամբ, աշնանը առանձնացնում հաջորդ տարի. Եւ 2, կան լինելու շատ կտորների եւ հրահանգների ներսում. Չէր լինի համր, եթե ես վերցրել որոշ պտուտակներ, որոնք նախատեսված է գրադարակում, եւ օգտագործվում է նրանց բան? Նրանք ինձ տրվել է մի նպատակ ից փայտի planks մինչեւ պտուտակներ եւ գործիքներ, եւ նրանք մի մասն են կառուցելու այդ Գրքերի. Նվերներ, որ ամեն մարդ օժտված է գործիքներ Ձեր storytelling Գործիքներ. Մասնավորապես տրվում է պատմել պատմությունը Աստծո փառքի համար. Նրանք գոյություն ունեն բերել Աստծուն փառք. Ինչ-որ մեկը կարող է ասել,, ինչ է իմ մասին, թեեւ? Ինչ վերաբերում է իմ անձնական կատարման? Ես ուզում եմ լինել մեծ. Դե, որ ամենամեծ դերը դուք կարող եք երբեւէ խաղալ, Սա դերը մեծ նկարի. Եւ Աստված կանչել է մեզ բոլորիս լինել մի մասը. Բայց ինչպես մենք կարող ենք հասնել մի տեղ, որտեղ մենք օգտագործել ենք մեր նվերներ Աստծո փառքի համար? Մենք չենք բոլորս դա անել կատարելապես. Սիրահարվում փառս Աստուծոյ Խնդիրն այն է, որ մենք հաճախ չենք տեսնում Աստուծոյ փառքը, ինչպես նաեւ ինչ - որ բան արժանի պայքարում եւ կենդանի է. Եվ դա այն պատճառով, որ մենք չենք տեսնում Աստծուն, քանի փառավոր բավականաչափ. Երբ եք սկսել հասկանալ, թե ինչպես Grand Աստված է, Դուք պետք է սկսել հասկանալ, թե ինչու է Տիեզերքը պտտվում շուրջը, եւ նա մենակ. Երբ դուք կարդում Եսայիա 40 տեսնում եք, որ փորձում է իր փառքը Ձեր կամ մեկ ուրիշի ոչ պակաս, քան կողոպուտի. Այն պատկանում է նրան, եւ նա արժանի է դրան! Ես կցանկանայի, խորհուրդ ենք տալիս կարդալ այն մասերը սուրբ գրության, որտեղ մարդիկ պարծենում Աստուծոյ. Եսայիան 40. Աննայի աղոթքը 2 Samuel 2. Մովսէսը երգ հետո նրանք անցնում են Կարմիր ծովի. սաղմոս 135. Մինչեւ դուք ստանում եզրափակվեց փառս Աստուծոյ, ձեզ չի հետաքրքրում օգտագործել Ձեր նվերներ նրա համար. Երբեմն դժվար է մտածել այն մասին, թե ինչպես պետք է օգտագործել Ձեր նվերներ Աստուծոյ փառքին, քանի որ դա միշտ չէ, որ ակնհայտ է. Դա ավելի ակնհայտ է, երբ դուք, կարծես, պետք է հստակ խոսելու նվերներ կամ մի բան, որ կարծես հոգեւոր. Կամ նույնիսկ արվեստի. Բայց դա ոչ թե որպես պարզ, երբ ձեր նվերներ, կարծես թե վարչակազմը կամ հյուրընկալություն. 3 հարցեր Պողոսը մեզ որոշ clues այլուր Կողոսացիս. Լսեք, թե ինչ է նա ասում է, Կողոսացիս 3. 23 Այն, ինչ դուք անում եք,, աշխատել սրտե, քանի որ Տիրոջ համար, եւ ոչ թե տղամարդկանց համար, 24 իմանալով, որ Տիրոջից պիտի ստանաք ժառանգութեան քո պարգեւատրման. Դուք ծառայում Տէր Քրիստոսին. Colossians 3:23-24 Paul ներքո չէ տպավորություն է, որ վարչական նվերների, կամ նվերներ է օգնել երեխաներին, կամ նվերներ պարզապես անել մի աշխարհիկ աշխատանքը լավ չի կարող օգտագործվել ի փառս Հիսուսի. Գոյություն ունեն երեք հեշտ հարցեր, մենք կարող ենք հարցնել ինքներս մեզ վրա, թե ինչ է նա ասում է Ինչպես պետք է աշխատել? Մենք պետք է «աշխատել սրտե» Մենք կարող ենք լինել գայթակղվում է աշխատել lazily. Հատկապես բաների, որտեղ կապը Աստծու փառքի չէ, քանի որ պարզ է. Բայց Պօղոս ասում է աշխատանքը սրտե կամ բոլոր ձեր սրտի. Մենք պետք է աշխատենք անկեղծությամբ ու աշխատասիրության 2. Ով եք դուք աշխատում է? Դուք աշխատում է Յիսուսով. Երբեմն մենք կարող ենք լինել գայթակղվում է ավելի ծանր ջանաք, բայց պետք է դա անել սխալ մարդկանց. Ենք մեր շեֆը կամ մեր ծնողներին կամ coworkers. Թեեւ մենք հաճախ պետք է իշխանություններին, մեզ, մենք ի վերջո աշխատում են հաճեցնել Աստծուն, ոչ նրանց. Մենք չենք կարող վաստակում է իր սերը, բայց մենք կարող ենք վստահել նրան եւ բերել նրան հաճույք է պատվելով նրան. 3. Ինչ պիտի ստանաք? Ձեր ժառանգութիւնը, ինչպես դուք կհատուցի Երբեմն մենք կարող ենք լինել գայթակղվում նույնիսկ աշխատել Յիսուսով, բայց կարծում եմ, վայ ինձ, Ես աշխատում եմ ոչինչ. Դա այն է, սխալ է! Դուք աշխատում է հաճեցնել Աստծուն, դուք պատասխանել Նրան. Եվ մենք կպարգեւատրվեն մեր գործերը, Աստծո շնորհով. Նրա շնորհը դրդում է մեզ աշխատել սրտե, եւ նա պարգեւատրում մեզ համար աշխատանքի նա անում է մեզ. A աշխատավարձը բավարար չէ կառուցել ձեր կյանքը, բայց հավերժական պարգեւատրում են. Խառնակիչ Աստծո փառքի համար Երբեւէ նկատել եք, թե ինչպես ենք մենք սխեմա բաներ, որ մենք իսկապես փաթաթված է? Ես տեսել եմ, սա իմ կյանքում, եւ դատապարտվել է այն. Ահա մի օրինակ. Ես պատահել լինել սիրահար սպորտային կոշիկներ. Եվ որոշ ժամանակ ես կարող եմ ստանալ չափազանց եզրափակվեց դրան. Այնպես որ, մի քանի շաբաթ առաջ մենք ունեինք մի հնարավորություն գնալ մի մեծ մատնիչ խանութ, իսկ մենք էինք մեկ այլ քաղաք, եւ ես ոգեւորված դրա մասին. Եվ ապա դա նայեցի նման չի պատրաստվում է մշակել. Ես գծավոր դուրս, եւ անցնում է շատ դժվարությունների, որպեսզի դա պատահել. Ես կատարել զանգեր եւ մտածում փոխվում թռիչքներ, եւ այլն. Բայց հետո ես կանգ առավ եւ հարցրեցի ինքս ինձ, «Ինչու?«Քանի որ ես եզրափակվեց դրան. Մենք կարծես սխեմայով այն բաների համար, որ մենք սիրում. Մենք գտնում ենք, ուղիներ, որպեսզի բաներ պատահում. Եվ երբ դուք սիրում փառքը Աստուծոյ եք գտնել ուղիներ օգտագործել ամեն անկյուն ու ծակ ձեր կյանքի դրա համար. Նա արժանի է դրան. Իմ խորհուրդն է սա: Chase Յիսուս եւ սիրահարվում նրա հետ, մինչեւ տեսնում եք, ամեն ինչ, քանի որ հնարավորություն է պատմել մարդկանց նրա մասին.


text: Դեպքեր Բացվել է Բեյրութի առաջին հայկական դպրոցը։ Մարտի 2 - Ստեփան Շահումյանը գլխավորեց Ռիգայի Պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ուսանողության խոշոր դասադուլը, որի պատճառով հեռացվեց ինստիտուտից եւ արտաքսվեց Ծնունդներ Ապրիլի 6 - Վենիամին Կավերին, ռուս խորհրդային գրող Հունիսի 18 - Բորիս Բառնետ, խորհրդային կինոռեժիսոր եւ դերասան Նեյյիրե Նեյիր, թատրոնի եւ կինոյի թուրք դերասանուհի Հունվարի 8 - Կարլ Ռոջերս, ամերիկացի հոգեբան է, հումանիստական հոգեբանության հիմնադիրներից Հունվարի 10 - Վրույր Ղազարյան, հայ խորհրդային անասնաբույժ Մարտի 8 - Միքայել Չայլախյան, հայ խորհրդային ֆիտոֆիզիոլոգ։ ԽՍՀՄ ԳԱ (1968 թվական), ՀԽՍՀ ԳԱ (1971 թվական) ակադեմիկոս, ՀԽՍՀ գիտնական, վաստակավոր գործիչ (1967 թվական) Ապրիլի 4 - Արա Սարգսյան, հայ քանդակագործ, մանկավարժ Հուլիսի 24 - Սիմոն Ալաջալով, հայ թատերական նկարիչ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Օգոստոսի 8 - Պոլ Անդրիեն Մորիս Դիրակ, անգլիացի ֆիզիկոս, տեսաբան, քվանտային մեխանիկայի հիմնադիրներից Հոկտեմբերի 7 - Զահարիա Ստանկու, ռումին գրող եւ քաղաքական գործիչ Հոկտեմբերի 27 - Շահեն Երիցյան, աղեղնավոր երաժշտական գործիքների հայ վարպետ Նոյեմբերի 17 - Յուջին Վիգներ, ամերիկյան ֆիզիկոս-տեսաբան, ծագումով՝ հունգարացի։ Դեկտեմբերի 12 - Ռուբեն Ստեփանյան, հայ խորհրդային կոմպոզիտոր եւ դիրիժոր Էդմոնդ Լեոնովիչ, լեհ ճարտարապետ-անտառաբան, Ստեփանավանի դենդրոպարկի հիմնողն ու երկար տարիներ տնօրենը Ապրիլի 28 - Վասիլի Քաթանյան, հայազգի ռուսալեզու գրականագետ, դրամատուրգ (վ. 1980 ) Մայիսի 2 - Ալան Մարշալ, ավստրալիացի գրող Հունիսի 15 - Էրիկ Էրիկսոն, եղել է հոգեբան հոգեվերլուծության եւ հոգեբանության զարգացման բնագավառներում Հուլիսի 30 - Հովիկ Մելիքյան, հայ արձակագիր, գրականագետ, պրոֆեսոր Նոյեմբերի 21 - Միխայիլ Սուսլով, կոմունիստական կուսակցության եւ խորհրդային պետության գործիչ Դեկտեմբեր 25 - Գեղամ Սարյան, հայ բանաստեղծ (վ. 1974) Նիկողոս Սարաֆեան - սփյուռքահայ գրող, բանաստեղծ (վ. 1972 ) Վազգեն Շուշանյան -ֆրանսահայ գրող, բանաստեղծ, հասարակական գործիչ (վ. 1941) Մահեր Հունվարի 6 - Լարս Հերտերվիգ, նորվեգացի նկարիչ, բնապատկերների վարպետ Սեպտեմբերի 23 - Իվան Մուշկետով, ռուս երկրաբան եւ աշխարհագրագետ Սեպտեմբերի 29 - Էմիլ Զոլա, ֆրանսիացի գրող, հրապարակախոս, քաղաքական գործիչ Սեսիլ Ջոն Ռոդս, անգլիական գաղութային գործիչ Փետրվար 21 - Ալեքսանդր Երիցյան, հայագետ (ծ. 1841) Մարտի 27 - Քրիստափոր Կարա-Մուրզա, երգահան (ծ. 1853) Մարտի 27 - Պետրոս Մաղաքյան, դերասան Հուլիս 9 - Արսեն Այտընյան, հայագետ (ծ. 1825) 1902 Տարեթվեր


Հին ժամանակներից ի վեր՝ Իրանի, Աֆղանստանի, Տաջիկստանի, Ուզբեկստանի եւ մյուս արեւելյան ժողովուրդների հետմիասին, ադրբեջանցիները գարնան գալուստը նշել են մեծ հանդիսավորությամբ:


Ընդդիմությունը տապալում է աղմկահարույց օրենքի ընդունումը. կրկին ընդմիջում հայտարարվեց - Analitik.am ԱԺ ընդդիմադիր խմբակցությունները կարծես թե որոշել են տապալել իմքայլական պատգամավոր Վահագն Հովակիմյանի օրենքը: Խոսքը վերաբերում է «Հանրաքվեի մասին» սահմանադրական օրենքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին», «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» սահմանադրական օրենքում փոփոխություն եւ լրացումներ կատարելու մասին», «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքում լրացումներ կատարելու մասին» օրենքների նախագծերի փաթեթին: Քվեարկությունից առաջ Էդմոն Մարուքյանն ասաց, որ նախագիծը հակասահմանադրական է, իրենք չեն մասնակցելու քվեարկությանը՝ առաջարկելով նույնն անել նաեւ ԲՀԿ-ին: ԲՀ խմբակցության պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանն իր հերթին 20 րոպե ընդմիջում խնդրեց:


Լրատվություն Շնորհավորական Նախագահը շնորհավորական ուղերձ է հղել արձակագիր Անտոնինա Մահարուն՝ ծննդյան 90-ամյակի առթիվ 29.12.2013 Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր շնորհավորական ուղերձ է հղել արձակագիր Անտոնինա Մահարուն՝ ծննդյան 90-ամյակի առթիվ: «Հարգելի տիկին Մահարի, Ջերմորեն շնորհավորում եմ Ձեզ ծննդյան 90-րդ տարեդարձի կապակցությամբ: Դուք ապրել եք բարդ, բայց եւ բովանդակալից կյանք՝ լինելով հայ մեծանուն գրող Գուրգեն Մահարու գրչակիցը, զինակիցն ու կյանքի ընկերը: Անցել եք դժվարին ճանապարհ, բայց Ձեր մեջ միշտ վառ եք պահել լուսավոր սերն ու հավատը կյանքի, ապագայի եւ բարու հաղթանակի հանդեպ: Եվ դրանք գեղարվեստորեն արտահայտված են նաեւ Ձեր ստեղծագործություններում: Մաղթում եմ Ձեզ առողջություն եւ ամենայն բարիք»,-ասված է ՀՀ Նախագահի շնորհավորական ուղերձում:


ГОРОСКОП НА 25 АПРЕЛЯ – Эзотерика и самопознание Гօрօскօп на 25 апреля 2021 гօда օвен Верօятнօ, вам удастся скօнцентрսрօвать все сսлы ս справսться с любымս прօблемамս, прօвօкацսямս ս սскуաенսямս. Пօтаканսе свօսм слабօстям мօжет сօздать препятствսя. Сегօдня всяческս սзбегайте выясненսя օтнօաенսй, օбщенսя с незнакօмымս людьмս. Гօрօскօп на 25 апреля 2021 гօда Телец День օтмечен гармօнսей в семейных օтнօաенսях. Супругս пօчувствуют օчереднօй вսтօк օбнօвленսя чувств. Верօятны сօвместные пօездкս, путеաествսя. Влюбленные представսтелս даннօгօ знака мօгут стрօսть радужные планы на будущее, кօтօрые օкажутся впօлне օсуществսмы. Гօрօскօп на 25 апреля 2021 гօда Блսзнецы Пօстарайтесь не прսнսмать блսзкօ к сердцу негатսвные тенденцսս дня. Не занսмайтесь самօбսчеванսем, так как օт этօгօ нսчегօ не սзменսтся. Вօзмօжна легкая депрессսя. Пօстарайтесь не ухօдսть в себя, а скօнцентрսруйтесь на прօблемах օкружающսх вас людей. Мօжет быть, вы увսдսте несօսзмерսмօсть ваասх ս սх прօблем. Гօрօскօп на 25 апреля 2021 гօда Рак Сегօдня лучաе всегօ заняться лսчнымս деламս ս укрепленսем здօрօвья. Верօятны крупные սзмененսя в быту: ремօнт, пօкупка мебелս սлս օслօжненսе օтнօաенսй с сօседямս. օдսнօкսх Ракօв ждут սнтересные встречս с едսнօмыաленнսкамս. Гօрօскօп на 25 апреля 2021 гօда Лев Впօлне вօзмօжны серьезные սзмененսя в лսчных օтнօաенսях, как пօлօжսтельные, так ս օтрսцательные. Мօжет случսться ս так, чтօ вы станете жертвօй сплетен. Пօстарайтесь прսнять все меры, чтօбы սзбежать этսх непрսятнօстей. Гօрօскօп на 25 апреля 2021 гօда Дева Вам прսдется бօльաе, чем օбычнօ, занսматься семейнымս ս бытօвымս прօблемамս. Вօзмօжнօ, чтօ все начսнанսя будут օбречены на прօвал, а надеждам не сужденօ сбыться. Этօ мօжет прսвестս к нервным срывам ս пօтере սнтереса к семейным ценнօстям. Гօрօскօп на 25 апреля 2021 гօда Весы Сегօдня вас օжսдает эмօцսօнальный пօдъем. Пօстепеннօ вօзрастут сексуальная энергսя, лսчнօе օбаянսе. К сօжаленսю, вօ втօрօй пօлօвսне дня вօзмօжны непрսятнօстս в օбщенսս сօ старասмս рօдственнսкамս. սзбегайте непрսмսрսмօгօ прօтսвօстօянսя, սщսте кօмпрօмսсс – ս все станет на свօս места. Гօрօскօп на 25 апреля 2021 гօда Скօрпսօн Неօбхօдսмօ сօпрօтսвляться дурным влսянսям, օтреասться օт суеты ս тщеславսя. В этօт день օкружающая действսтельнօсть прօецսруется на вас, пօэтօму следսте за прսметамս. Рекօмендуются действսя, направленные на укрепленսе семьս, благօустрօйствօ дօма. Гօрօскօп на 25 апреля 2021 гօда Стрелец Гօрօскօп на сегօдня рекօмендует снսзսть актսвнօсть, чаще бывать на свежем вօздухе. Вօ втօрօй пօлօвսне дня ваաа սнтуսцսя заметнօ усսлսтся, вы смօжете хօрօաօ чувствօвать настрօенսя свօегօ օкруженսя. Этօ пօмօжет вам правսльнօ օрսентսрօваться в самых слօжных сսтуацսях ս яснօ вսдеть свօе будущее. Гօрօскօп на 25 апреля 2021 гօда Кօзерօг День благօпрսятен для реалսзацսս твօрческսх замыслօв, для дел, связанных с землей, стрօսтельствօм, благօустрօйствօм. Любօе влօженսе денег будет удачным ս прսнесет прսбыль. Вօ втօрօй пօлօвսне дня верօятнօ плօхօе սзвестսе սлս ухудաенսе самօчувствսя. Прօстудные забօлеванսя սлս օбօстренսе хрօнսческսх забօлеванսй – прսзнак невернօ выбраннօгօ путս. Гօрօскօп на 25 апреля 2021 гօда Вօдօлей День օтмечен усսленսем негатսвнօгօ внеաнегօ влսянսя. Верօятны небօльասе прօблемы сօ здօрօвьем: нервный срыв սлս легкая травма. Вօзмօжны легкօе недօмօганսе, усталօсть սлս гօлօвная бօль. Следует օпасаться օгня, мнօгօлюдных мест. օткажսтесь օт тяжелօй ս суррօгатнօй пսщս, спսртных напսткօв. Гօрօскօп на 25 апреля 2021 гօда Рыбы Сегօдня рекօмендуется прօявսть օстօрօжнօсть в օбщенսս ս бережлսвօсть. Не теряйте смелօстս ս самօօбладанսя. սспօльзуйте свօе краснօречսе ս убедսтельнօсть в реաенսս верօятных кօнфлսктօв. У женщսн-Рыб вօзмօжнօ нօвօе рօмантսческօе увлеченսе. Сны в этօт день мօгут быть вещսмս.


Հայաստանում կներդրվի ռեզիդենտության էլեկտրոնային հաստատումը | Finport.am Հինգշաբթի, 7 Սեպտեմբերի 2017 18:31 Հայաստանում կներդրվի ռեզիդենտության էլեկտրոնային հաստատումը Արմինֆո. Հայաստանը պարզեցնում է ռեզիդենտության հաստատման գործընթացը: Այս մասին որոշումը հաստատվել է սեպտեմբերի 7-ին, Հայաստանի կառավարության նիստում: Ինչպես հայտարարել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վարդան Արամյանը, ներկայացնելով փաստաթուղթը, առաջարկվում է փոփոխություններ կատարել 2004 թ. հոկտեմբերի 6-ի կառավարության որոշման մեջ, գույքի եւ եկամուտների կրկնակի հարկումը բացառելու, ինչպես նաեւ ՀՀ միջազգային պայմանագրերի կատարումն ապահովելու համար: Ըստ ՀՀ Ֆինանսների նախարարի, այսօր Հայաստանի ոչ ռեզիդենտը, որը գործունեություն է ծավալում Հայաստանում եւ եկամուտ ստանում հայաստանյան աղբյուրներից, կրկնակի հարկումից խուսափելու համաձայնագրի առկայության դեպքում, որով նախատեսվում է հարկման մեկ այլ ռեժիմ, քան այն, որը թելադրում է ՀՀ հարկային օրենսդրությունը, պարտավոր է փաստաթղթային ձեւով հաստատել իր ռեզիդենտությունը, ներկայացնելով ռեզիդենտության վկայականը: Ըստ առաջարկվող փոփոխությունների, այսուհետ ռեզիդենտությունը հնարավոր կլինի հաստատել վեբ էջի օգնությամբ, այսինքն, մեկ այլ պետության իրավասու մարմնի էլեկտրոնային հրատարակման միջոցով: Նշենք, որ Հայաստանը 47 երկրների հետ ունի կրկնակի հարկումից խուսափելու վերաբերյալ համաձայնագրեր, իսկ վերջին համաձայնագիրը վերջերս ստորագրվել է Իսրայելի հետ: Նպատակը կրկնակի հարկումից խուսափելն է արտաքին առեւտրի ընթացքում, կանխելու հարկային խտրականությունը տնտեսվարող սուբյեկտներ նկատմամբ, բացառելով գույքի, սեփականության եւ եկամուտների նկատմամբ կրկնակի հարկումը, ինչպես նաեւ ստեղծել բիզնեսի համար կանխատեսելի եւ կայուն հարկային միջավայր: Հատկանշական է, որ Հայաստանի եւ ԱՄՆ-ի միջեւ կրկնակի հարկումը բացառելու հարցը քննարկվում է արդեն ավելի քան 20 տարի, 1994-ից: 2000 թ.-ին հայ-ամերիկյան միջկառավարական նիստում բարձրացվեց պայմանագրի կնքման անհրաժեշտության հարցը, սակայն, մինչ օրս նախապատրաստական աշխատանքները չեն ավարտվել, ինչպես նաեւ չի մեկնարկել բանակցային գործընթացը:


Asekose.am-Ռեփ`«Բենթլի»-ն


Էջ:Barpa Khachik.djvu/165 — Վիքիդարան կվերաբերեր Խորհրդային Հայաստանին, բայց այդ նույն սկզբունքները, որոնց վրա հիմնված էր Հայաստանի ռեժիմը, անընդունելի կգտնեին նախկին Ռուսաստանե դուրս գտնվող երկիրներու համար։ Բարպան կզայրանար, կջանար վեր հանել այդպիսի մտածելակերպի մը անտրամաբանական ըլլալը։ — Ճշմարտությունը մեկ է,— կըսեր ան,— սուտն է, որ շատ տեսակ է... ինչ որ ճշմարիտ է Հայաստանի համար, ճշմարիտ է բոլոր երկիրներու համար։ Շուտով լուր տարածվեցավ, որ Բարպան բոլշեւիկ է։ Երբ իրեն այդ մասին ակնարկ ընեին, անիկա կպատասխաներ. — Պատիվը չունիմ բոլշեւիկ ըլլալու։ Անիկա իր մտքին մեջ կպատկերացներ կոմունիստական կուսակցությունը ինչպես հզոր միջազգային բանակ մը, որուն բոլոր անդամները, անխտիր, կընդունին անթերի քաղաքական դաստիարակություն, ենթարկված են խիստ կարգապահության եւ ընտրված են մարդկության ամենաազնիվ, մաքուր եւ անձնազոհ անձերեն։ Եվ անիկա հպարտ էր, որ իր երկու սիրելիները, Յորկին եւ Միհրանը, կպատկանեին այդ բանակին։ Բարպային մոտեցեր էին ամեն տարիքի եւ ամեն կարգի պատկանող հայեր։ Ոմանք կփորձեին գաղտնիքներ կորզել իրմեն, ոմանք անկեղծորեն մխիթարություն կգտնեին անոր քով։ Անիկա միջոց մը սերտ կերպով կապվեցավ տարեց նկարիչի մը հետ, որուն իրական տաղանդը ծյուրեր էր անգործության մատնվելով։ Ռուբեն Բաբելյանը որմնանկարիչ էր, բայց անվերջ անիմաստ պատվերներ կկատարեր չոր հացի մը գնով. լուսանկարներու վրայեն մեծադիր պորտրետներ կշիներ կամ իր հարեւան առեւտրականներու ցուցանակները կնկարեր փոխան կենսամթերքի։ Անիկա Բարպային կխոսեր իր տրագեդիայի մասին եւ միեւնույն ատեն կպատկերացներ Հայաստանի արտիստներու վիճակը, որ երազային Կթվեր անոր։ — Բարպա՛, — ըսավ անիկա օր մը,– ես ալ մարդ էի, գեղարվեստական գաղափարներ ունեի այստեղ,– եւ ձեռքովը բուռն կերպով զարկավ ճակատին։ Ստացված է «https://hy.wikisource.org/w/index.php?title=Էջ:Barpa_Khachik.djvu/165&oldid=123432» էջից Այս էջը վերջին անգամ փոփոխվել է 9 Նոյեմբերի 2016-ի ժամը 08:51-ին:


Նման հայտնագործություն անելու համար պետք չէ ԱԱԾ լինել. Երկրորդ նախագահի գրասենյակ Ձեզ բացակա չենք դնի. Գարիկ Արարատի Աղասյան 7 ամիս առաջ - 2021-11-14 14:24 1718 դիտում, 1 տարի առաջ - 2020-12-02 13:22 Ինչպես հայտնի է, այսօր ՀՀ ԱԱԾ-ն, բառացիորեն արտատպելով Փաշինյանի խոսնակի հին տեքստերից մեկը, մի հաղորդագրություն է տարածել, ուր ազդարարել է Կառավարության շենքի դիմաց բողոքի գործողությունների մասնակիցների մեջ Նախագահ Քոչարյանի կողմնակիցներին հերոսաբար հայտնաբերելու մասին։ Այս մասին հայտարարություն է տարածել ՀՀ երկրորդ նախագահի գրասենյակը: «Հարկ ենք համարում նշել, որ նման հայտնագործություն անելու համար պետք չէ ԱԱԾ լինել։ Հանրահայտ փաստ է, որ Նախագահ Քոչարյանը հազարավոր կողմնակիցներ ունի, որոնք հայրենասեր, քաղաքականապես ակտիվ մարդիկ են եւ մշտապես մասնակցում են բողոքի տարբեր գործողությունների եւ հանրահավաքների։ ԱԱԾ ֆունկցիաները եւ կարողություններն անհրաժեշտ են մեկ այլ՝ դավաճան-կապիտուլյանտների շարժառիթները պարզելու գործում։ Պետք է առնվազն ադրբեջանական դպրոց ավարտած լինել՝ նման հայտարարություններ անելու համար. Անժելա Էլիբեգովան՝ իշխանությունների հակահայ հայտարարությունների մասին 8 հանճարեղ, պատահական հայտնագործություն Նման միտք գեներացնելու համար յուրահատուկ տգետ պետք է լինել. «Փաստ» Երկրին պետք է իշխանություն, ով ոչ թե ամեն ինչ անելու է ժողովրդին դուր գալու համար, այլ՝ օգտակար լինելու համար. Իշխան Սաղաթելյան. ՏԵՍԱՆՅՈւԹ Քաղաքագետ Ռուբեն Հակոբյանին ԱԱԾ են հրավիրել Նիկոլ Փաշինյանի դեմ պայքարի կոչ անելու համար «Արծրուն Հովհաննիսյանը կա՛մ չի տիրապետում թվերին, կա՛մ էլ միտումնաբար խեղաթյուրում է իրականությունը». ՀՀ երրորդ նախագահի գրասենյակ Եթե Սարգսյանը երբեւէ որեւէ բան խոստացել է Ալիեւին, դա սեփական ծոծրակը տեսնելն է. ՀՀ 3-րդ նախագահի գրասենյակ Ի՞նչ է անում ստեղծված իրավիճակում ԱԱԾ-ն. մտնում է ՀՀԿ Չարենցավանի գրասենյակ՝ խուզարկության. Արմեն Աշոտյան ԱԺ խորհրդի նիստ անելու համար եւս 3 քվե է պետք. Արման Աբովյան


Մանկատան շրջանավարտներին բնակարաններ ենք գնում, բայց ես կնախընտրեի այս գումարը նրանց կրթության վրա ծախսված լիներ, որ ոչ մեկի կարիքը չունենային. վարչապետ Կառավարության որոշմամբ՝ պահուստային ֆոնդի հաշվին Աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարությանը հատկացվեց 2 մլրդ 380 մլն 457 հազար դրամ: Այս գումարից Հայաստանի Հանրապետության Մանկատան շրջանավարտներին բնակարանի ապահովում միջոցառման համար կհատկացվի 1 մլրդ 900 մլն դրամ, ՀՀ աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարության ենթակայության կազմակերպություններում գույքի եւ սարքավորումների ձեռք բերում միջոցառման համար՝ 145 մլն 117 հազար դրամ, Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարության ենթակայության շենքերի եւ բնակարանների ձեռքբերում եւ կահավորում միջոցառման համար 270 մլն դրամ։ Նաեւ նախարարության ենթակայության Խարբերդի մասնագիտացված մանկատուն պետական ոչ առեւտրային կազմակերպության շենքերի դրենաժային համակարգերի կառուցման նպատակով նախարարությանը կհատկացվի 43 մլն 300 հազար դրամ, ՀՀ աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարության եւ նախարարության ենթակայության կազմակերպություններում իրականացվող հիմնանորոգման աշխատանքների նախագծանախահաշվային փաստաթղթերի կազմում միջոցառման համար կհատկացվի 22 մլն 40 հազար դրամ: Վարչապետը կարեւորեց նախագիծը եւ նշեց, որ տրամադրվող գումարով ՀՀ քաղաքներում հնարավոր է ձեռք բերել բնակարան, սակայն, եթե անձը ունի միջոցներ եւ ցանկանում է ձեռք բերել Երեւանում, ապա այդ հնարավորությունը եւս ունի: Այս խնդիրը մենք լուծում ենք խնայողությունների միջոցով, այսինքն՝ մեր հակակոռուպցիոն քաղաքականության արդյունքում գոյացված միջոցների հաշվին ,-ասաց նա: Վարչապետը նշեց, որ առողջական խնդիրներ ունեցողներին այս նախագծով կարելի է ասել՝ բանտային ռեժիմից տեղափոխում են ավելի ազատ ռեժիմի: Այս կարգի նախագծերը երկրի մակարդակը փոխող նախագիծ են, քանի որ շատ կարեւոր է , թե ինչպես ենք վերաբերվում այդ մարդկանց: Ես ուզում եմ խոստովանություն անել. հիմա մենք այդ մարդկանց բնակարաններ ենք գնում եւ շատ ճիշտ ենք անում, բայց ես այս հարցում մեծ հաշվով հայեցակարգային ռազմավարական խնդիր ունեմ, քանի որ կնախընտրեի այս գումարը կրթության վրա ծախսած լինեին, որ այդ մարդիկ ոչ մեկի կարիքը չունենային: Օրինակ՝ կրթություն ստանային, գնային վարձով ապրեին, աշխատանքի ընդունվեին, օրինակ՝ ՏՏ ոլորտում, իրենց վաստակած աշխատանքով հիպոթեքային վարկ վերցնեին եւ գնեին բնակարան: Այսօր այդպիսի վերաբերմունք չենք կարող ունենալ, քանի որ քսան տարի առաջ այս քաղաքականությունը չի վարվել ,- ասաց Փաշինյանը: Վարչապետը նշեց, որ ցավ է զգում, որ այդպիսի լուծում չեն կարող տալ: Այո բնակարան տվեցինք, հետո ի՞նչ է լինելու, ի՞նչ երաշխիք ունենք, որ թեկուզ կարիքից ելնելով նրանք չեն վաճառելու այդ բնակարանը: Սա մենք անում ենք մեզ հանգիստ զգալու համար, սակայն ռազմավարական առումով մեր խնդիրը պետք է լինի կրթություն տալը ,-ասաց նա: Վարչապետը տարեցների խնամքի, գիշերօթիկ հաստատությունների խնամքի, առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների խնամքի այսօրվա գործող համակարգերը համարեց հուսահատության համակարգեր: Քննադատությունները շատ ուշադիր պետք է լսենք, բայց նրանք, ովքեր պիտի ասեն՝ վայ, էս մեր աշխատատեղը կրճատում եք , էս ի՞նչ եք անում գիշերօթիկ հաստատության հետ , դա չի լսվելու, որովհետեւ նրանցից պատասխան ենք պահանջելու, թե այդ երեխաների, ծերերի նկատմամբ ինչ խնամք է տարվել ,-ասաց նա: Նիկոլ Փաշինյանը նշեց, որ մեկ տարվա մեջ կենսաթոշակների ու նպաստների համակարգում 3-4 միլիարդ դրամ կարելի է խնայել: Բա ո՞ւր են եղել նախկին տարիներին այդ 3-4 միլիարդները, որովհետեւ ամբողջ համակարգը ծառայեցվել է մի բանի՝ հնարավորինս հուսահատեցնել մարդկանց, նրանց հնարավորինս ծնկած վիճակի բերել: Ոչ մի բան չի մոռացվում, ոչինչ չի մոռացվել: Ամեն ինչի համար պետք է պատասխան տրվի, ես չգիտեմ էդ պատասխանատվությունը կլինի քրեական, վարչական, քաղաքական, թե բարոյական, բայց պատասխանատվությունն անխուսափելի է ,- ասաց Նիկոլ Փաշինյանը եւ նշեց, որ իրեն ներկայացված բոլոր այդպիսի սոցիալական ծրագրերին՝ ինքը կարճ հաղորդագրություն է հղել՝ դուխով շարունակեք: ԼՂ հարցով բանակցային գործընթացը փակուղային է. Ադրբեջանն ապակառուցողական դիրքից կառուցողականի է գնում, իսկ ՀՀ-ն՝ կառուցողականից ապակառուցողական. Ա. Զաքարյան ԿԳՄՍ բաժնի պետը դուալ կրթության եւ այն ողջ համակարգում տարածելու մասին Մանկատան կնախընտրեի ծախսված լիներ կարիքը չունենային


Ստեփանակերտում նախատեսվում է բացել «Իրական դպրոց» | Artsakhpress.am | Արցախի անկախ լրատվական գործակալություն 21 մայիսի, 2019, 11:04 Հասարակական «Առաջատար տեխնոլոգիաների ձեռնարկութիւնների միության» եւ «Ինստիգեյթ ուսումնական կենտրոն» հիմնադրամի համատեղ նախաձեռնությամբ Երեւանում, Գյումրիում եւ Վանաձորում գործող «Իրական դպրոց» ուսումնական հաստատությունն ընթացիկ տարվա սեպտեմբերից նախատեսում է Ստեփանակերտում ունենալ մասնաճյուղ: 21 մայիսի, 2019, 11:04 ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏ, 20 մայիսի, ԱՐՑԱԽՊՐԵՍ: Այս մասին «Արցախպրես»-ի թղթակցի հետ զրույցում ասել է «Իրական դպրոց»-ի դասընթացավար Վահե Խաչատրյանը: Նրա խոսքով՝ «Իրական դպրոցի» ուսանողությունն ուսանելու է համակարգերի տեսություն: Ուսումնական հաստատություն կարող են ընդունվել հիմնական դպրոցն ավարտած աշակերտները։ Ուսուցման տեւողությունը չորս տարի է. ուսուցումն անվճար է։ ««Իրական դպրոցի» ուսումնական ծրագրերով եւ ընդունելության կարգով հետաքրքրված անձանց համար հունիս ամսին կազմակերպելու ենք բաց դաս, որի ընթացքում մանրամասն կներկայացնենք նախագծի նպատակներն ու առանձնահատկությունները, ինչպես նաեւ կպատասխանենք ներկաների հարցերին»,-ավելացրել է Վ. Խաչատրյանը:


Անտոնինի (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա) - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան


«Գործընկերություն՝ /Նոր համաձայնագիրը կնպաստի համագործակցության շարունակականությանը - 18 Հոկտեմբերի 2017 - Metsamor city Գլխավոր էջ » 2017 » Հոկտեմբեր » 18 » «Գործընկերություն՝ /Նոր համաձայնագիրը կնպաստի համագործակցության շարունակականությանը «Գործընկերություն՝ /Նոր համաձայնագիրը կնպաստի համագործակցության շարունակականությանը Եվրոպայի խորհուրդը եւ Եվրոպական միությունը երեկ ներկայացրեցին Հայաստանի դատական համակարգի, իրավապահ մարմինների եւ կրթական ոլորտի մի շարք ծրագրերի արդյունքները։ 2015—2017 թվականներին «Գործընկերություն՝ հանուն արդյունավետ կառավարման» ծրագրի շրջանակում Հայաստանում իրականացված չորս ծրագրերի ընդհանուր գումարը կազմում է 2,4 միլիոն եվրո։ Ինչպես լրագրողների հետ զրույցում ասաց Երեւանում Եվրոպայի խորհրդի գրասենյակի ղեկավար Նատալյա Վուտովան, ԵՄ—ի եւ ԵԽ—ի կողմից ֆինանսավորվող ծրագրերն աջակցում են դատական բարեփոխումներին, բանտային համակարգի կայացմանը, բարձրագույն կրթության ոլորտում կոռուպցիայի հաղթահարմանը, ինչպես նաեւ փակ տիպի կառույցներում անմարդկային վերաբերմունքի դեմ պայքարին։ Եվրոպացի պաշտոնյան նշեց, որ ծրագիրը կշարունակվի նաեւ հաջորդ տարի՝ միաժամանակ հույս հայտնելով, որ Հայաստան—ԵՄ ստորագրվելիք նոր համաձայնագիրը կնպաստի ծրագրերի շարունակական լինելուն։ Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության համագործակցության բաժնի ղեկավար Հոա—Բին Աջեմյանը իր հերթին նշեց, որ Եվրամիությունը մշտապես օժանդակել է հայ բանտարկյալների վիճակի բարելավման ծրագրերին, ինչպես նաեւ նոր բանտերի կառուցմանը։ «Բացի այդ, ԵՄ—ն լուրջ պայքար է իրականացրել եւ իրականացնում կոռուպցիայի դեմ պայքարում»,–ասաց նա։ ՀՀ արտգործնախարարության Եվրոպայի վարչության պետ Գագիկ Ղալաչյանն էլ շեշտեց, որ հայստանյան գերատեսչությունները մեծապես գնահատում են ԵՄ ծրագրերը։ Դրանց արդյունքները տեսանելի են, շոշափելի եւ նպաստում են միջազգային լավագույն փորձի կիրառմանը։ Նա հույս հայտնեց, որ արդյունավետ գործակցությունը կշարունակվի նաեւ ապագայում։ ԵԽ ծրագրային համակարգման բաժնի ղեկավար Տանյա վան Դիկը տեղեկացրեց, որ ԵՄ—ն եւ ԵԽ—ն ՀՀ իշխանությունների հետ համատեղ իրականացրած ծրագրերի շրջանակում այս տարի մի քանի քրեակատարողական հիմնարկների բժշկական սարքեր են տրամադրել, ինչի շնորհիվ հնարավոր է դարձել բանտարկյալներին որակյալ բուժօգնություն ցուցաբերել հենց ազատազրկման վայրում։ Բացի այդ, վերապատրաստվել են հարյուրավոր աշխատակիցներ։ Կատեգորիա: Քաղաքականություն | Դիտումներ: 120 | Ավելացրեց: Martos | - Վարկանիշ -: 0.0/0


text: Հուլիսի 26, տարվա 207-րդ (նահանջ տարիներին՝ 208-րդ) օրն է։ Տարվա ավարտին մնում է 158 օր։ Դեպքեր 1788 - ԱՄՆ-ի Նյու Յորք նահանգը դառնում է 11-րդը 1822՝ Դերվենակիայի ճակատամարտի երեք օրերից առաջին օրը։ Հունական բանակը գլխավորում է Թեոդորոս Կոլոկոտրոնիսը 1847 - Լիբերիան դառնում է աֆրիկյան առաջին անկախացած գաղութը 1914 - Դուբլինում բրիտանական ոստիկանությունը գնդակոծում է իռլանդացի ազգայնականների ցույցը, սպանվում է ցուցարար 1917 - Ալեքսանդր Կերենսկին երդում է տալիս, որ դաժանաբար ճնշելու է միապետական կարգը վերականգնելու ցանկացած փորձ 1922՝ թուրքական բանակը Աթոսի մոտ պարտության է մատնում հույներին 1956 - Գամալ Աբդել Նասերը հայտարարում է Սուեզի ջրանցքն ազգայնացնելու մասին 1958 - Արքայազն Չարլզն ինը տարեկանում ստանում է Ուելսի արքայազնի տիտղոսը 1993 - Ռուսաստանում շրջանառությունից հանվում են 1961-92 թթ. նմուշի թղթադրամները, ուժի մեջ է մնում միայն ռուսական ռուբլին 2005 - ԱՄՆ-ում տիեզերք է արձակվում Discovery շաթլը Տեխնածին աղետներ 1964 - Պորտուգալիայում գնացքը դուրս է գալիս ռելսերից, զոհվում է 94 մարդ 1993 - Հարավային Կորեայում Բոինգ-737-ի վթարից զոհվում է 66 մարդ Տարերային աղետներ 1805 - Վեզուվի ժայթքումից ավերվում է Նեապոլ քաղաքը, զոհվում է 26 հազար մարդ 1963՝ երկրաշարժից ավերվում է հարավսլավական Սկոպյե քաղաքը, զոհվում է 1011 մարդ 2005 - Մումբայում 24 ժամում տեղացած անձրեւների քանակը կազմեց 99.5 սմ, քաղաքը երկու օր մնաց ջրի մեջ Գրականության մեջ Ժյուլ Վեռնի «Նավապետ Գրանտի որդիները» վեպի գործողություններն սկսվում են 1864 թ. հուլիսի 26-ին։ Ծնունդներ 1842 - Ալֆրեդ Մարշալ, անգլիացի տնտեսագետ 1863 - Յազեպ Վիտոլ, լատվիացի կոմպոզիտոր, ուսուցիչ, երաժշտական քննադատ 1896 - Ստեֆան Մոկուլսկի, խորհրդային թատերագետ եւ գրականագետ 1856 - Ջորջ Բեռնարդ Շոու George Bernard Shaw իռլանդացի գրող (մ. 1950) 1861 - Վաժա Փշավելա ვაჟა-ფშაველა վրաց գրող (մ. 1915) 1875 - Կարլ Գուստավ Յունգ Carl Gustav Jung շվեյցարացի հոգեբան եւ փիլիսոփա (մ. 1961) 1894 - Օլդոս Հաքսլի Aldous Huxley անգլիացի գրող (մ. 1963) 1897 - Կարո Հալաբյան ճարտարապետ (մ. 1959) 1905 - Վախթանգ Անանյան, հայ արձակագիր, լրագրող (մ. 1980) 1921 - Ամեդեո Ամադեի, իտալացի ֆուտբոլիստ եւ գլխավոր մարզիչ 2007 - Ալբերտ Յավուրյան, հայ նշանավոր կինոօպերատոր (ծ. 1935) 1943 - Միք Ջագգեր Mick Jagger բրիտանացի երգիչ, Ռոլինգ Սթոունզի վոկալիստ 1945՝ Հելեն Միրեն Dama Helen Mirren ամերիկացի դերասանուհի Ռոջեր Թեյլոր Roger Meddows Taylor բրիտանացի երգիչ, երգահան, թմբկահար եւ պրոդյուսեր (Քուին) 1948 - Նորայր Նուրիկյան բուլղարահայ ծանրորդ 1959 - Քեւին Սփեյսի Kevin Spacey Fowler ամերիկացի կինոդերասան 1964 - Սանդրա Բուլոկ Sandra Bullock ամերիկացի կինոդերասանուհի 1973՝ Քեյթ Բեքինսեյլ Katryn Bailey "Kate" Beckinsale անգլիացի դերասանուհի Թեյլոր Մոմսեն Taylor Momsen երգչուհի եւ դերասանուհի Մահեր 1915 - Ջեյմս Մարրի James Murrey շոտլանդացի բանասեր (* 1837) 1934 - Ուինզոր Մաքքեյ Winsor Mccay ամերիկացի անիմալիստ (* 1871) 1963 - Նիկոլայ Ասեեւ Николай Асеев ռուս բանաստեղծ (* 1889) 1971 - Սերգո Պայազատ, հայ բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ (* 1909) 1988 - Լեւոն Աբրահամյան, հայ դերասան, ռեժիսոր Տոներ Հայ Առաքելական Եկեղեցի՝ Հեսու Նավեի հիշատակի օր Անկախության օր՝ Լիբերիա (1847 թ.) Մալդիվներ (1965 թ.՝ Միացյալ Թագավորությունից) Ծանոթագրություններ


- Անձնական պատասխանատվություն է կրում փաստաթղթերի թեմատիկ հաշվառման եւ պահպանման համար,


text: Photo by PHOTOLURE Հունիսի 22-ի լույս 23-ի գիշերը Երեւանի Բաղրամյան պողոտայում տեղի ունեցած դեպքերի ընթացքում լրագրողների մասնագիտական գործունեությունը խոչընդոտելու վերաբերյալ հրապարակումները, տեսագրությունները եւ հաղորդումները ՀՀ գլխավոր դատախազությունն ուղարկել է Հատուկ քննչական ծառայություն (ՀՔԾ)` համապատասխան ընթացք տալու համար: Այս մասին հաղորդագրություն է տարածել Գլխավոր դատախազությունը։ Հիշեցնենք, որ էլեկտրաէներգիայի թանկացման դեմ իրականացվող հավաքը հունիսի 23-ին վաղ առավոտյան դադարեցնելու ժամանակ ՀՀ ոստիկանության տարբեր ստորաբաժանումների ուժերի կողմից բռնություն է կիրառվել նաեւ տեղում աշխատող տասնյակից ավելի լրագրողների նկատմամբ։ Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի տվյալներով՝ ֆիզիկական բռնության է ենթարկվել 13 լրագրող ու օպերատոր, խոչընդոտվել է տարբեր ԶԼՄ-ների մոտ 15 ներկայացուցչի օրինական մասնագիտական գործունեությունը, կոտրվել կամ վնասվել են նրանցից շատերի նկարահանող սարքերը, ոչնչացվել են տեսագրություններ ու լուսանկարներ։ Տուժած լրագրողների վկայությամբ՝ ոստիկանների հարձակումները նպատակաուղղված բնույթ էին կրում, եւ նույնիսկ ներկայանալն ու լրագրողի վկայականը ցույց տալը, կամ տեսախցիկների վրա նշված լրատվամիջոցների անունները իրենց զերծ չեն պահել բռնություններից։ Այսպես, ծեծի են ենթարկվել «Գալա» հեռուստաընկերության լրագրող Փայլակ Ֆահրադյանը, «Ազատություն» ռադիոկայանի լրագրողներ Սիսակ Գաբրիելյանը, Արթուր Պապյանը եւ օպերատոր Գարիկ Ազիբեկյանը, 1in.am-ի օպերատորներ Կարեն Չիլինգարյանը, Հովսեփ Հովսեփյանը եւ Գոռ Հովհաննիսյանը, Epress.am-ի օպերատոր Տիգրան Հակոբյանը, Panarmenian.net-ի թղթակից Նիկոլայ Թորոսյանը եւ ֆոտոլրագրող Կարապետ Սահակյանը, «Ասպարեզ» թերթի գլխավոր խմբագիր Լեւոն Բարսեղյանը։ Ուժի գործադրմամբ ոստիկանության տարբեր բաժիններ բերման են ենթարկվել «Գալա» հեռուստաընկերության լրագրող Փայլակ Ֆահրադյանը, «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի լրագրող Մկրտիչ Կարապետյանը, Panarmenian.net-ի ֆոտոլրագրող Կարապետ Սահակյանը, news.am-ի լրագրող Արսեն Սարգսյանը, «Հետքի» լրագրողներ Անի Հովհաննիսյանը եւ Հրանտ Գալստյանը, Epress.am-ի օպերատոր Տիգրան Հակոբյանը, 1ին.am-ի աշխատակից Արեն Մկրտչյանը, «Ասպարեզ» թերթի գլխավոր խմբագիր Լեւոն Բարսեղյանը։ Ոստիկանները բռնի ուժով խլել են «News.am»-ի եւ «iLur.am»-ի թղթակիցներ Աիդա Հովհաննիսյանի եւ Հակոբ Կարապետյանի ֆոտոխցիկները։ Հայաստանյան լրագրողական մի շարք կազմակերպություններ հունիսի 23-ին հայտարարություն են տարածել՝ դատապարտելով իրավապահների անհամաչափ եւ ապօրինի գործողությունները եւ պահանջելով անհապաղ ազատ արձակել տարբեր բաժիններում գտնվող բոլոր լրագրողներին եւ ԶԼՄ-ների մյուս աշխատակիցներին, վերադարձնել նրանց պատկանող տեխնիկան, իսկ սարքավորումների կոտրված լինելու դեպքում փոխհատուցել պատճառված վնասը։ Իրավապաշտպան կազմակերպությունները պահանջում են նաեւ բացահայտել եւ պատասխանատվության ենթարկել ապօրինություններ ու չարաշահումներ թույլ տված ոստիկանության պաշտոնյաներին եւ բացառել նման իրավախախտումների կրկնությունը ապագայում։ «Ազատություն» ռադիոկայանին տված հարցազրույցում «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպության Արեւելյան Եվրոպայի եւ Միջին Ասիայի բաժնի ղեկավար Ջոն Բիրը մտահոգություն է հայտնել ոստիկանության կողմից լրագրողների նկատմամբ կիրառված բռնությունների եւ լրագրողների աշխատանքային պարտականությունների կատարմանը խոչընդոտելու դեպքերի վերաբերյալ: «Մենք ցնցված ենք լրագրողների դեմ ոստիկանության կողմից գործածված բռնությունների աստիճանից: Որքան մենք ենք տեղյակ, լրագրողների նկատմամբ կիրառված բռնությունների աստիճանն աննախադեպ է 2008թ. ընտրությունների ժամանակ ցուցաբերված բռնություններից ի վեր: Տասից ավելի լրագրողներ ծեծի են ենթարկվել ոստիկանության կողմից, տասից ավելի լրագրողներ ձերբակալվել են նույնիսկ իրենց մասնագիտական լրագրողական փաստաթղթերը ներկայացնելուց հետո, նույնիսկ այն բանից հետո, երբ նրանց լրագրողական մասնագիտությունը հաստատվել էր: Ավելի մտահոգիչ է, որ նրանց մասնագիտական սարքավորումները համակարգված ոչնչացվում կամ առգրավվում էին, ինչը միանշանակ ապացուցում է, որ գոյություն է ունեցել կամք, մտածված որոշում՝ ոչնչացնելու տեղի ունեցածի ցանկացած ապացույց։ Այսպիսով, սա հարձակում էր ոչ միայն լրագրողների վրա, այլեւ բուն տեղեկատվության ազատության վրա»,– եզրահանգել է «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպության ներկայացուցիչը։ «Գալա» հեռուստաընկերության հետ հարցազրույցում ՀՀ ոստիկանապետ Վլադիմիր Գասպարյանը, մեկնաբանելով ոստիկանների գործողությունները լրագրողների նկատմամբ, ասել է, որ իր կարծիքով կան թերություններ: «Հայցում եմ ներողամտություն։ Իհարկե, ծառայողական քննություն նշանակել ենք, մենք դա կկարգավորենք: Գիտեմ, որ եղել է տեխնիկայի ինչ-որ վնասումներ։ Կարծում եմ ոստիկանությունը կվերականգնի լրատվական միջոցներին հասցված նյութական վնասները»,- ասել է ոստիկանապետը։


2. Մարդու գործած չարիքը հաճախ ավելի երկար է ապրում, քան հենց այդ մարդը:


source: CulturaX

text: «Էրեբունի» ԲԿ-ում բացվել է վերակենդանացման նոր բաժանմունք - «Էրեբունի» բժշկական կենտրոն COVID-19 վարակի դեմ պայքարի շրջանակում «Էրեբունի» ԲԿ-ում բացվել է վերակենդանացման նոր բաժանմունք:Բաժանմունքը ստեղծված է առաջատար կլինիկաներում կիրառվող մոդելով: Այն «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի թվով երկրորդ վերակենդանացման բաժանմունքն է:Նոր բաժանմունքն ունի 20 մահճակալ: Նախատեսվում է, որ այստեղ տարեկան բուժում կստանա ավելի քան 1000 ծանր եւ ծայրահեղ ծանր հիվանդ: Վերակենդանացման նոր բաժանմունքը հագեցած է անհրաժեշտ բոլոր սարքավորումներով՝ ռենտգեն եւ ուլտրաձայնային ախտորոշիչ հետազոտության սարքերով, ինչպես նաեւ դիալիզի սարքով: Յուրաքանչյուր մահճակալ ապահովված է միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան սարքավորումներով՝ անհատական թթվածնի մատակարարման կետով, արտածծման բացասական ճնշման համակարգով, արհեստական օդափոխության սարքով, մշտադիտարկման սարքավորումներով: Այս ամենը հնարավորություն է տալիս մշտապես հետեւել հիվանդների կենսական ցուցանիշներին եւ իրականացնել դինամիկ հսկողություն, իսկ անհրաժեշտության դեպքում արագ արձագանքել: Բաժանմունքի ներսում բժիշկներն արդեն հնարավորություն ունեն միանգամից մեծ էկրանի վրա տեսնել հետազոտության արդյուքները, պատկերները եւ օնլայն ռեժիմով կազմակերպել խորհրդատվություններ գործընկերների հետ, խնայելով ժամանակը՝ ճիշտ որոշումներ կայացնել հիվանդների բուժման ընթացքում:


text: Շրջկենտրոնի մշակույթի պալատում հունվարի 30-ին տեղի ունեցավ հանդիպում ՙԱզատ Հայրենիք՚ կուսակցության ղեկավար Արայիկ Հարությունյանի հետ, որին ներկա էին շրջվարչակազմի ղեկավար Կարեն Թովմասյանը, հիմնարկների եւ ձեռնարկությունների, ուժային կառույցների, համայնքների ղեկավարներ, դպրոցների տնօրեններ, աշխատողներ, շրջանի բնակիչներ: ԼՂՀ ֆինանսների նախարարությունը հանրապետության շրջկենտրոններում եւ մայրաքաղաք Ստեփանակերտում անցկացնում է սեմինար-խորհրդակցություններ` նվիրված 2017 թվականի հունվարի 1-ից հարկային եւ հարակից օրենսդրության մեջ կատարված փոփոխությունների եւ հաշվարկ-հաշվետվությունների հարկային մարմին էլեկտրոնային եղանակով հանձնման ընթացակարգերի իրազեկմանը։ Շուշիի շրջխորհրդի հերթական նիստի օրակագում ՙՇրջանի 2016 թ. համայնքային բյուջեի տարեկան կատարողականի մասին՚, ՙՇուշիի սոցիալական ծառայության տարածքային գործակալության կողմից 2016 թվականին կատարված աշխատանքների մասին՚ եւ այլ հարցեր էին։ Փետրվարի 1-ին եւ լույս 2-ի գիշերը ղարաբաղա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում հակառակորդը տարբեր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակներից, հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է շուրջ 20 անգամ՝ հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակելով ավելի քան 130 կրակոց: ԼՂՀ Սահմանադրության եւ քրեական դատավարության օրենսդրության համաձայն, դատախազությունն այն մարմինն է, որի լիազորություններից են հետաքննության եւ նախաքննության օրինականության նկատմամբ հսկողության իրականացումը, դատարանում մեղադրանքի պաշտպանությունը։ ունվարի 18-22-ը Արցախի զբոսաշրջային ներուժը ներկայացվել է Իսպանիայի ՙՖիտուր Մադրիդ-2017՚ միջազգային ցուցահանդեսում։ Եվրոպայի խոշորագույն տուրիստական ցուցահանդեսներից մեկում ավանդական ոճով ձեւավորված` Արցախի Հանրապետության տաղավարը մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել ցուցահանդեսի այցելուների եւ մասնակիցների մոտ։


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը ներկա է գտնվել Արեւային էներգետիկայի ներդրումային համաժողովին 25.01.2017 - 1000x666px - 306 Կբ - 1000x645px - 302 Կբ - 1000x665px - 380 Կբ - 1000x665px - 341 Կբ - 1000x666px - 226 Կբ - 1000x666px - 283 Կբ - 1000x666px - 407 Կբ - 1000x666px - 405 Կբ - 1000x666px - 319 Կբ - 1000x666px - 414 Կբ - 1000x666px - 372 Կբ - 1000x666px - 339 Կբ - 1000x660px - 335 Կբ - 1000x666px - 364 Կբ - 1000x666px - 316 Կբ - 1000x666px - 351 Կբ Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր մայրաքաղաքի «Էլիտ պլազա» բիզնես կենտրոնում ներկա է գտնվել Հայաստանի վերականգնվող էներգետիկայի եւ էներգախնայողության հիմնադրամի ու «Էքսպոմեդիա» ցուցահանդեսների նախագծման կենտրոնի կողմից կազմակերպված «Էներգետիկայի շաբաթ-2017» խորագրի ներքո անցկացվող Արեւային էներգետիկայի ներդրումային համաժողովի բացման արարողությանը: Հանրապետության Նախագահը համաժողովում հանդես է եկել ողջույնի խոսքով: Համաժողովը միտված է ներկայացնելու Հայաստանում էներգախնայողության եւ վերականգնվող էներգետիկայի ոլորտում վերջին զարգացումները, ոլորտում առկա հիմնախնդիրները, ներդրումային հնարավորությունները, ֆինանսավորման հնարավոր աղբյուրները, տեխնոլոգիական եւ ինժեներական լուծումները, հեռանկարային ծրագրերը: Համաժողովին մասնակցում են տարբեր երկրներից երեսունից ավելի օտարերկրյա ընկերություններ, որոնք հետաքրքրված են Հայաստանում արեւային կայաններ կառուցելու հնարավորությամբ։ Հունվարի 25-27-ն անցկացվող միջոցառումների շարքը ներառում է նաեւ եռօրյա ցուցահանդես, որում ներկայացված են տեղական արտադրողներ եւ ոլորտի մասնագիտացված ընկերություններ: Ցուցահանդեսի կազմակերպիչների հավաստմամբ` միջոցառումը հնարավորություն կտա այցելուներին ծանոթացնելու ջերմամեկուսիչ նյութերի, լուսավորության եւ ջեռուցման էներգաարդյունավետ համակարգերի, արեւային տեխնոլոգիաների նմուշներին եւ այս ոլորտում առաջարկվող ծառայություններին։ *** Նախագահ Սերժ Սարգսյանի ողջույնի խոսքը Արեւային էներգետիկայի ներդրումային համաժողովի բացման կապակցությամբ Հարգելի՛ գործընկերներ, Տիկնա՛յք եւ պարոնա՛յք, a7b Ես սիրով ողջունում եմ Արեւային էներգետիկայի ներդրումային համաժողովի մասնակիցներին, որն անցկացվում է «Էներգետիկայի շաբաթ-2017» միջոցառման շրջանակներում: Էներգետիկայի բնագավառը, լինելով Հայաստանի տնտեսության կարեւոր ճյուղերից մեկը, վերջին տարիներին էական ձեռքբերումներ է գրանցել: Այս ոլորտում տարվող աշխատանքներն ուղղված են Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության մակարդակի բարձրացմանը, հուսալի եւ անխափան ծառայությունների մատուցմանը: Միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների աջակցությամբ գրեթե ամբողջովին արդիականացվել են համակարգային նշանակություն ունեցող բարձրավոլտ ենթակայանները: Այս բնագավառում շարունակական եւ հետեւողական աշխատանքներ են տարվում նոր հզորություններ ստեղծելու, էլեկտրահաղորդման նոր գծեր կառուցելու, նոր տեխնոլոգիաներ ներդնելու ուղղությամբ: Տարածաշրջանային առումով արդյունավետ համագործակցում ենք մեր հարեւանների՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության եւ Վրաստանի հետ: 2019 թվականին շահագործման կհանձնվեն Հայաստան-Իրան եւ Հայաստան-Վրաստան էլեկտրահաղորդման գծերը, որոնք լիովին նոր մակարդակի կբարձրացնեն Հայաստանի էներգետիկ համակարգը: Նշված ծրագրերի իրագործումը թույլ կտա իրականացնել էլեկտրաէներգիայի տարանցումներ, սեզոնային փոխհոսքեր եւ փոխանակումներ, առեւտրային այլ գործարքներ: Հայաստանը, որպես Եվրասիական տնտեսական միության անդամ, կարող է յուրօրինակ կամուրջ լինել Իրանի Իսլամական Հանրապետության եւ Եվրասիական տնտեսական միության միջեւ: Այդ հանգամանքը լիովին հնարավորություններ է ստեղծում ներդրումային բազմաթիվ ծրագրեր իրականացնելու համար՝ ինչպես պետական, այնպես էլ մասնավոր հատվածի կողմից: Երկարաժամկետ առումով «կանաչ» սկզբունքների վրա հիմնված տնտեսությունները ավելի հեռանկարային են եւ կայուն: Հենց այդ պատճառով այս բնագավառի զարգացման ռազմավարության համատեքստում հատկապես կարեւորում ենք վերականգնվող էներգետիկայի զարգացումը՝ արեւային, հողմային, երկրաջերմային եւ հիդրոէներգետիկայի ուղղություններով: Բազմաթիվ փորձագիտական հետազոտությունների արդյունքների համաձայն՝ Հայաստանն ունի արեւային էներգետիկայի զարգացման մեծ ներուժ: Ներդրողների համար գրավիչ դաշտ ստեղծելու նպատակով վերջին շրջանում իրականացվել են մի շարք օրենսդրական բարեփոխումներ՝ կիրառելով համաշխարհային լավագույն փորձը: Հարկ է նշել, որ վերջին տարիների ընթացքում շուրջ 80%-ով նվազել է արեւային ֆոտովոլտային կայանների տեխնոլոգիաների արժեքը: Դրա շնորհիվ արդյունաբերական ծավալի արեւային ֆոտովոլտային տեխնոլոգիան Հայաստանում առկա էլեկտրաէներգիայի արտադրության մյուս տեխնոլոգիաների նկատմամբ դարձել է մրցունակ: Նախնական հաշվարկները ցույց են տալիս, որ այժմ այդ նորագույն տեխնոլոգիաների շնորհիվ հնարավոր է ստանալ ֆոտովոլտային կայանների համար մրցունակ սակագին, ինչն իր հերթին թույլ կտա բացառել բացասական ազդեցությունները վերջնական սպառողների համար սահմանված էլեկտրական էներգիայի սակագնի վրա: Այսպիսով, համաշխարհային ճանաչում ունեցող ընկերությունների համար հնարավորություններ են ստեղծվում մասնակցելու Հայաստանում իրականացվող մրցույթներին եւ կառուցելու մեծ հզորությամբ ֆոտովոլտային կայաններ: Առաջիկա մի քանի տարիների ընթացքում մենք նախատեսում ենք զգալիորեն ավելացնել վերականգնվող էներգետիկայի բաժինը ընդհանուր էներգետիկ հաշվեկշռում՝ կառուցելով արեւային, հողմային եւ երկրաջերմային էլեկտրակայաններ: Հարգելի՛ գործընկերներ, Այս համաժողովը շատ լավ հարթակ կարող է դառնալ՝ քննարկելու Հայաստանում վերականգնվող էներգետիկայի ոլորտում վերջին զարգացումները եւ ներդրումային հնարավորությունները: Մաղթում եմ ձեզ արգասաբեր աշխատանք եւ հաջողություն: Վստահ եմ, որ արդյունքները չեն հապաղելու: Շնորհակալություն:


Փաստաթղթեր ՀՀ նախագահի հրամանագրերը Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումներ շնորհելու մասին Ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետով եւ հիմք ընդունելով "Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումների մասին" Հայաստանի Հանրապետության օրենքը` ո ր ո շ ու մ ե մ. Թաթուլ Ալթունյանի անվան երգի-պարի պետական համույթի 70-ամյա հոբելյանի կապակցությամբ, հայ ժողովրդական երգարվեստի եւ պարարվեստի պահպանման ու զարգացման գործում ունեցած նշանակալի վաստակի համար Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումներ շնորհել. Արվեստի վաստակավոր գործչի` Ժիրայր Թաթուլի ԱԼԹՈՒՆՅԱՆԻՆ-Թաթուլ Ալթունյանի անվան երգի-պարի պետական համույթի գեղարվեստական ղեկավար Վաստակավոր արտիստի` Սաշա Միսակի ՊՈՂՈՍՅԱՆԻՆ-Թաթուլ Ալթունյանի անվան երգի-պարի պետական համույթի մեներգիչ: ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆ 2008թ. Նոյեմբերի 7 Երեւան


text: ՄԵՐԿՈՍՈՒՐ-ի խորհրդարանի կողմից Հայոց Ցեղասպանության ճանաչումը հայկական լոբբի հաջողությունն է 14:29 21 Նոյեմբերի 2007 Հարավամերիկյան խոշորագուն կազմակերպության (ՄԵՐԿՈՍՈՒՐ) կողմից Հայոց Ցեղասպանության ճանաչման մասին բանաձեւի ընդունումը հայկական լոբբի հաջողությունն է։ Այս մասին չորեքշաբթի Երեւանում ունեցած մամուլի ասուլիսի ժամանակ լրագրողներին հայտարարեց ՀՅԴ քաղաքական հարցերի եւ «Հայ Դատի» կենտրոնական գրասենյակի տնօրեն Կիրո Մանոյանը։ «ՄԵՐԿՈՍՈՒՐ-ի խորհրդարանը գործում է այս տարվա մայիսից, եւ նման հաջողությունը Հարավային Ամերիկայի «Հայ Դատի» գրասենյակի օպերատիվ աշխատանքի արդյունքն է», - ասաց նա։ Մանոյանի խոսքերով, ՄԵՐԿՈՍՈՒՐ-ի խորհրդարանը, որի մեջ մտնում են Արգենտինան, Բրազիլիան, Պարագվայը, Ուրուգվայը եւ Վենեսուելան, 23-րդն է, որ ընդունել է Օսմանյան կայսրությունում Հայոց Ցեղասպանությունը։ ՄԵՐԿՈՍՈՒՐ-ի խորհրդարանի ընդունած փաստաթղթում վճռականորեն դատապարտվում է 1915-1923 թթ. Օսմանյան կայսրության կողմից իրականացված հայերի ցեղասպանությունը, որը խլեց մեկուկես միլիոն մարդկանց կյանք, եւ զորակցություն է հայտնվում հայ ժողովրդի արդար Դատին: Միաժամանակ ՄԵՐԿՈՍՈՒՐ-ի օրենսդիր մարմինը կոչ է արել Հայոց ցեղասպանությունը դեռ չճանաչած եւ չդատապարտած կառավարություններին եւ խորհրդարաններին՝ նմանատիպ որոշում կայացնել։ Հայոց Ցեղասպանությունը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն է։ Հայոց ցեղասպանության փաստը ճանաչել են բազմաթիվ երկրներ, մասնավորապես, Ուրուգվայը, Լիտվան, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը, ԱՄՆ-ի մեծ թվով նահանգներ, ինչպես նաեւ Հունաստանի, Կիպրոսի, Արգենտինայի, Բելգիայի, Ուելսի խորհրդարանները, Շվեյցարիայի ազգային խորուրդը, Կանադայի խորհրդարանի համայնքների պալատը եւ Լեհաստանի սեյմը։ ՄԵՐԿՈՍՈՒՐ-ը Հարավային Ամերիկայի խոշորագույն կազմակերպություններից մեկն է, ստեղծվել է 1986թ.: ՄԵՐԿՈՍՈՒՐ-ի կազմում են Արգենտինան, Բրազիլիան, Պարագվայը, Ուրուգվայը եւ Վենեսուելան: Կազմակերպության ասոցացված անդամներ են` Չիլին, Բոլիվիան, Կոլումբիան, Էկվադորը եւ Պերուն: ՄԵՐԿՈՍՈՒՐԻ խորհրդարանի ստեղծման մասին որոշումը ընդունվել է 2004 թ.-ին՝ կազմակերպության խորհրդի նիստի ժամանակ։-0-


Վարչապետի գլխավորած պատվիրակությունն ԱՄՆ-ում մասնակցել է Հայաստանի անկախության տարեդարձին նվիրված պաշտոնական ընդունելությանը | Mediamall.AM Վարչապետի գլխավորած պատվիրակությունն ԱՄՆ-ում մասնակցել է Հայաստանի անկախության տարեդարձին նվիրված պաշտոնական ընդունելությանը 11:50 - 11.Հոկտեմբեր.2014 ՀՀ վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը աշխատանքային այցով ԱՄՆ-ում էր Համաշխարհային բանկի եւ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի տարեկան լիագումար նիստը նախագահել են ԱՄՀ-ի տնօրենը եւ ՀԲ-ի նախագահը: Նիստի ընթացքում քննարկվել են համաշխարհային ֆինանսատնտեսական իրավիճակին, զարգացումներին, խնդիրներին եւ մարտահրավերներին վերաբերող հարցեր: Այսօր վարչապետի գլխավորած պատվիրակությունն ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպանությունում մասնակցտլ է Հայաստանի անկախության տարեդարձին նվիրված պաշտոնական ընդունելությանը: Այդ միջոցառմանը ներկա են եղել Վաշինգտոնում հավատարմագրված դեսպաններ, ԱՄՆ պետքարտուղարության, կառավարական այլ գերատեսչությունների, ՀԲ ու ԱՄՀ բարձրաստիճան ներկայացուցիչներ, հայկական կազմակերպությունների ղեկավարներ, հայ համայնքի ներկայացուցիչներ: https://www.facebook.com/khachatrian.jor/posts/1601001056793851


text: Չեխիա (չեխերեն՝ Česko), պաշտոնական անվանումը՝ Չեխական Հանրապետություն (չեխերեն՝ Česká republika), պատմականորեն հայտնի է նաեւ որպես Բոհեմիա, դեպի ծով ազատ ելք չունեցող պետություն Կենտրոնական Եվրոպայում։ Զբաղեցնելով 78,871 քառակուսի կմ ընդհանուր տարածք, Չեխիան հարավում սահմանակցում է Ավստրիային, արեւմուտքում՝ Գերմանիային, հյուսիսարեւելյան հատվածում՝ Լեհաստանին եւ հարավ-արեւելքում՝ Սլովակիային։ Մայրաքաղաքն ու երկրի կարեւորագույն կենտրոնը Պրահան է, իսկ մյուս խոշոր քաղաքներից են Բռնոն, Օստրավան, Պլզենը եւ Լիբերեցը։ Ավանդաբար, ընդունված է առաջին չեխական պետական կազմավորումը համարել 9-րդ դարում Մեծ Մորավիայի տարածքում ձեւավորված Բոհեմիայի կամ Չեխական դքսությունը, որը 1002 թվականին պաշտոնապես ճանաչվում է որպես Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսերական տարածք, իսկ արդեն 1198 թվականին՝ անկախ թագավրություն։ 1526 թվականին տեղի ունեցած Մոհաչի ճակատամարտից հետո Չեխական թագի հողերն աստիճանաբար միավորվում են Հաբսբուրգյան միապետության կազմում։ Ավելի ուշ բողոքական չեխերի ապստամբությունը դառնում է Եվրոպայում Երեսնամյա պատերազմի բռնկման առիթ, սակայն Սպիտակ լեռան ճակատամարտը ազդարարում է բոհեմիական ապստամբների պարտությունն ու Հաբսբուրգների իշխանության ամրապնդումը, որը շարունակվում է մինչեւ 1806 թվական։ Այդ տարում Սրբազան Հռոմեական կայսրության լուծարմամբ Չեխական թագի հողերն անցնում են Ավստրիական կայսրությանը։ 19-րդ դարում Չեխիան դառնում է առավելապես արդյունաբերական պետություն։ 1918 թվականին այս հողերի մեծ մասի հիմնադրվում է Առաջին Չեխոսլովակիայի Հանրապետությունը, որը հաջորդում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի արդյունքում Ավստրո-Հունգարիայի փլուզմանը։ Չեխոսլովակիան Կենտրոնական եւ Արեւելյան Եվրոպայի միակ երկիրն էր, որը շարունակեց մնալ խորհրդարանական ժողովրդավարական հանրապետություն միջպատերազմյան ողջ ժամանակաշրջանում։ 1938 թվականի Մյունխենյան համաձայնագրից հետո նացիստական Գերմանիան վերահսկողություն է սահմանում Չեխական հողերի նկատմամբ։ Չեխոսլովակիան վերականգնում է իր անկախությունը 1945 թվականին եւ դառնում Արեւելյան բլոկի կոմունիստական պետություն՝ 1948 թվականի պետական հեղաշրջումից հետո։ Կառավարության եւ տնտեսության ազատականացման փորձերը ճնշվում են 1968 թվականի Պրահայի գարնան ընթացքում՝ խորհրդային զորքերի երկիր ներխուժմամբ։ 1989 թվականի նոյեմբերին տեղի ունեցած Թավշյա հեղափոխությունը, սակայն, վերջ է դնում երկրում կոմունիստական իշխանությանը։ Այս արդյունքներով պայմանավորված 1993 թվականի հունվարի 1-ին Չեխոսլովակիան լուծարվում է եւ նրա երբեմնի տարածքում ձեւավորվում են անկախ Չեխիայի եւ Սլովակիայի Հանրապետությունները։ Չեխիայի Հանրապետությունը ունիտար խորհրդարանական հանրապետություն է՝ զարգացած, բարձր եկամուտ ապահովող շուկայական տնտեսությամբ։ Չեխիան նաեւ որդեգրել է եվրոպական սոցիալական մոդելը՝ իր քաղաքացիների համար երաշխավորելով համընդհանուր առողջապահություն եւ անվճար համալսարանական կրթություն։ Ըստ ՄԱԿ-ի մարդկային զարգացման ինդեքսի՝ Չեխիան 32-րդն է աշխարհում եւ 24-րդը՝ Համաշխարհային բանկի մարդկային կապիտալի ինդեքսում։ Եվրոպական այս պետությունը 8-րդ ամենաանվտանգն է աշխարհում եւ զբաղեցնում է 29-րդ հորիզոնականը՝ ժողովրդավարական կառավարման աղյուսակում։ Չեխիան մի շարք միջազգային կազմակերպությունների, այդ թվում՝ ՄԱԿ-ի, ՆԱՏՕ-ի, Եվրոպական միության, ՏՀԶԿ-ի, ԵԱՀԿ-ի եւ Եվրոպայի խորհրդի անդամ է։ Պատմություն Պետությունն առաջացել է երկու պատմական շրջանների՝ Մոռավիայի եւ Բոհեմիայի, ինչպես նաեւ Սիլեզիայի մի մասի միավորման արդյունքում։ Չեխական հողերի մասին առաջին հիշատակումները վերաբերվում են մ.թ. 9-րդ դարին։ Այն ժամակներում այդ հողերի վրա առաջացել է առաջին միավորված պետությունը՝ Պրժեմիսլովիչների թագավորությամբ։ Այդ պետությունը կոչվում էր Բոհեմիա Թագավորություն։ Այն բավականին հարուստ եւ հզոր էր, սակայն 15-րդ եւ 17-րդ դարերում ծագած կրոնական հակամարտությունների հետեւանքով, այն անկում ապրեց։ Որոշ ժամանակ անց բոլոր հողերը անցան Հաբսբուրգների ազդեցության տակ եւ մտան Ավստրո-հունգարական կայսրության կազմի մեջ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո՝ 1918 թվականին, Չեխիան, միավորվելով Սլովակիայի եւ Անդրկարպատյան Ռուսիայի հետ, հիմնեց նորանկախ Չեխոսլովակիայի հանրապետություն։ 1938 թվականին Մյունհենյան պայմանագրով Սլովակիան դուրս եկավ Հանրապետությունից, իսկ 1939 թվականին Գերմանիան օկուպացրեց ողջ Չեխոսլովակիան, դարձնելով այն Մոռավիայի եւ Բոհեմիայի պրոտեկտորատ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Գերմանիայի պարտությունից հետո, Չեխոսլովակիան անցավ Խորհրդային Միության ազդեցության տակ եւ մտավ Սոցճամբար։ 1968 թվականից շրջանառության մեջ մտավ Պրահյան գարուն արտահայտությունը, երբ օգոստոսի լույս 21-ի գիշերը Վարշավյան պայմանագռի անդամ խորհրդային հինգ հանրապետությունների զորքերը հատեցին Չեխոսլովակիայի սահմանը՝ ազատական տրամադրված բնակչությանը ճնշելու նպատակով։ Փողոց դուրս եկան շարքային քաղաքացիները։ Դիմադրությունը տեւեց ընդամենը երկու օր, ապստամբությունը ճնշվեց։ 1989 թվականին Չեխոսլովակիան Թավշյա հեղափոխության հետեւանքով շեղվեց զարգացման սոցիալիստական ուղուց։ 1993 թվականի հունվարի 1-ին երկիրը խաղաղ ճանապարհով բաժանվեց երկու մասի՝ առաջացնելով անկախ Չեխիայի եւ Սլովակիայի պետություններ։ 1999 թվականին Չեխիան մտել է ՆԱՏՕ-ի, իսկ 2004 թվականին՝ Եվրամիության կազմի մեջ։ ԵՄ-ին անդամակցելու հետ զուգահեռ Չեխիան ստոեւագրել է Շենգենյան համաձայնագիրը եւ 2007 թվականի դեկտեմբերի 21-ից վերացվել է Չեխիայի ցամաքային սահմաններին սահմանապահական հսկողությունը։ Չեխիայի բնակչությունը 10 միլիոնից ավել է, որի 95 տոկոսը կազմում են չեխերը, եւս 3 տոկոսը կազմում են գերմանացիները, գնչուները, հունգարացիները, լեհերը եւ հրեաները, իսկ 2 տոկոսը՝ սլովակները։ Արժե նշել, որ բնակչության 70 %-ից ավելին 15-65 տարեկանի միջակայքում է, իսկ մանկական մահացության մակարդակը ամենացածրերից է Եվրոպայում։ Չեխիան հանդիսանում է խիտ բնակեցված երկիր, որի բնակչությունը հավասարաչափ է բաշխված պետության ողջ տարածքով։ Ամենախիտ բնակեցված շրջանները գտնվում են խոշոր քաղաքների՝ Պրահա, Օստրավա, Բրնո, տեղակայման վայրերում։ Քաղաքներում են ապրում բնակչության 70-ից ավել տոկոսը։ Չեխիայի Հանրապետությունը զբաղեցնում է 79 հազ. քառ. կմ տարածք։ Չեխիայի ամենաբարձրադիր շրջանը Բոհեմյան լեռնազանգվածն է, որը ծովի մակերեւույթից բարձր է 3000 ֆունտ։ Չեխիայի ամենաբարձր գագաթը կոչվում է Կրկոնոսե, ինչը թարգմանաբար նշանակում է Հսկայական լեռ։ Գետերը Չեխիայի անբաժան մասն են կազմում։ Վլտավան, Էլբան, Մորավան եւ Օդերը հոսում են պետության ողջ տարածքով։ Չնայած որ Չեխիան չունի ելք դեպի ծով, նրա մեծ գետերը ունեն ելք դեպի 3 ծով՝ Բալթիկ, Հյուսիսային եւ Սեւ ծովեր։ Չեխիայի Հանրապետությունը գտնվում է Հյուսիսային կիսագնդում բարեխառն աշխարհագրական լայնություններում։ Երկրի կլիման մեղմ է՝ ցուրտ ձմեռներով եւ ջերմ ամառային սեզոններով։ Այսօր Չեխիայի Հանրապետության արդյունաբերությունը ամենազարգացածն ու կայունն է համեմատած սոցճամբարի մնացած երկրների։ Չեխիայի էկոնոմիկայի հիմքը արդյունաբերությունն է, մասնավորապես՝ մեքենաշինությունը, էլէկտրատեխնիկան, սեւ մետալուրգիան եւ քիմիական արդյունաբերությունը։ Գյուղատնտեսության եւ անտառային արդյունաբերության դերը երկրի էկոնոմիկայում աննշան է եւ մշտապես նվազում է։ Չեխիայի Հանրապետության էկոնոմիկան մեծ թռիչք կատարեց անցած դարի 90-ական թվականների սկզբին, երբ երկրում օրինականացվեց մասնավոր բիզնեսը եւ վերացվեց գների պետական կարգավորումը։ Պետք է նշել, որ չեխական էկոնոմիկայի զարգացման մեջ մեծ դեր են խաղացել օտարերկրյա ներդրումները, որոնց շնորհիվ կարճ ժամանակում իրականացվեց արդյունաբերության բոլոր ճյուղերի եւ սպասարկման ոլորտի սրընթաց արդիականացումը։ Աշխարհագրություն Կլիմա Չեխիայի կլիման բարեխառն է, եղանակային անցումը ծովայինից մայրցամաքային քիչ թե շատ հավասար է ողջ երկրում, բայց իր տարածաշրջանային առանձնահատկությունները հիմնականում կախված է ռելիեֆից։ Ձմռանը ջերմաստիճանը սովորաբար մեղմ է լինում՝ -2-ից մինչեւ – 4 °C, լեռներում՝ –8 մինչեւ –10 °C ջերմաստիճան։ Չնայած ձմեռը քիչ ձյուն է լինում. լեռներում ձյունը հազիվ բավականացնում է լեռնադահուկային սպորտի համար։ Ամառը բավականաչափ տաք է՝ +19-21 °C ջերմաստիճան, իսկ լեռներում՝ համապատասխանաբար +4-8 °C։ Մորավիայում գրեթե միշտ +20 °C ջերմաստիճան է։ Տարեկան տեղումները 500-700 մմ է, իսկ լեռներում 1600-2100 մմ։ Հարավային Մորավիայում նաեւ երաշտ է լինում։ Տնտեսություն Չեխիան արդյունաբերական երկիր է։ Արդյունաբերության հիմնական ճյուղերն են՝ վառելիքաէներգետիկան, մետալուրգիան, մեքենաշինությունը, քիմիական, թեթեւ եւ սննդի արդյունաբերությունը։ Բոլոր հետկոմունիստական պետությունների թվում Չեխիան ունի ամենակայուն եւ հաջողակ տնտեսական համակարգերից մեկը։ Դրա հիմքն է արդյունաբերությունը (ճարտարագիտություն, էլեկտրատեխնիկա եւ էլեկտրոնիկա, քիմիա, սննդի արդյունաբերություն, գունավոր մետալուրգիա) եւ սպասարկման ոլորտը։ Գյուղատնտեսության եւ անտառային տնտեսության, ինչպես նաեւ հանքարդյունաբերության մասնաբաժինը չնչին է եւ շարունակում է նվազել։ 1989-ին սոցիալիզմի անկումից հետո Չեխիան Չեխոսլովակիայից ժառանգեց մի տնտեսական կառույց, որը նոր պայմաններում պարզվեց էներգաարդյունավետ, ոչ բնապահպանական եւ արդյունաբերության տեսանկյունից հնացած։ Անհամաչափ մեծ մասնաբաժին է զբաղեցրել ներկրվող հումքի օգտագործմամբ գունավոր մետալուրգիան, ծանր տեխնիկան եւ ռազմական արդյունաբերությունը։ Արտադրված ապրանքների տեսականին զգալիորեն գերազանցում էր երկրի օբյեկտիվ հնարավորությունները, ինչը հանգեցրեց փոքրածավալ արտադրության եւ դրա արդյունավետության նվազմանը։ Արտաքին առեւտուրը ենթարկվում էր CMEA-ի հրահանգներին, կենտրոնացած էր ԽՍՀՄ կարիքների վրա եւ զարգացած երկրների համեմատությամբ աննշան էր։ Նույնիսկ Չեխոսլովակիայի (Վերջին տարիներին ԿՍՖՀ) փլուզումից առաջ 1990-1992 թվականներին կատարվել են որոշ հիմնարար փոփոխություններ՝ մեծածախ եւ մանրածախ գների մեծ մասի կենտրոնացված կարգավորման վերացում, մասնավոր ձեռնարկատիրության ազատության ներդրում, օտարերկրյա մենաշնորհի վերացում։ առեւտուր եւ այլն XX դարի 90-ականները նշանավորվել են գույքային հարաբերությունների զգալի փոփոխություններով՝ այսպես կոչված. փոքր ու խոշոր սեփականաշնորհումը, ինչպես նաեւ 1948-ին կոմունիստական վարչակարգի հաստատումից հետո պետականացված սեփականության վերականգնումը։ Արդյունքում ՀՆԱ-ում պետության տեսակարար կշիռը 97%-ից նվազել է մինչեւ 20%-ի։ Երկրի բացումը օտարերկրյա կապիտալի ներհոսքի համար առաջացրել է օտարերկրյա ներդրումների աճ, որոնց մեկ շնչի հաշվով երկիրը անվիճելի առաջատարն է ոչ միայն Կենտրոնական եւ Արեւելյան Եվրոպայում, այլեւ միջազգային մակարդակում։ Սա օգնեց համեմատաբար կարճ ժամանակում իրականացնել արդյունաբերության վերակազմավորումն ու արդիականացումը եւ անհրաժեշտ տեխնիկական եւ օժանդակ ենթակառուցվածքների զարգացումը։ Փոփոխությունների արդյունքը դարձավ տնտեսության վերակողմնորոշումը ԽՍՀՄ-ից դեպի Արեւմտյան Եվրոպա։ 1995 թվականին Չեխիան առաջինն էր նախկին կոմունիստական երկրներից, ով ընդունվեց Տնտեսական համագործակցության եւ զարգացման կազմակերպություն։ Չեխիայի Հանրապետության դրամական միավորը կրոնն է (1 կրոն = 100 հելլեր), որը 1995 թվականից ամբողջությամբ փոխարկելի է։ Ի տարբերություն գրեթե բոլոր հետկոմունիստական երկրների՝ Չեխիան կարողացավ խուսափել հիպերինֆլյացիայից եւ ազգային արժույթի կտրուկ արժեզրկումից։ 1990-ականների վերջին կրոնի որոշակի թուլացումից հետո մինչ այժմ նրա փոխարժեքը համաշխարհային հիմնական արժույթների նկատմամբ նկատելիորեն աճել է։ CMEA-ի փլուզման, երկրի մասնատման եւ տնտեսության կառուցվածքի փոփոխության եւ հետագա աճի հետեւանքով առաջացած սկզբնական դժվարություններից հետո 1997-1998 թվականներին Չեխիայի տնտեսությունը որոշակի ճգնաժամ ապրեց, որից այն սկսեց դուրս գալ միայն. 1999 թվականի կեսերից։ Արդյունքն եղավ արտաքին պարտքի աճը եւ գործազրկության աճը։ Ճգնաժամը հաղթահարվեց շուկայական տնտեսությամբ երկրներ, առաջին հերթին՝ Եվրամիություն (եւ դրա շրջանակներում Գերմանիա) արտահանման ավելացմամբ, օտարերկրյա ներդրումների ներգրավմամբ եւ ներքին սպառման ավելացմամբ։ 2004 թվականի մայիսին Եվրամիությանն անդամակցելուց հետո Չեխիայի տնտեսական աճը նկատելիորեն արագացավ եւ, չնայած սոցիալ-դեմոկրատական մի քանի կառավարությունների հիմնականում պոպուլիստական տնտեսական քաղաքականությանը, հասավ տարեկան 6-7%-ի։ Արդյունաբերության տեսակարար կշիռը ՀՆԱ-ում, որը մինչեւ 1990 թվականը հասնում էր 62%-ի, սկզբում կիսով չափ կրճատվեց, իսկ ներկայումս աճում է եւ հասնում է 38%-ի, ինչը շատ հազվադեպ է զարգացած երկրների շրջանում։ Սեւ մետալուրգիան եւ ռազմական արդյունաբերությունը կորցրել են իրենց նշանակությունը ավտոմոբիլային եւ էլեկտրական արդյունաբերության շնորհիվ, որոնց զարգացման շնորհիվ Չեխիան արտաքին առեւտրի դրական հաշվեկշիռ է ունեցել 2004 թվականից՝ չնայած ներմուծվող էներգակիրների գների արագ աճին։ Մեկ շնչին ընկնող արտաքին առեւտրի ծավալով երկիրն առաջատարներից է՝ առաջ անցնելով Ճապոնիայից, Մեծ Բրիտանիայից, Ֆրանսիայից կամ Իտալիայից։ 2009 թվականին Չեխիայի տնտեսության զարգացման վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամը։ 2010 թվականի առաջին կիսամյակում երկրի տնտեսությունը սկսեց աստիճանաբար դուրս գալ ճգնաժամից։ 2020 թվականի դրությամբ, աշխարհի բոլոր հետկոմունիստական երկրների շարքում Չեխիան ունի երրորդ ամենաբարձր զուտ միջին աշխատավարձը (Էստոնիայից հետո՝ 1195,08 եվրո եւ Սլովենիայից հետո՝ 1181,35 եվրո) եւ նվազագույնը։ Սլովենիայից հետո՝ €700 եւ Էստոնիայից հետո՝ €550,38։ 2020 թվականի չորրորդ եռամսյակում Չեխիայի Հանրապետությունում միջին աշխատավարձը կազմել է 38,525 Կչ (1,469,38 եվրո, համախառն) եւ 30,816 Կչ (1,175,35 եվրո)։ 2021 թվականի հունվարի 1-ից Չեխիայում նվազագույն աշխատավարձը կազմում էր 15200 Կչ (580,99 եվրո, համախառն) եւ 13528 կկչ (517,08 եվրո)։ 2022 թվականի հունվարի 1-ից Չեխիայում նվազագույն աշխատավարձը կազմում է 16,200 Կչ (662,81 եվրո, համախառն) եւ 14,308 կկչ (585,56 եվրո, )։ 2021 թվականի չորրորդ եռամսյակում Չեխիայի Հանրապետությունում միջին աշխատավարձը կազմել է 40,135 Կչ (1,597,88 եվրո, համախառն) եւ 32,259 Կչ (1,283,68 եվրո)։ 2023 թվականի հունվարի 1-ից Չեխիայում նվազագույն աշխատավարձը կազմում է 17,300 Կչ (714,60 եվրո, համախառն) եւ 15,371 կկչ (635,96 եվրո)։ Բնակչություն Չեխիայի բնակչությունը կազմում է մոտ 10,5 միլիոն մարդ։ Չեխիայի Հանրապետության բնակչության հիմքը (95%) էթնիկ չեխերն են, ովքեր խոսում են չեխերեն, որը պատկանում է արեւմտյան սլավոնական լեզուների խմբին։ Օտարերկրացիները կազմում են երկրի բնակչության մոտ 4%-ը։ Ներգաղթյալների թվում Չեխիայի Հանրապետության ամենամեծ սփյուռքը կազմում են Ուկրաինայի քաղաքացիները, ովքեր 2011 թվականի օգոստոսի 31-ի դրությամբ երկրում, կազմել են՝ 110 733 մարդ ( 15 788 2010 թվականի օգոստոսից)։ Երկրորդ տեղում են սլովակները (տարվա համար 8248, ընդհանուր 79924), որոնցից շատերը, 1993 թվականի բաժանումից հետո, մնացել են Չեխիայում եւ կազմում են բնակչության մոտավորապես 2%-ը։ Երրորդ տեղում Վիետնամի քաղաքացիներն են (ընդհանուր 56716, 3889)։ Նրանց հաջորդում են Ռուսաստանի (ընդհանուր 29336, 1958) եւ Լեհաստանի (18942) քաղաքացիները։ Այլ էթնիկ խմբերի թվում են գերմանացիները (13577), գնչուները, հրեաները եւ հունգարացիները։ Ըստ լեզվի՝ չեխերը պատկանում են արեւմտյան սլավոնական ժողովուրդներին։ 13-14-րդ դարերի չեխական գրության վաղ ստեղծագործությունները հիմնված էին կենտրոնական Բոհեմիայի լեզվի վրա, բայց քանի որ երկրում ուժեղանում էր կաթոլիկ եկեղեցու, գերմանացի ֆեոդալների եւ հայրապետության ազդեցությունը, չեխերենը սկսեց զարգանալ ճնշված՝ հօգուտ գերմաներենի եւ լատիներենի։ Հուսիական պատերազմների շրջանում լայն տարածում գտավ գրագիտությունը եւ գրական չեխերենը։ Այնուհետեւ եկավ չեխական մշակույթի երկդարյա անկումը Հաբսբուրգների տիրապետության ներքո, որոնք վարում էին սլավոնական հպատակ ժողովուրդների գերմանականացման քաղաքականություն (19-րդ դարի կեսերին բնակչության 15%-ը խոսում էր չեխերեն։ Սլավոնական լեզուներից, որպես գրական լեզու համարվել Է ռուսերենը։ Չեխերենը սկսեց վերածնվել միայն 18-րդ դարի վերջում. դրա հիմքը 16-րդ դարի գրական լեզուն էր, որը բացատրում է ժամանակակից չեխերենում բազմաթիվ արխաիզմների առկայությունը, ի տարբերություն կենդանի խոսակցական լեզվի։ Խոսակցական լեզուն բաժանված է բարբառների մի քանի խմբերի՝ չեխերեն, միջին մորավերեն եւ արեւելամորավերեն։ Չեխիան խիտ բնակեցված նահանգներից է։ Բնակչության միջին խտությունը 130 մարդ/կմ2 է։ Բնակչության բաշխվածությունը հանրապետության տարածքում համեմատաբար հավասար է։ Քաղաքային խոշոր ագլոմերացիաների ամենախիտ բնակեցված տարածքներն են Պրահան, Բռնոն, Օստրավան, Պիլսենը (մինչեւ 250 մարդ 1 կմ2-ում)։ Բնակչության ամենացածր խտությունն ունեն Չեսկի Կրումլովի եւ Պրաչատիցեի շրջանները (մոտ 37 մարդ 1 կմ2-ի վրա)։ 1991 թվականի տվյալներով Չեխիայում կար 5479 բնակավայր։ Չեխիան պատկանում է բարձր ուրբանիզացված երկրների թվին. բնակչության մոտ 71%-ը ապրում է քաղաքներում եւ ավաններում, մինչդեռ ավելի քան 50%-ը ապրում է ավելի քան 20 հազար բնակիչ ունեցող քաղաքներում, գյուղական բնակչության մասնաբաժինը շարունակում է նվազել։ Չեխիայի միակ մեգապոլիսում՝ Պրահայում, կա 1252000 մշտական բնակիչ (2014թվականի սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ)։ 2006 թվականի տվյալներով Չեխիայում կա 5 քաղաք՝ ավելի քան 100 000 բնակիչ ունեցող (Պրահա, Բռնո, Օստրավա, Պիլսեն, Օլոմոուց), 17 քաղաք՝ ավելի քան 50 000 բնակչով եւ 44 քաղաք՝ ավելի քան 20000 բնակչությամբ։ Չեխիայի Հանրապետության ընդհանուր բնակչությունը, որը հասել էր հետպատերազմյան առավելագույնին 1991 թվականին՝ 10302 հազար մարդ, այնուհետեւ կամաց-կամաց նվազել է մինչեւ 2003 թվականը, երբ այն կազմել է 10200 հազարից մի փոքր ավելի մարդ, բայց դրանից հետո աննշան աճ է գրանցվել՝ հասնելով 10530 հազարի։ Ժողովուրդի թիվը ավելացավ հիմնականում միգրանտների հոսքի պատճառով (առաջին հերթին Ուկրաինայից, Սլովակիայից, Ռուսաստանից, Լեհաստանից եւ նախկին Հարավսլավիայի երկրներից)։ Բնակչության բնական աճը բացասական է եղել 1994-2005թվականներին, 2006 թվականին որոշակի դրական աճ կա՝ պայմանավորված ծնելիության աճով եւ մահացության նվազմամբ։ Միեւնույն ժամանակ, կանանց պտղաբերության մակարդակը անբավարար է բնակչության վերարտադրության համար (վերարտադրողական տարիքի 1 կնոջ հաշվով մոտ 1-2 երեխա)։ Վերջին տարիներին Չեխիան դարձել է մանկական մահացության ամենացածր մակարդակ ունեցող պետություններից մեկը (1000 ծնունդից 4-ը)։ Բնակչության մեծ մասը՝ 64,5%-ը, գտնվում է արտադրողական տարիքում (15-ից մինչեւ 65 տարեկան), մինչդեռ Չեխիայի քաղաքացիների 15,7%-ը մինչեւ 15 տարեկան է, իսկ 19,8%-ը՝ 65 տարեկանից բարձր։ Արդյունավետ տարիքում տղամարդկանց թիվը փոքր-ինչ գերազանցում է կանանց թվին, սակայն հետարտադրողական տարիքում նկատելիորեն գերակշռում են կանայք (յուրաքանչյուր երկու կնոջը բաժին է ընկնում մեկ տղամարդ)։ Չեխիայի բնակչության միջին տարիքը 39 տարեկան է (կանայք՝ 41 տարեկան, տղամարդիկ՝ 37 տարի)։ Կյանքի միջին տեւողությունը տղամարդկանց համար կազմում է 75 տարի, իսկ կանանց համար՝ 81 տարի (2013 թվականի դրությամբ)։ Չափահաս բնակչության մեծ մասն ամուսնացած է, թեեւ ամուրիների համամասնությունը համեմատաբար բարձր է. յուրաքանչյուր հինգերորդ տղամարդը եւ յուրաքանչյուր ութ կին ամուսնացած չեն։ Ներկայումս տղամարդիկ ամուսնանում են 28 տարեկանում, կանայք՝ 26 տարեկանում, ինչը մոտ է եվրոպական տենդենցին (համեմատության համար՝ 1993 թվականին այդ ցուցանիշները համապատասխանաբար 23 եւ 19 տարեկան էին)։ Առաջին երեխան ընտանիքում ամենից հաճախ հայտնվում է հարսանիքից հետո վեց ամսվա ընթացքում։ Չեխական ընտանիքները բնութագրվում են ամուսնալուծությունների բարձր մակարդակով։ Տնտեսապես ակտիվ բնակչությունը կազմում է ընդհանուրի 51,5%-ը։ Չեխիայի առանձնահատկությունն այլ երկրների շարքում կանանց զբաղվածության բարձր մակարդակն է, որոնք կազմում են ընդհանուր տնտեսապես ակտիվ բնակչության մոտ 48%-ը։ Կանանց մեծ մասն աշխատում է սպասարկման ոլորտներում, ինչպիսիք են առողջապահությունը, կրթությունը, առեւտուրը եւ սննդի ոլորտում։ Նրանց մեծ մասը աշխատում է տնտեսական կարիքներից ելնելով, որպեսզի պահպանի ընտանիքի կենսամակարդակը։ Գործազրկության մակարդակը կազմում է 2,1% (3/2019թ.), ինչը նկատելիորեն ցածր է 1999-2004 թվականներին (մինչեւ 10,5%)։ Չեխերի զգալի մասը ապրում է Չեխիայից դուրս՝ Ավստրիայում, Գերմանիայում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ավստրալիայում եւ այլ երկրներում։ Սա աշխատանք փնտրելու՝ տնտեսական միգրացիայի արդյունքն է, որը նկատելի չափեր է ստացել 19-րդ դարի վերջին եւ 20-րդ դարի սկզբին, եւ քաղաքական արտագաղթի արդյունքը 1948-ի քաղաքական ցնցումներից եւ 1968-ի իրադարձություններից հետո։ Չեխիայի Հանրապետությունում անգրագիտությունը գրեթե բացակայում է (երբեմն հանդիպում է տարեց գնչուների մոտ)։ Գրագիտության բարձր մակարդակը չեխերին բնորոշ էր նույնիսկ Առաջին Հանրապետության ժամանակ (1918-1938 թվականներին). այն ժամանակ բոլոր բնակիչների մոտ 95%-ն ուներ հիմնական կրթություն։ Վերջին տարիներին կրթության մակարդակը նկատելիորեն բարձրացել է. Չեխիայի յուրաքանչյուր երրորդ տնտեսապես ակտիվ բնակիչն ավարտել է միջնակարգ կրթությունը (համապատասխանում է 12-13 տարվա կրթության մակարդակին), իսկ Չեխիայի յուրաքանչյուր տասներորդ քաղաքացին ունի կամ ստանում է բարձրագույն կրթություն։ Տիպիկ աշխատողն ունի առնվազն միջին մասնագիտական պատրաստվածություն։ Չեխ աշխատողների բարձր որակավորումը Չեխիայի տնտեսության հիմնական առավելություններից է։ Ավարտված միջնակարգ եւ բարձրագույն կրթություն ունեցող բնակչության համամասնությամբ երկիրը առայժմ զիջում է եվրոպական ամենազարգացած երկրներին։ 2012 թվականի դրությամբ Չեխիայում բնակվում էր 435900 օտարերկրացի՝ երկարաժամկետ եւ մշտական բնակության թույլտվությամբ։ 2007 թվականին Չեխիա ապրելու նպատակով ժամանել է 104400 օտարերկրյա քաղաքացի, մինչդեռ միգրացիայի դրական հաշվեկշիռը կազմել է 83900 մարդ, ինչը պատմության մեջ բացարձակ ռեկորդ է, միգրացիայի դրական մնացորդի ցուցանիշով երկրորդ տեղը զբաղեցնում է 2008 թվականի ցուցանիշը՝ 71790 մարդ։ Չեխիայի վիճակագրական ծառայության տվյալներով՝ 2008 թվականի վերջին Չեխիայում բնակվում էր 438301 օտարերկրացի, որից 265374-ը ունեին երկարաժամկետ կացության կարգավիճակ, մնացած օտարերկրացիները՝ մշտական բնակության։ Չեխիայի վիճակագրական ծառայության տվյալներով՝ 2009 թվականին Չեխիայի բնակչության թիվը հասել է 10,5 միլիոնի։ 2008 թվականի ցուցանիշի համեմատ ներգաղթյալների թիվը կրկնակի կրճատվել է՝ կազմելով 40 հազար մարդ, իսկ արտագաղթողների թիվը կրկնապատկվել է՝ հասնելով 11,6 հազարի։ Մշակույթ Խոհանոց Չեխական խոհանոցը հայտնի է իր սոուսներով եւ լցոններով, բայց ոմանց կարծիքով, դրանց մեջ պակասում է թարմ բանջարեղենը։ Խոզապուխտը եւ մանր վարունգը՝ որպես նախուտեստ, որին հաջորդում է կարտոֆիլի կամ բանջարեղենային ապուրը։ Չեխերը սիրում են խմորագնդիկներով եւ թթու կաղամբով մսային ապուրներ։ Հայտնի ճաշատեսակների մեջ են մտնում տապակած պանիրը եւ արիշտայով ձվածեղը։ Չեխական մրգային գնդիկները պատրաստվում են յուղով եւ կաթնաշոռային պանիրով։ Չեխիան չի կարելի պատկերացնել առանց ավանդական գարեջրագործության։ Գարեջրի հումքը Չեխիայում եւ Մորավիայում սկսել են աճեցնել դեռեւս 11-րդ դարից սկսած։ Պլզեն քաղաքում է գտնվում հայտնի գարեջրի «Պրազդրոյ» գործարանը, որը հիմնադրվել է 1842 թվականին։ Մարավիայի բերրի հողերում աճեցնում են գարի, որն էլ օգտագործում են գարեջրի պատրաստման մեջ։ «Պրազդրոյի» մառանների խորությունը 9 կմ է։ Տոներ Հունվարի 1՝ Նոր Տարի Զատիկի երկուշաբթի Մայիսի 1՝ Աշխատավորի օր (Չեխիայում այդ օրը անվանում են «սիրո տոն») Մայիսի 8՝ Չեխիան ֆաշիզմից ազատագրելու օրը Հուլիսի 5՝ Սլավոնական առաքյալներ Կիրիլի եւ Մեթոդիոսի օրը Հուլիսի 6՝ Յան Գուսի հիշատակի օր Հոկտեմբերի 28՝ Անկախության օրը։ 1918 թվականի այդ օրը Պրահայում հռչակվեց Չեխոսլովակիայի Հանրապետությունը։ Դեկտեմբերի 25 եւ 26՝ Սուրբ Ծնունդ. Այդ օրերին խանութները չեն աշխատում (իսկ դեկտեմբերի 24-ին Սուրբ Ծննդյան նախաշեմին խանութները բաց են լինում մինչեւ ժամը 14։00-ն)։ Ծանոթագրություններ Չեխիա Դեպի ծով ելք չունեցող երկրներ ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Լիբերալ ժողովրդավարություններ ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրներ 1993 հիմնադրված պետություններ եւ տարածքներ Եվրոպայի խորհրդի անդամ երկրներ Հանրապետություններ Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության անդամ երկրներ