text: Գերմանիա (), պաշտոնապես՝ Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն (), պետություն Արեւմտյան Եվրոպայում, որը Բալթիկ եւ Հյուսիսային ծովերից ձգվում է մինչեւ Ալպյան լեռներ եւ Բոդենի լիճ՝ հարավում հասնելով մինչեւ հյուսիսային Հռենոս։ Հյուսիսում սահմանակցում է Դանիային, արեւելքում՝ Չեխիային եւ Լեհաստանին, հարավում՝ Ավստրիային եւ Շվեյցարիային, հարավում՝ Ֆրանսիային, իսկ Լյուքսեմբուրգին, Բելգիային եւ Նիդերլանդներին՝ արեւմուտքում։ Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունը բաժանված է 16 վարչատարածքային միավորների՝ երկրամասերի եւ ընդգրկում է ընդհանուր հաշվով շուրջ 357 386 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Ունենալով շուրջ 83 միլիոն բնակչություն՝ Գերմանիան համարվում է Եվրոպական միության (ԵՄ) ամենախիտ բնակեցված պետությունը։ Գերմանիան բավականին ապակենտրոնացված պետություն է. թեպետ մայրաքաղաքն ու խոշորագույն քաղաքը Բեռլինն է, այնուամենայնիվ, Մայնի Ֆրանկֆուրտը հանդիսանում է երկրի ֆինանսական կենտրոնը եւ հենց այստեղ էլ գտնվում է դաշնության խոշորագույն օդանավակայանը։ Ամենաբնակեցված, արդյունաբերական խոշոր երկրամասը Ռուրն է, որի գլխավոր քաղաքներն են Դորտմունդն ու Էսսենը։ Բացի այդ, Գերմանիայի մյուս նշանավոր քաղաքներն են Համբուրգը, Մյունխենը, Քյոլնը, Շտուտգարտը, Դյուսելդորֆը, Լայպցիգը, Դրեզդենը, Բրեմենը, Հաննովերը, Գելզենկիրխենը եւ Նյուրնբերգը։ Գերմանիան Եվրոպայի ամենահարուստ պատմություն ունեցող պետություններից է։ Գերմանական ցեղերը եվրոպական հողերում հաստատվել են Ժողովուրդների մեծ գաղթի ժամանակահատվածում եւ Վերդենի դաշնագրի կնքումից հետո ձեւավորել սեփական պետությունը։ 10-րդ դարում ստեղծվում է գերմանական ազգի Սրբազան Հռոմեական կայսրությունը, որը դառնում է տարածաշրջանի կարեւորագույն ուժերից մեկը։ 15-րդ դարում հյուսիսգերմանական շրջաններում ձեւավորվում է ռեֆորմացիայի շարժումը, որն ազդարարում է նոր շրջանի եվրոպական պատմության սկիզբը։ Սրբազան Հռոմեական կայսրության փլուզումից հետո՝ 1815 թվականին ստեղծվում է Գերմանական համադաշնությունը, որը Պրուսիայի վարչապետ Օտտո ֆոն Բիսմարկի ջանքերով կենտրոնացված իշխանության ներքո միավորվում է 1871 թվականին։ 1918 թվականին Գերմանիան սանձազերծում է Առաջին համաշխարհային պատերազմը, որի ավարտին կրած պարտությունից հետո կայսերական կարգերը տապալվում են եւ հաստատվում է Վայմարյան հանրապետությունը։ Հաջորդ տասնամյակում Գերմանիայում իշխանության եկած նացիստները՝ ֆյուրեր Ադոլֆ Հիտլերի գլխավորությամբ, սկսում են նոր աշխարհամարտ, որտեղ սակայն կրում են պարտություն։ Արդյունքում՝ վերջիններս կորցնում են նվաճված բոլոր տարածքներն ու արեւելյան Գերմանիան, որը սկսում է զարգանալ սոցիալիստական ուղով։ 1989 թվականին ԳՖՀ-ում տեղի է ունենում հեղափոխություն, որի արդյունքում կոմունիստական վարչակարգն արեւելյան Գերմանիայում անկում է ապրում եւ երկրի երկու մասերը միավորվում են։ Մերօրյա Գերմանիան դաշնային խորհրդարանական հանրապետություն (բունդեսհանրապետություն) է, որը կառավարվում է վարչապետի՝ կանցլերի կողմից։ Ունի «մեծ տերության» կարգավիճակ եւ համարվում է տնտեսական գերհսկա (ՀՆԱ-ի ցուցանիշով՝ չորրորդն աշխարհում, անվանական ՀՆԱ-ով՝ հինգերորդը)։ Արդյունաբերական եւ տեխնոլոգիական բազմաթիվ ոլորտներում համարվում է համաշխարհային առաջատար։ Որպես բնակչության բարձր կենսամակարդակ ունեցող զարգացած պետություն՝ Գերմանիան ապահովում է բացառիկ սոցիալական անվտանգություն, հանրային առողջապահություն, անվճար, որակյալ միջնակարգ եւ բուհական կրթություն: Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունը 1957 թվականից ի վեր հանդիսանում է Եվրոպական տնտեսական համագործակցության, իսկ 1993-ից՝ Եվրոպական միության համահիմնադիր անդամ, 1999 թվականից ի վեր՝ Շենգենյան գոտի։ Անդամակցում է նաեւ ՄԱԿ-ին, Հյուսիսատլանտյան դաշինքին (ՆԱՏՕ), «Մեծ յոթնյակին», Տնտեսական համագործակցության եւ զարգացման կազմակերպությանը Անվան ստուգաբանություն «Գերմանիա» բառն առաջացել է լատիներեն համարժեք («Germania») եզրույթից. այդպես է անվանել Հռոմի կայսր Հուլիոս Կեսարը՝ անվանակոչելով Հռենոսի ավազանի արեւելքում բնակվող ժողովուրդներին։ Գերմաներեն «Դոյչլանդ» երկրանվանումը (թարգմանաբար՝ «գերմանական երկիր») առաջացել է հին վերին գերմաներեն «diutisc» («հայտնի») բառարմատից։ Այդ բառն առօրեական կիրառություն ուներ խոսակցական լատիներենում եւ ռոմանական լեզուներում։ Այն ծագել է պրոտո-գերմանական «þiudiskaz» բառից, որը եւս նշանակում է «հայտնի»։ Պատմություն «Մաուեր այն» հնագիտական բրածոյի (իրենից ներկայացնում է նախամարդու ստորին ծնոտ) հայտնաբերումը վկայում է այն մասին, որ հնագույն հումանոիդը մերօրյա Գերմանիայի տարածքը բնակեցրել է դեռեւս 600 հազար տարի առաջ։ 1994-1998 թվականների հետազոտությունների արդյունքում Շյոնինգերի տարածքից հայտնաբերվել է պալեոլիթյան ժամանակաշրջանի մարդու կողմից գործածված մի քանի նիզակներ։ Դյուսելդորֆի շրջակայքում գտնվող Նեանդերթալի հովտում հայտնաբերվել է Պլեյստոցենի ժամանակաշրջանում բնակված եւ ներկայումս վերացած հումանոիդի առաջին բրածոն։ 40 հազար տարվա հնության «նեանդերթալյան գանգի» (նույն՝ «նեանդերթալ-1») շնորհիվ կատարվել է այս տեսակի մարդու առաջին վերակառուցումը։ Հնագույն մարդկանց մնացորդներ պահպանվել են նաեւ Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում գտնվող Շվաբյան ալբ քարանձավում։ Այնտեղ կատարված հետազոտությունների արդյունքում հայտնաբերվել է 42-հազարամյա թռչնի ոսկորներ, ինչպես նաեւ մամոնտի փղոսկրից կառուցված ֆլեյտա հիշեցնող հարմարանք (երբեւէ հայտնաբերված ամենահին երաժշտական գործիքը)։ Գերմանիայի տարածքից պեղված 40 հազար տարվա հնության մարդառյուծի արձանիկը անմրցունակ կերպով համարվում է երբեւէ հայտնաբերված ամենավաղնջական արվեստի նմուշը։ Գերմանների գաղթ եւ Ֆրանկական կայսրություն Հին գերմանական ցեղերը՝ գերմանները, առաջացել են սկանդինավյան բրոնզե դարում կամ նախահռոմեական երկաթե դարաշրջանում։ Մ.թ.ա. 1-ին դարում Սկանդինավյան թերակղզու եւ Գերմանիայի հյուսիսից նրանք տեղաշարժվել են հարավային, արեւելյան եւ արեւմտյան ուղղություններով՝ անմիջական կապեր ունենալով մեծ գաղթի արդյունքում կենտրոնական եւ արեւմտյան Եվրոպայում հաստատված կելտերի, գալերի, ինչպես նաեւ իրանական, բալթյան եւ սլավոնական վաչկատուն ցեղերի հետ։ Մ.թ.ա. 27 թվականին իրենց «Օգոստոս» հռչակած Օկտավիանոս կայսրը՝ հռոմեական լեգեոնների գլուխն անցած ներխուժում է Գերմանիա եւ այն դարձնում Հռոմեական կայսրության պրովինցիա։ 9 թվականին Գերմանիայի կուսակալ Քվինտիլիոս Վարոսը Տեւտոբուրգյան անտառի ճակատամարտում ծանր պարտություն է կրում հին գերմանական քերուսկի ցեղի առաջնորդ Արմինիոսից։ Մեր թվարկության 100-ական թվականներին հռոմեացի պատմիչ Կոռնելիոս Տակիտոսը գրել է «գերմանացիների ծագման եւ Գերմանիայի տեղագրության մասին» երկը, համաձայն որի՝ նշյալ ժամանակահատվածում եւ նախորդիվ գերմանները հաստատվել են Հռենոսյան ավազանից մինչեւ Դանուբ ընկած տարածություններում՝ զբաղեցնելով ժամանակակից Գերմանիայի տարածքը։ Այնուամենայնիվ, հետագա արշավանքների արդյունքում Ավստրիան, Բադեն-Վյուրթեմբերգը, Բավարիան, Հեսսենը եւ արեւմտյան Հռենոսը վերստին վերածվում են Հռոմեական կայսրության վարչական միավորների՝ պրովինցիաների։ 3-րդ դարում ցեղային տեղաշարժերի արդյունքում ի հայտ են գալիս բազմաթիվ արեւմտագերմանական ցեղեր եւ ցեղային միավորումներ, այդ թվում՝ ալեմանները, ֆրանկները, սաքսոնները, սիգամբրները, թյուբինգացիները, բավարացիները եւ ֆրիզները։ Շուրջ 260 թվականին, գերմանները ասպատակում են Հռոմեական կայսրության սահմանները։ 284 թվականին Գայոս Դիոկղետիանոսը կայսրությունը բաժանում է երկու մասերի։ Հոների ներխուժումից հետո՝ 375 թվականին, սկսվում է կայսրության լճացման ժամանակաշրջանը, ինչի արդյունքում աշխարհակալության տարածքը տրոհվում է։ Շուտով գերմաններով բնակեցված որոշ տարածքներ ռազմակալվում են ֆրանկների կողմից եւ ներառվում Մերովինգյան թագավորության մեջ։ Ավելի ուշ, ֆրանկները զբաղեցնում են նաեւ Ավստրիան, Նեյստրիան եւ Աքվիտանիան՝ հիմնելով իրենց ընդարձակ թագավորությունը։ Գերմանիայի արեւելյան շրջանները բնակեցվում են արեւմտասլավոնական ցեղերի կողմից, ովքեր էլ այս տարածքներում հիմնադրում են իրենց իսկ անկախ պետականությունը՝ Օբոտրիտների համադաշնությունը։ 8-րդ դարի վերջիներին Ֆրանկական թագավորությունում իշխող Մերովինգյան արքայատոհմը կտրուկ թուլանում է. հարստության վերջին ներկայացուցիչները ձեւականորեն կրում էին թագավորական տիտղոսները, սակայն վերահսկողության արեալների վրա ունեին չափազանց թույլ իշխանություն։ 768 թվականի Հռոմի ֆորումում Պիպին Կարճահասակը հռչակվում է արքա՝ հիմնադրելով Կարոլինգների արքայատոհմը։ Կարոլինգների տոհմանունը առաջնում է Պիպինի հաջորդ Կառլոսի անունից. վերջինս 800 թվականին թագադրվում է արեւելաֆրանկական պետության թագով եւ ի կատար ածում բազմաթիվ արկածախնդիր ծրագրեր։ Կառլոսի նվաճումների արդյունքում թագավորության տարածքը կրկնապատկվում է։ Նա իրեն համարում էր Հռոմեական կայսրության իրավահաջորդը եւ ձգտում էր վերականգնել կայսերական տիտղոսը։ Կառլոսի մահից հետո պետության տարածքը տրոհվում է։ Գերմանական ազգի Սրբազան Հռոմեական կայսրություն 800 թվականին «Մեծ» տիտղոսով անվանակոչված ֆրանկների մայորդոմ Կառլոսը թագադրվում է կայսերական թագով՝ հիմնադրելով Ֆրանկական կայսրությունը։ Սակայն, վերջինիս ստեղծած աշխարհակալությունը երկար կյանք չի ունենում եւ գոյատեւում է շուրջ կես տասնամյակ։ 843 թվականին Վերդենում կնքվում է դաշնագիր, որով Ֆրանկական տիրակալությունը բաժանվում էր երեք անկախ թագավորությունների։ Վերդենի համաձայնագրով գերմանական (արեւելաֆրանկական) հողերը բաժին էին ընկնում Լյուդովիկոս II Գերմանացուն։ Շուրջ հարյուր տարի անց՝ 962 թվականին, գերմանական տիրույթներում ստեղծվում է Սրբազան Հռոմեական կայսրությունը, որն ինքնին բացառում է արեւելաֆրանկական տերության իրավահաջորդությունը եւ գործում որպես անկախ տարածաշրջանային ուժ։ Ի սկզբանե Արեւելյան Ֆրանկիա կոչվող տարածքը Հռենոսից ձգվում էր մինչեւ Էլբա գետը, Հյուսիսային ծովից մինչեւ Ալպյան լեռներ։ Օտտոն I-ը կարողանում է համախմբել Գերմանիայի տարածքում ձեւավորված մանր ու միջին իշխանությունները՝ դքսությունները, եւ իր միավորիչ գործունեության շնորհիվ՝ օծվում Սրբազան Հռոմի կայսր։ 996 թվականին Գրեգորիոս V-ը դառնում է ազգությամբ գերմանացի առաջին Հռոմի պապը, ում ջանքերով էլ Սրբազան Հռոմեական կայսրության գահն անցնում է Օտտոն III-ին։ Նրա օրոք գերմանական բանակը ներխուժում է հյուսիսային Իտալիա եւ Բուրգունդիա՝ համակված լինելով «համաշխարհային կայսրությունը» վերստեղծելու ուտոպիական ձգտումով։ 11-րդ դարի վերջին ավատատիրական հարաբերությունները սկսում են ընդգրկել ամբողջ Գերմանիան, ուժեղանում է քաղաքական ապակենտրոնացումը։ Օգտվելով դրանից՝ պապականությունը փորձում է այստեղ հաստատել իր քաղաքական տիրապետությունը, որն էլ իր հանգուցալուծումն է ստանում 1122 թվականի Վորմսի պակտով։ Սակայն կայսրերի եւ պապերի հակամարտությունն այդպես էլ չի ավարտվում։ Փոխարենը՝ Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսը վերսկսում է իտալական արշավանքները, որոնք ավարտվում են բացառիկ հաղթությամբ։ Միեւնույն ժամանակ գերմանական իշխանները խաչակրաց արշավանքների պատրվակով նվաճում են պոլաբյան սլավոնների, ինչպես նաեւ Էլբայից արեւելք ընկած եւ Մերձբալթիկայում ապրող ժողովուրդների տիրույթները։ 12-րդ դարում Սրբազան Հռոմեական կայսրությունում հաստատվում է Հոհենշտաուֆենների ժառանգական իշխանությունը։ Գերմանական ազդեցությունը տարածվում է դեպի հարավ եւ արեւելք՝ հասնելով մինչեւ սլավոնական բնակատեղիներ։ Հանզայական միության առեւտրային ուղիները, որոնք գլխավորապես անցնում էին գերմանական քաղաքների տարածքներով, կարեւոր նշանակություն ունեին միջնադարյան Եվրոպայի տնտեսական կյանքում։ անզան ներդրել է արտաքին ինքնուրույն քաղաքականություն՝ ձեռք է բերել ամրոցներ, աձեւավորել ասպետական օրդեններ, աջակցել օլիգարխիային։ Չնայած նրան, որ Սրբազան Հռոմեական կայսրության թագավորի ընտրության աշխարհիկ եւ եկեղեցական կանոնները լավ էին սահմանված, այնուամենայնիվ, շատ հաճախ առաջ էին գալիս մասնավոր անհամաձայնություններ։ Այդ իսկ պատճառով Կառլոս IV կայսրը 1356 թվականին ընդունում է այսպես կոչված «ոսկե բուլլան», որն ամրագրում է Սրբազան Հռոմեական կայսրությանչ որսհարյուրամյա գոյության ընթացքում ձեւավորված հիմնական սահմանադրական հիմքերը։ 14-րդ դարում Սրբազան Հռոմեական կայսրությունն ապրում է ժողովրդագրական ճգնաժամ, որը մեծապես պայմանավորված էր «սեւ մահվան»՝ ժանտախտի համաճարակի տարածման արդյունքում մահացությունների անասելի մեծ թվաքանակով (Եվրոպայի բնակչության 30-60 տոկոսը)։ Միջնադարի մայրամուտն ու նոր շրջանի կարգերի ձեւավորումը Գերմանիայում 1517 թվականի հոկտեմբերին Վիտենբերգի համալսարանի պրոֆեսոր Մարտին Լյութերը, ով աչքի ընկնում քրիստոնեական եկեղեցու որոշ արարողակարգերի նկատմամբ իր քննադատական կեցվածքով, կազմում է «95 թեզիսներ» (հավատով արդարացման վարդապետությամբ եւ հայտնության քրիստոսակենտրոն ընկալմամբ)։ Լյութերը պնդում էր, որ Աստվածաշունչը հանրամատչելի գիրք է եւ այն պիտի կարդան բոլորը։ Այդ պատճառով էլ նա դառնում է առաջին անձը, ով «Սուրբ գիրք»-ը լատիներենից թարգմանում է գերմաներեն։ Հեղափոխության պատճառը սակայն դառնում է Հռոմից ժամանած սաքսոնացի կաթոլիկ քահանա Հովհաննես Տեցելի վաճառած ինդուլգենցիաները։ Վերջինս Հռոմի պապ Լեւոն X-ի հրամանով եկել էր Գերմանիա՝ սբ. Պետրոս եկեղեցու շինարարության համար գումարներ հավաքելու։ Ընդդիմանալով նմանօրինակ գործողություններին՝ Լյութերը սկզբնավորում է ռեֆորմացիայի շարժումը՝ միեւնույն ժամանակ հիմնադրելով լյութերականության գաղափարներով լեցված բողոքական եկեղեցին։ Կարճ ժամանակահատվածում շարժումը լայնորեն տարածվում է ամբողջ Արեւմտյան Եվրոպայում։ Եվրոպայի կաթոլիկների եւ լյութերականների միջեւ հակամարտությունն իր հանգուցալուծումն է գտնում 1555 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Աուսբուրգում, որտեղ Սրբազան Հռոմեական կայսրության գահակալ Կառլոս V-ի եւ Շմալկալդինյան դաշինքի միջեւ կնքվում է հաշտության պայմանագիր։ Ռեֆորմացիային հաջորդած կրոնական հակամարտության եւ Երեսնամյա պատերազմից հետո, զարգացած միջնադարում՝ ազգային պետությունների կազմավորմանը զուգընթաց, Սրբազան Հռոմեական կայսրությունը բռնում է լճացման ուղին։ Կայսրությության տարածքում ապրող բողոքականների եւ կաթոլիկների միջեւ հերթական հակասությունները 1618 թվականին վերաճում են բաց պատերազմի. շուտով այն փոխարկվում է իշխող Հաբսբուրգյան հարստության եւ կայսրության տարածքային ամբողջականության դեմ ուղղված անուղղակի պայքարի։ Բազմակողմ պատերազմն ավարտվում է 1648 թվականին՝ Վեստֆալյան հաշտության պայմանագրի կնքմամբ։ Վերջինիս դրույթները ֆունդամենտալ նշանակություն են ունենում Սրբազան Հռոմեական կայսրության հետագա ճակատագրի համար։ Տարածքային առումով պայմանագիրն ամրագրում է կայսրության կողմից Շվեյցարիայի եւ Նիդերլանդների կորուստը (վերջիններս հռչակվում են անկախ պետություններ), իսկ որոշ հողեր՝ զիջում հակառակորդներին։ Հաստատվում է հյուսիսային Գերմանիայում եկեղեցական հողերի սեկուլյարիզացիայի (պետության օգտին օտարման) արդյունքները։ Դավանաբանության տեսակնյունից ճանաչվում է կաթոլիկ, լյութերական եւ կալվինական եկեղեցիների հավասարությունը, կայսերական դասերի համար ամրագրվում է մեկ դավանանքից մյուսին անցնելու ազատության իրավունքը, երաշխավորվում՝ կրոնական փոքրամասնությունների համար դավանանքի ազատությունն ու արտագաղթելու իրավունքը։ Ավստրիական կայսրություն եւ Պրուսիա 1701 թվականին մահանում է Բրանդենբուրգ-Պրուսիայի «մեծ կուրֆյուրստ» Ֆրիդրիխ Վիլհելմ I-ը, ում հաջորդում է որդին՝ Ֆրիդրիխ III-ը։ Վերջինս հրաժարվում է ենթակա տիտղոսից եւ իրեն հռչակում Պրուսիայի անկախ թագավորության գահակալ՝ Ֆրիդրիխ I անվան ներքո։ Ստեղծված պետությունը միջազգային ճանաչում ստանում է միայն 1713 թվականին՝ Ուտրեխտյան պայմանագրով։ Սրբազան Հռոմեական կայսրությանը պատուհասած հերթական փորձանքը տեղի է ունենում 1740-1748 թվականներին, երբ եվրոպական պետությունները միմյանց դեմ մղում են ավստրիական հողերի ժառանգության համար արյունարբու պատերազմներ։ Կայսերապատկան հողերի նկատմամբ ունեին մի շարք եվրոպական երկրներ, մասնավորապես՝ Պրուսիան, Բավարիան, Սաքսոնիան, Իսպանիան եւ Սարդինիան։ Հաբսբուրգների պաշտպանությամբ հանդես էին գալիս Անգլիան եւ «Ցածրահողերը»՝ Ֆրանսիայի առեւտրական մրցակիցները, եւ Ռուսաստանը, որն անհանգստացսւծ էր Պրուսիայի հզորացումից։ 1748 թվականին հակամարտությունն ավարտվում է եւ կնքվում է Աախենի պայմանագիրը, որով Հաբսբուրգները պահպանում են իրենց տիրույթների զգալի մասը, ճանաչվում է Մարիա Թերեզայի օրինական իրավունքները թագի նկատմամբ։ Այնուամենայնիվ, Հաբսբուրգները կորցնում են իտալական տիրույթների մի մասը եւ գրեթե ամբողջ Սիլեզիան, որն անցնում է Պրուսիային։ Կայսրության մոտալուտ փլուզման կամ առնվազն Գերմանիայում Հաբսբուրգների իշխանության վերացման հավանականությունը 1803 թվականի «Եզրափակիչ որոշման» ընդունումից հետո ակնհայտ էր դարձել անգամ կայսր Ֆրանց II-ի համար։ 1804 թվականին վերջինս ընդունում է «Ավստրիայի կայսր» տիտղոսը՝ ձգտելով հավասարակշռություն պահել Նապոլեոն Բոնապարտի ջանքերով զարթոնք ապրող Ֆրանսիայի հետ։ Այսպիսով, նույն տարում գերմանական ազգի Սրբազան Հռոմեական կայսրությունը դադարում է գոյություն ունենալով՝ իր տեղը զիջելով Ավստրիական կայսրությանը։ Գերմանական տերությունների համար իրական պատուհաս էին Նապոլեոնյան պատերազմները, որոնք գլխավորապես հյուծում եւ պառակտում են նախկին հզոր տիրակալությունները։ Աուստեռլիցի ճակատամարտում ավստրիական բանակի կրած պարտությունից հետո Նապոլեոն Բոնապարտը պաշարում է Վիեննան՝ ցնցումնային հարված հասցնելով կայսրությանը։ Գերմանական հողերում ձեւավորվում են փոքր եւ միջին պետական միավորումներ, որոնք գործում էին ապակենտրոն։ Վերջիններս 1806 թվականին Ֆրանսիայի հետ կնքում են պայմանագիր եւ դառնում վերջինիս վասալը՝ ինքնին ձեւավորելով Հռենոսյան միությունը։ 1814-ի Վիեննայի վեհաժողովում եւս Գերմանիան շարունակում է պահպանել իր պառակտված վիճակը։ Գերմանիայի միավորում Վիեննայի վեհաժողովում Նապոլեոնյան Ֆրանսիայի կապիտուլյացիայից հետո մասնակից երկրների ջանքերով հիմնվում է Գերմանական կոնֆեդերացիան (համադաշնությունը), որը ներառում էր 39 ինքնիշխան պետական կազմավորումներ։ Համադաշնության «ղեկն» իր ձեռքում է կենտրոնացնում «Ավստրիայի կայսր» տիտղոսը կրող միապետը, թեպետ եւ անհերքելի էր գերմանական հողերում օրեցօր զորեղացող Պրուսիայի թագավորության ազդեցության շրջանակների ընդլայնման հանգամանքը։ Այն ուղեկցվում էր Հաբսբուրգների եւ Հոհենցոլերների հարստությունների միջեւ անզիջում պայքարով։ Այնուամենայնիվ, ցանկացած միավորման գերնպատակը համարվում էր պառակտ Գերմանիայի միավորումը։ Ֆրանսիական հեղափոխության ազատատենչ գաղափարներով ոգեշնչված Ազգային եւ ազատագրական հայացքներ ուներ հատկապես երիտասարդությունը։ 1832 թվականի մայիսին նշված Համբախի ֆեստիվալը Գերմանիայի միավորմանը, ազատությանը եւ ժողովրդավարությանը միտված կարեւոր միջոցառում էր։ Պրուսիայի թագավոր Ֆրիդրիխ Վիլհելմ IV-ի կառավարման տարիներին ներքաղաքական քաոսը էլ ավելի է ահագնանում, որն էլ 1878 թվականին դառնում է հեղափոխական ալիքի բռնկման կարեւոր դրդապատճառ։ Նույն տարվա մայիսի 18-ին Մայնի Ֆրանկֆուրտում բացվում է համագերմանական ազգային ժողովը, որը պետք է վճռեր երկրի միավորման հիմնահարցը։ Այնուամենայնիվ, անպտուղ բանավեճերով հագեցած ժողովը ձգձգում է համագերմանական սահմանադրության մշակումը եւ ընդդիմադիր ուժերին ամրապնդվելու հնարավորություն տալիս։ 1862 թվականին Վիլյամ I-ի կողմից նախարար-նախագահի պաշտոնում նշանակվում է դիվանագետ Օտտո ֆոն Բիսմարկը, ում վիճակված էր իրագործել Գերմանիայի վերամիավորման բաղձալի ծրագիրը։ Բիսմարկը հաջողությամբ 1864 թվականին պատերազմում է Դանիայի թագավորության դեմ՝ բավարարելով Յուտլանդ թերակղզու նկատմամբ Պրուսիայի կառավարության հավակնությունները։ 1866 թվականին Պրուսիան հաղթանակում է կայսերական Ավստրիայի դեմ մղվող պատերազմում եւ ստեղծում Հյուսիսգերմանական համադաշնությունը («Նորդդոյթչեր բունդ»)։ Ֆրանս-պրուսական պատերազմից հետո Օտտո Բիսմարկի նախագահությամբ Վերսալի հայելապատ դղյակում տեղի է ունենում Գերմանական կայսրության հռչակման հանդիսավոր արարողությունը։ Ընդարձակ տերության կազմի մեջ էին մտնում գերմանական գրեթե բոլոր հողերը՝ բացառությամբ Ավստրիայի եւ Շվեյցարիայի գերմանախոս երկրամասի։ Նորաստեղծ Գերմանիան փաստացիորեն վերամիավորվում էր «գերմանական հողերի սրտի»՝ Պրուսիայի շուրջ, որտեղ շարունակում էր Հոհենցոլերների ժառանգական իշխանությունը։ Կայսրության քաղաքամայր էր հռչակվում Բեռլինը։ Առաջին Ռայխ եւ գաղութային կայսրություն Գերմանիայի միավորումից հետո Օտտո ֆոն Բիսմարկը հռչակվում է երկրի բունդեսռայխկանցլեր։ Ֆրանսիայի նկատմամբ հաղթանակն այս երկրի համար առաջ է քաշում զարգացման մեծ հեռանկար։ Ֆրանֆուրտի պայմանագրով նախ եւ առաջ վերջինս վերահսկողություն է սահմանում Էլզաս եւ Լոթարինգիա երկրամասերի նկատմամբ, ապա որպես փոխհատուցում ստանում 5 միլիարդ ֆրանկ ռազմատուգանք։ Վիլհելմ II-ի կառավարման տարիներին Գերմանիան, ինչպես եւ մյուս եվրոպական տերությունները, բռնում է զարգացման իմպերիալիստական ուղին՝ քանիցս բախվելով հարեւան երկրների հետ։ Սա հանգեցնում է նրան, որ Գերմանիայի հետ սերտ հարաբերություններ ունեցող շատ երկրներ հրաժարվում են իրենց դաշնակցային պարտավորություններից։ Նմանօրինակ աշխարհաքաղաքական պայմաններում Գերմանիան մերձենում է Ավստրո-Հունգարական կայսրության հետ, ով նախկինում պահպանում էր նետրալիտետը։ Գերմանիայի վարած բազմասփյուռ արտաքին քաղաքականության շնորհիվ կայսրությունը կարճ ժամանակահատվածում վերածվում է գերտերության՝ իր ազդեցության ոլորտում ներառելով բազմաթիվ տարածաշրջաններ։ Գերմանական զորքերին հաջողվում է նաեւ նոր տարածքներ ձեռք բերել այլ աշխարհամասում՝ ստեղծելով գաղութային կայսրություն։ 1884 թվականին տեղի ունեցած Բեռլինի վեհաժողովում օրենքի ուժով հաստատվում են Գերմանական Արեւելյան Աֆրիկայի, Գերմանական Հարավարեւեմտյան Աֆրիկայի, Տոգոլենդի եւ Կամերունի պրոտեկտորատները։ Ավելի ուշ՝ գերմանական օկուպացիայի արդյունքում Խաղաղօվկիանոսյան տարածշրջանում ձեւավորվում է Նոր Գվինեայի, Միկրոնեզիայի եւ Սամոայի կախյալ տարածքները, իսկ Չինաստանում՝ Գերմանական կայսրությանն է հպատակվում Ցզյաո Չժոուի նեղուցը։ 1904-1907 թվականներին գերմանահպատակ Հարավարեւմտյան Աֆրիկայի գաղութում (ներկայիս Նամիբիայում) իրականացվում է 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունը։ Այդ դրդապատճառը եղել է Նամիբիայի տեղաբնիկ ժողովուրդների՝ հերերոների եւ հոտենտոտների ապստամբությունն ընդդեմ գաղութային դաժան շահագործման եւ աֆրիկացիների հողազրկման։ Գերմանական մետրոպոլիան ապրիլին պարտության է մատնում գաղութի կենտրոնական շրջաններն ազատագրած հերերոներին։ Նրանց մի մասը կոտորվում է դաժան մարտերում, մի մասն էլ նահանջի ճանապարհին զոհվել անապատում։ Շատերն էլ ստրկացվել են գաղութարար ֆերմերների կողմից։ Ընդհանուր հաշվով, գերմանացիների ցեղասպան գործողությունների արդյունքում զոհվել են 100 հազար հերերոների շուրջ 80 %-ը։ Համաշխարհային գերիշխանության հասնելու բաղձալի իղձով համակված Գերմանիան 1914 թվականի հունիսին սանձազերծում է Առաջին համաշխարհային պատերազմը։ Աշխարհամարտի բռնկման ձեւական շարժառիթը դառնում է սերբ ուսանող Գավրիլո Պրինցիպի կողմից Ավստրո-Հունգարիայի գահաժառանգի սպանությունը։ Վերջինս կռվում էր «Քառյակ դաշինքի» մյուս անդամ-պետությունների՝ Բուլղարիայի, Օսմանյան կայսրության եւ Ավստրո-Հունգարիայի զինակցությամբ։ Այնուամենայնիվ, Անտանտի երկրների միահամուռ ուժերով համաշխարհային պատերազմն ավարտվում է Գերմանիայի ջախջախիչ պարտությամբ։ Պատերազմական գործողությունների արդյունքում գերմանական կողմն ունենում է շուրջ 2 միլիոն զոհ։ Մարդկային զոհերից բացի, Գերմանիան ունենում է նաեւ բազմաթիվ տարածքային կորուստներ, տնտեսությունն ապրում է աննախադեպ լճացում։ Վայմարյան հանրապետություն եւ Նացիստական Գերմանիա 1918 թվականի նոյեմբերին բռնկված հեղափոխության հաղթանակից հետո Գերմանիան հռչակվում է դաշնային հանրապետություն։ 1925 թվականի տվյալներով վերջինիս կազմի մեջ էին միավորվում 18 դաշնային երկրամասեր։ 1919 թվականի օգոստոսի 11-ին նախագահ Ֆրիդրիխ Էբերտը («Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունից») ստորագրում է այսպես կոչված «Վայմարյան սահմանադրությունը»՝ բացարձակապես արմատախիլ անելով երկրի միապետական մնացուկը։ Այնուամենայնիվ, հանրապետականները չէին կարողանում ամբողջական վերահսկողություն սահմանել երկրի ողջ տարածքի վրա, քանզի սոցիալիստներն իրենց բացարձակ իշխանությունն էին հաստատել Բավարիայում՝ ստեղծելով Մյունխենի սոցիալիստական հանրապետությունը, իսկ պահպանողականները ժամանակ առ ժամանակ ընդվզում էին կառավարության դեմ՝ միապետական կարգերը վերականգնելու նպատակով։ Իր գայության տասնչորս տարիների ընթացքում Վայմարյան հանրապետությունը առերեսվում է բազում խնդիրների հետ, այդ թվում՝ հիպերարժեզրկման, քաղաքական էքստրեմիզմի, ինչպես նաեւ Առաջին համաշխարհային պատերազմում հաղթած դաշնակիցների հարկադրանքներին։ Վերսալյան պայմանագրի հետ անհամաձայնությունը, ինչպես նաեւ այդ պայմանագիրը ստորագրած քաղաքական գործիչների նկատմամբ անհանդուրժողականությունը, ի վերջո հանգեցնում է քաղաքական անկայունության։ Առաջին աշխարհամարտից հետո «դաշնակիցները» պարտված Գերմանիայի համար ստեղծում են հետագա զարգացման համար չափազանց անբարենպաստ պայմաններ։ Չվճարված ռեպարացիաների դիմաց 1923 թվականի հունվարին ֆրանս-բելգիական միացյալ զորաբանակները ներխուժում են հյուսիսային Գերմանիա՝ օկուպացիայի ենթարկելով քարածխի եւ բնական գազի չափազանց մեծ պաշարներ ունեցող եւ գերմանացիների տնտեսական կյանքում կենսական նշանակություն ունեցող Ռուրի երկրամաս (տե՛ս՝ Ռուրի ճգնաժամ)։ Այնուամենայնիվ, Մեծ Բրիտանիայի գործուն աջակցությամբ շուտով կազմվում է պարքի վերաձեւակերպման ծրագիր, որով ռազմատուգանքները բաժանվում էր մասնաբաժինների։ Այդ իսկ պատճառով 1924-1929 թվականներն ընդունված է համարել «մասամբ կայունացման» ժամանակաշրջան։ 1929 թվականին համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը թիրախավորում է նաեւ զարգացման ուղին բռնած Վայմարյան հանրապետությունը։ Մեծ ճգնաժամն էլ ավելի է սրանում «Բրյունինքի տնտեսական քաղաքականության» պատճառով` նպաստելով երկրում արդեն իսկ արմատացած գործազրկության բարձր մակարդակի շարունակական աճին։ 1932 թվականին տեղի ունեցած հատուկ դաշնային ընտրություններում հաղթանակ է տանում Ադոլֆ Հիտլերի գլխավորած նացիստական կուսակցությունը։ 1936 թվականի հունվարի 30-ին գործող նախագահ Պաուլ ֆոն Հինդենբուրգը ստիպված է լինում Հիտլերին նշանակել Գերմանիայի կանցլերի պաշտոնում։ Հինդենբուրգը մահից հետո Հիտլերը իր ձեռքում է կենտրոնացնում երկրի ամբողջ օրենսդրական իշխանությունը։ Կարճ ժամանակամիջոցում վերջինիս ղեկավարած կառավարությունը ստեղծում է կենտրոնացված ամբողջատիրական պետություն, որն ազգային հանրաքվեից հետո դուրս է գալիս Ազգերի լիգայից. սկսվում է Գերմանիայի ռազմական վերազինման գործընթացը, որը տեղի է ունենում աննախադեպ արագ տեմպերով։ Այս ժամանակահատվածում նացիստները մեծ ժողովրդականություն եւ լեգիտիմություն էին վայելում Գերմանիայում՝ ի շնորհս վերջիններիս նախաձեռնած տնտեսական բացառիկ ծրագրերի, պակասորդի նվազեցման, աշխատավարձերի բարձրացման եւ գործազրկության մակարդակի թռիչքային անկման։ 1935 թվականին Ադոլֆ Հիտլերը հայտարարում է Վերսալ-Վաշինգտոնյան համակարգից Գերմանիայի դուրս գալու մասին եւ հրապարակում Նյուրնբերգյան սկզբունքները («Գերմանական արյունը եւ գերմանական պատիվը պաշտպանելու մասին օրենք»)։ Ռասիզմը, հատկապես` հակասեմականությունը, հիտլերյան վարչակարգի հիմնական շրժիչն էր։ Գերմանական ժողովուրդները նացիստների կողմից բնորոշվում էին որպես տիրակալների ռասա, որը «արիական ռասայի» ամենամաքուր ճյուղն էր։ Հրեաների եւ գնչուների դեմ ճնշումները սկսվում են իշխանության գալու վաղ տարիներից, 1933 թվականի մարտին հիմնադրվում են առաջին համակենտրոնացման ճամբարները։ Շատ քաղաքացիների եւ եկեղեցու ընդվզումները բազմիցս ճնշվում են, շատերը բանտարկվում են։ Կրթությունը սկսում է կենտրոնանալ ռասսայական կենսաբանության, բնակչության քաղաքականության եւ ռազմական ծառայության վրա։ 1935 թվականին գերմանական բանակը վերահսկողություն է սահմանում Սաարի նկատմամբ (որպես «Արեւմտյան սահմանային մարկա»), 1936 թվականին՝ բռնակցում Ռեյնլանդը։ 1938 թվականին տեղի է ունենում «Անշլյուսի» գործողությունը, որի արդյունքում Ավստրիան ենթարկվում է անեքսիայի։ Նույն տարվա հոկտեմբերի 30-ին Նացիստական Գերմանիան («Երրորդ Ռայխ») Ֆրանսիայի հետ կնքում է Մյունխենի համաձայնագիրը, ըստ որի որով Ֆրանսիան չպետք է ռազմական օգնություն տրամադրեր Չեխոսլովակիային՝ Գերմանիայի կողմից Սուդետների երկրամասի գալիք օկուպացիայի ժամանակ։ Զարգացնելով ռազմավարական հաջողությունները՝ գերմանական վերմախտը շարունակում է իր հաղթարշավը Չեխոսլովակիայում՝ երկիրը ենթարկելով անեքսիայի։ Նոյեմբերի 9-ից 10-ն ընկած ժամանակահատվածում Ռայխի ողջ տարածքում ոչնչացվում է ավելի քան 200 սինագոգ ու պաշտամունքային վայր, թալանվում հրեաներին պատկանող 7500 առեւտրային կրպակ ու ձեռնարկություն, գրեթե հարյուր հրեա սպանվում է, հարյուրավորներն ինքնասպանություն են գործում կամ մեռնում ստացված վնասվածքների պատճառով։ Եվս 30 հազարն աքսորվում է համակենտրոնացման ճամբարներ։ Ընդհանուր առմամբ, ջարդերի ու աքսորի հետեւանքով զոհվում է 2000-5000 հրեա։ Այս եղերական իրադարձությունը պատմության մեջ հայտնի է «բյուրեղապակյա գիշեր» անվանումով։ 1939 թվականի օգոստոսին Հիտլերի կառավարությունը բանակցություններ է սկսում ԽՍՀՄ-ի հետ, որի արդյունքում կնքվում է Մոլոտով-Ռիբենտրոպյան պակտը («խորհրդա-գերմանական փոխադարձ չհարձակման պայմանագիր»)։ Այն ինքնին նախատեսում էր Արեւելյան Եվրոպայի բաժանումը գերմանական եւ խորհրդային ազդեցության ոլորտների։ 1939 թվականի սեպտեմբերի 1-ին վերմախտը ներխուժում է Լեհաստան՝ սանձազերծելով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը. սկսվում է բաժանված աշխարհի հերթական վերաբաժանումը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ Հիտլերի գործողություններից երկու օր անց՝ սեպտեմբերի 3-ին, պաշտոնական Բեռլինը մերժում է պատերազմը դադարեցնելու կապակցությամբ Մեծ Բրիտանիայի կառավարության ներկայացրած վերջնագիրը, որի արդյունքում էլ Ֆրանսիան եւ Միացյալ Թագավորությունը պատերազմ են հայտարարում Գերմանիային։ 1940 թվականի գարնանը Գերմանիան ռազմախուժում է Դանիա-նորվեգական միացյալ թագավորություն, Նիդերլանդներ եւ Լյուքսեմբուրգ։ Գրեթե միեւնույն ժամանակահատվածում վերմախտը օկուպացնում է հյուսիսային եւ հյուսիսարեւմտյան Ֆրանսիայի գերակշիռ մասը, որից հետո Փարիզից հեռացած վտարանդի կառավարությունը ստիպված է լինում համաձայնության գալ Հիտլերյան վարչակարգի հետ։ Հաջորդիվ գերմանական ուժերը փորձում են ինտերվացիայի ենթարկել Բրիտանիան, սակայն վերջիններս հրթիռահրետակոծությունների են ենթարկում օկուպացված Պա դը Կալեն, որն էլ վերածվել էր գերմանական նավատորմի կարեւոր կայանքի։ 1941 թվականին գերմանական վերմախտը հասնում է մինչեւ Բալկանյան թերակղզի՝ ռազմակալելով Հարավսլավիան եւ Հունաստանը։ Նույն տարում Հիտլերը խախտում է Մոլոտով-Ռիբենտրոպյան պակտը եւ ներխուժում ԽՍՀՄ-ի տիրույթներ. սկսվում է խորհրդային ժողովուրդների Հայրենական մեծ պատերազմը։ 1942 թվականի տվյալներով Նացիստական Գերմանիան եւ «առանցքի ուժերը» (Իտալիա, Հունգարիա, Ռումինիա, Բուլղարիա եւ այլն) տիրապետում էին մայրցամաքային Եվրոպայի եւ Հյուսիսային Աֆրիկայի մեծ մասին։ Ստալինինգրադի ճակատամարտում խորհրդային կարմիր բանակի հաղթանակից հետո իրադարձությունները սկսում են այլ ընթացք ստանալ. դաշնակիցները արշավում են Աֆրիկայի գերմանական գաղութներ, իսկ արդեն 1943-ին՝ ներխուժում Ֆաշիստական Իտալիա։ 1944-ին արեւմուտքի դաշնակիցներն ազատագրում են Ֆրանսիան, իսկ արեւելքում՝ իր վերահսկողությունն էր սահմանում Խորհրդային Միությունը։ Զարգացնելով շրջադարձային հաջողությունները՝ դաշնակիցները բազմաճակատ ռազմախուժման են ենթարկում Գերմանիան։ Բեռլինի ճակատամարտի ավարտից հետո Հիտլերի վարչակարգը անկում է ապրում, իսկ Ռայխը՝ լքում ճակատը՝ պատերազմում միայնակ թողնելով իր դաշնակից Ճապոնիային։ Փաստացիորեն, 1945 թվականին պատերազմական գործողությունները Եվրոպայում ավարտվում են։ Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից հետո նացիստական վարչակարգի նախկին անդամների դեմ Նյուրնբերգյան ատյանում հարուցվել են քրեական վարույթներ՝ միջազգային իրավունքի սկզբունքները ոտնահարելու, մասնավորապես՝ ապօրինաբար պատերազմ սանձազերծելու մեղադրանքով։ Համաշխարհային պատերազմի ընթացքում գերմանական կառավարությունն իրականացրել է մարդկության պատմության մեծ իր ծավալներով աննախադեպ ոճրագործություն՝ Հոլոքոստը։ Ցեղասպանության էին ենթարկվում գլխավորապես փոքրամասնությունները՝ գնչուները, հոգեկան ու մտավոր հաշմանդամություն ունեցող անձինք, Եհովայի վկաները, համասեռամոլները, ինչպես նաեւ մի շարք կրոնական եւ քաղաքական գործիչներ։ Գերմանական վայրագությունների արդյունքում մահվան են դատապարտվել նաեւ բռնազավթված տարածքների միլիոնավոր բնակիչներ, մասնավորապես՝ 2,7 միլիոն լեհ, 1,3 միլիոն ուկրաինացի, 1 միլիոն բելառուս, ինչպես նաեւ 3,5 միլիոն տարբեր ազգություններ ունեցող խորհրդային գերիներ։ Եվրոպայի նվաճյալ տարածքներից գերեվարվել են շուրջ 12 միլիոն անձինք, որոնք դատապարտվում են ստրկության եւ տաժանակիր աշխատանքի։ Ընդհանուր հաշվով գերմանական կողմը աշխարհամարտում տվել է 5,3 միլիոն զոհ, եւս 900 հազար քաղաքացիական անձինք սպանվել են ռազմական գործողությունների հետեւանքով։ Հրթիռահրետակոծությունների հետեւանքով ավերակի են վերածվել բազմաթիվ քաղաքներ, ոչնչացել մեծ թվով մշակութային կոթողներ։ Արեւելյան եւ Արեւմտյան Գերմանիա Գերմանիայի անձնատուր լինելուց հետո դաշնակից երկրները բաժանում են Բեռլինը, իսկ Գերմանիայի տարածքում ձեւավորվում են չորս ռազմական գոտիներ։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներին, Ֆրանսիային եւ Մեծ Բրիտանիան մաս հասած արեւմտյան շրջաններում 1949 թվականի մայիսի 23-ին ստեղծվում է Գերմանիայի ֆեդերատիվ հանրապետությունը։ 1949 թվականի հոկտեմբերի 7-ին խորհրդային օկուպացիոն գոտում՝ արեւելքում, ձեւավորվում է Գերմանիայի դեմոկրատական հանրապետությունը։ Երկրներն արդի պատմագիտության մեջ առավել հայտնի են համապատասխանաբար Արեւմտյան եւ Արեւելյան Գերմանիա անվանումներով։ Արեւելյան Գերմանիայի մայրաքաղաք է հռչակվում Արեւելյան Բեռլինը, իսկ Արեւմտյան Գերմանիան իր վարչաքաղաքական կենտրոնը տեղափոխում է Բոնն՝ հայտնելով, որ պետության այսօրինակ բաժանումն ու տարածաշրջանի ստատուս քվոն արհեստական է եւ կրում ժամանակավոր բնույթ։ Արեւմտյան Գերմանիան դաշնային հանրապետություն էր՝ շուկայական տնտեսությամբ։ 1948 թվականի սկզբին Արեւմտյան Գերմանիան Մարշալի պլանի շրջանակների ստանում է բազմաթիվ օժանդակություններ՝ ենթակառուցվածքների վերականգնման եւ արդյունաբերությանը զարկ տալու համար։ 1949 թվականին Կոնրադ Ադենաուերը հռչակվում է Ֆեդերատիվ Գերմանիայի առաջին բունդեսկանցլեր, ով պաշտոնավարում է մինչեւ 1963 թվականը։ Նրա եւ Լյուդվիգ Էրհարդի կառավարման տարիներին երկիրն ապրում է աննախադեպ տնտեսական աճ, 1950-ականների սկիզբն ընդունված է կոչել «տնտեսական հրաշքի» ժամանակաշրջան։ ԳՖՀ-ը 1955 թվականին դառնում է Հյուսիսատլանտյան դաշինքի (ՆԱՏՕ) համահիմնադիր անդամ, 1957 թվականին անդամակցել Եվրոպական տնտեսական համագործակցությանը։ Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետությունը սոցիալիստական ճամբարի («արեւելյան բլոկ») շարքային պետություն էր, որը թե՛ քաղաքական եւ թե՛ ռազմական առումներով վերահսկվում էր Խորհրդային Միության եւ Վարշավայի պայմանագրի կազմակերպության զինված ուժերի կողմից։ Որպես սոցիալիստական տնտեսական համակարգի ունեցող երկիր՝ Արեւելյան Գերմանիան անդամակցում էր Սոցիալիստական երկրների տնտեսական համագործակցությանը։ Երկու երկրների բաժանարար սահմանը համարվում էր Բեռլինի պատը, որը կառուցվել է 1961 թվականի օգոստոսի 13-ին։ Պատճառը՝ Արեւելյան Գերմանիայի բնակչության դեպի արեւմուտք ապօրինի արտահոսքի կանխումն էր։ Բեռլինյան պատը ԳԴՀ-ի կողմից պաշտոնապես կոչվել է «Հակաֆաշիստական պաշտպանական պատ», նկատի ունենալով, որ ՆԱՏՕ-ի երկրները՝ մասնավորապես Արեւմտյան Գերմանիան, համարվում են «ֆաշիստներին» հավասարազոր։ Արեւմտյան Գերմանիայի կառավարությունը հաճախ այն անվանում էր «Ամոթի պատ»։ Գերմանիայի ներքին սահմանի հետ, որը սահմանագծում էր Արեւելյան եւ Արեւմտյան Գերմանիայի բաժանարար հատվածը, խորհրդանշում էր Սառը պատերազմի ընթացքում Արեւմտյան Եվրոպան եւ արեւելյան, սոցիալիստական բլոկը միմյանցից բաժանող «Երկաթյա վարագույրը»։ Պատը քանդվել է 1989 թվականին՝ դառնալով կոմունիզմի անկման, ԽՍՀՄ-ի կազմալուծման եւ Գերմանական վերակառուցման գլխավոր խորհրդանիշը։ Գերմանիայի արեւմտյան եւ արեւելյան մասերի միջեւ լարվածությունը փոքրիշատե մեղմվում է 1970-ականներին՝ կանցլեր Վիլի Բրանդտի վարած արեւելյան քաղաքականության շնորհիվ։ 1989 թվականի ամռանը, Հունգարիան ապամոնտաժում է Ավստրիայի հետ սահմանին կառուցված «երկաթյա վարագույրը», որի արդյունքում Արեւելյան Գերմանիայի հազարավոր բնակիչներ Հունգարիայի միջոցով անցնում են Ավստրիա եւ ապա՝ Արեւմտյան Գերմանիա։ Գերմանիայի վերամիավորումը տեղի է ունենում 1990 թվականի հոկտեմբերի 3-ին՝ Երկուսին գումարած չորս պայմանագրի արդյունքում։ Գերմանիայի վերամիավորում եւ եվրոինտեգրացիա Գերմանիայի վերամիավորումից հետո հռչակված Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունը ստանձնում է Արեւմտյան Գերմանիայի իրավահաջորդությունը՝ այդ կերպ շարունակելով իր անդամակցությունը միջազգային կազմակերպություններին։ 1994 թվականին կնքված Բեռլին-Բոն համաձայնագրով Բեռլինը վերստին դառնում էր միացյալ Գերմանիայի մայրաքաղաքը, իսկ Բոնը ստանում էր «բունդեսշտադտ»-ի բացառիկ կարգավիճակ (դաշնային նշանակության քաղաք)՝ պահպանելով որոշ նախարարություններ սեփական հարկի տակ։ Կառավարության վերատեղակայումը տեղի է ունենում 1999 թվականին։ 1988 թվականի ընտրություններում հաղթանակ է տանում Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության թեկնածու Գերհարդ Շրյոդերը դառնում է բունդեսկանցլեր։ Արեւելյան Գերմանիայի տնտեսական արդիականացումն ու ինտեգրացիան եղել է բավականին բարդ գործընթաց, որը շարունակվում է մինչ օրս։ Ամեն տարի Գերմանիայի արեւմուտքից արեւելք է փոխանցվում շուրջ 80 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։ Վերամիավորումից հետո Գերմանիան Եվրոպական միության շրջանակներում ստանձնում է էլ ավելի ազդեցիկ դիրք։ ԵՄ անդամ-պետությունների հետ միասին 1992 թվականին դաշնային հանրապետությունը ստորագրում է Մաաստրիխտի համաձայնագիրը, 1999-ին՝ Եվրագոտու ստեղծման մասին հռչակագիր, իսկ 2007 թվականին՝ Լիսաբոնի պայմանագիրը՝ Եվրոպական Միության սահմանադրության հիմք հանդիսացող երկու պայմանագրերից մեկը։ Գերմանիան խաղաղապահ առաքելություններ է իրականացրել Բալկանյան թերակղզում, ինչպես նաեւ ՆԱՏՕ-ի հետ համատեղ ռազմական գործողություններ իրականացրել Աֆղանստանում՝ Թալիբանի ահաբեկչական կազմակերպությունից այդ երկիրը պաշտպանելու նպատակով։ Շատերը կարծում են սակայն, որ Աֆղանստանի պատերազմում Գերմանիան չարաշահել է իր դիրքերը, քանզի ներպետական Սահմանադրության համաձայն՝ Աֆղանստանում օտարերկրյա զորքերը կարող են կայանվել բացառապես այդ երկիրը պաշտպանելու նկրտումներով։ 2005 թվականին Գերմանիայի պատմության մեջ առաջին անգամ կանցլերի պաշտոնում ընտրվում է իգական սեռի ներկայացուցիչ՝ Անգելա Մերկելը։ 2009 թվականին Մերկելի գլխավորած լիբերալ-պահպանողական խորհրդարանական խմբակցությունը ստանձնում է երկրի կառավարումը։ 2015 թվականին Գերմանիային է պատուհասել ներգաղթյալների ճգնաժամը, քանի որ վերջինս Աֆրիկայի եւ Մերձավոր Արեւելքի փախստականների համար դարձել էր ապրուստի բարենպաստ վայր։ Վերջին տարիներին Գերմանիայում են հաստատվել ավելի քան 1 միլիոն փախստականներ։ Բնակչություն Գերմանիան բնակչության թվով Եվրոպայի ամենամեծ երկիրն է։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում այն կրեց մարդկային զգալի կորուստներ, սակայն բնակչության բնական աճը բացասական նշանով է։ Ստեղծված ժողովրդագրական անբարենպաստ իրադրությունը հաղթահարվում է միայն ներգաղթի հաշվին։ Գերմանիայի բնակչության ազգային կազմը միատարր է, թեեւ երկրում ապրում են մոտ 7 միլիոն օտարերկրացիներ։ 1990-ական թվականներից սկսած մեծացավ նաեւ հայերի հոսքը Գերմանիա։ Այժմ այնտեղ ստեղծվել է ոչ մեծ հայկական համայնք։ Ընդունված է գերմանացիների ազգային բնավորության գիծ համարել կարգապահությունը, ճշտապահությունը, հաշվենկատությունը, արտադրական բարձր մշակույթը եւ օրինապահությունը։ Բնակչությունը Գերմանիայում անհավասարաչափ է տեղաբաշխված։ Ճիշտ է, միջին խտությունը շատ բարձր է՝ 230 մարդ/կմ2, բայց կան շրջաններ, օրինակ, Հռենոս-Ռուրի մեգալոպոլիսում, որտեղ 1 կմ2 վրա ապրում է ավելի քան 1000 մարդ։ Բարձր է երկրի ուրբանիզացման մակարդակը՝ 90%-ից ավելի։ Գործազրկության մակարդակը Գերմանիայում (%), 2001-2021 Բնակչության կառուցվածքը Ըստ The World Factbook-ի՝ Գերմանիայի ազգային կազմը 2020 թվականի դրությամբ՝ 86,3% գերմանացիներ, 1,8% թուրքեր, 1% լեհեր, 1% սիրիացիներ, 1% ռումինացիներ, 8,9% այլ ազգությունների խմբեր։ Լուսատյան սերբերը (60 հազար) ապրում են Բրանդենբուրգի եւ Սաքսոնիայի հողերում, դանիացիները (50 հազար) ապրում են Շլեզվիգ-Հոլշտեյնի հյուսիսային շրջաններում։ Երկրում կա 6,75 միլիոն օտարերկրյա քաղաքացի, որից 1,749 միլիոնը՝ թուրքեր, 930000՝ նախկին Հարավսլավիայի հանրապետությունների, 187,5 հազարը՝ Ռուսաստանի Դաշնության, 129 հազարը՝ Ուկրաինայի քաղաքացիներ։ 1988 թվականից ի վեր 2,2 միլիոն գերմանական ծագում ունեցող միգրանտներ եւ 220,000 փախստականներ (ներառյալ նրանց ընտանիքների անդամները) հետխորհրդային երկրներից մշտական բնակության են ժամանել Գերմանիա՝ այդպիսով կազմելով ռուսալեզու ամենամեծ համայնքներից մեկը։ Գերմանիայում իսլամադավան բնակչությունը կազմում է 3,2-3,6 միլիոն, թեեւ այդ թիվը երբեմն վիճարկվում է։ Որոշ այլ աղբյուրների համաձայն՝ 4,3 միլիոն մուսուլման մշտապես ապրում է Գերմանիայում, որոնցից մոտավորապես 63,2%-ը թուրքական ծագում ունի։ Գերմանիայի բնակչության տարիքային կառուցվածքը 2020 թվականի դրությամբ՝ 0-14 տարեկան՝ 12,89%, 15-64 տարեկան՝ 64,12%, 65 տարեկան եւ բարձր՝ 22,99%: Գերմանիայի բնակչության միջին տարիքը ըստ The World Factbook-ի 2020-ի համար եղել է 47 տարի (4-րդ տեղն աշխարհում), այդ թվում՝ 46 տարեկան տղամարդկանց եւ 49 տարեկան կանանց համար։ Տղամարդկանց եւ կանանց թվաքանակի հարաբերակցությունը՝ 0,96 (2020) ։ Գերմանիայի բնակչության կյանքի միջին տեւողությունը 2021 թվականի դրությամբ՝ 81,3 տարի՝ տղամարդիկ - 78,93 տարի, կանայք - 83,8 տարի։ 2021 թվականի դրությամբ ծնելիության մակարդակը կազմում է 8,63 նորածին 1000 բնակչի հաշվով (212-րդն աշխարհում)։ Պտղաբերության ընդհանուր գործակիցը (TFR) կազմում է 1,48 ծնունդ մեկ կնոջ համար։ Բնակչության ժողովրդագրական ծերացման պատճառով մահացության մակարդակը անշեղորեն աճում է, 2021 թվականի դրությամբ մահացության մակարդակը կազմում է 12,22 մահ 1000 մարդու հաշվով (13-րդ տեղ աշխարհում)։ 2021 թվականի դրությամբ Գերմանիայում զուտ միգրացիայի մակարդակը համեմատաբար ցածր է՝ 1,58 միգրանտ 1000 բնակչի հաշվով (54-րդն աշխարհում)։ 2019 թվականի դրությամբ Գերմանիայում առաջին ծննդաբերության ժամանակ կնոջ միջին տարիքը 29,8 տարեկան է (համեմատության համար նշենք, որ Կորեայի Հանրապետությունում աշխարհում ամենացածր TFR-ով երկիրը կազմում է 0,84 ծնունդ մեկ կնոջ հաշվով 2020 թվականին, կինն առաջին ծննդյան ժամանակ 2019 թվականին եղել է 32,2 տարեկան)։ Քաղաքական համակարգ Պետական կառուցվածք Բեռլինը Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության մայրաքաղաքն է։ Չնայած բոլոր բանակցություններին՝ մայրաքաղաքը Բոննից Բեռլին տեղափոխելուն, Բոննին հաջողվել է մի շարք կարեւոր գրասենյակներ պահել իր տարածքում, ինչպես, օրինակ, Դաշնային վերահսկիչ պալատը։ Գերմանիան դեմոկրատական, սոցիալական, իրավական պետություն է։ Այն կազմված է 16 դաշնային երկրներից։ Պետությունը ղեկավարվում է Գերմանիայի հիմնական օրենքով՝ Սահմանադրությամբ։ ԳԴՀ-ն խորհրդարանական հանրապետություն է։ ԳԴՀ սուբյեկտներն ունեն ինքնավարության բավականին բարձր մակարդակ. նրանք ունեն իրենց Սահմանադրությունը, խորհրդարաններն ու կառավարությունները։ Միավորված Գերմանիայի հիմնական օրենքը դեռեւս 1949 թվականին ընդունված Բոննի Սահմանադրությունն է, որի մեջ կատարվել է ավելի քան 36 ուղղում։ Պետության գլուխ կանգնած է Դաշնային նախագահը, ով ընտրվում է 5 տարի ժամկետով՝ Դաշնային ժողովի կողմից։ Նախագահը մեծ մասամբ իրականացնում է ներկայացուցչական գործառույթներ։ Նախագահը ներկայացնում է երկիրը միջազգային հարաբերություններում, Դաշնության անունից օտարերկրյա պետություններ հետ կնքում է պայմանագրեր, նշանակում եւ պաշտոնից ազատում է դաշնային դատավորներին եւ դաշնային պաշտոնյաներին։ Պետության ներքին գործերում նրա հիմնական գործառույթը հանգում է իշխանության տարբեր թեւերի բնականոն գործունեության ապահովմանը։ ԳԴՀ Կառավարությունը բաղկացած է Դաշնային կանցլերից եւ Դաշնային նախարարներից։ Փաստացիորեն, Գերմանիայում իշխանությունը կենտրոնացած է կառավարության եւ հատկապես նրա առաջնորդի՝ կանցլերի ձեռքում։ Նախագահի առաջարկով Բունդեսթագն ընտրում է երկրի կանցլերի թեկնածուին, ում էլ այդ պաշտոնին նշանակում է նախագահը։ Ընտրված է համարվում այն թեկնածուն, ով ստացել է Բունդեսթագի ձայների մեծամասնությունը։ Որպես կանոն՝ նա խորհրդարանական ընտրություններում հաղթած կուսակցության ներկայացուցիչն է։ Նախարարներին առաջադրում է կանցլերը, իսկ նշանակում՝ նախագահը, սակայն պաշտոնից կարող է ազատել կանցլերը։ Կանցլերի լիազորությունների ժամկետը 4 տարի է։ Սահմանադրությամբ ԳԴՀ-ում բարձրագույն օրենսդիր իշխանությունը պատկանում է երկպալատ խորհրդարանին, որի վերին պալատը Բունդեսրատն է, իսկ ստորինը՝ Բունդեսթագը (վերջինիս լիազորությունները այս կամ այն չափով սահմանափակվում են Բունդեսրատի կողմից)։ Վերջինս մի շարք հարցերի հետ կապված ունի վետոյի իրավունք, որի հետ Բունդեսթագը չի կարող հաշվի չնստել։ Բունդեսթագն ունի օրենսդրական նախաձեռնության իրավունք, կարող է իր կարծիքն արտահայտել դաշնային կառավարության առաջարկած նախագծերի վերաբերյալ։ ԳԴՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածի համաձայն՝ երկրում դատական իշխանությունն իրականացնում են Դաշնային սահմանադրական դատարանը, դաշնային դատարանները եւ հողերի դատարանները։ Դաշնային դատական համակարգի կարեւորագույն օղակը Դաշնային սահմանադրական դատարանն է։ ԳԴՀ-ում գոյություն ունեն նաեւ դատական ինքնուրույն համակարգեր, ի դեմս՝ Դաշնային ընդհանուր դատարանի, Դաշնային ֆինանսական դատարանի, Դաշնային վարչական դատարանի, աշխատանքային հարցերով Դաշնային դատարանի եւ սոցիալական հարցերով Դաշնային դատարանի։ ԳԴՀ դատարանների խնդիրը դատական փորձի ամփոփումն է եւ համակարգի միասնականության ապահովումը։ Դատավորներն անկախ են եւ ենթակա են միայն օրենքին։ Դատախազությունը ԳԴՀ-ում առանձին համակարգ չի կազմում, այլ գործում է դատական համակարգում՝ գտնվելով արդարադատության նախարարի ենթակայության ներքո։ Արտաքին հարաբերություններ Հայ-գերմանական հարաբերություններ Հայաստանի եւ Գերմանիայի միջեւ դիվանագիտական առաջին քաղաքական հստակ ուղղվածությամաբ հարաբերությունները հաստատվել են 1698 թվականին՝ Իսրայել Օրու նախաձեռնությամաբ։ Իսրայել Օրին առաջարկել է կուրֆյուրստ Հովհան Վիլհելմին ազատագրել Հայաստանը օսմանյան ենթակայությունից։ Հովհան Վիլհելմը համաձայնել է եւ Իսրայել Օրու միջոցով թղթեր է հղել Արեւելյան Վրաստանի (Քարթլի-Կախեթի) Գեորգի XII թագավորին, հայ մելիքներին, Ամենայն Հայոց եւ Աղվանից կաթողիկոսներին եւ մանրամասն տեղեկություններ խնդրել Հայաստանի ու հարակից երկրների տնտեսական, քաղաքական ու ռազմական պայմանների մասին։ Հաջորդ քաղաքական եւ դիվանագիտական համագործակցությունը սկսում են ձեւավորվել Գարեգին Նժդեհի անմիջական մասնակցությամբ։ Նորագույն շրջանի դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1992 թվականի հունվարին, իսկ Հայաստանի դեսպանությունը բացվել է 1994 թվականին՝ Բեռլինում։ 2015 թվականի մայիսից ԳԴՀ-ում Հայաստանի արտակարգ եւ լիազոր դեսպանն է Աշոտ Սմբատյանը։ 2006 թվականի սեպտեմբերից ԳԴՀ-ում Հայաստանի պատվավոր հյուպատոսն է Գյունտեր Պիլարսկին (հյուպատոսական տարածքը՝ Բադեն-Վյուրտենբերգ երկրամաս), նստավայր՝ Կարլսռուե։ Երեւանում ԳԴՀ դեսպանությունը բացվել է 1993 թվականին։ 2015 թվականից Հայաստանում ԳԴՀ արտակարգ եւ լիազոր դեսպանը Մաթիաս Քիսլերն է։ 1991 թվականից մինչեւ 2008 թվականի հուլիսը Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունից Հայաստանում կատարվել են 248,7 միլիոն ԱՄՆ դոլարի ուղղակի ներդրումներ։ Դրանց հիմնական մասը ներդրված է ծառայությունների եւ առեւտրի ոլորտում, իսկ մոտ մեկ տասնյակը տարբեր արտադրություններում է ներդրված։ Գերմանացի գործարարները ներգրավված են նաեւ խորհրդատվական, հյուրանոցային եւ տուրիստական բիզնեսներում։ Տնտեսություն Գերմանիան իր տնտեսական հզորությամբ աշխարհի չորրորդ երկիրն է՝ ԱՄՆ-ից, Չինաստանից եւ Ճապոնիայից հետո։ 2009 թվականին Գերմանիայի համախառն ներքին արդյունքը կազմել է $2.81 տրլն (2008 թվական՝ $2.955 տրլն, 2007 թվական՝ $2.917 տրլն), ՀՆԱ-ի իրական աճի տեմպը 2009 թվականի տարեվերջին՝ -4.9 %։ Մեկ շնչին բաժին ընկնող համախառն ներքին արդյունքը՝ $34100 (VI—ը աշխարհում)։ Գյուղատնտեսությունը տալիս է համախառն ներքին արդյունքի 0.9 %-ը, արդյունաբերությունը՝ 26.8 %-ը։ Սպասարկման ոլորտին բաժին է ընկնում համախառն ներքին արդյունքի 72.3 %-ը (2009 թվական)։ Տնտեսության ճյուղային կառուցվածքում աշխատուժի համամասնությունը հետեւյալն է. Գյուղատնտեսություն – 2.4 %Արդյունաբերություն – 29.7 %Սպասարկման ոլորտ – 67.8 % (2009 թվական) Մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ի ցուցանիշները Գերմանիայում (ԱՄՆ դոլար) Աղբյուր՝ The World Bank Գյուղատնտեսություն Գյուղատնտեսությունը տալիս է համախառն ներքին արդյունքի 0.9 %-ը։ Այս ճյուղում զբաղված է աշխատուժի 2.4 %-ը։ Գյուղատնտեսական հողահանդակները գրավում են երկրի տարածքի 35 %-ը։ Գերմանիայում հողի մեծ մասը պատկանում է խոշոր տնտեսություններին, որոնց հողակտորի միջին մեծությունը 17 հա է։ Տնտեսությունների 54 %-ն ունի մինչեւ 10 հա հող։ Փոքր տնտեսությունների մի մասն աշխատում է վնասով։ Պետությունը մի կողմից օգնություն է ցույց տալիս վնասով աշխատող ֆերմերային տնտեսություններին եւ, ընդհանրապես, բոլորին, մյուս կողմից՝ խրախուսում է տնտեսությունների խոշորացման գործընթացը։ Գերմանական ֆերմերային տնտեսությունները եւ գյուղական բնակչությունն իրենց եկամուտի զգալի մասը ստանում են ոչ գյուղատնտեսական զբաղմունքներից՝ արհեստագործությունից, զբոսաշրջությունից, փոքր ձեռնարկատիրությունից եւ այլն։ Գերմանիայի գյուղատնտեսությունը 90 %-ի չափով ապահովում է բնակչության սննդամթերքի պահանջները։ Գյուղատնտեսության առաջատար ճյուղը կաթնամսատու անասնաբուծությունն է, որը տալիս է ճյուղի համախառն արդյունքի 70 %-ը։ Անասնաբուծության համար բազա են հանդիսանում ընդարձակ արոտավայրերը, որոնք գրավում են երկրի տարածքի 30.5 %-ը, մշակովի կերակրախոտերը, սննդի արդյունաբերությունը։ Գերմանիան աշխարհում չորրորդ տեղն է գրավում կաթի (տարեկան 28 միլիոն տոննա), VI տեղը՝ մսի (տարեկան 5.8 միլիոն տոննա) արտադրությամբ։ Խոշոր եղջերավոր անասնաբուծությունը զարգացած է ամենուրեք, խոզաբուծությունը՝ ավելի շատ հյուսիսային շրջաններում։ Բուսաբուծության տակ է դրված 12 միլիոն հա հող, որը կազմում է գյուղատնտեսական հողահանդակների 69.5 %-ը։ Մշակովի հողերի 98.6 %-ը վարելահողեր են։ Գերմանիան Արեւմտյան Եվրոպայում առաջին տեղն է գրավում տարեկանի, գարու, վարսակի, կարտոֆիլի, երկրորդ տեղը՝ Ֆրանսիայից հետո, ցորենի, շաքարի ճակնդեղի մշակումով։ Հացահատիկ եւ կարտոֆիլ մշակում են ամենուրեք, բայց առավել շատ՝ հյուսիսային շրջաններում։ Շաքարի ճակնդեղն ավելի մեծ տարածում ունի Հռենոս-Վեսֆալիայում, Բավարիայում, Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիայում, խաղողը՝ Բադեն-Վյուրտեմբերգում, Էսսենում։ Գերմանիայում մշակում են նաեւ գայլուկ, բանջարանոցային կուլտուրաներ, ծաղիկներ։ Գյուղատնտեսության բազայի վրա զարգացել է սննդի արդյունաբերությունը։ Կենդանական յուղի եւ բուսայուղի արտադրությամբ Գերմանիան աշխարհում գրավում է երրորդ, Եվրոպայում՝ առաջին տեղը։ Հայտնի է գարեջրի, շաքարավազի, գինիների, ձկան, պահածոների արտադրությամբ։ Արդյունաբերություն Արդյունաբերությանը բնորոշ է գերինդուստրացումը, որի առաջատար եւ միջազգային շուկայում մրցադիմացկուն ճյուղերն են ավտոմոբիլաշինությունը, ինքնաթիռաշինությունը, վագոնաշինությունը, էլեկտրատեխնիկան, օպտիկական եւ քիմիական արտադրությունը, դեղագործությունը, մետաղաձուլությունը։ Ընդ որում՝ արդյունաբերության մեջ աստիճանաբար մեծանում է նոր՝ բարձր տեխնոլոգիաներով ճյուղերի դերը, համեմատաբար նվազում արդյունահանող, թեթեւ, սննդի ճյուղերի դերը։ Արդյունաբերության ավանդական ճյուղը արդյունահանումն է։ Արդյունահանում են քարածուխ, նավթ, երկաթաքար, գունավոր մետաղներ, կալիումական աղ։ Քարածխի տարեկան հանույթը կազմում է 51.2 միլիոն տոննա։ Դրանով գրավում է 10-րդ տեղը աշխարհում։ Քարածխի հանույթը աստիճանաբար նվազում է՝ կապված պահանջարկի նվազման հետ։ Քարածխի 80 %-ը տալիս է Ռուրի ավազանը, մնացածը՝ Սաարի եւ մյուս ավազանները։ Գորշ ածխի հանույթը 193 միլիոն տոննա է. աշխարհում գրավում է առաջին տեղը։ Գորշ ածխի հանույթը նույնպես ունի նվազման միտում։ Շահագործվող հիմնական ավազաններն են Ստորին Հռենոսյանը, Էլբա եւ Զաալե գետերի միջեւ ընկած ավազանը։ Գորշ ածուխը արդյունահանվում է բաց եղանակով։ Այն հիմնականում օգտագործվում է էլեկտրակայաններում։ Նավթի տարեկան հանույթը մոտ 0.5 միլիոն տոննա է, ներմուծումը՝ 64 միլիոն տոննա։ Նավթի վերամշակման խոշոր կենտրոններն են Համբուրգը, Քյոլնը, Ինգոլշտադը։ Նավթը ներմուծում է ՌԴ-ից եւ Պարսից ծոցի երկրներից։ Բնական գազի արդյունահանումը տարեկան կազմում է 15.29 միլիարդ մ3 (34-րդը աշխարհում), սպառումը՝ 96.26 միլիարդ մ3 ( 5-րդը աշխարհում), ներկրումը 94.57 միլիարդ մ3 (2-րդը աշխարհում), արտահանումը՝ 12.64 միլիարդ մ3 (16-րդը աշխարհում) (2009 թվական)։ Էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը հասնում է 593.4 միլրդ կվտ ժ (8-րդը), սպառումը՝ 547.3 միլիարդ կվտ ժ (7-րդը), արտահանման եւ ներկրման ցուցանիշներն են համապատասխանաբար 61.7 եւ 41.67 միլիարդ կվտ ժ (2009 թ.)։ Էլեկտրաէներգետիկայի արտադրության 61.8 %-ը բաժին է ընկնում ջերմաէլեկտրակայաններին, 4.2 %-ը ջրաէլեկտրակայաններին, 29.9 %-ը ատոմային էլեկտրակայաններին։ Խոշորագույն ջերմաէլեկտրակայանն Մանհայմն է։ Միջուկային վառելիքով են աշխատում Ալբտախի, Ֆիլիպսբուրգի եւ մի շարք այլ էլեկտրակայաններ։ Գործում են քաղաքային աղբի բազայի վրա աշխատող ջերմաէլեկտրակայաններ։ Շուրջ 10 ոչ մեծ ջրաէլեկտրակայաններ կան Հռենոս, Զաալե, Էլբա եւ մյուս գետերի վրա։ Սեւ մետաղաձուլությունը Պողպատաձուլությամբ Գերմանիան Արեւմտյան Եվրոպայում գրավում է առաջին տեղը, աշխարհում ՝ 6-րդ տեղը։ Տարեկան արտադրում է 40.6 միլիոն տոննա պողպատ։ Առաջատարների շարքում է թուջի՝ 30.0 միլիոն տոննա, եւ գլանվածքի արտադրությամբ։ Սեւ մետաղաձուլությունը զարգացած է հիմնականում Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա երկրում՝ Դորտմունդում, Դյուսբուրգում, Սաարի երկրում՝ Սաարբրյուկենում։ Սեւ մետաղաձուլությունը զարգացած է նաեւ Բրադենբուրգում, Բրեմենում, Համբուրգում։ Գունավոր մետաղաձուլության ձեռնարկություննրը հիմնականում աշխատում են ներմուծովի հումքի բազայի վրա։ Առաջատար ճյուղը ալյումինաձուլությունն է։ Ալյումինի արտադրությամբ Գերմանիան երկրորդ տեղն է գրավում տարածաշրջանում՝ Նորվեգիայից հետո։ Ալյումինաձուլության խոշոր կենտրոններն են Էսսենը, Ֆյորդեն, Համբուրգը։ Տարեկան արտադրում է 575 հազար տոննա ալյումին։ Զարգացաած է նաեւ զտված պղինձի՝ (տարեկան 616 հազար տ), կապարի եւ ցինկի ձուլումը։ Մեքենաշինությունը եւ մետաղաձուլությունը։ Այս ճյուղում զբաղված է արդյունաբերական աշխատողների 50 %-ը։ Մեքենաշինության մեջ տեղի են ունենում կառուցվածքային փոփոխություններ, որոնց հետեւանքով աստիճանաբար նվազում է ընդհանուր մեքենաշինության, նավաշինության դերը, մեծանում է օդանավերի, տիեզերական սարքերի, էլեկտրատեխնիկական սարքավորումների, ավտոմոբիլաշինության, համակարգիչների, էլեկտրոնային հաշվիչ մեքենաների, ինքնակառավարվող սարքերի արտադրության դերը։ Մեքենաշինության հանրահայտ ճյուղը մնում է ավտոմոբիլաշինությունը եւ հաստոցաշինությունը։ Հաստոցների արտադրությամբ Գերմանիան աշխարհում գրավում է երկրորդ տեղը, ավտոմոբիլների արտադրությամբ՝ երրորդ տեղը։ Ավտոմոբիլների տարեկան արտադրությունը հասնում է 4.7 մլն-ի։ Ավտոմոբիլաշինական խոշորագույն ընկերություններ են «Ֆոլկսվագենը», «Մերսեդես Բենցը», «ԲՄՎ»-ն, «Աուդին», «Օպելը»։ Ավտոմոբիլաշինության մեջ մեծ է նաեւ ամերիկյան «Ֆորդ» ընկերության դերը։ «Ֆոլկսվագեն» ընկերությունը երկրում խոշորագույնն է. հիմնվել է 1938 թվականին։ Մասնագիտացած է մարդատար մեքենաների եւ ավտոբուսների արտադրության գծով։ Խոշոր կենտրոններն են Վոլֆսբուրգը, Հանովերը, որը իր դուստր ձեռնարկությունն ունի Բրազիլիայում, Մեքսիակայում, Ավստալիայում եւ այլ երկրներում։ «Մերսեդես Բենցի» գլխավոր ձեռնարկությունները գտնվում են Շտուտգարտում եւ Վերտում, «ԲՄՎ»-ինը՝ Մյունխենում եւ Ռեգենսբուրգում, «Օպելինը»՝ Մայնի Ֆրանկֆուրտում եւ Այզենախում, «Աուդի»-նը՝ Հալբրոնում։ Օդանավերի, տիեզերական սարքերի արտադրությամբ հայտնի է Մյունխենը, Բրեմենը, Համբուրգը, նավաշինությամբ՝ Համբուրգը, Քիլը, Ռոստոկը։ Էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերության առաջատար ընկերություններն են «Սիմենսը» եւ «Բոշը»։ «Սիմենսը» հիմնադրվել է 1947 թվականին, արտադրում է արդյունաբերական եւ կանցաղային նշանակության էլեկտրատեխնիկական, ինչպես նաեւ ռազմական ապրանքներ։ Ընկերության ձեռնարկությունները տեղաբաշված են Նյուրնբերգում, Շտուտգարտում, Համբուրգում։ Այն իր դուստր ձեռնարկությունները ունի Դանիայում, Բելգիայում, ԱՄՆ-ում եւ այլ երկրներում։ Էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերության առաջատարներից է «Բոշ» ընկերությունը, որը հիմնադրվել է 1886 թվականին, մասնագիտացած է կենցաղային էլեկտրական տեխնիկայի արտադրության բնագավառում։ Երկրում առաջիններից մեկն էր, որ սկսեց իր դուստր ձեռնարկությունները ստեղծել արտասահմանյան երկրներում՝ Ֆրանսիայում, Իտալիայում, ԱՄՆ-ում, Արգենտինայում, Բրազիլիայում եւ այլն։ Գերմանիան քիմիական արդյունաբերության առաջատարներից մեկն է։ Տնտեսության այս ճյուղի առաջատար երեք խոշոր ընկերությունները՝ «Բայերը», «ԲԱՍՖ», եւ «Հոեսհթը», հիմնադրվել են 1861—1863 թվականներին։ Այս եւ քիմիական արդյունաբերության մեծ մասը արտադրում են բազմատեսակ ապրանքներ։ Քիմիական արդյունաբերությունն ունի շատ լայն աշխարհագրություն։ Խոշոր կենտրոններն են Համբուրգը, Մայնի Ֆրանկֆուրտը, Լյուդվիգհաֆենը, Քյոլնը, Վիլհելմսհաֆենը։ Գերմանական ընկերությունների ձեռնարկություններ կան Արեւմտյան Եվրոպայի, Լատինական Ամերիակայի մի քանի տասնյակ երկրներում, ինչպես նաեւ Ավստրալիայում, Բելգիայում, Դանիայում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Թուրքիայում եւ այլն։ Արդյունաբերությունում զբաղված է աշխատուժի 29.7 %-ը։ Երկրի հարավում՝ լեռնային շրջաններում, կան նաեւ ՋՐԷԿ-ներ։ Գերմանիան Արեւմտյան Եվրոպայում ամենաշատ պողպատ արտադրող երկիրն է։ Այստեղ զարգացած է մեքենաշինությունը։ Գերմանիային բնորոշ է ինտենսիվ գյուղատնտեսությունը։ Գերմանիան ունի զարգացած տրանսպորտային համակարգ։ Արտահանում է մեքենաներ եւ սարքավորումներ, արդյունաբերական ապրանքներ։ Ներմուծում է հումք, վառելիք, պարենամթերք։ Կա վարկած, որ առաջին մարդ արարածը եկել է Գերմանիայի տարածք, 700 հազար տարի առաջ։ Շուրջ 500 հազար տարի առաջ ստեղծվել են առաջին բնակավայրերը։ Առաջին գերմանացիների մասին հիշատակվում է հին հույների եւ հռոմեացիների աշխատանքներում։ Տրանսպորտ Գերմանիան ունի զարգացած տրանսպորտային համակարգ։ Երկրի տարածքը հագեցած է արագընթաց երկաթուղիների, բարձրակարգ ավտոմոբիլային ճանապարհների, գետային ուղիների, խողովակաշարերի խիտ ցանցով։ Առաջակարգ դեր ունի ծովային տրանսպորտը, որը հիմնականում սպասարկում է արտաքին առեւտրին։ Խոշոր նավահանգիստներն են Համբուրգը, Վիլհելմսհաֆենը, Ռոստոկը։ Արտաքին տնտեսական կապեր Գերմանիան տնտեսական կապերի մեջ է աշխարհի գրեթե բոլոր երկրների հետ։ Արտաքին առեւտրի շրջանառության ծավալով զիջում է միայն ԱՄՆ-ին։ Արտաքին առեւտրի մեծ մասը բաժին է ընկնում Եվրամիության երկրներին, ԱՄՆ-ին եւ Կանադային։ ԱՊՀ երկրներից առեւտրական կապերը մեծ են Ռուսաստանի հետ։ Գերմանիայի արտահանման գրեթե 9/10-ը լայն սպառման արդյունաբերական ապրանքներն են՝ մեքենաներ եւ սարքավորումներ, մատուցված ծառայություններ։ Հետաքրքիր փաստեր Գերմանիայի մասին Գերմանիան դեռ վաղ ժամանակներից հայտնի է որպես քաղաքների երկիր։ Քաղաքների մեծ թվի մասին հիշատակվում է դեռեւս Հռոմեական կայսրության ժամանակներից։ Քաղաքների մեծ մասը, չնայած ներկայիս բարձր զարգացածությանը, պահպանել է հնամենի արտաքին տեսքը, գործառույթները եւ արտադրվող ապրանքների տեսականին։ Օրինակ՝ Ջոլինգենը՝ մետաղյա իրերի արտադրությունը, Հոտան՝ քարտեզագրությունը, Հայդելբերգը եւ Գյոթինգենը հայտնի են իրենց համալսարաններով, Վայմարը՝ թանգարաններով՝ կապված Գյոթեի, Շիլլերի, Լիստի, Հենդելի անունների հետ, իսկ Հաննովերը, Քյոլնը, Մայնի Ֆրանկֆուրտը, Լայպցիգը՝ որպես միջազգային տոնավաճառների կենտրոն։ Լայպցիգի տոնավաճառը գործում է արդեն 800 տարի։ Գերմանիան գարեջրի արտադրության հնագույն երկրներից է։ Գարեջրի օգտագործմամբ գերմանացիններն առաջինն են աշխարհում. մեկ շնչի հաշվով տարեկան արտադրվում է 160 լիտր գարեջուր։ Հռենոսի վրա գտնվող Դույսբուրգ քաղաքն աշխարհի ամենախոշոր գետային նավահանգիստն է, նրա տարեկան բեռնաշրջանառությունը կազմում է 55 միլիոն տոննա։ Աշխարհում առաջին հաջողված գլոբուսներից մեկը ստեղծել է գերմանացի Մարտին Բեհայմը 1492 թվականին, որը պահպանվում է Նյուրնբերգ քաղաքի թանգարաններից մեկում։ Գերմանիան օծանելիքի հայրենիքն է։ Առաջին անգամ օդեկոլոնը արտադրվել է Քյոլնում եւ կոչվել Քյոլնի ջուր։ ԳԴՀ-ի տնտեսության սպասարկման ոլորտն աչքի է ընկնում բազմապիսի ծառայությունների եւ սպասարկման, կրթական, գիտական, առողջապահական հիմնարկների լայն ցանցով։ Պատկերասրահ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Երեւանում՝ Գերմանիայի դեսպանություն Գյոթե կենտրոն Հուսո տուն բարեգործական կենտրոն www.deutschland.de Բազմալեզու կայք Գերմանիայի մասին Վիկիմեդիա Ատլաս Գերմանիա Փաստեր Գերմանիայի մասին Destatis.de Դաշնային Գերմանիայի վիճակագրական վարչություն Գերմանիա քարտեզը OpenStreetMap կայքում Կառավարություն Գերմանիայի կառավարության պաշտոնական կայք Գերմանիայի խորհրդարանի պաշտոնական կայք Գերմանիայի կանցլերի պաշտոնական կայք Տուրիզմ Գերմանիայի զբոսաշրջության պաշտոնական կայք Արեւմտյան Եվրոպայի երկրներ ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Մեծ ութնյակի անդամ երկրներ Մեծ յոթնյակի երկրներ Մեծ քսանյակի անդամ երկրներ Միջերկրածովյան միության անդամներ Լիբերալ ժողովրդավարություններ ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրներ Գերմանիա 1990 հիմնադրված պետություններ եւ տարածքներ 1949 հիմնադրված պետություններ եւ տարածքներ Եվրոպայի խորհրդի անդամ երկրներ


source: fineweb

text: «Նոր տարին Երեւանում 2018» միջոցառումների շարքը եզրափակվել է Ազատության հրապարակում կազմակերպված «Իմ հին ու նոր տարի» տոնական համերգային ծրագրով, տեղեկացնում է Երեւանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության եւ հասարակայնության հետ կապերի վարչությունը։ Հին տոմարով Նոր տարվա այդ օրը մայրաքաղաքի բնակիչներին ու հյուրերին իրենց կատարումներով ուրախ տրամադրություն են փոխանցել էստրադային ու ժողովրդական սիրված եւ ճանաչված երգիչները, ինչպես նաեւ երգի եւ պարի խմբերը:


source: wikipedia

text: Մոնտենեգրո (չեռն.՝ Crna Gora / Црна Гора – «Սեւ Լեռ»), երկիր Հարավ-արեւելյան Եվրոպայում։ Մայրաքաղաքն ու խոշորագույն քաղաքը Պոդգորիցան է։ Հյուսիսից սահմանակից է Սերբիային եւ Բոսնիա եւ Հերցեգովինային, արեւելքից Ալբանիային եւ Կոսովոյին, իսկ արեւմուտքից Խորվաթիային եւ Ադրիատիկ ծովին։ 2010 թվականին ստացել է Եվրամիության անդամության թեկնածու երկրի պաշտոնական կարգավիճակ ։ 2017 թվականին անդամագրվել է ՆԱՏՕ-ին։ Աշխարհագրություն Չեռնոգորիան նորաստեղծ պետություն է Եվրոպայի հարավ-արեւելքում՝ Բալկանյան թերակղզում։ Ափերը ողողվում են Ադրիատիկ ծովի ջրերով։ Երկրի տարածքի մեծ մասը գտնվում է Դինարյան բարձրավանդակում (առավելագույն բարձրությունը՝ 2522 մ՝ Դուրմիտոր լեռ), հարավ-արեւմուտքում Չեռնոգորիայի կարստային սարավանդն է։ Ընդերք Ընդերքում կան բոքսիտների, կապարի, ցինկի, գորշ ածխի պաշարներ։ Կլիմա Կլիման չափավոր ցամաքային է, ափամերձ գոտում՝ միջերկրածովյան։ Արդյունաբերություն Արդյունաբերության առաջատար ճյուղը հանքարդյունահանությունն է։ Կան տեքստիլ, սննդի, նավանորոգման, մետաղամշակման, ծխախոտի արդյունաբերության ձեռնարկություններ։ Գյուղատնտեսություն Գյուղատնտեսության առաջատար ճյուղն անասնապահությունն է։ Մշակվում են ձիթենի, եգիպտացորեն, գարի, ծխախոտ, կարտոֆիլ։ Զբաղվում են նաեւ պտղաբուծությամբ (սալոր, թուզ, նուռ, նուշ, նարինջ, մանդարին, կիտրոն)։ Գրականություն Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Չեռնոգորիայի Սկուպշչինայի պաշտոնական կայքը Չեռնոգորիայի կառավարության պաշտոնական կայքը Չեռնոգորիայի թանգարանները Չեռնոգորիայի քարտեզը ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Միջերկրածովյան միության անդամներ Լիբերալ ժողովրդավարություններ Չեռնոգորիա Բալկանյան երկրներ Եվրոպայի խորհրդի անդամ երկրներ ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրներ Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության անդամ երկրներ Հարավային Եվրոպայի երկրներ


source: CulturaX

text: Տեսչական մարմիններին 91 ծառայողական մեքենա տրամադրելու նախագիծը հանվեց օրակարգից. ըստ վարչապետի՝ լրացուցիչ քննարկման կարիք կա Կառավարության չզեկուցվող նախագծով կառավարությանը ենթակա տեսչական մարմիններին ընդհանուր թվով 91 ծառայողական ավտոմեքենաներ պետք է տրվեին: Նախագիծը թեեւ չզեկուցվող էր, այդուհանդերձ, հաշվի առնելով հանրային արձագանքը, դրվեց քննարկման: Եվ այսպես նախագծով առաջարկվում էր Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության, տեխնիկական եւ հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնին սպասարկելու համար՝ 14 ծառայողական ավտոմեքենա: ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի ղեկավար Էդուարդ Աղաջանյանը նշեց, որ պատգամավոր Էդգար Առաքելյանի գրառման հետ կապված է անհանգստություն առաջացել: Նա նշեց, որ պատգամավորն անհանգստություն է արտահայտել՝ կարծելով, թե այս որոշմամբ պետական մարմիններին տրվում են ավել մեքենաներ: Այս մտայնությունը տեղին չէ, այդ մեքենաները փաստացի օգտագործվում են տեսչական մարմինների կողմից: Այս նախագծի ընդունմամբ՝ կատարում ենք 2005 թվականի կառավարության որոշման պահանջը, որով կառավարությունը պետք է հստակեցնի տեսչական մարմիններին տրվող մեքենաների առավելագույն քանակը, որ հետագայում հնարավորություն չստեղծի հավելյալ մեքենաներ ձեռք բերել ,- ասաց Աղաջանյանը: Վարչապետը հետաքրքրվեց՝ այդ թվաբանությունն ինչքանո՞վ է համապատասխանում իրենց հայտարարած կուրսին: Սրանք ծառայողական մեքենաներ չե՞ն ,- հարցրեց նա: Աղաջանյանն էլ ասաց, որ դրանք մեքենաներ են, որոնք օգտագործվում են տեսչական աշխատանք կատարելու համար. Ձեր համապատասխան հանձնարարականի համաձայն՝ ծառայողական մեքենա ունենալու են միայն այդ մարմինների ղեկավարները ,- ասաց Աղաջանյանը եւ նշեց, որ տեխնիկական որոշում է: Այդուհանդերձ, վարչապետը կարծիք հայտնեց, որ լրացուցիչ քննարկման կարիք կա եւ առաջարկեց հարցը հանել օրակարգից եւ լրացուցիչ քննարկել: Այդպիսով՝ հարցն օրակարգից հանվեց: Իշխանությունը պատրաստվում է. վարչապետի որոշումը 3 միլիարդ դրամ հատկացնում ենք, որպեսզի այդ թեման փակենք մեկընդմիշտ. վարչապետի մոտ խորհրդակցություն է անցկացվել Աղետի գոտու բնակարանային խնդիրներով Վարչապետի որոշմամբ օպերատիվ շտաբ է ստեղծվել, որը կգլխավորի ԱԻ նախարարը Վարչապետի որոշմամբ հաստատվել է ազգային անվտանգության ռազմավարության մշակման միջգերատեսչական հանձնախմբի գործունեության կարգը


text: Գալիպոլիի ճակատամարտի հարյուրամյակը նշելը հայկական դիվանագիտության հերթական փորձաքարն է լինելու. փորձագետ 17:55 20 Հունվարի 2015 ԵՐԵՎԱՆ, 20 հունվարի. /Նովոստի–Արմենիա/. Գալիպոլիի ճակատամարտի հարյուրամյակը նշելը հայկական դիվանագիտության հերթական փորձաքարն է լինելու, երեքշաբթի լրագրողներին հայտնեց Հայաստանի առաջադիմական կոմունիստական կուսակցության առաջնորդ Վազգեն Սաֆարյանը։ Ավելի վաղ թուրքական մամուլը հայտնել էր, որ Էրդողանը Սարգսյանին հրավիրել է Գալիպոլիի ճակատամարտի 100–ամյակի տոնակատարություններին` ապրիլի 23-24–ին։ Նախորդ շաբաթ Սարգսյանը պատասխանել էր այդ հրավերին` ընդգծելով, որ դա նպատակ ունի շեղել միջազգային հանրության ուշադրությունը Հայոց ցեղասպանության 100–ամյա տարելիցին նվիրված միջոցառումներից։ «Թուրքերը պատահաբար չեն ընտրել այդ օրը, Գալիպոլիի դիմակայությունը համարյա մեկ տարի է տեւել, եւ այդ ժամանակահատվածում տոնելը հասարակության ուշադրությունը Հայոց ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցից շեղելն է»,– ասաց Սաֆարյանը։ Նրա խոսքով` կարեւոր է Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի ղեկավարների արձագանքը` կժամանե՞ն Հայաստան, թե՞ կմեկնեն Թուրքիա, «դրանով է պայմանավորված լինելու արտաքին քաղաքականության գնահատականը»։ «Սակայն այստեղ պետք է հաշվի առնել, որ Թուրքիան իր աշխարհագրական դիրքով, մարդկային ռեսուրսներով, տնտեսական ներուժով անհամեմատելի մեծություն է Հայաստանի համար»,– նշեց Սաֆարյանը։ Նրա խոսքով` հայկական դիվանագիտությունը պետք է որոշակի քայլեր ձեռնարկի, որոնք ուղղված կլինեն նրան, որ Ռուսաստանը զիջումներ չանի Թուրքիային, մասնավորապես` «Հարավային հոսք»–ի հետ կապված, քանի որ ռուս–թուրքական մերձեցումը ժամանակավոր է, եւ երկկողմ հարաբերություների պատմությունը բազմաթիվ անգամ ապացուցել է դա։ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի` Թուրքիա կատարած պետական այցի ժամանակ դեկտեմբերի 1-ին երկու երկրները կարեւոր պայմանավորվածություններ հաստատեցին, որոնցից մեկն էլ վերաբերում էր Սեւ ծովի հատակով դեպի Թուրքիա տանող նոր գազատարի կառուցման հարցը։ Նոր գազատարը կփոխարինի «Հարավային հոսք» նախագծին։ Հայաստանի եւ Թուրքիայի միջեւ չկան դիվանագիտական հարաբերություններ, իսկ 1993-ից, պաշտոնական Անկարայի նախաձեռնությամբ, փակ է հայ-թուրքական սահմանը։ Հարաբերությունները բարդացան, երբ Անկարան սկսեց սատարել ադրբեջանական դիրքորոշմանը՝ ղարաբաղյան հարցում, եւ երբ Թուրքիան կտրուկ արձագանքեց Օսմանյան կայսրությունում 1915թ. հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացին: Հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը սկսվել էր ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի նախաձեռնությամբ 2008թ.-ի աշնանը: Էդվարդ Նալբանդյանն ու Ահմեդ Դավութօղլուն հոկտեմբերի 10-ին Ցյուրիխի համալսարանում ստորագրեցին «Դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման մասին արձանագրությունը» եւ «Երկկողմ հարաբերությունների զարգացման մասին արձանագրությունը»: Փաստաթղթերը ստորագրումից հետո պետք է հավանության արժանանային երկու երկրների խորհրդարանների կողմից: Սակայն ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը 2010 թվականի ապրիլի 22-ի իր հրամանագրով կասեցրել է երկրի խորհրդարանում հայ-թուրքական արձանագրությունների վավերացման ընթացակարգը՝ հայտարարելով, որ Թուրքիան պատրաստ չէ շարունակել սկսված գործընթացը:-0-


Մահացել է Խոջալուի գաղտնիքը բացահայտած հայտնի չեխ լրագրող Դանա Մազալովան 12:21 08.09.2020 (Թարմացված է 12:26 08.09.2020) Մազալովային տված հայտնի հարցազրույցում Ադրբեջանի նախկին նախագահ Այազ Մութալիբովը Խոջալուի ջարդերում մեղադրել է ադրբեջանական կողմին։ ԵՐԵՎԱՆ, 8 սեպտեմբերի – Sputnik. Նախօրեին մահացել է Հայաստանի եւ Արցախի մեծ բարեկամ, չեխ լրագրող Դանա Մազալովան։ ՀՀ արտգործնախարար Զոհրաբ Մնացականյանը այդ կապակցությամբ ցավակցություն է հայտնել Twitter–ի իր էջի միջոցով։ Deeply saddened about the passing of celebrated #Czech journalist & lawyer Dana #Mazalová. She leaves behind huge legacy of promoting truth and justice in impartial and professional coverage of #NagornoKarabakh conflict pic.twitter.com/U1D9dHrvAp — Zohrab Mnatsakanyan (@ZMnatsakanyan) September 8, 2020 «Խորապես վշտացած եմ հայտնի չեխ լրագրող եւ իրավաբան Դանա Մազալովայի մահվան կապակցությամբ։ Նա մեծ ժառանգություն է թողել` ԼՂՀ հակամարտության անաչառ եւ պրոֆեսիոնալ լուսաբանման հարցում ճշմարտության եւ արդարության ներկայացում», – գրել է Մնացականյանը։ Դանան 1992 թվականին «Նեզավիսիմայա գազետայում» Ադրբեջանի նախկին նախագահ Այազ Մութալիբովի հետ հրապարակած հայտնի հարցազրույցի հեղինակն է։ Հարցազրույցում Մութալիբովը Խոջալուի ջարդերում մեղադրել էր ադրբեջանական կողմին։ Մինչ Ադրբեջանում առաջ էր մղվում Խոջալուում «հայերի վայրագությունների» մասին տեսակետը, Մազալովան բացահայտել էր ճշմարտությունը նախկին նախագահի հետ հարցազրույցի օգնությամբ։ «Նեզավիսիմայա գազետայում» հրապարակած հարցազրույցում Մութալիբովը մասնավորապես ասել էր. «Խոջալուի փրկված բնակիչներն ասում են, որ այդ ամենը կազմակերպվել էր, որպեսզի իմ պաշտոնանկության համար առիթի լինի։ Ինչ–որ ուժ էր գործում նախագահին վարկաբեկելու համար։ Միջանցք, որով մարդիկ կարող էին հեռանալ, հայերն այնուամենայնիվ թողել էին։ Այդ դեպքում հայերի ինչի՞ն էր պետք կրակելը»։ Բացի այդ չեխ լրագրող Մազալովան «Երկիր Արարատի ներքո» վավերագրական ֆիլմի հեղինակն է (ֆիլմը պատմում է 1988 թվականի դեկտեմբերին Հայաստանում տեղի ունեցած երկրաշարժի մասին), նա նաեւ հոդվածներ ու վավերագրական ֆիլմեր է նկարահանել արցախյան հակամարտության մասին։ չեխ, Դանա Մազալովա, Ադրբեջան, Խոջալու, Ղարաբաղյան հակամարտություն, Լեռնային Ղարաբաղ, Հայաստան, Արցախ, Մահ, Լրագրող, Չեխիա Սարգսյան. «ԵԱՏՄ–ում ինտեգրացիայի մակարդակը գնալով բարձրանում է, ինչը շատ կարեւոր է ՀՀ–ի համար»


text: Ռեյունյոնի գործադիր իշխանության գլուխը պրեֆեկտն է, որին նշանակում է Ֆրանսիայի կառավարությունը։ Կա ընտրովի գլխավոր խորհուրդ՝ սահմանափակ իրավունքներով։ Ֆրանսիական պառլամենտում Ռեյունյոնից ընտրվում է 5 պատգամավոր։ Ռեյունյոնում կան ֆրանսիական քաղաքների հիմնական կուսակցությունների բաժանմունքներ։ Ռեյունյոնի կոմունիստական կուսակցությունը (որպես ինքնուրույն կուսակցություն կազմավորվել է 1959 թվականին), Աշխատանքի համընդհանուր կոնֆեդերացիան եւ մի շարք այլ առաջադիմական կազմակերպություններ մտնում են ինքնորոշման համար պայքարի ճակատի մեջ։ Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։


text: Ռիփյուարյան լեզվախմբի ամենահանրահայտ անդամը քյլոլշ բարբառն է , որը Կոլոն քաղաքի տեղական բարբառն է։ Ռիփյուարյան խմբին պատկանող բոլոր բարբառներն իրենք իրենց անվանում են Platt, ինչպես օրինակ Öcher Platt/Օյքեր փլատ (Ախենի բարբառը) կամ Eischwiele Platt/Այշվիլե փլատ (Էշվելլերի բարբառ), Bocheser Platt/Բոքեզեր փլատ (Բոքոլցի բարբառ) կամ Bönnsch Platt/Բյոնշ փլատ (Բոննի բարբառ)։ Կան ավելի քան հարյուր ռիփյուարյան բարբառներ, որոնցով խոսում են մեն մի գյուղում կամ մեն մի քաղաքում բնակվող մարդիկ։ Սովորաբար հստակ տարբերությունները քիչ են լինում հարեւան բարբառների միջեւ (որոնք սակայն տեղացիները անմիջապես են նկատում), եւ տարբերությունները գնալով մեծանում են ըստ բարբառների աշխարհագրական հեռավորության։ Ռիփյուարյան լեզվակիրները ունեն հնչյունների արտասանության յուրահատուկ ձեւ, որոնք բացահայտում են նրանց պատկանելությունը որեւէ գյուղի կամ բնակավայրի նույնիսկ այլ լեզվով խոսելիս յուրահատուկ արտասանության շնորհիվ։


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՇՐՋԱԿԱ ՄԻՋԱՎԱՅՐԻ ՆԱԽԱՐԱՐԻ, ՆԱԽԱՐԱՐԻ ՏԵՂԱԿԱԼՆԵՐԻ, ԱՇԽԱՏԱԿԱԶՄԻ ՂԵԿԱՎԱՐԻ ԿՈՂՄԻՑ ՔԱՂԱՔԱՑԻՆԵՐԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼՈՒԹՅԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՄԱՆ ԿԱՐԳ ՀՀ բնապահպանության նախարարությունում քաղաքացիների ընդունելություն 2019թ. հունվար, փետրվար ամիսների ընթացքում ՀՀ բնապահպանության նախարարությունում քաղաքացիների ընդունելություն 2018թ. դեկտեմբեր ամսվա ընթացքում ՀՀ բնապահպանության նախարարությունում տեղի է ունեցել 2018թ. հունվար ամսին գրանցված քաղաքացիների ընդունելություն ՔԱՂԱՔԱՑԻՆԵՐԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ՄԱՏՅԱՆ ՀՀ բնապահպանության նախարարի կողմից կատարված քաղաքացիների ընդունելության վերաբերյալ տեղեկանքներ 27.03.2015 ՀՀ բնապահպանության նախարարի մոտ տեղի է ունեցել քաղաքացիների ընդունելություն 2015թ. փետրվար ամսին ՀՀ բնապահպանության նախարարը ընդունել է 1 քաղաքացու` 2015թ. հունվար ամսին ՀՀ բնապահպանության նախարարը ընդունել է 3 քաղաքացու` ՀՀ բնապահպանության նախարարությունում 25.07.2014թ. տեղի ունեցած քաղաքացիների ընդունելության Արձանագրություն


text: ՀՀ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ Օ Ր Ե Ն Ս Գ Ի Ր Ք * — Էջ 224 — Criminal.am Հոդված 224. ՃԱՆԱՉՄԱՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՆԵԼՈՒ ԱՐՁԱՆԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԸ 1. Ճանաչման ներկայացնելուց հետո կազմվում է արձանագրություն, որում նշվում են ճանաչողի տվյալները եւ դատավարական կարգավիճակը, ինչպես նաեւ նրա նախազգուշացված լինելը ցուցմունքներ տալուց հրաժարվելու կամ խուսափելու, ակնհայտ սուտ ցուցմունքներ տալու համար սահմանված պատասխանատվության մասին: Արձանագրության մեջ նշվում են ճանաչման ներկայացված անձանց տվյալները եւ առարկաների նկարագրությունը` մանրամասնորեն շարադրելով այն հատկանիշները, որոնցով կատարվել է դրանց ճանաչումը: 2. Արձանագրության մեջ նշվում է ճանաչման ներկայացնելու տեղը, ժամանակը, ինչպես նաեւ այն կատարող անձի ազգանունը եւ պաշտոնը: 3. Արձանագրությունն ստորագրվում է քննչական գործողության բոլոր մասնակիցների կողմից: Եթե կատարվել է լուսանկարում, տեսանկարահանում, կինոնկարահանում, ձայնագրառում կամ այլ տեսակի ամրագրում, այդ մասին նշվում է արձանագրության մեջ: Ամրագրման արդյունքում ստացված լուսանկարները, ժապավենները եւ այլ փաստաթղթերը կցվում են արձանագրությանը: Ճանաչման ներկայացնելուն մասնակցած անձինք իրավունք ունեն պահանջել արձանագրության մեջ մտցնել իրենց դիտողությունները:


Zham.am | «Սահմանադրական անվտանգություն. մարտահրավերներ եւ լուծումներ» խորագրով քննարկում. Տեսանյութ «Սահմանադրական անվտանգություն. մարտահրավերներ եւ լուծումներ» խորագրով քննարկում. Տեսանյութ 14 Փետրվար, 2020 11:21 «Կորոնավիրուսային ճգնաժամը, դրա հումանիտար եւ սոցիալ–տնտեսական հետեւանքները» խորագրով քննարկումը. Տեսանյութ Ռուս–թուրքական հարաբերությունների ներկա փուլը եւ դրա հնարավոր ազդեցությունը Արցախի վրա. սցենարային զարգացումներ». քննարկում՝ Տեսանյութ Տեղի է ունեցել «Սահմանադրական անվտանգություն. մարտահրավերներ եւ լուծումներ» խորագրով քննարկում, որը նախաձեռնել է «Պոլիտէկոնոմիա» հետազոտական ինստիտուտը։


text: Պահպանողական կուսակցություն, Հայաստանում գրանցված կուսակցություն։ Կանոնադրություն Պահպանողական կուսակցությունը հիմնադրվել է 1991 թ. ապրիլի 14-ին, Երեւանում։ Կանոնադրությունը գրանցվել է 1991 թ. հունիսի 10-ին՝ 3-րդ համարի ներքո։ Վերագրանցվել է 1998 թ. դեկտեմբերի 28-ին, 2001 թ., հունվարի 3-ին։ Ներկա կանոնադրությունն ընդունվել է Պահպանողական կուսակցության 12-րդ արտահերթ համագումարում 08.01.2023 թ.։ Կուսակցության նախագահն է Կարեն Հեքիմյանը։ Աշխարհաքաղաքական մոտեցումներ Կուսակցությունը համոզված է, որ Հայաստանի պետությունը չունի որեւէ թշնամի, միեւնույն ժամանակ պնդում է, որ դաշնակիցներ ընտրելու, դրանք փոփոխելու հարցում պետք է առաջնորդվել բացառապես պետական շահով։ Տնտեսական քաղաքականություն Կուսակցությունը Հայաստանի տնտեսության առաջնահերթություններ է համարում բարձր տեխնոլոգիաները, գիտակրթական ինդուստրիան, էներգետիկան, ջրային պաշարների շահագործումը, ներքին եւ արտաքին կապուղիները, օգտակար հանածոների արդյունահանումն ու տեղում ցիկլային արդյունաբերության կազմակերպումը, գյուղատնտեսական, թեթեւ եւ սննդի արդյունաբերական ենթակառուցվածքները, բանկային համակարգերը, զբոսաշրջությունը, առեւտուրը։ Կուսակցությունը բացի պետական ռազմավարական մենաշնորհներից չի ընդունում այլ մենաշնորհներ։ Կուսակցությունը մրցակցային դաշտի ապահովումը եւ պահպանումը համարում է Հայաստանի կենսունակության եւ առաջընթացի պարտադիր պայման։ Կուսակցության խորհրդանիշներ Դրոշ Ա. Քառակուսի 1x1 համամասնությամբ։ Բ. Քառակուսու գույնն է ծիրանին։ Գ. Քառակուսին հորիզոնական եւ ուղղահայաց գծերով իր վրա ունի 0,16x0,16 լայնքով խաչ։ Դ. Խաչի գույնն է կապույտը։ Զինանշան Ա. 45 աստիճանով թեքված քառակուսի 1x1 համամասնությամբ։ Բ. Քառակուսու գույնն է ծիրանին։ Գ. 45 աստիճանով թեքված քառակուսին հորիզոնական եւ ուղղահայաց գծերով իր վրա ունի 0,16x0,16 լայնքով խաչ։ Դ. Խաչի գույնն է կապույտը։ Քառակուսին խորհրդանշում է Արեւը, ծիրանին՝ բարիքը, խաչը՝ քրիստոնեությունը, կապույտը՝ ազնվությունը։ Պատվիրան դրույթներ 1. Մարդը կարող է անսահմանորեն զարգանալ, բայց անփոփոխ է նրա էությունը։ 2. Պետք է պահպանել միայն այն, ինչը առաջադիմական է, արժեքավոր, օգտագործելի, բարի, հարազատ եւ միայն այն ավանդույթները, որոնք ներդաշնակ են մարդկային էությանը. հասարակական ցանկացած փոփոխություն պետք է ներդրվի աստիճանաբար, ընտրողաբար, մտածված։ 3. Բարոյականության եւ սեփականության իրավունքները տրված են ի վերուստ եւ սրբազան են։ 4. Պահպանողական քաղաքական գործչի գործունեությունը գնահատվում է միայն հետեւանքներով, ոչ երբեք ժամանակավոր հաջողություններով ու էժան պոպուլիզմով։ 5. Դեպի ուտոպիական տեսլականներ մղումը միշտ ավարտվում է համակործանմամբ, ուստի պետք է ձգտել ընդունելի հասարակական կարգի, արդարադատության եւ ազատությունների՝ պահպանելով եւ բարելավելով այդ կարգն աստիճանական բարեփոխումներով։ 6. Սոցիալական ինստիտուտների ու կացութաձեւերի բազմազանությունը ձեւավորվել է հազարամյակների ընթացքում եւ հիմնականում օրինաչափորեն. եւ արգելվում է հեղափոխական ճանապարհով ամեն ինչ տակնուվրա անել։ 7. Կա կանխավարկած՝ հօգուտ փորձարկված կառավարման համակարգի, ուստի եղած չարը հեղափոխական՝ չար ճանապարհով հեռացնելը բերում է ավելի մեծ չարիքի. հեղափոխությունից առավել մեծ չարիք միայն հակահեղափոխությունն է. ուստի միակ ճանապարհն աստիճանական, բնականոն բարեփոխումն է։ 8. Ինստիտուտներից բարձրագույնը Պետությունն է. միայն Պետությունն է գիտակցում, թե որն է հասարակական բարիքը, եւ միայն Պետությունն է ունակ իրականացնելու այն։ 9. Կատարյալ, քարացած մարդկային հասարակություն հնարավոր չէ կառուցել, քանի որ մարդն ինքը կատարյալ եւ քարացած չէ, բայց պետք է ձգտել հնարավորինս շատ շատերի համար առավել ընդունելի համակեցության ձեւերի եւ փորձել անընդհատ բարելավել այն. այս նույն օրենքին է ենթարկվում ազգերի համակեցության պարագան։ 10. Մարդկային բազմաբղետության արդյունքը եւ զարգացման շարժիչը մասնավոր սեփականությունն է, առանց որի չի կարող լինել ազատություն, իսկ հասարակությունը կդատապարտվի նեխման եւ մահվան. սա գիտակցող ազգերը, որպես սեփականության վերաբերելով իրենց Հայրենիքներին, պահպանում ու զարգացնում են իրենց հասարակությունները։ 11. Միայն իրավական ու սոցիալական պետությունը կարող է լինել ամուր եւ կայուն, ապահովել համընդհանուր բարօրություն, արդարադատություն, հասարակական կարգ ու կայունություն։ 12. Միայն ազատ անհատը կարող է արժեւորել Հայրենիքը, Ընտանիքը, Օրենքները, Հավատքը, Կարգուկանոնը, Բարոյականությունը, Մայրենի լեզուն, Մշակույթը, եւ դրանցով ապահովել ու պահպանել իր Ազատությունը։ Արտաքին հղումներ Պաշտոնական կայք Ի հիշատակ բռնադատվածների Հայաստանի կուսակցություններ


Փաստաթղթեր ՀՀ նախագահի հրամանագրերը Ա. Է. ԷԼԲԱԿՅԱՆԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ԱՐՏԻՍՏԻ ՊԱՏՎԱՎՈՐ ԿՈՉՈՒՄ ՇՆՈՐՀԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Ղեկավարվելով 2005 թվականի փոփոխություններով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետով եւ հիմք ընդունելով «Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգեւների եւ պատվավոր կոչումների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքը՝ ո ր ո շ ու մ ե մ. Հանրապետության տոնի առթիվ, թատերական արվեստի բնագավառում ունեցած վաստակի համար ռեժիսոր, Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Արմեն Էդգարի ԷԼԲԱԿՅԱՆԻՆ շնորհել Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստի պատվավոր կոչում: ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆ 2017թ. Մայիսի 24 Երեւան ՆՀ- 429 -Ա


ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետը մասնակցել է ՀԱՊԿ ռազմական կոմիտեի նիստին | Artsakhpress.am | Արցախի անկախ լրատվական գործակալություն 21 հունիսի, 2019, 17:57 Ռազմական 21 հունիսի, 2019, 17:57 ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏ, 21 հունիսի, ԱՐՑԱԽՊՐԵՍ: Ինչպես հայտնեցին ՀՀ պաշտպանության նախարարության տեղեկատվության եւ հասարակայնության հետ կապերի վարչությունից, ընդլայնված ձեւաչափով անցկացված նիստի ընթացքում ռազմական կոմիտեի անդամները քննարկել են ռազմական ոլորտում ՀԱՊԿ գործունեության առաջնահերթ ուղղությունների, ՀԱՊԿ հավաքական անվտանգության Կենտրոնասիական տարածաշրջանում ռազմական անվտանգության մարտահրավերների ու սպառնալիքների, ՀԱՊԿ օպերատիվ արձագանքման հավաքական ուժերի եւ հավաքական անվտանգության Կենտրոնասիական տարածաշրջանի արագ արձագանքման հավաքական ուժերի, հավաքական անվտանգության համակարգի ղեկավարման մարմինների եւ կազմավորումների ուժերի ու միջոցների օպերատիվ համատեղ պատրաստության միջոցառումների հետ կապված, ինչպես նաեւ օրակարգային մի շարք այլ հարցեր: 5320 | 14 հուլիսի, 2019 18:09 3237 | 15 հուլիսի, 2019 18:45 3010 | 17 հուլիսի, 2019 22:00 2589 | 17 հուլիսի, 2019 09:26 2434 | 16 հուլիսի, 2019 09:50 2007 | 14 հուլիսի, 2019 18:12 1831 | 17 հուլիսի, 2019 13:55 1823 | 12 հուլիսի, 2019 12:30 1818 | 16 հուլիսի, 2019 17:03


Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, Թ.Խ. Հակոբյան, Ստ.Տ. Մելիք-Բախշյան, Հ.Խ. Բարսեղյան - Արընքար


Planewars օնլայն գրանցումը. Խաղալ անվճար օնլայն խաղեր Planewars Խաղալ ժամը Planewars Օնլայն խաղ Planewars - եռաչափ բրաուզերը MMORPG խաղ. Շահագրգռված հիմնականում է, որ լայն հնարավորությունների եւ բարակ տարածական ծածկույթների ծրագիրը մոտ մակարդակի հաճախորդների ծրագրերի, այդ իսկ պատճառով Planewars օնլայն խաղ է համարվում նոր սերունդը. Միանալ է խաղի Planewars ծեծված պարզ է: «փոստ", "գաղտնաբառ" եւ Planewars գրանցումը. Եվ ողջունելի է, դու մեկն է «Վերադարձի» - ին վերսկսված Երկրի վրա. Հեռավոր ապագայում, ըստ էության վերստեղծվել աշխարհը, նոր օրենքների գոյության եւ գոյատեւման ամեն հերթին, այս իրականության խաղ immerses Ձեզ Planewars օնլայն. : Այնպես որ, Planewars ավարտել գրանցման եւ ծրագրային ինտերֆեյս առջեւ ձեզ. Ծանոթացել խաղ է, իհարկե, սկսած բնույթի ընտրության - Հատակի (այստեղ ամեն ինչ պարզ է), եւ մասն (Empire կամ anarchists). Առաջին - կարգապահ usurpers վրկ ազատ եւ գաղափարական wanderers ձգտում է revitalize իրենց մոլորակին լուծելու եւ mixing ցեղերի. Ի դեպ, Planewars օնլայն խաղ է, որը դեռեւս մշակման փուլում եւ շուտով մենք խոստանում ենք բուժել ստեղծումը նոր ցեղերի. Միեւնույն ժամանակ, ինչպես նաեւ մղել իր բնավորությունը, դուք կարող եք նաեւ միանալ խմբակցության պիրատս. Սկսեց խաղալ խաղի առցանց Planewars, որպեսզի ձեր բնավորությունը ուժի տիեզերանավի հագեցած մի գնդացիր unpretentious. Հաջորդը, ընթացքի մեջ կուտակելու փորձ եւ գումար, որ դուք կարող եք ամրացնել ձեր տիեզերանավ մի շարք մոդուլներ եւ սարքավորումների, ինչպես նաեւ ավելացնել ռազմական հզորությունը (10 ընտրել զենքի.) The Իմաստն է խաղի նպատակներից է հաղթել Տեսիլքներ եւ թշնամիներ, այդպիսով կուտակել միավորներ ռազմական փառքի ու Quilpie (գումար). Կարող է վաստակել են այլ ձեւերով, օրինակ, դրա պարունակության որակական ռեսուրսները կամ մաքրման bilges նավերի իրենց ընդդիմախոսներին. Այդ գործընթացում համահարթեցման ձեր բնավորությունը, gamer հնարավորություն ունի հետեւել, թե ինչպես շրջապատող աշխարհի զարգանալ, խառը մրցավազք եւ տիեզերական ինչ հնարավորություններ, քանի որ այս. Ինչպիսի լեգենդի առաջարկում է մեզ Planewars խաղի առցանց. Այն է, որ մեկ անգամ Earth հասել է այն մակարդակի, էվոլյուցիայի, որ մարդիկ դադարել են գոյություն ունենալ ֆիզիկական հարթությունում, եւ հասել է նոր մակարդակի, ոչ ֆիզիկապես. Սա թույլ է նրանց կապեր հաստատել դյուրազգաց այլ ցեղերի եւ ճամփորդություն զուգահեռ աշխարհներ միջոցով պորտալների, որոնք հատուկ վերակառուցվել portobashnyah. Շուտով, երբ թափառող միջոցով աշխարհների եւ հյուծված է աշխարհում մարդիկ, փաստորեն, դադարեց գոյություն ունենալ. Սակայն հետո մեկ դար, բավական է ճանապարհորդել այլ աշխարհներ, նրանք ցանկանում են վերադառնալ իրենց տան մոլորակի, բայց դա չի եղել այնքան էլ հեշտ ... լքված եւ տխուր gamer կարծես մոլորակի վրա. Փաստացիորեն ոչնչացվում քաղաքակրթությունը, եւ վարում խմբակցության, Zhestokit Imperials. Նրանք դեմ են Anarchists ազատության. Երկրպագուների տարածք Planewars RPG խաղի կլինի հաճելի է, քանի որ հազվադեպ ցանկացած բրաուզերի վրա հիմնված խաղի առցանց այդքան մեծ ուշադրություն դարձվում գրաֆիկական միջավայրում. Գերազանց ուսումնասիրություն 3D-մոդելների թույլ է տալիս լիովին զգալ իրականությունը իրավիճակի. Այսպիսով, խաղալ Planewars կրկնակի հետաքրքիր է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են մասնակցել զվարճանքի arcades է բոլոր առումներով. Այստեղ է կռիվներ ու ժամանցի հիմնական տոկոսադրույքը. Պատերազմող խմբակցությունները պայքարում են իրենց նավերով հեռու գետնին, իսկ stratospheric տարածության կամ տարածքում. Եվ այս ամենը ուղեկցվում է համապատասխան դեկորացիա. Զարգացման թիմի խոստանում է, որ շուտով խաղալ խաղի առցանց Planewars դառնալ ավելի հետաքրքիր. Կբարձրացնի շարք զենքի (մինչեւ 50), եւ, ինչպես արդեն նշեցինք, ստեղծվել է տասը բոլորովին տարբեր աշխարհների, որոնցից յուրաքանչյուրը պատկանում է առանձին մրցավազքում. Եվ այս ամենը բարձր մակարդակով 3D-մոդելավորման. Դե, սպասում ամբողջական ավարտից տիեզերական Arcade. Planewars օնլայն գրանցումը Խաղեր Օնլայն MMORPG առցանց խաղեր Planewars


ДokyMeHTы ykaзы ПpeзидeHTa Pecпyблиkи ApMeHия 25.04.2017 Ս. ՂԱՐԻԲՅԱՆԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՀՍԿԻՉ ՊԱԼԱՏԻ ԽՈՐՀՐԴԻ ԱՆԴԱՄԻ ՊԱՇՏՈՆԻՑ ԱԶԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 21.04.2017 ԴԱՍԱԿԱՆ ԵՐԱԺՇՏՈՒԹՅԱՆ ԲՆԱԳԱՎԱՌՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԱԿԱՆ ՄՐՑԱՆԱԿ ՇՆՈՐՀԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 21.04.2017 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄԱՅԻՍՅԱՆ ՀԵՐՈՍԱՄԱՐՏԵՐԻ 100-ԱՄՅԱԿԻՆ ՆՎԻՐՎԱԾ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՄԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎ ՍՏԵՂԾԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 11.04.2017 Գ. Կ. ԱԲՈՎՅԱՆԻՆ «ՀԱՅՐԵՆԻՔԻՆ ՄԱՏՈՒՑԱԾ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ» 2-ՐԴ ԱՍՏԻՃԱՆԻ ՄԵԴԱԼՈՎ ՊԱՐԳԵՎԱՏՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


text: Հունիսի 2, տարվա 153-րդ (նահանջ տարիներին՝ 154-րդ) օրն է։ Տարվա ավարտին մնում է 212 օր։ Դեպքեր 455 - Վանդալները ներխուժում են Հռոմ եւ երկու շաբաթ թալանում են այն 1962՝ Նովոչերկասսկում թանկացումների դեմ գործադուլ հայտարարած աշխատողների վրա կրակ բացելով ուժայիններն սպանում են 24 հոգի Ծնունդներ 1305 - Աբու-Սաիդ Բահատուր Խան, մոնղոլական պետության իշխան 1621 - Իսահակ վան Օստադե Isaac van Ostade հոլանդացի նկարիչ 1731 - Մարթա Վաշինգտոն Martha Custis Washington Ջորջ Վաշինգտոնի կինը 1740 - Մարկիզ դե Սադ Marquis de Sade ֆրանսիացի արիստոկրատ գրող եւ փիլիսոփա 1816 - Գրեյս Ագիլեր Grace Aguilar անգլիացի գրող 1840 - Թոմաս Հարդի Thomas Hardy անգլիացի բանաստեղծ եւ գրող 1847 - Նիլ Ֆիլատով Нил Филатов ռուս մանկաբույժ 1863 - Ֆելիքս ֆոն Վայնգարտներ,ավստրիացի դիրիժոր, կոմպոզիտոր 1875 - Հովհաննես Կարապետյան, երկրաբան 1904 - Ջոննի Վայսմյուլլեր Johnny Weissmuller ամերիկացի դերասան 1913 - Վալտեր Անդրեաս Շվարց Walter Andreas Schwerz գերմանացի երգիչ-երգահան եւ գրող 1930 - Աշոտ Պետրոսյան, մաթեմատիկոս 1941 - Չարլի Ուոթս Charlie Watts անգլիացի հարվածային գործիք նվագող 1947 - Զավեն Սարգսյան,հայ լուսանկարիչ, Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի տնօրեն 1959 - Սլավա Ավագյան, Արցախյան պատերազմի մասնակից 1959 - Ռինեկե Դեյքստրա,նիդերլանդացի լուսանկարիչ եւ վիդեոարտիստ 1961 - Էդուարդ Զորիկյան բանաստեղծ եւ երգահան 1964 - Կարեն Առաքելյան, Արցախյան պատերազմի մասնակից 1978 - Լիլիթ Բլեյան, երգերի հեղինակ եւ երգչուհի 1988 - Սերխիո Ագուերո Sergio Leonel Agüero del Castillo արգենտինացի ֆուտբոլիստ Մահեր 1601՝ հայ եկեղեցական-հասարակական գործիչ Ազարիա Ա Ջուղայեցի 1882 - Իտալիայի ժողովրդական հերոս Ջուզեպպե Գարիբալդի 1941՝ ֆրանսահայ գրող Վազգեն Շուշանյան 1985՝ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ Սուրեն Ավչյան 1987՝ իսպանացի կիթառահար Անդրես Սեգովիա 1988՝ հնդիկ դերասան Ռաջ Կապուր 2004՝ բուլղարացի օպերային երգիչ Նիկոլայ Գյաուրով 2013 - Թողրուլ Նարիմանբեկով, ադրբեջանցի սովետական նկարիչ Տոներ Իտալիա՝ Հանրապետության օր (2000 թվականից), Բուլղարիա՝ Խրիստո Բոտեւի օր Ռուսաստան՝ Առողջ սննդի եւ ավելորդ սննդից հրաժարվելու օր Թաիլանդ՝ Անանասի փառատոն։ Ծանոթագրություններ


Կյանքից հեռացել է ակադեմիկոս Սերգեյ Սարինյանը


«Մենք շատ ուրախ ենք, որ Կոուտինյոն տեղափոխվեց «Բարսելոնա»: Նրան ցանկանում էինք ձեռք բերել դեռեւս ամռանը, սակայն այն ժամանակ դա չստացվեց: Մեր տեխնիկական անձնակազմը շարունակեց աշխատել այս տրանսֆերի ուղղությամբ: Դա հեշտ չէր, շատ համբերություն էր պահանջում: Կարեւորն այն է, որ Ֆիլիպեն իր կամքով է եկել այստեղ:


text: Արա Գյուլեր (, ), աշխարհահռչակ պոլսահայ լուսանկարիչ-լրագրող։ Ծնվել է 1928 թվականի օգոստոսի 16-ին Ստամբուլում, հայկական ընտանիքում։ Հաճախ նրան դիմում են «Ստամբուլի աչք» կամ «Ստամբուլի լուսանկարիչ», «100-ամյակի լավագույն լուսանկարիչ», «անգերազանցելի ֆոտոպատմաբան» մականուններով։ Կենսագրություն Արա Գյուլերը սկզբնական կրթությունն ստացել է Պոլսի Մխիթարյան կրթարանում։ Դպրոցական տարիներին աշխատել է Թուրքիայի կինոստուդիաներում եւ հաճախել Մուհսին Էրթուղրուլի թատերական դասընթացներին, որտեղ ձեռք բերված գիտելիքները հետագայում կիրառել է իր 9 թատերախաղերը գրելիս։ 1950 թվականից սկսել է աշխատել «Նոր Ստամբուլ» թերթում՝ զուգահեռ ուսանելով Ստամբուլի համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետում։ Որոշ ժամանակ անց տեղափոխվել է «Հյուրիեթ» թերթի խմբագրություն:1958 թ. դարձել է ամերիկյան «Թայմ-Լայֆ» հանդեսի թուրքական մասնաճյուղի` Մերձավոր Արեւելքի առաջին թղթակիցը, ինչպես նաեւ գործակցել է միջազգային մի քանի հեղինակավոր լրատվամիջոցների հետ՝ ֆրանսիական «Փարիզ մատչ», գերմանական «Սթերն» եւ բրիտանական «Սանդի թայմս»։ 1961 թվականին ավարտելով զինվորական ծառայությունը՝ աշխատանքի է անցել «Հայաթ» թերթում՝ գլխավորելով լուսանկարչական բաժինը։ Նույն թվականին անգլիական ամենամյա «Լուսաանկարչական տարեգիրք» ամսագիրը նրան ներառել է աշխարհի լավագույն յոթ լուսանկարիչների ցանկում։ 2013 թվականին Հայաստանի ազգային պատկերասրահում կազմակերպվել է Արա Գյուլերի «Բարեւ ձեզ» խորագիրը կրող ցուցահանդեսը, որի կապակցությամբ լուսանկարիչը ժամանել է Երեւան։ Թուրքիայի վարչապետի հետ դեպի երկրի խորքը կատարած մի ուղեւորության ընթացքում Գյուլերը հայտնաբերել է Աֆրոդիսիաս հնագույն քաղաքը (մ.թ.ա. 6-րդ դար)։ Նա նկատել է հունական սյուներին նմանվող ավերակները եւ հնագետների ուշադրությունը հրավիրել դրանց վրա։ Հնավայրը պեղելիս արդեն պարզվել է, որ այն իր մեջ է ամփոփում հունական մի հին մշակույթի ավեակները։ Ստեղծագործություններ 1960-ականերից նրա լուսանկարները զարդարել են անվանի գրողների գրքեր եւ ցուցադրվել աշխարհի տարբեր ցուցահանդեսներում՝ Կանադայում «Համաշխարհային առկայծումներ», Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի պատկերասրահի «Գունավոր լուսանկարչության տասը վարպետները», Քյոլնի «Լուսանկարչական կայծ» եւ այլն։ Նկարահանել է սյուրռեալիստական վավերագրական «Հերոսի մահը» ֆիլմը՝ նվիրված «Յավուզ» ռազմանավի ապազինմանն ու կործանմանը։ 1970-ականներին ֆոտոհարցազրույցներ է վերցրել այնպիսի հեղինակավոր դեմքերից, ինչպիսիք են՝ Ուինսթոն Չերչիլը, Մարիա Կալասը, Ջոն Բերգերը, Բերտրան Ռասսելը, Սալվադոր Դալին, Պաբլո Պիկասոն, Ինդիրա Գանդին եւ այլք։ Ստամբուլում գտնվող նրա հայրական տունը վերածվել է տուն-թանգարանի, իսկ առաջին հարկում գտնվող «Արա» սրճարանը նշանավոր արվեստագետների հավաքատեղի է։ Ստամբուլի Բոմոնթի գարեջրի գործարանի պատմական շենքում բացվել է Արա Գյուլերի թանգարանը, որտեղ ներկայացված են արվեստագետի արխիվային լուսանկարները, պատմվածքները, նոթերը, տեսանյութերը, նկարները, անձնական իրերը, գրքերը, լուսանկարչական սարքերը։ Գրականություն Հայկարամ Նահապետյան. Արա Գյուլերի արվեստը, «Գարուն», 2001, No 4 Öster om Eufrat, I Kurdernas Land (Swedish) by Barbro Karabuda, Tidens Förlag, Stockholm, Sweden (1960) 102pp Young Turkey, Children of Turkey at work and at play (English) by Marianna Norris, Dodd, Mead, New York, USA (1964) 64pp Topkapı Sarayı - Sultan Portreleri (Turkish) Doğan Kardeş Yayınları, Istanbul, Turkey (1967) Turkei (German) Terra Magica, Munich, Germany (1970) Hagia Sophia (English) by Lord Kinross, Newsweek Books, New York, USA (1972) 172pp The Splendor of Islamic Calligraphy (English) Thames & Hudson, London, UK (1976) Harems (English) Chene & Hudson, London, UK (1976) Fotoğraflar (Turkish) Milliyet Yayınları, Istanbul, Turkey (1980) Fikret Mualla (Turkish) by Turan Erol, Cem Yayınları, Istanbul, Turkey (1980) Bedri Rahmi (Turkish) by Turan Erol, Cem Yayınları, Istanbul, Turkey (1984) Mimar Sinan (Turkish) by Prof. Abdullah Kuran, Hürriyet Vakfı Yayınları, Istanbul, Turkey (1986) Mimar Sinan (English) by Prof. Abdullah Kuran, Institute of Turkish Studies, Washington D.C., USA (1987) Ara Güler'in Sinamacıları (Turkish) Hil Yayınları, Istanbul, Turkey (1989) The Sixth Continent by Halkarnas Balıkçısı (Cevat Şakir Kabaağaçlı), T.C. Dışişleri Bakanlığı Kültür Dairesi, Ankara, Turkey (1991) Sinan: Architect of Suleyman the Magnificent and the Ottoman Golden Age (English) by John Freely, Augusto Romano Burelli Thames and Hudson, London, UK (1992) ISBN 0-500-34120-6 Living in Turkey (English) by Stephane Yerasimos, Thames & Hudson, London and New York (1992) 223pp Demeures Ottomans de Turquie (French) by Stephane Yerasimos, Albin Michel, Paris, France (1992) Turkish Style (English) by Stephane Yerasimos, Archipelago Press, Singapore (1992) Eski İstanbul Anıları (Turkish) Dünya Şirketler Grubu, Istanbul, Turkey (1994) A Photographical Sketch on Lost Istanbul (English) Dünya Şirketler Grubu, Istanbul, Turkey (1994) Bir Devir Böyle Geçti, Kalanlara Selam Olsun (Turkish) Ana Yayıncılık, Istanbul, Turkey (1994) Yitirilmiş Renkler (Turkish) Dünya Şirketler Grubu, İstanbul, Turey (!995) Yüzlerinde Yeryüzü (Turkish) Ana Yayıncılık, Istanbul, Turkey (1995) Babil'den Sonra Yaşayacağız (Turkish) Aras Yayınları, Istanbul, Turkey (1996) Լուսանկարներ International Photography Year Book Star Photographers, UK and Canada (1961) Camera Magazine (Special issue), Lucern, Switzerland (February 1962) Leica Fotografie Nr. 2 (Special issue due to his "Master of Leica" Award), UK, France, Germany (1962) Katalog, Weltausstellung der Fotografie Fotokina by Dr. Karl Pavek, Cologne, Germany (1963) Camera Magazine Nr. 6 (Special Turkish Photography) Switzerland (June 1966) Sunday Journal Lincoln, Nebraska, USA (September 11, 1966) British Journal of Photography AnnualLondon, UK (1967) Photography of the World Orion Press, Tokyo, Japan (1967) 2. Weltausstellung der Fotografie, "Die Frau" by Dr. Karl Pavek, Cologn, Germany (1968) Photographie Italiana by Lanfranco Colombo, p. 127, Milano, Italy (March 1968) Photographare Magazine by Romanof Fea, Rome, Italy (November 1968) Historie de la Photographie "Quw Sais-je?" by Jean A.Leim, Press Universitaire de France Milliyet Sanat Dergisi Nr. 2, Istanbul, (October 6, 1972) Burried Cities and Ancient Treasures (on Aphrodisias) by Dora Jane Hamblin, p. 192, Simon and Schulster, New York, USA (1973) People Magazine New York, USA (October 28, 1974) Creative Americans (Catalogue) Romeo E. Martinez, U.S.I.S. (1975) Camera Magazine, Elite World Photographers-1, Lucerne, Switzerland (November 1975) Photo Cinema p.82, Paris, France (June 1976) Leica Fotografie Nr. 5, by Fritz Kempe, Frankfurt, Germany (1976 Yeni Fotograf Dergisi Sayı 1, Istanbul, Turkey (October 1976) Camera Magazine Lucern, Switzerland (February 1977) Saudi Gazette Saudi Arabia, (May 1979) Dumont Foto 2, Fotokunst und Fotodesign International, Das Antlitz im Wandel der Zeit by Fritz Gruber, Colgne, Germany (1980) Popular Photographie by John Morris, USA (1980) Dumont Foto 3 by Renate & L. Fritz Gruber, Das imaginäre Photo-Museum, Cologne, Germany (1981) Photography Annual New York, USA (1981) Photographer's Encyclopedia International Vol. 1, Michelle ve Michael Auer, Edition Camera Obscura, Switzerland (1985) Catalogue 6emes Journees International de la Photo et de L'audiovisuel by Alain Gheerbrant, Montpellier, France (1985) Leica Fotografie p.18, Frankfurt, Germany (1987) Aamulehti Tempere, Finland (1989) Helsingin Sonamat Helsinki, Finland (April 1989) Kamera Nr. 3, Finland (1989) Contreplongee Revue du Cinema et Culture, Nr. 19, Strasbourg, France (March 1990) Fotograf Sanat Dergisi Sayı 9, Istanbul, Turkey (June 1989) Time & Time International Book Review Nr. 31, (about the book "Sinan") New York, USA (August 3, 1992) Bitmeyen Roportaj Istanbul, (Exposition catalogue), Istanbul, Turkey (April 1993) Photographers International Nr. 14,(Chinese - English), Taipei, Taiwan (June 1994) PDN - Photo District News Magazine, Ara Güler։ Reality, History and Lost Istanbul p.43, by Mark Simon, USA, (August 1995) Mediterranee Magazine, Pieton d'Istanbul Nr. 13, by Pierre Sorgue, France (March 1996) Matador Magazine, Ara Güler "Estambul: La Puerta Del Mas Alla" Vol. B, Madrid, Spain (1996) Photographie des 20, Jahrhunderts (German) Museum Ludwig Cologne, Germany, Edition Taschen (1997) Turkey's Passionate Interpreter to the World by Stephen Kinzer, New York Times, USA (April 13, 1997) Interpreting Turkey։ A Master's Vision'' by Stephen Kinzer, International Herald Tribune, Paris, France (April 16, 1997) Պարգեւներ Պատվո լեգեոնի շքանշան, Ֆրանսիա «Մշակույթի եւ արվեստի ոլորտում մեծ պարգեւ», Թուրքիա (Նոյեմբեր 11, 2005) Պատվավոր դոկտորություն Յըլդըզ տեխնիկական համալսարան, Ստամբուլ (Հունիս 8, 2004) Ծանոթագրություններ Թուրքահայ լուսանկարիչներ Թուրքահայ լրագրողներ Բուրհան Ֆելեք մամուլի ծառայության մրցանակի դափնեկիրներ


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Նախագահն ընդունել է Շվեդիայի խորհրդարանական պատվիրակությանը 08.02.2017 Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է Շվեդիայի Թագավորության խորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ Քեննեթ Ֆորշլունդի գլխավորած պատվիրակությանը: Հանրապետության Նախագահը ողջունել է բարեկամ Շվեդիայից ժամանած հյուրերին եւ ընդգծել խորհրդարանականների դերը միջպետական հարաբերությունների զարգացման ու ամրապնդման գործում: Նշելով, որ Հայաստանի եւ Շվեդիայի հարաբերությունները վերջին տարիներին բնորոշվում են դինամիկ առաջընթացով՝ Սերժ Սարգսյանը վստահեցրել է, որ Հայաստանը շահագրգռված է առաջիկայում եւս այդ դինամիկան պահպանելու Սկանդինավյան տարածաշրջանում իր կարեւոր ու վստահելի գործընկերներից մեկի՝ Շվեդիայի հետ: Երկկողմ հարաբերություններին նոր որակ հաղորդելու ցանկությունը, Հանրապետության Նախագահի խոսքով, պայմանավորված է ոչ միայն քաղաքական եւ տնտեսական շահերով, այլ նաեւ արժեհամակարգային նկատառումներով. Շվեդիան Հայաստանի համար օրինակելի երկիր է ընդհանուր եվրոպական արժեհամակարգին նվիրվածությամբ, կայացած ժողովրդավարությամբ, մարդու իրավունքների իրացման բարձր մակարդակով եւ օրենքի գերակայությամբ, ինչին ձգտում է հասնել Հայաստանը՝ տարիներ շարունակ իրականացնելով համալիր բարեփոխումներ: Շվեդիայի խորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահը նշել է, որ Հայաստան այցի օրակարգը բավականին հագեցած է եւ օգտակար: Նա ընդգծել է, որ այն հարցերը, որոնք վերաբերում են Եվրոպական հարեւանության քաղաքականությանը եւ Արեւելյան գործընկերությանը, մշտապես գտնվում են Շվեդիայի խորհրդարանի ուշադրության ներքո եւ աշխույժ քննարկվում են: «Այս հարցերի շուրջ մեր խորհրդարանում բազմակուսակցական համաձայնություն կա, եւ անկախ կուսակցական պատկանելությունից, կա աջակցություն այս համագործակցությանն ու մասնավորապես այն ծրագրերին, որ նախաձեռնվում են Եվրոպական միության կողմից՝ Արեւելյան գործընկերության երկրների հետ համագործակցությամբ»,-ասել է Քեննեթ Ֆորշլունդը: Հանդիպմանը զրուցակիցները հայ-շվեդական երկկողմ հարաբերություններից բացի անդրադարձել են ՀՀ-ԵՄ նոր շրջանակային համաձայնագրի շուրջ ընթացող բանակցություններին, Եվրոպական կառույցների հետ Հայաստանի համագործակցությանը, ինչպես նաեւ ՀՀ առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին եւ կառավարման նոր համակարգի անցնելու այս փուլում դրանց կարեւորությանը:


Ցանկում են հայտնվել նաեւ Ստամբուլը՝ 4-րդ տեղ, Ցյուրիխը՝ 6-րդ տեղ, Մյունխենը՝ 9-րդ տեղ։