source: fineweb

text: Արձանագրություն 1. Արձանագրություն , միջազգային իրավունքում միջազգային իրավական տարբեր ակտերի անվանում։ Պարունակում է պետությունների փոխհարաբերություններին վերաբերող հարցեր, որոնք առնչվում են նրանց կնքած հիմնական պայմանագրի հետ։ Դիվանագիտական արձանագրությունը կանոնների, ավանդույթների եւ հանրաճանաչ սովորույթների համակցություն, որը կարգավորում է օտարերկրյա պետության, կառավարության ղեկավարների, պետական այլ գործիչների ու կառավարական պատվիրակությունների ընդունելության կարգը եւ դիվանագիտական գրագրության ձեւը։ 2. Արձանագրություն պատմական, հին եւ միջնադարյան ժողովուրդների գրերով ու լեզվով պահպանված փաստագրեր։ Պահպանվել են ժայռերի, քարերի, կավե տախտակների, կավանոթների, փափուկ մետաղների, ոսկրե, փայտե, ապակյա առարկաների, պապիրուսների վրա։ Արձանագրությունները բազմաբնույթ են (քաղաքական, օրենսդրական, առեւտրական, ռազմական եւ այլն)։ Պետական նշանակություն ունեցող փաստագրերը պահվում էին արքունական դիվաններում, մյուսները՝ մեհյաններում։ Նշանավոր դեպքերի վայրերում կանգնեցնում էին կոթողներ եւ դրանց վրա գրում տվյալ դեպքի մասին։ Վարչա-պետական սահմանաբաժան կետերում դրվում էին արձանագրությամբ սահմանաքարեր։ Օրենսդրական ակտերը հրապարակելու համար գրվում էին նաեւ հասարակական շենքերի, մեհյաններին եկեղեցիների որմերին։ Արձանագրությունները առաջնակարգ աղբյուրներ են ժողովուրդների պատմության եւ մշակույթի ուսումնասիրման համար։ Հին Արեւելքի անհետացած մի շարք ժողովուրդների թողած արձանագրությունները դարձան նրանց պատմության, մշակույթի եւ լեզվի վերականգնման աղբյուր։ Արձանագրություն գրելու կուլտուրա են ունեցել նաեւ հայերը։ Նախնադարյան ժամանակներից Հայաստանում պահպանվել են ժայռերի եւ քարանձավների պատերին փորագրված պատկերներ եւ նշանագրեր, ուրարտական շրջանից՝ հարյուրների հասնող սեպագրեր, այնուհետեւ՝ արամեերեն, հունարեն եւ լատիներեն արձանագրություններ։ Հայտնի են հայկական հուշարձանների վրա (սկսած 6-րդ դարից) փորագրված մոտ 10000 արձանագրություն։ Մատենագրության եւ նյութական մշակույթի մնացորդների հետ միասին դրանք կարեւոր աղբյուրներ են Հայաստանի պատմության եւ մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունի ուսումնասիրությամբ զբաղվում է արձանագրագիտությունը։ |Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ. 2, էջ 86)։|


source: wikipedia

text: Օգոստոսի 12, տարվա 224-րդ (նահանջ տարիներին՝ 225-րդ) օրն է։ Տարվա ավարտին մնում է 141 օր։ Դեպքեր 1974 - Թուրքիան թուրքական ինքնավարություն ստեղծելու պահանջագիր է ներկայացնում Կիպրոսին 1985 - Ճապոնիայում Բոինգ-747-ը մխրճվում է Օսութաքա լեռան մեջ, զոհվում է 520, փրկվում՝ չորս մարդ 1999 - Ուկրաինայում ընդունվում է բոլոր սթափարանները փակելու որոշում Ծնունդներ 1670 - Ստեփանոս Ռոշքա, հայ բառարանագիր, եկեղեցական, մշակութային գործիչ 1838 - Օգյուստ Կարիեր ֆրանսիացի արեւելագետ եւ հայագետ 1886 - Հովհաննես Քարամյան, քանդակազարդող վարպետ 1887 - Էրվին Շրյոդինգեր Erwin Schrödinger ավստրիացի ֆիզիկոս 1921 - Գրիգոր Քեշիշյան, արձակագիր 1926 - Սարգիս Սարգսյան, քանդակագործ 1935 - Բելա Հովնանյան, բալետի դերասանուհի 1937 - Վալյա Սամվելյան, ժողովրդական երգչուհի 1950 - Լենա Անթառանյան,հայ բանաստեղծուհի 1954 - Ֆրանսուա Օլանդ François Hollande 2012 թ.-ից Ֆրանսիայի նախագահ Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝ 1960 - Դավիթ Գեւորգյան 1966 - Կոլյա Առստամյան 1967 - Արմեն Սողոյան, հոգեբույժ 1978 - Արման Նշանյան, դերասան եւ տենոր 1985 - Մերի Մակարյան, հեռուստահաղորդավարուհի եւ դերասանուհի 1990 - Մարիո Բալոտելլի Mario Balotelli իտալացի ֆուտբոլիստ 1992 - Կարա Դելեւին, անգլիացի մոդել Մահեր մ.թ.ա. 30 - Եգիպտոսի թագուհի Կլեոպատրա 1633 - իտալացի կոմպոզիտոր Յակոպո Պերի 1827 - անգլիացի միստիկ բանաստեղծ եւ նկարիչ Ուիլյամ Բլեյք 1887 - գերմանացի աստղագետ Օտտո Լասսեր 1900 - շախմատիստ Վիլհելմ Ստեյնից 1928 - չեխ երգահան Լեոշ Յանաչեկ 1940 - էստոնացի նկարիչ Նիկոլայ Տրիյկ 1951 - Երվանդ Շահազիզ, գրականագետ, պատմաբան 1955 - գերմանացի գրող Թոմաս Ման 1958 - Ղազար Տեր-Ղազարյան, հայ խորհրդային քիմիկոս 1960 - ֆիզիոլոգ Արշակ Հակոբյան 1964 - անգլիացի գրող Յան Ֆլեմինգ 1975 - թատրոնի եւ կինոյի դերասան Թաթուլ Դիլաքյան 1979 - Սուրեն Չարեկյան, հայ դիրիժոր, մանկավարժ 1982 - ամերիկացի դերասան Հենրի Ֆոնդա Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝ 1992 - Մաղավուզում Արթուր Աղաբեկյան 1996 - սովետահայ աստղաֆիզիկոս Վիկտոր Համբարձումյան 1999 - կինոդերասան Պավել Արսենով 2000 - ֆրանսահայ նկարիչ Ժան Գառզու (Գառնիկ Զուլումյան) 2017 - Գրետա Գալստյան,հայ դերասանուհի Տոներ Երիտասարդության միջազգային օր Թայլանդ - Թագուհու ծննդյան օր եւ Մայրերի օր Վրաստան - Դիդգորոբա


14:18 Առաջխաղացումներ՝ Փաստաբանների պալատում. նոր նշանակումներ են արվել 14:15 Պարոնա՛յք, միգուցե գաղտնազերծեք, թե ինչ եք փորձել պայմանավորվել մեր ժողովրդի մեջքի հետեւում Վարդանյան 13:50 Ցավալիորեն աճող վիճակագրությունը հուշում է, որ երկրում պետք է հաստատվի խիստ կարանտինային ռեժիմ: 13:43 ՀԿԵ-ն վերսկսում է Երեւան-Գյումրի-Երեւան արագընթաց էլեկտրագնացքի աշխատանքը 13:17 Կոմիտասի պողոտա-Գրիբոյեդովի փողոց խաչմերուկում կկատարվի երթեւեկության կազմակերպման փոփոխություն 14:15 Պարոնա՛յք, միգուցե գաղտնազերծեք, թե ինչ եք փորձել պայմանավորվել մեր ժողովրդի մեջքի հետեւում Վարդանյան 13:50 Ցավալիորեն աճող վիճակագրությունը հուշում է, որ երկրում պետք է հաստատվի խիստ կարանտինային ռեժիմ: 13:43 ՀԿԵ-ն վերսկսում է Երեւան-Գյումրի-Երեւան արագընթաց էլեկտրագնացքի աշխատանքը 13:17 Կոմիտասի պողոտա-Գրիբոյեդովի փողոց խաչմերուկում կկատարվի երթեւեկության կազմակերպման փոփոխություն 12:46 Նոր նշանակում՝ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ 12:19 Զորակոչիկների իրավունքները շարունակում են խախտվել՝ փոխահատուցումների հարցում պետության ոչ պատշաճ մոտեցման պատճառով.ՀՔԱՎ 12:06 Կրկնապատկվել են նախատեսվող տուժանքների գումարային չափերը. «Փաստ» 11:44 Ինչ պայմաններում է կնքվել Հայաստանի կողմից «ՕՍԱ-ԱԿՄ» համակարգերի ձեռքբերման պայմանագիրը, ինչ է այն նախատեսում եւ ով է մատակարարը. Infoport.am 11:31 ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (2 ՀՈՒՆԻՍԻ). Ո՞վ է եղել աշխարհում ամենաերիտասարդ առաջին տիկինը 11:04 «Ֆիլմաշարը կյանքի ենք կոչել մեր հերոսներին ապրեցնելու համար». «Փաստ» 10:55 517 նոր դեպք, վարակվածների թիվն անցավ 10 000-ից 10:47 «Անհատը ցանկացած աշխատանքի մեջ սիրո մասնիկ է դնում». «Փաստ» 10:41 6 ժամով լույս չի լինելու Երեւանի մի շարք հատվածներում 10:36 Գույքահարկի նեգատիվ էֆեկտը եւ իշխանությունների անտարբերությունը. «Փաստ» 10:17 «Ժողովուրդ». Հաշվեքննիչ պալատի՝ 2019-ի վերաբերյալ գործունեության եզրակացությունը ներկայացվել է ԱԺ 10:03 «Կառավարությունն իրականությունից կտրված տնտեսական օրակարգեր է բերում». «Փաստ» 9:48 Հայաստանում ստեղծված իրավիճակի համար նախ պատասխանատու են իշխանությունները, եւ հետո միայն հասարակությունը. «Փաստ» 9:37 Ավինյանն ասել է, որ պետք է պատրաստ լինել՝ առաջիկայում ավելի մեծ թվով վարակակիրներ ու մահեր են լինելու. «Իրատես» 9:33 Էլ ինչե՞ր են արվելու հանուն նեղ անձնական կամ թիմային ամբիցիաների. «Փաստ» 9:16 «Ժողովուրդ». Կրթական համակարգում անմխիթար վիճակ է. 6 բուհեր «անտեր» են մնացել


text: Ռեյկյավիկ (, բառացի՝ «ծխացող ծովախորշ»), Իսլանդիայի մայրաքաղաքը, երկրի տնտեսական եւ մշակութային հիմնական կենտրոնը։ Աշխարհի ամենահյուսիսային մայրաքաղաքը։ Բնակչությունը՝ ։ Անվանում Անվանումը իսլանդերեն բառացի նշանակում է «ծխացող խորշ» («ծխացող» մակդիրն այստեղ օգտագործվել է «գոլորշու» իմաստով, այսինքն՝ «գոլորշու խորշ». քաղաքի մոտերքում կան շատ գեյզերներ՝ տաք աղբյուրներ, որոնք օդում գոյացնում են ծուխ հիշեցնող գոլորշի)։ Պատմություն Քաղաքն առաջացել է 874 թվականին Իսլանդիայում նորվեգական առաջին վերաբնակիչների հաստատվելուց հետո։ Մինչեւ 12-րդ դարը Ռեյկյավիկի տեղում եղել է ագարակ, 17-18-րդ դարերին՝ ավան։ 1786 թվականին (համարվում է քաղաքի հիմնադրման թվականը) Ռեյկյավիկին տրվել է քաղաքի իրավունք։ Մինչեւ 10-րդ դարի սկիզբը Ռեյկյավիկը աճել է դանդաղ։ 1845 թվականից այն Իսլանդիայի ալտինգի (խորհրդարան), 1904 թվականից ինքնավար Իսլանդիայի կառավարության նստավայրն է։ 1920 թվականից պաշտոնապես հաստատվել է Իսլանդիայի թագավորության, 1944 թվականից՝ Իսլանդիայի Հանրապետության մայրաքաղաք։ Աշխարհագրություն եւ կլիմա Գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսի Ֆախսաֆլոուի ծոցում, Սելտյադնարնես թերակղզու վրա։ Բարձրությունը մինչեւ 150 մ է։ Կլիման մերձարկտիկական ծովային է։ Տնտեսություն Քաղաքը տրանսպորտային հանգույց է, ձկնարդյունագործության եւ ձկնառեւտրի կենտրոն։ Կան ձկնավերամշակման ձեռնարկություններ, նավաշինության, նավանորոգման, ձկնորսական ցանցերի ու սարքավորումների արտադրություն, սննդի, թեթեւ արդյունաբերություն։ Կլիմա Ծանոթագրություններ Իսլանդիայի քաղաքներ Ռեյկյավիկ 1786 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր


text: Դեպքեր Ծնունդներ Դեկտեմբերի 11 - Հեկտոր Բեռլիոզ, ֆրանսիացի երգահան, դիրիժոր, երաժշտագետ, երաժշտական քննադատ Ժակ Շառլ Ֆրանսուա Շտուրմ, ֆրանսիացի մաթեմատիկոս, Փարիզի Գիտությունների Ակադեմիայի անդամ (1836), Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցի պրոֆեսոր (1840) Գուստավո Մոդենա, իտալացի դերասան Հունվար 3 - Մեսրոպ Թաղիադյան, գրող (վ.1858) Սեպտեմբեր 28 - Պրոսպեր Մերիմե, ֆրանսիացի գրող (վ. 1870) Դեկտեմբեր 5 - Ֆյոդոր Տյուտչեւ, ռուս բանաստեղծ (վ.1873) Մահեր 1803 Տարեթվեր


Լրատվություն Շնորհավորական Նախագահը շնորհավորական ուղերձ է հղել Արտավազդ Փելեշյանին՝ 75-ամյա հոբելյանի առթիվ 22.02.2013 Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր շնորհավորական ուղերձ է հղել անվանի կինոռեժիսոր, ՀՀ ժողովրդական արտիստ, Սբ. Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանակիր Արտավազդ Փելեշյանին՝ ծննդյան 75-ամյակի առթիվ: Ուղերձում ասված է. «Հարգելի պարոն Փելեշյան, Սրտանց շնորհավորում եմ Ձեզ ծննդյան 75-րդ տարեդարձի կապակցությամբ: Դուք արդի հայ մշակույթի մեծագույն ներկայացուցիչներից եք: Ձեզանով իրավամբ հպարտանում է մեր ժողովուրդը: Ձեր ստեղծագործություններն առաջին իսկ քայլերից դարձան երեւույթ ոչ միայն հայ, այլեւ համաշխարհային կինոյի տարեգրության մեջ: Դուք դասվում եք 20-րդ դարի մեծ կինովարպետների եւ կինոտեսաբանների շարքին: Կրկին շնորհավորելով հոբելյանի առթիվ՝ մաղթում եմ Ձեզ երկար տարիների կյանք եւ ստեղծագործական նոր թռիչքներ: Հուսով եմ, որ Դուք, լինելով Փարաջանովի բնորոշմամբ՝ «բացառիկ կինոհանճար», Ձեր հանդիսատեսին դեռ ուրախացնելու եք նոր եւ ինքնատիպ ստեղծագործական գյուտերով՝ ի փառս հայ կինոարվեստի»:


text: Հուլիսի 2, տարվա 183-րդ (նահանջ տարիներին՝ 184-րդ) օրն է։ Տարվա ավարտին մնում է 182։ Սովորական տարվա միջին օրն է, քանի որ տարվա սկզբից անցել է 182 օր եւ ավարտին մնացել է նույնպես՝ 182 օր։ Դեպքեր 1900 - Փարիզում տեղի է ունենում 2-րդ օլիմպիական խաղերի բացումը 1853 - ռուսական բանակն անցնում է Պրուտ գետը, սկսվում է Ղրիմի պատերազմը 2002 - Սթիվ Ֆոսեթն ավարտում է օդապարիկով երկրագնդի շուրջ ճանապարհորդությունը Ծնունդներ 1714 - Քրիստոֆ Վիլիբալդ Գլյուկ Christoph Willibald Gluck գերմանացի կոմպոզիտոր (մ. 1787)։ 1750 - Ֆրիդրիխ Կլոպշտոք Friedrich Gottlieb Klopstock գերմանացի բանաստեղծ (մ. 1814)։ 1877 - Հերման Հեսսե Hermann Hesse շվեյցարացի գրող (մ. 1962)։ 1936 - Օմար Սուլեյման Եգիպտոսի 16-րդ փոխվարչապետը 1957 - Բրեթ Հարթ Bret Hart կանադացի ըմբիշ եւ դերասան 1985 - Էշլի Թիսդեյլ Ashley Tisdale ամերիկացի դերասանուհի եւ երգչուհի 1986 - Լինդսի Լոհան Lindsay Lohan ամերիկացի դերասանուհի եւ երգչուհի 1987 - Էստեբան Գրաներո Esteban Granero իսպանացի ֆուտբոլիստ 1989 - Dev ամերիկացի երգչուհի-երգահան 1990 - Ռոման Լոբ գերմանացի երգիչ-երգահան 1990 - Դենի Ռոուզ, անգլիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան Մահեր 1729 - Կարապետ Բ Ուլնեցի, Ամենայն հայոց կաթողիկոս 1726-ից։ 1778 - Ժան Ժակ Ռուսո Jean-Jacques Rousseau շվեյցարացի փիլիսոփա եւ կոմպոզիտոր 1791 - Սյորեն Աբիլդգոր, դանիացի բնագետ, գրող եւ նկարազարդող 1833 - Ղուկաս Ինճիճյան, հայ բանասեր, աշխարհագրագետ (* 1758)։ 1961 - Էռնեստ Հեմինգուեյ Ernest Hemingway ամերիկացի լրագրող եւ գրող (* 1899)։ 1975 - Գուիդո Արա, իտալացի ֆուտբոլիստ եւ գլխավոր մարզիչ 1977 - Վլադիմիր Նաբոկով Владимир Набоков ռուս գրող (* 1899)։ 1994 - Անդրես Էսկոբար կոլումբիացի ֆուտբոլիստ (* 1967)։ 1997 - Ջեյմս Ստյուարտ James Stewart ամերիկացի դերասան եւ երգիչ (* 1908)։ 1993 - Դմիտրի Նալբանդյան Дмитрий Налбандян նկարիչ (* 1906)։ Տոներ


text: Աշխարհագրությունը (հունարեն՝ Γεωγραφία (գեոգրաֆիա), որն առաջացել է Գեո (γη) կամ Գեյա (γαια)՝ երկուսն էլ «երկիր» իմաստը ունեցող, եւ գրաֆեին (γραφειν), որը նշանակում է «նկարագրել», «գրել» կամ «պատկերագրել», բառերի կապակցմամբ), երկրի մասին գիտությունների համակարգ, որն ուսումնասիրում է բնական եւ արտադրական տարածքային համալիրների ձեւավորման եւ զարգացման օրինաչափությունները։ «Գեոգրաֆիա» բառը առաջին անգամ օգտագործվել է Էրատոսթենեսի (275-195 մ.թ.ա.) կողմից։ ՈՒսումնասիրության օբյեկտը Աշխարհագրության ուսումնասիրության օբյեկտը աշխարհագրական միջավայրի բաղադրիչների, դրանց համադրությունների տեղաբաշխման ու փոխգործակցության օրենքներն ու օրինաչափություններն են։ Աշխարհագրության բարդ ճյուղային կառուցվածքը պայմանավորված է ուսումնասիրման օբյեկտների բազմազանությամբ եւ դրանց համակողմանի ուսումնասիրման անհրաժեշտությամբ։ Աշխարհագրական գիտությունների համակարգում առանձնացնում են բազմաթիվ ճյուղեր եւ ենթաճյուղեր, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր ուսումնասիրման օբյեկտը եւ առարկան։ Աշխարհագրության ճյուղային կառուցվածքը պայմանավորված է Երկրի աշխարհագրական թաղանթի բարդ կառուցվածքի, նրանում ընթացող երեւույթների եւ գործընթացների ուսումնասիրմամբ։ Աշխարհագրության երկու հիմնական ճյուղերն են. բնական (ֆիզիկաաշխարհագրական) եւ հասարակական (սոցիալ-տնտեսական) աշխարհագրական գիտությունները։ Այս երկու ճյուղերը միավորվում են քարտեզագրությամբ եւ ընդհանուր աշխարհագրությամբ։ Վերջինս ուսումնասիրում է այն օրենքներն ու օրինաչափությունները, որոնք ընդհանուր են թե՛ բնական եւ թե՛ հասարակական երեւույթների տարածքային փոփոությունների համար։ Աշխարհագրության պատմության համառոտ ակնարկ Աշխարհագրությունը հնագույն գիտություններից մեկն է։ Այն որպես ինքնուրույն գիտություն, ունի ավելի քան 2000 տարվա պատմություն։ Սկզբնական շրջանում կուտակված գիտելիքները չհամակարգված էին, որի պատճառով գիտությունը դանդաղ էր զարգանում։ Առաջինը նման գիտական համակարգմամբ սկսեց զբաղվել Թալես Միլեթացու կամ Հոնիական դպրոցը. նրանք աշխարհագրությունն առանձնացրեցին որպես Երկրի մասին գիտություն։ Ըստ Արիստոտելի, հենց Միլեթացուն պետք է համարել աշխարհագրության հայր, քանի որ նա է համակարգել եւ գիտական տեսքի բերել եգիպտական, փյունիկյան եւ բաբելոնական աշխարհագրական հետազոտությունները։ Աշխարհագրական գիտության զարգացման մեջ մեծ ներդրում է ունեցել մ.թ.ա. I դարի նշանավոր աշխարհագրագետ Կլավդիոս Պտղոմեոսը։ Պտղոմեոսը կարեւորել է աշխարհագրական քարտեզագրությունը, մշակել եւ գործածության մեջ է դրել իր կողմից մշակված հին աշխարհի քարտեզը։ Վերածննդի դարաշրջանում աշխարհագրությունը վերելք է ապրել՝ պայմանավորված քարտեզագրության զարգացման հետ։ Ֆլամանդացի քարտեզագիր Գերհարդ Մերկատորի կազմած աշարհի քարտեզը օգտագործվում է մինչ օրս։ Աշխարհագրությունն բուռն զարգացում ապրեց հատկապես XV-XVII դարերում՝ Աշխարհագրական մեծ հայտնագործություններ շրջանում։ XIX դարի 1-ին կեսին ժամանակակից ակադեմիական աշխարհագրության հիմունքները դրել են Ալեքսանդր Հումբոլդտը եւ Կարլ Ռիտտերը։ XII դարում աշխարհագրությունը բաժանվեց երկու հիմնական ուղղությունների՝ բնական եւ հասարակական ճյուղերի։ Հայաստանում աշխարհագրությունը զարգացել է անհիշելի ժամանակներից։ Այդ են վկայում բաբելոնյան, ասորական եւ ուրարտական սեպագիր արձանագրությունները։ Աշխարհագրության մասին կարեւոր նյութ է պարունակում Մովսես Խորենացու «Հայոց Պատմությունը», որտեղ տրված են տեղեկություններ այն ժամանակ հայտնի աշխարհի, հատկապես Հայաստանի եւ հարեւան երկրների աշխարհագրական տեղադիրքի, բնության եւ բնակավայրերի մասին։ Հինգերորդ դարում նույն Մովսես Խորենացին Հայաստանում ստեղծվեց վաղ միջնադարի աշխարհագրության եզակի գործերից մեկը՝ «Աշխարհացոյցը»։արունակելով Խորենացու գործը՝ աշխարհագրական առաջադեմ գաղափարներ շարադրեց Անանիա Շիրակացին, որն իր աշխատություններում տվել է Երկրի գնդաձեւության գաղափարը, մակընթացություններն ու տեղատվություններն համարել Լուսնի ձգողության ուժի հետեւանք։ XVII-XVIII դարերում կատարելագործվեցին հետազոտության մեթոդները, ստեղծվեցին նոր գործիքներ։ XVIII-XIX դարերում Վենետիկի՝ Սուրբ Ղազար կղզի, Մխիթարյան միաբանությունում ստեղծվեցին մենագրություններ՝ Աշխարհագրության եւ պատմական Հայաստանի աշխարհագրության վերաբերյալ, կազմվեց հայատառ գլոբուս եւ այլն։ XIX-XX դարերում աշխարհագրական միտքը զարգացավ նաեւ Հարավային Կովկասում։ 1843-1844 թվականներին Խաչատուր Աբովյանի նախաձեռնությամբ Երեւանում ստեղծվեց առաջին օդերեւույթական դպրոց կայանը, որի տվյալների հիման վրա 1846 թվականին գրեց « Երեւանի օդի ջերմաստիճանը» հոդվածը։ Նա մի շարք հոդվածներում տեղեկություններ տվեց Հայաստանի գավառների աշխարհագրության մասին։ Հայաստանի աշխարհագրական հետազոտություններում եծ ներդրում են ունեցել նաեւ օտարազգի աշխարհագետները։ Նրանցից է Ա. Ղուկասովը, ում «Հայկական լեռնաշխարհի կառուցվածքի հիմնական գծերը» (ռուսական, 1901) աշխատությունը կարեւոր տեղեկություններ էր պարունակում լեռնաշխարհի կառուցվածքային առանձնահատկությունների մասին։ Հին արեւելքի աշխարհագրությունը Մեր թվարկությունից առաջ երկրորդ հազարամյակում, Հին Եգիպտոսում նախապատրաստվում էին հետազոտություններ դեպի Կենտրոնական Աֆրիկա, Միջերկրական եւ Կարմիր ծովերի միջով։ Ժողովուրդների վերաբնակեցումը, պատերազմները եւ առեւտուրը, ընդլայնեցին մարդկանց գիտելիքները շրջակա տարածքների մասին, մարդկանց մեջ զարգացավ արեւային, լուսնային եւ աստղային կողմնորոշումը։ Երկրագործությունը եւ անասնապահության կախվածությունը լճերից եւ այլ բնական երեւույթնորից, որոշեց օրացույցի հայտնվելը։ Մ.թ.ա III-II դարերում Հարապպյան ցեղախմբերի ներկայացուցիչները (ներկայումս Պակիստանի տարացքում) հայտնաբերել են մուսոններ։ Աշխարհագրության մասնիկներ պարունակում են նաեւ Հին Հնդկաստանի սուրբ գրքերը։ Հին Հնդկաստանի խոշոր տեքստային ժառանգություններում (Վեդաներում) մի ամբողջ գլուխ է գրվել տիեզերաբանության մասին։ Մահաբհարաթում կարելի է գտնել օվկիանոսների, լճերի եւ լեռների ցուցակներ։ Արդեն մ.թ.ա IX-VII դարերում, Չինաստանում բերդեր կառուցելուց առաջ կազմում էին համապատասխան տարացքների քարտեզ։ Մ.թ.ա III դ. հայտնվեցին շարադրություններ, որոնք ամբողջովին նվիրված էին աշխարհագրությանը, կողմնացույց եւ գործիք հեռավորությունը պարզելու համար, Չբըաստանի «Տարածաշրջանային Ատլասը»։ Հին միջերկրածովյան աշխարհագրություն Նախասոկրատական փիլիսոփայականությունը արդեն ծնել էր շատ նախադրյալներ աշխարհագրության առաջացման համար։ Երկրի հնագույն նկարագրությանը հույների մոտ արդեն կրում էր «ժամանակաշրջաններ» (περίοδοι) անվանումը, այսինքն «Շրջանցումներ». այս անվանումը հավասարաչափ օգտագործվում էր եւ՜ քարտեզների, եւ՜ նկարագրությունների հետ։ Օգտագործում էին այս անվանումը շատ ավելի հաճախ քան «աշխարհագրություն» անվանումը, այսպես Արինոսը այդ անվամբ է դիմում նաեւ Էրատոսթենես Կիրենացու ընդհանուր աշխարհագրությանը։ Միարժամանակ օգտագործվում էր «պերիպլ» (περίπλος) անվանումը, այսինքն ծովերի շրջանցում, ծովափերի նկարագրում, եւ «պերիեգեզ» (περιήγησις) այսինքն ցամաքային շրջանցում կամ ուղեցույց։ Ստրաբոնը հակադրում էր «Պերիպլերը» (ինչպես միակողմանի նավահանգիստների նկարագրում եւ թվարկում, որոնք կազմում էին ծովագնացները, որոնք հիմնականում զբաղվում էին միայն ափամերձ տարածքների ուսումնասիրությամբ) «Պերիեգեզներով», որոնք իրենց մեջ պարունակում են` երկրների մանրամասն բնութագիրը, եւ այդպիսի աշխարհագրական աշխատանքները ինչպես Էրատոսֆենները, որոնք ունեին նպատակ` աստղագիտական եւ մաթեմատիկական ձեւով` երկրագնդի մեծության, տեսակի եւ «երկրի ուղեծիրի» մակերեսի տեղակայման սահմանումները։ «Պերիեգեզներ» անվանումը Ստրաբոնը տալիս է նաեւ իր սեփական շարադրության մասերին, մանրամասն նկարագրող այդ ժամանակի հայտնի երկրները, հաճախ խառնելով «պերիեգեզ» եւ «պերիպլ» սահմանումները, այդ ժամանակ երբ մնացած հեղինակները իհարկե տարբերում էին այդ երկու սահմանումները, մինչդեռ հետագայում որոշ հեղինակներ «պերիեգեզ» անվանումը օգտագործում էին ամբողջ բնակեցված աշխարհի հստակ ներկայացում իմաստով։ Կան ցուցումներ, որ «պերիոդները» կամ «պերիպլերը» Հունական առաջին ձեռագրերից էին, առաջին փորձերն էին Փյունիկէցիներից գրի փոխառման։ Աշխարհագրական աշխատանքներ ստեղծողներին անվանում էին «Լոգոգրաֆնեեւ», նրանք հունական առաջին գրողներն էին, եւ հանդիսանում էին հույն պատմաբանների նախորդողները։ Հերոդոտը օգտագործում էր այդ աշխատանքները` իր պատմտմության կազմման մեջ։ Շատ քիչ աշխատանքներ են հասել մինջ մեր օրեր։ Նրանցից ոմանք, ինչպես «Կարմիր ծովի Պերիպլները» կակ « Պոնտոս Էվկսինսկացու Պերիպլերը» կազմում են կարեւոր աղբյուրներ հին աշխարհագրության մասին։ Պերիխլերի ոճով օգտվումէին վաղ շրջաններում` «բնակելի հողի» նկարագրման համար։ Աշխարհագրության ուսումնասիրման առարկան, նպատակը եւ խնդիրները Ուսումնասիրման առարկան Աշխարհագրությունը յուրահատուկ տեղ է զբաղեցնում գիտությունների ամբողջական համակարգում, քանի որ նրա հետազոտության օբյեկտները շատ բազմազան են. աշխարհագրական թաղանթը, նրա ոլորտները, դրանցում ընթացող երեւույթներն ու գործընթացները, մայրցամաքները, օվկիանոսները, տարածաշրջանները, երկրները, հասարակական երեւույթներն ու գործընթացները։ Հայտնի է, որ աշխարհագրական թաղանթի առանձին ոլորտների ուսումնասիրություններով զբաղվում են նաեւ այլ գիտություններ՝ կենսաբանություն(կենսոլորտ), երկրաբանություն(քարոլորտ), տնտեսագիտություն(մարդոլորտ), ֆիզիկա(մթնոլորտ,քարոլորտ) եւ այլն։ Սակայն միայն աշխարհագրության ուսումնասիրություններն են, որ ընդգրկում են աշխարհագրական թաղանթի բոլոր ոլորտները։ Աշխարհագրության ուսումնասիրության առարկաներն են Երկրի մակերեւույթի բնական ու հասարակական բաղադրիչները եւ դրանց փոխազդեցության հետեւանքով առաջացած տարածական համակարգերը` աշխարհահամակարգերը (գեոհամակարգեր)։ Աշխարհահամակարգերն ընդգրկում են տարբեր մեծության տարածքներ՝ առանձին բնակավայրերից մինչեւ ամբողջ պետություններ, լանդշաֆտի փոքր տեղամասից մինչեւ Երկրի աշխարհագրական թաղանթ։ Դրանք կարող են լինել բնական, հասարակական եւ բնահասարակական։ Անկախ տեսակից, բոլոր աշխարհամակարգերը գտնվում են փոխազդեցության մեջ, օրինակ՝ բնությունը եւ տնտեսությունը, կլիման եւ անտառը, օվկիանոսը եւ մայրցամաքը, օվկիանոսը եւ տնտեսությունը, եւ այլն։ Ուսումնասիրման նպատակը Աշխարհագրության ուսումնասիրության նպատակն է բացահայտել ու վերլուծել բնական եւ հասարակական երեւույթների տարածական օրինաչափություններն ու տարբերությունները, տարբեր աշխարհահամակարգերի եւ դրանց առանձին բաղադրիչների միջեւ եղած փոխադարձ կապերը։ Աշխարհագրության ժամանակակից ընկալումը եւ նպատակը տարբերվում է նախկին աշխարհագրական ընկալումից նրանով, քանի որ նախկինում շեշտը դրվում էր նկարագրական բաղադրիչի վրա։ Հայտնի էր, որ նախկինում աշխարհագետները հիմնականում զբաղվում էին տարածքներ հայտնաբերելով, դրանց բնությունը, բնակչությունը եւ տնտեսությունը նկարագրելով։ Այլ կերպ ասած, աշխարհագրական գիտության ուսումնասիրության առարկան ընդարձակվում էր տարածական ընդարձակման շնորհիվ։ Այսինքն՝ գիտությունը զարգանում էր էքստենսիվ ուղիով։ Ներկայում էլ աշխարհագետները հայտնաբերում են նոր տարածքներ Անտարկտիդայում, Օվկիանիայում եւ քիչ հետազոտված վայրերում։ Սակայն նոր տարածք հայտնաբերելը այլեւս աշխարհագրության հիմնական նպատակն ու խնդիրը չէ։ Այժմ առանջնությունը տրվում է խորքային ուսումնասիրություններին. վերլուծություն, բացահայտում, կանխատեսում եւ այլն։ Դրա շնորհիվ նկարագրական գիտությունից աշխարհագրությունը վերածվեց վերափոխիչ-կառուցողական գիտության եւ սկսեց զարգանալ ինտենսիվ ուղիով։ Աշխարհագրության խնդիրները Աշխարհագրության խնդիրն է տարածության եւ ժամանակի մեջ ուսումնասիրել՝ բնությունը, նրա առանձին բաղադրիչները եւ դրանց փոխազդեցության ու կապերի հետեւանքով ձեւավորված բնական աշխարհահամակարգերը (բնական զոնա, բնական լանդշաֆտ, օվկիանոս, մթնոլորտ, անտառ եւ այլն) հասարակությունը, նրա առանձին բաղադրիչները եւ դրանց փոխազդեցության ու կապերի հետեւանքով ձեւավորված հասարակական աշխարհահամակարգերը (տնտեսական շրջան, տարաբնակեցման համակարգ, պետություններ, քաղաքներ եւ այլն) բնության, հասարակության եւ դրանց առանձին բաղադրիչների փոխազդեցության ու կապերի հետեւանքով ձեւավորված բնահասարակական աշխարհահամակարգերը (մարդածին լանդշաֆտ, ջրամբար, ջրանցք, հատուկ պահպանվող տարածքներ եւ այլն)։ Այսիպիսով, բնական միջավայրի խելամիտ օգտագործման եւ վերափոխման ուղիների բացահայտումն էլ դարձել է աշխարհագրության գլխավոր խնդիրը։ Աշխարհագրական բոլոր գիտությունների միասնական նպատակից ելնելով, կարելի է աշխարհագրությունը բնութագրել որպես աշխարհայացքային եւ մարդակենտրոն գիտություն, որն ունի իր հանրակրթական, դաստիարակչական եւ ճանաչողական նշանակությունը։ Աշխարհի աշխարհագրական պատկերը եւ աշխարհագրական մշակույթ Աշխարհագրական բոլոր գիտությունների համար ընդհանուր են նպատակը, մեթոդաբանությունը եւ յուրահատուկ գիտական լեզուն։ Սրանք աշխարհագրական մշակույթի բաղադրիչ մասերն են։ Աշխարհագրական մշակույթ ասելով առավել հաճախ հասկանում են աշխարհագրության մշակույթը որպես գիտություն։ «Աշխարհագրական մշակույթ» եւ «Աշխարհի աշխարհագրական պատկեր» աշխատություններում Վ.Պ. Մաքսակովսկին այդ փոխկապակցված հասկացությունները դիտարկում է ժամանակակից աշխարհագրության տեսանկյունից։ Աշխարհագրական մշակույթում այն ներառում է հետեւյալ բաղադրիչները. աշխարհի աշխարհագրական պատկերը աշխարհագրական մտածողությունը աշխարհագրության մեթոդները աշխարհագրության լեզուն։ Աշխարհի աշխարհագրական պատկերը աշխարհագրական գիտության առավել ընդհանուր հասկացություններից է։ Այն բազմակողմանի ներկայացնում է Երկրի աշխարհագրական թաղանթի, բնակչության, տնտեսության, բնության եւ հասարակության փոխազդեցության ամբողջական պատկերը։ Աշխարհագրական մշակույթը ենթադրում է աշխարհագրական մտածողության տիրապետում, որի չորս հիմնական հատկանիշներն են. տարածականություն համալիրություն համընդհանրություն կոնկրետություն։ Աշխարհագրական ուսումնասիրման մեթոդները Քարտեզը որպես աշխարհագրական ուսումնասիրությունների հիմք «Ցանկացած աշխարհագրական ուսումնասիրություն սկիզբ է առնում քարտեզից եւ դառնում քարտեզ, քարտեզից է ամեն ինչ սկսում եւ ավարտվում» (Ն.Ն. Բարանսկի) Չնայած նրան, որ աշխարհագրության մեջ ներդրվեցին նոր մեթոդներ, քարտեզագրական մեթոդը շարունակում է մնալ հետազոտությունների հիմնական մեթոդներից մեկն է։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ քարտեզը տարածական տեղեկատվության փոխանցման առավել կատարյալ միջոց է։ Աշխարհագրության մոդելավորման, երկրատեղեկատվական եւ հեռաչափական (դիստանցիոն) մեթոդները եւս հենվում են քարտեզագրական մեթոդի վրա։ Գիտական հետազոտության մեթոդները Աշխարհագրական գիտելիքները, տեսություններն ու օրինաչափությունները կարող են լինել հավաստի եւ իրական, եթե ստացվել են կոնկրետ գիտական մեթոդներով։ Գիտական հետազոտության մեթոդը գործընթացների, ձեւերի եւ գործողությունների ամբողջությունն է, որն անհրաժեշտ է նպատակին հասնելու համար։ Աշխարհագրության գիտական հետազոտության մեթոդները խմբավորվում են հետեւյալ խմբերում. համագիտական, որոնք կիրառելի են գիտության բոլոր ճյուղերում. համեմատական, նկարագրական, մաթեմատիկական, համակարգային եւ այլն կոնկրետ գիտական, որոնք կիրառելի են գիտության որոշակի ճյուղերում. երկրաֆիզիկական, հնէաշխարհագրական, վիճակագրական, տեխնիկատնտեսական եւ այլն տեղեկույթի ստացման, տվյալների հավաքման տեխնիկական միջոցներ եւ գործողություններ. լաբորատոր, դաշտային հետազոտություն, հեռաչափական, հարցումներ եւ այլն տեղեկույթի էմպիրիկ(փորձարարական) եւ տեսական ընդհանրացումների. դասակարգում, շրջանացում, քարտեզագրում, գնահատում, համեմատություն եւ այլն տեղեկույթի մշակման, պահպանման եւ փոխանցման. համակարգիչների, երկրատեղեկատվական եւ այլ ձեւերով։ Աշխարհագրության ճյուղային կառուցվածքը XVII դարում նկատվեցին աշխարհագրության տրոհման առաջին սաղմերը. առանձնացան երկրաբանությունը, կենսաբանությունը, բնական աշխարհագրությունը, սկսեց ձեւավորվել տնտեսական աշխարհագրությունը։ Գիտության զարգացմանը զուգահեռ, այդ տրոհումը խորացավ, որի արդյունքում աշխարհագրությունը դարձավ բազմաճյուղ գիտություն։ Բնական կամ ֆիզիկական աշխարհագրության մեջ առանձնացան Երկրի աշխարհագրական թաղանթի առանձին ոլորտների ուսումնասիրմամբ զբաղվող գիտությունները. կլիմայագիտություն ջրաբանություն հողագիտություն երկրաձեւաբանություն կենսաշխարհագրություն։ Բացի այդ, բնական աշխարհագրության կազմում առանձնացան մի շարք գիտություններ, որոնք զբաղվում էին աշխարհագրական թաղանթի բաղադրիչների փոխազդեցությամբ ձեւավորված համակարգերի ուսումնասիրությամբ։ Դրանք են. երկրագիտություն մայրցամաքների եւ օվկիանոսների աշխարհագրություն հնէաշխարհագրություն լանդշաֆտագիտություն։ Հասարակական կամ սոցիալ-տնտեսական աշխարհագրության ճյուղերի առանձնացումը կապված էր այնպիսի գիտությունների ձեւավորման եւ զարգացման հետ, ինչպիսին են տնտեսագիտությունը, սոցիոլոգիան, պատմությունը եւ քաղաքագիտությունը։ Քանի որ այդ գիտությունների հետազոտության առարկան մարդոլորտն էր՝ իր ենթոլորտներով, հասարակական աշխարհագրության առարկան եւս դարձավ հասարակության տարածքային կազմակերպումը՝ ամբողջությամբ եւ ըստ ոլորտների։ Հասարակական կամ սոցիալ-տնտեսական աշխարհագրության ճյուղերն են. տնտեսական աշխարհագրություն սոցիալական աշխարհագրություն քաղաքական աշխարհագրություն բնակչության աշխարհագրություն մշակույթի աշխարհագրություն։ Որպես հասարակության տարածքային կազմակերպման համալիր ուսումնասիրմամբ զբաղվող գիտություններ, առանձնացնում են. երկրագրություն քաղաքների աշխարհագրություն։ Առանձին խումբ են կազմում միասնական աշխարհագրական գիտությունները, որոնց ուսումնասիրման առարկան վերաբերում է եւ՛ բնական եւ՛ հասարակական աշխարհագրությանը։ Դրանք են. աշխարհագրական ռեսուրսագիտություն երկրաբնապահպանություն ռեկրեացիոն աշխարհագրություն բժշկական աշխարհագրություն տարածաշրջանային աշխարհագրություն։ Ծանոթագրություններ Աղբյուրներ http://www.matenadaran.am/ftp/data/Banber19/4.A.Sahakyan.pdf https://academia-moscow.ru/ftp_share/_books/fragments/fragment_19761.pdf Աշխարհագրության ճյուղեր Ֆիզիկական կամ բնական աշխարհագրություն Սոցիալ-տնտեսական կամ հասարակական աշխարհագրություն Տես նաեւ Հայաստանի աշխարհագրություն Մայրցամաքներ Օվկիանոսներ Տեկտոնիկան եւ սեյմոստեկտոնիկան Հայաստանում Աշխարհագրություն Հիմնական թեմատիկ հոդվածներ


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Նախագահն ընդունել է ՀԲ Եվրոպայի եւ Կենտրոնական Ասիայի հարցերով փոխնախագահ Սիրիլ Մյուլերին 07.12.2016 Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է Համաշխարհային բանկի Եվրոպայի եւ Կենտրոնական Ասիայի հարցերով փոխնախագահ Սիրիլ Մյուլերին: Ողջունելով Սիրիլ Մյուլերի հերթական այցը մեր երկիր՝ Նախագահն ընդգծել է, որ այն եւս մեկ անգամ վկայում է Հայաստանի հետ Համաշխարհային բանկի ամուր գործընկերային հարաբերությունների մասին: Հանրապետության Նախագահը բարձր է գնահատել Համաշխարհային բանկի դերը Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործում, ընդգծելով, որ բանկը մեր երկրում ի սկզբանե դիտարկվել է ոչ միայն ներդրումային ծրագրեր ֆինանսավորող, այլ նաեւ տնտեսական բարեփոխումների եւ մարդկային կարողությունների զարգացմանն աջակցող հուսալի գործընկեր: Սերժ Սարգսյանը հույս է հայտնել, որ Հայաստանի եւ Համաշխարհային բանկի միջեւ հաստատված գործընկերությունը կպահպանի ձեւավորված դրական ավանդույթներն ու փորձը, իսկ ծրագրային ուղղությունները նոր որակ կստանան` լավագույնս արտահայտելով գլոբալ տնտեսական մարտահրավերները, տարածաշրջանային զարգացումներն ու առանձին երկրներին հատուկ միտումները եւ քաղաքականության առաջնահերթությունները: Երկուստեք կարեւորվել է Հայաստանում շարունակական բարեփոխումների իրականացումը՝ արտահանման խթանման եւ մրցունակության բարձրացման միջոցով ապահովելով կայուն տնտեսական աճ: Հանրապետության Նախագահն ընդգծել է, որ տնտեսական միջավայրի բարելավմանն ուղղված բարեփոխումների իրականացման գործում Հայաստանը հետեւողական է լինելու: Հիշելով, որ այսօր Սպիտակի ավերիչ երկրաշարժի տարելիցի օրն է, Համաշխարհային բանկի փոխնախագահը նշել է, որ ՀԲ-ն Հայաստանում իր ծրագրերն սկսել է իրագործել երկրաշարժից տուժած բնակավայրերում վերականգնողական ծրագրերի իրականացմամբ եւ հետագա տարիներին հաջողությամբ զարգացրել է փոխգործակցությունը՝ ընդգրկելով Հայաստանի տնտեսության ամենատարբեր ոլորտներ: «Հաջորդ տարի մենք նշելու ենք Հայաստանի հետ մեր գործընկերության 25-ամյակը, եւ մենք այժմ այն ոլորտներում, որտեղ կարող ենք հաջողությամբ իրագործել մեր նոր ծրագրերը, իրականացնում ենք ախտորոշման, գնահատման ծրագիր: Վստահեցնում եմ, որ ՀԲ-ն իր լավագույն ջանքը կներդնի աջակցելու Հայաստանին՝ նրա առաջընթացի գործում»,-ասել է ՀԲ փոխնախագահ Սիրիլ Մյուլերը:


Ովքե՞ր են խորհրդանշում Հայաստանն ու հայությունը. նոր թղթադրամների տեսքը հանրային կրքեր է բորբոքել - ankakh.com Ովքե՞ր են խորհրդանշում Հայաստանն ու հայությունը. նոր թղթադրամների տեսքը հանրային կրքեր է բորբոքել Արդեն հայտնի է, որ բացի թղթադրամների տեսքից, կփոխվեն նաեւ դրանց վրա պատկերված գործիչները։ Ըստ Կենտրոնական բանկի հաղորդագրության՝ 1000 դրամ անվանական արժեքով նոր թղթադրամի վրա պատկերված կլինի Պարույր Սեւակը, 5000- դրամանոցի վրա՝ Վիլյամ Սարոյանը, 10 000-դրամանոցի վրա՝ Կոմիտասը, 20 000- դրամանոցի վրա՝ Հովհաննես Այվազովսկին, իսկ 50 000-դրամանոցի վրա՝ Գրիգոր Լուսավորիչը։ Շրջանառության մեջ կդրվի նաեւ 2000-դրամանոց թղթադրամ, որի վրա պատկերված կլինի Տիգրան Պետրոսյանը։ Իսկ 100 000-դրամանոցները շրջանառությունից դուրս կգան։ ԿԲ-ից տեղեկացնում են, որ թղթադրամների թեմաները քննարկել են Հայ առաքելական եկեղեցու ներկայացուցիչների եւ մտավորականների հետ, հաշվի են առել քաղաքացիների՝ ԿԲ այցելուների կենտրոն ներկայացրած առաջարկները։ Չնայած ԿԲ պնդումներին, թե հանրության կարծիքը հաշվի է առնվել, նոր թղթադրամների մասին բարձրաձայնելուց ի վեր հանրային քննարկումները չեն դադարում. քաղաքացիների մի մասը դեմ է թղթադրամների ընտրված թեմաներին, ոմանք ընդհանրապես դեմ են նոր թղթադրամներ շրջանառության մեջ դնելուն, կան նաեւ մարդիկ, որոնք ընդունելի են համարում թղթադրամների ԿԲ-ի առաջարկած տեսքը։ «Անշուշտ, թողարկելիք թղթադրամներին մեծանուն հայերին պատկերելը մի յուրօրինակ գնահատանքի ու հարգանքի մատուցում է եւ, ինչու չէ, նաեւ այդ կերպ ավելի ճանաչելի դարձնելու միջոց, սակայն գտնում եմ, որ թղթադրամի վրա առաջին հերթին պետք է պատկերված լինեն պետականության կերտման գործում առավել մեծ ավանդ ունեցող անձերը, քանի որ այն պետական արժեթուղթ է»,- ասում է հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը: Նրա կարծիքով՝ հայկական թղթադրամներին ճիշտ կլիներ պատկերել հայոց մեջ առավել հզոր պետականություն ստեղծած ու վարած դեմքերին: Նա առաջարկում է հայոց յուրաքանչյուր թագավորական դինաստիայից մեկ ներկայացուցչի պատկերել թղթադրամներին. «Օրինակ՝ Արտաշեսյաններից՝ Տիգրան Մեծին, Բագրատունիներից` Գագիկ Ա-ին, Կիլիկիայի հայոց թագավորությունից՝ Լեւոն Մեծագործին եւ, իհարկե, հայ պետականության ակունքում գտնվող Հայկ Նահապետին, բնականաբար՝ 50.000-անոցի վրա»: Նա նշում է, որ այսպիսով կշեշտվի, որ հայերս եւս գիտակցում ենք, թե ինչ ասել է պետականություն, գնահատում ու հպարտանում ենք նրանով, նրա ստեղծման ու պահպանման համար մաքառած պետական գործիչներով: «1991-ից ի վեր այս խնդրում երկու անգամ արդեն սխալվել ենք: Եկեք գոնե երրորդ անգամ չկրկնենք նույն սխալը»,- կոչ է անում Կարապետյանը Կենտրոնական բանկին։ Ազգագրագետ Լեւոն Աբրահամյանը, անդրադառնալով տարբեր երկրների փորձին, ասում է, որ ամեն երկիր իր մոտեցումն ունի այդ հարցում։ Նա նկատել է, որ սովորաբար ամենահեղինակավոր գործիչներին պատկերում են ամենամանր թղթադրամներին, որոնք ամենից շատ են շրջանառության մեջ լինում։ Անդրադառնալով այն հարցին, թե ում պատկերները կարող են լինել թղթադրամի վրա, որպեսզի նաեւ ազգին ու պետությանը խորհրդանշեն, Աբրահամյանն ասում է. «Գլխավորը, որ քաղաքական գործիչներ չլինեն։ Նրանց դերը պատմության ընթացքում վերարժեւորվում է, մինչդեռ մշակութային գործիչները մնայուն են»։ Աբրահամյանը կողմ է, որ մշակութային գործիչներից բացի, թղթադրամների վրա պատկերվեն նաեւ հուշարձաններ: Գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը, անդրադառնալով միջազգային փորձին, ասում է, որ աշխարհի շատ երկրներում դրամանիշները փոփոխվում են, բայց դիմանկարները մնում են կայուն։ «Օրինակ՝ ամերիկացիները հազար տեսակ փոփոխությունների են ենթարկում իրենց թղթադրամները, բայց նախագահների դիմանկարները մնում են. ուրեմն հասկանում են, որ ցանկացած այս կարգի փոփոխություն պետք է հարցադրումներ բերի»,- ասում է նա՝ հավելելով, որ մշակութային գործիչների առումով առավել եւս հարց է առաջանում՝ ինչու մեկը, ոչ թե մյուսը։ Նրա կարծիքով՝ լավագույն լուծումը կլիներ, եթե թղթադրամների վրա պատկերվեին աշխարհագրական տեղանքներ, հուշարձաններ։ «Կա՛մ պետք է այդ տարբերակը լիներ, կա՛մ մնար անփոփոխ»,- կարծում է նա: Քաղաքագետ Լեւոն Շիրինյանի կարծիքով՝ թղթադրամների վրա պետք է պատկերվեն պետական եւ ռազմական գործիչներ։ «Ժողովուրդը պետք է իմանա, որ ինքը պետություն է ունեցել, որ խուժան ժողովուրդ չէ»,- ասում է նա։ Իր մոտեցումը հիմնավորելու համար Շիրինյանը նշում է. «Մշակույթի եւ քաղաքակրթության բարձրագույն նվաճումը պետականությունն է։ Այն մշակույթի բարձրագույն ձեւն է։ Հետեւաբար, պետական գործիչները, այլաբանությամբ ասած, ամենամեծ մշակութային գործիչներն են։ Պետականություն ստեղծելն ամենաբարդ մշակույթն է։ Այվազովսկու «Իններորդ ալիքից» ավելի բարձր Տիգրան Մեծի ստեղծած պետականությունն է։ Բայց Այվազովսկուն հիշում են, Տիգրան Մեծին՝ ոչ, այդ պատճառով էլ սերնդեսերունդ չենք հասկանում պետության դերն ու նշանակությունը»։ Շիրինյանն ասում է, որ սա լավ առիթ է գոնե աճող սերնդի մեջ սերմանելու այն գաղափարը, որ պետք է սիրեն պետությունը, որ իրենք են պետության տերը։ Անդրադառնալով պետական-քաղաքական գործիչների դերի վերարժեւորման հիմնավորմանը՝ Շիրինյանն ասում է, որ ներկայիս կոռուպցիոներ իշխանավորները, այդ պատմական դեմքերի հետ համեմատած, գաճաճներ են, դրա համար էլ փորձում են նրանց անունները մոռացության տալ։ «Մեր գործիչները պետք է վերադառնան մեր առօրյա կյանք, յուրաքանչյուր մարդ պետք է իմանա, որ այսպիսի դիվանագետներ կամ պետական, ռազմական գործիչներ ենք ունեցել»,- ասում է նա։ Երեւանի ավագանու անդամ Անահիտ Բախշյանը, երրորդ սերնդի թղթադրամների վերաբերյալ հարցը լսելով, ասում է. «Ամեն խաղ խաղացել էինք, մնացել էր սարի սմբուլը»։ Նա նշում է, որ թղթադրամների պատկերից առավել իրեն հուզում է այն հարցը, թե որքանով ունեինք դրանց կարիքը ներկայում։ «Ինձ հուզում է ծախսը, որքանով էր դա անհրաժեշտ տնտեսական այս ծանր պահին»,- ասում է նա։ ԿԲ հասարակայնության հետ կապերի ծառայությունից, մեկնաբանելով նոր թղթադրամների անհրաժեշտությունը, «Անկախին» տեղեկացրին, որ դրամաշրջանառության կանոնների համաձայն՝ թղթադրամները պետք է թարմացնել յուրաքանչյուր 10-15 տարին մեկ՝ հաշվի առնելով տպագրական եւ պաշտպանական նոր տեխնոլոգիաները։ Հարցին, թե ինչ սկզբունքով են ԿԲ-ում առաջնորդվում թղթադրամների թեմատիկան ընտրելիս, ԿԲ հասարակայնության հետ կապերի ծառայությունը պատասխանում է, որ միջազգային ասպարեզում մի քանի թեմաներ կան, որոնք ընդունված է պատկերել թղթադրամների վրա. պետական այրեր, պետական խորհրդանիշներ, հուշարձաններ, մշակութային գործիչներ, տվյալ երկրի բուսական ու կենդանական աշխարհը։ «Հարավային Աֆրիկան, օրինակ, ընտրել է թղթադրամների վրա իր կենդանական աշխարհը ներկայացնելու մոտեցումը, ԱՄՆ-ն՝ պետական գործիչներին։ ՀՀ ԿԲ խորհուրդը որդեգրել է թղթադրամների վրա մշակութային գործիչներին պատկերելու մոտեցումը»,- նշում են ԿԲ-ից՝ հավելելով, որ միայն առաջին սերնդի թղթադրամներին են պատմական հուշարձաններ պատկերված եղել։ Տեգեր: դրամ, Սամվել Կարապետյան, Լեւոն Աբրահամյան, Հովիկ Չարխչյան, Լեւոն Շիրինյան, Անահիտ Բախշյան, Կենտրոնական բանկ, խմբագրի ընտրանի, Դրամաշրջանառություն, երրորդ սերնդի թղթադրամ


Վանը նոր գլխավոր մարզիչ ունի - Champions.am ԳլխավորՖուտբոլՎանը նոր գլխավոր մարզիչ ունի Վանը նոր գլխավոր մարզիչ ունի posted on 01.08.20 at 1:02 01/08/20 1:02 Բարձրագույն խմբի նորեկ՝ Չարենցավանի «Վանը» նոր գլխավոր մարզիչ ունի: Թիմը կգլխավորի Սեւադա Արզումանյանը: Այս մասին տեղեկանում ենք ակումբի ֆեյսբուքյան էջից: Պաշտոնական հայտարարությամբ հանդես է եկել ակումբի փոխնախագահ եւ արդեն նախկին գլխավոր մարզիչ Կարեն Բարսեղյանը: «Հարգելի երկրպագուներ, երեկ տեղի ունեցավ ՀՖՖ հերթական գործկոմի նիստը, որտեղ հաստատվեց ՖԱ Վանի հանդես գալը Բարձրագույն խմբում, ինչի համար բոլորս երջանիկ ենք։ Մենք սպասում էինք այս օրվան, որպեսզի կարողանանք կատարել մեր պլանավորած գործերը։ Ուրախ ենք լինելու Բարձրագույն խմբի ընտանիքի անդամ եւ, իհարկե, հասկանում ենք, թե ինչ բարդ եւ պատասխանատու ճանապարհ է մեզ սպասվում։ Այդ կապակցությամբ ես՝ որպես ակումբի փոխնախագահ եւ գլխավոր մարզիչ, հանդիպել եմ ակումբի հովանավորների հետ եւ որոշում եմ կայացրել, որ այսուհետ ՖԱ Վանի գլխավոր մարզչի պարտականությունները պետք է կատարի Սեւադա Արզումանյանը, իսկ ես զբաղեցնեմ ակումբի փոխնախագահի պաշտոնը։ Մենք հասկանում ենք, որ առաջին տարին կարեւոր եւ բավականին բարդ է լինելու մեզ համար, եւ որպեսզի թե՛ մարզչական, թե՛ կազմակերպչական բնագավառը չտուժի, այդպիսի որոշում ենք կայացրել։ Դա իմ անձնական որոշումն է եղել։ Ես վստահ եմ, որ դա ճիշտ որոշում է, քանի որ մենք թիմը վստահել ենք փորձառու եւ, իմ կարծիքով, լավագույն մասնագետներից մեկին, ում հետ ես ինքս մեծ ճանապարհ եմ անցել եւ մեծ նվաճումների հասել։ Շնորհակալություն»,-ասված է հաղորդագրության մեջ: Tags:Կարեն ԲարսեղյանՍեւադա ԱրզումանյանՎան Հրաչ Մաթոսյան 01/08/20 1:02 Բորուսիան Սանչոյի հեռանալու դեպքում նոր տրանսֆեր կիրականացնի Բարսելոնան,Ռեալը ու ՄՅՈՒ-ն աշխարհի ամենաթանկարժեք սպորտային ակումբների թոփ-10-ում են


text: Մարտի 7, տարվա 66-րդ (նահանջ տարիներին՝ 67-րդ) օրն է։ Տարվա ավարտին մնում է 299 օր։ Դեպքեր 161՝ մահանում է Անտոնինոս Պիոս կայսրը, նրան փոխարինում են իր որդիներ Մարկոս Ավրելիոսը եւ Լուցիոս Վերոսը 321՝ Կոստանդիանոս Ա Մեծ կայսրը Բյուզանդական կայսրությունում կիրակին հայտարարում է հանգստի օր 1657՝ Լուի XIV-ն արգելում է ամերիկացի հնդկացիներին ալկոհոլ վաճառելը 1799՝ Նապոլեոն Բոնապարտը գրավում է Պաղեստինի Ջաֆան 1824՝ Ֆերենց Լիստը Փարիզում համերգ տվեց եւ մեծ հաջողության հասավ 1876՝ Ալեքսանդր Բելլը պատենտավորեց հեռախոսի գյուտը 1981՝ բացվեց Երեւանի մետրոպոլիտենը Ծնունդներ 1837՝ Գեւորգ Չմշկյան, հայ դերասան, ռեժիսոր, դրամատուրգ (մ. 1915)։ 1871՝ Օլգա Մայսուրյան, հայ դերասանուհի (մ. 1931) 1875՝ Մորիս Ռավել Maurice Ravel ֆրանս. կոմպոզիտոր (մ. 1937) 1878՝ Բորիս Կուստոդիեւ Борис Михайлович Кустодиев ռուս նկարիչ (մ. 1927) 1888՝ Ստեփան Բաղդասարյան, հայ դրամատուրգ, բժիշկ (մ. 1941) 1908՝ Աննա Մանյանի Anna Magnani իտալ. դերասանուհի (մ. 1973) 1927՝ Էդգար Էլբակյան, հայ դերասան, Հայաստանի ժողովրդական արտիստ (մ. 1988) 1932՝ Կարապետ Եղիազարյան, հայ նկարիչ, գոբելենագործ, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ (1983) 1959՝ Լուչանո Սպալետտի, իտալացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան եւ գլխավոր մարզիչ 1960՝ Իվան Լենդլ Ivan Lendl չեխ թենիսիստ 1970՝ Ռեյչել Ուայզ Rachel Weisz անգլ. դերասանուհի 1984՝ Մաթյո Ֆլամինի Mathieu Flamini ֆրանս. ֆուտբոլիստ Մահեր 1274՝ Թովմա Աքվինացի Tommaso d'Aquino իտալ. քահանա եւ փիլիսոփա (ծն. 1225) 1938` Շերամ, հայ գուսան Երգահան, ժամանակակից գուսանական երգարվեստի սկզբնավորող (ծն.՝ 1857) 1990՝ Լուիս Կարլոս Պրեստես, բրազիլական եւ միջազգային բանվորական շարժման գործիչ 2000՝ Չարլզ Գրեյ Charles Gray անգլ. դերասան (ծն. 1928)։ Տոներ ՝ Ուսուցչի օր Ծանոթագրություններ


text: Ո՛վ եղբայրներ, այսօր աստվածաբանությամբ ճոխացած մեծն Գրիգորիոս մեզ հրավիրեց հոգեւոր ուրախության` իր ճգնավոր բարեպաշտության իմաստների հանդեսին, եւ մեր առջեւ սեղանավորեց իր առաքինության աննյութ եւ անուշահամ խորտիկները, հաճույք պատճառելու մեզ այն կերակրով, որ վեր է բարձրացած բոլոր առաքինություններից։ Եվ դուք մի՛ զարմացեք մեր այսքան համարձակությանը, որ խիզախում ենք մեզնից բարձր բաների։ Որովհետեւ այնքան եմ փափագում նրա առաքինություններին, որ մոռանում եմ իմ տկարությունը, բայց եւ վստահելով Քրիստոսին` ճշմարիտ լույսով, որ օժանդակի իմ տկարությանը` գիտությունների մեծազոր իմաստների հույսով պատմել կարենամ նրա անմատչելի առաքինությունների մասին։ Նաեւ դրա համար մինչեւ օրս պատշաճ համարեցի լռության տալ պատմելու մեր այս ցանկությունը, որովհետեւ չտեսա մեկին, որ կարգ եւ հետեւումն անի պատմելու նրա առաքինի վարքը, որպես ուղղություն հետո եկողների։ Ինչպեսեւ նա ինքը պատմեց Բասիլիոսի եւ այլ եպիսկոպոսների ու վկաների մասին, որոնք նահատակվեցին հանուն Քրիստոսի։ Եվ արդ, ինչպես վերն ասացի, չգտնվեց սա ձեռնարկող, մենք պետք է պարտքը հատուցենք նրա, մանավանդ որ չի կարելի այնպիսի այրի այնքան առաքինությունը մոռացության տալ... Ե՛կ այսուհետեւ հատուցենք հապաղելու դիմաց, մեր խոսքի նորահունձ առաջին արմտիքի պտղով պսակենք Աստվածաբանին։ Թեկուզ ոչ ըստ նրա արժանիքի, բայց մեր հոժարամտությունն ու ջանքը չպակասեցնենք։ Գիտեմ, որ ամեն ինչով մեծախորհուրդ է այրը եւ կների մեզ մեր տկարությունը, քանի որ գթած հայրը իր զավակի անարվեստ մտքից ու անարվեստ լեզվից ելած թոթովանքը զվարճությամբ է ընկալում։ Այդպեսեւ այս երանելին կարծեմ ընտանեգույն կհամարի մեր ասածները, կուրախանա մեզնով։ Քանի որ երբ կենդանի էր, այսպես գրկած հոգեւոր սիրով էր գրում մեզ, ինչո՞ւ ոչ [հիմա], որ փոխադրվել է մաքուր Լույսի մոտ, բարձրագույն կյանքի։ Բայց եւ ձեզնից խնդրում եմ, ով սուրբ ժողովուրդ, մի՛ պահանջեք նրա ուղղությունների ճշգրիտ իմաստները։ Նախ, իմաստից, որ նվազ եմ զորությամբ նրա համեմատ, եւ ապա, ոչ ոք նրա մասին գրավոր բան չթողեց մեզ, այլ իբրեւ հասկ հավաքելու ենք նրա խոսքերի պարարտ անդաստանից, ինչ որ նրա մասին կա։ Եվ նմանվենք իմաստուն ճարտարապետի, որ մանր քարերը մեծամեծների մոտ ժողովելով շարում է որմի մեջ եւ դրանով հարմարեցրած կազմում է թագավորի կատարյալ տուն։ Եվ այժմ սկսենք` որտեղից վայելչապես արժան է սկսել։ Հայրենիքով սա Երկրորդ Կապադովկիա գավառից էր, ծնված Անձիանձու քաղաքում, եւ նրա բազմազարդության շնորհիվ քաղաքը երեւելի եղավ։ Որովհետեւ մակեդոնացոց աշխարհը այնքան անվանի չեղավ Աղեքսանդրի տիրակալությունից, եւ կամ Պարսկաստանը Կյուրոս թագավորի միջոցով, որքան փառքով ծաղկած զարդարվեց Անձիանձու քաղաքը Գրիգորի միջոցով։ Բայց ինձ թվում է` սա այլ պատճառ չունի, քան նրա առաքինությունից [քաղաքի] ստացած սննդի դայակությունը։ Հայրե՛ր, լսեցե՛ք եւ կպատկառե՛ք, ընկալելով բարի հոր պատմությունը, որ ոչ միայն մարմնի, այլեւ հոգու հայրեր լինեք։ Նաեւ նրա հայրը, Աբրահամի նման, հնազանդվելով Աստծու կամքին, թողեց իր աշխարհն ու գավառը, գահագլուխ մեծություններն ու բազմաստվածության մոլորությունը` փոխադրվեց աստվածպաշտության եւ Աստծու շնորհների հարազատ աշակերտ դարձավ։ Որ նախ իբրեւ սուրբ ոչխար խառնվեց Քրիստոսի հոտին, ապա եւ Սուրբ Հոգու շնորհով հաստատվեց հանճարեղ հովիվ Անձիանձի եկեղեցու։ Իսկ նրա մայրը սուրբ էր եւ սուրբ նախնիներից, այլ առաքինություններով հանդերձ, բարի արմատներից բարեպաշտությամբ պտղաբերեց բարի շառավիղը, քանի որ տենչում էր արու զավակ ունենալ եւ դրա համար մաղթանք էր մատուցում այնքան մեծ բարիքներ տվող Աստծուն եւ հասնում բաղձանքին։ Ո՜վ հավատի մեծություն, ո՜վ սիրո ջերմություն. հղանալուց առաջ խոստանում էր Տվողին մատուցել ինչպես Աննան Սամուելին։ Եվ ի՞նչ հետո, Նա, որ կատարում է Իր երկյուղածների կամքը` լսեց նրա աղոթքը, եւ գիշերային տեսիլքով նրան ցույց տվեց լինելիք մանուկը, այլեւ տեսքն ու անունը եւ առաքինությունները, որոնց նվիրվեց։ Այս ամենը ցույց տվեց նրան Բարձրյալը նախքան ծնունդը։ Ապա ծնվեց եւ բարեսնունդ աճեց, բարեպաշտության ժառանգորդ լինելու բարի ծնողներին, զորանում էր իր հասակակիցներից ավելի` քրիստոնյաների բարեպաշտության կարգով։ Նրան անկատար հասակը չէր խանգարում կատարյալ ուսումից եւ բարքից, ինչպես որ պատանիներն են պարապում։ Այս ամենը արհամարհում էր իբրեւ անօգուտ, ձգտում ավելի լավին, եւ նրա փույթն ու հոժարությունն այս էր` ստանալ առաքինություններ եւ զգուշանալ չարիքից, քանի որ անուշ յուղը մթագնում է, երբ դրվում է գարշահոտության մոտ։ Իսկ երբ պատանյակն աճեց, մինչեւ որ կարող էր այնուհետեւ մտնել արտաքին իմաստից դպրոց, գնաց Կեսարիա, եւ այնտեղ քաջալերություն գտավ ուսումնակիցներից, եւ ոչ սակավ մանուկներ հավաքելով` նավարկեց Պաղեստին, քանի որ մեծ էր բաղձանքը հռետորական իմաստների։ Այնտեղից գնաց Եգիպտոս, Աղեքսանդրիա եւ այլ քաղաքներ։ Իր մեջ հավաքեց բազում մարդկանց իմաստությունը` ըստ սողոմոնյան իմաստության խրատի։ Այն ժամանակ եգիպտացիների շատ օգտակար գիտելիքներ հավաքելուց հետո մտածեց գնալ Աթենք։ Որովհետեւ իր մորից այսպիսի հրաման եւ պատվեր ուներ։ Եգիպտական նավ նստելով` գնաց Պարթենիոն, ոչ նավարկելի ժամանակ։ Այնժամ հանկարծակի սաստիկ հողմ բարձրացավ ու խռովեց ծովը, եւ թանձրամած խավարն ելավ ու ծածկեց ծովը, ինչպես եգիպտացոց խավարը` Մովսեսի օրերին։ Ոչ քիչ վտանգ բռնեց բոլորին, որ նավի մեջ էին։ Բայց նա ոչ այնքան մարմնի, որքան հոգու վտանգ էր տեսնում։ Որովհետեւ բոլորը մարմնի մահն էին կոծում, իսկ նա հոգու, քանի որ կյանքի եւ փրկության ջրով դեռ մկրտված չէր, որ հասավ իրեն մահու եւ կորստի ջուրը։ Արդյոք ի՞նչ էր անում այն մեծը, որ նախքան վերստին ծնվելը զարդարված էր առաքինությամբ։ Ելավ, հանեց իր վրայից զգեստը եւ ուժգին գոչմամբ աղաղակի ձայն հանեց երկինք եւ այնքան դառնացած հոգով արտասուք էր հեղում, հիացնելով բոլորին, որ նավի մեջ էին, այնպես որ իրենց անձի համար լռածները նրա ողբով էին հետաքրքրվում։ Իսկ նա բոլոր մեծություններն իր մեջ ամփոփած` Նրան էր կանչում օգնության, որ միակն է սքանչելիք գործելու կարողությամբ... [Նա], որ Կարմիր ծովը կիսեց իր ժողովրդի համար եւ նույնը ստաբարոյի եւ ընդդիմա մարտի կորստի համար պատրաստեց, որ անապատում վեմն աղբյուրացրեց եւ ջրերի դառնությունը քաղցրացրեց, որ ձեռքերը խաչաձեւ տարածելով Ամաղեկին մահացրեց, եւ նույն խորհրդով առանց պատերազմող ձեռքերի ու գործիքի Երիքովի բարձր պարիսպը կործանեց, որ կուլ գնացած մարգարեին կետի տաք որովայնում ամբողջ պահեց առանց հալելու, նույն կերպ նրան լի ոգով նավակ կազմեց եւ ուղարկեց հեթանոսներին քարոզելու։ Սրանք եւ սրանց նման բաներ, որ գրված են աստվածային Գրքում, ի մի էր բերում իր մաղթանքով Աստծու առջեւ։ Նաեւ պայման էր դնում չուշացնել մկրտությունը` կորստից ազատելուց հետո, եւ նա ամբողջ արդյունքը ապրեցնողին էր խոստանում։ Եվ ի՞նչ այնուհետեւ. խոնարհվեց պաղատանքին նրա` Այն, որ ողորմածն է եւ արագ հասնող սրտի խորքից Իրեն խնդրողներին։ Եվ իսկույն ծովի խռովությունը փարատում է եւ թանձրամած խավարը անօսր ու հստակ օդի է վերածում։ Իսկ նրա բարեպաշտ ծնողները այս ամեն վտանգավոր անցքերը երազով իմանալով զգուշանում են մանկան համար, եւ տեւական աղոթքով եւ հորդառատ արտասուքով աղաչում էին Աստծուն օգնել այն վտանգվածին։ Եվ իսկույն պաղատանքից հետո տեսնում են գիշերվա երազով իրենց որդյակին, որ Քրիստոսի զորությամբ հաղթահարում է դեւերի դառնությունը, որ նրան կործանում բերին, որ հետո ինքն իսկ պատմեց ծնողներին։ Իսկ նավում եղողներից` մի երիտասարդ, որ խորհրդակից էր նրան, տեսնում է գիշերը, ծովի ալեկոծության սկզբին, նրա երանելի մորը, որ գալիս է ծովի վրա եւ բռնելով նավից հանում է ցամաք։ Եվ երբ պատմեց տեսիլը` իսկույն ծովը հանդարտվեց։ Եվ նավի մեջ եղողները գնացին ընկան Գրիգորի առաջ, հավատով խոստովանեցին նրա Աստծուն, որ օգնական է լինում իրենց։ Այս սքանչելիքը ինչո՞վ է նվազ մեծն Եղիայի [սքանչելիքից]։ Ինչպես նա իր աղոթքով երկնքից հուր էր իջեցնում պատարագին, որ Աստծուն մատուցում էր ընդդեմ սիդովնացիների կուռքերով մոլորվածների, որով սքանչացավ ժողովուրդը եւ խոստովանեց ճշմարիտ Աստծուն։ Այդպես եւ Գրիգորիոսը իր պաղատանքների միջոցով ծովի սաստիկ խռովությունը եւ թանձրամած խավարը նույն օդի ու միջօրեի փոխեց։ Մինչեւ որ նավում եղողները, ճանաչելով ճշմարիտ Աստծուն, միայն Նրան փրկիչ եւ օգնական ճանաչեցին։ Իսկ ապա քանի որ նրան հույժ տագնապեցնում էր աթենացիների ուսումնասեր եւ բազմիմաստ համբավը եւ դրա համար քաջալերելով իր ուսումնակիցներին` հասավ այնտեղ։ Նաեւ մի այլ անապական խնդությամբ, որ պետք է ասել, լցնում էր այնտեղ։ Քանի որ մեծն Բասիլիոսը որոշ ժամանակ անց ելավ Բիզանդիայից` գնաց Աթենք։ Եվ միմյանց տեսնելով ուրախացան, որովհետեւ համագավառ էին եւ ուսումնակից։ Այնուհետեւ լինում են բնակակից եւ առաքինությունների մեջ` լծակիցներ, եւ մի կոչման հույսն ունեին եւ պայծառացած էին մի լույսով` ճշմարիտ հավատով։ Իսկ գիտելիք ձեռք բերելիս, թե ինչպես միմյանցից օգնություն էին ստանում` հայտնապես երեւում է նրանց, որ իմաստության լծակից են։ Որովհետեւ ոչ միայն միմյանց հարցուփորձ անելով հայտնի են դառնում ծածուկ իմաստները, այլեւ` ամրանալով հաստատվում են։ Արդ, սրանք իմաստուն երկրագործների նման, որ արորաձիգ եզանն են ընկերովի աշխատեցնում, իրենց մտքի պարարտ անդաստանի քաղցր ակոսը պատռում էին, սերմանելով նրա մեջ իմաստության հմտությունը։ Իսկ հակառակություններին, որ մանուկները սիրում են, խիստ համբերող էին։ Եթե դռանը ուրիշների քննության հակառակություն լիներ, այդ պահին դժվարաշարժ էին լինում, իսկ բարիքի դեպքում դյուրաշարժությամբ ծագում էին բոլորի համար, այնպես անվանի էին երեւում, մինչեւ որ գրեթե նրանց համբավը հռոմայեցոց աշխարհն էր հասել. նրանց մեծախոհ էին անվանում։ Ու թեպետ այնքան բազմություններից պատիվ էին ստանում եւ այնքան դյուրապատիր մարդկանցով էին շրջապատված, բայց հոգու առաքինությունը հաստատուն եւ անշարժ էին պահում եւ հակառակորդներից ներքեւ չէին ձգվում, ինչպես որ նրանց վրա կատարվեց մարգարեական խոսքը։ Այս պատճառով մենք չենք երկնչի երկրի խռովությունից, [եթե] լեռները փոխադրվեն ծովի սիրտը։ Նաեւ ժուժկալությամբ պակաս չէին, քան մեծն Հեղիասը եւ երանելի Հովհաննես Մկրտիչը` կանանցից ծնվածներից մեծագույնը, որովհետեւ միայն մի մատի ծայրով էին մոտենում այս կյանքին։ Իսկ մարմնի փափկությունները, որ հանդերձանքով են եւ կերակրով, սա բնավ ոչ մի բանով արժանավոր չէին համարում։ Եվ ի՞նչ ասենք, այլ առաքինությունների հետ նաեւ նրանց ողջախոհությունը, որ մինչեւ մահ անարատ` նվիրվեցին Աստծուն. սրա հետ` նրանց անընչասիրությունը շատ զարմանալի էր, որովհետեւ թեպետ առաքինության համբավի բերումով նրանց բազում ինչք էին նվիրում, բայց նրանք խուսափում էին իբրեւ ագահությունից եւ հափշտակությունից, եւ ասում էին` «Իմաստությունը վարձի համար չենք ձեռք բերել, որ սա գործադրենք վաճառաշահության համար»։ Իսկ սնափառությունն ու գոռոզամտությունը ամբողջապես հերքելով մերժում էին որպես իմաստության ապականիչ եւ բարձրագույն իմաստության խորհուրդները խափանող։ Իսկ նրանց հանճարի մասին ի՞նչ է պետք ասել, որով միաբան ու համամիտ լինելով` չէին դադարում գիշեր ու ցերեկ խորությամբ պեղել եւ գտնել իմաստության գանձերը, ինչպես ասում է երանելի Հոբը։ Որովհետեւ ուշադրություն դարձրեց զարդարելուն եւ փարթամությանը նրանց, որ կուզենան նմանն ստանալ, նաեւ արտաքինների իմաստությունը. ոչ թե հախուռն կերպով հավաքելով չարն ու բարին, որ անմտության է հանգեցնում, [այլ] նրանցից հավաքում եւ ամփոփում էին օգտակարը, որ չէր հակասում աստվածային իմաստությանը, եւ ամենայն ավելորդը, որ ըստ հեթանոսական ավանդության էր, փորձելով մերժում էին, որովհետեւ այն ամենը, որ համահունչ է սուրբ Գրքի խրատներին եւ ոգով քաղցր, միասին սովորեցին։ Իսկ այն բաները, որ հաճոյական են, բայց դառնացնում են հոգին, մերժեցին, այսինքն` խորհրդավոր թվերը, երկրաչափական հավասարությունները, աստղերի դրությունը եւ շարժումները` ծննդաբանության առնչությամբ։ Իբրեւ մի նոր Մովսես կամ Դանիել օտար աշխարհում երեւացին աստվածային հոգով զարդարված, նույնիսկ նրանցից առավել։ Որովհետեւ ոչ թե գերեվարվել էին հին պատմության նման, այլ մանավանդ համաձայն Գրքի, նրանց բոլոր մտքերը գերված էին ի հնազանդություն Քրիստոսի, քանի որ իրենց իմաստության առաջին պտուղներն էին համարում։ Իսկ այնուհետեւ ի՞նչ։ Այժմ մեր խոսքը նրանց մասին տկար գովեստը չէ, այլ պետք է ավանդել նրանց սողոմոնյան իմաստության գովքը, որ միշտ դեգերում էին Դավթի դռանը նստած, եւ մենք շտապենք պատմության մյուս [դրվագներին։] Արդ, Բասիլիոսը, իմաստության բարի գանձերն ընկալելով, իմաստուն վաճառականի նման, վաճառաշահ վերադարձավ այնտեղից։ Իսկ Գրիգորիոսը Աթենքի իր մյուս ուսումնակիցների համար ուշացնում էր գնալը, որովհետեւ նաեւ թույլ չէին տալիս մեկնել, այլ մնալ այնտեղ եւ խրատել նրանց։ Նրան շատ էին խնդրում ընդունել Աթենքի իմաստության աթոռը։ Իսկ նա աղաչանքներից հարկադրված, նաեւ բարեկամության երախտահատույց լինելու համար մի քիչ մնաց այնտեղ, այնուհետեւ անսալով ծնողների աղաչանքին` վերադարձավ նրանց մոտ։ Երբ եկավ ծնողների մոտ` գրեթե երեսուն տարեկան էր։ Գալով, անմիջապես ընդունեց աստվածային մկրտություն Սուրբ Հոգու լուսավորությամբ եւ սահմանեց իր անձին` չխորհել կենցաղային բաներ, որով ներքեւ է քաշվում ամեն ինչ։ Ավելի առաջ նույնպես, նախքան լուսավորվելը, այդպես էր որոշել։ Դրանից հետո հեռացավ իր քաղաքակիցներից, շտապեց անապատ, որովհետեւ թեպետ ցանկանում էր ծնողների կարոտին հագուրդ տալ, լսել նրանց բարեպաշտ խրատները, սակայն նկատի առնելով տան հոգսերի հետ կապված զբաղմունքները` չէր հավանում, եւ ապա կրոնավորելով, աշխարհից չունենալով ոչինչ, տրվում էր միայն աղոթքի եւ սուրբ Գրքի ընթերցման։ Եվ սա` մշտապես հսկելով. սրբեց իր սրտի խորհուրդը, բազում անգամ տեսնում էր Քրիստոսին, խոսում Նրա հետ գիշերվա երազով, երանություն էր զգում ըստ ձայնի. «Երանելի են նրանք, որ սուրբ են սրտով, որովհետեւ նրանք կտեսնեն Աստծուն» (Մատթ. Ե. 8)։ Այսպիսին էր մեծն Գրիգորիոս. թողնելով քաղաքների փողոցները, իմաստունների հպարտությունը, իշխանների խստությունը, դատապարտյալների հակառակությունը, գողերի դավաճանությունները, սուտ հրապարակները, հարուստների ագահությունը, վաճառողների երդումները, փարթամների գոռոզությունը, կարոտյալների տառապանքը, զեխացածների հարբեցողությունը, նաեւ մարդկային կարծեցյալ փառքերը, որ մարդկանց կաշկանդելով ետ են պահում երկնային ճանապարհից, պղտորում, մթնեցնում են մտքերը եւ թույլ չեն տալիս ընդունել մաքուր Լույսը։ Այս ամենը ոչ թե կրոնավորության սկզբից, այլ մանկությունից իսկ մերժում էր Գրիգորիոսը։ Իսկ երբ նրա հայրն ստիպելով նրան քահանա էր ձեռնադրում, տես, թե ինչ արեց. այնժամ թողեց եկեղեցին, փախավ Պոնտոս, իր ուսումնակից Բարսեղ Մեծի մոտ, որովհետեւ վայել չէր այս երկու լուսավորներին միմյանցից բաժանված լինել մարմնով, երբ հոգով եւ իմաստությամբ բաժան չէին։ Ապա կիրառելով առաքինության վարքը` մեկ հոգով եւ մեկ դավանությամբ կրոնական հանդեսով ստանձնում էին ճգնավորական վարք. նրանց պարագային կատարվում էր տերունական խոսքը, թե` «Ուր երկու կամ երեք հոգի հավաքված են Իմ անունով` այնտեղ եմ Ես նրանց մեջ» (Մատթ. ԺԵ. 20)։ Նաեւ ի՞նչ ասեմ այս երանելի այրերի մասին, որոնք Մովսեսի նման առաքինությամբ բարձրանալով Սուրբ Հոգու ամպով ամրապես ծածկվեցին ամեն տեսակ աշխարհական խռովքներից եւ ստացան Սուրբ Հոգու վարդապետությունը եւ նրանից օրինադրվեցին։ Այդ ժամանակ վախճանվեց Գրիգորի Կեսարիոս եղբայրը, որ թագավորներից ուներ հանրային իշխանություն` գանձատան վրա։ Իսկ նրա հայրը ծերացած էր եւ իր որդի Կեսարիոսին ողբալով շատ էր թախծել, չէր դիմանում միայնությանը, նաեւ հանգուցյալի ունեցվածքի ժառանգորդ չկար, եւ բոլորը որսի վրա հարձակվող շան նման ձգտում էին հափշտակել։ Այնժամ պաղատական նամակներ էր գրում, որպեսզի [Գրիգորիոսը] գա իր մոտ։ Իսկ նա մեծ վնաս էր համարում հորը չհնազանդվելը, մանավանդ այնպիսի քահանայապետին ու ծերունուն, թեպետ ոչ կամովին, սակայն պատվիրանին հնազանդվելով եկավ նրա մոտ։ Եվ երբ կարգավորեց եղբոր ունեցվածքին վերաբերող ամեն ինչ, հիշելով Պոնտոսի խաղաղ կյանքը` ուզում էր վերադառնալ այնտեղ։ Ապա ծերունի հայրը շատ թախանձեց, որովհետեւ մոտ իննսուն տարեկան էր, մնաց այնտեղ, չնայած դժվար էր, բայց հույս ուներ մեծամեծ վարձերի պատվիրաններից, որ հորդորում են պատվել բարեպաշտ ծնողներին։ Այն ժամանակ չարի ազդմամբ ուղղափառների վրա բռնացել էր Արիոսի հերձվածը` Կոստանդիանոս Փոքր թագավորի միջոցով, եւ սուրբ քահանայապետներից շատերը թագավորական հրամանով ինչ-որ զրպարտությունների պատճառով վտարվեցին եկեղեցուց, այնուհետեւ մեծ նեղություն էր ուղղափառ քահանաներին ու ժողովրդին։ Որովհետեւ աղոթատուն չունեին եւ ոչ իրավունք` անօրեն դատավորներից։ Եվ գրեթե ամբողջ տիեզերքը հաղորդվեց պիղծ հերձվածին` թագավորի հրովարտակի համաձայն։ Ամենուրեք Քրիստոսի ուղղափառ հովիվներին արտաքսելու համարձակություն տրվեց ամբարիշտ հովիվներին, որոնք այդ իրավունքն ստանալով ապականիչ գայլերի նման մասնատելով ցրում էին Քրիստոսի հոտը։ Երբ սա այսպես եղավ, ոմանք սպառնալիքի երկյուղից զարհուրած ընկնում էին ուղղափառության բարձունքից, ուրիշներ ինչքով էին խաբվում, մյուսները մարմնական սիրո փաղաքշանքով, մի մասը` ինքնակամ, իսկ ովքեր ճշմարտության մեջ հաստատուն չէին` պարտավորագրով էին միանում հայհոյությանը։ Այլեւս ի՞նչ ասենք ուրիշների մասին. երանելիի ծերունի հայրը եւս ընկավ սատանայի կարթին, իսկ այն գավառի կրոնավորները, չներելով նրան, ազատ էին համարում իրենց նրան հաղորդվելուց։ Ժողովուրդը նույնպես հեռացավ նրանից։ Այնուհետեւ ի՞նչ էր անում Աստծու երջանիկ մեծն Գրիգորիոս. նախ վերցրեց ճգնավորներից ոմանց, նրանց հետ պաղատում էր Ամենատիրոջը, խնդրելով չարի քայքայումը, ապա իր անձը տալիս էր լռության, որովհետեւ խռովք էր ցույց տալիս ծերունի հորը։ Սրանից հետո խրատում էր նրան եւ խնդրում ճշմարտության խոստովանությամբ ազատվել անկումից, եւ նզովելով պիղծ հերձվածը, որ խռովության ամպրոպը եւս վերանա եւ խաղաղություն ու միավորում հաստատվի Աստծու եկեղեցում, ինչպես եւ եղավ։ Քանի որ իսկույն կանգնում էր անկյալ հովիվը եւ ուղղափառ եկեղեցու գավթում հավաքելով միավորում էր բարեպաշտ հոտը։ Այսպես իմաստուն Գրիգորիոսը լուսավոր իր վարդապետությամբ բուժում էր հիվանդացածներին, հանդարտեցնում, խաղաղեցնում էր խռովյալներին եւ հեռացածներին սերտորեն միավորում։ Եվ դա անում էր ոչ թե միայն այն քաղաքում, այլ համարյա գավառի բոլոր մասնատված բնակիչներին, հովիվներին, հոտերը խաղաղարար խոսքերով բերում միավորում էր մեկ կաթողիկե առաքելական եկեղեցու մեջ։ Իսկ որովհետեւ մեր քրիստոնյաների չարիքը բազմանում էր աստվածային պատվիրանների քամահրումով ու քակտումով, ուստի նա ինքը ներողամիտն Աստված թույլ էր տալիս մեզ վրա հառնելու պիղծ Հուլիանոս Պառավատոսին, որ նշանակում է հանցավոր, որովհետեւ անարգեց հավատքը, որ ստացել էր սուրբ նախնիներից, երանելի Կոստանդին Մեծից, եւ իրեն Քրիստոսի հակառակորդ էր դարձրել ու ամեն հնարքով ձգտում էր քրիստոնյաներին հեռացնել ճշմարիտ հավատից. սրանք` թեպետ ոչ ակնհայտ հալածանքով, սակայն ծածուկ ու խորամանկ խորհրդով էր կատարում։ Ամենուրեք հրահանգում էր հելլենական ուսման դպրոցներ չընդունել քրիստոնյաներին։ Իսկ Աստծու ներողամտությունը թույլ էր տալիս նրան երկու ամիս, վեց ամիս` թերեւս զղջա, ետ կենա ամբարիշտ մտքերից։ Երբ Ամենատեսը տեսավ, որ անզղջանալի է, արագորեն թեքեց բարկության սուրը` ինչպես արժանի էր նրա ամբարշտությանը, եւ նրա բարբարոսական ու գազանական կյանքից զրկեց նրան, եւ երանելի Գրիգորիոսը արձանագրեց ամբարշտի չարությունը։ Բայց սրանք հետո. մենք վերադառնանք մեր խոսքի ընթացքին։ Արդ, երբ իմաստուն Գրիգորիոսը տեսավ, որ ամբարիշտ Հուլիանոսը քրիստոնյաների դեմ սահմանած այլ չարիքների հետ (ինչքի հափշտակում, զինվորական պատվից զրկում) իր չարությամբ օրինադրեց, որ քրիստոնյաների երեխաները չսովորեն հելլենների իմաստությունը։ Տե՛ս թե ինչ արեց [Գրիգորիոսը]. գրեց աստվածաբանական ճառեր ի հանդիմանություն Հուլիանոսի եւ ցույց էր տալիս քրիստոնյաների ուսման համար հելլենական իմաստության անպիտանությունը։ «Որովհետեւ- ասում է- բոլորը առասպել են, սուտ պատմություններ, բազմաստվածության մոլորություններ»։ Եվ բոլորի համար օգտակարները ընդհանրապես դրեց ողջախոհների առաջ, որ իրապես արժանի են գովեստի` իմաստունի սքանչելի պատմություններ։ Գրով ներկայացրեց քերականական նյութեր` զանազանված պես-պես իմաստներով, որ նաեւ շատ օգտակար են բարեպաշտությանը։ Քանի որ աստվածաբանությունը վերաբերում է Եռյակ Անձնավորության եւ մի բնության ստույգ դավանությանը, առաքինության, առ Աստված աղոթքի գովք է, նաեւ փախուստ բազմաստվածության պագշոտ ու զազրաբան առասպելների խաբեությունից։ Այսպիսի իմաստությամբ գիտելիքներ էր հաստատում քրիստոնյա մանուկներին ուսուցանելու, զերծ մնալով նախանձոտ առասպելաբանությունից ամբարշտի, որ հրամայում էր չարամտորեն։ Անօրենն ինքն իսկ զգում էր, որ իր օրենքը հանդիպել է հակառակության։ Քանի որ ավելի վեհ էր նկատում Գրիգորիոսի մտքերը` բարեպաշտ ուսմունքով հանդերձ, քան արտաքին յուրայինների առասպելաբանությունը։ Միայն այս իմաստասիրական ուսմամբ չէր, որ իմաստուն Գրիգորիոս կարգեց բարեպաշտության դպրոցը. հանդիմանում էր նրան նաեւ թագավոր դառնալուց առաջ, երբ երկուսով մանուկ լինելով Աթենքում, ուսումնակցության բերումով բարեկամացել էր աստվածային իմաստությամբ նախապես, զգուշացնում էր նրան կատարելիք անօրինություններից։ Մանկան տեսքից հայտնապես երեւում էր նրա ամբարշտությունը։ Որովհետեւ նրա տեսքը լի էր խռովությամբ եւ տեսնողներին քամահրող։ Դեմքը գազանակերպ էր, մարմինը` այլանդակ ու անհեթեթ, խոսքը լի անմտությամբ, մտքով ու գործով դյուրագնաց ամեն չարիքի, իսկ բարեպաշտության ու ժուժկալության կրթվելը, առաքինության բոլոր գովքերը արհամարհում էր նա։ Այս ամենը` լինելիք չարիքները, բարեպաշտությունից հեռանալը, նախապես տեսնելով` Գրիգորիոսը հայտնում էր նրան։ Բայց նա դրանից չէր օգտվում, որովհետեւ ինքն էր խավարեցրել իր մտքի աչքերը։ Այսպիսի ընթացքով նրա թագավորությունը, որ ամբարտավանությամբ հոխորտում էր քրիստոնյաների վրա, չարաչար հանդիմանվեց, եւ չարը չարով վերացավ, ոչինչ չշահելով այս կյանքից, միայն հավիտենական տանջանք կուտակեց իր համար։ Այն ժամանակ Կապադովկիայի Կեսարիայում էր սուրբ Եվսեբիոս եպիսկոպոսը։ Իսկ Բարսեղ Մեծը քահանայության աստիճան ստացած, թշնամական նախանձի պատճառով հեռացավ նրանից Պոնտոս։ Այնժամ հերձվածողների բազմությունները միասին հավաքված գնացին Կեսարիա, մաքառեցին մայրաքաղաքի եպիսկոպոս Եվսեբիոսի հետ։ Իսկ նա թեեւ վարքով պարկեշտ էր, բայց չուներ աստվածաբանական իմաստների կրթություն` չէր համարձակվում ընդդիմանալ հերետիկոսներին։ Այնժամ նամակ հղեց լուսավորիչ Բարսեղ Մեծին, պաղատելով, խոստովանեց դիմադրելու անկարողությունը, աղաչում էր արագ հասնել եւ մարտակցել Կեսարիա մայրաքաղաքի եկեղեցուն։ Իսկ երանելին, լինելով բարեպաշտության նվիրյալ, շտապ հնազանդությամբ գնաց այնտեղ, հատկապես ուղղափառության պայքարի համար։ Եվ իբրեւ Քրիստոսի քաջ զինվոր մտավ հերձվածողների ամրոցները եւ տակնուվրա արեց. նրանց ստությունը վախկոտի նման փախստական եղավ ճշմարտության առջեւ։ Չէ՞ որ ամենուրեք, բոլոր դարերում, Աստծու մարդասիրությունը գործադրում է ուժը իր ծառաների գործակցությամբ։ Նույնպես եւ այս ժամանակ սրանց երկու լուսատու տվեց` Բարսեղ Մեծին եմ ասում եւ Գրիգորիոսին, որ Հոգու սիրով միացած, այրեցին Քրիստոսի եկեղեցու անդաստանից հերձվածի փուշը, որ աճել էր սատանայի վարդապետությունից։ Կարճ ժամանակ անց հասավ նախահիշյալ Եվսեբիոս եպիսկոպոսի վախճանը, եւ երանելի Գիրգորիոսը հավանության թուղթ է հղում Կեսարիա մայրաքաղաքը, որ նրա փոխարեն եպիսկոպոսական աթոռին ձեռնադերեն Բարսեղ Մեծին։ Դա անում էր ոչ թե մարմնապես սիրելի լինելու պատճառով, այլ Սուրբ Հոգով իմացավ Քրիստոսի եկեղեցու ուղղափառության այն չափը, որ նրանով էր իրագործվում։ Երբ Բարսեղ Մեծը ձեռնադրվեց Կեսարիայի աթոռին` մեծ ուրախություն էր այդ կողմերի ուղղափառներին։ Բայց հետո Աստծու այրը ուրիշ կողմից է դժվարության հանդիպում, քանի որ ոմանց իշխանասիրությունից երկու մասի բաժանվեց Կապադովկիան, որ առաջ մեկ վիճակ էր` մայրաքաղաք Կեսարիայի իշխանության ներքո։ Նախանձն ու իշխանությունը այսպես սպանում ու կործանում են, նաեւ վրիպեցնում հավատքից։ Սրանք Կայենից են, որ ամբաստանում է Հովհաննես ավետարանիչը։ Այն ժամանակ Բարսեղ Մեծը թեեւ երկիրն այսպես բաժանված էր տեսնում, չէր գրում ոչինչ, այլ բուժում էր արագ հասած հիվանդությունը եւ եկեղեցիների առավել խնամքի համար գավառում բազմացնում էր եպիսկոպոսներ։ Երբ ուզեց Սաղեմի եկեղեցու համար եպիսկոպոս ձեռնադրել, մտածեց, որ ոչ ոք եկեղեցուն պիտանի չի լինի, ինչպես մեծն Գրիգորիոսը։ Եվ այս առթիվ խորհրդակցում էր Գրիգորիոսի սքանչելի ծերունի հոր հետ։ Եվ երբ Աստծու այրն ստիպված է լինում հնազանդվել. նախ նա ինչպես ասացինք, լռություն էր պահպանում եւ ոչինչ չէր կամենում աշխարհից. ա՛յս պատճառաբանեց, ապա ասաց, որ Սաղեմի տեղը անհարմար է ու բազում խռովությամբ լի, թագավորների հարկերի տակ եւ այսպիսի պատճառաբանություններ բերեց։ Հետո, երբ չհամոզվեց, քանի որ ուզում էր այս կյանքում ապրել առանց հոգսի ու զբաղմունքի, նրան խնդրեցին հանձն առնել Անձիանձի եկեղեցու վերակացությունը` իր ծերունի հոր փոխարեն։ Իսկ նա հանձն առավ վերատեսչի պաշտոնը. հոր հրամաններին մինչեւ վերջ ընդդիմանալը պակաս հանցանք չէր համարում եւ ասում էր այսպես. «Ո՛վ հայր պատվական, սա եւս քո իմաստությունից գաղտնի չլինի, որ թեեւ ստիպվում եմ, բայց չի կարելի անտեսել նախախնամությունն ու սպասավորության շնորհը, որ Աստծուց ինձ վստահվեց քո միջոցով, այլ հարկավոր է Աստծու եկեղեցուն ծառայել»։ Այնժամ հայրն ասում է նրան. «Ո՛վ որդյակ իմ, քանի կենդանի եմ` ինձ ծերության գավազան եղիր, որ եւ Աստծու` քեզ պարգեւած շնորհը հայրական օրհնությամբ հաստատվի քեզ վրա։ Իսկ երբ վախճանվեմ, կատարիր Աստծու կամքը այնպես, ինչպես կուզես»։ Սուրբ Գրիգորի` Անձիանձի եպիսկոպոս ձեռնադրվելուց հետո նրա ծեր հայրը որոշ ժամանակ ապրեց, հասավ հարյուր տարվան, նրա մայր Նունին դրանից մի փոքր պակաս, առաքինի կենցաղավարությամբ ժամանակավորից փոխադրվեցին մշտնջենական եւ անծերանալի կյանք։ Իսկ նրա սրբուհի քույրը` Գորգոնիան, եւ Կեսարիոս եղբայրը ծնողներից առաջ վախճանվեցին, եւ նա պատվեց նրանց թաղելով եւ գերեզմանները վայելուչ կերպով արդարելով, պատարագով, ավանդեց Քրիստոսին։ Նա իրապես ըստ առաքելական կանոնի աստվածային պատվիրանների համաձայն ընդունեց, լավ վերակացու եղավ բարեպաշտ ծնողներին ու իր տանը, ապա հաստատվեց Աստծու եկեղեցու վերատեսուչ։ Մեծն Գիրգորիոսը ծնողների մահից հետո քիչ ժամանակ մնաց եկեղեցում, հիշեց առաջվան ուխտը անզբաղության, այնտեղի եկեղեցին թողեց, գնաց Սելեւկիա, հասավ այնտեղ, մնաց Պողոս առաքյալի աշակերտ սրբուհի Թեկղիի տաճարում։ Այսպես վարվելով մտածում էր, որ Անձիանձի եկեղեցում իր փոխարեն ուրիշը կձեռնադրվի։ Իսկ երբ Աստծու տեսչությամբ վերադարձավ եկեղեցին` իր հոտը գտավ անհովիվ։ Մարդիկ բազում արտասուքով խնդրում էին, որ այնտեղ հաստատի իր աթոռը։ Ու թեպետ առանձնական կյանքը սիրելով չէր կամենում, բայց մեծ թախանձանքով պաղատող բազմությունը հարկադրեց։ Այն ժամանակ Մեծն Բարսեղը տեսավ եղբայրների նվազելը եւ սիրո պակասելը անօրինության շատությունից, երբ ախտահարներին պիղծ համարելով` անտեսում էին մարդատեցությամբ, մինչդեռ նրանք շատ մարդասիրության եւ ախտակցության կարիք էին զգում։ Եվ խորհելով բարեպաշտության մասին, որ վայել է բոլորին, մանավանդ եկեղեցու բարեզարդ առաջնորդներին, եւ իր մոտ կանչելով երանելի Գրիգորիոսին` զանազան պատշաճ վայրերում մեծամեծ տներ է կառուցում աղքատների ու ախտաժետների համար։ Եվ տներին նշանակում են հավատարիմ եւ իմաստուն սպասավորներ եւ բոլոր տկարներին ու հաշմանդամներին այնտեղ են հավաքում եւ եկեղեցու տարեկան հասույթից վերակացուների միջոցով բաժանում նրանց, ինչպես հայտնապես երեւում է Գրիգորի ճառից, որ այն ժամանակ իմաստասիրեց աղքատասիրության եւ եկեղեցու մանկանց մարդասիրական ջանքի, մանավանդ ընթերցող ուսումնասերների եւ աշխատասերների մասին, որ սրտանց մտադրված նայեն իմաստունների եւ բանասերների ծածուկ գանձերին։ Այժմ պատմեմ զորությունն ու սքանչելիքը, որ նրանցով գործեց Աստված Բիզանդիայում եւ այլ բազում քաղաքներում, հերձվածողների մեջ, ինչպես երբեմն մեծն Մովսեսի եւ Ահարոնի միջոցով` եգիպտոսում սքանչելագործեց։ Որովհետեւ Արիոսի, Մակեդոնի եւ Եվնոմիանոսի աղանդը, որ փոքր Կոստանդիանոսի ժամանակ արմատացավ Աստծու եկեղեցիներում, առավել եւս բռնացած էին ուղղափառ կողմերի վրա, Վաղես կայսեր ժամանակ։ Իսկ հետո, մեծն Թեոդոս բարեպաշտի թագավորության շրջանում Աստծու նախախնամ ողորմությունը արթնացրեց երանելի Գրիգոր Աստվածաբանի հոգին, այցելելու ապականողներից կորսվածներին, եւ ինչպես այն ժամանակ Աստված Եգիպտոսում տեսավ Աբրահամի զավակի չարչարանքը, նրանց փրկիչ ուղարկեց Մովսեսին, ասելով. «Արի քեզ ուղարկեմ Եգիպտոս, որովհետեւ լսեցի նրանց հառաչանքը եւ իջա նրանց փրկելու» (Ելք, Գ. 7-10, Զ. 13)։ Այսպես շտապ ուղարկեց Աստծու այր Գրիգորիոսին Բիզանդիա` Աբրահամի որդիների ճշմարիտ հավատից դուրս վանելու հոգիների խավարն ու պիղծ հայհոյությունը։ Որովհետեւ, ինչպես ավելի վերն ասացինք, թագավորական քաղաքում երբ բռնացավ պիղծ հերձվածը, բարեպաշտ Թեոդոս թագավորը Աստծու մեծ քահանայապետներ Բարսեղին ու Գրիգորիոսին բողոք գրեց` գալու եւ մարտնչելու սուրբ եկեղեցու դեմ պատերազմողների հետ։ Եվ սուրբ Բարսեղը որոշ ժամանակով հետաձգելով իր գնալը` շտապեցնում էր իմաստուն Գրիգորիոսին. նա բավական էր հերձվածողների մարտը հաղթահարելու։ Իսկ նա եկավ Կոստանդնուպոլիս, տեսավ որ հույժ թափուր են մնացել ուղղափառների եկեղեցիները բոլոր ուղղադավան հոտապետներից, միայն իբրեւ նվազած առագաստ փայլում էր լեռան վրա։ Լոկ Անաստասի տաճարը, որ այժմ կոչվում է սուրբ Հարություն, որ թերեւս արհամարհված էր փոքր լինելու պատճառով։ Սուրբ Գրիգորն այնտեղ իջեւանեց եւ պատերազմելով քարկոծեց աստվածային վարդապետությամբ հերձվածողների գնդերը, ինչպես Դավիթը այլազգիներին, վանեց ու ցրեց նրանց, քանդելով նրանց ամրոցները։ Եվ նրանցից բռնվածներին գերեց, որ ճշմարտությունից հեռացած էին, ասես հենց այդտեղ կատարելով սուրբ Գրքի խոսքը. «Դավթի տունը գնալով մեծանում էր, եւ Սավուղի տունը նվազում էր» (Բ. Թագ. Գ. 1)։ Պետք էր տեսնել սրբի գալստյամբ բազմազան բարեկարգություններ, ոմանց բարեպաշտության ուռկանով որսում էր, մտածելով նաեւ մյուսների մասին։ Երբ սուրբն այսպես արեց արիոսականներից ոմանք լցվեցին բարկությամբ, ուրիշները չար նախանձով բռնվեցին սատանայի գործակցությամբ, պատերազմում էին նրա դեմ եւ հերքվում ճշմարտության կողմից։ Նրանք գլխակորույս փախան։ Երեւաց մի այլ հայհոյիչ` Ապողինարես անունով, ասորի։ Սա ապականամիտ վարքով ուրիշ առանձնակի չարափառություններ էր ուսուցանում, որովհետեւ ասում էր, թե Տիրոջ փրկական մարդեղությունը կիսակատար է եւ չէր փառավորում բովանդակ փրկագործության խորհուրդը, այլ ասում էր` «Բանը մարմին է առել առանց մտավոր եւ բանավոր Հոգու, դրա փոխարեն Բանն Աստված բովանդակել է սոսկ մարմնի մեջ»։ Սա հելլենական ուսում էր ստացել եւ այդպես պարզամիտներից շատերին ավազակաբար կորստյան վիհ էր առաջնորդում։ Իսկ քաջ հովիվ Գրիգորիոսը, երբ տեսավ Քրիստոսի սուրբ ոչխարների հոտի անխնա հոշոտվելը ապականիչ գայլից, արիաբար պատերազմում էր նաեւ այդ մասնատող գազանի դեմ։ Այնժամ ապողինարականները արիոսականների եւ հոգեմարտների հետ միաբանեցին իբրեւ չարադեւ այրեր հակադրվելով Գրիգորին։ Որովհետեւ տեսնում էին, որ իրենք պարտված են նրա ճշմարիտ վարդապետության խոսքով, եւ հարմար ժամանակ գտնելով իրենց չարությանը` հարձակվեցին քարերով ու բրերով Աստծու այրի վրա, ինչպես երբեմն հրեաները Ստեփանոսին։ Բայց Աստծու օգնականությամբ հովանավորված անվնաս էր դարձնում ցասումը, եւ ինչպես այն ժամանակ Աստված Բանը դատապարտեց հրեաներին, երբ բարձրացրին լեռան կատարը` այնտեղից գահավեժ անելու համար, այսպես եւ երանելիի պարագային սքանչելագործեց։ Իսկ Գրիգորիոսը բնավ չզայրացավ չարից դրդվածների դեմ, այլ նմանվելով իր Տիրոջը` հեզ եւ խոնարհ, ոչինչ չպատասխանեց, լոկ հանդարտությամբ սաղմոսում էր ասելով. «Թեպետ ես գնացի մահվան ստվերների մեջ, չարերից չվախեցա, որովհետեւ, Տեր, դու ինձ հետ ես» (Սաղմ. ԻԲ. 4)։ Թեպետ նա չէր չարչարվում միայն հոժարությունից առանց տանջանքի եւ առանց չարչարանքի պսակավոր հանդիսացավ։ Որովհետեւ ինչպես երանելի վկաները կռապաշտների հետ, նույնպեսեւ նա ճշմարտությունն ուրացողների դեմ էր պատերազմում, նմանվելով սուրբ հայրերին` երանելի Պետրոս Ալեքսանդրիայի հայրապետին եւ Աթանասին եմ ասում։ Արդ սրանք այսպես եղան. [նա] ստիպվեց բարեպաշտ ինքնակալից եւ ուղղափառ կողմերից` հաստատվելու Կոստանդնուպոլսի հայրապետական աթոռին։ Եվ դա միանգամայն իրավացի էր, քանի որ ուր վաստակ եւ աշխատության քրտինք կա, այնտեղ` եւ առաքելական աթոռի ժառանգության վարձ։ Իսկ երբ չարը տեսավ իր պարտվելը եւ ճշմարտության թագավորելը` տե՛ս, թե հետո ինչ գործեց։ Ի հայտ բերեց Մաքսիմինոս անունով մեկին` հակառակ Գրիգորի։ Նա եգիպտացի էր եւ բարքով, կերպարանքով բարբարոս, գործերով եւս առավել, որովհետեւ շան նման որովայնամոլություն եւ ագահություն ուներ, իսկ տմարդությամբ եւ անողորմությամբ հույժ առավել էր Նաբաղի նման, հմուտ եւ տեղյակ էր հելլենների իմաստության։ Սա առաջինը եկավ մեր սուրբ հայրապետ Գրիգորիոսի մոտ, աշակերտեց նրան եւ անչափ կեղծավորությամբ մերձավոր եղավ սրբին, մինչեւ իսկ` սպասավոր եւ սեղանակից։ Սրանից հետո` եւ՛ սեղանի սպասավոր եւ՛ սարկավագ, ապա նաեւ քահանա ձեռնադրվեց, այդպիսով միացավ եկեղեցու ժառանգավորների դասին։ Ու թեեւ այսպես բազում պատվի արժանացավ սուրբ հայրապետից, սակայն նմանվելով Հուդային, չարություն էր կուտակում իր սրտի մեջ դավաճանելու իր վարդապետին եւ սատանայական փառասիրությամբ ցնորված` կամենում էր հափշտակել թագավորական քաղաքի հայրապետության աթոռը։ Գտնելով իր դավաճանությանը հարմար ժամանակ, որ բարեպաշտ Թեոդոս թագավորը արեւմուտք էր գնացել բարբարոսների դեմ պատերազմելու, Մաքսիմինոսը իրեն մի համախոհ գտավ մի քահանա Նյուսիա քաղաքից, որ Կոստանդնուպոլսի մի վաճառականից գործ էր ստանձնել։ Սրանք բազում ոսկի վերցնելով մատուցեցին ծերակուտականներին, որպեսզի Մաքսիմինոսին տան հայրապետական աթոռը, եւ նրանցից արտոնություն ստանալով ավելի շատ գանձ` ոսկի ու արծաթ ուղարկեն Աղեքսանդրիա` Պետրոս եպիսկոպոսին, որ երանելի Աթանասից հետո նստում էր սուրբ ավետարանիչ Մարկոսի աթոռին։ Իմաստուն Գրիգորիոսն ինքը նրա ձեռքով էր հաստատվել Կոստանդնուպոլսի աթոռին։ Երբ [Պետրոսն] ստացավ ոսկին, չհետաքրքրվեց Մաքսիմինոսի վարքով, այլ իսկույն մի եպիսկոպոսի ուղարկեց` ձեռնադրելու նրան։ Իսկ երբ ուղարկվածները եկան եւ առավոտյան ժամին մտան եկեղեցի, առանց հայրապետին եւ մյուս ժառանգավորներին, բարեխոհ ժողովրդին տեղյակ պահելու, անմիջապես հոգ էին տանում սկսելու ձեռնադրությունը։ Իսկ երբ իմացան կղերականներն ու ժողովուրդը` զայրացան, հասան եւ խափանեցին նրանց ծրագրած անկարգությունը, որ հազիվ մազապուրծ լինելով փախչում էին խռովյալ ամբոխից։ Եվ քանի որ նրանք արբած էին ագահությամբ ու փառամոլությամբ չհրաժարվեցին նանիր ծրագրից, այլ իրենց գործակից դարձնելով եկեղեցուց հեռացածներին, գնացին Մաքսիմինոսին ձեռնադրեցին ոմն ռամիկի տանը։ Քաղաքի բազմությունն այս լսելով բարկությամբ բորբոքված հարձակվեց նրանց վրա, բայց սուրբ Գրիգորը իջեցրեց նրանց զայրույթը։ Ու թեեւ այսպես ետ կանգնեցին հանդուգն հարձակումից, բայց բազում պարսավանք էին թափում Մաքսիմինոսի վրա, նաեւ խիստ մեղադրում էին սուրբ Գրիգորին, որ նրան այնքան պատվականների մեջ ունենալով` այսպիսի հանդգնության համարձակություն էր տվել։ Իսկ երանելին հեզությամբ ու հանդարտությամբ հանգստացնում էր ամբոխին. «Մի՛ բարկանաք, որդյակնե՛ր, ո՛վ գիտե մարդու մտքերը, բացի Նրանից, որ ստեղծեց նրան, որեւ ուշադրության է առնում ամեն լինելիք` որպես եղած, որովհետեւ մարդ առաջ է նայում ըստ աստվածային Գրքի խոսքերի, այլեւ աշակերտելով մեր ճշմարիտ վարդապետին` Աստծու Միածին Որդուն, եւ բոլորին կոչ է անում ընդունել Նրա քաղցր լուծը եւ թեթեւ բեռը, որեւ ասաց. «Ով կա ինձ մոտ` չեմ արտաքսի» (Հովհ. Զ. 37)։ Նաեւ մեծ [բան] էր Մաքսիմինոսին. մկրտեցի նրան պաշտելու Երրորդություն Ապողոնի փոխարեն, որովհետեւ պակաս բան չգտա մեր համեմատությամբ սիրով առ Երրորդություն։ Այդպես եւ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոս ցույց տվեց մատնիչների մեջ եւ մեզ սովորեցրեց։ Ուստի եւ մենք պարտավոր ենք կատարել այսպես ստանձնածը, թեպետ նա հետագային բացահայտեց իր ծածուկ կեղծավորությունը։ Այսպիսով խաղաղեցնում էր ժողովրդին։ Իսկ Մաքսիմոսը աննահանջ նույն համառ մտքին էր մնում. իր հետ վերցնելով իրեն ձեռնադրող եգիպտացի եպիսկոպոսներին` ընդառաջ գնաց բարեպաշտ ինքնակալ Թեոդոսին Թեսաղոնիկեում, խնդրելով Կոստանդնուպոլսի հայրապետական աթոռը։ Որովհետեւ չկարողացավ եկեղեցականների միջոցով` մտածեց թագավորական իշխանության օգնությամբ հափշտակել աթոռը։ Իսկ բարեպաշտ Թեոդոսը բարկացած հրամայեց հեռացնել նրան իր մոտից, նաեւ հալածել թագավորական քաղաքից` մեծամեծ սպառնալիքներով։ Բայց նա, թեեւ այդպես ամոթալից էր ամեն ինչում, սակայն փառամոլությամբ անզգայացած` շարունակում էր լրբանալ եւ գնաց Աղեքսանդրիա, բազում ոսկի տվեց քաղաքի եպարքոսին, որպեսզի այնտեղ հափշտակե Պողոսի աթոռը։ Երբ քաղաքի բազմությունն այդ լսեց` մեծ բարկությամբ հուզվեց։ Եվ եթե քաղաքի նույն եպարքոսը չխաղաղեցներ աղմուկը` բազում սպանություններ կլինեին։ Այնժամ [եպարքոսը] նրան հալածեց Աղեքսանդրիայից. նա հետագայում չարաչար հարվածներով ստացավ իր հանդգնությանն արժանի հատուցում։ Այս այսպես եղավ. մեծն Գրիգորիոսը, երբ Կոստանդնուպոլսում ջնջեց ապականիչ հերձվածը եւ հաստատեց առաքինության արմատները, կամեցավ այնտեղից դառնալ իր քաղաքը. հավաքեց ամբողջ բազմությունը, նրանց խրատեց` պահել ճշմարիտ ավանդությունը, որ ստացան նրանից, եւ սովորեցրեց նախանձախնդրությամբ պահել առաքինությունը։ Լսելով նրա հրաժեշտի խոսքը` ժողովուրդը եւ ժառանգավորները արտասվում էին, եւ բոլոր ծերերն ու երիտասարդները, հայրերն ու կանայք, իշխաններն ու ռամիկները, իմաստուններն ու տգետները աղաղակ բարձրացրին, միաձայն ողբով լալիս էին իրենց որբանալը քաջ հովվից։ Այնժամ ժողովրդից մեկը իմաստուն խոսք ասաց նրան բարձր ձայնով. «Ո՜վ հայր սուրբ, գնում ես մեզանից, եւ կարծում եմ, թե սուրբ Երրորդության դավանությունը, որ բազում չարչարանքով հաստատեցիր` կվերանա քո հոտից։ Որովհետեւ այժմ, առանց հովվի մնալով, հոտը կարո՞ղ է դիմակայել բազում գայլերին, որոնք նոր խոսքերով իբրեւ հոշոտող ժանիքով տարտղնում են եկեղեցու սուրբ ուղղափառ գավիթից»։ Այս լսելով սուրբը համաձայնեց լինել այնտեղ` եկեղեցում, մինչեւ ժողովրդի հավաքվելը, որ հրամայեց բարեպաշտ Թեոդոսը, որպեսզի նրա փոխարեն մեկ ուրիշին ձեռնադրեն նրանց հոգիների վերատեսուչ։ Այսպես համոզվելով` մարդիկ գնացին իրենց տները։ Իսկ երանելին այնուհետեւ ավելի ընդարձակ վարդապետությամբ լուսավորեց բոլորին ու իբրեւ իմաստուն երկրագործ բոլոր վնասակար բաները հեռացրեց Քրիստոսի եկեղեցուց, որպեսզի առաքելական վարդապետության ճշմարիտ սերմը ամենայն վնասակարից ազատելով պտղաբեր դարձնի։ «Որովհետեւ,- ասում է,- այն, որ առաքյալները բազում աշխատությամբ սերմանեցին, ձգտելով, որ նույն աստվածային շտեմարանում հավաքվենք. քանի որ վայելումը բոլորին է, չէ՞ որ, ասում է,- թե՛ սերմանողները, թե՛ հնձողները` բոլորը կցնծան»։ Նաեւ ոչ թե միայն խոսքով էր ուսուցանում, այլ ավելի շատ գործով էր օրինակ տալիս, ըստ առաքելական խրատին` ասված Տիմոթեոսին. «Օրինակ եղիր հավատացյալների,- ասում է,- խոսքով, ընթացքով, հավատով, սիրով, մինչեւ ես գամ» (Ա. Տիմո. Դ. 12)։ Որովհետեւ աշակերտները սրանցով ավելի են հետեւում ուսուցիչներին, քան միայն ճարտար խոսքով։ Այս պատճառով նաեւ երանելի Գրիգորիոսը ժուժկալությանն առնչվող բոլոր դժվարություններին նախ ինքն էր դիմանում, ապա ուրիշներին էր ուսուցանում։ Իսկ ողջախոհությունը, հեզությունը եւ քաղցրությունը առավել եւս կրում էր իր մեջ։ Իսկ իմաստության խոսքերը ոչ թե հավասարապես բաժանում էր բոլորին, այլ իմաստուն բժիշկների նման`դեղը տալիս էր ըստ յուրաքանչյուր ցավի։ Որովհետեւ անկատար ներին կատարյալ խորհուրդները չէր կարող հայտնել, իսկ կատարյալից չէր թաքցնում, ավելացնելով նրանց օգուտը։ Նույնպես եւ հանդիմանելիս` ոմանց առանձին, եթե հանցանքը հայտնի չէր, իսկ հայտնիները` հրապարակավ, որպեսզի մյուսները եւս զգուշանան, ոմանց` քչով, ինչպես եւ Տերը հրամայեց, նաեւ նրա երանելի առաքյալները. ոմանց տանջանքների սպառնալիքն էր հիշեցնում, ուրիշներին հորդորում էր անճառ խոստումով. ո՛չ փաղաքշելիս գովքը հասցնում էր մեղկության, ո՛չ հակառակողներին նախատելիս էր թուլանում։ Նրա խոսքերը շատ քաղցր եւ խոնարհ էին, ինչպես մեղր, որպեսզի բոլորին ախորժ լիներ եւ ձգեր դեպի իրեն` երբ խոսում էր առաքինության մասին։ Ավանդությունների խնդրում ավելի բարձր էին նրա խոսքերը. երբ սուրբ Երրորդության վերաբերյալ աստվածաբանություն էր բացատրում, բերելով նույն օրինակը, ում անունն ստացավ, ասում եմ մեծ եւ զարմանքի արժանի Որոտման որդուն` աստվածաբան Հովհաննես ավետարանչին. ուներ սրա եւ՛ իմաստության ոգին, եւ՛ գիտությունը, ինչպես որ ակնհայտ ցույց են տալիս նրա վարդապետական ճառերը։ Նաեւ մարգարեությունից պակաս չէր, ինչպես ինքն իսկ ասում է իր ճառերից մեկում` եպիսկոպոսների գալստյան առթիվ։ Եվ ոչ ուշ, այլ շատ շուտ, բարեպաշտ Թեոդոսի ժամանակ, երանելիի մարգարեությունը կատարվեց. արեգակի ճառագայթների նման ուղղափառ վարդապետությունը ծագեց ու տարածվեց ամբողջ տիեզերքում. Քրիստոսի եկեղեցիները աճելով բազմացան երկնքի աստղերի նման։ Եվ ինչ ասել կուզե, բազում տոնախմբություններով, ճառերով զարդարեց ուղղափառների եկեղեցիները, կամ նրա իմաստները ավելի բարձր են, քան շատերինը։ Իսկ նրա հեզության ու քաղցրության որքանությունը արդյունքն է վկայում, որ այն ժամանակ ստացվեց, եւ որ բարի է ստանալ բոլորի համար, առավել եւս վարդապետներին։ Այդպես եւ մեր բոլորի ուսուցիչ Հիսուս Քրիստոս ցույց տվեց եւ սովորեցրեց։ Ուղղափառների ժամանակ, երբ հերձվածողների վրա իշխեցին, երանելին միշտ իջեցնում էր նրանց զայրույթը, որ անհավատների չարին չարով չհատուցեն։ Եվ այսպես էր ասում. «Որդյակներ, մի՞թե մեզնից այս չի պահանջում Քրիստոս, մի՞թե այսպես չի ուսուցանում մեզ Ավետարանը. մեղավորներին դարձնել ապաշխարության, իսկ մոլորյալներին` ճշմարտության գիտության, որպեսզի այժմ ճանաչելով իրենց մեղքը` խոստովանությամբ ընկնեն Տիրոջ առջեւ եւ խառնվեն սուրբ հոտին, նախքան կգա վրեժխնդրության օրը մեղավորներից, ովքեր չապաշխարեցին։ Սրա համար մեծ իմաստությամբ ներողամիտ եղեք նրանց հանդեպ, ո՛վ կատարյալ այրեր, որովհետեւ ոչ միայն պետք է ներել նրանց, այլեւ սիրել ու բարիք գործել, եւ աղաչել Աստծուն։ Այս բաները եւս պատվիրեց մեզ Քրիստոս։ Իսկ եթե այս ամենից հետո չզղջան, նրանց թողեք այլ օրվա դատաստանի եւ դատավորի, քանի որ Նա ասաց. «Վրեժխնդրությունն իմն է, եւ ես կհատուցեմ» (Եբր. Ժ. 30)։ Այսպիսի հեզության ու հանդարտության խոսքերով խրատում էր իր ժողովրդին։ Իսկ բարեպաշտ Թեոդոս թագավորը, երբ վտարեց արեւմուտքի բարբարոսներին եւ մեծ հաղթությամբ վերադարձավ, բազում ավար ու գերիներ բերեց` նրանց ամբարշտությանն արժանի, եւ Աստծու սուրբ քահանայապետին ընդունեց մեծ պատվով։ Եվ նրա վաստակին արժանի` առավել լայն գովքի ու շնորհակալության խոսք մատուցեց նրան եւ իր գովեստների վերջում այսպես ասաց. «Ո՛վ հայր սուրբ, կարծում եմ, Աստծու կանխատեսությամբ վստահվում է քո աշխատասեր իմաստությանը` Նրա եկեղեցին. թույլ տվեց պատերազմողներին որոշ ժամանակ նեղել քեզ, որպեսզի Իր հաղթող զորությամբ թշնամու կարծեցյալ զորությունը պարտության մատնի քեզնով եւ Իր եկեղեցին պսակի մեծամեծ հաղթությամբ։ Եվ քանի որ քոնն են վաստակն ու քրտինքը, քոնը կլինի եւ պսակը։ Ահավասիկ ես տալիս եմ այս տաճարն ու հայրապետությունը, մանավանդ որ Աստված ինքը քեզ է հանձնել այն»։ Իսկ երեւելին լցվեց Սուրբ Հոգու շնորհներով, ողջունեց թագավորին եւ աղոթքով հաստատեց նրա ամենապարգեւ թագավորությունն ու մեկնեց նրա մոտից։ Արդ մինչեւ այստեղ արիոսականների ձեռքին էր Աստծու տունը, եւ երբ թագավորից լսեցին այդ մասին` կռվում էին սրբի դեմ։ Քանի որ թագավորի ահից չէին համարձակվում, բայց թաքուն մարտնչում էին, երբեմն նույնիսկ գալով նրա մոտ պաղատում էին, որ խնդրի թագավորին իրենց վերադարձնելու սուրբ տաճարը։ Այսպես գաղտնի եւ բացահայտ զինվում էին նրա դեմ։ Ու մի օր որոշեցին դավադրաբար սրով սպանել նրան գիշերը, եւ քանի որ չկարողացան այդ անել տաճարի շուրջը եղած բազմության պատճառով, երկու կողմը սուսերամերկ հարձակվեցին միմյանց վրա` ինչպես բարբարոսների պատերազմում։ Նաեւ քաղաքամեջի փողոցներում, ուր հանդիպեին` բախվում էին միմյանց. այնուհետեւ երկու կողմերի կանանց եւ երեխաների բազմությունից շատ հառաչանքներ էին լսվում։ Ու մի օր պատահեց, երբ թագավորը մտնում էր եկեղեցի, հայրապետի հետ, առավոտյան ժամին, մթագին ու մռայլ մառախուղ եղավ, շրջապատեց արեգակը, որին սովոր չէին արարածները. այս տեսնելով արիոսականները ուրախացան, կարծելով թե իրենց Աստծու տաճարից վտարելու դիմաց` Աստված վրեժխնդիր էր լինում նրանցից։ Դրանից ուղղափառների կողմի պարզամիտներից շատերը տարակուսեցին գայթակղվելով։ Իսկ երբ մտան սուրբ տաճարը հայրապետն ու թագավորը ժողովրդով հանդերձ, միաբան ձեռքերը վերեւ բարձրացրին մեծամեծներն ու տնանկները, այր ու կին, ծեր ու մանուկ, արտասվելով պաղատանք էին մատուցում Ամենատիրոջը։ Եվ հանկարծ, դեռ չէր ավարտվել նրանց օրհնությունը, ամպն ու մառախուղը հեռացան, ծագեց արեգակի լույսը` սովորականից ավելի պայծառ, եւ Աստծու տաճարը լուսավորվեց հրաշալի լույսով, իսկ մարդկանց մտքերը առավել հաստատվեցին ի սեր սուրբ հայրապետի։ Եվ սկսեցին միաձայն ու միակամ աղաչել թագավորին, որպեսզի [Գրիգորին] տիրապես հաստատի հայրապետական աթոռին։ Իսկ երանելին, քանի որ չէր ախորժում այդպիսի պատվավոր բան ընդունել, նեղվում էր ժողովրդի աղմուկից, ճշմարտախոս մեկի միջոցով ժողովրդին հրամայեց լռել, քանի որ ինքը չէր ուզում խոսել ժողովրդի հետ` ժուժկալությունից ձայնի խիստ նվազած լինելու պատճառով։ «Ո՛վ իմ որդյակներ, լռեցեք, քանի որ, թեպետ մենք չենք ուզում, բայց անհրաժեշտ է Սուրբ Հոգու խնամակալությունը»,-այս խոսքից հետո ժողովուրդը լռեց։ Իսկ թագավորը շատ զարմացավ իմաստուն այրի առավել խոնարհությունից։ Այսպես ժողովուրդը մեծ ուրախությամբ ցրվեց, յուրաքանչյուրը գնաց իր տունը, եւ հակամարտությունը դադարեց, եւ եկեղեցու հողմակոծված նավը հասավ նավահանգիստ, իսկ մերկացած սուրը դրվեց պատյան։ Այս ամենը եղավ եւ կատարվեց աստվածասեր թագավորի եւ սուրբ հայրապետի միջոցով։ Իսկ երանելի Գրիգորիոսը, թեպետ չէր ցանկանում, որովհետեւ շատ էր սիրել միանձնության ազատությունը, բայց թագավորի եւ ժողովրդի բազմության ստիպումով հաստատվեց հայրապետական աթոռին։ Թագավորը` իբրեւ արդար եւ սուրբ հոր ու հայրապետի եւ Աստծու քահանայապետի արժանի պատիվ հատկացրեց նրան. քանի որ, թեպետ բարեպաշտ Թեոդոսը արտաքին իմաստության անտեղյակ էր, բայց ուղիղ դավանությամբ եւ եկեղեցիների նկատմամբ խաղաղ մտքով հույժ առավել էր բոլոր թագավորներից, ու աղոթքներով` եւս առավել, քանի որ դրանով ավելի էր զբաղվում, քան թագավորական հոգսերով։ Երանելի Գրիգորիոսը թեպետ թագավորին տեսնում էր այսպես բարեպաշտությամբ զարդարված, բայց եւ, տեսնելով նրանց, ովքեր շրջապատում էին թագավորին կաշառքով, արծաթսիրությամբ ու պերճանքով, որ մանավանդ ատելի էր իր համար, եւ այն պատճառով, որ հաճախ չէր մտնում այնտեղ, այլ աղոթքով, տքնությամբ ու վարդապետությամբ այցելում էր հիվանդներին եւ ավելի ձգտում էր բժշկության, այդ պատճառով չէր շտապում մտնել թագավորի մոտ եւ երբեմն հեռանում էր ագարակներ` տրվելով լռության։ Նրան հույժ փափագելի էր մենաստանը։ Այսպես աշխատասեր լինելով ամեն ինչում երանելին հապաղկոտ էր թագավորի եւ իշխանների ապարանք մտնելիս։ Նաեւ վայելչապես մտքում ուներ առակախոսի ասածը. «Հաճախակի մի՛ այցելիր քո բարեկամին, որ չատի քեզ» (Առակ. ԻԵ. 17)։ Եվ այսպես քաջ հովիվը նմանվեց իր Տիրոջը. հեռու մնալ ամեն երկրայինից, որովհետեւ եկեղեցու եկամուտի առատությունից, զանազան զարդերից, տեսակ-տեսակ թանկագին անոթներից ու անբավ գանձերից չստացավ իր անձի համար եւ ոչ մի դանգ, այլ ամբողջը աղքատներին, որբերին ու այրիներին բաժանել հրամայեց։ Նաեւ եկեղեցու ագարակների ծախսերը ճշտությամբ չէր պահանջում մատակարարներից եւ հաշիվ չէր պահանջում հաշվեմատյաններից, ասելով, թե այդպես անելը վաճառականների գործն է, եւ ոչ եկեղեցականների ու իշխանների, կամ եպիսկոպոսների։ «Մեզ,- ասում է,- անհրաժեշտ է նախ մաքրել բոլոր մարդկանց խղճմտանքը, ապա միայն խրատել բոլորին եւ սովորեցնել ոգու առաքինություն»։ Այն ժամանակ նա մահացու հիվանդացավ եւ երանելին սենյակում անկողին ընկավ, եւ ժողովրդի բազմությունը եկավ սենյակի դուռն ու տանիքը` տեսնելու նրան, իսկ նա իջեցրեց ոտքը հատակին եւ հարցրեց [նրանց] գալստյան պատճառը։ Նրանք խնդրում էին աղոթել թագավորի եւ իրենց համար նաեւ` բոլոր ուղղափառ եկեղեցիների։ Իսկ նա աղոթեց, ուրախացած գնացին սուրբ հայրապետի մոտից, բայց մի մանուկ մնաց այնտեղ եւ բռնելով սրբի ոտքերը լալիս ու կոծում էր ինքնիրեն եղուկ ասելով, պաղատում թողնել իր հանցանքները։ Գրիգորիոսը հարցրեց պաղատանքի պատճառը, իսկ նա չէր պատասխանում, այլ միայն գլխիկոր ողբում էր ու քավություն խնդրում։ Մեկը նրանցից, որ մոտն էին ասաց նրան. «Ո՛վ հայր սուրբ, այդ պատանին քո սպանիչն է, որ ոմանց սադրանքով ուզում էր սրախողխող անել քեզ, բայց Քրիստոսի պահպանիչ աջը, որ քեզ մոտ էր, թույլ չտվեց նրանց հղացումը կատարվի։ Սա իբր իր կողմից կատարվեց հանդգնությունը, այդ պատճառով ողբը բերանն առած լալիս ու կոծում է»։ Այն ժամանակ երանելին արտասվելով խանդաղատեց նրան ասելով. «Մի՛ վախեցիր, որդյա՛կ, կհաշտվի բարերար, մարդասեր եւ անոխակալ Քրիստոս քեզ հետ, միայն խոստովանիր քո մեղքերը եւ նզովիր պիղծ հերձվածը, Աստծու առջեւ ընդունիր ուղղափառ դավանությունը»։ Այսպես մխիթարեց նրան վարդապետական շնորհքով, հաստատեց ճշմարիտ հավատքի մեջ եւ ուղարկեց խաղաղությամբ։ Ամբողջ քաղաքը, երբ տեսավ ու լսեց սրբի այսպիսի անոխակալությունն ու բարեգթությունը` առավել եւս հաստատվեց նրա սիրո մեջ։ Այդ ժամանակ եկան Կոստանդնուպոլսում հավաքվեցին հարյուր հիսուն եպիսկոպոս` բոլոր կողմերից, որ հռոմեացոց իշխանության տակ էին, բացի եգիպտացիներից։ Սա եղավ ինքնակալի հրամանով, որպեսզի ժողովի միջոցով Գրիգորիոսին հաստատեն հայրապետական աթոռին, եւ որպեսզի ժամանակին ծագած Մակեդոնի հերձվածը հեռացնեն Քրիստոսի եկեղեցուց։ Ու քանի որ ընդդիմամարտ Մակեդոնի, Եվ նոմիանոսի եւ Արիոսի հերձվածները եւ բազում ուրիշներ երանելի Գրիգորիոսն իբրեւ քաջ հովիվ ժողովի գալուց առաջ հալածում էր Քրիստոսի հոտից, իսկ ժողովի գալուց հետո նրանց պատերազմակից լինելով հերձվածների մնացածներին վտարեցին նզովելով նրանց աղանդները։ Այնժամ սուրբ ժողովը Գրիգորիոսին հաստատեց հայրապետական աթոռին` ինչպես նախապես կար, թագավորի եւ ժողովրդի կամքով։ Այս կատարեցին Անտիոքի սուրբ Մելիտոս եպիսկոպոսի առաջնորդությամբ։ Վերջինս սուրբ մարդ էր, կատարյալ առաքինությամբ, Վաղես կայսեր ժամանակ բազում չարչարանք էր կրել արիոսականներից, բազում ժամանակ բանտարկված էր ուղղափառության պատճառով։ Սրա համաձայնությամբ Գրիգորիոսը հաստատվեց թագավորական քաղաքի հայրապետության աթոռին։ Նա, թեպետ սկզբում դժվարանում էր, սակայն [բազմության] փափագով եւ Սուրբ Հոգուց ընկալած իր առատապարգեւ վարդապետական շնորհներով կարող էր կերակրել այնքան բազմությունը, հանձն առավ վերատեսչությունը։ Նաեւ կասկածում էր. գուցե հակառակորդներից մեկը ստանձնելով մայրաքաղաքի աթոռը` իշխանությամբ շատերին հեռացնի ճշմարտությունից։ Այս ամենի համար հրաժարվեց միանձնության անզբաղ կյանքից եւ համաձայնեց ժողովին ու երանելի Մելիտոսին, հաստատվեց հայրապետական աթոռին։ Այդ ժամանակ Կոստանդնուպոլսում հասավ սուրբ Մելիտոսի վախճանը, եւ քաղաքի բազմությունը սգաց նրա համար։ Սուրբ Գրիգորիոսը բարեվայելուչ զարդարեց նրա մահվան օրը` գերեզմանական ճառով։ Քիչ ժամանակ անց Կոստանդնուպոլիս եկան նաեւ Եգիպտոսից կանչվածները, քանի դեռ այնտեղ էին նախահիշյալ հարյուր հիսուն եպիսկոպոսները։ Եվ դժգոհում էին ժողովից, իբր թե առանց իրենց համաձայնության հաստատեցին Գրիգորիոսին հայրապետական աթոռին։ Ոչ թե այդ անում էին նրան ատելով, այլ վրեժխնդիր էին լինում, որ առանց իրենց կամքին են կատարել։ Այնժամ ժողովականներից ոմանք եւս համախոհ եղան նրանց եւ սկսեցին բանավիճել. կեսն ասում էր, որ հարմար է Գրիգորիոսը, որին եւ նախապես վիճակվել է, ուրիշները հակառակվում էին։ Իսկ նա ասաց նրանց. «Ես, ո՛վ հովիվներ եւ սուրբ հայրապետներ, ինձ համար քահանայապետության իշխանությունը այլ բան չեմ համարում, քան միայն չարչարանք ու տքնություն, եւ ժամանակը վկա է, թե ձեր գալուց առաջ ինչքան ջանք պահանջվեց ինձնից։ Վկայում է եկեղեցին ուղղափառների, թե որքան նվազությունից այդքան մեծ առավելություն հասավ։ Բայց եւ հույս ունեմ, որ այդ ամենը կուտակվելով պահվում է ինձ հատուցման օրվա համար։ Այլեւ ես ոչ թե փառքի, կամ բարձրագահ աթոռի, կամ թագավորական այս քաղաքով երեւելի լինելու ցանկացող եմ, այլ այս հոտի սիրույն եւ թագավորական հրամանին եւ նախապես ձեր ստիպմանը անսալով ստանձնեցի այս աթոռը։ Բայց այժմ ինձ ճիշտ չի թվում ձեր այսպես գործելը, որովհետեւ բոլորդ համաձայն չեք դրան, որ ձեր կամքով անում եք։ Բայց ես այսուհետեւ, առանց տրտմության, կամովին հեռանում եմ այս աթոռից, եւ դուք արեք ինչ որ մտածում եք։ Որովհետեւ ինձ համար շատ սիրելի է այն անապատը, որ նախապես ստացա, ինչպես ինձ է թվում` մեզ Աստծուց դա չի օտարացնում, այլ մանավանդ որ մերձավորներն են անում աշխարհի ալիքների նավակոծությունից փախչողներին եւ խաղաղ նավահանգստի ապավինողներին»։ Այս ասելով նա ելավ եպիսկոպոսարանից եւ հանգրվանեց եկեղեցուց հեռու մի տեղ։ Այնժամ ժողովրդից շատերը գնացին նրա մոտ արտասվալից ընկան ոտքերը, պաղատում էին ասելով. «Ո՛վ հայր սուրբ, ողորմի՛ր քո հոտը, որ բազում քրտինքով ու աշխատությամբ ստացար, մի՛ լքիր քո ձեռքով տնկածը, որ քեզնից բխած` Սուրբ Հոգու կենարար ջրով, հավատքով սնել ու աճեցրել ես։ Քո շնորհների առավելությունը տո՛ւր քեզ սիրողներին, քո մնացած կյանքը տո՛ւր քո ժողովրդին, այն զավակներին, որոնց վրա բազում ժամանակ քո կյանքի ավյունը մաշեցիր, որպեսզի քո կենդանությանը քո հորդառատ վարդապետությունից լուսավորվածներս քո վախճանին ստանանք վարդապետության շնորհները քո նշխարներից»։ Այս լսելով երանելին արտասվեց եւ իբրեւ գթած հայր խանդաղատում էր ու սփոփում նրանց, համոզելով դադարեցնել ողբերը։ Եվ իր սրտի աչքերը բարձրացնելով առ Աստված` աղոթք էր մատուցում, որպեսզի տնօրինի նրան օգտակարը...


Խոզի խորոված մատեր Անտառային Ձայներ Օնլայն Առաքում Երեւան, Հայաստան - Menu.am


Գրանկուր (Սոմի գավառ) - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան 50°04′46′′ հս. լ. 2°42′34′′ ավ. ե.HGЯOL Գրանկուր (Սոմի գավառ) Գրանկուր (ֆր.՝ Grandcourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։ Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 174 մարդ, բնակչության խտությունը` 20.76 մարդ/կմ2։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.38 կմ2 տարածք։ Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 36 կմ հյուսիս-արեւելք։ 2010 թվականին ուներ 126 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 94-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 32։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,6 %։ 94 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 77 անձ (45 տղամարդ եւ 32 կին)։ Գործազուրկ են եղել 17 անձ (9 տղամարդ եւ 8 կին)։ 32 անաշխատունակներից 15-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 11-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։ BNF: 15276864j · GND: 4238633-0 · VIAF: 247722526 · WorldCat VIAF: 247722526 Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Գրանկուր_(Սոմի_գավառ)&oldid=7764752» էջից Այս էջը վերջին անգամ փոփոխվել է 7 Մարտի 2021-ի ժամը 10:30-ին:


source: CulturaX

text: Պիտակը ՝ syndacast | Martech Zone Պիտակը ՝ սինդաքաստ Տեսանյութերի շուկայավարման ռազմավարության կարեւորությունը. Վիճակագրություն եւ հուշումներ Ուրբաթ, Նոյեմբեր 13, 2020 Ուրբաթ, Նոյեմբեր 13, 2020 Douglas Karr Մենք պարզապես տարածեցինք մի ինֆոգրաֆիկա տեսողական շուկայավարման կարեւորության մասին, եւ դա, անշուշտ, ներառում է տեսանյութ: Վերջերս մենք մեկ տոննա տեսանյութ ենք պատրաստել մեր հաճախորդների համար, եւ այն բարձրացնում է ինչպես ներգրավվածության, այնպես էլ փոխակերպման մակարդակները: Կան շատ տեսակների ձայնագրված, արտադրված տեսանյութեր, որոնք կարող եք անել... եւ մի մոռացեք իրական ժամանակում տեսանյութեր Facebook- ում, սոցիալական տեսանյութեր Instagram- ում եւ Snapchat- ում, եւ նույնիսկ Skype հարցազրույցներ: Մարդիկ սպառում են տեսանյութի զանգվածային քանակություն: Ինչու պետք է


text: Կարգապահություն Կարգապահություն հասարակական, վարքի կարգավորման ձեւ, որը մարդկանց պարտադրում է հաստատված իրավական, բարոյական, քաղաքական նորմերի կատարումն ու ապահովում է կոլեկտիվներում մարդկանց գործողությունների համաձայնեցվածությունը։ Կարգապահությունը հասարակության բնականոն գոյության անհրաժեշտ պայման է։ Գոյություն ունեն համապարտադիր Կարգապահություն եւ հատուկ Կարգապահություն (աշխատանքային կարգապահություն, կարգապահություն պետական, կուսակցական կարգապահություն)՝ պարտադիր միայն որոշակի կազմակերպության անդամներին։ Ըստ դրսեւորման եղանակների՝ տարբերվում են ներքին Կարգապահություն կամ ինքնակարգապահություն (ելնում է մարդու ինքնագիտակցությունից, պարտքի ու պատասխանատվության զգացումից, համապատասխան նորմերի յուրացումից ու կատարումից), հանուն շահի Կարգապահություն, հարկադրանքի Կարգապահություն, որոնց ուղեցույցը արտաքին հարկադրանքը եւ սանկցիան են։ Կարգապահությունը դրսեւորվում է բարքերի, սովորույթների, ավանդույթների, նորմերի, մարդկանց հասարակական դաստիարակության, հարգանքի, համոզմունքի եւ հարկադրանքի միջոցով։ Կարգապահությունը որպես մարդկանց վարքի կարգավորման միջոց, արտացոլում է տվյալ հասարակարգին հատուկ սոցիալական (հատկապես տնտեսական) հարաբերությունները եւ ծառայում դրանց պահպանմանը։ Այդ պատճառով, ցանկացած հասարակական-տնտեսական ֆորմացիային բնորոշ են Կարգապահության որոշակի տեսակներ։ |Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ. 5, էջ 314)։|


Ինդոնեզուհու հարսանեկան շքեղ զգեստը ռեկորդային «լայքեր» է հավաքել Instagram-ում (լուսանկարներ) - Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am Ինդոնեզուհու հարսանեկան շքեղ զգեստը ռեկորդային «լայքեր» է հավաքել Instagram-ում (լուսանկարներ) 13:49 • 20.04.17 Ինդոնեզիայի բնակչուհի Ինթան Ազահրան իր հարսանեկան խնջույքից լուսանկարներ է հրապարակել Instagram-ում, որտեղ մեծ իրարանցում է առաջացրել նրա նրբագեղ զգեստը: Ինչպես նշում է The Daily Mail-ը, կնոջ հարսանեկան զգեստի լուսանկարը հավանել է մոտ 200.000 մարդ՝ այն դարձնելով Instagram-ում երբեւէ ամենաշատ «լայք» հավաքած հարսանեկան զգեստը: Աղբյուրը մանրամասնում է, որ մայրաքաղաք Ջակարտայում բնակվող գեղեցկուհին զգեստը պատվիրել է տեղի լավագույն դերձակներից մեկի մոտ՝ խնդրելով իր համար Մոխրոտի ոճով մի բան կարել: Նշվում է, որ հարսանիքի ժամանակ հարսնացուն հազարավոր մարգարիտներով զարդարված զգեստը փոխել է՝ ներկայանալով ալ կարմիր զգեստով, որը ոչ պակաս շքեղ է եղել ու Instagram-ում հավաքել է մոտ 170.000 «լայք»:


text: Դեպքեր Մայիսի 1-ին Եկատերինբուրգում բացվել է Դմիտրի Նարկիսովիչ Մամին-Սիբիրյակին նվիրված թանգարան Սեպտեմբերի 27-ից հոկտեմբերի 1-ը տեղի է ունեցել ՀԳՄ 2-րդ համագումարը։ Ծնունդներ Մարտի 8 - Մարտին Զաքարյան (ճարտարապետ), ճարտարապետ Մարտի 21 - Թիմոթի Դալթոն, թատրոնի եւ կինոյի բրիտանացի դերասան Հունիսի 18 - Ֆաբիո Կապելլո, իտալացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան եւ գլխավոր մարզիչ Դեկտեմբերի 5 - Խոսե Կարերաս, իսպանացի օպերային երգիչ (տենոր), որը հայտնի է Ջուզեպպե Վերդիի եւ Ջակոմո Պուչինիի ստեղծագործությունների իր մեկնաբանություններով։ Խաչիկ Ասմարյան, մարզիկ-մանկավարժ, ՀՀ սպորտի վաստակավոր գործիչ Օգոստոսի 1 - Արաքս Մանսուրյան, հայ օպերային երգչուհի, սոպրանո Հոկտեմբերի 15 - Սարո Կալենց, հայ նկարիչ Նոյեմբերի 8 - Գուս Հիդինգ, հոլանդացի նախլին ֆուտբոլիստ եւ մարզիչ Ալեքսանդր Մելիքյան, ինժեներ-տեխնոլոգ, մաթեմատիկոս, մանկավարժ Փետրվարի 13 - Վազգեն Մանուկյան, հայ քաղաքական գործիչ, մաթեմատիկոս, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, ՀՀՇ վարչության առաջին նախագահ, ԱԺՄ կուսակցության հիմնադիրը եւ նախագահը, Ռազմավարական հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար Փետրվարի 19 - Ալեն Մանուկյան, ֆրանսահայ դիզայներ, անշարժ գույքի ոլորտում զբաղվող ֆրանսիական FINANCIERE SAXE ընկերության նախագահ Ապրիլի 1 - Օլեքսանդր Բոժկո, ուկրաինացի դիվանագետ, թարգմանիչ, հայագետ, հայ գրականության թարգմանիչ, 1996-2001, 2005-2010 թվականներին՝ Հայաստանում Ուկրաինայի արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Ապրիլի 12 - Ռուդիկ Պետրոսյան, հայ օդաչու-հրամանատար, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։ Մայիսի 17 - Գալինա Ստարավոյտովա, ռուս քաղաքական եւ պետական գործիչ, միջազգային հարաբերությունների մասնագետ, իրավապաշտպան, պատմական գիտությունների թեկնածու Մայիսի 17 - Գալինա Ստարովոյտովա, ռուս քաղաքական եւ պետական գործիչ, միջազգային հարաբերությունների մասնագետ, իրավապաշտպան, պատմական գիտությունների թեկնածու Մայիս 20 - Շեր, Շերիլին Սարգիսյան, երգչուհի, դերասանուհի, կինոռեժիսոր Հունիս 8 - Ռաֆայել Նահապետյան հայ ժամանակակից գրող, արձակագիր Հուլիս 6 - Ջորջ Վոկեր Բուշ, ԱՄՆ-ի 43-րդ նախագահ Օգոստոս 19 - Բիլ Քլինթոն, ԱՄՆ-ի 42-րդ նախագահ Սեպտեմբեր 5 - Ֆրեդի Մերկուրի, բրիտանացի երգիչ, «Քուին» ռոք խմբի վոկալիստը Նոյեմբեր 13 - Վանո Սիրադեղյան, հայ ժամանակակից արձակագիր, հրապարակախոս, հասարակական եւ քաղաքական գործիչ Մահեր Օգոստոսի 3 - Վիկտոր Դենի, ռուս խորհրդային գրաֆիկ Նոյեմբերի 26 - Հենրի Մորգենթաու, ամերիկյան դիվանագետ, ԱՄՆ դեսպանը Օսմանյան կայսրությունյում (1913 - 1916 թթ.) Ալբեր Սեշե, շվեյցարացի լեզվաբան Լուիջի Սքուարցինա, իտալացի ռեժիսոր եւ դրամատուրգ Հոկտեմբերի 24 - Դմիտրի Մոոր, խորհրդային նկարիչ 1946 Տարեթվեր


Պուտինը պաղպաղակ է հյուրասիրել կառավարության անդամներին (տեսանյութ)


text: Հոկտեմբերի 13, տարվա 286-րդ (287-րդ նահանջ տարիներում) օրն է։ Տարվա ավարտին մնում է 79 օր։ Դեպքեր 1668 - Ամստերդամում, Ոսկան Երեւանցին ավարտել է Աստվածաշնչի առաջին հայերեն տպագրությունը։ 1921 - Կնքվել է Կարսի պայմանագիրը մի կողմից Թուրքիայի, մյուս կողմից՝ Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության, Ադրբեջանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության եւ Վրաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության՝ բոլշեւիկյան Ռուսաստանի մասնակցությամբ։ 1972 - Տեղի է ունեցել FH-227 ինքնաթիռի վթարը Անդերում, որը հայտնի է նաեւ ինչպես «Հրաշք Անդերում»։ Ծնունդներ 1863 - Առաքել Սարուխան, հայ պատմաբան, բանասեր, գրող, հասարակական գործիչ 1908 - Բորիս Սմիռնով, ռուս խորհրդային դերասան 1920 - Լորեյն Դեյ, ամերիկացի դերասանուհի (վ. 2007) 1925 - Մարգարետ Թետչեր - Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ (վ. 2013)։ 1937 - Լորիս Ճգնավորյան՝ իրանահայ դիրիժոր եւ կոմպոզիտոր։ 1946 - Լեւոն Անանյան, հայ լրագրող, հրապարակախոս, թարգմանիչ Հայաստանի Գրողների Միության նախագահ (մ. 2013) 1959 - Մարի Օսմոնդ, ամերիկացի երգչուհի, դերասանուհի Մահեր 1852 - Ջոն Ստեֆենս, ամերիկացի իրավաբան, ճանապարհորդ, հնագետ (ծն. 1805)։ 1862 - Գաբրիել Երանյան, հայ երաժշտագետ, կոմպոզիտոր (ծն. 1827) 1869 - Շառլ Օգյուստեն դը Սենտ-Բյով, ֆրանսիացի քննադատ եւ բանաստեղծ (ծն. 1804)։ 1948 - Սեմուել Հինդս, ամերիկացի դերասան (ծն. 1875)։ 1966 - Էդուարդ Բոյաջյան, գրող (ծն. 1915) 1972 - Գրիգոր Սիսվան (Գրիգոր Հովհաննեսի Բեքմեզյան) - հայ արձակագիր, ( (ծն. 1918))։ 1998 - Ալգիմանտաս Ստոշկուս,լիտվացի նկարիչ, մոնումենտալ արվեստի, վիտրաժի վարպետ, մանկավարժ Տոներ Հայաստան` Գյուղատնտեսության աշխատողի օր


«Այն դեռ միայն մեծածախ շուկայում է, բայց այսպես շարունակվելու դեպքում մոտ 20-30 օր հետո կտեղափոխվի նաեւ մանրածախ շուկա։ Խոսքը կենցաղային...


Հարցումն անցկացվել է 2016 թվականի դեկտեմբերից մինչեւ 2017 թվականի փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում: Դրան մասնակցել են եվրոպական տասը պետությունների՝ Ավստրիայի, Բելգիայի, Մեծ Բրիտանիայի, Հունգարիայի, Գերմանիայի, Հունաստանի, Իսպանիայի, Իտալիայի, Լեհաստանի եւ Ֆրանսիայի քաղաքացիները, հաղորդել է ՌԻԱ Նովոստին:-0-/56/ 17.32 Եվրոպացիներ, Brexit, բանակցություններ, զիջումներ