text: Կոպենհագեն ( [], հին - «Առեւտրականների նավահանգիստ», ), Դանիայի մայրաքաղաքը եւ խոշորագույն բնակավայրը։ Գտնվում է Զելանդիա, Սլոտսհոլմեն եւ Ամագեր կղզիների վրա։ Պատմական քաղաքի բնակչությունը կազմում է ավելի քան 500 հազար մարդ, արվարձաններով՝ ավելի քան 1 մլն մարդ։ Կոպենհագենի մի մասն է կազմում Քրիստիանիա ազատ քաղաքը, որն ունի մասամբ ինքնակառավարություն։ Անվանում Առաջին անգամ հիշատակվում է 1043 թվականին Հավն ( - «նավահանգրվան») անունով։ 1167 թվականին այն ժամանակվա մայրաքաղաք Ռոսկիլեից այստեղ ժամանած Արսալոն եպիսկոպոսը Ստոկհոլմ փոքրիկ կղզում հիմնել է մի ամրություն, որն ուներ ստրատեգիական կարեւոր դիրք եւ ապահովում էր հսկողությունը Էրեսուն նեղուցի նկատմամբ։ Այստեղ արագորեն սկսեց աճել մի բնակավայր, որտեղ կազմակերպվում էր ձկան առեւտուր, ուր վաճառականներ էին գալիս Բալթիկայի տարբեր երկրներից։ Բնակավայրը 1170 թվականին անվանվել է Կոպենհագեն (København, բառացի՝ «վաճառականական նավահանգրվան». անվանման գերմաներեն ձեւն է Kopenhagen, որն էլ գործածական է աշխարհի շատ լեզուներում, այդ թվում հայերերում)։ Պատմական ակնարկ 1254 թվականին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։ 1416 թվականին անցել է թագավորի անմիջական իշխանության տակ եւ ստացել լայն արտոնություններ, իսկ 1433 թվականին դարձել է թագավորական աթոռանիստ։ Ճարտարապետություն Կոպենհագենի հին մասում պահպանվել է նեղ ու ոլորուն փողոցներով միջնադարյան օղակաշառավղային հատակագծումը։ Ճարտարապետական հուշարձաններից են Կրիստիանսբորգ պալատ-պառլամենտը (1733-1740), Բիրժան (1619-1640), Տորդվալսենի թանգարանը (1839-1848), Ռոսենբերգ պալատը (1606-1634), միջնաբերդը (1661), բարոկկո ոճի Շառլոտենբերգ պալատը (1672-1677) եւ Ամալիենբորգ պալատային համալիրը (շինարարության սկիզբը՝ 1750), ռատուշան (1892-1905)։ 20-րդ դարի սկզբից քաղաքն աճում է դեպի հյուսիս-արեւմուտք եւ հարավ՝ միաձուլվելով արվարձաններին, որտեղ կառուցում են բնակելի համալիրներ։ 20-րդ դարի կառույցներից են Գրունդտվիգի եկեղեցին (1921-1940), ռադիոկենտրոնի համալիրը (1938-1945), «ՍԱՍ» ավիաընկերության շենքը (1959)։ Կոպենհագենի զարգացման գլխավոր հատակագիծը հրապարակվել է 1948 թվականին (ճարտարապետ՝ Ս. Է. Ռասմուսսեն)։ Աշխարհագրություն Կոպենհագենը Øresund շրջանի հատված է կազմում. այն բաղկացած է Զելանդիայից, Լոլանդ-Ֆալստերից եւ Բորնհոլմից Դանիայում, Սկանիայից՝ Շվեդիայում։ Այն գտնվում է Զելանդիայի կղզու արեւելյան ափի, մասամբ Ամագեր կղզու եւ երկուսի միջեւ գտնվող մի շարք բնական եւ արհեստական կղզիների վրա։ Øresund նեղուցը բաժանում է Դենմարկը Շվեդիայից եւ Հյուսիսային ծովը կապում Բալթիկ ծովին։ Շվեդական Մալմո եւ Լանդսկրոն քաղաքները տեղակայված են նեղուցի շվեդական կողմում ՝ անմիջապես Կոպենհագենի դիմաց։ Կոպենհագենը գտնվում է Շվեդիայի Մալմո քաղաքից 42 կիլոմետր (26 մղոն) հյուսիս-արեւմուտք, Նեստվեդից հյուսիս-արեւելք ՝ 85 կիլոմետր (53 մղոն), 164 կիլոմետր (102 mi) Օդենսից հյուսիս-արեւելք, 295 կիլոմետր (183 մղոն) արեւելք Էսբերգից եւ 188 կմ ( 117 մղոն) Օրխուսից հարավ-արեւելք ծովային ճանապարհով։ Տեղագրություն Քաղաքի կենտրոնական տարածքը բաղկացած է համեմատաբար ցածր մակերեսով հարթ տարածքից, որը ձեւավորվել է մորեյնների կողմից վերջին սառցե դարաշրջանում, մինչդեռ հյուսիսի եւ արեւմուտքի լեռնոտ տեղայնքները հաճախ ունենում են ծովի մակարդակից 50 մ (160 ֆուտ) բարձրություն։ Կլիմա Կոպենհագենը գտնվում է օվկիանոսային կլիմայական գոտում։ Այնտեղի եղանակը ենթակա է ցածր ճնշումների Ատլանտիկայից, որոնք հանգեցնում են անկայուն պայմանների ամբողջ տարվա ընթացքում։ Տեղումները չափավոր են՝ բացառությամբ հուլիսից սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածը, որի ժամանակ տեղումներն ավելի առատ են։ Հունիսը տարվա ամենաարեւոտ ամիսն է, որում արեւում է միջինը օրական շուրջ ութ ժամ։ Հուլիսը ամենաթեժ ամիսն է. օրվա միջին ջերմաստիճանը 21 °C է։ Ի հակադրություն ամռանը, արեւի միջին ժամերը նոյեմբեր ամսվա ընթացքում երկուսից պակաս են, իսկ դեկտեմբերից փետրվար ամիսներին ընդամենը մեկ ու կես ժամ է։ Գարնանը կրկին տաքանում է մարտ ամսից մինչեւ մայիս, արեւում է օրվա ընթացքում չորսից վեց ժամ։ Փետրվարը տարվա ամենաչոր ամիսն է։ Բացառիկ եղանակային պայմանների պատճառով ձմռան ամիսներին կարող է 24 ժամում Կոպենհագեն գալ մոտ 50 սմ ձյուն, մինչդեռ ամռան առավելագույն ջերմաստիճանը եղել է 33 °C: Կոպենհագենի հյուսիսային լայնության պատճառով ցերեկային ժամերի քանակը զգալիորեն տարբերվում է ամառվա եւ ձմռան ամիսներին։ Ամառային արեւադարձի ժամանակ արեւը ծագում է 04:26-ին եւ մայր է մտնում 21:58-ին ՝ ապահովելով 17 ժամ 32 րոպե լույս։ Ձմեռային արեւադարձի ժամանակ այն ծագում է 08:37 եւ մայր մտնում ժամը 15:39-ին՝ 7 ժամ եւ 1 րոպե ցերեկով։ Այսինքն՝ ամառային եւ ձմեռային արեւադարձների ընթացքում եղած ցերեկների եւ գիշերների տեւողության միջեւ կա 10 ժամ եւ 31 րոպե տարբերություն։ Լողափ Amager Strandpark- ը, որը բացվել է 2005 թվականին, 2 կմ երկարությամբ արհեստական կղզի է, որի ընդհանուր լողափերը կազմում են 4,6 կմ։ Քաղաքի կենտրոնից նրա հեռավորությունը ընդամենը 15 րոպե է հեծանիվով կամ մի քանի րոպե մետրոյով։ Կլամպենբորգում, որը գտնվում է Կոպենհագենից մոտ 10 կմ հեռավորության վրա, գտնվում է Bellevue լողափը, որն ունի 700 մետր (2300 ֆուտ) երկարություն։ Թատրոններ Արքայական թատրոն (Det Kongelige Teater) - Դանիայի ամենամեծ թատրոնը, հիմնադրվել է XVIII դարում, առաջին ազգային թատրոն է Նոր թատրոն (Det Teater Ny) - Դրամատիկական թատրոն, բացվեց 1908 թ. սեպտեմբերի 19 Օպերայի տուն (Operaen Pa Holmen) աշխարհի օպերաների տներից ամենաթանկ եւ նորագույներից մեկը։ Տրամադրված է Դանիայի թագավորական թատրոնին Թատրոնի տուն (Skuespilhuset) - Դրամատիկական թատրոն։ Տրամադրված է Դանիայի թագավորական թատրոնին Հայտնի բնակիչներ Հանս Քրիստիան Անդերսեն - գրող եւ բանաստեղծ Նիլս Բոր - ֆիզիկոս Լյուդվիգ Հոլբերտ - նորվեգա-դանիական գրող, ակնարկագիր, փիլիսոփա, պատմաբան եւ դրամատուրգ Սյորեն Կիերկեգոր - փիլիսոփա, բողոքական աստվածաբան եւ գրող Լարս ֆոն Թրիեր - ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, դերասան, մոնտաժող, օպերատոր եւ կոմպոզիտոր Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Կոպենհագենի տուրիստական պորտալ եւ մշակութային տեղեկատու GoingToCopenhagen.com – Խորհուրդներ եւ զբոսաշրջիկային ուղեցույցներ Կոպենհագենի տուրիստական կայք Կոպենհագենի թանգարանների ժողավածուներ Dansk.ru կայքում Պետական Արվեստների Թանգարան , Գրականություն Կոպենհագենի մասին Կոպենհագենի պատմություն Դանիայի քաղաքներ Բալթիկ ծովի նավահանգստային քաղաքներ Դանիայի նավահանգիստներ Կոպենհագեն


source: wikipedia

text: Դեպքեր Հունվար 2 - Միավորված Թագավորությունը գրավում է Հնդկաստանի Կալկուտա քաղաքը Ծնունդներ Մահեր 1757 Տարեթվեր


Lurer.com | Արցախում կորոնավիրուսի 38 հաստատված դեպք կա 17:10 Անահիտ Ավանեսյանն ազատվեց Առողջապահության նախարարի առաջին տեղակալի պաշտոնից 16:51 Կառավարությունը խորհրդարանի քննարկմանն է ներկայացել Հակակոռուպցիոն կոմիտե ստեղծելու նախագիծ 16:45 Շուշին հանձնողները դատում են Շուշին ազատագրողներին. հայտարարություն 16:44 Թե՛ պարոն Միրզոյանի, թե՛ ԱԱԾ-ի մեկնաբանությունները բավարար եմ համարում. Ալեն Սիմոնյան 16:14 ԼՂ կարգավիճակի հարցը թողնվել է հետագայում լուծելու համար, ԵԱՀԿ ՄԽ արդեն կապի մեջ է կողմերի հետ. Լավրով 16:07 41-ամյա տղամարդը կալանավորվել է զինծառայողի մորից խարդախությամբ 1.5 մլն դրամ հափշտակելու մեղադրանքով 15:44 ԱԱԾ-ում ծառայողական քննություն է նշանակվել՝ բացահայտելու Արարատ Միրզոյանի գործակալ լինելու ինֆորմացիայի արտահոսքի աղբյուրը. «Փաստինֆո» 15:23 Սայաթ-Նովա 5 շենքի տանիքին իրականացվում են ապօրինի մանսարդային հարկի շինարարական աշխատանքներ. հաղորդում՝ հանցագործության մասին 15:08 Գագիկ Խաչատրյանը վարակվել է կորոնավիրուսով. դատական նիստը հետաձգվել է 15:04 Նիկոլ Փաշինյանը նոր նշանակում է արել Արցախում կորոնավիրուսի 38 հաստատված դեպք կա Արցախ 28 Մայիս, 2020 12:02 Արցախում կորոնավիրուսի հաստատված դեպքերը 38 են։ Առողջացել է 25 հոգի։ Այս պահին մեկուսացման մեջ է գտնվում 67 քաղաքացի։ Հանրապետությունում կորոնավիրուսի հետեւանքով մահվան դեպքեր չեն գրանցվել։ Թեստավորվել է 824 քաղաքացի։ Այս թեմայով Քանի օր է COVID-19֊ով հիվանդը մնում վարակիչ. ԱՀԿ ԱՀԿ-ն COVID-19-ի դեպքերի անկում է կանխատեսել Գերմանիայում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսի նոր մուտացիա Երեւանից դեպի Արցախ անվճար տեղի ունեցող ուղեւորափոխադրումների գործընթացը շարունակվում է Ռուսաստանում մեկնարկել է կորոնավիրուսի դեմ զանգվածային պատվաստումը Արցախում կորոնավիրուսի նոր դեպքեր են հայտնաբերվել Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 90, մահվան՝ 6 նոր դեպք Արցախում նորից ընթացք է ստացել արտամարմնային բեղմնավորման (ԷԿՈ) պետական ծրագիրը Արցախի բոլոր բնակավայրերում արդեն վերականգնված է էլեկտրամատակարարումը. Արայիկ Հարությունյան Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 351 նոր դեպք. մահացել է 6 մարդ Սրանց պայքարը լափամանի համար է. Միհրան Հակոբյան Անահիտ Ավանեսյանն ազատվեց Առողջապահության նախարարի առաջին տեղակալի պաշտոնից Էդմոն Մարուքյանը հայ ռազմագերիների հարցով դիմել է Լյուքսեմբուրգի խորհրդարանի նախագահին Կառավարությունը խորհրդարանի քննարկմանն է ներկայացել Հակակոռուպցիոն կոմիտե ստեղծելու նախագիծ Շուշին հանձնողները դատում են Շուշին ազատագրողներին. հայտարարություն Թե՛ պարոն Միրզոյանի, թե՛ ԱԱԾ-ի մեկնաբանությունները բավարար եմ համարում. Ալեն Սիմոնյան Քանի օր է COVID-19֊ով հիվանդը մնում վարակիչ. ԱՀԿ ԼՂ կարգավիճակի հարցը թողնվել է հետագայում լուծելու համար, ԵԱՀԿ ՄԽ արդեն կապի մեջ է կողմերի հետ. Լավրով 41-ամյա տղամարդը կալանավորվել է զինծառայողի մորից խարդախությամբ 1.5 մլն դրամ հափշտակելու մեղադրանքով ԱՀԿ-ն COVID-19-ի դեպքերի անկում է կանխատեսել Գերմանիայում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսի նոր մուտացիա ԱԱԾ-ում ծառայողական քննություն է նշանակվել՝ բացահայտելու Արարատ Միրզոյանի գործակալ լինելու ինֆորմացիայի արտահոսքի աղբյուրը. «Փաստինֆո» Կարծում եմ՝ այնքան էլ դժվար չէ գոնե հստակ պաշտոնական պատասխան տալ Ադրբեջանի ոչ խոհեմ պնդումներին. Կոստանյան Էս մարդկանց համար Արարատ Միրզոյանն արդեն ՄԵԾԱՐԳՈ է, որովհետեւ պարզվում է նաեւ Թուրքիայի գործակալ է. Մխիթարյան Սայաթ-Նովա 5 շենքի տանիքին իրականացվում են ապօրինի մանսարդային հարկի շինարարական աշխատանքներ. հաղորդում՝ հանցագործության մասին Հ2-ի հայտարարությունը՝ հեռուստաընկերությանը եթերից զրկելու մասին Գագիկ Խաչատրյանը վարակվել է կորոնավիրուսով. դատական նիստը հետաձգվել է Նիկոլ Փաշինյանը նոր նշանակում է արել Սուպերգավաթի եզրափակչում հեռացման համար Մեսսիին սպառնում է 12 խաղով որակազրկում Երեւանից դեպի Արցախ անվճար տեղի ունեցող ուղեւորափոխադրումների գործընթացը շարունակվում է Լավրովի այսօրվա հայտարարություններն ու գնահատականները խիստ ուշագրավ էին եւ կարեւոր. Արմեն Աշոտյան Նույնիսկ քնած ժամանակ բղավում էր՝ «համազարկո՜վ, կրա՛կ». այն, ինչ պատահեց ճակատագրի հեգնա՞նք էր, թե՞ փրկության գին Գերիների վերադարձի հարցով ՄԻՊ-ը դիմել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին Հայկական կողմը գերիների ցանկը ոչ ամբողջությամբ է ներկայացրել. Լավրով (տեսանյութ) Իտալիայի առաջնության խաղում «Ինտերը» հաղթեց «Յուվենտուսին» Արմեն Սարգսյանին ցուցված է անկողնային ռեժիմ. ինչ վիճակում է նա Պետք է խուսափել հայ գործիչների հայտարարություններից Ղարաբաղում. Լավրով (տեսանյութ) Սերժ Սարգսյանը հետեւել է Անդրանիկ Մարգարյանի հուշամրցաշարի ընթացքին ՌԴ-ն Ղարաբաղն իր կազմի մեջ ներառելու մասին մտքեր չունի. Սերգեյ Լավրով Հայտնի է Արսեն Թորոսյանին փոխարինողի անունը. պաշտոնական Գերմանիայի ԱԳՆ֊ն մեկնաբանել է Նավալնիի ձերբակալությունը «Եթե միջազգային հանրությունը սրտացավություն դրսեւորեր մեր գերիների հանդեպ, ոնց մի Նավալնիի շուրջ են շուխուռ անում...» Արսեն Թորոսյանը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել Դավիթ Ամալյանի որդին՝ Վարդան Ամալյանն, այսօր կդառնար 20 տարեկան» Արսեն Թորոսյանը գնացել է նախարարություն՝ հրաժեշտ տալու Թուրքերը կրկին հայկական եկեղեցի են վաճառքի հանել Ցրեք խորհրդարանը եւ գնանք արտահերթ ընտրությունների, սպասում ենք այդ պրոցեսին. Էդմոն Մարուքյան Ռուսաստանում մեկնարկել է կորոնավիրուսի դեմ զանգվածային պատվաստումը Քաղաքացին զինծառայողի բուժման, գերությունից ազատելու եւ ՀՀ տեղափոխելու պատրվակով խոշոր չափերի գումար է հափշտակել. ՔԿ Իշխանությունն իր լեգիտիմության ճշգրտման անհրաժեշտության մասով առարկություն չունի. Մակունց Ինչու են իմքայլականները «խորշում» լրագրողների հարցերից Քաղաքացու մեքենայի բեռնախցիկում հայտնաբերել են 62 կգ ընդհանուր քաշով սիգ ԱՄՆ-ում Կապիտոլիումի վրա հարձակման կասկածանքով ձերբակալվել է «Iced Earth» ռոք խմբի ղեկավարը Ապօրինի պահվող գնդացիր, ինքնաձիգներ, հրացաններ, նռնակներ. ոստիկանների բացատրական աշխատանքի արդյունքը Ադրբեջանցիները Գորիս-Կապան ճանապարհին հայ վարորդների վիզը կտրելու նշան են ցույց տալիս. Իվետա Տոնոյան Ալիեւը չի հետեւում ԵՄ խորհրդի կոչին. Տիգրան Բալայանը կարծում է՝ պետք է պատժամիջոցներ կիրառել Գերիների հարցը շահարկելով՝ ընդամենը իշխանության աթոռը վերցնելու օրակարգ է սա. Վաղարշակ Հակոբյան Խաղալիքները նախքան իրացումը պետք է ունենան սերտիֆիկատ եւ հայերեն մակնշում. ՇՎՏՄ հորդորը Շուշիում հրդեհ է բռնկվել Ո՞վ է երաշխիք տալու, որ Սյունիքը չի կտրվելու մայր հայրենիքից. պատասխան, իհարկե, չունեք. Մելքումյան


Կյանքն ապրեք որպես երիտասարդ մարդ. նախագահ Արմեն Սարգսյանի ելույթը՝ «Ապրել խելացի. հզորացնել երիտասարդներին» համաժողովին (ֆոտո) Կյանքն ապրեք որպես երիտասարդ մարդ. նախագահ Արմեն Սարգսյանի ելույթը՝ «Ապրել խելացի. հզորացնել երիտասարդներին» համաժողովին (ֆոտո) 15:45 - 9/հոկտեմբերի/2019


source: fineweb

text: Միջին հեռավորությունըԱրեգակից կազմում է 2,415269 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0932 ա. մ. հեռավորության վրա եւ հեռանում 2,7374 ա. մ.[1]։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1371,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262577 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի հարթությունը եւ խավարածրի հարթությունը իրար հետ կազմում են 6,8° անկյուն։


Կատեգորիա:2015 սպանություններ (← հղումներ _ խմբագրել)


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ 18.11.2016 / Նախագահին հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանում Էստոնիայի դեսպան Կաի Կաարելսոնը Նախագահ Սերժ Սարգսյանին այսօր իր հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանի Հանրապետությունում Էստոնիայի Հանրապետության նորանշանակ արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Կաի Կաարելսոնը (նստավայրը՝ Թբիլիսի): Հանրապետության Նախագահը շնորհավորել է դեսպանին պաշտոնն ստանձնելու կապակցությամբ, մաղթել հաջողություններ եւ ընդգծել, որ Հայաստանը շահագրգռված է նոր որակ հաղորդելու հայ-էստոնական համագործակցությանը ինչպես երկկողմ, այնպես էլ բազմակողմ հարթակներում։ Սերժ Սարգսյանը կարեւորել է բոլոր ոլորտներում... 2034 17.11.2016 / Նախագահն ընդունել է Եվրոպական հարեւանության քաղաքականության եւ ընդլայնման բանակցությունների հարցերով ԵՄ հանձնակատարին Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է Եվրոպական հարեւանության քաղաքականության եւ ընդլայնման բանակցությունների հարցերով ԵՄ հանձնակատար Յոհաննես Հանին: ՀՀ Նախագահը եւ ԵՄ հանձնակատարը ջերմությամբ են հիշել նախորդ հանդիպումը, որից հետո, ըստ Նախագահ Սարգսյանի, նաեւ այդ հանդիպման արդյունքներով պայմանավորված՝ որակական առաջընթաց է արձանագրվել Հայաստան-ԵՄ համագործակցության մեջ՝ ավելի է ակտիվացել բարձրաստիճան քաղաքական երկխոսությունը, արձանագրվել են որոշակի ձեռքբերումներ: Հանրապետության Նախագահը... 17.11.2016 / Նախագահն ընդունել է Հետազոտության, գիտության եւ նորարարության հարցերով ԵՄ հանձնակատար Կառլոս Մոեդասին Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է Հետազոտության, գիտության եւ նորարարության հարցերով ԵՄ հանձնակատար Կառլոս Մոեդասին, ով Հայաստան է ժամանել մասնակցելու «Հետազոտություն, գիտություն եւ նորարարություն» խորագրի ներքո Երեւանում անցկացվող Արեւելյան գործընկերության 8-րդ ոչ պաշտոնական նախարարական երկխոսությանը։ Հանրապետության Նախագահը ողջունել է հյուրին մեր երկրում եւ ընդգծել, որ կրթության, գիտության ոլորտները մշտապես հատուկ նշանակություն են ունեցել հայ ժողովրդի համար, եւ այսօր... 16.11.2016 / Նախագահն ընդունել է Մոլդովայի փոխվարչապետ, արտաքին գործերի եւ եվրոպական ինտեգրման նախարար Անդրեյ Գալբուրին Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է Մոլդովայի Հանրապետության փոխվարչապետ, արտաքին գործերի եւ եվրոպական ինտեգրման նախարար Անդրեյ Գալբուրին: Հանրապետության Նախագահը ողջունել է հյուրին եւ հույս հայտնել, որ ի պաշտոնե նրա առաջին աշխատանքային այցը Հայաստան նոր խթան կհաղորդի հայ-մոլդովական հարաբերությունների զարգացմանը: Ընդգծելով, որ երկկողմ կապերը խորացնելու եւ ամենատարբեր ոլորտներում սերտ համագործակցություն ծավալելու որեւէ սահմանափակում չկա, Նախագահ Սարգսյանը նշել է, որ Հայաստանը պատրաստ է... 16.11.2016 / Նախագահն ընդունել է ԱՄՆ պետքարտուղարի Եվրոպայի եւ Եվրասիայի հարցերով փոխտեղակալ Բրիջիթ Բրինքին Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է տարածաշրջանային այցով Հայաստան ժամանած Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պետքարտուղարի Եվրոպայի եւ Եվրասիայի հարցերով փոխտեղակալ Բրիջիթ Բրինքին: Հանդիպման սկզբում Հանրապետության Նախագահը նախ շնորհավորել է ԱՄՆ-ում կայացած նախագահական ընտրությունների եւ Միացյալ Նահանգների նոր նախագահի ընտրության կապակցությամբ եւ ընդգծել, թե վստահ է՝ հայ-ամերիկյան քաղաքական երկխոսությունը ոչ միայն կշարունակվի Նախագահ Թրամփի վարչակազմի օրոք, այլեւ նոր շունչ կստանա: Սերժ... 14.11.2016 / Նախագահը ներկա է գտնվել Հայաստանում տեղական ինքնակառավարման համակարգի ներդրման 20-ամյակին նվիրված հանդիսավոր նիստին Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր Ալ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի եւ բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում ներկա է գտնվել Հայաստանում տեղական ինքնակառավարման համակարգի ներդրման 20-ամյակին նվիրված հանդիսավոր նիստին եւ շնորհավորական խոսք հղել հոբելյանի առթիվ: Հանրապետության Նախագահը միջոցառման ժամանակ նաեւ տեղական ինքնակառավարման մարմինների մի շարք ներկայացուցիչների արդյունավետ եւ բարեխիղճ աշխատանքի համար պարգեւատրել է պետական պարգեւներով: Մասնավորապես, Երեւանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը պարգեւատրվել...


text: Արդարադատության նախարարը եւ փոխոստիկանապետը շտապ խորհրդակցության են կանչվել Հայաստանի վարչապետի մոտ 15:47 03 Մարտի 2011 Արդարադատության նախարար Հրայր Թովմասյանը եւ ՀՀ փոխոստիկանապետ Արթուր Օսիկյանը շտապ խորհրդակցության են կանչվել Հայաստանի վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի մոտ՝ կապված կառավարության շենքի մոտ այսօր տեղի ունեցած միջադեպի հետ, հինգշաբթի լրագրողներին ասաց «Ժառանգություն» ընդդիմադիր կուսակցության խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Ստեփան Սաֆարյանը։ «Խորհրդակցության հիմնական թեման կլինի մի քանի ժամ առաջ կառավարության շենքի մոտ տեղի ունեցած միջադեպը»,- ասաց Սաֆարյանը։ Նախարարը եւ փոխոստիկանապետը Սաֆարյանի հայտարարությունից քիչ առաջ վերադարձել են կառավարության շենք, որտեղից մոտ մեկ ժամ առաջ դուրս էին եկել կառավարության նիստից հետո։ Երկուսն էլ ձեռնպահ են մնացել լրագրողների հետ շփումից։ «Ժառանգություն» ընդդիմադիր խմբակցության պատգամավորները պնդում են, որ տուժել են Հանրապետության հրապարակում՝ ՀՀ կառավարության շենքի մոտ, խմբակցության պատգամավորների եւ Ոստիկանության ներկայացուցիչների միջեւ տեղի ունեցած քաշքշուկի ժամանակ: Հանրապետության հրապարակում փողոցային առեւտրականները հերթական անգամ բողոքում էին քաղաքապետարանի՝ փողոցային առեւտուրն արգելող որոշման դեմ: Որոշ տվյալների համաձայն, քաշքշուկի արդյունքում տուժել է «Ժառանգություն» խմբակցության պատգամավոր Անահիտ Բախշյանը, ում տարել է Շտապօգնության մեքենան, իսկ նույն խմբակցության պատգամավոր Լարիսա Ալավերդյանը գտնվում է Ոստիկանությունում, որտեղ ցուցմունքներ է տալիս պատահածի վերաբերյալ։ --0--


Այսօր անկախ Հայաստանի առաջին վարչապետ Հովհաննես Քաջազնունու մահվան 80-րդ տարելիցն է _ Mediamall.AM


«Մեծ մոլորություն է, թե ջուխտ գեներալներին իշխանությամբ օժտելը կմեծացնի Արցախի անվտանգությունը». Վարդ Սիմոնյան • ԿԵՆՏՐՈՆ.am • Նորություններ եւ լուրեր Հայաստանից եւ Արցախից


Վրաստանը փորձում է աստիճանաբար հաղթահարել Ադրբեջանից կախվածությունը Ադրբեջան Վրաստան Բոլորը » Վրաստանի եւ Ադրբեջանի հարաբերությունները, երեւում է, մտնում են փորձության շրջան: Անցած տարեվերջին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը պաշտոնում ընտրվելու կապակցության չշնորհավորեց Վրաստանի նախագահ Սալոմե Զուրաբիշվիլիին, վերջինիս երդմնակալության արարողությանը ներկա էր միայն Ադրբեջանի խորհրդարանի խոսնակ Ասադովը: Մեկնաբանների ուշադրությունից դա չվրիպեց, եւ նրանք արձանագրեցին, որ վրաց-ադրբեջանական հարաբերությունները նախկին մակարդակի չեն: Այն տպավորությունն է ստեղծվում, որ Եվրամիության հետ հարաբերությունները խորացնող Վրաստանը փորձում է աստիճանաբար հաղթահարել Ադրբեջանից կախվածությունը, որը նախկին նախագահ Սաակաշվիլիի ոչ կշռադատված քաղաքականության հետեւանքն է: Վրաստանի տարածքով են անցնում Բաքու-Ջեյհան նավթամուղը, Բաքու-Էրզրում գազատարը եւ Բաքու-Կարս երկաթուղին: Ադրբեջանական քարոզչությունը դրանք ներկայացնում է որպես Վրաստանին ցուցաբերած մեծ բարություն: Իրականությունը, մինչդեռ, այն է, որ սեփական էներգակիրների տարանցման այլ ճանապարհ Ադրբեջանը պարզապես չունի: Եւ Վրաստանին համեմատաբար էժան գնով գազի եւ նավթամթերքների մատակարարումը, պարզապես, փոխհատուցում է այն պատրաստակամության դիմաց, որ պաշտոնական Թբիլիսին ցուցաբերել է ադրբեջանական նախագծերի հանդեպ: Բայց վերջին շրջանում վրացական կողմն սկսել է, ինչպես ասում են, ատամ ցույց տալ: Վրացական լրատվամիջոցներում տեղեկություն է հայտնվել, որ տեղական հասարակական կազմակերպություններից մեկի նախաձեռնությամբ իրականացվել է ադրբեջանական Socar պետական նավթային ընկերության արտադրության դիզելային վառելիքի լաբորատոր փորձաքննություն, որի արդյունքները պարզապես շոկի են մատնել վրացական հանրությանը: Պարզվում է, որ Վրաստանով մեկ տարածում գտած՝ Socar-ի լցակայաններում իրացվող դիզելային վառելիքը տեխնիկական ոչ մի ստանդարտի չի համապատասխանում: Այդ վառելիքով լիցքավորված մեքենաներն ուղղակի աղետ են շրջակա միջավայրի համար: Խնդիրը լայն հնչեղություն է ստացել հատկապես Թբիլիսիում՝ կապված հասարակական տրանսպորտի հետ: Ադրբեջանական կողմի արձագանքը չի ուշացել: Socar-ի լրատվական ծառայությունը վրացական հասարակական կազմակերպության նախաձեռնությունը որակել է սադրանք եւ վստահեցրել, որ Վրաստանում իրացվում է տեխնիկական ստանդարտներին համապատասխանող դիզելային վառելիք: Ադրբեջանն, իհարկե, չէր կարող պաշտոնապես խոստովանել, որ տարիներ շարունակ հարեւան երկիր է մատակարարել անորակ դիզելային վառելիք եւ բենզին: Խնդրի նրբությունն, ըստ երեւույթին, նրանում է, որ Վրաստանը ցանկանում է առնվազն սահմանափակել Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերության տնտեսական հետագա էքսպանսիան իր տարածքում: Վրաստանը խորացնում է Եվրամիության հետ տնտեսական ինտեգրացիան եւ պետք է վերանայի Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների ողջ համալիրը: Առաջին քայլերն, ինչպես կարելի է ենթադրել, արվում են Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերության ուղղությամբ, որի առջեւ խնդիր է դրվում Վրաստան մատակարարել եվրոպական ստանդարտներին համապատասխանող նավթամթերքներ: Ունի՞ իր նավթավերամշակող արդյունաբերությունը վերազինելու հնարավորություն Ադրբեջանը: Ակնհայտորեն՝ ոչ, որովհետեւ, որքան էլ զարմանալի հնչի, նավթով հարուստ այդ երկիրն ինքն է բարձր որակի բենզին եւ դիզելային վառելիք ներկրում այլ երկրներից: Փաստացի Վրաստանը դնում է ադրբեջանական Socar-ի մարկենտինգային մենաշնորհից ազատվելու խնդիր: Դա առայժմ տնտեսական խնդիր է: Բացառված չէ, սակայն, հարցն ունի նաեւ քաղաքական ենթատեքստ: Իրավիճակին ազդում են նաեւ պատահարները: Օրերս Թբիլիսիում շտապօգնության մեքենան վրաերթի է ենթարկել Ադրբեջանի մի խումբ քաղաքացիների, որոնք այդ պահին զբաղված էին վարձու աշխատանքով: Միջադեպն, իհրակե, ոչ մի կապ չունի քաղաքականության հետ, բայց բոլոր դեպքերում նստվածք անպայման տալու է:


text: Ալբանիա (), ամբողջական պաշտոնական անվանումը՝ Ալբանիայի Հանրապետություն ( ), պետություն Բալկանյան թերակղզու արեւմտյան մասում՝ Ադրիատիկ եւ Հոնիական ծովերի ափին։ Հյուսիս-արեւմուտքում սահմանակցում է Չեռնոգորիային, հյուսիս-արեւելքում՝ մասամբ ճանաչված Կոսովոյին, արեւելքում՝ Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետությանը, իսկ հարավում կիսում է ցամաքային սահմանը Հունաստանի հետ։ Մայրաքաղաքն ու խոշորագույն քաղաքը Տիրանան է։ Մյուս խոշոր քաղաքներն են Դուրեսը, Վլորան եւ Շկոդերը։ Աշխարհագրորեն, Ալբանիայի 28,748 կմ քառակուսի տարածքը ցուցադրում է զանազան կլիմայական, երկրաբանական, հիդրոլոգիական եւ մորֆոլոգիական պայմաններ։ Այստեղ մեկտեղվում են Ալբանական Ալպերի ձյունածածկ լեռնագագաթներն ու Միջերկրական ծովի երկայնքով սփռված Ադրիատիկ եւ Հոնիական ծովերի տաք եւ արեւոտ ափերը։ Տարբեր պատմական ժամանակահատվածներում Ալբանիայի ներկայիս տարածքը բնակեցրել են իլլիացիները, թրակիացիները, հույները, հռոմեացիները, բյուզանդացիները, վենետիկցիները եւ օսմանյան թուրքերը։ Ալբանացիները 12-րդ դարում ստեղծում են Արբանոնի իշխանությունը, իսկ 13-14-րդ դարերում ալբանական պետականությունը շարունակվում է ի դեմս ինքնիշխան թագավորության, ապա՝ իշխանապետության։ 15-րդ դարում Ալբանիայի տարածքը նվաճվում է Եվրոպա ներխուժած օսմանյան թուրքերի կողմից, որոնք այստեղ իշխում են շուրջ հինգ տար։ Օսմանյան տիրապետության օրոք մի բազմաթիվ ալբանացիներ զբաղեցնում են բարձրաստիճան պաշտոններ, հատկապես՝ Բալկանների հարավում եւ Եգիպտոսում։ 18-19-րդ դարերի միջակայքը հայտնի է որպես Ալբանիայի վերածննդի ժամանակաշրջան, քանի որ այս տարիներին աննախադեպ զարթոնք է ապրում ալբանական մշակույթը։ Ալբանիան թուրքական լծից անկախանում է 1912 թվականին՝ Բալկանյան պատերազմներում թուրքերի կրած պարտությունից հետո։ 20-րդ դարում Ալբանիայի թագավորություն են ներխուժում իտալական զավթիչները՝ ձեւավորելով, այսպես կոչված, «Մեծ Ալբանիան»՝ նախքան Ալբանիայի՝ նացիստական պրոտեկտորատի վերածվելը։ Ալբանացի կոմունիստ հեղափոխական Էնվեր Խոջան Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից հետո հիմնադրում է Ալբանիայի ժողովրդավարական սոցիալիստական հանրապետությունը։ Սոցիալիստական կարգերը շարունակում են իշխել այս երկրում մինչեւ 1991 թվականի հեղափոխությունը, որով ազդարարվում է կոմունիզմի անկումն ու Ալբանիայի ժամանակակից հանրապետության հիմնադրումը։ Ալբանիան ունիտար խորհրդարանական սահմանադրական հանրապետություն է։ Զարգացող երկիր է՝ միջինից բարձր եկամուտ ունեցող տնտեսությամբ, որտեղ գերակշռում է ծառայությունների ոլորտը (դրան հաջորդում է արտադրությունը)։ Պատմականորեն, Ալբանիայի տնտեսությունը 1990 թվականից ի վեր գտնվում է կենտրոնացված պլանավորումից շուկայական տնտեսության անցման փուլում։ Ալբանիան իր քաղաքացիներին տրամադրում է անվճար առողջապահություն, ինչպես նաեւ նախնական եւ միջնակարգ կրթություն։ Ալբանիան ՄԱԿ-ի, Համաշխարհային բանկի, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի, ՆԱՏՕ-ի, ԱՀԿ-ի, ԵԽ-ի, ԵԱՀԿ-ի եւ ԻՀԿ-ի անդամ է։ 2014 թվականից հանդիսանում է Եվրամիությանն անդամակցության պաշտոնական թեկնածու։ Ալբանիան էներգետիկ համայնքի հիմնադիրներից է, Սեւծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպություն եւ Միջերկրական ծովի միություն անդամ։ Անվան ստուգաբանություն Անվանումը ծագում է իլլիրիական olba բառից, որը նշանակում է լեռ կամ լեռնային երկիր։ Մյուս մեկնաբանումը լատիներեն է ալբիս-ը նշանակում է սպիտակ, 12-13-րդ դարերում, երբ վենետիկցիները ափ դուրս եկան այս երկրում բնակիչները նրանց դիմավորեցին իրենց սպիտակ ազգային տարազով։ Shqipëria ինքնանվանումը նշանակում է «արծվի երկիր» (ալբաներեն արծիվ՝ shqiponjë)։ Ըստ այլ վարկածի` այդ անվանումը ծագում է ալբաներեն shqip՝ «խոսել հասկանալի» բառից։ Պատմություն Ալբանիան բնակեցված է եղել արդեն ուշ հին քարի դարում։ Նորքարեդարյան բնակչության ուշ հետնորդները ձուլվել են հնդեվրոպական լեզուներով խոսողների կողմից, ինչի արդյունքում առաջացել է իլլիրիացի ժողովուրդը։ Անտիկ շրջանում ժամանակակից Ալբանիայի տարածքը բնակեցված է եղել ժամանակակից ալբանացիների նախնիներով՝ իլլիրիական ցեղերով։ Նրա հարավային մասը մտել է Էպիրոսի կազմի մեջ։ Կենտրոնական մասը Ֆիլիպ II-ի եւ Ալեքսանդր Մակեդոնացու ժամանակվանից մտել է Մակեդոնիա պետության կազմի մեջ, իսկ վերջինիս մ.թվականա. 146 թվական Հռոմեական Կայսրության մեջ մտնելուց հետո ընդգրկվել է նույնանուն պրովինցիայի կազմի մեջ։ Հյուսիսային մասը՝ սկսած մ.թ.ա. 2-րդ դարից, մտել է հռոմեական Դալմաթիա պրովինցիայի կազմի մեջ։ Հռոմեական կայսրության բաժանման ժամանակ երկրի տարածքի հիմնական մասն անցավ Բյուզանդիային, Դալմաթիան՝ Արեւմտյան Հռոմեական կայսրությանը։ Ենթարկվել է գոթերի եւ հոների (4-րդ դարի վերջ-5-րդ դար), 6-րդ դարի վերջից սլավոնական ցեղերի արշավանքներին։ Տարածքի մի մասը մոտ մեկ դարի ընթացքում մտել է Բուլղարական Առաջին թագավորության կազմի մեջ։ Խաչակիրների կողմից Կոստանդնուպոլսի գրավումից հետո ժամանակակից Ալբանիայի տարածքի մի մասը փոփոխաբար գտնվել է վենետիկցիների, Էպիրոսի թագավորության, Նեապոլիտանական թագավորության, Սերբական թագավորության իշխանության ներքո։ 14-րդ դարի կեսին Ալբանիայի ողջ տարածքը նվաճվել է սերբական թագավոր Ստեֆան Դուշանի կողմից։ 1381 թվական թուրքերը թափանցում են Ալբանիայի տարածք եւ միջցեղային պատերազմում սատարում են տոպիա ցեղին ընդդեմ բալշեյ ցեղի։ Թուրքերն ալբանացիներին անվանում էին առնաուտներ։ XV դ. կեսին թուրքերին դիմադրություն էր ցույց տալիս ազգային հերոս Սկանդերբեգը։ Ունը, իսկ ապա Ալբանիայի անկախությունը Թուրքիայից։ Առաջին աշխարհամարտի տարիներին Ալբանիան վերածվեց ռազմական գործողությունների թատերաբեմի։ 1571 թվական վերջին թուրքերը վենետիկցիներին վերջնականապես դուրս են մղում Ալբանիայի տարածքից։ Լեռնային հյուսիսը պահպանում է որոշ ինքնավարություն։ Ալբանիայում աստիճանաբար տարածվում է Իսլամը։ Օսմանյան տիրապետությունը պահպանվեց մինչեւ XX դարի սկիզբը, երբ Առաջին Բալկանյան պատերազմի ընթացքում Ալբանիայի տարածքը օկուպացվեց չեռնոգորական, սերբական եւ հունական զորքերի կողմից։ 1912 թվական նոյեմբերի 28-ին Վլյոռայում հռչակվեց անկախությունը։ 1912-1913 թվականներ Ավստրո-Հունգարիան, Մեծ Բրիտանիան, Գերմանիան, Իտալիան, Ռուսաստանը եւ Ֆրանսիան ճանաչեցին սկզբում ինքնավարությունը, հետագայում նաեւ անկախությունը՝ 1913 թ Լոնդոնի համաժողովի ընթացքում։ 1915 թվական ապրիլին Անտանտի երկրներն ու Իտալիան ստորագրեցին գաղտնի պայմանագիր, որը վերացնում էր Ալբանիայի անկախությունը։ Պատերազմի ավարտին նրա տարածքն օկուպացված էր իտալական, սերբական եւ հունական զորքերի կողմից։ 1920 թվական հունվարի 21-31-ին ալբանական ազգային կոնգրեսը կրկին հռչակեց երկրի անկախությունը եւ պետության մայրաքաղաք հռչակեց Տիրանան։ Երկրում իշխանության եկավ ավատական-հողատիրական Զոգուի խմբավորումը, ով ճնշեց դեմոկրատական շարժումը եւ սկզբում իրեն հռչակեց նախագահ, իսկ 1928 թվական հունվարի 1-ին՝ Ալբանիայի թագավոր։ 1946 թվական հունվարի 11-ին հռչակվեց Ալբանիայի ժողովրդական սոցիալիստական հանրապետությունը, որի ղեկավարն էր Էնվեր Խոջան։ Ալբանիան 1949-1962 թվականներին հանդիսանում էր Տնտեսական համագործակցության խորհրդի անդամ, իսկ 1955-1968 թվականներ նաեւ Վարշավյան պայմանագրի անդամ, որոնց կազմից դուրս եկավ ԽՍՀՄ-ի հետ հարաբերությունները սրվելու պատճառով։ Դրանից հետո Ալբանիան մերձեցավ Չինաստանի հետ, սակայն 1970-ական թվականներ կեսերին վերջինիս ռեժիմը եւս հայտարարվեց ռեւիզիոնիստական։ 1945-1990 թվականներ Ալբանիան իրենից ներկայացնում էր Եվրոպայի ամենառեպրեսիվ ռեժիմը։ Ալբանիան իրեն հռչակել էր աշխարհում ամենաառաջին աթեիստական պետությունը, ինչպես նաեւ այն աշխարհի ամենամեկուսացված երկրներից մեկն էր։ 1996 թվական համընդհանուր ընտրությունների ժամանակ Դեմոկրատական կուսակցությունը կեղծեց քվեարկության արդյունքները, որպեսզի ստանա խորհրդարանի տեղերի մեծամասնությունը։ 1997 թվական երկրում տեղի ունեցան զանգվածային ըմբոստություններ, որոնց պատճառը բնակչության խնայողությունների կորուստն էր։ «Ալբա» գործողության շրջանակներում երկիր մտցվեցին Իտալիայի եւ մի շարք այլ պետությունների ոստիկանական ուժերը։ Նրանց խնդիրն էր նպաստել կարգ ու կանոնի հաստատմանը եւ հսկել Ալբանիա գնացող մարդասիրական բեռները։ Տիրող անիշխանության ֆոնին 1997 թվական հերթական ընտրություններում հաղթանակ տարավ հետկոմունիստական Սոցիալիստական կուսակցությունը։ Միայն 2005 թվական այն կրկին զիջեց խորհրդարանի տեղերի մեծամասնությունը Դեմոկրատական կուսակցությանը։ Ֆիզիկաաշխարհագրական բնութագիրը Ալբանիան գտնվում է Եվրոպայի հարավում՝ Բալկանյան թերակղզու արեւմտյան մասում եւ զբզղեցնում է 28 748 կմ2։ Հյուսիս-արեւմուտքից նրա ափերը ողողվում է Ադրիատիկ ծովի, իսկ հարավ-արեւմուտքից՝ Հոնիական ծովի ջրերով։ Երկու ծովերն էլ կազմում են Միջերկրական ծովի մասերը։ Արեւմտյան մասը հարթավայրային է, մնացածը՝ մոտ 70%–ը՝ լեռնային եւ անտառապատ տարածքներ են։ Երկրի տարածքը գտնվում է հյուսիսային լայնության 42-րդ եւ 39-րդ զուգահեռականների, ինչպես նաեւ արեւելյան երկայնության 21-րդ եւ 19-րդ միջօրեականների միջեւ։ Ալբանիայի ամենահյուսիսային կետը Վերմոշի գյուղն է(հս. լ. 42°35՛)։ Ծայր հարավային քաղաքը Կոնիսպոլն է (հս. լ.39 ° 40՛): Երկրի արեւմտյան ծայրկետը Սազանի անմարդաբնակ կղզին է (արլ. ե. 9°16՛), ծայր արեւելքում՝ Վերնիկ գյուղը (արլ. ե. 21°1՛)։ Առանձին լեռնագագաթներ հասնում են 2500 մ-ի։ Ալբանիայի ամենաբարձր գագաթը Կորաբ լեռն է 2764 մ բարձրությամբ։ Երկարությունը արեւելքից արեւմուտք ընդամենը 148 կմ է, հյուսիսից հարավ՝ 340 կմ։ Ալբանիայի մեծ մասը զբաղեցնում են լեռներն ու բլուրները, որոնք երկրի ողջ երկարությամբ եւ լայնությամբ ձգվում են տարբեր ուղղություններով։ Ամենախոշոր լեռնաշղթաները հյուսիսում տարածվող Հյուսիս–Ալբանական Ալպերն են, արեւելքում՝ Կորաբի լեռները, հարավ-արեւելքում՝ Պինդոսի լեռները, իսկ կենտրոնում՝ Սքենդերբեգի լեռները։ Ալբանիայի կարեւորագույն առանձնահատկություններից է բազմաթիվ եւ մեծ լճերի առկայությունը։ Կան բազմաթիվ (150) մանր լճեր։ Երկրի հյուսիս-արեւմուտքում, Չեռնոգորիայի հետ սահմանին գտնվող Շկոդրա լիճն ամենամեծն է Հարավային Եվրոպայում։ Նրա մեկ երրորդ մասը եւ 57 կմ ափը պատկանում է Ալբանիային։ Հարավ-արեւելքում՝ բարձրադիր վայրում, գտնվում է Օհրիդ լիճը (կիսվում է Հյուսիսային Մակեդոնիայի հետ), գոյություն ունեցող աշխարհի հնագույն լճերից մեկը։ Այն ունի 289 մ խորություն եւ յուրահատուկ բուսական ու կենդանական աշխարհ, ինչի պատճառով էլ գտնվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պաշտպանության ներքո։ Ավելի հարավ գտնվում են Մեծ Պրեսպա եւ Փոքր Պրեսպա լճերը, որոնք Բալկանների ամենաբարձր լճերից են։ Ալբանիայի գետերը սկիզբ են առնում հիմնականում երկրի արեւելքից, իսկ արեւմուտքում թափվում են Ադրիատիկ ծով։ Ալբանիայի ամենաերկար գետը, ակունքից գետաբերան, հավանաբար Դրինն է, որը սկիզբ է առնում իր երկու վերին հոսանքների՝ Սեւ եւ Սպիտակ Դրինի միախառնումից եւ հոսում երկրի հյուսիս։ Վյոսան Եվրոպայի վերջին մաքուր խոշոր գետային համակարգերից մեկն է։ Ալբանիայի մյուս կարեւոր գետերը ներառում են Մատի, Շկումբինին եւ Սեմանին են։ Բուսական եւ կենդանական աշխարհ Միջերկրական ծովի մեջտեղում գտնվելու իր աշխարհագրական դիրքի եւ կլիմայական, երկրաբանական եւ ջրաբանական պայմանների բազմազանության շնորհիվ Ալբանիան ունի բացառիկ հարուստ եւ խիստ հակասող կենսաբազմազանություն.: Այն երկրում պաշտպանված է 14 ազգային պարկերի, 1 ծովային պարկի, 4 Ռամսարի տեղանքների, 1 կենսոլորտային արգելոցի եւ տարբեր կատեգորիաների 786 բնության հատուկ պահպանվող տարածքների առկայության շնորհիվ։ Իր հեռավորության պատճառով Ալբանիայի լեռներն ու բլուրները ծածկված են անտառներով, ծառերով եւ խոտերով, որոնք անհրաժեշտ են ամենաբազան կենդանիների ապրելու համար. ներառյալ երկրի երկու կարեւորագույն վտանգված տեսակները (լուսան եւ գորշ արջ), ինչպես նաեւ վայրի կատուն, գորշ գայլը, աղվեսը, սովորական սովորական շնագայլը, գիշանգղը եւ բերկուտը՝ երկրի ազգային կենդանին։ Ալբանիայի էստուարները, ճահիճները եւ լճերը բնակավայրեր են վարդագույն ֆլամինգոյի, փոքր ջրագռավի եւ չափազանց հազվագյուտ եւ, հավանաբար, երկրի ամենանշանավոր թռչունի՝ գանգրափետուր հավալուսնի համար։ Երկրի կենդանական աշխարհի համար առանձնահատուկ նշանակություն ունեն միջերկրածովյան ճերմակափոր փոկը, գորշ կրիան եւ կանաչ կրիան, որոնց համար ափամերձ ջրերը նպաստավոր են ձագերին բազմացնելու համար։ thumb|ձախ|Ծովային պարկ Կարաբուրուն-Սազան Բուսական աշխարհագրության մեջ Ալբանիայի տարածքը մտնում է Հոլարկտիկ թագավորության մեջ։ Այն պայմանականորեն բաժանվում է Պալեարկտիկական էկոգոտու չորս ցամաքային էկոշրջանների՝ իլիրական սաղարթավոր անտառներ, բալկանյան խառը անտառներ, պինդիական խառը անտառներ եւ դինարական խառը անտառներ։ Ալբանիայում կարելի է գտնել մոտ 3500 տարբեր բուսատեսակներ, որոնք հիմնականում պատկանում են միջերկրածովյան եւ եվրասիական ֆլորային։ Երկիրը զարգացրել է ժողովրդական բժշկության հարուստ ավանդույթներ՝ օգտագործելով բուժիչ բույսեր։ Տեղում աճող առնվազն 300 բույս օգտագործվում է բուժիչ դեղաբույսերի եւ դեղամիջոցների պատրաստման համար։ Եղեւնին, կաղնին, հաճարենին եւ սոճին Ալբանիայի անտառների հիմնական ծառատեսակներն են։ Օգտակար հանածոներ Երկրի ընդերքը հարուստ է քրոմիտի (պաշարներով եւ արդյունահանմամբ առաջինն է Եվրոպայում), երկաթի, նիկելի, պղնձի, նավթի, բիտումի, գորշ ածխի պաշարներով։ Կլիմա Կլիման միջերկրածովային է. ամառը շոգ է, ձմեռը՝ մեղմ ու խոնավ, օդի ջերմաստիճանը 0օC-ից չի իջնում։ Լեռներում զով ու խոնավ է, ձնածածկույթը պահպանվում է մի քանի ամիս։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը +8-9 °C է, հուլիսինը՝ +24-25 °C։ Տեղումները՝ տարեկան 800-2000 մմ։ Երկրի առափնյա (արեւմտյան) մասի կլիման միջերկրածովյան է՝ արեւելքից վերածվելով ցամաքայինի։ Հուլիսի միջին ջերմաստիճանը ափին տատանվում է +28-ից +32 °C, հունվարին՝ +8-ից +10 °C։ Ամառային բարձր ջերմաստիճանը ափին անընդհատ փոխվում է Միջերկրականից փչող զեփյուռի պատճառով։ Զբոսաշրջային սեզոնը տեւում է մայիսից սեպտեմբեր, բայց դրսում գտնվելու համար հարմարավետ է նաեւ ապրիլին եւ հոկտեմբերին։ Տարեկան արեւոտ օրի թիվը մոտ 300 է։ Անձրեւները տեղում են գալիս վաղ գարնանը եւ ուշ աշնանը։ Ալբանիայի լեռներում կլիման շատ ավելի ցուրտ է. ձմռանը ջերմաստիճանը կարող է իջնել մինչեւ -20 °C: Վարչական բաժանում Ալբանիայի Հանրապետությունը բաժանվում է 12 շրջանների ( - տյարկ), որոնք իրենց հերթին բաժանվում են 36 օկրուգների ()։ Եվ այդ օկրուգները բաժանվում են 309 կոմունաների ( ) եւ 65 քաղաքի։ Պետական կառուցվածք Երկրի ղեկավարը նախագահն է։ Երկրի խորհրդարանը միապալատանի Ազգային ժողովն է (140 տեղ)։ 100 պատգամավորներ մեկ մանդատանի շրջաններում ընտրվում են մեծամասնական համակարգով (երկու փուլով), 40-ը՝ կուսակցական ցուցակներով՝ չորս տոկոսանոց շեմով։ Պատգամավորների լիազորությունների ժամկետը 4 տարի է։ Ալբանիայի առաջին խորհրդարանը ստեղծվել է 1920 թ.՝ անկախության համար եւ Փարիզի պայմանագրով նախատեսված Հունաստանի, Իտալիայի եւ Հարավսլավիայի միջեւ երկրի բաժանման դեմ պայքարի ընթացքում։ 1928 թ. խորհրդարանը լուծարվեց, Ալբանիան հռչակվեց թագավորություն։ 1939 թ. ապրիլին Իտալիան օկուպացրեց Ալբանիան, թագավոր Զոգ Ահմեդը փախավ երկրից։ Դիմադրողական շարժումը գլխավորեցին կոմունիստամետ ուժերը։ 1941-ի նոյեմբերին ստեղծվեց ԱԿԿ-ի միասնական մարմինը, որը պետք է գլխավորեր ազատագրական պայքարը։ 1942-ի սեպտեմբերին Մեծ Պեզայում կայացավ օկուպացիայի դեմ ելույթ ունեցող առաջադեմ ուժերի համագումար։ Ստեղծվեց ազգային-ազատագրական գերագույն խորհուրդ, որը պետք է ստանձներ ազատագրական շարժման ղեկավարությունը։ Այն դարձավ ազգային-ազատագրական ճակատի ղեկավար մարմինը։ 1943-ի հուլիսին ազգային-ազատագրական ճակատի գերագույն խորհուրդը որոշում կայացրեց ազգային-ազատագրական բանակի գլխավոր շտաբի կազմակերպման մասին։ 1944-ի մայիսին I հակաֆաշիստական ազգային-ազատագրական կոնգրեսում ձեւավորվեց հակաֆաշիստական-ազգային-ազատագրական կոմիտեն, որին տրվեցին ժամանակավոր կառավարության գործառույթներ։ 1944 թ. մտցվում է համընդհանուր ընտրական իրավունք։ 1945 թ. անցկացվեցին խորհրդարանական ընտրություններ, որոնցում ձայների 97,7 % ստացավ կոմունիստների գլխավորած Դեմոկրատական ճակատը (մյուս քաղաքական ուժերը ընտրություններին չմասնակցեցին)։ Աստիճանաբար իշխանությունն իր ձեռքում կենտրոնացրեց Էնվեր Հոջան, ով դաժան հաշվեհարդար էր տեսնում իր քաղաքական հակառակորդների հետ։ Մինչեւ 1956 թ. Ալբանիան հարաբերություններ էր վարում ԽՍՀՄ հետ, ի հակակշիռ Հարավսլավիայի, սակայն ԽՄԿԿ XX համագումարից հետո ընտրվեց քաղաքական մեկուսացման կուրս։ Վերջին շրջանում, ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո, Ալբանիայում նույնպես սկսել են ուղի հարթել ժողովրդավարական ուժերն ու սկզբունքները։ Երկրի հիմնական բնակչությունն ալբանացիներն են (96 %). բնակվում են նաեւ հույներ, վալախներ, գնչուներ։ Ալբանիայում կան մետաղաձուլական, քիմիական, մեքենաշինական, նավթարդյունաբերական, թեթեւ եւ սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ։ Կառուցված են ջրա եւ ջերմաէլեկտրակայաններ։ Գյուղատնտեսության առաջատար ճյուղը բուսաբուծությունն է։ Ծովափնյա հարթավայրերում եւ միջլեռնային գոգավորություններում մշակում են հացահատիկային բույսեր (եգիպտացորեն, ցորեն, բրինձ, գարի, վարսակ), շաքարի ճակնդեղ, ծխախոտ։ Աճեցնում են նաեւ կարտոֆիլ, բամբակենի, խաղող, ցիտրուսներ, ձիթենի, թուզ եւ այլն։ Բուծում են կովեր, ձիեր, էշեր, գոմեշներ, խոզեր, այծեր ու ոչխարներ։ Զբաղվում են նաեւ ձկնորսությամբ։ Ալբանիան արտահանում է հիմնականում նավթ, ասֆալտ, բոքսիտներ, ծխախոտ, գորգեր, դեղաբույսեր, մեղր, թարմ եւ պահածոյած մրգեր ու բանջարեղեն։ Ներմուծում է տարբեր մեքենաներ, փոխադրամիջոցներ, գյուղատնտեսական տեխնիկա։ Հնուց ի վեր Ալբանիայում տարածված են եղել արհեստները, որոնցից ամենահատկանշականը արծաթի գեղարվեստական մշակումն է։ Զարգացած է նաեւ գորգագործությունը։ Երկրում պահպանվել են թուրքական խոհանոցի սովորույթները, մսից պատրաստված ճաշատեսակներ՝ կծու սոուսով։ Ընդունված է արեւելյան սուրճը։ Պահպանվում է ազգային տարազը, որի հիմնական գույներն են սպիտակը, սեւն ու կարմիրը։ Մինչեւ 20-րդ դարի կեսերը Ալբանիայի քաղաքներում գերակշռում էին երկհարկանի քարե տները՝ կղմինդրե ծածկով։ Ժամանակակից կառույցները բազմահարկ են։ Մայրաքաղաք Տիրանան խոշոր արդյունաբերական եւ մշակութային կենտրոն է։ Այնտեղ գործում է համալսարան։ Բնակչություն Բնակչության թիվը 3 620 000 մարդ (2012 թ.), հայերի թիվը՝ մոտ 400։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 126 մարդ։ Կյանքի միջին տեւողությունը՝ 76,4 տարի։ Ազգային կազմը՝ ալբանացիներ (95%), հույներ (3%), վալախներ, հայեր (0,01%), գնչուներ։ Ուրբանիզացմսն մակարդակը՝ 53,7%: Պետական լեզուն՝ ալբաներեն։ Տնտեսություն Ալբանիան գյուղատնտեսական արդյունաբերական երկիր է։ Զարգացած են արդյունաբերության հանքարդյունահանող (քրոմիտներ, նավթ, ածուխ եւ այլն), մետաղաձուլական, քիմիական, թեթեւ եւ սննդի ճյուղերը։ Գյուղատնտեսության առաջատար ճյուղը բուսաբուծությունն է։ Ծովափյա հարթավայրերում եւ միջլեռնային գոգավորություններում մշակում են հացահատիկային բույսեր (վարսակ, եգիպտացորեն, գարի, ցորեն, բրինձ), շաքարի ճակնդեղ, ծխախոտ։ Աճեցնում են նաեւ կարտոֆիլ, բամբակենի, խաղող, ցիտրուսներ, թուզ եւ այլն։ Բուծում են կովեր, ձիեր, գոմեշներ, խոզեր, այծեր ու ոխարներ։ Զբաղվում են նաեւ ձկնորսությամբ։ Արտահանում է նավթ, ասֆալտ, բոքսիտներ, ծխախոտ, գորգեր, դեղաբույսեր, մեղր, թարմ եւ պահածոյած մրգեր ու բանջարեղեն։ Ներմուծում է մեքենաներ, փոխադրամիջոցներ, գյուղատնտեսական միջոցներ։ Առեւտրական գլխավոր գործընկերներն է՝ Չինաստան, ԱՄՆ, ԵՄ երկրներ, Թուրքիա։ ՀՆԱ–ն՝ մեկ շնչի հաշվով 9443 ԱՄՆ դոլար։ Ազգային արժույթը՝ լեկ (միջազգային նշանակումը՝ ALL)։ Մշակույթ Ալբանիայի մշակույթ Հնուց ի վեր Ալբանիայում տարածված են եղել արհեստները, որոնցից ամենահատկանշականը արծաթի գեղարվեստական մշակումն է։ Զարգացած է նաեւ գորգագործությունը։ Երկրում պահպանվել են թուրքական խոհանոցի սովորույթները, մսից պատրաստված ճաշատեսակներ՝ կծու սոուսով։ Ընդունված է արեւելյան սուրճը։ Պահպանվում է ազգային տարազը, որի հիմնական գույներն են սպիտակը, սեւն ու կարմիրը։ Մինչեւ 20-րդ դարի կեսերը Ալբանիայի քաղաքներում գերակշռում էին երկհարկանի քարե տները՝ կղմինդրե ծածկով։ Ժամանակակից կառույցները բազմահարկ են։ Մայրաքաղաք Տիրանան խոշոր արդյունաբերական եւ մշակութային կենտրոն է։ Այնտեղ գործում է համալսարան։ Բնություն Լեռնալանջերը հիմնականում պատված են ասեղնատերեւ եւ լայնասաղարթ կաղնու եւ հաճարենու անտառներով եւ թփուտներով, ավելի վեր ալպյան մարգագետիններով։ Անտառներում կան գայլեր, բորենիներ, վայրի խոզեր։ Ափամերձ ջրերում եւ լճերում՝ ջրային բազմազան թռչուններ։ Խոհանոց Ալբանիայի խոհանոցը, ինչպես միջերկրական եւ բալկանյան շատ երկրների խոհանոց, իր երկրի պատմության մեծ ազդեցությունն է կրում իր վրա։ Տարբեր ժամանակահատվածներում այն տարածքը, որը զբաղեցնում է ժամանակակից Ալբանիան, համարվում էր կամ զբաղեցված էր Հունաստանի, Սերբիայի, Իտալիայի եւ Թուրքիայի կողմից։ Այդ բոլոր ազգերը թողել են իրենց հետքը ալբանական խոհանոցի վրա։ Ալբանացիների հիմնական ճաշի ժամն է կեսօրվա նախաճաշը։ Այն սովորաբար մատուցվում է թարմ բանջարեղեններից բաղկացած աղցանից՝ լոլիկից, վարունգից, կանաչ պղպեղից եւ ձիթապտղից, որոնք համեմվում են ձիթապտղի յուղով, քացախով եւ աղով։ Նախաճաշը հիմնականում բաղկացած է գլխավոր մսային եւ բանջարեղենային ճաշատեսակից։ Ծովային ուտեստները նույնպես սովորական ճաշացանքի մի մաս են կազմում ծովափնյա քաղաքներում ինչպիսիք են, օրինակ, Դուրրասը եւ Վլյորան։ Բարձրավանդակներում ապխտաց միսն ու թթու դրած բանջարեղենները մեծ համբավ են վայելում։ Տես նաեւ Եվրոպայի երկրների ցանկ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ National Tourism Organization Ալբանիայի պաշտոնական վեբ-կայքը զբոսաշրջության ինֆորմացիայի համար։ Department of Information (Ալբաներեն եւ Անգլերեն) The Albanian Parliament (Ալբաներեն, Անգլերեն եւ Ֆրանսերեն) Presidency of Albania (Ալբաներեն եւ Անգլերեն) Albanian Institute of Statistics (Ալբաներեն եւ Անգլերեն) ալբանական քյուֆթա Ալբանիա ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Միջերկրածովյան միության անդամներ ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրներ 1912 հիմնադրված պետություններ եւ տարածքներ Բալկանյան երկրներ Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության անդամ երկրներ Եվրոպայի խորհրդի անդամ երկրներ Հանրապետություններ Հարավային Եվրոպայի երկրներ


text: Երեւանում ընդունվել է քաղաքի արտաքին ձեւավորման ծրագիրը. գլխավոր ճարտարապետ 10:31 20 Նոյեմբերի 2007 Երեւանում ընդունվել է քաղաքի արտաքին ձեւավորման ծրագիրը, երկուշաբթի լրագրողներին տեղեկացրել է Երեւանի գլխավոր ճարտարապետ Սամվել Դանիելյանը։ «Քաղաքի իմիջը պայմանավորված է ոչ միայն առանձին շենքերի եւ ճանապարհների միասնությամբ, այլ առարկաների եւ օբյեկտների միասնությամբ, որոնք մարդկային գործունեության արդյունքն են», - ասել է նա։ Դանիելյանի խոսքերով, Երեւան քաղաքի տարածքի գեղարվեստական ձեւավորման սխեման մշակվել է՝ հաշվի առնելով այս ոլորտում միջազգային փորձը։ «Արտաքին ձեւավորման ծրագիրը սահմանում է որոշակի սկբունքներ եւ մոտեցումներ, ինչպես նաեւ որոշում է հետագա անելիքները», - ասել է գլխավոր ճարտարապետը։ «Քաղաքը չի ստեղծվում միայն ճարտարապետությամբ, նրա վրա ազդում են մարդկային գործունեության ամենատարբեր գործոնները՝ սկսած ցուցափեղկերից, ճանապարհային նշաններից, ցուցանակներից եւ մեքենաների ավտոկանգառներից, եւ բոլոր այս գործոնները պետք է կարգավորվեն սույն ծրագրի միջոցով», - նշել է Դանիելյանը։ Նա նաեւ տեղեկացրել է, որ փաստաթուղթը կներկայացվի համապատասխան օղակների քննարկմանը՝ նրա իրականացման համար անհրաժեշտ միջոցներ ստանալու համար։-0-


source: CulturaX

text: Հայաստանն ամենաթանկ պարտքով ծանրացրեց սերունդների բեռը - ankakh.com Հայաստանն ամենաթանկ պարտքով ծանրացրեց սերունդների բեռը դիտումներ: 1711 Հայաստանը մարտի 19-ին կտրուկ ավելացրեց իր արտաքին պարտքի բեռը 500 մլն դոլարի թանկ վարկով: Դեռ մարտի 10-ին կառավարությունը հաստատեց ՀՀ ֆինանսների նախարար Գագիկ Խաչատրյանի ներկայացրած որոշման նախագիծը, որով առաջարկվում էր հաստատել եվրոպարտատոմսեր թողարկելու համար անհրաժեշտ որոշումների ու փաստաթղթերի փաթեթը. «Հարցը վերաբերում է եվրապարտատոմսերի թողարկմանը, որը մշտապես դիտարկում ենք որպես պետական բյուջեի ֆինանսավորման աղբյուրներից մեկը»,- պարզաբանեց Գագիկ Խաչատրյանը: Պարտատոմսերը, ժողովրդական լեզվով ասած, պարտամուրհակներ են, որ թողարկում է որեւէ պետություն: Պարտատոմսի համար սահմանված գումարը վճարելով` մարդիկ բորսաներից, արժեթղթերի շուկաներից ձեռք են բերում այդ պարտատոմսերն ու դրանցով նախատեսված ժամկետում հետ ստանում իրենց գումարը տոկոսներով` նախանշված եկամտաբերութամբ: Այսինքն` պետական պարտատոմսերը պետական պարտք են, որը վերցնում է պետությունը: Բայց ի տարբերություն, օրինակ, Արժույթի միջազգային հիմնադրամից, Վերակառուցման եւ զարգացման եվրոպական բանկից, Համաշխարհային բանկից վերցվող զարգացման կամ աջակցության վարկերի, որոնք հիմնականում բարենպաստ պայմաններով են տրամադրվում մեր երկրին, պարտատոմսերի դեպքում չկան արտոնյալ պայմաններ, արտոնյալ ժամկետներ, ցածր տոկոսադրույքներ. դրանք շուկայական վարկեր են: Այսինքն` Հայաստանին փող է պետք, ու մեր գործադիր իշխանությունը նախատեսում է պարտք վերցնել ոչ թե միջազգային կառույցներից, արտոնյալ պայմաններով, այլ շուկայից: Բնականաբար, բոլորիս անունից: Եվ ուշագրավ է, որ մեր վերցրած պարտքի մասին առաջին անգամ տեղեկացանք արտասահմանյան մամուլից: Սկզբում` մարտի 13-ին, The Wall Street Journal-ը տեղեկացրեց, որ Հայաստանը ծրագրում է ԱՄՆ-ում եւ Լոնդոնում հանդիպել ներդրողների հետ` թողարկելու դոլարային պարտատոմսերի երկրորդ խմբաքանակը: Երկրորդ խմբաքանակը, քանի որ Հայաստանն առաջին անգամ դոլարային պարտատոմսեր` 700 մլն դոլար ծավալով, թողարկել էր 2013 թ. սեպտեմբերին 7 տարով եւ 6.25 տոկոսով: Մարտի 19-ին էլ «Ռոյթերս» գործակալությունը տեղեկացրեց, որ Հայաստանն արդեն 500 մլն դոլարի եվրոբոնդ է տեղաբաշխել, ավելի պարզ` Հայաստանը եվրոբոնդերի միջոցով կես միլիարդ դոլարի նոր պարտք է վերցրել: Նոր եվրոբոնդերի, այսինքն` այդ նոր պարտքի տոկոսադրույքը կազմել է 7.5 տոկոս, իսկ մարման ժամկետը 10 տարի է: Սրանից օրեր անց միայն հայրենի կառավարությունը, ի դեմս ֆինանսների նախարարության, հանդես եկավ հաղորդագրությամբ, որով հաստատվում էին «Ռոյթերսի» նշած պայմանները: Սա ամենաթանկ արտաքին պարտքն է, որ երբեւէ ներգրավում է ՀՀ կառավարությունը: Փաստորեն, ավելի թանկ, քան առաջին խմբաքանակը: Սա նշանակում է, որ Հայաստանի եվրոբոնդերն ավելի ռիսկային են դարձել, թեեւ կառավարությունը պնդում է, որ միջազգային ֆինանսական շուկաներում ներկայումս ձեւավորվել է բարենպաստ միջավայր արտարժույթով պարտատոմսերի տեղաբաշխման համար: Մյուս կողմից էլ հեղինակավոր վարկանիշային գործակալությունները տարեսկզբից իջեցնում են Հայաստանի պետական պարտատոմսերի վարկանիշը: Moody՚s գործակալությունը, օրինակ, Հայաստանի պետական պարտատոմսերի վարկանիշը «կայունից» վերաորակավորեց «բացասականի»` տալով «Ba3 բացասական» վարկանիշը, որը երեք աստիճան ցածր է ներդրումային վարկանիշից: Հայաստանում եվրոպարտատոմսերի շրջանառությունը, ինչպես նշել է Aberdeen Asset Management-ի մակրոտնտեսական վերլուծաբան Էնթոնի Սայմոնդը, տուժել է Ռուսաստանի տնտեսական վիճակի պատճառով: Իսկ ի՞նչ հարց ենք «լուծելու» այդ թանկ պարտքով Տարեսկզբին կառավարությունը հայտարարել էր, որ պարտատոմսերը թողարկում է այս տարվա պետբյուջեի դեֆիցիտը փակելու համար: Սակայն տնտեսագետ Վիլեն Խաչատրյանը հիշեցնում է կառավարության հայտարարությունը, ըստ որի` բյուջեի պակասուրդի մոտ 11 միլիարդ դրամն էր ֆինանսավորվելու արտաքին աղբյուրների հաշվին, իսկ մնացածը պետք է ծածկվեին ներքին միջոցներով: Կառավարությունը առայժմ չի պարզաբանում, թե բյուջեի պակասուրդը լրացնելուց բացի, պարտք վերցրած միլիոնավոր դոլարներն ինչպես է ծախսելու: «Դրանք առաջնահերթ նպատակ չունեն. պարզ չէ, թե ինչի, որ մի կարեւոր ծրագրի համար են օգտագործվելու այդ գումարները»,- ընդգծեց Վիլեն Խաչատրյանն ու հավելեց, որ վտանգավոր է նաեւ ՀՀ պարտքի ավելացումը: Որովհետեւ ստացվում է, որ ՀՀ արտաքին պետական պարտքն արդեն 5 մլրդ դոլարի սահմաններում է, ու եթե հաշվի առնենք, որ մեր ՀՆԱ-ն մոտ 10 մլրդ դոլար է, ապա մեր արտաքին պետական պարտքն արդեն ՀՆԱ-ի 50 տոկոսի չափ է: Սա վտանգավոր ցուցանիշ է: Պարտքերի ծավալն արդեն ընդհուպ մոտեցել է այն սահմանին, որից այն կողմ պարտքը սկսում է ոչ թե օգնել, այլ խեղդել: Հիշենք միայն, որ տարիներ առաջ, երբ առաջին անգամ խոսվում էր եվրոբոնդերի մասին, նախկին վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը պնդում էր, որ դրանք թանկ փողեր են, մեզ ավելի էժան պարտք տվողներ կան: Վիլեն Խաչատրյանն էլ նշում է, որ Համաշխարհային բանկը (ՀԲ), Ասիական զարգացման բանկը (ԱԶԲ), Վերակառուցման եւ զարգացման եվրոպական բանկը (ՎԶԵԲ) սովորաբար առավելագույնը 3-4 տոկոսով են վարկեր տալիս. իհարկե, որոշակի ծրագրերի համար: «Բայց արի ու տես, որ մեր կառավարությունը նախընտրում է 7,5 տոկոսով վարկ վերցնել առանց նպատակի, քան որոշակի հստակ նպատակով ֆինանսավորում ստանալու համար դիմել նրանց: Սա կարող է նաեւ նշանակել, որ այդ պարտքից գոյացած միջոցները ծախսելու վերահսկողությունն է թույլ, եւ այդ վարկը կարող է նաեւ մսխվել»,- ասաց տնտեսագետը: Ամերիկյան Wall Street Journal-ի տնտեսական մեկնաբանն իր բլոգում գրել է, որ ամենայն հավանականությամբ, Հայաստանը հետ կգնի երկու տարի առաջ թողարկված պարտատոմսերի մի մասը` 200 մլն դոլար ծավալով: Սա, ըստ էության, հաստատեց նաեւ մեր ֆինանսների նախարարության հաղորդագրությունը, որում նշվում էր, որ նախկինում Հայաստանի կողմից թողարկված 700 մլն ԱՄն դոլար ծավալով եվրոբոնդերից 199 մլն 928 հազար ԱՄՆ դոլարի չափով ծավալի հետգնում է եղել` պարտքը մարվել է, եւ այս տարվա մարտի 26-ից հետո մեր եվրապարտատոմսերի առաջին խմբաքանակից շրջանառության մեջ մնացած ծավալը կկազմի 500 մլն 72 հազար ԱՄՆ դոլար: Տնտեսագետ Վիլեն Խաչատրյանը սա սխալ մոտեցում է համարում. «Եթե նախկին պարտատոմսի եկամտաբերությունը 6,25 տոկոս էր, իսկ այժմ ներգրավվողը` 7.5 տոկոս, ինչո՞ւ մարել նման պարտատոմսի գումարը: Ավելի լավ չէ՞ր լինի ներգրավել 300 մլն եւ չմարել այդ պարտատոմսերը 200 մլն-ի շրջանակներում: Եթե նման քայլ են անում, ես դա չեմ հասկանում»: Բայց սա առաջին դեպքը չէ, երբ Հայաստանը նման «տրամաբանական» քայլի է գնում` թանկ պարտքով մարում է էժան պարտքը: Հիշենք` 2013 թվականին էլ, երբ 700 մլն դոլարի պարտատոմսերի տոկոսադրույքը տարեկան 6.25 տոկոս էր, կառավարությունն անսպասելիորեն ժամկետից շուտ մարեց Ռուսաստանից վերցված 500 մլն դոլարի վարկը, որի տոկոսադրույքը, թեեւ լողացող, բայց անհամեմատ ավելի փոքր էր: Տեգեր: պետական պարտք, Վիլեն Խաչատրյան, ՀՀ ֆինանսների նախարարություն, Հայաստան, բյուջեի պակասուրդ, խմբագրի ընտրանի, պարտատոմսեր, տնտեսություն «Միշտ էլ կարելի է 30% աղքատների հաշվին պետական պարտքը կառավարել, բայց արդյո՞ք դա ճիշտ տարբերակ է». տնտեսագետ «Տնտեսվարողները դուրս են գալիս ստվերից եւ սկսում են իրական գին թելադրել». տնտեսագետը գնաճի մասին ՀՀ կառավարության, Արժույթի միջազգային հիմնադրամի ու Համաշխարհային բանկի ցուցանիշներում կա շեղում. Վիլեն Խաչատրյան


- որոշում է արտադրանքի առաջխաղացման մեթոդներն ու անցկացնում գովազդային եւ PR-արշավներ,


text: Էյսիդ ջազ |Ուշադրություն, այս հոդվածն աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում եւ ավելացնելով այդ աղբյուրներին հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ Էյսիդ ջազը երաժշտական ուղղություն է, որը սկիզբ է առել 1990-ականներից։ Այն իրենից ներկայացնում է երկու տարբեր ժամանակահատվածների երաժշտական ուղղությունների միաձուլում։ Ինչպես պարզ է անվանումից այդ երաժշտական ուղղություններից մեկը ջազն է, իսկ մյուս բառը "acid", որը անգլերեն է եւ թարգմանաբար նշանակում է քիմիական թթու՝ բնորոշում է 90-ականներից ի վեր շատ մոդայիկ էլեկտրոնային ռիթմերն ու ձայները։ Ստացվում է էլեկտրոնյին սկզբունքով, ակտիվ եւ երիտասարդության շնչով մատուցված ջազ։ Այս երաժշտությունը կարող է լինել եւ հանգիստ ու մելոդիկ, եւ ակտիվ ու պարային։ Էյսիդ ջազի հիմնադիրներից եւ գլխավոր ներկայացուցիչներից են Jamiroquai, US2, Sharpshooters, Touch & Go եւ այլ երաժշտական խմբեր, ավելի նոր ներկայացուցիչներից են. A.I.M., Soundscape UK, A Man Called Adam խմբերը, կա նաեւ հայ ներկայացուցիչ, որի բեմական անունն է՝ Serje Gabien.


text: Նախագահ Սերժ Սարգսյանը երեկ ընդունել է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների (ՏՏ) ոլորտում ՀՀ նախագահի 2015թ. կրթական պարգեւներին արժանացած ուսանողներին եւ աշակերտներին։ Նախագահի նստավայրում տեղի ունեցած պարգեւատրման հանդիսավոր արարողության ժամանակ Սերժ Սարգսյանը մրցանակակիրներին հանձնել է տարբեր անվանակարգերում նրանց շնորհված պարգեւները. յուրաքանչյուր անվանակարգի համար վկայագրի հետ միասին երիտասարդները ստացել են հուշախորհրդանիշ եւ դրամական պարգեւ։ Այս տարի ՀՀ նախագահի ամենամյա կրթական պարգեւին արժանացել են 28 ուսանող եւ 16 աշակերտ 5 բուհից եւ 8 ավագ դպրոցից։ Մինչ այսօր տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում տարբեր անվանակարգերում ՀՀ նախագահի կրթական պարգեւին արժանացել են 366 ուսանող եւ աշակերտ։ Պարգեւատրման արարողության ժամանակ նախագահ Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է բարձր առաջադիմություն ցուցաբերած եւ նախագահի 2015թ. կրթական պարգեւներին արժանացած ուսանողներին եւ աշակերտներին, մաղթել հաջողություններ։ «Հարգելի՛ պարոն Թորոսյան, Սիրելի՛ գործընկերներ, Նախ եւ առաջ, իհարկե, շնորհավորում եմ այստեղ ներկա ուսանողներին եւ աշակերտներին՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում Հայաստանի Հանրապետության նախագահի մրցանակներին արժանանալու կապակցությամբ։ Անշուշտ, շնորհավորում եմ մեզ բոլորիս, որովհետեւ այս մրցանակները բոլորինս են. ձեր հաջողությունը, սիրելի՛ երիտասարդներ, մեր բոլորի հաջողությունն է։ Ուրախ եմ, որ այսօր մրցանակների հետ միասին դուք հնարավորություն ունեք մեկ այլ պարգեւ էլ ստանալու։ Դա մեր հայրենակից պարոն Վահե Թորոսյանի՝ այս ոլորտում շատ մեծ հաջողությունների հասած անհատի հետ անկաշկանդ շփվելու հնարավորությունն է։ Ես ձեզ բոլորիդ կոչ եմ անում լիարժեք օգտվել նաեւ այս հնարավորությունից։ Իհարկե, շնորհակալություն եմ հայտնում մրցանակաբաշխության հանձնաժողովին՝ պատասխանատու եւ ծավալուն աշխատանք կատարելու համար։ Հավատում եմ, որ պարգեւատրվում են ամենաարժանավորները։ Տասնմեկ տարի առաջ հիմնված այս պարգեւներն արդեն դարձել են մեր հասարակության մեջ նշված ոլորտի զարգացմանն ուղղված կարեւոր քայլ։ Տարեցտարի մենք տեսնում ենք այս ոլորտում որդեգրած մեր քաղաքականության դրական արդյունքները։ Տեսնում ենք մեր ընտրության ճշմարտացիության եւ հեռանկարի ապացույցները։ Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտին առնչվող բոլոր մասնագիտությունները, ինչպես նաեւ որակյալ մասնագետները մեր երկրում, իրոք, պահանջված են։ Կարծում եմ՝ այս պահանջարկը բավարարելու ուղղությամբ աշխատանքները պետք է շարունակել ավելի մեծ թափով։ Այսօր Վահեի հետ խոսելիս մենք նշեցինք, որ այս ոլորտում կադրերի շատ մեծ պահանջարկ կա, եւ ոլորտի զարգացման կարեւորագույն պայմանը այդպիսի կադրերի ուսուցումն է։ Մենք, իհարկե, նոր թափ ենք հաղորդելու այս գործընթացին։ Կարծում եմ՝ այս պահանջարկը բավարարելու ուղղությամբ մենք ունենք հնարավորություններ, որոնք բխում են նախ՝ մեր կրթական համակարգում բարեփոխումներ իրականացնելու ոչ միայն մեր ցանկությունից, այլ նաեւ արդեն գործողություններից, եւ բնական է՝ նաեւ դպրոցից դուրս այն հնարավորություններից, որ մեզ տալիս է «Թումո» տեխնոլոգիական կենտրոն ասեմ, թե՞ ասեմ գերազանցության կենտրոն, համենայնդեպս, կենտրոն, որտեղ ստանում են գիտելիք, հաճույքով զբաղվում են իրենց սիրած մասնագիտությամբ։ Տեխնոլոգիական ձեռներեցությունը կարող է եւ պետք է դառնա մեր տնտեսության կարեւոր մաս, մեր տնտեսական զարգացման կարեւոր խթան։ Մենք, որպես հասարակություն, պետք է գիտակցենք, որ այս ոլորտում մասնագետների մեծ քանակն ինքնանպատակ չէ։ Սա միայն տնտեսական խնդիր չէ. նրանք մեզանում արդեն ձեւավորում են հասարակության որոշակի շերտ։ Սա մտավորականության՝ 21—րդ դարին բնորոշ նոր խավ է։ Ցանկացած երկրի համար այն ոչ միայն տնտեսական, այլեւ քաղաքական ու քաղաքակրթական կարեւոր ցուցանիշ է։ Կրթված ու բարեկեցիկ միջին խավի ներկայացուցիչներն անխուսափելիորեն նոր՝ ավելի բարձր որակ են հաղորդում հասարակական հարաբերություններին։ Նրանք առաջ են քաշում կրթության եւ առողջապահության նկատմամբ ավելի բարձր պահանջներ՝ միաժամանակ ներկայացնելով ծրագրեր եւ առաջարկություններ։ Նրանք առաջ են քաշում նաեւ քաղաքական ու տնտեսական ազատությունների ավելի բարձր մակարդակ ապահովելու պահանջներ։ Եվ դա օրինաչափ է։ Սա առաջընթացի ճանապարհ է, եւ մեր դեպքում հենց սա՛ է միայն առաջընթացի ճանապարհը։ Շնորհակալ եմ եւ մեկ անգամ եւս, սիրելի՛ երիտասարդներ, շնորհավորում եմ ձեզ այս հաջողության կապակցությամբ»։ ՀՀ նախագահի կարգադրությամբ հաստատված՝ ՏՏ բնագավառում կրթական պարգեւների շնորհման հանձնաժողովի նախագահ, «Սինոփսիս Արմենիա» ընկերության տնօրեն Հովիկ Մուսայելյանը նշեց, որ մրցանակաբաշխության հիմնական առաքելությունն է բացահայտել եւ խրախուսել տեխնիկական ուղղվածությամբ համալսարանների եւ դպրոցների լավագույն ուսանողներին եւ աշակերտներին՝ ուղղորդելով նրանց ինչպես տեխնոլոգիական ձեռներեցության, այնպես էլ տեղեկատվական գիտակրթական ոլորտներ։ Նա ընդգծեց մի կարեւոր հանգամանք, որ այս տարի մեր դպրոցականները միջազգային օլիմպիադաներից բերել են 20 մեդալ, ավելի շատ, քան Թուրքիան եւ ավելի շատ, քան Վրաստանն ու Ադրբեջանը միասին վերցրած. «Սա, հիրավի հպարտանալու փաստ է։ Բայց, եթե մենք այս ցուցանիշներով առաջատար ենք նշված տարածաշրջանային երկրների մեջ մաթեմատիկա, ֆիզիկա, աստղագիտություն եւ կենսաբանություն առարկաներից, ապա ինֆորմատիկա առարկայից ստացած 3 բրոնզե մեդալներով առաջատար չենք։ Իսկ տեղեկատվական եւ hեռահաղորդակցային տեխնոլոգիաներ (ՏՀՏ) ոլորտային առարկան դպրոցում հենց ինֆորմատիկան է»։ Նրա խոսքով, մրցանակաբաշխության արդյունքների հետազոտման հանձնաժողովի անդամները հանգել են այն եզրակացության, որ բնագիտական հոսքով շատ դպրոցների երեխաներ, նույնիսկ օլիմպիադաներից մեդալներ բերողները, մասնագիտական կողմնորոշման առումով երբեմն ընտրում են հումանիտար հոսքերը. «Դա շատ մտահոգում է մեզ եւ իրականում չի համընկնում այս մրցանակաբաշխության տրամաբանությանը։ Սա էր պատճառը, որ այս տարվա սեպտեմբերի 1—ից հինգ ավագ դպրոցներում «Սինոփսիսի», «ՎիվաՍելի», «Յունիքոմփի» եւ կրթության ու գիտության նախարարության հետ համատեղ քառակողմ պիլոտային ծրագիր է իրականացվում, եւ երեք առարկաներ՝ «Միկրոէլեկտրոնիկա», «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ» եւ «Հեռահաղորդակցություն», դարձել են պարտադիր առարկաներ»։ Նա տեղեկացրեց, որ հաջորդ տարի այս ծրագրին կմիանա եւս տասը դպրոց, եւ մինչեւ 2020 թվականը հանրապետության մոտ 70 ավագ դպրոցներում այս երեք առարկաները կդասավանդվեն պարտադիր հիմունքներով. «Մենք շատ հպարտ ենք, որ աշխարհում առաջին անգամ Հայաստանում է իրականացվում նման ծրագիր։ Շատ փորձագետներ, այդ թվում՝ եւ զարգացած երկրներից, նշում են, որ իրենց երկրներում վաղուց խոսում են այս մասին, սակայն Հայաստանն առաջինն այս քայլը կատարեց եւ եթե դրան գումարենք այն, որ ոլորտում 2000—2500 որակյալ աշխատակիցների պահանջարկ կա, ապա նաեւ այս ծրագրի միջոցով այդ խնդիրը մոտ ապագայում կլուծենք եւ լուրջ հիմքեր կստեղծենք նոր վերազգային կորպորացիաների մուտքը Հայաստան ապահովելու համար, որովհետեւ այստեղ գլխավորը կրթության որակն է, եւ նմանատիպ ծրագրերի միջոցով մենք կրթության որակի խնդիր ենք լուծում»։ «Ինձ համար շատ տպավորիչ է այս մրցանակաբաշխությունը։ Ծնված լինելով Փարիզում եւ ստանալով հայկական դաստիարակություն՝ կարծես վերադառնում եմ արմատներիս։ Իմ սիրտը միշտ Հայաստանում է եղել»,–ասաց «Մայքրոսոֆթ» ընկերության փոխնախագահ Վահե Թորոսյանը։ Նա ընդգծեց, որ քրտնաջան աշխատանքը միակ ճանապարհն է հաջողության հասնելու, հարազատ երկրին օգտակար լինելու։ «Երբ 2006 թվականին որոշեցի Հայաստանում բացել «Մայքրոսոֆթի» հայաստանյան գրասենյակը, ես առաջին հերթին մտածում էի երիտասարդ սերնդի ներկայացուցիչների մասին։ Չկա ավելի լավ հիմք ապագայի համար, քան գիտելիքն է, եւ հատկապես թվային եւ բարձր տեխնոլոգիաների բնագավառում, երբ ամեն օր աշխարհի մի որեւէ կետում ինչ—որ մեկը ինչ—որ նոր բան է ստեղծում, որը կարող է փոխել ամեն ինչ այն բանի համեմատ, ինչ սովորել ենք։ Միայն անընդհատ նշաձողը բարձրացնելով է հնարավոր լինել առաջինը,–ասաց նա երիտասարդներին մաղթելով դառնալ Բիլ Գեյթսեր եւ Հայաստանին օգնել դառնալու լավագույնն աշխարհում եւ լավագույն ձեռքբերումներ ունենալ ՏՏ բնագավառում.–Այսօր մեծապես կապակցված աշխարհում կարող ես լինել փոքր երկիր, բայց մեծ երազանքներ ունենալ»։ Իսկ այն երիտասարդներին, ովքեր «Մայքրոսոֆթ» ընկերությունում աշխատելու երազանքն ունեն, կոչ արեց շարունակել քրտնաջան աշխատել. «Մենք յուրաքանչյուր տարի կրթաթոշակներ ունենք, եւ երբ պատրաստ լինեն՝ կարող են մասնակցել մեր ծրագրին»։ Իսկ թե արդյո՞ք ազգանվան «յան»—ով վերջանալը այդ հարցում որոշիչ կլինի, նա ասաց, որ ինչպես արդեն նշել է իր սիրտը Հայաստանում է եւ եթե տեսնում է, «յան»—ով ազգանուն, ավելի ուշադիր է լինում։ Իսկ մրցանակ ստացած երիտասարդները գոհ են եւ ոգեւորված։ ԵՊՀ ասպիրանտ Ներսես Խաչատրյանը «ՀՀ»—ի հետ զրույցում ասաց, որ իր մրցանակը ՏՏ ոլորտում նախագահի առաջին կարգի կրթական պարգեւ է լավագույն ասպիրանտ կոչման համար. «Այս պահին ասպիրանտուրան արդեն ավարտել եմ, շարունակելու եմ դասավանդել ԵՊՀ—ում, զուգահեռ նաեւ զբաղվում եմ ՏՏ ոլորտում պրակտիկ գործունեությամբ։ Ունենք ընկերներով հիմնած փոքրիկ ընկերություն, որի օգնությամբ փորձելու ենք մեր փոքրիկ ներդրումն ունենալ Հայաստանում ՏՏ ոլորտի զարգացմանը»։ «Այս մրցանակը առաջին հերթին կմոտիվացնի ինձ, որպեսզի հետագայում ավելի մեծ հաջողություններ ունենամ եւ օգտակար լինեմ Հայաստանում զարգացող ՏՏ ոլորտին»,–ասաց լավագույն աշակերտ համարված «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի սան Գեւորգ Սայադյանը։ ԵՊՀ ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետի 4—րդ կուրսի ուսանողուհի Վիկտորյա Մանուկյանն էլ, ով հաղթել է լավագույն ուսանողուհի բակալավր առաջին կարգ անվանակարգում, շատ ուրախ է եւ ոգեւորված. «Կարելի է ասել, որ սպասված մրցանակ էր, որովհետեւ դեռ մանկուց փորձել եմ իմ բնագիտական ներուժը ճիշտ օգտագործել, եւ դրա վառ ապացույցն է, որ այսօր ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետի լավագույն ուսանողուհիներից մեկն եմ, նաեւ «Սինոփսիս» ընկերության ուսումնական դեպարտամենտի ուսանողուհի եմ։ Շնորհակալ եմ այս նախաձեռնության համար, որովհետեւ իսկապես ոգեւորող է, իսկապես մոտիվացնող եւ խթանում է ՏՏ ոլորտում իգական սեռի ներկայացուցիչների քանակի մեծացումը։ Մոտ ապագաս տեսնում եմ «Սինոփսիս» ընկերության մագիստրատուրայում, որովհետեւ իսկապես շատ լավ բազա տրված է ԵՊՀ—ի կողմից, իսկ «Սինոփսիսը» հնարավորություն է ընձեռում նեղ մասնագիտական գիտելիքներ եւ աշխատանք ձեռք բերել»։ Նշենք, որ նախագահի կրթական պարգեւի հուշախորհրդանիշը ներկայացնում է ճարտարագիտական բնագավառում Հայաստանի գերազանցության հարատեւ ավանդույթների եւ ՏՏ ապագայի համաշխարհային տեսլականը։ Այն ապակյա հիմքի վրա կանգնեցված բյուրեղապակյա ուղղանկյուն է՝ ամրացված ոլորաձեւ բրոնզե պարուրակով։ Պարուրակը, մասնավորապես, մարմնավորում է շարունակական զարգացումը ՏՏ ոլորտում։ hhpress.am Լիլիթ ԱՍԱՏՐՅԱՆ


Ոսկե Գլոբուս լավագույն ռեժիսորի համար եւ Golden Globe Award for Best Motion Picture – Musical or Comedy


text: Ոսկե անձնագրեր. «Այս սխեմաներում կոռուպցիան համակարգային է եւ պահանջում է ուժեղ ԵՄ արձագանք» - ԵՄ թղթակից Կիպրոսը հայտարարել է, որ 1 թվականի նոյեմբերի 2020-ից վերացնելու է իր քաղաքացիություն առ ներդրումային ծրագիրը: Որոշումն ընդունվել է Քննչական ստորաբաժանման կողմից նկարահանված վավերագրական ֆիլմից հետո: Ալ Ջազիրա Արտահոսող փաստաթղթերի եւ թաքնված նկարահանումների միջոցով ցույց տվեց, թե ինչպես են սխեման օգտագործում հանցագործները: Ֆիլմը ցույց տվեց, թե ինչպես են ներգրավված եղել կիպրացի գործարարներն ու քաղաքական գործիչները: Բացառիկ. Մենք գաղտնի ենք գնում ՝ բացահայտելու, թե ինչպես կարող է հանցագործը ձեռք բերել եվրոպական անձնագիր: Այն ներառում է Կիպրոսի ներդրումային ծրագրի միջոցով այլընտրանքային, ոչ պաշտոնական երթուղի եւ ավելի բարձր գին ունի: The # Կիպրոսի պաստառներ Undercover pic.twitter.com/xVORmPpPB8 - Ալ azeազիրայի հետաքննություններ (@AJIunit) Հոկտեմբեր 12, 2020 Ֆիլմի վերաբերյալ հարցին ՝ Եվրահանձնաժողովի արդարադատության խոսնակը ասաց. «Մենք անհավատորեն դիտում էինք, թե ինչպես են բարձրաստիճան պաշտոնյաները եվրոպական քաղաքացիություն վաճառում ֆինանսական շահի համար: Նախագահ ֆոն դեր Լեյենը պարզ էր, երբ ասում էր, որ եվրոպական արժեքները վաճառքի չեն հանվում: «Ինչպես գիտեք, Հանձնաժողովը հաճախակի է լուրջ մտահոգություններ հայտնում ներդրողների քաղաքացիության սխեմաների վերաբերյալ, որոնք նույնպես ուղիղ երկու առանձին մարմինների հետ են կապված: Հանձնաժողովը ներկայումս ուսումնասիրում է Կիպրոսի սխեմայի ԵՄ օրենսդրության համապատասխանությունը `հնարավոր խախտումների վերաբերյալ դատավարությունների տեսանկյունից: Մենք տեղյակ ենք նաեւ ձեր կողմից վերջերս նշված կառավարության վերջին հայտարարություններին: եւ ակնկալեք, որ առանձին իրավասու մարմինները պաշտոնապես կքննեն այս գործը »: Որոշումը # Կիպրոս կասեցնել ոսկե քաղաքացիությունը մեկ քայլ է դեպի ճիշտ ուղղություն: ԵՄ անձնագիր չի վաճառվում, եւ որեւէ տեսակի հանցագործության դեմ պայքարելը երբեք չպետք է թերագնահատվի: # Ոսկեապահովագրումներ - Věra Jourová (@VeraJourova) Հոկտեմբեր 13, 2020 Եվրախորհրդարանի պատգամավոր Սվեն Գիգոլդը կոչ արեց շուտափույթ հարուցել իրավախախտման վարույթը ՝ ասելով. «Կիպրոսի մաֆիայի նման կառույցները չեն ջախջախվել անձնագրերի վաճառքի դադարեցմամբ»: Գիգոլդը խնդրել է, որ Եվրախորհրդարանի հաջորդ շաբաթվա լիագումար նիստի օրակարգում ավելացվի «ոսկե անձնագրերի» հարցը.Նման ծրագրեր կան նաեւ այլ երկրներում. Մալթան եւ Բուլղարիան նաեւ կասկածելի ծրագրերով վաճառում են ԵՄ անձնագրեր: Անվտանգության զգալի ռիսկեր կան նաեւ կացության թույլտվությունների հետ կապված, որոնք կարելի է ձեռք բերել, այսպես կոչված, ոսկե վիզաներ: Ոսկե վիզաների ամենամեծ վաճառողը Պորտուգալիան է, որն առաջարկում է քաղաքացիություն ստանալ վեց տարի անց: «Հանձնաժողովը պետք է միջոցներ ձեռնարկի բոլոր համապատասխան անդամ երկրներում իրավախախտման վարույթներով անձնագրերի եւ վիզաների վաճառքի դեմ: Խորհուրդը եւ Գերմանիայի կառավարությունը պետք է դեմ արտահայտվեն քաղաքացիության իրավունքների վաճառքին »: Հանձնաժողովը ուսումնասիրել է ԵՄ-ում աճող միտումը ներդրողների քաղաքացիության («ոսկե անձնագիր») եւ ներդրողների բնակության («ոսկե վիզա») սխեմաների մեջ, որոնք նպատակ ունեն ներդրումներ ներգրավել `ներդրողներին տալով համապատասխան երկրի քաղաքացիություն կամ բնակության իրավունք: Նման սխեմաները մտահոգություն են առաջացրել որոշակի բնորոշ ռիսկերի վերաբերյալ, մասնավորապես ՝ անվտանգության, փողերի լվացման, հարկերից խուսափելու եւ կոռուպցիայի հետ կապված: Այնուամենայնիվ, քաղաքացիություն շնորհելը մնում է Եվրոպայի առանձին անդամ պետությունների նվերի մեջ, եւ ԵՄ-ն չի կարող բռնի միջամտել: Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ հետազոտությունների եւ քաղաքականության կոռումպացված փողերի հոսքերի հարցերով փորձագետ Մաիրա Մարտինին ասաց. «Մեղադրանքները հասնում են Կիպրոսի քաղաքականության ամենաբարձր մակարդակին, եւ դրանք նույնպես պետք է ամբողջությամբ ուսումնասիրվեն ՝ առանց կոռուպցիոն գործողությունների անպատժելիության: Մենք ցանկանում ենք տեսնել անհրաժեշտության դեպքում նախկինում շնորհված անձնագրերի եւ հետկանչների պատշաճ վերլուծություն »: Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ ԵՄ ԵՄ Laure Brillaud փողերի լվացման դեմ պայքարի քաղաքականության փորձագետն ասաց. «Երեկ Մալթան էր, այսօր ՝ Կիպրոսը, իսկ վաղը ՝ Եվրամիության մեկ այլ երկրի ոսկե վիզայի ծրագիր, որը գտնվում է ուշադրության կենտրոնում: Այս սխեմաներում կոռուպցիայի խնդիրը եւ դրանց չարաշահումը համակարգային են եւ պահանջում են ԵՄ-ի խիստ արձագանքը: Մեզ պետք է Եվրահանձնաժողովի հիմնավոր օրենսդրական առաջարկ, թե ինչպես կարող են այդ ծրագրերը կարգավորել, քանի դեռ դրանք չեն դադարեցվել »: Հարակից թեմաներ.Բուլղարիաcyprusոսկե անձնագրերmaltaՊորտուգալիա Անվտանգեք ԵՄ առողջապահական ռիսկերը `ազգային ֆիսկալ պակասուրդը սահմանափակելու համար Հանձնաժողովը հավանություն է տալիս 2.5 միլիոն եվրոյի ուղղակի դրամաշնորհային սխեմային `կենդանիների ֆերմերներին աջակցելու համար` կորոնավիրուսի բռնկման համատեքստում Հավատը պահելը. Հազարավոր մարդիկ աղոթում են Պորտուգալիայի հիմնական կաթոլիկ տարածքում ՝ համաճարակը դադարեցնելու համար


text: Երեւանում ընթանում է ՀԱՊԿ երկրների ԱԽ քարտուղարների հանդիպումը - Gisher News 17-06-2022 10:20 Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) անդամ երկրների Անվտանգության խորհուրդների քարտուղարները հանդիպում են այսօր է կազմակերպությունում նախագահող Հայաստանի մայրաքաղաքում։ Միջոցառմանը մասնակցում են կազմակերպության անդամ բոլոր վեց երկրների ներկայացուցիչները. ՌԴ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Նիկոլայ Պատրուշեւը, ինչպես նաեւ նրա գործընկերները Հայաստանից, Բելառուսից, Ղազախստանից, Ղրղզստանից, Տաջիկստանից՝ Արմեն Գրիգորյանից, Ալեքսանդր Վոլֆովիչից։ Գիզատ Նուրդաուլետով, Մարատ Իմանկուլով, Նասրուլլո Մահմուդզոդա. Հանդիպմանը ելույթ կունենա նաեւ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասը։ Հանդիպումն անցկացվելու է նեղ կազմով եւ լիագումար ձեւաչափով։ Ինչպես ավելի վաղ հայտնել էր կազմակերպության մամուլի ծառայությունը, նիստին կքննարկվեն ««ՀԱՊԿ անդամ երկրների անվտանգության մարտահրավերներն ու սպառնալիքները չեզոքացնելու միջոցառումները»։ Անվտանգության խորհուրդների քարտուղարների կոմիտեի հաստատմանն են ներկայացվել է ՀԱՊԿ Հավաքական անվտանգության համակարգի ուժերի ու միջոցների համատեղ պատրաստման 2023 թվականի պլանը եւ մի շարք այլ փաստաթղթեր։ Անվտանգության խորհուրդների քարտուղարների կոմիտեն (ԱԽՔԿ) ՀԱՊԿ խորհրդատվական եւ գործադիր մարմին է՝, որը զբաղվում է ՀԱՊԿ անդամ պետությունների ազգային անվտանգության ապահովման ոլորտում փոխգործակցության համակարգմամբ։


text: Մարտ, տարվա երրորդ ամիսն է, ունի 31 օր։ Անունն ստացել է հռոմեացիների պատերազմի Մարս աստվածի անունից։ Հյուսիսային կիսագնդում գարնան առաջին ամիսն է։ Մինչեւ Գրիգորյան տոմարի գործածությունը մարտը եղել է հռոմեական օրացույցի առաջին ամիսը։ Հայկական տոմարում մարտը համընկնում է արեգ ամսվա հետ։ Անունն այլ լեզուներով Եվրոպական լեզուներում մարտ անունը հիմնականում ունի նույն՝ լատինական ծագումը, բացառությամբ մի քանիսի։ Մասնավորապես, ֆիններեն ասում են maaliskuu՝ հողի ամիս, նկատի ունենալով այն, որ այդ ամսում հողը երեւում է ձյան տակից, ուկրաիներեն՝ березень« (береза «կեչի» բառից), լիտվաներեն՝ kovas, որը նշանակում է սերմնագռավ։ Նշանավոր օրեր Մաթեմատիկայի համաշխարհային օրը մարտի առաջին չորեքշաբթին; Կանանց միջազգային օրը՝ մարտի 8-ին; Պի թվի օրը՝ մարտի 14-ին; 1848 թ. հունգարական հեղափոխության օրը՝ մարտի 15-ին; Սուրբ Պատրիկի օրը՝ մարտի 17-ին; Գիշերահավասարի օրը՝ մարտի 19-ից 21-ը; Նավրուզի օրը, Նոր տարին Իրանում եւ մի շարք այլ երկրներում՝ մարտի 21-ին; Ֆրանկաֆոնիայի միջազգային օրը՝ մարտի 22-ին; Պակիստանի օրը՝ մարտի 23-ին; Լեհ-հունգարական բարեկամության օրը՝ մարտի 23-ին; 1821 թ. Հունաստանի ազատագրական պատերազմի տոնակատարությունը՝ մարտի 25-ին; 1971 թ. Բանգլադեշի անկախության օրը՝ մարտի 26-ին; Ամառվա օրը Ալբանիայում մարտի 14-ին։ Հայաստանում նշվող օրեր Մարտի 8-ը Հայաստանում նշվում է որպես Կանանց միջազգային օր։ Հայ առաքելական եկեղեցին մարտ ամսին նշում է Սուրբ Զատիկը, նրա հաջորդող մեռելոցը եւ նախորդող Ավագ Ուրբաթը։ Բառաստեղծում Մարտյան նապաստակ Բանահյուսություն Ժողովրդի մեջ մարտ ամիսն ունի փոփոխական բնավորություն ունեցողի համբավ։ Ըստ ավանդույթի, դա գալիս է նրանից, որ սկզբում այդ ամիսը չի եղել եւ հետո, երբ որոշվեց ստեղծել մարտ ամիսը, դա արվեց մյուս ամիսներից յուրաքանչյուրից մի քանի օր վերցնելով եւ հավաքելով մի տեղ։ Եվ, քանի որ, տարբեր ամիսներն ունեին տարբեր բնավորություններ, ապա ստացվեց, որ մարտ ամիսը արդյունքում իր մեջ հավաքեց այդ բնավորությունները։ Բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի բնորոշմամբ, «մարտը մի գիժ ամիս է, որ մարդու հանգիստ չի տալիս, մի օր արեւ օր կանի, մյուս օրն՝ անձրեւ ու քամի»։ Կենդանաշրջանի նշաններ Մարտ ամսում ծնվածների կենդանաշրջանի նշաններն են՝ Ձկները՝ մինչեւ մարտի 20-ը ծնվածների համար; Խոյը՝ մարտի 21-ից հետո ծնվածների համար։ Ամիսներ


Հայաստանի ու Ադրբեջանի նախագահների հանդիպմանը ձեռք բերված պայմանավորվածությունները կարեւոր են, սակայն Ադրբեջանի պարագայում բարդ


text: Արժանին՝ մեր հերոսներին – Հայաստանի Հանրապետություն Արժանին՝ մեր հերոսներին Արցախյան պատերազմում զոհված 26 մարզիկի հիշատակին նվիրված հուշակոթող Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետեւանքով մարդկային ծանր կորուստներից մեծ էր նաեւ կորուստը սպորտի աշխարհում։ Պատերազմին զոհ գնացին երիտասարդ մարզիկներ՝ անկատար թողնելով մարզական աշխարհում նորանոր բարձունքներ նվաճելու իրենց երազանքները։ Երեւանի օլիմպիական հերթափոխի պետական մարզական քոլեջի բակում մինչեւ հոկտեմբերի վերջ կբացվի պատերազմի ժամանակ զոհված մարզադպրոցի 26 սաներին, ինչպես նաեւ այս տարի 50-ամյակը նշող մարզօջախին նվիրված հուշակոթողը։ «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթի հետ զրույցում Հայաստանի ազգային օլիմպիական կոմիտեի փոխնախագահ Դերենիկ Գաբրիելյանը նշեց, որ իրենց նպատակն է վառ պահել այդ տղաների հիշատակը, որպեսզի չմոռացվեն նրանց անունները, եւ սերունդները ճանաչեն մեր նվիրյալներին։ Նշենք, որ նա ավելի քան 35 տարի աշխատել է քոլեջում, եղել կրթօջախի տնօրենը. «Սպորտում մեծ աշխատանք է տարվում՝ խնդիր դնելով բարձր պահել հանրապետության պատիվն ու անունը, բայց դրա հետ մեկտեղ ազգին եւ հայրենիքին նվիրված մարդ է կերտվում։ Պատահական չէ, որ մեր մարզիկները նույնպես մեկ մարդու նման գնացին պաշտպանելու հայրենիքը։ Դա խոսում է թե՛ ծնողների եւ թե՛ կրթօջախի մանկավարժական կոլեկտիվի կատարած աշխատանքի մասին, որի շնորհիվ իսկապես հայրենասեր երիտասարդներ էին դաստիարակվել։ Նրանք կարող էին սպորտում մեծ հաջողությունների հասնել, բայց պատերազմը ընդհատեց նրանց կյանքի ուղին եւ ճանապարհը սպորտի աշխարհում»։ Հիմա ծանր, գրեթե անհնար է մտածել, առավել եւս խոսել, որ մոտ ապագայում կսպիանա վերքը։ Զրուցակիցս անթաքույց հուզմունքով նշեց, որ այդ տարիքում արտասվում է ամեն անգամ տղաների մասին խոսելիս. «Զոհվածները մեր բոլորի զավակներն են, մենք մեկ հայրենիք ունենք։ Ծանր է հանդիպել նրանց ծնողներին, զգում եմ նրանց ցավը, կորուստը, բայց հետադարձի ճանապարհ չի մնացել, միակ բանը, որ կարող ենք անել՝ չմոռանալ այդ տղաներին եւ նրանց կատարած սխրանքը»։ Հուշակոթող տեղադրելու գաղափարը Դերենիկ Գաբրիելյանինն է, իսկ իրագործումը հնարավոր է դարձել ընկերոջ՝ պետերբուրգաբնակ բարերար եւ հասարակական գործիչ Հրաչյա Պողոսյանի շնորհիվ։ Բարերարն աշխարհի 14 երկրում կյանքի է կոչել 250-ից ավելի նախագծեր, որոնցից հարյուրն առնչվում են հայկական մշակույթին։ Դրանք հուշարձաններ են, գրքեր, ֆիլմեր եւ մեր պատմությանն ու մշակույթին վերաբերող բազմաթիվ այլ գործեր: Հուշակոթողն ունենալու է 7.5 մետր բարձրություն, վերեւում լինելու է օլիմպիական անմար կրակը: Հուշարձանի ներքեւի հատվածում գրված են լինելու զոհված 26 տղաների անունները, իսկ ամենաներքեւում՝ բացված գրքի պատկեր: Հուշակոթողի հեղինակը Աշոտ Դավոյանն է: Նա եղել է Արագածոտնի մարզի գլխավոր ճարտարապետը, ինչպես նաեւ երկար տարիներ շինվարչության ղեկավար աշխատել։ Ա. Դավոյանն Ագարակ գյուղի մի շարք կառույցների գլխավոր ճարտարապետն է՝ «Արարատ 73»-ի հուշարձանի, Ագարակի Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցու, Զանգակատան, գյուղի Հայրենական մեծ պատերազմի զոհերին նվիրված հուշարձանի եւ այլն: Թեեւ նախատեսված է եղել հուշարձանի տեղադրման աշխատանքներն ավարտել մինչեւ պատերազմի տարելիցի օրը, սակայն զրուցակիցս տեղեկացրեց, որ ավարտը մի փոքր հետաձգվում, է եւ ամենայն հավանականությամբ պաշտոնական բացումը կլինի հոկտեմբերի վերջին։ «Համարյա ամեն օր գնում նայում եմ, թե ինչպես է ընթանում շինարարությունը, ո՞ր փուլում է, ի՞նչ աշխատանքներ կան անելու։ Շինարարությունն իրականացնում են հանրապետության լավագույն վարպետները, նրանք առավոտից մինչեւ ուշ երեկո աշխատում են, որպեսզի հասցնենք։ Հզոր կոթող է լինելու։ Հուսով եմ, որ սա կլինի հերոս տղաների հիշատակին արժանի հուշարձան, մենք պարտավոր ենք դա անել։ Ուրախ եմ նաեւ, որ կան հայեր, որոնք, ապրելով Հայաստանի սահմաններից դուրս, ոչ մի պահ չեն մոռանում հայրենիքը»,- հպարտությամբ եւ միաժամանակ ցավով մանրամասնում է նա։ Դ. Գաբրիելյանը նշեց, որ հուշակոթողի բացմանը հրավիրելու են զոհված տղաների բոլոր ծնողներին։ Զոհվածներ կան նաեւ Արցախից, որոնց հարազատներին նույնպես մասնակից են դարձնելու հիշատակի արարողությանը։ Հայաստանի ազգային օլիմպիական կոմիտեի փոխնախագահն ակնկալում է, որ միջոցառմանը ներկա կգտնվեն նաեւ պաշտպանության նախարարությունից եւ պատվո պահակ կանգնեն։


text: Հռոմ (), Իտալիայի մայրաքաղաք, Լացիո մարզի վարչական կենտրոն։ 1,285 քմ2 տարածքում 2,9 միլիոն բնակչությամբ այն նաեւ երկրի ամենամեծ եւ ամենախիտ բնակեցված համայնքն է։ Հռոմ քաղաքի ընդհանուր բնակչությունը կազմում է 4,3 միլիոն։ Այն գտնվում է Իտալական թերակղզու արեւմտյան հատվածում, Լացիոյի շրջանում, Տիբեր գետի ափին։ Հռոմում է գտնվում Վատիկան քաղաք-պետությունը՝ միակ պետությունը, որը գտնվում է քաղաքի սահմաններում։ Այս պատճառով է, որ Հռոմը հաճախ համարվում է 2 պետությունների մայրաքաղաք։ Հռոմն ունի ավելի քան 2500 տարվա պատմություն։ Չնայած ըստ դիցաբանության Հռոմի հիմնադրումը թվագրվում է ընդամենը մ.թ.ա. 753 թվականին՝ այդ տարածքը բնակեցված է եղել շատ ավելի առաջ՝ դարձնելով այն ամենահին մշտապես բնակեցված տարածքը Եվրոպայում։ Քաղաքի սկզբնական բնակչությունը ծագել է լատիններից, էտրուսկներից եւ սաբինացիներից։ Արդյունքում քաղաքն ըստ հերթականության դարձել է Հռոմի թագավորության, Հռոմի հանրապետության եւ Հռոմեական կայսրության մայրաքաղաքը եւ համարվում է արեւմտյան քաղաքակրթության ծննդավայրերից մեկը եւ երբեմն նաեւ առաջին մետրոպոլիսը։ Այն կոչվում է նաեւ "Romae Aeterna" (Հավերժական քաղաք) եւ "Caput Mundi" (Աշխարհի մայրաքաղաք)։ Վերածննդից հետո՝ գրեթե բոլոր պապերը սկսած Նիկողայոս V-ից (1422-55) 400 տարի շարունակ ձգտում էին քաղաքը դարձնել աշխարհի գեղարվեստական եւ մշակութային կենտրոնը։ Դրա շնորհիվ Հռոմը դարձավ Իտալական Վերածննդի գլխավոր կենտրոններից առաջինը, այնուհետ՝ եւ՛ Բարոկկոյի, եւ՛ Նեոկլասիցիզմի ծննդավայրը։ Հայտնի նկարիչներ, գունանկարիչներ, քանդակագործներ եւ ճարտարապետներ Հռոմում են կենտրոնացրել իրենց գործունեությունը՝ գլուխգործոցներ ստեղծելով ամբողջ քաղաքում։ 1871 թվականին Հռոմը դարձավ Իտալիայի թագավորության մայրաքաղաքը, իսկ 1946-ին՝ Իտալիայի հանրապետությանը։ Հռոմը համարվում է համաշխարհային քաղաք։ 2014 թվականին այն համարվել է 14-րդ ամենահաճախ այցելվող քաղաքը աշխարհում, երրորդ ամենաշատ այցելվողը Եվրոպական Միությունում եւ ամենահանրաճանաչ տուրիստական վայրը Իտալիայում։ Նրա պատմական կենտրոնը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի կողմից ճանաչվել է Համաշխարհային մշակութային ժառանգություն։ Հուշարձաններն ու թանգարանները, ինչպիսիք են Վատիկանի Թանգարաններն ու Կոլիզեյը աշխարհի ամենահաճախ այցելվող տուրիստական վայրերից են, որոնք ընդունում են միլիոնավոր զբոսաշրջիկներ ամեն տարի։ Հռոմում են անցկացվել 1960 թվականի Ամառային Օլիմպիական խաղերը, եւ այնտեղ է գտնվում ՄԱԿ-ի Սննդի եւ գյուղատնտեսության կազմակերպությունը։ Ծագումնաբանություն Ըստ քաղաքի հիմնադրման մասին առասպելի՝ «» անունը առաջացել է քաղաքի հիմնադիր եւ առաջին թագավոր «»-ի անունից։ Կա նաեւ հավանականություն, որ «» անունն է իրականում առաջացել «»-ից։ Դեռեւս 4-րդ դարում կային տարբեր տեսակետներ, թե ինչպես է առաջացել «» անվանումը։ Որոշ ենթադրություններ առաջ են քաշվել՝ հիմնվելով բառի ոչ հստակ լեզվական ծագման վրա։ «» կամ «» բառից, Տիբր գետի հին անվանումից, որն իր հերթին ունի նույն արմատը, ինչ հունարեն ῥέω (rhèo)եւ լատիներեն ruo բայերը, որոնք երկուսն էլ նշանակում են «հոսել»։ էտրուսկերեն ruma բառից, որի արմատն է *rum- «չափ», որը հավանաբար վերաբերում է կամ պաշտամունքի կենդանի գայլին, որը կերակրել էր երկվորյակներ Հռոմուլուսին եւ Ռեմուսին, կամ Պալատինյան եւ Ավենտինյան բլուրների չափերին Հունարեն ῤώμη (rhōmē)բառից, որը նշանակում է «ուժ»։ Պատմագրական եւ ավանդական տեղեկություններ Հռոմը աշխարհի հնագույն քաղաքներից է, որն ստացել է «հավերժական քաղաք» անունը։ Այն իր անվանումը ստացել է քաղաքի առասպելական հիմնադիրներից մեկի՝ Հռոմուլոսի անունից։ Ըստ ավանդության՝ Հռոմը հիմնադրվել է մ.թ.ա. 753 թվականին։ Հռոմուլոսի եւ նրա երկվորյակ եղբայր Հռեմոսի ծնողները եղել են լատինների Ալբա Լոնգա քաղաքի թագավոր Նումիտորի դուստր, Վեստա աստվածուհու քրմուհի Հռեա Սիլվիան եւ Մարս աստվածը։ Ալբա Լոնգայի գահը գավթած Ամուլիոսը գահի օրինական ժառանգորդ երկվորյակներին հրամայել է գցել Տիբեր գետը։ Երկվորյակները փրկվել են, սնվել գայլի կաթով եւ կրթվել հովվի մոտ։ Չափահաս դառնալով՝ պատժել են Ամուլիոսին, ապա որոշել քաղաք հիմնել իրենց փրկված տեղում։ Քաղաքի անուն տալու վեճի ժամանակ Հռեմոսը սպանվել է, եւ քաղաքը Հռոմուլոսի (լատիներեն՝ Romulus) անունով կոչվել է Հռոմ (լատիներեն՝ Roma)։ Հռոմը եղել է հռոմեական անտիկ պետության մայրաքաղաքը, 6-8-րդ դարերում գտնվել է Բյուզանդիայի տիրապետության տակ։ 756 - 1870-ը կարճ ընդմիջումներով եղել է Պապական մարզի մայրաքաղաքը։ Ռիսորջիմենտոյի (իտալերեն բառացի՝ «վերածնունդ») շնորհիվ 1870 թվականին վերամիավորվեց Իտալիայի հետ, 1871 թվականից դարձավ միավորված Իտալիայի թագավորություն, իսկ 1946 թվականից՝ Իտալիայի հանրապետության մայրաքաղաք։ Կառավարում Տեղական ինքնակառավարում Հռոմը առանձին կոմունա է՝ համայնք ()՝ մայրաքաղաք Հռոմ (). այն ամենամեծն է Իտալիայում ինչպես տարածքով, այնպես էլ բնակչությամբ։ Այն կառավարվում է քաղաքապետի եւ քաղաքային խորհրդի կողմից։ Քաղաքապետարանը գտնվում է Կապիտոլյան բլրի վրա՝ Սենատորիո պալատում՝ քաղաքի կառավարության պատմական նստավայրում։ Հռոմի տեղական կառավարումը հաճախ անվանում են Կամպիդոլիո ()՝ բլրի իտալերեն անվանումը։ Վարչական եւ պատմական ստորաբաժանումներ 1972 թվականից սկսած՝ քաղաքը բաժանվում է վարչական տարածքների ( (եզ. municipio)): Դրանք ստեղծվել են քաղաքի ապակենտրոնացումը ավելացնելու նպատակով։ Յուրաքանչյուր տարածք կառավարվում է նախագահի եւ 4 հոգուց բաղկացած խորհրդի կողմից, ովքեր ընտրվում են քաղաքացիների կողմից յուրաքանչյուր 5 տարի։ Սկզբնական շրջանում ստորաբաժանումները 20-ն էին, այնուհետեւ՝ 19: 2013 թվականին այդ թիվը նվազեց մինչեւ 15 Հռոմն իր տարածքի մեծությամբ (5352 կմ2) գրեթե հավասար է Լիգուրիա մարզին։ Այն նաեւ Լացիո մարզի մայրաքաղաքն է։ Հռոմը Իտալիայի մայրաքաղաքն է եւ Իտալիայի կառավարության նստավայրը։ Հռոմի պատմական կենտրոնում են գտնվում նաեւ Իտալիայի հանրապետության նախագահի եւ վարչապետի պաշտոնական նստավայրերը, Իտալիայի կառավարության 2 պալատները, ինչպես նաեւ Սահմանադրական դատարանը։ Պետական նախարարությունները սփռված են ամբողջ քաղաքով, ինչպես օրինակ՝ Արտաքին գործերի նախարարությունը գտնվում է Ֆարնեզինա պալատում ()՝ Օլիմպիական մարզադաշտի հարեւանությամբ։ Բնակչություն Աշխարհագրություն Դիրք Հռոմը Կենտրոնական Իտալիայի Լացիո նահանգում է գտնվում՝ Տիբեր գետի վրա ()։ Թագավորական Հռոմը կառուցվել է 7 բլրի վրա՝ Ավենտին, Ցելիում, Կապիտոլիում, Էսքվիլիում, Պալատինում, Քվիրինալիում եւ Վիմինալիում։ Ներկայիս Հռոմով է անցնում եւս մեկ գետ՝ Անիենը, որը թափվում է Տիբեր պատմական կենտրոնի հյուսիսից։ Չնայած քաղաքի կենտրոնը Տիրենյան ծովից մոտավորապես 24 կմ է հեռավորության վրա է՝ քաղաքը ձգվում է մինչեւ ծովափ, որտեղ գտնվում է հարավարեւմտյան Օստիա շրջանը։ Հռոմի կենտրոնական հատվածի բարձրությունը ծովի մակարդակից տատանվում է 13-ից մինչեւ 139 մ։ Հռոմի կոմունան ընդգրկում է ընդհանուր առմամբ 1285 կմ2 տարածք՝ ներառյալ շատ կանաչ տարածքներ։ Կլիմա Հռոմում գերիշխում է Միջերկրածովյան կլիման՝ զով, խոնավ ձմեռներով եւ շոգ, չոր ամառներով։ Հռոմի միջին տարեկան ջերմաստիճանը 20 °C է ցերեկային ժամերին եւ 10 °C՝ գիշերը։ Ամենացուրտ ամսին՝ հունվարին, միջին ջերմաստիճանը 12 °C է ցերեկային ժամերին եւ 3 °C՝ գիշերը։ Ամենատաք ամիսներին՝ հուլիսին եւ օգոստոսին, միջին ջերմաստիճանը 30 °C է ցերեկը եւ 18 °C՝ գիշերը։ Դեկտեմբերը, հունվարը եւ փետրվարը ամենացուրտ ամիսներն են, երբ միջին ջերմաստիճանը մոտավորապես 12.5 °C է ցերեկը եւ 3.6 °C՝ գիշերը։ Ջերմաստիճանը սովորաբար տատանվում է 10-15 °C ցերեկը եւ 3-5 °C՝ գիշերը։ Հազվադեպ է ձյուն գալիս, սակայն գրեթե ամեն ձմեռ աննշան ձյուն նկատվում է, իսկ յուրաքանչյուր 20 կամ 25 տարին մեկ զգալի քանակությամբ տեղումներ են լինում ձյան տեսքով (վերջինը՝ 2002 թվականին)։ Միջին հարաբերական խոնավությունը 75 % է՝ տատանվելով հուլիսին 72 %-ից նոյեմբերին 77 %։ Ծովի ջերմաստիճանը փետրվարին եւ մարտին հասնում է 13 °C, իսկ օգոստոսին՝ 24 °C: Ժողովրդագրություն Մ.թ.ա. 550 թվականին Հռոմը Իտալիայում երկրորդ ամենամեծ քաղաքն էր, մինչդեռ ամենամեծը Տարանտոն էր։ Այն ուներ մոտավորապես 285 հեկտար տարածք եւ 35,000 բնակչություն։ Այլ աղբյուրներ նշում են թվով 100,000 բնակիչ՝ սկսած մ.թ.ա. 600-500 թվականներից։ Երբ մ.թ.ա. 509 թվականին հանրապետության հռչակումից հետո մարդահամարն արձանագրեց 130,000 բնակչություն։ Հանրապետությունը ներառում էր հենց Հռոմը եւ մոտակա բնակավայրերը։ Մ.թ.ա. 150 թվականին այդ թիվը գերազանցում էր 300,000-ը։ Օգոստոս կայսեր օրոք Հռոմն աշխարհի ամենամեծ քաղաքն էր գրեթե 1 միլիոն բնակչությամբ։ Հռոմեական կայսրության անկումից հետո քաղաքի բնակչությունը նվազեց մինչեւ 50,000 մարդ։ Այն շարունակում էր կայուն մնալ կամ նվազել մինչեւ Վերածնունդ։ Երբ 1870 թվականին Իտալիայի թագավորությանը (1861–1946) միացավ նաեւ Հռոմը, քաղաքն ուներ մոտ 200,000 բնակչություն։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ այն դարձել էր արդեն 600,000։ Մուսոլինիի ֆաշիստական ռեժիմը փորձում էր խոչընդոտել քաղաքի բնակչության զգալի աճին, բայց 1930-ական թվականների սկզբին այն արդեն հասել էր 1 միլիոնի։ Բնակչության աճը շարունակվեց նաեւ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ 2010-ական թվականների կեսերին բուն քաղաքն ուներ 2,754,440 բնակիչ, մինչդեռ Հռոմի ամբողջ տարածքում ապրում էր ավելի քան 4.2 միլիոն մարդ։ Դեռահասները (18 տարեկանից ցածր երեխաները) կազմում էին բնակչության 17,00 տոկոսը, իսկ թոշակառուները՝ 20,76 տոկոս։ Հռոմեացիների միջին տարիքը 43-ն է, Իտալիայինը՝ 42: 2002-2007 թվականների ընթացքում Հռոմի բնակչությունը աճել է 6,54 տոկոսով, մինչդեռ Իտալիայինը՝ 3,56 տոկոսով։ Հռոմի ներկայիս ծնելիության մակարդակը 9,10 է 1000 բնակչի հաշվով, Իտալիայում՝ 9,45: Էթնիկ խմբեր Համաձայն Իտալիայի ազգային վիճակագրական ինստիտուտի () վերջին տվյալների՝ բնակչության մոտավորապես 9.5%-ը կազմում են այլազգիները։ Ներգաղթյալների գրեթե կեսը՝ 131,118 մարդ կամ բնակչության 4.7 տոկոսը ծագում են տարբեր եվրոպական երկրներից՝ հիմնականում Ռումինիա, Լեհաստան, Ուկրաինա եւ Ալբանիա։ Մնացած 4.8 տոկոսը ոչ եվրոպական ծագում ունեն, հիմնականում ֆիլիպիններ (26,933), բանգլադեշցիներ (12,154) եւ չինացիներ (10,283) են։ Հայերը Հռոմում Հայերի բնակության մասին Հռոմում հիշատակություններ կան դեռեւս մ.թ.ա. 1-ին դարից։ Մ.թ. 65 թվականին հայոց թագավոր Տրդատ Ա-ն այցելել է (շուրջ 3 հազարանոց շքախմբով) Հռոմ եւ թագադրվել Ներոն կայսրի կողմից։ 4-րդ դարում Հռոմում հռչակված էր հռետոր Պարույր Հայկազնը, որին Հռոմում հուշարձան է կանգնեցվել։ 552 թ.-ին բյուզանդական զորքերի հրամանատար եւ Ռավեննայի փոխարքա (541-568) Նարսես Պատրիկը քաղաքն ազատագրել է գոթերից եւ այնուհետեւ շինարարական լայն գործունեություն ծավալել Հռոմում (ավանդությունը Նարսեսին է վերագրում «Կիլիկյան» վանքի շինարարությունը)։ 7-րդ դարում Հռոմում եղել է հայկական վանք, որի աբբա Թաղասիոսը մասնակցել է 649 թվականի Լատերանի տիեզերաժողովին, 11-րդ դարում՝ հայկական եկեղեցի։ Հռոմում եղել է հայկական թաղամաս։ XIII-XVI դդ. Հռոմի հայ համայնքը, ինչպես նաեւ իտալահայ մյուս համայնքները, ստվարացել են։ Հռոմ են եկել հայ մտավորականներ, եկեղեցական գործիչներ, վաճառականներ։ Այստեղ ընդօրինակվել են բազմաթիվ արժեքավոր ձեռագրեր, առաջին հայերեն գիրքը («Տոմար Գրիգորյան») Հռոմում տպագրվել է 1584 թվականին։ 1883 թվականին հիմնադրվել է Լեւոնյան վարժարանը՝ կաթոլիկ հայ հոգեւորականների պատրաստման բարձրագույն դպրոցը։ Հռոմի պետական համալսարանի դասախոսներ (պրոֆեսորներ՝ Գ. Ֆրանկովիչ, Պ. Կունեո, ճարտարապետ՝ Հ. Վահրամյան) զբաղվել են հայ միջնադարյան ճարտարապետության ուսումնասիրությամբ։ 1960-ական թվականներ գրեթե ամեն տարի կատարել են բազմաթիվ գիտարշավներ Խորհրդային Հայաստան եւ Արեւմտյան Հայաստանի տարածքներ։ 1968 թվականին Հռոմում կայացել է հայ ճարտարապետության առաջին ցուցահանդեսը, հրատարակվել հայ ճարտարապետությանը նվիրված չորս մենագրություն։ Ներկայումս Հռոմում բնակվում է շուրջ 500 հայ։ Կրոն Ինչպես ամբողջ Իտալիան, Հռոմում հիմնական կրոնը հռոմեական կաթոլիկությունն է, եւ այն դարեր շարունակ եղել է կրոնի եւ ուխտագնացության կարեւոր կենտրոն, հին հռոմեական կրոնի բնօրրանը, իսկ հետագայում՝ Վատիկանի եւ պապի նստավայրը։ Նախքան քրիստոնյաների հայտնվելը քաղաքում, հին հռոմեական կրոնը գերիշխում էր բնակչության շրջանում։ Հռոմեացիների կողմից սրբացվող առաջին աստվածներն էին Յուպիտերը՝ գերագույն աստվածը, Մարսը՝ պատերազմի աստվածը եւ ըստ ավանդույյթի՝ Հռոմի երկու հիմնադիրների՝ Հռեմոսի եւ Հռոմուլոսի հայրը։ Այլ աստվածներ եւ աստվածուհիներ նույնպես պաշտվում էին հռոմեացիների կողմից, ինչպես օրինակ Վեստան եւ Միներվան։ Հետագայում՝ քաղաքում Պողոս եւ Պետրոս առաքյալների նահատակվելուց եւ առաջին քրիստոնյաների հայտնվելուց հետո, Հռոմում աստիճանաբար սկսեցին դավանել քրիստոնեություն եւ սբ. Պետրոսի հին բազիլիկան կառուցվեց 313 թվականին։ Բացի որոշ ընդհատումներից՝ Հռոմը դարեր շարունակ եղել է Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու եւ Հռոմի պապի նստավայրը։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Հռոմում են գտնվում Վատիկանը եւ սբ. Պետրոսի տաճարը՝ Հռոմի մայր տաճարը՝ սբ. Հովհաննես Լատերանի բազիլիկան գտնվում է քաղաքի կենտրոնից հարավ-արեւելք։ Հռոմում կան ընդհանուր առմամբ 900 եկեղեցիներ, ինչպիսիք են Սանտա Մարիա Մաջորե բազիլիկան, սբ. Պողոսի բազիլիկան, Սան Կլեմենտի բազիլիկան, Հիսուսի եկեղեցին եւ այլն։ Քաղաքի տակ են գտնվում նաեւ հին կատակոմբներ։ Մեծ կարեւորություն ունեցող բազմաթիվ կրոնական ուսումնական կենտրոններ՝ Հայրապետական Լատերան համալսարանը, Հայրապետական աստվածաշնչյան ինստիտուտը, Հայրապետական Գրիգորյան համալսարանը եւ Հայրապետական արեւելյան ինստիտուտը։ Վերջին տարիներին հյուսիսային Աֆրիկայից եւ Միջին Արեւելքից ներգաղթյալների շնորհիվ զգալի աճ է գրանցվել Հռոմում մուսուլմանների շրջանում։ Դրա արդյունքում տեղացի իսլամադավանները նպաստել են քաղաքում մզկիթի կառուցմանը, որն ամենամեծն է արեւմտյան Եվրոպայում եւ բացվել է 1995 թվականի հունիսի 21-ին։ Հռոմի հանրապետության անկումից հետո Հռոմում նաեւ շատ կարեւոր հրեական համայնք է գործում, որը մի ժամանակ գտնվում էր Տրաստեվերեում։ Վատիկան Վատիկան քաղաքի տարածքը Mons Vaticanus-ի (Վատիկան բլրի) եւ Վատիկանի դաշտի մաս է կազմում, որտեղ Սուրբ Պետրոսի տաճարը, Առաքելական պալատը եւ Սիքստինյան կապելլան, թանգարաններն ու այլ շինություններ են գտնվում։ Մինչեւ 1929 թվականը այդ տարածքը համարվում էր Հռոմի թաղամաս։ Տիբեր գետի արեւմտյան մասից անջատված լինելով՝ տարածքը պաշտպանվում էր Լեւոն IV պապի պարիսպներով, այնուհետեւ՝ Պողոս III պապի պաշտպանական պարիսպներով։ Երբ 1929 թվականի Լատերանի համաձայնագիրն էր նախապատրաստվում, որով ստեղծվում էր Վատիկանը, որոշ շտկումներ էին անհրաժեշտ տարածքը գծանշելու համար, քանի որ այլեւս պարիսպ չկար, ուստի որոշ շինություններ հանդիսացան սահմանագիծ եւ սահմանի մի փոքր մասում էլ նոր պարիսպ կառուցվեց։ Տարածքն ընդգրկում է Սուրբ Պետրոսի հրապարակը, որն Իտալիայից բաժանվում է միայն սահմանին առկա սպիտակ գծանշումով։ Համաձայն Լատերանի համաձայնագրի՝ Վատիկանին պատկանող, բայց Իտալիայի տարածքում գտնվող որոշ հաստատություններ՝ Կաստել Գանդոլֆոյի պապական դղյակը եւ կարեւորագույն բազիլիկաներն ունեն արտատարածքային կարգավիճակ՝ ինչպես արտաքին դիվանագիտական առաքելությունները՝ դեսպանատները։ Ուխտագնացություն Միջին դարերից ի վեր Հռոմը եղել է քրիստոնեական ուխտագնացության կարեւորագույն կենտրոն։ Ամբողջ քրիստոնյա աշխարհից մարդիկ այցելում են Վատիկան՝ պապական նստավայր։ Հռոմի պապը ամենաազդեցիկ կերպարն էր միջնադարում, իսկ Հռոմը դարեր շարունակ մնացել է պապական մայրաքաղաք եւ սուրբ քաղաք։ Ըստ կաթոլիկների՝ Վատիկանը սուրբ Պետրոսի վերջին հանգրվանն է եղել։ Ուխտագնացությունները Հռոմ կարող են ներառել մեծ թվով վայրեր ինչպես Վատիկանում, այնպես էլ Իտալիայի տարածքում։ Շատ հաճախ այցելում են Պիղատոսի աստիճաններ (), որն, ըստ ավանդույթի, տանում էր Պիղատոս Պոնտացու Երուսաղեմում գտնվող պրետորիում, եւ Հիսուսն իր դատավարության ճանապարհին անցել էր դրանցով։ Վարկածներից մեկի համաձայն՝ աստիճանները բերվել են Հռոմ սուրբ Հեղինեի կողմից չորրորդ դարում։ Երկար դարեր «սուրբ աստիճանները» գրավել են քրիստոնյա ուխտագնացներին, ովքեր ցանկանում էին հարգել Հիսուսի տառապանքները։ Ուխտագնացության վայրեր են նաեւ Հռոմի դարաշրջանում կառուցված որոշ կատակոմբներ, որտեղ քրիստոնյաներն աղոթում էին, հուղարկավորում էին իրենց մահացածներին եւ երկրպագում էին հետապնդումների ժամանակ, ինչպես նաեւ բազում ազգային եկեղեցիներ կամ առանձին աղանդավորական եկեղեցիներ, օրինակ՝ Հիսուսի եւ Սուրբ Ինյացիոյի ճիզվիտային եկեղեցիները։ Ըստ ավանդույթի՝ ուխտագնացներն ու Հռոմի քաղաքացիներն Աստծուն երախտագիտություն հայտնելու նպատակով պետք է 24 ժամվա ընթացքում ոտքով այցելեն Հռոմի 7 ուխտագնացության եկեղեցիները ()։ Այս ավանդույթը, որը պարտադիր էր յուրաքանչյուր ուխտագնացի համար Միջին դարերում, օրինականացվեց 16-րդ դարում սուրբ Ֆիլիպ Ներիի կողմից։ 7 եկեղեցիների ներառում են 4 գլխավոր բազիլիկաները՝ Վատիկանի սուրբ Պետրոսի տաճարը,սուրբ Պողոսի տաճարը, սուրբ Հովհաննես Լատերանի տաճարը եւ Սանտա Մարիա Մաջորեն, եւ 3 այլ եկեղեցիներ՝ Սան Լորենցո, Երուսաղեմի Սուրբ Խաչ եկեղեցին (Հեղինեի՝ Կոնստանտին կայսեր մոր, հիմնած եկեղեցին) եւ Սան Սեբաստիանոն (գտնվում է «Վիա Ապպիա» ճանապարհի վրա եւ կառուցված է Սան Սեբաստիանոյի կատակոմբների վրա)։ Երկվորյակ, քույր եւ գործընկեր քաղաքներ 1956 թվականի ապրիլի 9-ից Հռոմը բացառապես եւ փոխադարձաբար երկվորյակ քաղաք է հռչակել՝ Փարիզ, Ֆրանսիա Հռոմի քույր եւ գործընկեր քաղաքներն են՝ Ծանոթագրություններ Եվրոպական քաղաքներ Իտալիայի քաղաքներ Սրբազան քաղաքներ Համաշխարհային ժառանգություն Իտալիայում Ամառային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաքներ Իտալիայի համալսարանական քաղաքներ Մ.թ.ա. 753 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Նոր Կտակարանի քաղաքներ


text: Աստծո ձեռքը Աստծո ձեռքը (իսպ.՝ La Mano de Dios), ամենահայտնի ֆուտբոլային գոլերից մեկը, որը խփվեց արգենտինացի Դիեգո Մարադոնայի կողմից 1986 թ. Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության քառորդ եզրափակչում Անգլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դարպասը։ Հունիսի 22-ին «Ացտեկա» ստադիոնում, 51-րդ րոպեին Խորխե Վալդանոյի փոխանցումից հետո Դիեգո Մարադոնան գրավեց անգլիացիների դարպասը ձախ ձեռքի հարվածով։ Գլխավոր մրցավարը հաշվեց խփված գնդակը, համարելով որ այն խփվել է ձեռքով, չնայած անգլիացիների բողոքին։ Խաղից հետո, հարցազրույցի ժամանակ Մարադոնան հայտնեց, որ գոլը խփվել է, ոչ թե իր, այլ «Աստծո ձեռքով»։


Գյոլու - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան


text: Ապրիլի 27, տարվա 117-րդ (նահանջ տարիներին՝ 118-րդ) օրն է։ Տարվա ավարտին մնում է 248 օր։ Դեպքեր 1909՝ Գահընկեց է արվում Օսմանյան կայսրության սուլթան Աբդուլ Համիդը 1992 - Հայաստանը դառնում է Արժույթի միջազգային հիմնադրամի անդամ-երկիր 1993 - Զամբիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի բոլոր անդամները զոհվում են Սենեգալ թռչող օդանավի վթարից 2005 - Ֆրանսիայի Թուլուզ քաղաքից իր առաջին թռիչքն է իրականացնում երկու հարկանի Airbus A380 օդանավը Ծնունդներ 1737 - Էդվարդ Գիբբոն Edward Gibbon, անգլիացի պատմագետ, քաղ. գործիչ (մ. 1794) 1791 - Սեմյուել Մորզե Samuel Morse, ամեր. նկարիչ եւ գյուտարար (մ. 1872) 1820 - Հերբերտ Սփենսեր Herbert Spencer անգլ. կենսաբան, սոցիոլոգ, փիլիսոփա (մ. 1903) 1912 - Էդգար Տեր-Ղազարյան, հայ խորհրդային քիմիկոս-տեխնոլոգ 1915 - Հովհաննես Շիրազ, հայ մեծանուն բանաստեղծ (մ. 1984) 1953 - Արիել Դոմբալ Arielle Dombasle, ֆրանս.-ամեր. երգչուհի, դերասանուհի 1965 - Տիգրան Սարգսյան (ազատամարտիկ), Արցախյան պատերազմի հերոս 1967 - Վիլեմ Ալեքսանդր Willem-Alexander, Նիդերլանդների թագավոր 1969 - Վլադիմիր Կոզլով, Vladimir Kozlov ուկր. ծագումով ամեր. ըմբիշ, դերասան 1984 - Եվա Սիմոնս, հոլանդացի երգչուհի, երգահան եւ պարուհի 1988 - Մաուրո Գոյկոեչեա, ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ 1989՝ Լարս Բենդեր, գերմանացի ֆուտբոլիստ Սվեն Բենդեր, (Sven Bender) գերմանացի ֆուտբոլիստ 1996 - Քյարամ Սլոյան, Հայաստանի զինված ուժերի զինծառայող (զոհվել է 2016 թվականի Քառօրյա պատերազմի ժամանակ) Մահեր 1521 - Ֆեռնան Մագելան պորտուգալացի բնախույզ (* 1480) 1749 - Մխիթար Սեբաստացի, հայ կաթոլիկ եկեղեցական գործիչ, հայագետ 1882 - Ռալֆ Ուոլդո Էմերսոն Ralph Waldo Emerson ամերիկացի բանաստեղծ (* 1803) 1915 - Ալեքսանդր Սկրյաբին ռուս դաշնակահար եւ կոմպոզիտոր (* 1872) 1938 - Էդմունդ Հուսերլ Edmund Husserl չեխ մաթեմատիկոս եւ փիլիսոփա (* 1900) 1965 - Համո Բեկնազարյան, հայ նշանավոր կինոռեժիսոր (ծն. 1892) 1998 - Կարլոս Կաստանեդա, պերուացի գրող (* 1925) 2007 - Մստիսլավ Ռոստրոպովիչ ռուս թավջութակահար եւ կոմպոզիտոր (* 1927) 2014 - Վույադին Բոշկով, հարավսլավացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան եւ գլխավոր մարզիչ Տոներ Իսրայել՝ Յոմ Հա-Զիքարոն (Հիշողության օր) Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն՝ Ազատության օր Անկախության օր՝ Նիդերլանդներ - Թագավորի օր Koningsdag (2014 թվականից, մինչ այդ՝ Թագուհու օր, նշվում է 1885 թվականից) Սլովենիա՝ Ազգային դիմադրության օր


Լրատվություն Ներհանրապետական այցեր Նախագահ Սերժ Սարգսյանը ներկա է գտնվել օքսիդացված ճանապարհային եւ շինարարական բիտում արտադրող հայ-ռուսական ձեռնարկության բացմանը 15.05.2009 - 15.05.2009 Գործարանի մուտքի մոտ տեղադրված սխեմատիկ քարտեզի օգնությամբ գործարանի տնօրենը ներկայացրել է բիտումի արտադրական ցիկլը: Այնուհետեւ ՀՀ փոխվարչապետ, տարածքային կառավարման նախարար Արմեն Գեւորգյանը եւ Ռուսաստանի Դաշնության փոխվարչապետ Սերգեյ Իվանովը կտրել են կարմիր ժապավենը, որից հետո ներկաները շրջայց են կատարել գործարանում: Այս ձեռնարկությանը բնորոշ է փորձարկման համակարգի բարձրակարգ մեքենայացումը: Այստեղ գործում է ժամանակակից գործարանային լաբորատորիան եւ ղեկավարող համակարգը, որի վրա հունվար ամսին կատարվել է հումքի առաջին փորձարկումը արտադրանքի (բիտումի) ստացմամբ: Կառուցված են մաքրման համակարգված սարքավորումներ, իսկ շրջակա միջավայր արտանետումները կրճատելու համար տեղադրված է բիտումի գոլորշիների կոնդենսացման մեքենայացված համակարգ: Երկրի ղեկավարը գործարանի բակում մասնակցել է նաեւ խորհրդանշական ծառատունկին: a89


Հովնաթանյան ընտանիք - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան Հովնաթանյան ընտանիք, 17-19-րդ դարեր հայ նկարիչների ընտանիք։ Տոհմի հիմնադիրը բանաստեղծ, նկարիչ եւ երաժիշտ Նաղաշ Հովնաթանն էր։ Մոտ երկու հարյուրամյակի ընթացքում այդ տոհմի մի քանի սերնդի ներկայացուցիչներ զգալի դեր կատարեցին հայ ու հարեւան ժողովուրդների մշակութային կյանքում։ Հովնաթանյան նկարիչների տոհմը նոր աստիճանի է բարձրացրել հայ կերպարվեստը։ Խարսխված լինելով հայկական միջնադարյան արվեստի վրա, յուրացնելով հարեւան ժողովուրդների մշակույթներից իրենց գեղարվեստական ընկալումներին հոգեհարազատ տարրեր, դրանք զուգակցելով նոր ժամանակների հայ արվեստի պահանջներին՝ Հովնաթանյանները կարողացել են սկզբնավորել հայկական գեղանկարչության մի շարք ժանրեր, ստեղծել արտահայտչականության գաղափարա-գեղարվեստական որոշակի կանոններ, որոնք օրինակելի են դարձել ժամանակի կովկասյան գեղանկարչության համար։ 1 Նաղաշ Հովնաթան 2 Հակոբ եւ Հարություն Հովնաթանյաններ 3 Հովնաթան Հովնաթանյան 4 Մկրտում Հովնաթանյան 5 Հակոբ եւ Աղաթոն Հովնաթանյաններ 1679 թ. Երեւանում երկրաշարժ տեղի ունեցավ։ Հարկ եղավ քաղաքի շատ տներ ու շինություններ վերականգնել կամ կառուցել նորից։ Մի քանի տարի անց երեւանցիները նկարիչ հրավիրեցին՝ վերականգնված Պողոս-Պետրոս, Կաթողիկե, Զորավոր եկեղեցիները որմնանկարներով զարդարելու համար։ Այդ նկարիչը երիտասարդ, բայց արդեն մեծ համբավ ունեցող Նաղաշ Հովնաթանն էր։ Նաղաշ Հովնաթանը («նաղաշ» արաբերեն՝ զարդանկարիչ, արեւելյան երկրներում, այդ թվում նաեւ Հայաստանում, այդպես էին անվանում նկարիչներին) ծնվել է 1661 թ., Հայաստանի Սիսական նահանգի Երնջակ գավառի Շոռոթ գյուղում, բանասեր եւ գեղագիր Տեր-Հովհաննեսի ընտանիքում։ Նրա առաջին ուսուցիչը եղավ հայրը։ Բազմակի ընդունակություններով օժտված պատանին այնուհետեւ ավարտեց Ագուլիս քաղաքի Թովմա Առաքյալի վանքի դպրոցը եւ նշանակվեց նույն դպրոցի ուսուցիչ։ Հովնաթանը բանաստեղծություններ էր գրում, երաժշտություններ հորինում, երգում էր, քյամանչա նվագում, նկարում։ Շուտով նա հեռացավ դպրոցից եւ նվիրվեց արվեստին։ Նրա համբավը սկսեց տարածվել ոչ միայն երգահան, այլ նաեւ շնորհաշատ նկարիչ։ Նկարում էր մանրանկարներ, նկարազարդում գրքեր, զբաղվում եկեղեցիների պատերի որմնանկարչությամբ, նկարում սրբապատկերներ։ Նրա աշխատանքները հայ աշխարհիկ (ոչ կրոնական) գեղանկարչության մեզ հայտնի ամենավաղ նմուշներից են։ Վրաց Վախթանգ 6-րդ թագավորը նրան հրավիրում է արքունիք եւ նշանակում պալատական աշուղ եւ նկարիչ։ 1710-ական թթ. նա հրավիրվեց Էջմիածին եւ նկարազարդեց Մայր տաճարը։ Նաղաշ Հովնաթանը վախճանվել է 1722 թ., հայրենի Շոռոթ գյուղում։ Հակոբ եւ Հարություն ՀովնաթանյաններԽմբագրել Որդիներից Հակոբ Հովնաթանյանը (17-րդ դարի վերջ-1757 թվական) եղել է աշուղ, մանրանկարիչ եւ գեղանկարիչ։ Նկարազարդել է «Քաղուածք Յավետարանաց»-ը (1720 թվական, Երեւանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, ձեռագիր No 8645)։ Հեղինակ է հաստոցային նկարների («Սանդուխտ կույսը», 1727 թվական, «Թադեւոս առաքյալը», «Ղազարոսի հարությունը», երկուսն էլ՝ 1729 թվական, «Աստվածամոր յոթ վերքը», 1729 թվական, բոլորը՝ Հայաստանի պետական պատկերասրահ, Երեւան)։ Մեծ ուշադրություն է դարձրել մարմնաձեւերի կերպավորմանը եւ մանրամասների նյութական վերարտադրմանը։ Մյուս որդին՝ Հարություն Հովնաթանյան (Հարություն Շոռոթեցի, ծննդյան եւ մահվան թվականներն անհայտ են), առավել հակված է եղել դեպի դեկորատիվ գեղանկարչությունը (ձեւավորել է Գրիգոր Տաթեւացու «Քարոզգիրքը», 1731 թվական, Երեւանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, ձեռագիր No 2162)։ Հակոբ եւ Հարություն Հովնաթանյանները միասին նկարազարդել են մի Հայսմավուրք (1725-1730 թթ., Երեւանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, ձեռագիր No 1522), որտեղ թողել են նաեւ իրենց ստորագրությունները, ձեւավորել Ապրակունիսի Ս. Կարապետ վանքը (1740 թվական), Էջմիածնի վանքի Ղազարապատ հյուրանոցը (1741 թվական), Վեհարանը։ Հակոբ Հովնաթանյանի որդին էր Հովնաթան Հովնաթանյանը (1730-1801 թթ.), որը 1776 թվականից վրաց Հերակլ 2-րդ թագավորի պալատական նկարիչն էր։ 1778 թ. Հովնաթան Հովնաթանյանը հրավիրվեց Էջմիածին՝ զարդանախշելու Մայր տաճարը։ Նա Էջմիածին եկավ իր աշակերտների հետ, վերանորոգեց եւ լրացրեց մեծանուն պապի ստեղծած որմնանկարները, դրանց կողքին սոսնձեց կտավների վրա արված աշխատանքները։ Նա ստեղծեց նաեւ հայ պատմական գործիչների մի շարք դիմանկարներ։ Տոհմի չորրորդ սերնդի շնորհալի ներկայացուցիչն էր Մկրտում Հովնաթանյանը՝ Հովնաթանի որդին, (1779 թվական, Թիֆլիս-1845/1846 թվական, Թիֆլիս), որը դիմանկարիչ էր, ուներ արվեստանոց, աշակերտներ։ Պահպանվել են կաթողիկոս Եփրեմի, Ս. Խ. Գուրգենբեկյանի դիմանկարները (Հայաստանի պետական պատկերասրահ), հայ թագավորների դիմանկարների շարքը (Հայաստանի պետական պատկերասրահ եւ էջմիածնի վանքի Վեհարան)։ Ինչպես այս աշխատանքներում, նույնպես եւ Թիֆլիսի Նորաշենի եկեղեցու նկարազարդումներում (1834-1835 թթ.) առկա են կլասիցիզմի որոշակի տարրեր, որոնք ժամանակի գեղագիտական ճաշակի արտահայտություններ են։ Հակոբ եւ Աղաթոն ՀովնաթանյաններԽմբագրել Մկրտում Հովնաթանյանի որդիներն էին Հակոբ Հովնաթանյանը եւ Աղաթոն Հովնաթանյանը (1816 թվական, Թիֆլիս-1893 թվական, Պետերբուրգ), որը դիմանկարիչ էր, գրաֆիկ։ 1843 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիան, սովորել Կ. Բրյուլլովի արվեստանոցում։ Որպես նկարիչ աշխատել է Պետերբուրգի ձիաբուծական պետական վարչությունում, ստացել կոլեգիական խորհրդականի աստիճան։ Հիմնականում զբաղվել է գրաֆիկայով, վիմագրել այլ նկարիչների գործեր, այդ թվում՝ Հակոբ Հովնաթանյանի գեներալ Զասի (1836 թվական), Մ. Ս. Վորոնցովի (1849 թվական) դիմանկարները, Ա. Ի. Շառլեմանի «Հիշողություններ պամերի կորպուսի մասին» գծանկարների ալբոմը (1859 թվական), Ի. Կելլերի «Ա. Մ. Գորչակովի դիմանկարը» (1869 թվական), Մ. Սալտիկով- Շչեդրինի «Նահանգական ակնարկներ» գրքի համար Մ. Բաշիլովի կատարած գծանկարը (1870 թվական) եւ այլն։ ↑ 1,0 1,1 Վ. Արզումանյան (1986)։ «Ինչ է, Ով է»։ Հայկական Սովետական Հանրագիտարանի Գլխավոր Խմբագրություն։ Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Հովնաթանյան_ընտանիք&oldid=5733672» էջից Last edited on 23 Ապրիլի 2018, at 00:17 Այս էջը վերջին անգամ փոփոխվել է 23 Ապրիլի 2018-ի ժամը 00:17-ին:


text: (Վերահղված է Կենգուրուից) Ագեվազները ծնվում են փոքրիկ՝ ընդամենը 2-2.5 սանտիմետր եւ ամբողջ կյանքի ընթացքում շարունակում են աճել։ Մայր ագեվազը փորին ունի հարմարավետ պարկ, որտեղ էլ պահում է իր ձագին։


text: Ֆերհեյնը մեծ օգուտ կտա Հայաստանի հավաքականին. Ռուբեն Հայրապետյան - CIVILNET Ֆերհեյնը մեծ օգուտ կտա Հայաստանի հավաքականին. Ռուբեն Հայրապետյան Comments Off on Ֆերհեյնը մեծ օգուտ կտա Հայաստանի հավաքականին. Ռուբեն Հայրապետյան Երերկ De Telegraaf-ը գրեց, որ Ռայմոնդ Ֆերհեյնը, ով ժամանակին աշխատել է Գուս Հիդինկի, Ֆրանկ Ռայկարդի եւ Դիկ Ադվոկաատի մարզչական շտաբերում, պայմանագիր է կնքել Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի հետ եւ առաջիկա 2 տարում կօգնի Վարդան Մինասյանին: Այդուհետ ՀՖՖ-ն հաղորդագրություն տարածեց, որ մարզչի հետ համաձայնություն կա, բայց պայմանագիրը դեռ կնքված չէ: Այսօր Ֆերհեյնի մասին խոսել է ՀՖՖ նախագահ Ռուբեն հայրապետյանը, ով ֆեյբուքի իր էջում պատասխանելով հարցին` ո՞րն է լինելու Ֆերհեյնի դերը մեր հավաքականում, գրել է. «Հոլանդացի մարզիչը մասնագիտությամբ վելուծաբան, հոգեբան եւ վերականգնողական լավագույն մարզիչներից մեկն է ամբողջ Եվրոպայում: Եվ ես կարծում եմ` շատ մեծ օգուտ կտա մեր թիմին»: