text: Սեմական լեզուները միմյանց կապված լեզուների խումբ է, որով այժմ խոսում են ավելի քան 300 միլիոն մարդ հիմնականում Մերձավոր Արեւելքում, Հյուսիսային Աֆրիկայում։ Սեմական լեզուները աֆրասիական կամ սեմաքամյան լեզվաընտանիքի ճյուղերից մեկն է։ Ամենատարածված լեզուն սեմական լեզուների մեջ արաբերենն է՝ 296 միլիոն լեզվակիր, ապա ամհարերենը (Եթովպիայում) 32 միլիոն, եբրայերենը՝ 8 միլիոն, եւ այլն։ Անվանումը ծագում է Աստվածաշնչյան հայտնի կերպարների՝ Նոյի որդի Սեմի անունից։ Գրավոր ձեւը թվագրվում է շատ հին ժամանակով։ Աքքադերեն եւ էբլայերեն տեքստեր են հայտնաբերվել Միջագետքում եւ Սիրիայի տարածքում, որոնք թվագրվում են մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակով։ Սեմական լեզուների պատմա-համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզել տարբեր սեմական լեզուների հնչյունական եւ քերականական առանձնահատկությունները եւ ընդհանրությունները։ Ըստ մի շարք քերականական եւ բառապաշարային առանձնահատկությունների՝ սեմական լեզուները բաժանվում են հետեւյալ խմբերի՝ Արեւելյան, կամ հյուսիսարեւելյան՝ աքքադերեն իր երկու բարբառներով՝ բաբելոներեն եւ ասորերեն, Հյուսիս-արեւմտյան – քանաաներեն (ուգարիտերեն, եբրայերեն, փյունիկերեն եւ այլն) եւ արամեերեն (արեւմտաարամեական, արեւելաարամեական խոսվածքներ, հին սիրիական լեզու) լեզուներ, Հարավային կամ հարավարեւմտյան խումբ – արաբերեն (եւ նրա բարբառները), հին հարավարաբական եւ նրան մոտ մի քանի լեզուներ Արաբական թերակղզու հարավում (մահրի, շիհրի, սոկոտրի), եթովպական լեզուները (գեեզ, ամհարերեն, տիգրե, տիգրինիա, հարարի, գուրագե, արգոբբա եւ այլն)։ Սեմական լեզուներին բնորոշ հատկանիշներ Սեմական լեզուներին բնորոշ հատկանիշներն են ձայնավորների սահմանափակ քանակը սկզբնապես՝ ա, ի, ու՝ երկար եւ կարճ տարբերակներով (նշանակալիորեն ավելի շատ են ձայնավորները կենդանի բարբառներում), երեք տեսակի բաղաձայնների առկայությունը՝ հնչեղ, խուլ եւ էմֆատիկ։ Բայի արմատը եւ բայածանցյալ անունները սովորաբար կազմված են երեք բաղաձայնից, որոնք կրում են հիմնական բառային իմաստը այն ժամանակ երբ ձայնավորումը ինչպես նաեւ վերջածանցները, նախածանցներն ու միջնածանցները պարզաբանում են նշանակությունը եւ տալիս քերականական կարգ։ Օրինակ, արաբերեն քաթաբա՝ նա գրում էր, քութիբա՝ գրված է աքթաբա՝ ստիպեց գրել, քաաթիբ՝ գրող, քիթաաբ՝ գիրք, մաքթաբ՝ դպրոց։ Տարբերվում են երկու սեռ՝ արական՝ առանց նշանի եւ իգական՝ սովորաբար նշվող հատուկ վերջավորությամբ, երբեմն տարբերվում են միայն համաձայնությամբ։ Հին աքքադական լեզվում վեց հոլով կա, հին սեմական լեզուներում կա երեք հոլով՝ ուղղական u, սեռական I, հայցական a, կենդանի սեմական լեզուներում հոլովներ չկան։ Գոյություն ունեն երկակի եւ հոգնակի թվեր։ Վերջինս հարավ սեմական լեզուներում մեծ մասամբ դուրս են մղվում տարբեր տեսակի հավաքական գոյականների միջոցով, որոնք կազմվում են հիմքի ձայնադարձմամբ ՝ «կոտրված հոգնակի» բաբ՝ դուռ, հոգնակին աբուաբ, Ալիմ՝ գիտնական, հոգնակին ուլամա։ Ածականները երբեմն տարբերվում են յուրահատուկ վերջավորություններով, բայց հիմնականում հոգնակի թվի այլ կազմությամբ ինչպես նաեւ շարահյուսորեն։ Տարբերակվում են դերանունները։ Ինքնուրույն անձնական. անձնական դերանունները որոշ լեզուներում հոլովվում են, օգտագործվում են սուբյեկտի դեմքը, որոշ լեզուներում նաեւ օբյեկտը նշելու համար, բայց պարտադիր չեն համարվում։ Ինքնուրույն ստացական (արխայիկ, հազվադեպ)։ Վերջավորութային՝ անվան դեպքում ստացական իսկ բայի դեպքում օբյեկտի ցուցիչներ։ Հարցական Հարաբերական-հաճախ նրանք nota genetivi են, այսինքն մասնիկներ, որոնք կապում են որոշիչը որոշյալի հետ։ Բայում արտահայտվում են սուբյեկտի դեմքի, թվի, սեռի կարգերը /գործողության օբյեկտը կարող է արտահայտվել դերանվանային վերջավորությամբ/, ինչպես նաեւ ժամանակը, խոնարհումը/միայն սեմական մեռած լեզուներում/։ Սովորաբար գոյություն ունեն բայի երկու տեսակներ՝ կատարյալ վերջավորության խոնարհմամբ եւ անկատար նախածանցային խոնարհմամբ, աքքադերենում բայերում երկու տեսակն էլ նախածանցային խոնարհման գործառույթ ունեն։ Հետագայում կատարյալ ձեւը զարգանում է անցյալ ժամանակում, իսկ անկատար ձեւը՝ ապառնի ժամանակում կամ ներկա ժամանակի ձեւ / եբրայերեն, արամեերեն, կամ ներկայում՝ արաբերեն/։ Առաջին դեպքում ներկան արտահայտվում է դերբայի միջոցով, իսկ երկրորդ դեպքում ապառնին մասնիկի միջոցով։ Սեմական լեզուների համար հատկապես բնութագրական են այսպես կոչված վազները։ Վազները ները՝ սաստկական, ստիպողական փոխադարձ եւ շատ այլ, վերափոխում են բայի առաջնային իմաստը։ Սեմական լեզուներում գոյություն ունի բարդ բառակազմական համակարգ ածանցների եւ հիմնականում ձայնափոխության միջոցով։ Բառերի սովորական հերթականությունն է բացի աքքադերենից՝ ստորոգյալ, ենթակա, լրացումներ։ Որոշիչը միշտ հետեւում է որոշյալին։ Սեմական լեզուներ Մեռած լեզուներ Սեմական լեզուները ընդունված է բաժանել երկու խմբի՝ կենդանի եւ մեռած։ Մեռած լեզուների շարքին է դասվում աքքադերենը՝ ասորա-բաբելոնյան լեզուն, հայտնի մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակում, գործածությունից դուրս է եկել մեր թվարկության սկզբներին։ Տարածված է եղել Միջագետքում՝ ներկայիս Իրաքի տարածքում։ Էբլայերեն կամ Էբլայի լեզու, 1970-ական թթ. Հյուսիս-Արեւմտյան Սիրիայում գտնված սեպագիր արձանագրության լեզու։ Արձանագրությունը թվագրվում է մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակին։ Ամորեական լեզու - շումերական եւ աքքադական սեպագիր արձանագրություններում առկա են այս լեզվով գրված անձնական անուններ, տարածված է եղել մ.թ.ա. 3-րդ- 2-րդ հազարամյակում Հյուսիս-Արեւմտյան Սիրիայում եւ Արեւմտյան Միջագետքում։ Հին քանաաերենը - որը եւս հայտնի է շումերական եւ հին եգիպտական տեքստերում առկա բառերով եւ արտահայտություններով, տարածված է եղել մ.թ.ա. 3-րդից 2-րդ հազարամյակի կեսերում, Հին Պաղեստինի՝ ներկայիս Հորդանանի եւ Իսրայելի եւ Փյունիկիայի՝ ներկայիս Լիբանանի տարածքում։ Ուգարիտ - առկա են այս լեզվով մեծ քանակությամբ սեպագիր արձանագրություններ, որոնք հայտնաբերվել են ականներին Հյուսիս-արեւմտյան Սիրիայում։ Գրավոր հուշարձանները թվագրվում են մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի սկզբով, լեզուն գործածվել է Ուգարիտ քաղաք-պետությունում։ Փյունիկերեն - հայտնի է մ.թ.ա. 2- րդ հազարանյակի գրություններով, ամենահին գրությունները վերագրվում են մ.թ.ա. 2-րդ դարին։ Տարածված էր Փյունիկիայում, եւ գաղութացման միջոցով տարածվեց ողջ Միջերկրածովյան ավազանում՝ Կիպրոս, Հարավային Իտալիա, Հարավային Իսպանիա, Հյուսիսային Աֆրիկա։ Հին Եբրայերեն - հայտնի է մթա 12-3-րդ դարերի հուշարձաններից։ Հավանաբար խոսակցական է մնացել մինչեւ մեր թվարկոթյան առաջին դարերը։ Մինչեւ 18-րդ դարն օգտագործվել է ավետարանի տեքստերում, որպես գրավոր լեզու Տարածված է եղել հին Պաղեստինի տարածքում։ Որպես կրոնական լեզու օգտագործվում է մինչ այժմ։ Արամեերեն-հայտնի է մ.թ.ա. 9-րդ դարից, որպես «հինարամեական», ավելի ուշ ներկայացվել է միջնադարյան ժամանակաշրջանի լեզուներով եւ բարբառներով, գոյատեւել է գրեթե մինչեւ 14րդ դարը։ Տարածված է եղել Սիրիայի, Պաղեստինի, Միջագետքի տարածքներում, ընդհուպ մինչեւ արեւմտյան Իրան։ Հին հարավարաբական լեզուներ, այլ կերպ «էպիգրաֆիկ հարավարաբական» (սաբայական, մինայական, քաթաբանական, հադրամաության լեզուներ-հայտնի են մ.թ.ա. 1-ինից մինչեւ մ.թ.ա. 6-րդ դարի գրավոր հուշարձաններից։ ՄՏարածված են եղել ժամանակակից Եմենի տարածքում եւ Հարավային Արաբիային կից տարածքներում, ներառյալ Եմենը։ Հին եթովպական լեզու կամ գեեզ-հայտնի է մ.թ.ա. 4-րդ դարի Աքսումի հին թագավորական գրառումներից, որպես խոսակցական գոյատեւել է գրեթե մինչեւ 10-րդ դարը։ Այդ ժամանակաշրջանում տարածված էր Աքսումի հին պետության տարածքում եւ ժամանակակից Եթովպիայի եւ Էրիթրեայի հյուսիսարեւելյան կից տարածքներում։ Մինչ այժմ օգտագործվում է որպես եթովպական քրիստոնեական եկեղեցու կրոնական լեզու։ Հին արաբերեն - գոյություն է ունեցել, հավանաբար, որպես հին քոչվոր եւ նստակյաց ցեղային բարբառների ժողովածու եւ հայտնի է էպիգրաֆիկ՝ արձանագրային տեքստերի ոչ մեծ քանակությամբ, որոնք վերաբերում էին մթա եւ մթ առաջին դարերին։ Մինչիսլամական ժամանակաշրջանում տարածված է եղել Կենտրոնական եւ Հյուսիսային Արաբիայի տարածքում, իսկ ցեղերի գաղթի արդյունքում մթ սկզբներին տարածվել է Պաղեստինի, Սիրիայի եւ Միջագետքի տարածքում։ Կենդանի լեզուներ Ներկայացված են ինչպես մի շարք մեզ հայտնի սեմական լեզուներ, այնպես էլ լեզուներ, որոնք չունեն իրենց գրավոր պատմությունը։ Ժամանակակից արաբերեն-ներկայացված է միասնական գրական լեզվով եւ մի շարք խոսակցական բանավոր ձեւերով (բարբառներով), տարածված է Առաջավոր Ասիայի, Այուսիս-արեւելյան եւ Հյուսիսային Աֆրիկայի բոլոր արաբական երկրների ինչպես նաեւ մի շարք հարեւան երկրնորի տարածքում։ Խոսողների թվով(որոշ տվյալներով 190-250 մլն մարդ) պատկանում է աշխարհի ամենամեծ լեզուներին։ Մալթայերեն—տարածված է Մալթա կղզում։ 1990 թ տվյալներով Մալթայում այդ լեզվով խոսողների թիվը կազմում է 365 հազար, մալթերենով խոսողների ընդհանուր թիվը 500 հազար է։ Ամհարերեն-Եթովպիայի պետական գրավոր եւ բանավոր լեզուն է, 1980-1990 թթ-ից խոսողների թիվը կազմում է 15 մլն մարդուց ավել։ Առաջին գրավոր աղբյուրները, որոնք վկայում են ամհարերենի մասին վերաբերում են 14-րդ դարին, որպես գրական լեզու զարգանում է 19-րդ դարի վերջերից։ Ժամանակակից եբրայերեն-գրական եւ խոսակցական լեզու, Իսրայելի հանրապետության 2 պաշտոնական լեզուներից մեկն է։ 1980-ականների վերջերի տվյալներով խոսողների թիվը կազմում է մոտ 5 միլիոն մարդ։ Նոր-արամեական լեզուներ-ներկայումս ներկայացված են բարբառների մի շարք խմբերով՝ արեւմտյան լեզուների խմբով (Սիրիայի 3 նահանգներում Դամասկոսից հյուսիս-արեւելք). արեւելյան լեզուների խմբով, տարածված են հարավ արեւելյան Թուրքիայում, Հյուսիսային Իրաքում, հյուսիսարեւմտյան Իրանում; ինչպես նաեւ մանդեական լեզվով, որը տարածված է Իրանի եւ Իրաքի հարավային սահմանում եւ ասորական լեզվով, որն էլ տարածված է կղզյակներով Հյուսիսային Իրանում, Հյուսիսային Իրաքում, Սիրիայում, Թուրքիայում, Հայաստանում, Վրաստանում ինչպես նաեւ ասորական սփյուռքում։ Ասորիական լեզվով խոսողների ընդհանուր թիվը, 1990 թ-ի տվյալներով, կազմում է մոտ 330 հազար մարդ։ Ժամանակակից հարավ-արաբական լեզուներ-մեհրի, հարսուսի, բատհարի, հաբյոտ, ջուբբալի (շախրի) (мехри, харсуси, батхари, хобйот, джиббали )- տարածված են Արաբական թերակղզու հարավում, Եմենի եւ Օմանի տարածքում, Սոկոտրին՝ Սոկոտրա կղզում։ Ընդհանուր առմամբ այս լեզուներով խոսողների թիվը, 1977 թ-ի տվյալներով, կազմում է մոտ 200 հազար մարդ։ Ժամանակակից եթովպական լեզուները ներկայացված են լեզուների հյուսիսային եւ հարավային խմբերով։ Հյուսիսային խմբին է վերաբերում տիգրայ լեզուն, որը համարվում է հին գեեզի ժառանգ։ Տարածված է Էրիթրեայում եւ Եթովպիայի հյուսիսային շրջաններում։ Խոսողների թիվը, 1995 թ-ի տվյալներով, կազմում է մոտ 4 միլիոն մարդ։ Տիգրե լեզուն տարածված է Էրիթրեայում եւ Սուդանի սահմանամերձ շրջաններում։ 1990- ականների տվյալներով խոսողների թիվը կազմում է մոտ 1 միլիոն մարդ։ Հարավային խմբին են վերաբերումարգաբբան, խարարին եւ արեւելյան գուրագեն, հյուսիսային եւ արեւմտյան գուրագեն, գաֆատը եւ մի շարք այլ մոտ-բարեկամական լեզուներ։ Տարածված են Եթովպիայում եւ հարեւան երկրներում։ Յուրաքանչյուր խմբի խոսողների թիվը տատանվում է 500-ից մինչեւ մի քանի հազար մարդ։ Գրականություն Дьяконов И.М. Семито-хамитские языки. Опыт классификации, М.։ КомКнига, 2006. Белова А.Г. Введение в арабскую филологию / Ин-т востоковедения РАН. - М., 2003 Սեմական լեզուներ


source: wikipedia

text: Դեպքեր Յորքի Մայր Տաճարի օծումը Օգոստոս 10, Կոնիայի ճակատամարտը Դեկտեմբեր 31, Ամստերդամում արգելվում է ձնագնդեր նետելը Ծնունդներ Հոկտեմբերի 4, Լուկաս Կրանախ Ավագ, գերմանացի գեղանկարիչ Մահեր Դեկտեմբեր 17, Իզաբելա Պորտուգալացի (1397-1472), Բուրգունդիայի դքսուհի 1472 Տարեթվեր


source: fineweb

text: Հայաստանի ավտոապահովագրողների բյուրո |Հայաստանի ավտոապահովագրողների բյուրո |Տեսակ||կազմակերպություն| |Երկիր||Հայաստան| |Կայք||paap.am| «Հայաստանի ավտոապահովագրողների բյուրո» ԻԱՄ, ապահովագրական ոլորտում գործող իրավաբանական անձանց միության կազմակերպական-իրավական ձեւ ունեցող, շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող, ինքնակարգավորվող կազմակերպություն է, որին անդամակցում են ԱՊՊԱ իրականացնելու իրավունք ունեցող ապահովագրական ընկերությունները։ Բյուրոն հիմնադրվել է Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի կողմից 2010 թվականի հունիսի 28-ին «Ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի հիման վրա։[1] Բյուրոյի գործունեության նպատակը ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից տուժած անձանց շահերի պաշտպանությունն է եւ ԱՊՊԱ համակարգի կայունության եւ զարգացման ապահովումը։ Բյուրոյի կառավարման մարմիններն են անդամների ընդհանուր ժողովը, խորհուրդը եւ գործադիր տնօրենը։ Բյուրոյի խորհրդի կազմում ընդգրկված են ապահովագրական ընկերությունների 3 ներկայացուցիչներ, մեկ ներկայացուցիչ Կենտրոնական բանկից, մեկ ներկայացուցիչ Ճանապարհային ոստիկանությունից եւ մեկական ներկայացուցիչներ սպառողների իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպություններից եւ վարորդների իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպություններից[փա՞ստ]։ Իր գործունեության 5 տարվա ընթացքում Բյուրոն ունեցել է երեք գործադիր տնօրեն՝ Վահան Ավետիսյանը (2010-2012 թթ)[2], Աննա Վարդիկյանը (2012-2013 թթ) եւ Միսակ Բաբաջանյանը (2013-2015 թթ)։ Բյուրոյի կազմում գործում է նաեւ Երաշխավորման ֆոնդ եւ Տեղեկատվական համակարգ։ Երաշխավորման ֆոնդը ձեւավորվում է ԱՊՊԱ իրականացնող ապահովագրական ընկերությունների վճարների հաշվին եւ ստեղծվել է, որպեսզի դրա հաշվին հատուցվեն տուժողներին պատճառված վնասները այն դեպքերում, երբ վնաս պատճառած ավտոտրանսպորտային միջոցը կամ դրա վերաբերյալ ԱՊՊԱ պայմանագիր կնքելու պարտականություն ունեցող անձն անհայտ է (այս դեպքում հատուցում է միայն տուժած անձանց պատճառված անձնական վնասները), կամ վնասը պատճառվել է ԱՊՊԱ պայմանագիր չունեցող ավտոտրանսպորտային միջոցով, կամ վնասը պատճառվել է հափշտակված կամ առանց հափշտակության նպատակի ապօրինաբար տիրացած ավտոտրանսպորտային միջոցով. կամ վնաս պատճառած ավտոտրանսպորտային միջոցի վերաբերյալ ԱՊՊԱ պայմանագիր կնքած ապահովագրական ընկերությունը ճանաչվել է անվճարունակ (սնանկ)։


Ջոն Չիվեր - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան անգլ.՝ John Cheever անգլ.՝ John William Cheever մայիսի 27, 1912(1912-05-27)[...] հունիսի 18, 1982(1982-06-18)[...] (70 տարեկան) Ossining, Վեստչեստեր շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ Թայերի ակադեմիա եւ Quincy High School? Բենջամին Չիվեր եւ Susan Cheever? Ջոն Ուիլյամ Չիվեր (անգլ.՝ John William Cheever, մայիսի 27, 1912(1912-05-27)[...], Քուինսի, Նորֆոլկ շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - հունիսի 18, 1982(1982-06-18)[...], Ossining, Վեստչեստեր շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի արձակագիր, որը հռչակվել է հատկապես իր պատմվածքներով (որոշ քննադատներ, գրականագետներ նրան անվանում են «արվարձանների Չեխով»): Իր պատմվածքներում նա կարողացել է ամերիկյան քաղքենու առօրյա կյանքի խորաթափանց վերլուծությունը համադրել խորհրդանիշային պատկերավորության եւ «մոգական ռեալիզմի» տարրերի հետ։ Ափդայքի հերոսների պես՝ Չիվերի հերոսները եւս միջին դասի սպիտակամորթ տղամարդիկ են, որ ձգտում են ամեն գնով հասնել հաջողության, բայց, որպես կանոն, կրախի են ենթարկվում։ Չիվերը The New Yorker ամսագրի մշտական հեղինակներից էր։ 1979 թվականին «The Stories of John Cheever» ժողովածուի համար նրան շնորհվել է Պուլիտցերյան, երկու տարի անց՝ գրաքննադատների ազգային շրջանակի մրցանակ։ Հեղինակել է նաեւ մի շարք վեպեր («Ուոփշոթ ընտանիքի քրոնիկները», «Սկանդալ Ուոփշոթ ընտանիքում», «Բուլեթ պարկ», «Ֆալկոներ»), «Օ՛, ի՛նչ դրախտ է թվում սա» վիպակը։ 1982 թվականի ապրիլին՝ մահից վեց շաբաթ առաջ Չիվերն արժանացավ արվեստների եւ գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի ազգային մեդալի։ Նրա երկերն ընդգրկվել են «Ամերիկայի գրադարան»-ում։ 1985 թվականին հայերեն լույս է տեսել Ջոն Չիվերի «Բուլեթ պարկ» ժողովածուն, որտեղ ներառված են նրա նույնանուն վեպը եւ մի փունջ պատմվածքներ։ Ջոն Ուիլյամ Չիվերը ծնվել է Մասաչուսեթս նահանգի Քուինսի քաղաքում։ Ապագա գրողի հայրը՝ Ֆրեդերիկ Լինքոլն Չիվերը, կոշիկի վաճառքով զբաղվող մի մեծ ընկերության սեփականատերն էր, սակայն 1930-ական թվականների կեսերին Մեծ ճգնաժամի պատճառով կորցրեց իր կապիտալի մեծ մասը, դրա հետ էլ՝ բիզնեսը եւ հուսահատությունից իրեն տվեց հարբեցողության։ Ընտանիքի հոգսերը հոգալու համար կինը՝ Մերին ստիպված էր գործերն իր ձեռքն առնել, հիմնել հուշանվերների մի ոչ մեծ խանութ, բայց, չնայած նրա գործադրած ջանքերին, ընտանիքի նյութական վիճակը չբարելավվեց, եւ փողի պակասի պատճառով Ջոնն ստիպված էր թողնել ուսումը մասնավոր դպրոցում։ Boston Herald թերթի կազմակերպած կարճ պատմվածքների մրցույթում նրա տարած հաղթանակը նկատի առնելով՝ նրան այդ դպրոց հրավիրեցին՝ շարունակելու ուսումը հատուկ պայմաններով, բայց նա այդպես էլ չհաշտվեց իր այդ «արտոնյալ» վիճակի հետ եւ 18 տարեկան հասակում հեռացավ դպրոցից։ Այդ իրադարձություններն ու իր ապրումները նա հետագայում դաժան հեգնանքով արտացոլեց «Հեռացվածը» պատմվածքում, որը 1930 թվականին լույս տեսավ The New Republic ամսագրում՝ դառնալով նրա առաջին տպագիր գործը։ 1938 թվականին Չիվերն արդեն Վաշինգտոնում էր, աշխատում էր որպես խմբագիր, եւ պետք է ասել, որ խոր հիասթափություն ապրեց այդ աշխատանքից ու թողեց այն։ Մի քանի ամիս անց նա ծանոթացավ իր ապագա կնոջ՝ Մերի Վիթերնիցի հետ (զույգը ամուսնացավ 1941 թվականին)։ 1942 թվականի մայիսին Չիվերն անցնում է զինվորական ժառայության, կարճ ժամանակ անց հրատարակում իր պատմվածքների առաջին ժողովածուն՝ «Ինչպես են ապրում որոշ մարդիկ» խորագրով։ Հետագայում, չափազանց դժգոհ մնալով իր առաջին գրքից, նա ձեռքն ընկած բոլոր օրինակները ոչնչացնում էր։ Քննադատներն էլ սառնությամբ արձագանքեցին, բայց գիրքին արժանացավ հոլիվուդյան պրոդյուսեր եւ սցենարիստ Լեոնարդ Սփինգելգասի ուշադրությանը։ Վերջինիս գործադրած ջանքերի շնորհիվ Չիվերը հետ կանչվեց զորամասից եւ աշխատանքի նշանակվեց կինոյի բնագավառում (ի դեպ, այդ ստորաբաժանումը Ֆրանսիայում դաշնակիցների զորքերի ափհանման ժամանակ ամբողջությամբ ոչնչացվեց)։ Հետպատերազմյան տարիներին Չիվերն իրեն լիովին նվիրեց ստեղծագործական աշխատանքի։ 1953 թվականին լույս ընծայեց պատմվածքների երկրորդ ժողովածուն՝ «Հսկայական ռադիոն», որը վատ չընդունվեց քննադատության կողմից։ 1956 թվականի ամռանը գրողն ավարտեց «Ուոփշոթ ընտանիքի քրոնիկները» վեպը, 1964 թ. տպագրվեց դրա շարունակությունը՝ «Սկանդալ Ուոփշոթ ընտանիքում» վեպը, որն արժանացավ քննադատության բարձր գնահատականին։ Այդ նույն տարում The New Yorker ամսագիրը հրատարակեց նրա «Լողորդը» պատմվածքը, որի հիման վրա 1968 թվականին նկարահանվեց նույնանուն ֆիլմը (գլխավոր դերում նկարահանվել է Բերթ Լանքասթերը)։ Հենց այս ժամանակաշրջանում էլ ալկոհոլիզմի հետ կապված խնդիրներ ի հայտ եկան Ջոն Չիվերի մոտ, եւ այդ խնդիրների խորացմանը զուգընթաց վատացան հարաբերությունները կնոջ հետ։ Գնալով՝ այդ խնդիրներն ավելի ու ավելի խորացան, այն աստիճան, որ նա ստիպված դիմեց հոգեբույժների օգնությանը, մեկ ամիս բուժվեց հիվանդանոցում, դուրս գրվելուց հետո երդվեց այլեւս երբեք չխմել, բայց, ցավոք, չկարողացավ պահել երդումը։ Վախճանվեց 1982 թվականի հունիսի 18-ին, քաղցկեղից։ Գրականագետ Էդվարդա Կուզմինան, ուսումնասիրելով Ջոն Չիվերի ստեղծագործությունները, եզրահանգում է. «Ջոն Չիվերը ձգտում է «բռնել» այն գրեթե անորսալի հոսքերն ու ազդեցությունները, որոնք հոգեկան անկայունություն ու խռովք են ծնում ամերիկյան ստանդարտ դրախտի բնակչի մեջ։ Չիվերի հերոսները թունավորված են քաղաք-ռոբոտի, բիզնեսի անհոգի թագավորության կողմից, բայցեւայնպես՝ թախծող, կարոտող հոգին տաղտկալի, վհատեցնող առօրեականության մեջ ագահաբար որսում է գեղեցիկի ցոլքերը»։ ↑ Andrew Johnston, "Mad Men Archived 2009-03-19 at the Wayback Machine." (review), Time Out New York, Issue 616: Jul 18–25, 2007 ↑ Foderaro Lisa W. (հուլիսի 21, 2014)։ «Home of Cheever, Chekhov of the Suburbs, Is for Sale»։ The New York Times։ Վերցված է նոյեմբերի 11, 2015 ↑ Chilton Martin (հոկտեմբերի 15, 2015)։ «John Cheever: 'the Chekhov of the suburbs'»։ The Daily Telegraph (UK)։ Վերցված է նոյեմբերի 11, 2015 Կայքէջ՝ նվիրված գրողի ստեղծագործությանը Archived 2011-05-23 at the Wayback Machine.(ռուս.) Discogs · Filmportal · Internet Broadway Database · Internet Movie Database · Internet Speculative Fiction Database · Find A Grave · WikiTree BIBSYS: 90057308 · BNC: a10788177 · BNE: XX841784 · BNF: 118964870 · CiNii: DA01560838 · CONOR: 12024419 · GND: 118937448 · ICCU: CFIV026895 · ISNI: 0000 0001 2117 8068 · LCCN: n78089819 · LNB: 000044724 · NDL: 00435833 · NKC: xx0004430 · NLA: 36001887 · NLG: 65695 · NLP: A12168002 · NSK: 000248635 · NTA: 069359202 · NUKAT: n96005570 · PTBNP: 47660 · LIBRIS: 357262 · SUDOC: 026784297 · VIAF: 2468135 · WorldCat VIAF: 2468135 Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ջոն_Չիվեր&oldid=7847839» էջից Այս էջը վերջին անգամ փոփոխվել է 20 Մարտի 2021-ի ժամը 18:09-ին:


Բելգիայի հավաքականի եւ «Ռեալի» դարպասապահ Տիբո Կուրտուան Լա Լիգայի 4-րդ տուրի «Աթլետիկի» հետ խաղը կսկսի մեկնարկային կազմում:


Լիլյա Գրադ «Կենդանի եւ իրական» | Հայկական կակաչ (Papaver Armeniacum) ← Լիլյա Գրադ «Կյանքն ապրել է պետք» Անկախության մասին → Posted on 19 сентября, 2019 by Նունե Ռուբիկի Մովսիսյան Ես չգիտեմ` քեզ արդյո՞ք պետք են գլոբալ հեղափոխություններ, գուցե թե գտնվի՞ բավարար ջերմություն... Թե՞ դու պետք է գրի առնես քո կյանքը, նկարես այն, երգես նրա մասին, պարես հետը... Կամ էլ թե չէ` դու պետք է օգնես ինչ-որ մեկին, ում ցավը տեւական է դարձել եւ այրում է. այդ ժամ եւ քո ցավը կպակասի... Կամ քո ափերի մեջ պահիր բալիկների թաթիկներ` տալով, բայց եւ ստանալով... Կամ` քեզ պետք է այլ քաղաքում արթնանալ այլ մարդու հետ ... Ես իսկապես չգիտեմ, թե ինչ կբերի քեզ երջանկությունը, իմ ընկեր... Բայց ես ուզում եմ, որ դու այն ունենաս... Եվ ես ուզում եմ, որ դու ոչինչ չփոխես այն դեպքում, երբ փոփոխություններն իրականում անհրաժեշտ չեն, եւ ոչ էլ այն դեպքում, երբ դրանք կենսական նշանակություն ունեն, բայց դու համարձակություն չես ունենում դա անել, քանզի վախենում ես... Վախենալն էլ է նորմալ: Համենայն դեպս, նորմալը շատ ավելի լավ է, քան ընդհանրապես ոչնչից չվախենալը... Եվ հիշի՛ր` քեզ պետք է մի կյանք, որ քնես եւ արթնանաս երջանիկ... Հենց դա՛ է քո կյանքը... Ճանաչի՛ր այն եւ ստեղծի՛ր...


Documents Decrees of the President of RA Ա. Ս. Սարգսյանին ոստիկանության գեներալ-մայորի կոչում շնորհելու մասին Ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետով եւ հիմք ընդունելով ՙՈստիկանությունում ծառայության մասին՚ Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 5-րդ հոդվածի 2-րդ մասը ո ր ո շ ու մ ե մ. Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության պետ Ալիկ Սարգսի ՍԱՐԳՍՅԱՆԻՆ շնորհել ոստիկանության գեներալ-մայորի կոչում£ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆ 2008թ. Մայիսի 29 Երեւան


source: CulturaX

text: ՀԱՐՑ Politinfo.org ԿԱՅՔԻ ԳԼԽԱՎՈՐ ԽՄԲԱԳԻՐ ԱՇՈՏ ԱՆՏԻՆՅԱՆԻՆ - Սառչող հարաբերությունների երկխոսությունը Սառչող հարաբերությունների երկխոսությունը 13-04-2017 16:13:14 Հարց. Ռուսաստան այցելած ԱՄՆ պետքարտուղար Ռեքս Թիլերսոնը Մոսկվային ուլտիմատում ներկայացրեց: Մոսկվան պետք է ընտրի ԱՄՆ-ի եւ Բաշշար Ասադի միջեւ: Ի՞նչ կարելի է ակնկալել Թիլերսոնի այցից, եւ ի՞նչ ընտրություն կանի Ռուսաստանը: Պատասխան. Նախ՝ ուզում եմ տարակուսանք հայտնել այն առիթով, թե ինչ սրբազան նշանակություն էր տրվում ԱՄՆ պետքարտուղար Ռեքս Թիլերսոնի այցելությանը Մոսկվա. երկխոսության մեկնարկի կամ այն շարունակելու սովորական ընթացակարգը բարձրացվում էր մի ինչ-որ աներեւակայելի, արտաքո կարգի երեւույթի աստիճանի։ Այնինչ, միանգամայն ակնհայտ է, որ Մոսկվայի եւ վաշինգտոնյան նոր վարչակազմի միջեւ շփումները վաղ թե ուշ պետք է սկսվեին. սկզբում արտաքին քաղաքական գերատեսչությունների մակարդակով, հետո՝ ավելի բարձր։ Կարծում եմ, պաշտոնական շփումն անհամեմատ ավելի վաղ տեղի կունենար, եթե Դոնալդ Թրամփն ու նրա թիմը ստիպված չլինեին արհեստականորեն հետաձգել ժամկետները՝ ցուցադրաբար շփումից խուսափելով, Կրեմլի հետ կապերը հերքելու նպատակով։ Հասկանալի է, որ ըստ էության դա չի բխում երկու տերությունների շահերից, սակայն Սպիտակ տան նոր տերը նաեւ չէր կարող հաշվի չառնել ներքին կոնյունկտուրան։ Այլ բան է, որ պետքարտուղարի այցին նախորդել են մի շարք տագնապալի իրադարձություններ, որոնք, անկասկած, էապես բարձրացրել են առաջին լուրջ շփման նշանակությունը։ Ըստ էության, այդ իրադարձություններն էլ հենց ստեղծել են որոշակի մթնոլորտ, որը հանգեցրել է տարբեր, այդ թվում եւ ամենաֆանտաստիկ մեկնությունների։ Հավանաբար, դժվար է այդ իրադարձությունները շարքային, առօրեական համարել, դրա համար էլ դրանց տրվող արձագանքը բացատրելի է։ Բայց ոչ բոլորը։ Ահա կարճ թվարկումն այն ամենի, ինչը նախորդել էր Թիլերսոնի Մոսկվա այցելությանը։ ԱՄՆ-ը ապրիլի 7-ին Միջերկրական ծովի ջրավազանից թեւավոր հրթիռներով ռմբակոծեց սիրիական ռազմական ավիաբազան՝ իր անսպասելի քայլը բացատրելով իբրեւ պատասխան Իդլիբ նահանգում խաղաղ բնակիչների դեմ իբր Բաշար Ասադի կողմից քիմիական զենքի կիրառման։ Ապացույցներ չեն ներկայացվել, եզրակացություններ անելուց առաջ միջադեպը համատեղ քննելու հորդորները ՄԱԿ ԱԽ-ում մերժվել են, փոխարենը ստացվել է Սիրիայի նախագահի տարածաշրջանային հակառակորդների եւ որոշ եվրոպական առաջնորդների, ինչպես նաեւ ԱՄՆ օդիոզ սենատորների եւ կոնգրեսականների հավանությունը, Թրամփը հանդես է եկել որպես ուժեղ ու վճռական տերության ուժեղ ու վճռական առաջնորդ։ Այս իդիլիայի մեջ, սակայն, անհարմարություն մտցրին Ռուսաստանի եւ Իրանի կոշտ արձագանքը, Չինաստանի քաղաքավար դատապարտումը եւ բուն Ամերիկայում հնչող ձայները նախագահի իմպուլսիվ քաղաքականության անթույլատրելիության մասին։ Ավիաբազային հասցված հարվածը գնահատվել է որպես ագրեսիա ընդդեմ ինքնիշխան երկրի, որի համար թույլտվություն չէր տվել ոչ ՄԱԿ-ը, ոչ էլ ԱՄՆ Կոնգրեսը։ Հետո հաջորդեց Մեծ Բրիտանիայի ատրգործնախարար Բորիս Ջոնսոնի Մոսկվա այցելության չեղարկումը, եւ նրա՝ իբր կոշտ ու սկզբունքային քաղաքական գործիչ ձեւանալը չտպավորեց անգամ անգլիացիներին։ Նրան անվանեցին «վաշինգտոնյան պուդել», իսկ քիչ անց հայտնի դարձավ, որ վարչապետ Մեյն այնքան էլ համամիտ չէ իր արտգործնախարարի ու պաշտպանության նախարարի ռազմաշունչ հռետորաբանությանը եւ Բորիսին Մոսկվա գնալ «չի թողել» ոչ թե աշխարհաքաղաքական ընդդիմախոսին ինչ-որ բան ցույց տալու նպատակով, այլ այն երկյուղներից ելնելով, թե Ջոնսոնն այնտեղ կարող է «համը հանել»։ Մոսկվան իր հերթին հասկանալ տվեց, որ առանձնապես չի այրվում ստորադասների հետ խոսելու ցանկությամբ, եթե մի երկու օր հետո հնարավորություն է ստեղծվելու խոսել նրանց բոսերի հետ։ Նորին Գերազանցության արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավարի վերջին փորձը՝ նախարարների մակարդակով G7-ի խորհրդաժողովում առաջ տանել Մոսկվայի դեմ պատժամիջոցները խստացնելու գաղափարը, նույնպես շռնդալից կերպով ձախողվեց։ Հատկանշական է, որ եվրոպացիների մեջ, պատժամիջոցների ավանդական հակառակորդ Իտալիայի հետ միասին, Ջոնսոնի առաջարկը կտրուկ մերժեց նաեւ Գերմանիան։ Զուգահեռաբար դեպի Կորեական թերակղզի ուղեւորվեց ԱՄՆ ՌԾՈւ հարվածային խմբավորումը՝ ատոմային ավիակրի գլխավորությամբ, իսկ Պենտագոնում արտահայտվում էին Սիրիային ուղղված հարվածները շարունակելու օգտին։ Ինչպես ասում են, ուժի ցուցադրում բոլոր ճակատներով՝ անխուսափելի քարոզչական ուղեկցությամբ. Թրամփը վճռական հարված հասցրեց Ռուսաստանի հեղինակությանը, Ամերիկան վերադառնում է, Կիմ Չեն Ինի համար շուտով շատ վատ կլինի, Թիլերսոնը գնում է Մոսկվա՝ վերջնագիր ներկայացնելու եւ այլն։ ՌԴ ԱԳՆ-ն սառնարյուն արձագանքեց այս աղմուկին՝ մի կողմից ընդգծելով երկխոսության կարեւորությունը, մյուս կողմից՝ Մոսկվայի հետ վերջնագրի լեզվով խոսելու անհեռանկարայնությունը։ Դե, իսկ պարզունակ այն պնդմանը, թե պետքարտուղարը չի ցանկանում հանդիպել Ռուսաստանի նախագահի հետ, Կրեմլը պոլիտկոռեկտաբար պատասխանեց, որ Վլադիմիր Պուտինի ժամանակացույցում նման հանդիպում նշված չէ, բայց հնարավոր է, եթե... Իսկ «եթե»-ն բնավ չի նշանակում, որ Թիլերսոնը միտքը կփոխի եւ ցանկություն կհայտնի։ Չկա այնպիսի պրակտիկա, երբ նախարարը չեղարկի կամ նշանակի հանդիպում նախագահի հետ։ Միջազգային ընթացակարգում միշտ աշխատում է հակառակ տրամաբանությունը, անգամ ամերիկացիների համար, եթե, իհարկե, խոսքն այն երկրների մասին է, որոնք հասկանում են, թե ինչ է ինքնիշխանությունը։ «Եթե»-ն սույն համատեքստում այլ բան է նշանակում. Ռուսաստանի նախագահը կլսի երկու նախարարների զեկույցը, եթե նրանց միջեւ մինչ այդ կհաստատվի կառուցողական երկխոսություն։ Հենց այսպես, այլ ոչ թե ուրիշ որեւէ կերպ, որքան էլ որ սա ոմանց սրտին դուր չգա։ Եվ ահա, ԱՄՆ պետքարտուղարը ժամանեց Մոսկվա։ Արդեն օդանավակայանում ցուցադրվեց ռուս գործընկերների վերաբերմունքը նրա՝ նախորդ օրն արած ոչ այնքան կոռեկտ արտահայտություններին։ ՌԴ ԱԳՆ բարձրաստիճան պաշտոնյաներից ոչ ոք դիմավորողների մեջ չնկատվեց։ Հետո արդեն, նայելով հեռուստապատկերն ու լսելով նախարար Լավրովի հետ զրույցի հատվածները, պետք է շատ պայծառ երեւակայություն ունենաս, որպեսզի այնտեղ տեսնես հաղթանակած Ռեքսին եւ վերջնագրի ծանրության տակ կքած Սերգեյ Վիկտորովիչին։ Համոզված եմ, որ ահեղ առաջարկը՝ անհապաղ ընտրություն կատարել Արեւմուտքի հետ բարեկամության եւ Ասադի ռեժիմին աջակցելու միջեւ, որն այդքան լայնորեն արծարծվում էր նախօրեին, անգամ չհնչեց ոչ դիվանագիտական եւ սակավարդյունավետ այդ ձեւով։ Հանկարծ պարզվեց, որ իրեն՝ ԱՄՆ պետքարտուղարին էր պետք հանդես գալ պարզաբանումներով, այլ ոչ թե խրատել պաշտոնակցին վարժապետի դիրքերից։ Ռուսաստանն իրեն իրավունք վերապահեց ուղղակի հարց տալ. իսկ ո՞րն է ԱՄՆ դիրքորոշումը արդիականության հանապազօր հարցերում, ո՞րն է նրանց շահը, եւ որո՞նք են այս կամ այն խնդրի համալիր լուծման մոտեցումները։ Ռուսաստանի մոտեցումներն, օրինակ, ձեւակերպված են եւ ներկայացված համաշխարհային հանրությանը՝ դուր են գալիս դրանք, թե ոչ, իսկ ահա ի՞նչ է ուզում Ամերիկան ի վերջո՝ ոչ ոք չգիտի, այդ թվում եւ ինքը։ Թող ամեն ոք ըստ իր ճաշակի կողմնորոշվի, թե ով ում «խրատեց»։ Հասկանալի է, երկու նախարարների այս առաջին պաշտոնական հանդիպմանը շոշափվել է միջազգային ու երկկողմանի քաղաքականության հարցերի լայն շրջանակ, եւ դրանցից յուրաքանչյուրի վերաբերյալ հնգժամյա զրույցի ընթացքում ներկայացվել են դիրքորոշումներ կամ գոնե դրանց պարագծերը։ Առաջիկա օրերին շատ պարզաբանումներ եւ մեկնաբանություններ կլինեն ԱՄՆ պետքարտուղարի մոսկովյան այցելության արդյունքների վերաբերյալ։ Ուշադրություն հրավիրեմ միայն այն բանին, որ նույն օրը երեկոյան Ռուսաստանի նախագահն, այնուամենայնիվ, ընդունեց արտաքին քաղաքական գերատեսչությունների ղեկավարներին, հավանաբար՝ հասկանալ տալով, որ գնահատել է նրանց երկխոսության կառուցողականությունը։ Իսկ որոշ արդյունքների թվում պետք է նշել. Թիլերսոնը Մոսկվայում ոչ մեկից չլսեց Ասադին տապալելու պատրաստակամության մասին, այնինչ ձեռք է բերվել պայմանավորվածություն՝ համատեղ ջանքերով պայքարել Սիրիայում ահաբեկչության դեմ, հետաքննություն անցկացնել քիմիական գրոհի միջադեպի առնչությամբ։ Մոսկվան պատրաստակամություն է հայտնել վերադառնալ նաեւ Սիրիայի երկնքում միջադեպերի կանխման հուշագրի վերաբերյալ պայմանավորվածությունների շրջանակ, բայց պայմանով, որ Նահանգները սկզբում բացատրի, թե ինչ նպատակներ է հետապնդում եւ կոնկրետ ինչ խնդիրներ է լուծում։ Դե, նաեւ մինսկյան համաձայնությունների տրամաբանությամբ՝ Ուկրաինայի հարավ-արեւելքում շարունակվող հակամարտության կարգավորման, դիվանագիտական ճանապարհով հյուսիսկորեական միջուկային ծրագրի խնդրի լուծման հարցերում համակարծիք լինելը եւ այլն։ Իսկ մինչ Մոսկվայում ռուս-ամերիկյան երկխոսությունն էր հաստատվում, Չինաստանը, համենայնդեպս, Հյուսիսային Կորեայի սահմանի երկայնքով «ձգեց» 150 հազարանոց զորակազմ՝ «ԿԺԴՀ հրթիрամիջուկային ծրագրի խնդրի լուծումն ուժային ճանապարհով անընդունելի է» կարգախոսով, իսկ եթե հանկարծ, ապա՝ «մենք էլ պլոճիկ ունենք»։ Վաշինգտոնում Սպիտակ տան ներկայացուցիչը հանդես եկավ բավական հետաքրքրական հայտարարությամբ. «Մենք չենք ուզում լարվածության սրացում։ Պետքարտուղար Թիլերսոնն այսօր Մոսկվայում է։ Մենք, իհարկե, հասկանում ենք, որ մեզ պետք է երկխոսություն Ռուսաստանի հետ, որ դա շատ կարեւոր է։ Մենք նրանց հետ պետք է ուսումնասիրենք, թե որ ոլորտներում կկարողանայինք կոնկրետ համագործակցություն վարել»։ Իր հերթին, Պենտագոնի ղեկավար Ջեյմս Մեթիսը նույն օրը կայացած մամուլի ասուլիսում ասաց, որ պատերազմն Ամերիկայի եւ Ռուսաստանի միջեւ անհնար է։ ԱՄՆ պաշտպանության նախարարի կարծիքով, չնայած ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների վատթարացմանը, լարվածությունը «դուրս չի գա վերահսկողությունից»։ Իսկ ինքը՝ Թրամփը, Մոսկվայում խոսակցության տոնից բավարարվածությամբ կիսվելու պոթկմամբ, բայց եւ որպեսզի թույլ չտա ոչ ճիշտ մեկնությունների եւ ավելորդ ռուսասիրության մեջ մեղադրանքների հերթական չափաբաժինը, պետքարտուղարի ճիգերը զուսպ անվանել է «հիանալի աշխատանք»։ Ըստ իս, այս ամենն ավելի իրատեսորեն է բնութագրում իրավիճակը, քան թե լարվածության ուժեղացմանն ուղղված մոլեռանդ քարոզչությունը։ Սա է ռեալ-փոլիթիքը, թեկուզեւ թեթեւ անկանխատեսելիության շեշտադրմամբ, իսկ Բորիս Ջոնսոնին (նաեւ իր հավաքական կերպարով) չես նախանձի։


15/11/19 • Բիզնես 24 - Տնտեսական, Ֆինանսական եւ Բիզնես Լրատվություն 21:01 15/11/19 - Ազգային ժողովի մեծարգո՛ նախագահ, Ազգային ժողովի մեծարգո՛ պատգամավորներ, Կառավարության մեծարգո՛ անդամներ, 2020 թվականի պետական բյուջեի նախագծի այս փուլի եզրափակիչ խոսքում ուզում եմ անդրադառնալ երկու, այսպես ասած, օդից կախված հարցադրման: Հարցադրում առաջին՝ արդյոք 2020 թ. բյուջեն՝ 20:56 15/11/19 - ԱՄՆ ձեռնարկատեր, ներդրող, միլիարդատեր Իլոն Մասքը կարծում Է, որ Neuralink ընկերության՝ իր օժանդակությամբ ստեղծված մշակումները կարող են օգնել այն մարդկանց, որոնք տառապում են շիզոֆրենիայով, աուտիզմով կամ ամնեզիայով: Այդ մասին նա հայտնել Է լրագրող Լեքս Ֆրիդմանին 20:23 15/11/19 - Նոյեմբերի 15-ին տեղի է ունեցել Նախագծերի կառավարման 2-րդ ամենամյա գիտաժողովը (2nd Project Management Annual Conference 2019), որի ընթացքում ելույթով հանդես է եկել ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահի տեղակալ Միքայել Փաշայանը: ՀՀ ՊԵԿ նախագահի տեղակալը խոսել 19:45 15/11/19 - ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հեղափոխական է համարում 2020թ. պետական բյուջեի նախագիծը: Այս մասին Փաշինյանն ասաց նոյեմբերի 15-ին՝ ՀՀ Ազգային ժողովի նիստում Հայաստանի Հանրապետության 2020 թ. պետական բյուջեի մասին օրենքի նախագծի քննարկման ընթացքում: «Առաջին՝ արդյոք 2020թ. 18:01 15/11/19 - Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ տեղի է ունեցել խորհրդակցություն, որի ընթացքում ներկայացվել է Հայաստանի պետական հետաքրքրությունների ֆոնդի (ANIF) գործունեության հաշվետվությունը, քննարկվել ֆոնդի հետագա անելիքները: Վարչապետին զեկուցվել են ֆոնդի բյուջեի եւ ծախսերի, ներդրումների ներգրավման, ռազմավարական առաջադրանքների կատարման, 17:22 15/11/19 - 2020-ի բյուջեի նախագիծը շարունակում է մնալ օրակարգային ամենաքննարկվող թեման։ Բյուջեից, գնաճից, սոցիալական խնդիրներից զրուցել ենք «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի փոխնախագահ Հովիկ Աղազարյանի հետ։ 2020-ի բյուջեի նախագծի մասին Աղազարյանը կարծում է՝ 17:13 15/11/19 - ՀՀ կենտրոնական բանկից «Բիզնես 24»-ին տեղեկացնում են, որ այսօր` նոյեմբերի 15-ին, ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից սահմանված փոխարժեքների համաձայն ԱՄՆ դոլարի փոխարժեքն աճել է 0.11 դրամով եւ կազմել 477.57 դրամ: Եվրոյի փոխարժեքն աճել է 0.26 դրամով 17:09 15/11/19 - Պետական եկամուտների կոմիտեն մաքսային հսկողությունն ապրանքների բացթողմանը հաջորդող փուլ տեղափոխելու ճանապարհին գործարկում է ինքնաշխատ ծրագրեր: Հետբացթողումային հսկողության վարչության պետ Արմեն Սաֆարյանը նոյեմբերի 15-ին լրագրողների հետ հանդիպմանը ներկայացրել է, որ արդյունավետ հսկողություն իրականացնելու նպատակով կատարելագործվում են Կենտրոնական բանկ. Շաբաթական ամփոփ տվյալներ – 15/11/2019 17:01 15/11/19 - Նոյեմբերի 11-15-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացված գործարքներն են. USD. Արտարժույթի ներբանկային շուկայում բանկերի կողմից գնվել է 145,786,349 ԱՄՆ դոլար 476.90 դրամ ԱՄՆ մեկ դոլարի դիմաց միջին փոխարժեքով, եւ վաճառվել 139,090,554 ԱՄՆ դոլար 477.93 դրամ ԱՄՆ մեկ 14:31 15/11/19 - Հայաստանը տեղանքի առումով ունի լավ հնարավորություններ՝ ակտիվացնելու զբոսաշրջությունը որպես զարգացման ոլորտ արդեն իսկ գրանցվող աճի հիման վրա: Այս մասին ասված է Հայաստանի զբոսաշրջության զարգացման 2020-2030 թվականների ռազմավարության մեջ՝ ներկայացնելով զբոսաշրջության ոլորտի վերաբերյալ վերլուծությունը: Ըստ դրա՝


text: Մեղադրանք առաջադրվեց Գյումրու «Դվին» ռեստորանի մենեջերին, խոհարարին եւ խոհարարի օգնականին - MediaLab Newsroom-Laboratory 06.09.2019 | 861 դիտում Մեղադրանք առաջադրվեց Գյումրու «Դվին» ռեստորանի մենեջերին, խոհարարին եւ խոհարարի օգնականին Գյումրու «Դվին» ռեստորանային համալիրում արձանագրված սննդային թունավորման դեպքով մեղադրանք է առաջադրվել ռեստորանի մենեջերին, խոհարարին, խոհարարի օգնականին: Նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 279 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու համար: Այս մասին տեղեկացնում է Factor.am-ը՝ հղում անելով ՀՀ դատախազությունից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 279 հոդվածը վերնագրված է՝ «Անվտանգության պահանջներին չհամապատասխանող ապրանքներ թողարկել կամ իրացնելը, աշխատանքներ կատարելը կամ ծառայություններ մատուցելը», 2-րդ կետը՝ անզգուշությամբ վնաս է պատճառվել 2 կամ ավելի անձանց առողջությանը: Հիշեցնենք, որ Գյումրու ռեստորանում կազմակերպված միջոցառումից հետո օգոստոսի 31-ին 7:50-ի դրությամբ հոսպիտալացվել է 46 քաղաքացի (9-ը` մինչեւ 18 տարեկան), որոնք, ստանալով համապատասխան բժշկական միջամտություն, դուրս են գրվել հիվանդանոցից: Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայությունն արգելանք եւ բռնագանձում չի կիրառի քաղաքացիներին որպես աջակցություն տրամադրված դրամական միջոցների նկատմամբ Քվեախցիկից դուրս քվեարկություններ են իրականացվել. «Անկախ դիտորդ» 2016-ին հետախուզության հետ կապված խնդիրներ չենք ունեցել. Օհանյանը` Սերժ Սարգսյանի հայտարարության մասին. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Նիկոլ Փաշինյանը հաջողություն է մաղթել Արգիշտի Քյարամյանին նոր պաշտոնում Ավագ հինգշաբթի. Ոտնլվայի արարողություն Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում Մարտահրավերներին դիմակայելու համար պետք է պատրաստ լինենք ամենօրյա ծանր աշխատանքի. նախագահ Արմեն Սարգսյանն ընդունել է Կիպրոսի պաշտպանության նախարարին


Հրապարակախօսութիւն - ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՐԵԳՈՐԾԱԿԱՆ ԸՆԴՀԱՆՒՈՐ ՄԻՈՒԹԻՒՆ Ահաւասիկ չորս բառ, չորսն ալ գրաւիչ, զորս քով քովի բերողները ապահովաբար շատ լաւ ուսումնասիրած են մեր ազգին տկար կողմերը շահագործելու սիսթէմը։ Ահաւասիկ այնքան խնկարկուած բառ մը՝ Միութիւն որ ընդհանուր է ու միանգամայն բարեգործական ու այս ամէնէն վերջ. ի լրումն ամենայն բարեաց, հայկական ալ է, այսինքն ազգասիրական։ Բայց ինչո՞ւ այս յառաջաբանը։ Ատենէ մը ի վեր Պօլսահայ օրաթերթերէն ոմանք սկսեր են, սիրտ առնող լեզուանիութեամբ մը, ներբողն հիւսել Գահիրէի Հ[այ] Բ[արեգործական] Ը[նդհանուր] Միութեան, որուն ղեկավարները չի բաւականանալով այդ լրագրական ռէքլամներէն, վերջերս Էջմիածնի Վեհարանին, Սիսի Կաթողիկոսարանի եւ Պոլսոյ Պատրիարքարանին դուռներն ալ սկսան զարնել, կոնդակ մը կամ պաշտօնական վաւերաթուղթ մը ձեռք բերելու համար։ Գահիրէի կեդրոնին գործակալները յատուկ հրահանգներ ստացած, կազմակերպական ձեռնարկներ ալ սկսած են ընել այնքան արտասահմանի հայ գաղութներուն մէջ, որքան տաճկահայ գաւառները, եւ կեդրոնին մէջ՝ Պօլիս։ Հ[այ] Բ[արեգործական] Ը[նդհանուր] Միութեան գործակալները հրապուրիչ բառեր ունին իրեն շրթունքին վրայ, եւ նոյնքան գրաւիչ ոսկիներ՝ իրենց ափին մէջ։ Անոնք կըսեն. Հայոց Ալիանս իզրայէլիթն է ասիկա, որուն հետեւորդները ո՛չ թէ Պաղեստին, այլ դէպ ի Նեղոս պէտք է ուղղեն իրենց աչքը եւ իրենց միտքը։ Նեղոսէն է որ պիտի բղխի կարգախօսը, որուն պիտի հնազանդին աշխարհիս բոլոր հայ «բարեգործական»ները, վերջ տալու համար ազգային ցաւերուն. ի՜նչ մարդասիրական երազ...։ Հայկ[ական] Բարեգ[ործական] Ընդհ[անուր] Միութիւնը ծնաւ Գահիրէի մէջ 1906 Զատիկին. այս տողերը գրողը, որ մօտէն տեղեակ է Միութեան կազմութեան պարագաներուն, եւ հիմնադիրներուն ներքին տրամադրութեանցը եւ յետին մտքերուն, այսօր պարտականութիւն կը համարէ ըսել իր գիտցածները, որպէսզի Արտասահմանի գաղութներուն եւ մասնաւորաբար տաճկահայ գաւառներու հայութիւնը գիտնայ ամէն բան, եւ այդ գիտնալէն վերջ ուզած ճամբան ընտրէ։ Հ[այ] Բ[արեգործական] Ը[նդհանուր] Միութեան հիմնադիրներն են Եգիպտահայ երկու ծանօթ փաշաներ եւ ասոնց արբանեակ մէկ քանի պէյեր, եւ այս վերջիններուն խոհանոցէն կերակրուող կարգ մը մակաբոյծ «ազգային գործիչ»ներ։ Ուրեմն, Հ[այ] Բ[արեգործական] Ը[նդհանուր] Միութեան հիմնադիրները, ըլլալով ներհակ ու հակամարտ շահերու հետապնդող, ինչպէ՞ս եկան քով քովի. շատ պարզ է ատիկա. հայ յեղափոխական ոյժին դէմ կռուելու եւ Սուլթան Համիտի իշխանութիւնը յաւէրժացնելու համար էր որ եկան քով քովի։ Առաջին դասակարգը, այսինքն պէյերն ու փաշաները՝ սահմռկած այն ստիպողական կոչէն զոր հայ յեղափոխութիւնը կ՚ուղղէր իրենց, փութաց ձեւով մը կազմակերպուիլ եւ «ազգային բարեգործ»ի համբաւ շահիլ, որպէսզի այը համբաւին բարոյական ոյժին ապաւինած՝ կարենար արհամարհել հայ յեղափոխութեան ամեհի ճիգերն ու կոչերը։ Բայց անոնք դեռ ունէին երկրորդ նկատում մըն ալ, աւելի անձնական, աւելի շահախնդրական։ Ազգային հաստատութիւնները եւ կալուածները անխղճօրէն շահագործող, եւ զանոնք իրենց սակարանական խաղերուն գործիք ընող եգիպտահայ հարուստները, — որոնց տարեկան նուիրատուութիւնն իրենց շահագորումներուն տոկոսն իսկ չէ դեռ — Բարեգործական Միութեան անդամակցելով պիտի կարենային ըսել. «տեսէ՛ք. մենք անոր մէջն ենք, անոր կուտանք կոր արդէն. մենք անոր միայն կը վստահինք. ամէն ոք անոր պէտք է դիմէ»։ Իսկ «ազգային գործիչ»ներու խմբակ մը գնաց ինկաւ այդ ազնուապետական կազմակերպութեան գիրկը, նախ՝ որովհետեւ պէտք ունէր իր անօթի փորը կշտացնելու. երկրորդ՝ որովհետեւ այդ «ազգային գործիչ»ները, ըլլալով առհասարակ հակայեղափոխական մարդիկ կամ զանազան կուսակցութիւններէ հեռացուած յանցապարտներ, մտնելով Բարեգործականին ոսկեղէն պարիսպներուն մէջ, հոնկէ պիտի կարենային աւելի յանդգնօրէն դաւաճանել ազգ[ային] յեղափոխական նուիրական դատին դէմ։ Առաջին հակայեղափոխական պայքարի նշանը զոր Հ[այ] Բ[արեգործական] Ը[նդհանուր] Միութիւնը տուաւ, իր հրատարակած կանոնագրին այն յօդուածն էր. որով, քաղաքական կուսակցութեանց պատկանող անձանց կ՚արգիլուէր վարչական ժողովներու անդամակցիլ։ Արտասահմանի հայ գաղութիւներ, նախասահմանադրական շրջանին, իրենց կենսունակութիւնը եւ ոգեւորութիւնը կը ստանային զանազան կուսակցութեանց պատկանող ազգայիններէ, որոնք, յաճախ անըմբռնելի զոհողութիւններով, իրենց ձեռքն առած տեղական մամուլն ու հասարակական գործերը, հայ ցեղին յոյսերը վառ կը պահէին օտարութեան երկինքներուն տակ։ Այս անհերքելի փաստին առջեւ, իսկապէս լիրբ յանդգնութիւն մըն էր զոր ունեցան Հ[այ] Բ[արեգործական] Ը[նդհանուր] Միութեան մենծ աղա հիմնադիրները, հեռացնելով հայ յեղ[ափոխական] պարագլուխները վարչական բոլոր գործերէն։ Միութեան, եւ այն ալ ընդհանուր միութեան պիտակին տակ երեւան եկած մարմինը ահա՛ իր ձեռքով կը բանար խրամատը՝ ընդմէջ հայութեան երկու գլխաւոր հատուածներուն — «բարեգործական» եւ «յեղափոխական»։ Ուրիշ խօսքով, կազմուած մարմինի հիմնադիրներուն բո՛ւն նպատակն էր՝ ո՛չ թէ բարեգործութեամբ կամ ազգային թշուառութեամբ մտահոգուիլ, այլ հիմնել նոր կուսակցութիւն մը, որ պիտի ըլլար հակայեղափոխական, այսինքն ստրկական, այսինքն Սուլթան Համիտական։ Երկրորդ՝ Բարեգործականի հիմնադիրները այնքան խնամք տարած էին Սուլթան Համիտի կառավարութիւնը եւ անոր Եգիպտոսի Քօմիսէռը չի վիրաւորելու, որ կը յայտարարէին. «Փոքր Ասիոյ հայբնակ գաւառներուն մէջ երբ սով, երկրաշարժ, հրդեհ, երաշտութիւն պատահի, Միութիւնը դրամական օգնութեան պիտի փութացնէ»։ Ո՛չ մէկ խօսք այն ահաւոր կոտորածներուն, զազրելի բռնաբարումներուն, կառավարական եւ քրդական յափշտակութիւններուն եւ քաղաքական այն ամէն արհաւիրքներուն մասին, որոնց մէջ կը տապլտկէր տաճկահայ գաւառներու ժողովուրդը, ճիւաղային քաղաքականութեան մը երեսէն։ Ոչ մէկ խօսք, որովհետեւ Հ[այ] Բ[արեգործական] Ը[նդհանուր] Մ[իութեան] հիմնադիրները չէին իսկ ուզեր յիշատակել թէ հայաբնակ գաւառներու իսկական ցաւը ո՞րն էր. չէ՞ որ այդ յիշատակութիւնը կրնար դժգոհութիւն պատճառել Սուլթան Համիտին։ Ի զո՜ւր պոռացինք հայ մեծահարուստ «բարերար»ներու երեսին, թէ բարեգործութիւնը ընելէ առաջ փոխանակ թոյլ տալու որ տուներ հրդեհուին, գոյքեր յափշտակուին, կիներ առեւանգուին, փոխանակ թոյլ տալու որ անգղերն ու բուերը մշտնջենապէս բոյն դնեն մեր երդիքներուն վրայ, աւելի օգտակար է, ու աւելի տրամաբանական է խորհիլ եւ ստեղծել այն միջոցները, որոնցմով կարելի պիտի ըլլար չարիքը իր արմատէն չորցնել ու տաճկահայ ժողովուրդը միանգամ ընդմիշտ ազատել իր թշուառութենէն։ Հայ բարերար—հարուստները, այնքա՛ն գործնական իրենց անձնական խնդիրներուն մէջ, չի հասկնալ կը ձեւացնէին այս ճշմարտութիւնը, կարծես ըսել ուզելով. «Մեր նպատակը բարեգործութիւն ընել չէ արդէն. տաճկահայ ժողովուրդի ճակատագիրը քիչ կը հետաքրքրէ զմեզ. մեր բո՛ւն նպատակն է հայ յեղափոխութիւնը քանդել»։ Եւ արդարեւ, եկաւ ատեն մը, երբ Հ[այ] Բ[արեգործական] Ը[նդհանուր] Մ[իութեան] ազգասէ՛ր հիմնադիրները բարձր ձայնով ըսին այն՝ զոր նախապէս կը մտածէին միայն։ Այդ ոսկիէ խամաճիկները, իրենց զսպանակ ունենալով Սուլթան Համիտի երկրպագու Տաղաւարեան մը 1907ին հրատարակեցին մեծադղորդ յայտարարութիւն մը, որով կ՚աւետէին թէ քիչ ատենէն Գահիրէի մէջ պիտի սկսին հրատարակել մեծ հայ օրաթերթ մը, աժան եւ թարմ լուրերով, եւ որուն ուղղութիւնը պիտի ըլլար՝ չէզօքացնել հայ յեղ[ափոխական] օռկաններու ազդեցութիւնը։ Ա՛լ կռիւի նշանը տրուած էր. միութեան, եւ, կը կրկնենք, հայկական ընդհանուր միութեան դիմակին տակ պահուըտած այդ դաւաճանները այնքան յառաջ կը տանէին իրենց համարձակութիւնը, որ մարտիրոսուող ցեղի մը ամէնէն նուիրական, ու արդար ըմբոստութեան գեղեցկագոյն արտայայտութիւնը խեղդել կը փորձէին։ Այսպէս, ուրեմն, Եգիպտոսի պէյերն ու փաշաները, ձեռք տալով պոլսականներուն, իրենց ցանցնած մէկ քանի հարիւր ոսկի նպաստին կաշառքովը, կը ճգնէին մտնել ժողովրդային խաւերուն մէջ, ստրկութեան եւ համակերպութեան համիտաբոյր թոյնը ներարկելու համար այնքա՜ն կանխապատրաստուած հայ թուլամորթ ժողովուրդի երակներուն մէջ։ Բայց 1908 յուլիս 10ի փոթորիկը քշեց տարաւ Բարեգործականներու այս «ազգաշէն» ծրագիրները։ Երկար ատեն ոչինչ լսեցինք իրենցմէ, յեղափոխութեան յաղթանակը սահմռկեցուցած եւ ամօթահար ըրած էր զիրենք. փութացին օգտուիլ նոր հոսանքէն. Աղեքսանդրիայէն՝ Աբրահամ փաշա Բարթող, այն՝ որ Սուլթան Համիտէն պատուանշան կ՚առնէր միշտ եւ Օրմանեանին խազէվիներով բրինձ կը ղրկէր, այս բարեգործական Բարթող փաշան որ կեանքին բոլո՛ր օրերուն եւ ժամերուն մէջ անիծելով անիծած էր հայ յեղափոխութիւնը, ահա՛ այս մարդը շռնդալից նամակով մը — զոր հրատարակել տալու խնամքն ալ ունեցած էր — Հ[այ] Յ[եղափոխական] Դաշնակցութեան ղրկեց 2500 ֆրանք նուէր։ Ուրիշ բարեգործական մը՝ Նազարէթ Տաղաւարեան, այն որ նախապէս Օրմանեանին եւ Համիտին կատաղի թշնամին ըլլալով, Գահիրէ՝ Պօղոս փաշայի տայրէն մտնելէն ետք ճամբան փոխեց եւ արտասահմանի մէջ հայ յեղափոխութեան փոսը երկար ատեն պատրաստեց, օգտուելով յուլիս 10էն, իբրեւ յեղափոխական Պոլիս վազեց եւ իբր Հնչակեան՝ մէպուս ալ եղաւ։ Եւ տակաւին ուրիշ մեծ ու պզտիկ «բարեգործական»ներ հայ յեղափոխութեան այդ թունաւոր ցեցերը, ազգ[ային] դատին վիժման մեծագոյն պատճառն եղող այդ չարագործները Պօլիս գալով յեղափոխութեամբ պարծենցան եւ դիրքերու տիրացան։ Հ[այ] Բ[արեգործական] Ը[նդհանուր] Միութեանը իր իսկական նպատակը թաղած էր ուրեմն. կանգուն կը մնար միայն իր արտաքին նպատակը, որ էր՝ նպաստ հասցնել հայ աղէտեալներու։ Ահաւասիկ իր անցեալը, բիրտ իրականութեամբ պատկերացուած։ Իսկ ի՞նչ պիտի ըլլայ իր ներկան։ Ահա խնդիրը։ Մենք չպիտի ըլլանք այնքան խստապահանջ, որ ներկայիս՝ Հ[այ] Բ[արեգործական] Ը[նդհանուր] Միութեան գոյութիւնը եւ գործունէութիւնը վնասակար համարենք, ի պատիժ անոր անցեալին ոճրապարտ, ու գիտակցօրէն յանցաւոր ուղղութեանը։ Մենք կը կարծենք թէ այդ կարգի միութիւն մը կրնայ իր բարերար ներգործութիւնը ունենալ մասնաւորաբար գաւառի հայութեան նիւթական կեանքի պայմաններուն վրայ, եթէ, սակայն, միութիւնը ինքզինքը հեռու պահէ քաղաքական ամէն ձգտումէ, ինչպէս արդէն կը տրամադրէ իր ծրագիրը։ Անցեալին փորձառութիւնը եւ ներկայիս մեր ստացած կարգ մը վաւերական տեղեկութիւնները եզրակացնել կուտան մեզ դժբաղդաբար, թէ այսօր ալ դարձեալ, բարեգործութեան եւ ընդհ[անուր] միութեան գրաւիչ խայծերով, ջանք կը թափուի հակակուսակցական հոսանք մը ստեղծելու եւ հայ ժողովուրդին քաղաքական ըմբռնումներուն վրայ ճնշում բռնեցնելու. ինչ որ մարդորս բաթէրաներ եւ միսիոնարներ կ՚ընեն Կիլիկիոյ այս ու այն կողմը, նոյնը սկսած են ընել «բարեգործականի»ի գործակալները, շնորհիւ ամենազօր դրամին։ Մենք գիտենք, տեղն ի տեղօք, թէ որ գաւառներուն մէջ, ի՞նչ մարդիկ, ի՞նչ շրջանակներու մէջ քարոզութիւններ կ՚ընեն ընդդէմ հայ յեղ[ափոխական] կուսակցութեանց եւ ի նպաստ Բարեգործականին քաղաքականութեան. երբ ատենը գայ, ամէն բան պիտի հրատարակենք, որպէս զի հասարակութիւնը գիտնայ թէ «Գահիրէի որջ»էն դուրս ելած կարգ մը կեղծարարներ եւ provocateurներ, անպատկառ անուանարկումներով ինչպէս կը ջանան խախտել ժողովրդային խաւերու հաւատքը՝ դէպ ի հայ կուսակցութիւնները։ Մենք գիտենք որ պիտի չյաջողին, որովհետեւ հայ «բարեգործական»ները չեն կրնար ըլլալ աւելի վայրագ եւ հնարամիտ քան որքան էին Սուլթան Համիտի արբանեակները։ Մենք գիտենք որ դառն յուսախաբութիւնը կը սպասէ իրենց ճամբուն ծայրը, բայց ինչ որ կ՚ուզենք որ հայ ժողովուրդն ալ գիտնայ, այն է թէ՝ Բարեգործական Ընդհ[անուր] Միութիւն անունին տակ կ՚աշխատուի հիմնել նոր կուսակցութիւն մը, համակերպութեան, ստրկութեան եւ լուացարարութեան կուսակցութիւնը. ասկէ վերջ երբ մեր ազգային դարաւոր իրաւունքները կապտուին, երբ ո՛ եւ է կառավարական պաշտօնեայ անիրաւութիւն մը գործէ, երբ ո՛ եւ է քիւրտ՝ հայ օրիորդ մը առեւանգէ, կամ թալլէ հայրենական օճախ մը, Հա՛յ ժողովուրդ, «բարեգործական»ը պիտի ըսէ քեզի. — «հոգ չէ, ձայնդ մի հաներ, ծռէ գլուխդ, կամ միւս երեսդ ալ դարձուր»։ Պիտի ընե՞ս այս վատութիւնն ալ. մենք դեռ յուսալով պիտի ըսենք՝ թէ ոչ, չպիտի ընես։ «Ձայն հայրենեաց», 1910, Երկրորդ շրջան, 5-18 Փետրվար, թիւ 16 (66), էջ 161-163


Բացի չինարենի խորացված ուսուցումից, ըստ էության, այս պահին ոչնչով այս դպրոցը չի տարբերվի մյուս դպրոցներից: Այս մասին լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՀՀ կրթության եւ գիտության նախարար Արայիկ Հարությունյանը` անդրադառնալով


Կյուրոս Մեծ | Հռչակավոր մարդիկ ԿԱՐԴԱԼ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԼԵԶՎՈՎ՝ Ալբաներեն Ամհարերեն Անգլերեն Արաբերեն Աֆրիկաանս Բուլղարերեն Գերմաներեն Դանիերեն Եբրայերեն Զուլու Էստոներեն Էվե Թաի Թուրքերեն Թվի Իլոկո Ինդոնեզերեն Իսպաներեն Իտալերեն Լեհերեն Լինգալա Լիտվերեն Խորվաթերեն Կինյառուանդա Կոսա Կորեերեն Հայերեն Հիլիգայնոն Հոլանդերեն Հունարեն Հունգարերեն Ղրղզերեն Ճապոներեն Մալգաշերեն Մյանմա Նորվեգերեն Շվեդերեն Ուկրաիներեն Ուրդու Չեխերեն Չինարեն կանտոներեն (ավանդական) Չինարեն կանտոներեն (պարզեցված) Չինարեն մանդարին (ավանդական) Չինարեն մանդարին (պարզեցված) Չիչեւա Չիտոնգա Պանգասինան Պորտուգալերեն Ռումիներեն Ռուսերեն Սամոա Սեբուանո Սեթսվանա Սեպեդի Սեսոթո (Լեսոտո) Սերբերեն Սերբերեն (լատինագիր) Սիլոզի Սինհալի Սլովակերեն Սլովեներեն Սվահիլի Վիետնամերեն Վրացերեն Տագալոգ Տիգրինիա Ցոնգա Ֆիններեն Ֆրանսերեն Ըստ ժամանակակից օրացույցի՝ մ.թ.ա. 539թ. հոկտեմբերի 5/6 գիշերը Բաբելոնյան կայսրության մայրաքաղաքին՝ Բաբելոնին, անհավանական բան պատահեց։ Այդ վճռական գիշերը մարերի ու պարսիկների զորքը, որը գլխավորում էր պարսից Կյուրոս թագավորը (հայտնի է նաեւ Կյուրոս Մեծ անունով), տապալեց քաղաքը։ Նա փայլուն մարտավարություն դրսեւորեց։ ԻՆՉՊԵՍ ԿՅՈՒՐՈՍԸ ԳՐԱՎԵՑ ԲԱԲԵԼՈՆԸ «Երբ Կյուրոսը որոշեց նվաճել Բաբելոնը, այն արդեն Միջին Արեւելքի քաղաքներից ու թերեւս աշխարհի բոլոր քաղաքներից ամենապատվելին էր»,— նշվում է «Հին աշխարհի առաջնորդները. Կյուրոս Մեծ» գրքում։ Բաբելոնը Եփրատ գետի վրա էր կառուցված։ Ջուրը լցնում էր քաղաքի վիթխարի պարիսպների շուրջ եղող խրամները. այդ ամենի շնորհիվ քաղաքը անմատչելի ու անսասան էր թվում (Ancient World Leaders— Cyrus the Great)։ Կյուրոսի մարդիկ փոխեցին Եփրատ գետի հունը, եւ ջրի մակարդակը քաղաքում իջավ։ Զինվորները գետի միջով անցան դեպի Բաբելոնի դարպասները, որոնք բաց էին թողնվել, ու գրեթե առանց դիմադրության՝ գրավեցին քաղաքը։ Ըստ հույն պատմաբաններ Հերոդոտոսի ու Քսենոփոնի՝ բաբելոնացիները այնքան ապահով էին զգում իրենց, որ հարձակման այդ գիշերը շատերը, այդ թվում թագավորը խնջույք էին անում (տե՛ս «Ձեռքով գրվածը պատի վրա է» շրջանակը)։ Ավելին, Կյուրոսի նվաճումով իրագործվեցին աստվածաշնչյան զարմանալի մարգարեություններ։ Բաբելոնի գրավումը Կյուրոսի կողմից կանխագուշակվել էր Աստվածաշնչում Եսայիայի մարգարեությունները հատկապես ուշագրավ են, քանի որ գրի են առնվել կատարումից մոտ 200 տարի առաջ, իսկ Կյուրոսի ծնվելուց թերեւս 150 տարի առաջ։ Նկատի առ հետեւյալը։ Կյուրոս անունով մի մարդ գրավելու էր Բաբելոնը եւ ազատելու էր հրեաներին (Եսայիա 44։28; 45։1)։ Եփրատ գետը ցամաքելու էր՝ ճանապարհ բացելով Կյուրոսի զորքի համար (Եսայիա 44։27)։ Քաղաքի դարպասները բաց էին թողնվելու (Եսայիա 45։1)։ Բաբելոնի զորքը «դադարելու էր կռվելուց» (Երեմիա 51։30; Եսայիա 13։1, 7)։ Ավելի վաղ՝ մ.թ.ա. 607-ին, բաբելոնական զորքերը հիմնահատակ ավերեցին Երուսաղեմը ու փրկվածներից շատերին գերեվարեցին։ Որքա՞ն ժամանակ էին հրեաները մնալու գերության մեջ։ Աստված ասել էր. «Երբ յոթանասուն տարին լրանա, ես հաշվեհարդար կտեսնեմ Բաբելոնի թագավորի եւ այդ ազգի հետ.... եւ այնպես կանեմ, որ այն դարեդար ամայի լինի» (Երեմիա 25։12)։ Ինչպես նշվեց, Կյուրոսը գրավեց Բաբելոնը մ.թ.ա. 539թ.-ին։ Դրանից կարճ ժամանակ անց նա ազատ արձակեց հրեաներին, որոնք մ.թ.ա. 537-ին սկսեցին վերադառնալ հայրենիք՝ գերեվարվելուց ուղիղ 70 տարի անց (Եզրաս 1։1–4)։ Իսկ Բաբելոնը ի վերջո դարձավ «ամայի», ինչով եւ կրկին հաստատվեց աստվածաշնչյան մարգարեության ճշգրտությունը։ Նկատի առ հետեւյալը. Աստվածաշունչը կանխագուշակել էր 1) հրեաների՝ 70 տարի տեւած գերությունը, 2) Բաբելոնի գրավումը Կյուրոսի կողմից եւ նրա մարտավարության գլխավոր կողմերը, 3) Բաբելոնի լիակատար ավերումը։ Մարդիկ չէին կարող նախապես իմանալ այս ամենի մասին։ Ավելի ողջամիտ է հետեւյալ եզրակացությունն անել. «Մարգարեությունը երբեք մարդկանց կամքով չի տրվել, այլ մարդիկ Աստծու կողմից են խոսել» (2 Պետրոս 1։21)։ Անշուշտ, Աստվածաշունչը արժանի է մեր ուշադրությանը։ Կյուրոսի ծննդյան թիվը համարվում է մ.թ.ա. մոտ 600 թվականը։ Նա մահացել է ճակատամարտում մ.թ.ա. մոտ 530թ.-ին։ Կյուրոսի շիրիմը դեռ կարելի է տեսնել Պասարգադայում՝ քաղաք հին Պարսկաստանում, որը հիմնել է Կյուրոսը։ Այն այժմ հնագիտական տարածք է Իրանում։ «Կյուրոսի գլանը» 23 սանտիմետր երկարություն ունեցող կավե աղյուս է, որի վրա արձանագրված է Կյուրոսի զեկույցն այն մասին, թե ինչպես է նա կործանել Բաբելոնը եւ իրենց հայրենիք արձակել ռազմագերիներին, այդ թվում հրեաներին։ Գլանը համարվել է «աստվածաշնչյան հնագիտության ամենից կարեւոր հայտնագործություններից մեկը»։ Պարսիկները մինչեւ հիմա մեծ հարգանք ու ակնածանք ունեն Կյուրոսի հանդեպ։ «ՁԵՌՔՈՎ ԳՐՎԱԾԸ ՊԱՏԻ ՎՐԱ Է» Այն գիշեր, երբ Կյուրոսը անսպասելիորեն հարձակում գործեց Բաբելոնի վրա, Բաղդասար թագավորը խնջույք էր անում «իր հազար մեծամեծների» հետ, ու հանկարծ հրաշքով մի ձեռք հայտնվեց։ Բոլորի աչքի առաջ ձեռքը «պալատի ծեփած պատին» գրեց՝ «ՄԵՆԵ, ՄԵՆԵ, ԹԵԿԵԼ ու ՓԱՐՍԻՆ» * (Դանիել 5։1, 5, 25)։ Դանիել մարգարեն մեկնեց առեղծվածը ահաբեկված Բաղդասարին։ Դանիելը թագավորին ասաց, որ նրա թագավորությունը «վերջ է գտել», նա «կշեռքով կշռվել է», քաշը պակաս է գտնվել, եւ որ Բաբելոնը «տրվել է մարերին ու պարսիկներին» (Դանիել 5։26–28)։ Յուրաքանչյուր բառ կատարվեց։ Ավելին, մինչ օրս որոշ լեզուներում «ձեռքով գրվածը պատի վրա է» առածը ունի վերահաս աղետ կամ դժբախտություն նշանակությունը։ ^ պարբ. 36 Այդ բառերը վերաբերում են փողի ու կշռի միավորին։ Ավելի մանրամասն տեղեկությունների համար տե՛ս «Ուշադրություն դարձրեք Դանիելի մարգարեությանը» գրքի 7-րդ գլուխը (անգլ., ռուս.)։ Հրատարակվել է Եհովայի վկաների կողմից։ Կիսվել Կիսվել Կյուրոս Մեծ Տեքստ Թվային հրատարակությունները բեռնելու տարբերակներ ԱՐԹՆԱՑԵ՛Ք Պաշտպանվիր հանցագործներից Կիսվել Կիսվել ԱՐԹՆԱՑԵ՛Ք Պաշտպանվիր հանցագործներից ԱՐԹՆԱՑԵ՛Ք Պաշտպանվիր հանցագործներից Գիտեի՞ք արդյոք, փետրվար 2020


text: Տեսանյութերից մեկի հերոսը Հայաստանի առաջին էքստրեմալ զվարճանքի վայրի՝ Yell Extreme Park նախագծի հեղինակ ու համահիմնադիր Տիգրան Չիբուխչյանն է։ «Այն, ինչ սկսել էինք, շատ դժվար ենք դրան հասել։ Բայց այն, ինչ անում ես քո տանը, մնում է քո տանը՝ զարգացնելով Հայաստանը, զարգացնելով մեր տունը», – ասում է Չիբուխչյանն ու կոչ անում վերադառնալ Հայաստան ու հաջողել հայրենիքում, ինչպես ինքն է արել 2009-ին։


text: Կինոռեժիսոր Լեւոն Մինասյանի «Բրավո, վիրտուոզ» խաղարկային լիամետրաժ ֆիլմը, որի նկարահանումները սկսվել են դեռեւս 2015 թվականին, արդեն կինոէկրաններին է։ Ֆիլմը Հայաստան-Ֆրանսիա-Բելգիա համարտադրությամբ է ստեղծվել։ Մինչեւ այժմ մեր երկրում նկարահանված ամենաթանկարժեք կինոնախագիծն է, որի վրա ծախսվել է 1միլիոն 200 հազար եվրո։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել միայն Հայաստանում. տեւել են 39 օր։ Ֆիլմին ֆինանսական աջակցություն է ցուցաբերել նաեւ Հայաստանի ագային կինոկենտրոնը։ «Կինոպարկում» տեղի ունեցավ ֆիլմի փակ դիտումը, որից հետո ստեղծագործական կազմը ներկայացրեց մանրամասներ նկարահանումների ընթացքից։ Ֆիլմի սցենարիստն է ակունքներով գյումրեցի Լեւոն Մինասյանը։ Նա համագործակցել է ֆրանսահայ կինոռեժիսոր Ռոբեր Գեդիկյանի ղեկավարած «Ագաթ» ֆիլմարտադրող ընկերության հետ։ Ռոբեր Գեդիկյանը Հրաչ Քեշիշյանի ու Մարկ Բորդյուրի հետ հանդիսանում է ֆիլմի պրոդյուսերը։ Կոմպոզիտորներն են Տիգրան Համասյանն ու Միշել Պետրոսյանը, օպերատորը՝ Մկրտիչ Մալխասյանը։ Ֆիլմում նկարահանվել են Արման Նավասարդյանը, Ռուդոլֆ Ղեւոնդյանը, Վրեժ Հակոբյանը, Արամ Կարախանյանը, Մկրտիչ Արզումանյանը։ Գլխավոր հերոսուհու դերում նկարահանվել է ռուս դերասանուհի Մարիա Ախմետյանովան։


text: Բոսնիերենը պատկանում է Հնդեվրոպական լեզուների ընտանիքի սլավոնական լեզվախմբին։ Բոսնիերեն խոսում են աշխարհում 3 միլիոն մարդ։ Բոսնիերենը պաշտոնական լեզու է Բոսնիա եւ Հերզոգովինայում։ Աշխարհի տարածված լեզուների դասակարգման մեջ բոսնիերենը չի մտնում։ Ծանոթագրություններ Սլավոնական լեզվախումբ Չեռնոգորիա լեզուներ


Հրեշտակները հայտնում են, որ Հիսուսը ծնվել է | Աստվածաշնչյան դասեր երեխաների համար Հրեշտակները հայտնում են, որ Հիսուսը ծնվել է Հռոմեական կայսրության կառավարիչ Օգոստոս կայսրը հրաման տվեց, որ բոլոր հրեաները վերադառնան իրենց հայրենի քաղաք՝ գրանցվելու։ Քանի որ Հովսեփի ազգատոհմը Բեթլեհեմից էր, նա եւ Մարիամը ճանապարհ ընկան դեպի այդ քաղաք։ Կարճ ժամանակ անց Մարիամը պետք է ծննդաբերեր։ Երբ նրանք հասան Բեթլեհեմ, մնալու տեղ չգտան եւ ստիպված էին մնալ ախոռում։ Այնտեղ էր, որ Մարիամը ունեցավ իր որդուն՝ Հիսուսին։ Նա նուրբ կտորներով բարուրեց իր փոքրիկին եւ զգուշորեն դրեց մսուրի մեջ։ Բեթլեհեմի մոտակայքում հովիվներ կային, որոնք գիշերը դրսում էին անցկացնում, որպեսզի պահպանեին իրենց հոտերը։ Հանկարծ մի հրեշտակ կանգնեց նրանց առաջ, ու Եհովայի փառքը լուսավորեց նրանց շուրջը։ Հովիվները շատ վախեցան։ Բայց հրեշտակն ասաց նրանց. «Մի՛ վախեցեք, որովհետեւ ուրախալի լուր պետք է հայտնեմ ձեզ։ Այսօր Բեթլեհեմում ծնվեց Մեսիան»։ Այդ պահին երկնքում շատ հրեշտակներ հայտնվեցին, որոնք ասում էին. «Փա՜ռք Աստծուն երկնքում, եւ խաղաղությո՜ւն երկրի վրա»։ Հետո հրեշտակները հեռացան։ Իսկ ի՞նչ արեցին հովիվները։ Հովիվները իրար ասացին. «Եկեք շտապ Բեթլեհեմ գնանք»։ Նրանք շտապելով գնացին Բեթլեհեմ եւ ախոռում գտան Մարիամին ու Հովսեփին իրենց նորածին երեխայի հետ։ Նրանք, ովքեր իմանում էին, թե ինչ էր ասել հրեշտակը հովիվներին, շատ էին զարմանում։ Իսկ Մարիամը մտածում էր հրեշտակի խոսքերի մասին։ Նա երբեք չմոռացավ դրանք։ Այնուհետեւ հովիվները վերադարձան իրենց հոտերի մոտ՝ շնորհակալություն հայտնելով Եհովային այն բոլոր բաների համար, որ լսել ու տեսել էին։ «Աստծու կողմից ուղարկվեցի եւ հիմա այստեղ եմ։ Ոչ էլ իմ նախաձեռնությամբ եկա, այլ նա ուղարկեց ինձ» (Հովհաննես 8։42) Հարցեր։ Ինչպե՞ս հրեշտակները հայտնեցին, որ Հիսուսը ծնվել է։ Հովիվներն ո՞ւմ գտան Բեթլեհեմում։ Ղուկաս 2։1–20; Եսայիա 9։6 Ինչի՞ց ենք եզրակացնում, որ Հիսուսը չի ծնվել դեկտեմբերի 25-ին։ Ժամանակի ընթացքում գուցե կասկածներ ունենաս, եւ հավատդ կարող է թուլանալ։ Ամրացրու հավատդ Հիսուսի՝ խոստացյալ Մեսիայի եւ Աստծու Թագավորության Թագավորի հանդեպ։


Մարել է փոխվարչապետերի աստղը Մարել է փոխվարչապետերի աստղը 21:25 - 25/սեպտեմբերի/2018 Քաղաքական այս պիկին, երբ ուժերի դիրքավորման, կայունացման, ինչպես նաեւ մրցավազքի շրջան է, մի տեսակ մարել է փոխվարչապետերի աստղը, կարելի է ասել՝ նրանք երկրորդ պլան են մղվել: Լուսանցքից դուրս է ընկել թե՛ շռայլությունների սիրահար առաջին փոխվարչապետ Արարատ Միրզոյանը, թե՛ նույն հակումներն ունեցող Տիգրան Ավինյանը: Լուսանցքի ներսում երբեք չի էլ եղել ԲՀԿ քվոտայով փոխվարչապետ դարձած Մհեր Գրիգորյանը: Այս շրջանում զուսպ գործողությունների քաղաքականություն որդեգրած փոխվարչապետերը թերեւս այդքան էլ ճիշտ ուղու վրա չեն գտնվում: Բանն այն է, որ այնքան են «զսպվել», որ կասկածի տակ կարելի է առնել անգամ իրենց պաշտոնների անհրաժեշտությունը: Իր ուսերին խորհրդարանի լուծարման բեռը վերցրած Արարատ Միրզոյանն այս ընթացքում այդ թեմայով միայն թույլ, մի փոքր էլ պաթետիկ ելույթներ է ունեցել, դե իհարկե՝ նաեւ չի մոռացել ԶԼՄ-ներին նախապես նախատել, թե՝ «հեսա վրա կտան» (իբր, մի այնպիսի լուրջ քաղաքական ֆիգուր է ինքը, որ բոլորիս ուշադրության կենտրոնում է, թե ինչ կանի): Նրանց այս լռությունը թույլ է տալիս հավատալու այն պնդմանը, թե վարչապետ Փաշինյանն անձամբ զգուշացրել է` «խելոք մնալ», քանի որ իրար հերթ չտալով՝ ընկնում են սկանդալների մեջ՝ այդկերպ միայն վնասելով «շեֆին»: Իսկ ինչպիսին էինք պատկերացնում մենք փոխվարչապետերին. լիդերներ, ովքեր անձնական խարիզմայի եւ քաղաքական հոտառության շնորհիվ իրենց հետեւից հանրությանը կտանեին: Մարդիկ, ովքեր արդարացված կփորձեին անցնել Փաշինյանին եւ առավել մեծ ժողովրդականություն, սեր կվայելեին, եւ վերջապես՝ մարդիկ, ովքեր իրենց կուրացիային հանձնված ոլորտները կակտիվացնեին եւ կզարգացնեին: Սա, թերեւս, մեր տեսլականն է, որը դժվար էլ իրականանա:


text: ՀՄԱՅԱԿ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԸ ՑՈՒՅՑ ԿՏԱ ԱՂԲԱՆՈՑԻ ՏԵՂԸ Զինված ուժերի ռազմավարություն. ինչպիսի՞ բարեփոխումների անհրաժեշտություն կա. քննարկում. ՈՒՂԻՂ Մագնուս Կարլսենը դեմ է շախմատի հավակնորդների մրցաշարին Ներքին Կարմիրաղբյուրում տրակտորն ընկել է ձորը. վարորդն արգելափակվել է ներսում Ինչ եղանակային կանխատեսումներ կան առաջիկա օրերի համար Մեկնարկել է հայ-հնդկական միջկառավարական հանձնաժողովի 8-րդ նիստը Նախագահականում կայացավ 3 դատավորների երդմնակալությունը ԱԺ Առողջապահության հարցերի մշտական հանձնաժողովի արտահերթ նիստը. ՈՒՂԻՂ Աժ անկախ պատգամավոր Հմայակ Հովհաննիսյանը խորհրդարանում պատրաստվում է սկսել նոր ստորագրահավաք՝ Ռոբերտ Քոչարյանին իմպիչմենտ հայտարարելու համար: Հայտնի չէ, թե ինչ հիմնավորումով, բայց նա հուսով է, որ այդ ստորագրահավաքին կմիանա նաեւ ԱԺ նախագահ Արթուր Բաղդասարյանը: Հմայակ Հովհաննիսյանի համբերության բաժակը լցվել է այն պատճառով, որ խորհրդարանական մեծամասնությունն արդեն երկորդ անգամ տապալեց պատգամավորի նախաձեռնությամբ հրավիրված արտահերթ նիստը՝ ավանդների` քաղաքացիներին վերադարձի հարցը քննարկելու համար: 2 մլն. 200 հազար ավանդատուների հանդեպ դրսեւորած նմանատիպ վերաբերմունքի պատճառով Հմայակ Հովհաննիսյանը հայտարարեց կոալիցիայի վախճանի մասին, ուստի խորհրդարանի ճեմասրահում նա ծաղկեպսակ դրեց «ի հիշատակ կոալիցիայի»: Այդ փաստը հարց է առաջացրել ԱԺ աշխատակազմի ղեկավարի մոտ, թե ինչպե՞ս է Հմայակ Հովհաննիսյանին հաջողվել ծաղկեպսակով ներս մտնել ԱԺ շենք: Իր հերթին զարմանալով այդ զարմանքից` Հմայակ Հովհաննիսյանն արձագանքեց. «Ինչի՞ Նաիրի Հունանյանը զենքով կարող էր մտնել ԱԺ, ես ծաղիկներով՝ ո՞չ: Այդ սերժանտը, որ ինձ թույլատրեց անցնել, նույնիսկ «չեստ» տալով ներս թողեց: Հեղափոխությունից հետո ես նրան գտնելու եմ: Այդ սերժանտը դառնալու է գեներալ»: Ի դեպ, երեկ, երբ Հմայակ Հովհաննիսյանը ծաղկեպսակ էր դրել ԱԺ-ում, ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանն ու պատգամավոր Վլադիմիր Բադալյանը արագորեն ծաղկեպսակի վերեւում փակցրել են Հմայակ Հովհաննիսյանի նկարը: Պարոն Սահակյանն իր արարքը բացատրում է հայկական «ադաթներով». «Ծաղկեպսակը պահանջում է նկար»: Փիլիսոփայորեն մոտենալով այդ փաստին` Հմայակ Հովհաննիսյանն արձագանքում է. «Դա հուսահատության, հուսալքության ճիչ է: Իրենց տեղը պատմական աղբանոցում է: Եւ ժողովուրդն այդ տեղը իրենց ցույց կտա»: Հմայակ Հովհաննիսյանը նաեւ սպառնաց իշխանություններին, որ ինքը 2 մլն. 200 հազար ավանդատուների հետ կմտնի ԱԺ եւ այդ ժամանակ իշխանական վերնախավը կնախանձի նույնիսկ Ասկար Ակաեւին:


text: Էդուարդ Բոյաջյան (), հայ արձակագիր, բանաստեղծ, հրապարակագիր, քննադատ, խմբագիր եւ ուսուցիչ։ Բոյաջյանի ողջ գրականությունը՝ բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, քննադատական, հրապարակախոսական էջեր եւ այլն, իր խորքում սեւեռումն է հայրենիքից տեղահան եղած տարագիր հայի տառապանքների, հույզերի ու տվայտանքների, հույսերի ու հուսախաբությունների, առտնին հոգսերի եւ բարձր գաղափարների ու մանավանդ նրա հայրենաբաղձության մասին մի ամբողջական պատմության։ Էդուարդ Բոյաջյանը այն հեղինակներից է, որոնց երկերում յուրաքանչյուր էջ, յուրաքանչյուր միտք, յուրաքանչյուր տող շնչում է հայրենի հողի սիրով, նվիրվածությամբ եւ անպարագիծ կարոտով։ Կենսագրություն Էդուարդ Բոյաջյանը ծնվել է 1915 թվականին Օսմանյան կայսրության Մուսա լեռան շրջակայքում գտնվող հայաբնակ Խդրբեկ գյուղում։ 1915 թվականի Մուսալեռյան ապստամբության օրերին Բոյաջյանն երեք ամսական երեխա էր։ Ծնողների ու հայրենակիցների հետ գաղթել է Պորտ Սաիդ, Եգիպտոս։ 1918 թվականին վերադարձել է ծննդավայր։ Ուսման առաջին շրջանն անցկացրել է նախ Խդրբեկ, այնուհետեւ Յողունօլուկ գյուղերի վարժարաններում։ 1930 թվականին ընդունվել է Բեյրութի Հայկական ճեմարան, որն էլ հաջողությամբ ավարտել է 1935 թվականին։ Ստեղծագործություն Բոյաջյանը գրել սկսել է փոքր տարիքից, իսկ տպվել՝ 1932 թվականից։ Աշխատակցել է Բոստոնի «Հայրենիք» ամսագրին, Փարիզի «Յառաջ»-ին, Բեյրութի «Ազդակ» օրաթերթին եւ շաբաթաթերթին, «Նայիրի» ամսագրին եւ Բեյրութի նույնանուն շաբաթաթերթին. նաեւ «Հասկ»-ին, «Ակօս»-ին, «Ազդարար» -ին եւ «Բագին» -ին։ Գործածած ծածկանուններից էին Ալպաթրոս, Վազգէն Տիրանեան, Ե. Սարենց եւ Ե. Ծովիկեան։ Էդուարդ Բոյաջյանի կյանքի ընթացքում լույս են ընծայվել 6 հատորներ՝ «Սէր եւ Վիշտ» (1944), «Հողը» (1948), «Պայքարողներ, պայքարողներ դուք գազազած» (1958), «Թուղթ զաւակներուս» (1961), «Տոմար տարագրի» (1963) եւ «Երկու նամակ» (1964)։ Իսկ hետմահու իր գործերից լույս են տեսել «Դէմքեր» (1967), «Երկեր» (Ա. հատոր, 1968), «Ծննդավայր կորուսեալ» (1984), «Ընտրանի» (Երեւան 1994), «Կեանքի ափերէն» (1995), «Դուն» (Երեւան 2005) եւ «Միտք պահէ» գրքերը։ Բանաստեղծություններ Էդուարդ Բոյաջյանի ստեղծագործության ընդհանուր կառույցում լավագույնը նրա արձակ էջերն են՝ պատմվածքները, սակայն նրա բանաստեղծությունները եւս հետաքրքրական են եւ արժանի ամենայն ուշադրության։ Նրա քնարական ստեղծագործությունները ամփոփված են «Սէր եւ վիշտ», «Պայքարողնե՜ր, պայքարողնե՜ր դուք գազազած» եւ «Ծննդավայր կորուսյալ» ժողովածուներում։ Եթե առաջին ժողովածուն ճաշակավոր բանաստեղծությունների մի փունջ է, ապա երկրորդը զուտ հեղինակի բարոյական պատկերացումների տեսանկյունից կուսակցապաշտության, ազգային շահերի դեմ գնացողների քննադատությունն է, իր անհանդուրժողականությունը համազգային շահի մեջ անձնականը փնտրողների նկատմամբ, ըստ էության մի հռետորական-հրապարակախոսական պոռթկում՝ բանաստեղծական ձեւի մեջ ամփոփված, իսկ երրորդը տարբեր տարիներին գրված ձոն-հիշողություններն են իր հայրենի եզերքի մասին։ «Սէր եւ վիշտը», որ Բոյաջյանի առաջին ժողովածուն է, առանձնանում է նուրբ բանաստեղծականությամբ, իրականության, մարդկային հարաբերությունների մասին փիլիսոփայական ինքնատիպ վերաբերմունքով, գեղարվեստական պատկեր ստեղծելու միայն իրեն բնորոշ արվեստով. Մենք նամակ պզտիկ, մենք տրտու՜մ երկտո՜ղ Հսկայ բաներու, անհու՜ն մեծութեանց, Մեր գիրն է անլոյծ, անընթեռնելի. Ո՞վ է գրած մեզ, եւ գրած որու, եւ գրած ինչու՞ Ստորագրած ի՞նչ։ («Ներքին հասարակած») Միանգամայն որոշակի է Էդ. Բոյաջյանի պատկերացումը բանաստեղծի մասին. Առանց սիրոյ կոյր եմ ես ու նաեւ խոիլ մինչեւ վերջ, եւ իմ կեանքս աւարտա՛ծ կ’լլայ Ու մահը չսկսիր։ («Խօսք բանաստեղծի») Քնարական մի ուրույն շարք է «Ծննդավայր կորուսեալ» ժողովածուն։ Ի տարբերություն «Սէր եւ վիշտ» հատորի այն տարբեր պարբերականներում լույս տեսած բանաստեղծությունների թեմատիկ սկզբունքով ի մի բերումն է մեկ ժողովածուի մեջ, որ լույս է տեսել բանաստեղծի մահից հետո։ Այս շարքը գրողի սեւեռումների՝ նրա ծննդավայրի նկատմամբ կարոտախտի ու հիշողությունների, բանաստեղծականացումն է։ Բանաստեղծություններում առանձին-առանձին տրվում է Ճէպէլ-Մուսայի՝ Մուսա լեռան եւ նրա շրջակա գյուղերի (Բիթիաս, Հաբիբլի, Յողունօլուկ, Խդրբեկ, Վաքըֆ, Քեբուսիե) գեղարվեստական պատկերը՝ բնությամբ, մարդկանցով, կեցությամբ, տարագրությամբ, հերոսամարտի դրվագներով եւ ... կորուստի անդառնալի կսկիծով։ Մուսա լեռը. Կտոր մը ժայռ էր նետուած, Արեգակի լոյսին մէջ, Ոսկիներու մէջ աշնան։ . . . . . . . . . . ...Այնտեղ կար հզօր թըմբուկ, Որուն մէջէն տիրաբար Կարծես աստուած կը գոռար Ուրախութեան կամքը իր։ . . . . . . . . . . Ու զենքի ձայն, ու երգի ձայն, Ու զօրություն։ («Ճէպել-Մուսա») Բանաստեղծը անվերապահորեն հիացած է իր կորուսյալ ծննդավայրով. Քարէ՞ն այսքան երգ, Քարէ՞ն այսքան խոհ, Այսքան ջերմութի՞ւն, Տուն եղած քարին մէջ այսքան հոգի՞, Սիրտ ու խղճմտա՞նք։ («Գիւղերը») Այս նույն զգացողությունները առկա են նաեւ գրողի արձակում, սակայն «Ծննդավայր կորուսեալում» առավել եւս խտացված եւ հուզական շեշտով է ներկայանում կորուսյալ հայրենիքի աշխարհագրական ամբողջականությունը. Կորուստի մորմոքը ավելի զգայական երանգներ է ձեռք բերում. Անցեալիս գետը յորդած՝ Կը քանդէ թումբ, ամբարտակ. Ծննդավա՜յր,- լե՛ռ աղուոր Ծննդավա՜յր,- լե՛ռ հզօր, Բարձունք մաքուր, վիհ անտակ՝ Որուն իմ անձս կ’երթայ ոգեկշռույթ տխրութեամբ, Ամէն առտու, մթնաժամ, Որուն իմ անձս կ’երթայ Լուսաստղի լու՛ռ պահերուն։ Ես երկինքին կը նայիմ, եւ ես երկրի՛ն կը նայիմ. Ու կը տխրի՜մ, կը տխրի՜մ։ Ծննդավայր՝ կապու՜յտ թռչուն, Ու՞ր ես դուն. Հեռու հեքիաթ, ոսկի հեքիաթ, Ու՞ր ես դուն։ («Ծննդավայր կորուսեալ») Ծանոթագրություններ 20-րդ դարի արեւելահայ արձակագիրներ Հայ գրողներ Հայ բանաստեղծներ Հայ արձակագիրներ Հայ հրապարակագիրներ Հայ քննադատներ Հայ խմբագիրներ Հայ ուսուցիչներ


Փաշինյանն ասֆալտին է փռում, իսկ նրա եղբորորդին ասֆալտ է փռում Փաշինյանն ասֆալտին է փռում, իսկ նրա եղբորորդին ասֆալտ է փռում. շինարարական եռուզեռ՝ Իջեւանում. «Հրապարակ» 23 Նոյեմբերի, 2019 23 Նոյեմբերի, 2019 Մարիամ Արզոյան ասֆալտ, Նիկոլ Փաշինյան, շինարար Փաշինյանն ասֆալտին է փռում, իսկ նրա եղբորորդին ասֆալտ է փռում. շինարարական եռուզեռ՝ Իջեւանում։ ← Գեւորգ Պետրոսյանի դուստրը կրկին անգամ փայլել է իր անզուգական կատարումով (Տեսանյութ) «Մարդիկ մեզ այսօր ասում են՝ խի՞ տվեցիք երկիրը Նիկոլին». Արմեն Աշոտյանի «լայվը» →


* Մի տաքացրեք հեռախոսը:


text: Հուլիսի 23, տարվա 204-րդ (նահանջ տարիներին՝ 205-րդ) օրն է։ Տարվա ավարտին մնում է 161 օր։ Դեպքեր 1873՝ նկարիչ Գյուստավ Կուրբեն ընդմիշտ հեռանում է Ֆրանսիայից 1903՝ Ford Motor Company-ն վաճառքի է հանում իր արտադրած առաջին ավտոմեքենան 1974 - Հունաստանում տապալվում է «Սեւ գնդապետների» իշխանությունը 1975 - Կանադան իր ատլանտյան նավահանգիստները փակում է խորհրդային ձկնորսանավերի համար 1979 - Իրանի հոգեւոր առաջնորդ այաթոլլա Խոմեյնին երկրում արգելում է երաժշտության հեռարձակումը 1980՝ Սոյուզ-37 տիեզերանավով թռչում է առաջին ասիացի (վիետնամցի) տիեզերագնաց Ֆամ Տուանը 1992 - Աբխազիան հայտարարում է Վրաստանից անկախանալու մասին 1993 - Արցախյան ազատամարտ. Աղդամի ազատագրումը Ծնունդներ 1938 - Չառլզ Հարելսոն Charles Harrelson ամերիկացի վարձու մարդասպան (մ. 2007) 1961 - Վուդի Հարելսոն Woody Harrelson ամերիկացի դերասան 1970 - Քարիզմա Կարպենտեր Charisma Carpenter ամերիկացի դերասանուհի 1982՝ Ջերալդ Ուոլաս Gerald Wallace ամերիկացի բասկետբոլիստ Փոլ Ուեսլի Paul Wesley ամերիկացի դերասան 1987 - Իվան Մարկանո, իսպանացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան 1989 - Դենիել Ռեդկլիֆ Daniel Radcliffe անգլիացի դերասան եւ երգիչ Մահեր 1757 - Դոմենիկո Սկարլատի Domenico Scarlatti իտալացի կոմպոզիտոր (* 1685) 1926 - Վիկտոր Վասնեցով, ռուս նկարիչ (* 1848) 1948 - Դեյվիդ Ուորկ Գրիֆիթ D.W. Griffith ամերիկացի կինոռեժիսոր եւ դերասան (* 1875) 1966 - Մոնտգոմերի Կլիֆտ Montgomery Clift ամերիկացի դերասան (* 1920) 1971 - Ուիլյամ Տաբմեն, Լիբերիայի պետական եւ քաղաքական գործիչ 1986 - Ադոլֆո Բալոնչերի, իտալացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան 1999 - Հասան II, 1961-99 թթ. եղել է Մարոկկոյի թագավորը (* 1929) 2011 - Էմի Ուայնհաուս Amy Winehouse անգլիացի երգչուհի (* 1983) Տոներ Եգիպտոս՝ Հեղափոխության օր Օման՝ Վերածննդի օր Ռասթաֆարյաններ՝ Հայլե Սելասյեի ծննդյան օր Ծանոթագրություններ


text: Գլխավոր դատախազությունը մերժել է մարտիմեկյան իրադարձություններում զոհվածների հարազատների դիմում բողոքը, որով նրանք վիճարկում էին Հատուկ քննչական ծառայության անգործությունը։ Համոզմունք հայտնելով, որ սպանության հանգամանքների քննությունն իրականացվում է ոչ արդյունավետ, մեղավորները հայտնաբերված եւ պատժված չեն, դիմումատուները Գլխավոր դատախազությունից պահանջել էին քննչական ծառայության անգործությունը ճանաչել ոչ իրավաչափ, պարտավորեցնել այդ ծառայությանը` վերացնել անգործությունը, արդյունավետ քննություն իրականացնել։ Բողոք - դիմումին միացել էին մարտի մեկի 10-ը զոհերից 9-ի իրավահաջորդները. միայն ոստիկանության սպա Համլետ Թադեւոսյանի հարազատները չեն միացել՝ հիմնավորելով, որ կորցրել են հավատը ամեն ինչի նկատմամբ։ Դատախազությունը դիմումը մերժել է «անհիմն» լինելու պատճառաբանությամբ։ Գրավոր մերժումը զոհերի հարազատների լիազոր ներկայացուցիչ Արտակ Զեյնալյանը ստացել է երկուշաբթի։ Նա «Ազատություն» ռադիոկայանին փոխանցեց, որ դատախազությունը որեւէ կերպ չի հիմնավորել, թե ինչու է զոհերի հարազատների բողոքը համարում անհիմն։ Այս դիմում - բողոքը Գլխավոր դատախազությանն ուղարկվել էր երկրորդ անգամ։ Առաջին անգամ դեկտեմբերին դատախազությունը այն քննության չառավ, հիմնավորելով, որ Արտակ Զեյնալյանը չունի Հատուկ քննչական ծառայության կողմից հաստատված լիազորագիր` տուժողների իրավահաջորդների շահերը ներկայացնելու համար։ Այնուհետեւ Զեյնալյանը ստացավ անհրաժեշտ փաստաթղթերը, նորից ներկայացրեց դիմումը։ Բայց գլխավոր դատախազությունը այս անգամ եզրակացրել է, որ զոհերի հարազատների վկայակոչած փաստերը անհիմն են։ «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ զրույցում Զեյնալյանը նշեց, որ ակնկալում է ստանալ մերժման մանրամասն հիմնավորումները, որից հետո կորոշեն հետագա անելիքները. «Մեր վստահորդների իրավունքները պաշտպանելու ենք հնարավոր բոլոր մատչելի միջոցներով», - հայտարարեց Զեյնալյանը։ Մարտիմեկյան իրադարձություններում զոհված Տիգրան Խաչատրյանի մայրը՝ Ալլա Հովհաննիսյանը «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ զրույցում նշեց, որ Գլխավոր դատախազության պատասխանը իրենց համար անակնկալ չէր։ Այն հարցին, թե եթե սպասելիքներ չունեն, ինչո՞ւ են դիմում՝ Ալլա Հովհաննիսյանը պատասխանեց, որ իրենց վերջնական նպատակը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան հասնելն է, իսկ դրա համար նախ անհրաժեշտ է սպառել դատական ներքին ատյանները. - «Մենք բողոքելու ենք մինչեւ վերջ, մինչեւ որ բոլորը դատապարտվեն, ինչպես նաեւ նրանք, ովքեր կոծկում են՝ տուժողների իրավահաջորդների վշտի հաշվին»։


text: Արալեզ, Հարալեզ, հայկական ժողովրդական հավատալիքներում շնաձեւ ոգիներ, որոնք ապրում են երկնքում (ըստ այլ պատկերացումների՝ Արարատ լեռան լանջերին)։ Հին Հայաստանում պաշտվել են Արա Գեղեցիկի եւ Շամիրամի հետ միասին։ Հայերը հավատում էին, որ արալեզներն իջնում են երկնքից ռազմադաշտում զոհված հերոսների վերքերը լիզելու եւ նրանց վերակենդանացնելու համար։ Ըստ հայ պատմիչների, երբ սպարապետ Մուշեղ Մամիկոնյանը զոհվեց, նրա հարազատները տեղադրեցին նրա դիակը մի աշտարակի վրա, հուսալով, որ արալեզները կլիզեն եւ կվերակենդանացնեն նրան։ Նման նախադեպ ըստ ավանդության արդեն եղել էր՝ արալեզները լիզել եւ վերակենդանացրել էին Արա Գեղեցիկին։ Այդ միջադեպը տեղի է ունեցել Արա լեռան ստորոտում (ներկայիս Հայքում՝ Արագածոտն մարզում), ըստ այլ տվյալների, պատմական արեւմտյան Հայքի Վասպուրական աշխարհի Լեզք ավանում։ Ըստ ոմանց արալեզների հանդեպ հավատքը վկայում է հայերի մոտ նախաքրիստոնեական շրջանում շան պաշտամունքի մասին։ Միջնադարում հայ գուսանների եւ ժողովրդական թատրոնի մասկակիցների մի մասը ներկայացումների ժամանակ շնաձեւ դիմակներ էր կրում։ Ծանոթագրություններ Գրականություն Ալիշան Ղեւոնդ, Հին հաւատք կամ հեթանոսական կրօնք հայոց, Վենետիկ, 1895։ Ոգիներ Հայկական ժողովրդական հավատալիքներ


text: Ըմբշամարտի պատանիների աշխարհի առաջնությանը կմասնակցի հինգ հունահռոմեական ըմբիշ - ankakh.com Ավագ մարզիչ Գագիկ Խաչատրյանի գլխավորությամբ թիմն օգոստոսի 20-ից ուսումնամարզական հավաք է անցկացնում Օլիմպավանում: Մարզիչը ՀԱՕԿ լրատվականի հետ զրույցում նշեց, որ տարվա գլխավոր ստուգատեսին մասնակցելու են այն ըմբիշները, որոնք լավ են հանդես եկել Եվրոպայի առաջնությունում եւ միջազգային մրցաշարերում:


Ժոզե Մոուրինյո. «Նրանց բախտը բերել է, որ չեն հանդիպի «Տոտենհեմին» - VNews Երկուշաբթի, Դեկտեմբերի 16, 2019 | Ֆուտբոլ » Ժոզե Մոուրինյո. «Նրանց բախտը բերել է, որ չեն հանդիպի «Տոտենհեմին» Ժոզե Մոուրինյո. «Նրանց բախտը բերել է, որ չեն հանդիպի «Տոտենհեմին» «Տոտենհեմի» գլխավոր մարզիչ Ժոզե Մոուրինյոն կարծում է, որ լոնդոնյան ակումբի հավանական մրցակիցները Չեմպիոնների լիգայում գերադասում են չհանդիպել իր գլխավորած թիմին 1/8 եզրափակիչում: «Յուրահատուկի» խոսքով առավել շահեկան դիրքերում են իրենց խմբերում երկրորդ տեղը զբաղեցրած թիմերը: «Մենք ունենք 5 տարբերակ, առանձնապես ընտրելու հնարավորություն չկա: Իրենց խմբերում հաղթածների բախտը միանշանակ կբերի, եթե նրանց բաժին հասնի ցանկացած այլ ակումբ բացի «Տոտենհեմից»: Չնայած դրան, ցանկացած պարագայում յուրաքանչյուր թիմ գոհ կլինի մեզ հանդիպելու պարագայում, որովհետեւ հնարավորություն կունենա խաղալու մեր հրաշալի մարզադաշտում, ինչպես նաեւ ծանոթանալու մեր մարտունակ կազմին», – Մոուրինյոյի խոսքը մեջբերում է Daily Mail-ը: Հիշեցնենք, որ Չեմպիոնների լիգայի 1/8 եզրափակիչ փուլի վիճակահանությունը տեղի կունենա այսօր՝ դեկտեմբերի 16-ին, Երեւանի ժամանակով ժամը 15-ին: «Տոտենհեմի» հավանական մրցակիցներն են «Բարսելոնան», ՊՍԺ-ն, «Վալենսիան» եւ ՌԲ «Լեյպցիգը»: Ամենահետաքրքիր գործակիցները ֆուտբոլային իրադարձությունների համարԿատարե՛ք խաղադրույք Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի խաղերի վրա: Ֆուտբոլ Հունվարի 27, 13:45 «Տոտենհեմը» մոտ է հոլանդաիայի հավաքականի տաղանդին գնելուն Ֆուտբոլ Հունվարի 25, 21:08 Ֆուտբոլ Հունվարի 25, 18:12 Ֆուտբոլ Հունվարի 25, 16:46 Ֆուտբոլ Հունվարի 24, 19:06 Ֆուտբոլ Հունվարի 24, 12:06 «Ինտերն» ու «Տոտենհեմը» համաձայնեցրին Էրիկսենի տրանսֆերը Ֆուտբոլ Հունվարի 23, 23:18 Ֆուտբոլ Հունվարի 23, 11:51 Սուլշերի հիասթափեցնող վիճակագրությունը «Մանչեսթեր Յունայթեդում» Ֆուտբոլ Հունվարի 23, 2:07 Ֆուտբոլ Հունվարի 23, 1:25 Հունվարի 27, 13:45 - Ֆուտբոլ Հունվարի 27, 13:15 - Բասկետբոլ Մխիթարյանը նույնպես ցավակցական գրառում է կատարել Բրայանտի մասին Հունվարի 27, 12:44 - Բասկետբոլ Բրայանտի՝ վթարի ենթարկված ուղղաթիռի օդաչուն ազգությամբ հայ է եղել


Խոտակերաց վանք - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան 39°37′49′′ հս.. լ. 45°12′22′′ ավ. ե.HGЯOL Խաչքար, Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին, Գավիթ, Մատուռ, Մատուռ եւ Գերեզմանոց Խոտակերաց կամ Քարակոփ վանքը, եկեղեցական վանքային չգործող համալիր է, որը գտնվում է ՀՀ Վայոց ձորի մարզի Խաչիկ գյուղից 1.8-2 կմ հյուսիս-արեւմուտքում, լեռան լանջին գտնվող փոքր հարթության վրա։ Այս վանքի հիմնադրման եւ շեն շրջանի պատմությունը մանրամասն շարադրել է պատմագիր Ստեփանոս Օրբելյանը՝ օգտվելով վանքի արձանագրություններից եւ իր ժամանակ դեռեւս կենդանի զրույցներից։ Համաձայն պատմիչի Առաստամուղ (Առաստամուխ) գյուղի շրջակայքի ձորերում եւ այրերում ապրում էին շատ ճգնավորներ։ Սյունյաց իշխան Աշոտը նույն գյուղի մոտ շինում է այս վանքը եւ այնտեղ հավաքում այդ խոտաճարակ ճգնավորներին, որից եւ առաջացել է «Խոտակերաց» անունը։ Աշոտի շինած եկեղեցին շուտով հիմնովին ավերվում է երկրաշարժից։ 910 թվականին նրա այրի Շուշանիկը վանքի ավերակների վրա շինում է հինգ եկեղեցիներ եւ այդ առթիվ գրել տալիս մի մեծ արձանագրություն (13 տող), որը հիմնականում մնացել է մինչեւ այժմ։ Այնուհետեւ Օրբելյան Սմբատ մեծ իշխանը նորոգել է վանքը XIII դարի կեսերին։ Ավելի ուշ, 1300 թվականին Պռոշյան Էաչին վանքում պահվող նրանց նշանավոր մասունքի՝ Սուրբ Նշանի համար, որը Խոտակերաց խաչ էլ է կոչվել, պատրաստել է տալիս արծաթյա գեղեցիկ պահարան եւ երեսին գրում ընդաձակ հիշատակարան։ Հետագա դարերում երկար ժամանակ վանքը անմարդաբնակ է մնացել այդ պատճառով էլ այն այժմ խիստ քայքայված վիճակում է։ Կանգուն են միայն գլխավոր եկեղեցու՝ Սուրբ Աստվածածնի պատերը, իսկ գմբեթը ծածկը եւ պատերի վերին մասերն ամբողջովին փլված են։ Եկեղեցին ներքուստ խաչաձեւ, չորս անկյուններում ավանդատներով, դրսից ուղղանկյուն, գմբեթավոր հորինվածք է։ Պատերը շարված են կոպիտ մշակված բազալտի ոչ մեծ քարերից, իսկ պատասխանատու հանգույցները՝ սրբատաշ քարերից։ Գմբեթը եւ ծածկի թաղերը չեն պահպանվել։ Գավթի պատերի հիմքերն են մնացել։ Գավիթը թաղածածկ դահլիճ էր՝ արեւմտյան կողմում երկու սենյակներով։ Խոտակերաց վանքի Ս. Աստվածածին եկեղեցու հորինվածքի ստեղծումը Սյունիքի ճարտարապետական դպրոցի նվաճումն է եւ ավանդը՝ հայկական հուշարձանների այդ տիպի զարգացման գործում։ Այն մի ընդարձակ գմբեթավոր դահլիճ է, որի ներսի չորս անկյուններում կան մեկական խորաններ։ Այս եկեղեցու արեւմտյան կողմում մնում են գավիթի եւ փոքր մատուռների հիմնապատերը միայն։ Բոլոր շենքերը կառուցված են կոփածո քարերով, այդ պատճառով էլ, հավանաբար, վանքի երկրորդ անունը Քարակոփի վանք է։ Քարակոփի վանքը դեռ վերանորգման փուլում Քարակոփի վանքը նախքան վերանորոգումը (նույն դիտանկյունից) Ստեփանոս Օրբելյան, Սյունիքի պատմություն, Երեւան 1986 Հայկական Սովետական հանրագիտարան, Երեւան 1986, 5-րդ հատոր (Խոտակերաց վանք), 81 էջ. ՀՀԻ, Կրոն համացանցային նախագիծ, Խոր Վիրապի վանք Archived 2018-03-20 at the Wayback Machine.: Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Խոտակերաց_վանք&oldid=8040003» էջից Այս էջը վերջին անգամ փոփոխվել է 6 Օգոստոսի 2021-ի ժամը 21:52-ին:


Սյունիքում 20-ամյա վարորդը Opel-ով մխրճվել է КамАЗ-ի մեջ. կան վիրավորներ. shamshyan.com - BlogNews.am event_note00:08 , 27 հոկտեմբեր 2021 visibility 107 commentմեկնաբանել Այսօր՝ հոկտեմբերի 26-ին, խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել Սյունիքի մարզում: Ժամը 00:05-ի սահմաններում Կապան քաղաքի բնակիչ, 20-ամյա Ջոն Սահակյանը իր վարած Opel Vectra մակնիշի ավտոմեքենայով Երեւան-Մեղրի ավտոճանապարհի 304-րդ կմ հատվածում բախվել է ճանապարհի աջակողմյան հատվածում կայանված, Գորիս քաղաքի բնակիչ, 40-ամյա Արթուր Հայրապետյանին պատականող КамАЗ 53213 մակնիշի բեռնատարի հետնամասին, հայտնում է Shamshyan.com–ը։ Վթարի հետեւանքով Opel-ի վարորդ Ջ. Սահակյանն ու նրա ուղեւոր, Կապանի բնակիչ, 20-ամյա Թաթուլ Ավանեսյանը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել են «Կապան» բժշկական կենտրոն: Նյութի աղբյուր՝ https://shamshyan.com/hy/article/2021/10/26/1199148/


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը ընդունել է Ավստրիայի նախկին նախագահ Հայնց Ֆիշերին 21.04.2017 Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է Ավստրիայի նախկին նախագահ Հայնց Ֆիշերին։ Նախագահներ Սարգսյանն ու Ֆիշերը ջերմությամբ են վերհիշել նախագահ Հայնց Ֆիշերի այցը Երեւան եւ Նախագահ Սերժ Սարգսյանի պատասխան այցը Ավստրիա: Զրուցակիցները կարեւորել են, որ բարձր մակարդակով ձեռք բերված պայմանավորվածությունները հաջողությամբ իրականացվում են։ Նախագահները խորհրդանշական են համարել, որ իրենց հանդիպումը տեղի է ունենում երկու երկրների միջեւ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 25-ամյակի հոբելյանական տարում եւ գոհունակություն են հայտնել, որ այդ ժամանակահատվածում տարբեր ոլորտներում երկկողմ համագործակցությունը դինամիկ զարգացում է ապրել։ Հանդիպմանն անդրադարձ է արվել ԵԱՀԿ ավստրիական նախագահության առաջնայնություններին։


մի քիչ կանաչ սոխ,


Lurer.com | Ավագ դպրոցների բովանդակությունը պետք է փոխվի. Արայիկ Հարությունյան Ավագ դպրոցների բովանդակությունը պետք է փոխվի. Արայիկ Հարությունյան Գիտություն եւ Մշակույթ\t 12 Հունիս, 2018 11:26 Ավագ դպրոցների բովանդակությունը պետք է փոխվի։ Կրկնուսույցների մասին խոսելիս համոզվում ենք, որ ավագ դպրոցն իր դերակատարությունը չունեցավ։ Այս մասին այսօր՝ հունիսի 12-ին լրագրողների հետ զրույցում նշեց Կրթության եւ գիտության նախարար Արայիկ Հարությունյանը։ «Մենք պետք է այնպես անենք, որ աշակերտը կրկնուսույցի կարիքը չունենա։ Ավագ դպրոցի զարգացման վրա մի շարք գործոններ են ազդում, մասնավորապես, միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների թերի զարգացվածությունը, ծրագրերի բովանդակության բացակայությունը, մեթոդների թերի լինելը։ Այս ամենն ազդելու է որակի վրա, ուստի ճիշտ են նշում ծնողներն ու աշակերտները, որ երբեմն 12-րդ դասարանում անելիք չի լինում»,-նկատեց նա։ Արայիկ Հարությունյանը նշեց, որ բուհերի հետ շատ լուրջ խոսակցություն պետք է ունենալ դիմորդների քիչ քանակի եւ բազում թափուր տեղերի համատեքստում ցածր որակի մասին: «Այս տարին բուհերի համար ճգնաժամային է։ Թեեւ այդ ընդունելությունը 6 տարի շարունակ հետապնդելու է բուհերին, իսկ դա ազդելու է դրույքների վրա, ծանրաբեռնվածությունների վրա։ Դեմոգրաֆիան ազդում է իհարկե, բայց պետք է ամեն ինչ անենք, որ որակի վրա չազդի»,-եզրափակեց նախարարը։


ԵՐԵՎԱՆ, 13 ապրիլի. /Նովոստի-Արմենիա/. Ռիո-2016 Օլիմպիական խաղերի փոխչեմպիոն Սիմոն Մարտիրոսյանը նվաճեց Վրաստանի Բաթումի քաղաքում ավարտին մոտեցող ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնության 109 կգ քաշային կարգի չեմպիոնի կոչումը: Այս մասին հայտնում է ՀԱՕԿ լրատվական բաժինը: Ինչպես նշվում է հաղորդման մեջ, աշխարհի գործող չեմպիոնը երկամարտում ցուցադրեց 427 (192+235) կգ արդյունք: Պոկում վարժությունում նա հաջող կատարեց առաջին եւ երկրորդ մոտեցումները, իսկ 197 կգ-ն բարձրացնել ու Եվրոպայի ռեկորդ սահմանել չհաջողվեց: Հրում վարժությունում հայ ծանրորդը հաջող կատարեց 2 մոտեցում, իսկ երրորդ մոտեցումից հրաժարվեց: Եվս մեկ հայազգի մարզիկ Սարգիս Մարտիրոսյանը, որը ներկայացնում է Ավստրիան, երկամարտի 387 (181+206) կգ արդյունքով գրավեց 8-րդ տեղը: «Ապրիլի 13-ին Հայաստանի ներկայացուցիչ Սամվել Գասպարյանը (102 կգ) դարձել է Եվրոպայի փոխչեմպիոն: Ավելի վաղ 89 կգ քաշային կարգում Հակոբ Մկրտչյանը նվաճել է Եվրոպայի չեմպիոնի կոչումը, իսկ Դավիթ Հովհաննիսյանը դարձել է բրոնզե մեդալակիր»,- ասվում է հաղորդման մեջ: Եվրոպայի առաջնության վերջին օրը պայքարի մեջ կմտնեն նաեւ Արփինե Դալալյանը (+87 կգ), օլիմպիական փոխչեմպիոն Գոռ Մինասյանն ու Ռուբեն Ալեքսանյանը (+109 կգ): -0- #Սիմոն Մարտիրոսյան #ծանրամարտ #Եվրոպա #չեմպիոն Հայտնի են դարձել «Արսենալի» ծրագրերը Մխիթարյանի վերաբերյալ Ներկա պահին «Արսենալը» բավական միջոցներ չունի ամառային տրանսֆերային պատուհանի ժամանակ կազմն ուժեղացնելու համար:


text: Էստոնիա (, պաշտոնական անվանումը՝ Էստոնիայի Հանրապետություն), պետություն Հյուսիսային Եվրոպայի բալթյան տարածաշրջանում։ Էստոնիան ժողովրդավարական խորհրդարանական հանրապետություն է՝ բաղկացած 15 շրջաններից։ Մայրաքաղաքը եւ ամենամեծ քաղաքը Տալլինն է։ Հանդիսանում է Եվրամիության ամենասակավաթիվ բնակչությամբ երկրներից մեկը։ Միացյալ Ազգերի Կազմակերպության Մարդկային զարգացման ինդեքսի ցուցանիշն է՝ «շատ բարձր»։ Մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ի ցուցանիշով նախկին ԽՍՀՄ հանրապետությունների շարքում առաջին տեղում է։ Համաշխարհային բանկի չափանիշներով համարվում է «եկամտի բարձր մակարդակով տնտեսություն», Արժույթի միջազգային հիմնադրամի չափանիշներով՝ «զարգացած տնտեսություն»։ Հանդիսանում է Տնտեսական Համագործակցության եւ Զարգացման Կազմակերպության (OECD) անդամ։ Առաջավոր դիրքերում է նաեւ կրթության, տնտեսական ազատության, մամուլի ազատության եւ ժողովրդավարության ցուցանիշներով։ Հայերի թիվը՝ շուրջ 2,000 (2003 թվական)։ Դիվանագիտական հարաբերություններ Հայաստանի եւ Էստոնիայի Հանրապետության միջեւ հաստատվել են 1992 թվականին։ Անվանում «Էստոնիա» անվանումն առաջացել է էստոնացիների (ինքնանվանումը՝ էէստլասեդ) նախնիների՝ ֆիննալեզու էստ ժողովրդի անունից։ Ենթադրում են, որ ցեղանունն առաջացել է բալթիական լեզուների aueist բառից, որը նշանակել է «ջրի մոտի բնակիչներ»։ Էստոններն իրենց երկիրն անվանում են Eesti։ Աշխարհագրություն Ողողվում է Բալթիկ ծովի Ֆիննական եւ Ռիգայի ծոցերի ջրերով։ Սահմանակից է Ռուսաստանին եւ Լատվիային։ Էստոնիան ցամաքային սահմանը Լատվիայի հետ ձգվում է 267 կմ, իսկ Ռուսաստանի հետ սահմանը կազմում է 290 կմ։ 1920-1945 թվականներին Էստոնիայի սահմանը Ռուսաստանի հետ հաստատվել էր 1920 թվականի Տարտուի Խաղաղության Պայմանագրով՝ տարածվում է, Նառվա գետից հյուսիսարեւելք եւ Պեչորի քաղաքից հարավարեւելք։ Այս տարածքը շուրջ 2300 կմ2 Ստալինի կողմից միացվել է Ռուսաստանին II Համաշխարհային պատերազմի վերջում։ Այդ պատճառով Էստոնիայի եւ Ռուսաստանի սահմանը մինչ օրս սահմանված չի։ Տարածությունը 45,1 հազար կմ2։ Երկիրը տեղաբաշխված է Եվրոպայի հյուսիսարեւելյան մասում։ Էստոնիայի ափերը լվացվում են հյուսիսից Ֆիննական ծոցի, արեւմուտքից Բալթիկ ծովի եւ Ռիգայի ծոցի ջրերով։ Ափեզրի երկարությունը կազմում է 3794 կմ։ Էստոնիայի կազմի մեջ են մտնում 1521 Բալթիկ ծովի կղզիներ, նրանց ընդհանուր մակերեսը կազմում է 4,2 հզ կմ2։ Դրանցից ամենամեծերն են՝ Սաարեմաան (2673 կմ2) եւ Հիյումաան (1023,26 կմ2), ինչպես նաեւ Մուհուն (206 կմ2), Վոռմսին (93 կմ2), Կիհնուն (16,4 կմ2) եւ այլն։ Չնայած զգալի մակերեսին, կղզիների վրա բնակվում է միայն երկրի բնակչության 5 %։ Էստոնիայի գետերը մեծ չեն, սակայն բավականին ջրառատ են։ Կլիման անցումային է չափավոր-ծովայինից չափավոր-մայրցամաքայինի փափուկ ձմեռներով եւ զով ամառներով։ Երկրի կլիմայի վրա մեծ ազդեցություն են ունենում ատլանտիկական ցիկլոնները, օդը ծովի մոտիկության պատճառով միշտ խոնավ է։ Էստոնիայի մայրցամաքային տարածքի մեծ մասը ցածրադիր հարթավայր է (միջին բարձրությունը 50 մ)։ Առավել բարձր է հյուսիսարեւելյան մասը, ուր Հաանյա բարձրավայրն է (բարձրությունը մինչեւ 318 մետր, Սուուռ Մունամյագի լեռը)։ Բնություն Բալթիկ ծովի ջրերը ողողում են Էստոնիայի հյուսիսային եւ արեւմտյան ափերը, որտեղ շատ են նաեւ հանրապետությանը պատկանող Արեւմտաէստոնական կղզիախմբերի մեծ ու փոքր կղզիները։ Ծովն այստեղ թողել է արժեքավոր գանձեր՝ կրաքարեր, դոլոմիտներ, ֆոսֆորիտներ, դեղնաշագանակագույն այրվող թերթաքարեր, կավ եւ այլն։ Էստոնիայի ամենաբարձր բլուրն է Սուր Մունամյագին 317 մ։ Բլրի գագաթից երեւում է Էստոնիայի ձգվող կապույտ բլրաշերտերը, մութ անտառները, երփներանգ դաշտերը լճերը եւ ալյն։ Ամենուր երեւում է հնագույն սառցադաշտերի հետքեր, խոշոր գլաքարեր, ժայռաբեկորներ։ Դրանցից գոյացած բլուրներն ու թմբաշերտերը հերթագայվում են հարթաշերտերով, ճահիճներով ու լճերով։ Կլիման անցումային է՝ ծովայինից ցամաքային։ Ծովային եւ ցամաքային հոսանքների իրար հաջորդելը եւ ցիկլոնների պարբերական ներխուժումը եղանակը դարձնում են խիստ անկայուն։ Գլխավոր գետերն են Նարվան, Պյառնուն, Էմայիգին։ Լճերը, որոնց թիվն անցնում է 1000-ից, զբաղեցնում են տարածքի 4,6 %, ճահիճները՝ 20,7 %։ Ամենամեծը սահմանային Չուդ լիճն է։ Վարչական բաժանում Էստոնիայի հանրապետությունը բաժանվում է 15 նահանգների (Maakonnad)։ Երկրի քաղաքական եւ վարչական բաժանման մասին առաջին փաստաթղթավորված հիշատակումը եղել է Լիվոնյան տարեգրություններում, որը գրի է առնվել 13-րդ դարում Հյուսիսային խաչակրաց արշավանքների ժամանակ։ Նահանգները հանդիսանում են Էստոնիայի ամենամեծ վարչական միավորները, ամեն նահանգի կառավարությունը (Maavalitsus) ղեկավարվում է նահանգապետի (Maavanem) կողմից, ով ներկայացնում է ազգային կառավարությունը նահանգում։ Նահանգապետերը նշանակվում են Էստոնիայի Կառավարության կողմից հինգ տարով։ Էստոնիայի անկախության հռչակումից իվեր տեղի են ունեցել նահանգների սահմանների որոշ փոփոխություններ, դրանցից ամենանշանակալիներն էին՝ Վալգամաա նահանգի ձեւավորումը (Վիրումաա, Տարտումաա եւ Վիլյանդիմաա նահանգների մասերից) եւ Պետսերիմաա նահանգի անցումը Ռուսաստանին։ Սովետական ժամանակաշրջանում Պետսերիմաա նահանգը 1945 թվականին միացվել է ՌՍՖՍՀ-ին եւ դարձել Պսկովի մարզի Պեչորսկի շրջան։ Էստոնիայի նահանգները նորից վերահաստատվեցին 1990 թվականի հունվարի 1-ին, սովետական շրջանների սահմաններով։ Ամեն նահանգ իր հերթին բաժանվում է համայնքների (omavalitsus), որոնք հանդիսանում են Էստոնիայի ամենափոքր վարչական միավորները։ Երկրում կան երկու տեսակի համայնքներ՝ քաղաքային համայնքներ - linn (քաղաք), եւ գյուղական համայնքներ - vald (շրջան)։ Նրանց միջեւ կարգավիճակի տարբերություններ չեն դրվում։ Ամեն մի համայնքապետարանը առանձին ինքնակառավարման միավոր է, իր ներկայացվածությամբ գործադիր իշխանություններում։ Համայնքը Էստոնիայում կարող է ներառել մեկ կամ ավելի բնակավայրեր։ Տալլինը բաժանված է ութ շրջանների (linnaosa), որոնք ունեն սահմանափակ ինքնիշխանություն (Հաաբերստի, Կեսկլին (կենտրոն), Կրիստիինե, Լասնամյաե, Մուստամյաե, Նիմմե, Պիրիտա եւ Պիհյա-Տալլին)։ 2013 թվականի մարտի տվյալներով Էստոնիայում կան 226 համայնքներ, որոնցից 33 քաղաքային են եւ 193 գյուղական։ Պատմություն Էստոնիան բնակեցվել է վերջին սառցե դարաշրջանի վերջերում, մոտավորապես մ.թ.ա. 8500 թ.։ Մինչ 13-րդ դարի Գերմանական արշավանքները նախա-էստոնացիները երկրպագում էին բնության հոգիներին։ Հյուսիսային խաչակրաց արշավանքներից սկսած դարեր շարունակ Էստոնիան կռվախնձոր էր դարձել Դանիայի, Գերմանիայի, Ռուսաստանի, Շվեդիայի եւ Լեհաստանի միջեւ, որոնք բազմաթիվ պատերազմներ են վարել կարեւորագույն աշխարհագրական դիրքին՝ Արեւելքի եւ Արեւմուտքի միջեւ։ Նախապատմություն Մարդկանց բնակությունը Էստոնիայում հնարավոր է դարձել 11.000-13.000 տարի առաջ, երբ սառցե դարաշրջանը ավարտվեց։ Ամենահին հայտնի բնակավայրը Էստոնիայում Պուլի բնակավայրն է, Էստոնիայի հարավ արեւմուտքում՝ Պյառնու գետի ափին, Սինդի քաղաքի մոտակայքում։ Հայ համայնք Հայերը Էստոնիայում բնակություն են հաստատել 19-րդ դարից։ Առաջին բնակիչները եղել են Դորպատի (այժմ՝ Տարտու) համալսարանի հայ ուսանողները։ Այստեղ 1830-ական թվականներից տարբեր ժամանակներում ուսանել են գրող Խաչատուր Աբովյանը, հրապարակախոս Ստեփանոս Նազարյանը, բանաստեղծներ Ռափայել Պատկանյանը, Գեւորգ Դոդոխյանը, Գեւորգ Միրիմանյանը, արեւելագետ Քերովբե Պատկանյանը եւ ուրիշներ։ XIX դարի 2-րդ կեսից – XX դարի սկզբին Դորպատի համալսարանում սովորել է շուրջ 200 հայ ուսանող։ Գործել է Հայ ուսանողների միություն։ Նրանցից ոմանք, ավարտելով համալսարանը, որոշ ժամանակ ապրել եւ աշխատել են Էստոնիայում։ Վարդան Աբովյանը՝ Խ. Աբովյանի որդին, Դորպատի համալսարանն ավարտելուց հետո, երկու տարի աշխատել է Ֆելլին (այժմ՝ Վիլյանդի) քաղաքի դպրոցում, դասավանդել ռուսաց լեզու եւ գրականություն։ Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից հետո Էստոնիայում մշտական բնակություն են հաստատել հակահիտլերյան կոալիցիայի կողմից կռված եւ Էստոնիայում գերմանական գերության մեջ եղած, ինչպես նաեւ խորհրդային բանակից զորացրված հայեր։ Հետագա տարիներին (Էստոնիայում խորհրդային իշխանության ժամանակաշրջանում) այստեղ հաստատվել են Ռուսաստանից եւ Խորհրդային Միության այլ հանրապետություններից գործուղված հայ մասնագետներ։ 1989 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Էստոնիայում բնակվել է 1600 հայ։ 2003 թ. տվյալներով հայերի թիվը երկրում շուրջ 2 հազար է։ Բնակվում են հիմնականում Տալլինում եւ Տարտուում, սակավ թվով՝ Նարվայում, Պյառնուում, Կոհտլա Յարվեում եւ այլ քաղաքներում։ Հայերի մեջ զգալի թիվ են կազմում մտավորականները՝ ճարտարագետներ, բժիշկներ, մանկավարժներ, լրագրողներ, մշակույթի գործիչներ, արդյունաբերական եւ առեւտրական ընկերությունների ղեկավարներ։ Համայնքի հասարակական կյանքը կազմակերպում են Տալլինի եւ Տարտուի Հայկական ազգային միավորումները։ Նրանց գործունեությունը համադրում է Էստոնիայի Հայկական ազգային միությունը (պաշտոնապես գրանցվել է 1998 թվականին)։ Տնտեսություն Էստոնիան իր տնտեսական արագ աճի համար անվանվում է Բալթյան վագր։ 2002 թվականից մինչեւ 2007 թվականը Էստոնիայի տնտեսությունն աճել է տարեկան միջինը 8.2%. 2009 թվականին կապված համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի հետ ՀՆԱ-ն 14% անկում է ունեցել, որը աշխարհում ամենամեծ տնտեսական անկումներից էր։ Սակայն 2010 թվականից նորից արձանագրվում է կայուն տնտեսական աճ։ Եվրոգոտու անդամ է։ Էլեկտրաէներգիան հիմնականում արտադրվում է այրվող թերթաքարերից, եւ ապահովում է ներքին պահանջարկի 75%-ը։ Տնտեսության կարեւոր ճյուղերն են՝ հեռահաղորդակցությունը, տեքստիլ, քիմիական արդյունաբերությունը, բանկային ոլորտը, ծառայությունները, սննդի եւ ձկնարդյունաբերությունը, անտառանյութի մշակումը, էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերությունը։ Էստոնիայի տնտեսության կարեւոր խոշոր ճյուղերից է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտը։ Հանքարդյունաբերությունը կազմում է տնտեսության 1%-ը։ Ամսական ընդհանուր միջին աշխատավարձը կազմում է 1221 եվրո։ Գործազրկությունը 5,8%։ Քաղաքական համակարգ Էստոնիան պառլամենտական ներկայացուցչական ժողովրդավարական հանրապետություն է, որտեղ բազմակուսակցական կառավարության գլուխ կանգնած է վարչապետը։ Քաղաքական վիճակը կայուն է Էստոնիայում. իշխանությունը գտնվում 2 կամ 3 կուսակցությունների ձեռքում, որոնք երկար ժամանակ է ինչ զբաղվում են քաղաքականությամբ։ Այսպիսի քաղաքականությունը նման է Հյուսիսային Եվրոպայի մի շարք երկրներում գործող քաղաքականությանը։ Էստոնիայի ներկայիս վարչապետ Անդրուս Անսիփը (2013 թ) Եվրոպայում երկրորդ վարչապետն է, ով երկար տարիներ զբաղեցնում է այդ պաշտոնը։ Խորհրդարան Էստոնիայի օրենսդիր մարմինը խորհրդարանն է, որն ընտրվում է ժողովրդի կողմից 4 տարի ժամկետով՝ համամասնական ընտրակարգով։ Էստոնիայի քաղաքական համակարգը գործում է 1992 թվականին ընդունված Սահմանադրության շրջանակներում։ Խորհրդարանն ունի 101 անդամ եւ իր ազդցությունն ունի երկրի կառավարման գործում՝ նախ եւ առաջ սահմանելով պետության եկամուտները եւ ծախսերը (սահմանում է հարկերը եւ բյուջեն)։ Միեւնույն ժամանակ խորհրդարանն իրավունք ունի էստոնացիներին ներկայացնել հայտեր, հայտարարագրեր, դիմումներ, վավերացնել եւ չեղյալ հայտարարել միջազգային պայմանագրերն այլ պետությունների եւ միջազգային կազմակերպությունների հետ, ինչպես նաեւ որոշումներ կայացնել պետական վարկերի վերաբերյալ։ Ռիյգիկոգուն ընտրում եւ նշանակում է երկրի որոշ բարձրաստիճան պաշտոնյաների՝ ներառյալ Հանրապետության նախագահին։ Ի հավելումն դրա՝ նախագահի առաջարկությամբ Ռիյգիկոգուն նշանակում է Ազգային դատարանի նախագահին, Էստոնիայի բանկի խորհրդի նախագահին, Գլխավոր վերահսկիչին, Արդարադատության նախարարին եւ զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարին։ Ռիյգիկոգուի անդամն իրավունք ունի հանրապետության կառավարությունից եւ նրանց անդամներից բացատրություններ պահանջել։ Սա հնարավորություն է տալիս կառավարության անդամներին հսկել գործադիր իշխանության, ինչպես նաեւ երկրի բարձրաստիճան պաշտոնյաների գործունեությունը։ Կառավարություն Էստոնիայի գործադիր մարմինը կառավարությունն է (), որը ձեւավորվում է վարչապետի կողմից, ում էլ իր հերթին նշանակում է նախագահը եւ հաստատում՝ խորհրդարանը։ Կառավարությունն իրականացնում է գործադիր իշխանությունը՝ համաձայն Էստոնիայի Սահմանադրության եւ օրենքների։ Այն կազմված է 12 նախարարներից՝ ներառյալ նաեւ վարչապետը։ Վարչապետը եւս իրավունք ունի նշանակել որոշ նախարարներ եւ նրանց տալ հանձնարարություններ։ Այս նախարարները չեն պատկանում որեւէ նախարարության եւ համարվում են «առանց պորտֆելի նախարարներ»։ Վարչապետն իրավունք ունի նշանակել այսպիսի 3 նախարար, քանի որ կառավարությունում (Կաբինետ) կարող են լինել առավելագույնը 15 նախարար։ Կաբինետն իրականացնում է երկրի ներքին եւ արտաքին քաղաքականությունը, որը գծում է խորհրդարանը, ինչպես նաեւ ուղղորդում եւ կոորդինացնում է կառավարական մարմինների աշխատանքը եւ ամբողջովին պատասխանատվություն է կրում այն ամենի համար, ինչ կատարվում է գործադիր իշխանության ներսում։ Այսպիսով, կառավարությունը, վարչապետի գլխավորությամբ, ներկայացնում է երկրի քաղաքական ղեկավարությունը եւ որոշումներ է կայացնում ողջ գործադիր իշխանության անունից։ Էստոնիան որդեգրել է էլեկտրոնային պետության եւ էլեկտրոնային կառավարության զարգացման քաղաքականությունը։ Էստոնիայի ընտրություններում օգտագործվում է նաեւ համացանցային քվեարկություն։ Համացանցային առաջին քվեարկությունը տեղի ունեցավ 2005 թվականին տեղական ընտրությունների ժամանակ, իսկ 2007 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ ավելի քան 30 275 քաղաքացի իրենց ընտրությունն առաջին անգամ կատարեցին համացանցի միջոցով։ Քաղաքացիները կարող են անվավեր հայտարարել իրենց համացանցային քվեարկությունը, եթե ցանկանան՝ մասնակցելով ավանդական ընտրություններին։ Օրենքներ Ըստ Էստոնիայի Սահմանադրության ()՝ գերագույն իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին։ Ժողովուրդն այդ գերագույն իշխանությունն իրականացնում է Ռիիգիկոգուի ընտրությունների ժամանակ՝ այն քաղաքացիների միջոցով, ովքեր ընտրելու իրավունք ունեն։ Գերագույն դատական իշխանությունը պատկանում է Էստոնիայի Գերագույն դատարանին կամ Ռիիգիկոհուսին, որը բաղկացած է 19 դատավորներից։ Գլխավոր դատավորը նշանակվում է խորհրդարանի կողմից 9 տարի ժամկետով՝ նախագահի առաջարկությամբ։ Պետության պաշտոնական ղեկավարը նախագահն է, ով կամ հաստատում է Ռիիգիկոգուի կողմից ընդունած օրենքները կամ էլ ետ է ուղարկում՝ առաջարկելով նորը։ Սակայն նախագահը հաճախ չի օգտվում իր այս իրավունքից, որն ավելի շատ ձեւական բնույթ է կրում։ Նախագահն ընտրվում է Ռիիգիկոգուի կողմից՝ հավաքելով ձայների 2/3-ը։ Եթե թեկնածուն չի հավաքում ձայների անհրաժեշտ քանակը, նախագահին ընտրելու իրավասությունը փոխանցվում է ընտրական մարմնին, որը բաղկացած է Ռիիգիկոգուի 101 անդամից եւ տեղական խորհուրդների ներկայացուցիչներից։ Ինչպես եւ մյուս ոլորտները էստոնական օրինաստեղծության ոլորտը եւս հաջողությամբ ինտեգրվել է տեղեկատվական դարաշրջանին։ Արտաքին հարաբերություններ Էստոնիան 1921 թվականի սեպտեմբերի 22-ից հանդիսանում է Ազգերի լիգայի անդամ, 1991 թվականի սեպտեմբերի 17-ից՝ Միացյալ Ազգերի Կազմակերպության, 2004 թվականի մարտի 29-ից՝ ՆԱՏՕ-ի, 2004 թվականի մայիսի 1-ից Եվրամիության անդամ։ Էստոնիան նաեւ Եվրոպայի Անվտանգության եւ Համագործակցության կազմակերպության (ԵԱՀԿ), Տնտեսական Համագործակցության եւ Զարգացման կազմակերպության (ՏՀԶԿ), Բալթիկ ծովի պետությունների խորհրդի եւ Սկանդինավյան Ներդրումային բանկի անդամ։ Որպես ԵԱՀԿ անդամ պետություն՝ Էստոնիայի միջազգային պարտավորությունները կարգավորվում են ԱՄՆ Հելսինկյան հանձնաժողովի մանդատի ներքո։ Էստոնիան ստորագրել է նաեւ Կիոտոյի արձանագրությունը։ Անկախություն ձեռք բերելուց հետո Էստոնիան սերտորեն համագործակցում է Արեւմտյան Եվրոպայի գործընկերների հետ։ Այս արտաքին քաղաքականության 2 կարեւոր նպատակները ՆԱՏՕ-ի եւ ԵՄ-ի կազմի մեջ մտնելն էր, որին հասան համապատասխանաբար 2004 թվականի մարտին եւ մայիսին։ Էստոնիայի միջազգային ուղղվածությունը դեպի Արեւմուտք ուղեկցվեց Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վատթարացմամբ, որի վառ ապացույցը վերջերս Տալլինում տեղի ունեցած բողոքի ակցիան էր՝ Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմին նվիրված Բրոնզե Զինվորի հուշարձանի վիճահարույց տեղափոխման հետ կապված։ 1990-ական թվականներից Էստոնիան ակտիվորեն ներգրավված է Բալթյան երկրների համագործակցությանը՝ Լատվիայի եւ Լիտվայի հետ, ինչպես նաեւ Սկանդինավյան-Բալթյան համագործակցությանը՝ Սկանդինավյան երկրների հետ։ Բալթյան խորհուրդը միջխորհրդարանական Բալթյան Ասամբլեայի եւ միջկառավարական Նախարարների Բալթյան խորհրդի համատեղ ֆորում է։ Սկանդինավյան-Բալթյան ութնյակը Էստոնիայի, Դանիայի, Ֆինլանդիայի, Իսլանդիայի, Լատվիայի, Լիտվայի, Նորվեգիայի եւ Շվեդիայի կառավարությունների համատեղ համագործակցությունն է։ Սկանդինավյան-Բալթյան վեցնյակի մեջ մտնում են Սկանդինավների եւ Բալթիկայի այն երկրները, որոնք Եվրամիության անդամ են եւ հանդիպում են ԵՄ-ին վերաբերող հարցեր քննարկելու համար։ Բալթյան Ասամբլեայի եւ Սկանդինավյան խորհրդի միջեւ խորհրդարանական համագործակցությունն սկսվել է 1989 թվականին։ Կազմակերպվում են տարեկան սամիթներ եւ հանդիպումներ ցանկացած հնարավոր մակարդակներով։ Նախարարների Սկանդինավյան խորհուրդն ունի իր գրասենյակը Տալլինում, որի մասնաճյուղը գտնվում է Տարտու քաղաքում եւ տեղեկատվական կենտրոններ ունի Նարվա, Վալգա եւ Պառնու քաղաքներում։ Սկանդինավյան եւ Բալթյան համատեղ նախագծերը ներառում են կրթական (Nordplus), պետական կառավարման, արդյունաբերական, բիզնես ոլորտները։ Անկախություն ձեռք բերելուց հետո Էստոնիայի համար կարեւոր քայլ էր սերտ հարաբերություններ ունենալը Սկանդինավյան երկրների՝ հատկապես Ֆինլանդիայի եւ Շվեդիայի հետ։ Էստոնացիներն իրենց ավելի շատ են սկանդինավյան ժողովուրդ համարում, քան բալթյան ազգերը՝ հիմնվելով Շվեդիայի, Դանիայի եւ հատկապես Ֆինլանդիայի հետ իրենց պատմական կապերից։ 1999 թվականի դեկտեմբերին Էստոնիայի Արտաքին գործերի նախարարը, իսկ 2006 թվականից նաեւ նախագահ Թոմաս Հենդրիկ Իլվսը, Շվեդիայի Միջազգային գործերի ինստիտուտի առջեւ հանդես եկավ «Էստոնիան որպես Սկանդինավյան երկիր» խորագրով ելույթով։ 2003 թվականին Էստոնիան հյուրընկալեց նաեւ մի ցուցահանդես, որը կոչվում էր "Estonia: Nordic with a Twist". 2005 թ Էստոնիան միացավ Եվրամիության Սկանդինավյան Հյուսիսային երկրների մարտական խմբին։ Պետությունը հետաքրքրված է նաեւ Սկանդինավյան խորհրդին միանալով։ Մինչդեռ 1992 թ Ռուսաստանին բաժին էր հասնում Էստոնիայի արտաքին առեւտրի 92%-ը, այսօր տնտեսական ուժեղ կախվածություն կա Էստոնիայի եւ իր հարեւան Սկանդինավյան երկրների միջեւ. Էստոնիայի արտաքին ներդրումների 3/4-ը գալիս է Սկանդինավներից (գլխավորապես Ֆինլանդիայից եւ Շվեդիայից), իսկ Էստոնիան իր արտահանումների 42%-ն ուղարկում է այդ երկրներ (6.5%-ը գնում է Ռուսաստան, 8.8%-ը՝ Լատվիա եւ 4.7%-ը՝ Լիտվա)։ Մյուս կողմից Էստոնիան իր քաղաքական համակարգով, միասնական եկամտահարկի մոդելով տարբերվում է Սկանդինավյան երկրներից եւ նրանց սկանդինավյան մոդելից, ինչպես նաեւ շատ այլ եվրոպական երկրներից։ ՏՏ համակարգերի զարգացման նպատակով 2012 թվականի վերջին Տալլինում ստեղծվեց Եվրամիության գործակալություններից մեկը։ Էստոնիան կշարունակի նախագահել Եվրամիության խորհուրդը մինչեւ 2018 թվականի առաջին կեսը։ Զինված ուժեր Էստոնիայի զինված ուժեր (նաեւ՝ Էստոնիայի Պաշտպանության բանակ), (), Էստոնիայի Հանրապետության կառավարման համակարգի մաս կազմող օրգան, որը գտնվում է Հանրապետության Կառավարության ենթակայության տակ եւ ղեկավարվում է Պաշտպանության նախարարի կողմից։ Էստոնիայի պաշտպանության միության հետ համատեղ մտնում է Էստոնիայի պաշտպանական ուժերի կազմում։ Էստոնիայի Պաշտպանության բանակը հիմնված է համընդհանուր պաշտպանության սկզբունքի վրա, որի առաջադրանքն է Էստոնիայի տարածքային ամբողջականության եւ երկրի սուվերենության պաշտպանությունը, ծովային եւ օդային սահմանների պաշտպանությունը՝ որպես Էստոնիայի անբաժան մաս, ինչպես նաեւ սահմանադրական կարգն ու հասարակական անվտանգությունը։ Էստոնիայի Պաշտպանության բանակի գործառույթները իրականացվում են հասարակական վերահսկողության սկզբունքով եւ հիմնված են երկրի ժողովրդավարական կազմակերպվածության վրա։ Ժողովրդավարական ընտրությունների միջոցով ընտրված եւ նշանակված գործադիր համապատասխան մարմիններն են բանակի համար սահմանում նպատակներ եւ առաջադրում համապատասխան խնդիրներ, տրամադրում են անհրաժեշտ ռեսուրսները եւ վերահսկում նպատակների իրականացման գործընթացը։ Հասարակական վերահսկողության սկզբունքներն ու դրանց հիմնական ձեւերը երաշխավորվում են օրենսդրությամբ, որի համար պատասխանատու են երկրի նախագահը, Կառավարությունը եւ Ազգային ժողովը։ Պատերազմական դրության ժամանակ բանակի Գերաաույն հրամանատարը հանդիսանում է երկրի նախագահը, իսկ ղեկավար օրգանը՝ երկրի պաշտպանության միությանը հետեւյալ կազմով՝ Ազգային ժողովի նախագահ, վարչապետ, Պաշտպանության բանակի հրամանատար, Պաշտպանության նախարար, Ներքին գործերի նախարար, Արտաքին գործերի նախարար եւ ազգային պաշտպանության խորհրդարանական հանձնաժողովի նախագահ։ Մշակույթ Ճարտարապետություն Էստոնիայի ճարտարապետություն, Էստոնիայի հնագույն ճարտարապետական հուշարձանները հողաթմբերով եւ գերանակապ պատերով Վիլյանդիի կենտրոնական մասը ամրացված բնակատեղիներն են, որոնց շուրջը 11—12-րդ դարերում կազմավորվել են առաջին քաղաքները (Տարտու, Տալլին)։ 13-րդ դարում զարգանում է քարի ճարտարապետությունը՝ ռոմանական եւ գոթական ոճերի տարրերով, իսկ 14-րդ դարից հաստատվում է գոթական ոճը։ է-ի ճարտ-յան ծաղկման շրջանին (14-րդ դարի երկրորդ կես - 16-րդ դարի առաջին քառորդ) բնորոշ ուշ գոթականի հուշարձաններից են՝ Տալլինի քաղաքապետարանը, կաթողիկեն, Սուրբ Օլա, Նիգուլիստե, Սուրբ Ոգի եկեղեցիները, դոմինիկյանների մենաստանը։ Քանդակների հարստությամբ աչքի են ընկնում Տարտուի Ցաանի եւ Սաարեմաա կղզու Կարյա եկեղեցիները (երկուսն էլ 14-րդ դար)։ Վերածննդի ոճի կառույցներից ամենանշանավորը «սեւգլխանիների» տունն է Տալլինում (1597, հոլանդական ճարտարապետ-քանդակագործ՝ Ա. Պասսեր)։ 17-րդ դարից Նարվայի կառույցներում իշխողը բարոկկոն էր։ 18-րդ դարի վերջին էստոնական ճարտարապետության մեջ իշխող է դառնում կլասիցիզմը։ Աղբյուրներ Տես նաեւ Հայաստանի Արտաքին Գործերի Նախարարության կայքի էջը Հայաստանի եւ Էստոնիայի միջեւ երկկողմ հարաբերությունների վերաբերյալ։ Հետխորհրդային պետություններ Հանրապետություններ Էստոնիա Եվրոպայի երկրներ ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Միջերկրածովյան միության անդամներ Լիբերալ ժողովրդավարություններ ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրներ 1991 հիմնադրված պետություններ եւ տարածքներ Եվրոպայի խորհրդի անդամ երկրներ Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության անդամ երկրներ