2017-06-21 23:54:03 | Հայաստան | Իրավունք | 4366 Հայաստանում այլասերվածության (միասեռականության եւ այլն) քարոզչության, հատկապես անչափահասների շրջանում դրա քարոզչության օրենսդրական արգելքը գնալով անհրաժեշտություն է դառնում վերջին շրջանում այլասերվածների, նրանց հովանավորների եւ այլասերվածության քարոզչություն իրականացնողների ագրեսիվ ու սադրիչ 2017-03-28 13:44:07 | Հայաստան | Իրավունք | 8381 Վրաստանի իրավապահները երեկ ձերբակալել են «Իգլա»-ի գործով հետախուզվող 40-ամյա ՀՀ քաղաքացու: ԱԱԾ-ն պաշտոնապես հաստատեց Սամվել Բաբայանի ձերբակալության լուրը 2017-03-22 20:52:55 | Հայաստան | Իրավունք | 1953 ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության մամուլի կենտրոնը քիչ առաջ հանդես եկավ նոր հաղորդագրությամբ, որով պաշտոնապես հաստատեց Պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար Սամվել Բաբայանի ձերբակալության լուրը: 2017-03-12 05:06:19 | Վրաստան | Հասարակություն | 1585 Վրաստանի ծովափնյա Բաթումի քաղաքում մարտի 11-ի երեկոյան բողոքի ցույցեր են սկսվել, որոնք վերաճել են քաղաքացիների եւ ոստիկանության ուժերի միջեւ բախումների: Բաթումիի ոստիկանության գլխավոր վարչության հարակից տարածքում մարտի լույս 12-ի 2016-08-01 18:10:13 | Վրաստան | Մամլո հաղորդագրություն | 641 Թբիլիսիում կայացավ Հայաստանի եւ Վրաստանի արտգործնախարարների հանդիպումը 2015-09-22 15:57:04 | Վրաստան | Հասարակություն | 663 Սեպտեմբերի 21-ը` Հայաստանի Անկախության Օրը`տոն բոլոր հայերի համար, անկախ նրանից ապրում է նա Հայաստանում, թե հեռավոր Համայնքում: Մեր Հայերնիքը մեկն է, եւ Հայստանի Նոր Հանրապետության ծնունդը տոն է բոլորիս 2015-07-28 18:49:09 | Վրաստան | Բարեգործություն | 991 «Ջիվանական օրեր» տոնակատարությունների խորհրդանշական օրը Ջավախքի Ախալքալաք քաղաքում տեղի ունեցավ «Ջավախքին աջակցություն» հիմնադրամի վրաստանյան ներակայացուցչության գրասենյակի բացումը: ՋԱՀ-ի գործադիր տնօրեն Աշոտ Հակոբյանի փոխանցմամբ` գրասենյակի հիմնումով ՋԱՀ-ի գործունեությունը Ջավախքի տարբեր շրջաններում 2015-07-27 17:17:01 | Վրաստան | Մշակույթ | 1082 2016 թվականին հայ մեծանուն աշուղ Ջիվանու ծննդյան 170-ամյակը նշվելու է նրա ծննդավայրում (Ախալքալաքի շրջանի Կարծախ գյուղ) կառուցվելիք տուն-թանգարանում, որի հիմնարկեքի արարողությունը տեղի ունեցավ հուլիսի 25-ին հերթական «Ջիվանական օրեր» հանդիսության 2015-05-18 18:18:12 | Վրաստան | Նոր գրքեր | 5022 2015 թվականի մայիսի 16-ին, Թբիլիսիում, «Թբիլիսի-Մարիոտ» հյուրանոցի ընդունելությունների դահլիճում, կայացավ ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Նոր Պատմության բաժնի վարիչ, պատմական գիտությունների դոկտոր Ռուբեն Սահակյանի «Հայոց Ցեղասպանություն» գրքի վրացերեն հրատարակության շնորհանդեսը: 2015-05-13 11:00:53 | Վրաստան | Սպորտ | 684 Իրականում ինչ է տեղի ունեցել Թբիլիսիում կայացած կարատեի աշխարհի առաջնության ժամանակ։ Armenian Community of Ինչո՞ւ է Վրաստանը թաքցնում Թբիլիսիում տեղի ունեցած կռիվը (Տեսանյութ) 2015-05-11 16:22:35 | Վրաստան | Մամուլի տեսություն | 928 Մայիսի 1-3-ը Թբիլիսիում կայացել է շոտոկան-կարատեի աշխարհի VI առաջնությունը: Առաջնության մասնակիցները 6-ից մինչեւ 35 տարեկան կարատեիստներ են 52 երկրներից: Ինչպես հայտնի է դարձել բոլորովին վերջերս` մայիսի 2-ին, երբ հանդես Ադրբեջանցիների հարձակումը հայ մարզիկների վրա (Տեսանյութ) 2015-05-09 17:00:32 | Վրաստան | Հասարակություն | 967 Թբիլիսիում ընթացող կարատեի մրցումների ժամանակ ադրբեջանցի մարզիկները հարձակվել են հայ մարզիկների վրա: Ըստ ադրբեջանական կայքերի՝ հայ ու ադրբեջանցի մարզիկների միջեւ զանգվածային բախում է տեղի ունեցել: Դեպքի մասին այլ մանրամասներ 2013-08-12 17:22:24 | Վրաստան | Մամլո հաղորդագրություն | 1588 Օգոստոսի 9-ին աշխատանքային այցով Վրաստանի Հանրապետություն մեկնեց ՀՀ ոստիկանության պատվիրակությունը՝ ոստիկանության պետ, գեներալ-լեյտենանտ Վլադիմիր Գասպարյանի գլխավորությամբ: 2012-10-02 11:00:00 | Վրաստան | Մամուլի սրահ | 1141 Հոկտեմբերի 2-ի, ժամը՝ 11:00-ին «Նոյյան Տապան» լրատվական կենտրոնում տեղի է ունենում Վրաստանի հարցերով փորձագետ Ջոնի Մելիքյանի ասուլիսը: Թեման՝ «Խորհրդարանական ընտրությունները Վրաստանում»: Ամենաշատ ընթերցվածը (1 շաբաթ) Միասնությունը կօգնի ազատագրելու Արեւմտյան Հայաստանը եւ հատատելու Արեւմտյան Հայաստանի Հանրապետությունը


Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ4.djvu/542 — Վիքիդարան Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ4.djvu/542 ԲԹ, ԲՊ, ինչպես նաեւ պոեմի 1904 թ. առանձին հրատարակության մեջ այն թվագրված է 1902։ Իրոք, հիմնական ստեղծագործական աշխատանքն ընթացել է 1902 թվականին, թեեւ, անտարակույս, պոեմի մտահղացումը պետք է ծագած լինի ավելի վաղ։ 1890-ական թթ.՝ ժողովրդական բանահյուսության նկատմամբ գնալով խորացող հետաքրքրության պայմաններում, Թումանյանը չէր կարող չանդրադառնալ հայ ժողովրդական վեպին, որը Գ. Սրվանձտյանի եւ Մ. Աբեղյանի հայտնի հրապարակումներից հետո գտնվում էր հայ գրական հասարակության ուշադրության կենտրոնում։ «Սասունցի Դավիթը» նախապատրաստված էր Թումանյանի անցած մեկուկես տասնամյակի գրական ճանապարհով, ժողովրդական բանահյուսության ստեղծագործական իմաստավորման նախընթաց փորձով։ Պահպանված փաստերի հիման վրա կարելի է ասել, որ Թումանյանի «Սասունցի Դավիթը», իր առաջին քիչ թե շատ ամբողջական տարբերակով, գրված է եղել արդեն 1902 թ. առաջին կեսին։ Այդ է վկայում Ավ. Իսահակյանի 1902 թ. հուլիսի 7-ի նամակը, ուր պոեմի ձեռագրի ընթերցման անմիջական տպավորության տակ նա գրում էր Թումանյանին. «Հրաշալի էր Սասունցի Դավիթը... Դավիթը լավ տիպ է, առողջ, թարմ, ժողովրդական, դրական,— արժե նրանով ոգեւորվել» (ԳԹ, 1933, No 6)։ Երկու շաբաթ անց (1902 թ. հուլիսի 21-ին) Ավ. Իսահակյանը դարձյալ անդրադառնում է Թումանյանի պոեմին («Նորից կարդացի»,— գրում է նա, եւ այս խոսքերից կարելի է ենթադրել, որ Իսահակյանի մոտ եղել է պոեմի ինքնագրերից մեկը, որը մեզ չի հասել)։ Ու թեեւ Իսահակյանը գտնում է, որ պոեմը պետք էր գրել ոչ թե «մանուկների համար», այլ «ավելի լուրջ եւ ծանրախոհ», բայց միաժամանակ նշում է Թումանյանի երկի այնպիսի արժանիքներ, ինչպես «ժողովրդական ոճերն ու դարձվածքները», «էպիքական պատմելու ձեւը— հանգիստ, վեհորեն հանգիստ, եւ հումորը» (Ավ. Իսահակյան. Երկերի ժողովածու, հ. 6, 1979, էջ 40)։ Աշխատանքը պոեմի վրա Թումանյանը շարունակել է 1902 թ. երկրորդ կեսին, մանավանդ Աբասթումանում անցկացրած ամիսներին (սեպտեմբեր–դեկտեմբեր): Հոկտեմբերի 11-ին բանաստեղծը Արիստակես Զարգարյանին գրում էր. «Սասունցի Դավիթը» անպատճառ հետս կբերեմ։ Բայց հիմա էլ սկսել եմ այդ չըհավանել. իզուր տեղը սկզբից մտածեցի երեխաների ու ժողովրդի ընթերցանությանը հարմարեցնեմ։ Ձեւն էլ չի դյուր գալիս. վերջն ուրիշ տեսակ եմ անում» (ԵԺ V, 227)։ Անտարակույս, Աբասթումանից իր հետ բերածը պոեմի այն տարբերակն էր, որը շուտով տպագրվեց ՄՃ 1903 թ. 2—5 համարներում։ Սակայն սրանով պոեմի մշակման աշխատանքը չի ավարտվում, այն շարունակվում է (երբեմն մեծ ընդհատումներով) մինչեւ բանաստեղծի գրական ուղու վերջը։ Կարելի է առանձնացնել այդ աշխատանքի մի քանի փուլ եւ համապատասխանաբար՝ պոեմի մի քանի տարբերակ։ Ճիշտ է, «Սասունցի Դավիթը» պոեմի այդ խմբագրությունները այնպիսի արմատական տարբերություններ չունեն, ինչպիսիք տեսնում ենք «Անուշի», «Լոռեցի Սաքոյի» կամ Ստացված է «https://hy.wikisource.org/w/index.php?title=Էջ:Թումանյանի_ԵԼԺ_հ4.djvu/542&oldid=250074» էջից Այս էջը վերջին անգամ փոփոխվել է 24 Մարտի 2019-ի ժամը 10:15-ին:


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Ստեղծվել է ՀՀ եւ մայիսյան հերոսամարտերի 100-ամյակին նվիրված միջոցառումների կազմակերպման պետական հանձնաժողով 21.04.2017 Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր հրամանագիր է ստորագրել Հայաստանի Հանրապետության եւ մայիսյան հերոսամարտերի 100-ամյակին նվիրված միջոցառումների կազմակերպման պետական հանձնաժողով ստեղծելու մասին: Հանձնաժողովի նախագահը Հայաստանի Հանրապետության վարչապետն է: Հանձնաժողովին հանձնարարվել է` երկամսյա ժամկետում մշակել եւ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի հավանությանը ներկայացնել Հայաստանի Հանրապետության եւ մայիսյան հերոսամարտերի 100-ամյակին նվիրված միջոցառումների ծրագիրը:


source: wikipedia

text: Ուփսալա (շվեդերեն՝ Uppsala) Շվեդիայի մեծությամբ չորրորդ քաղաքը, Ստոկհոլմից, Գյոտեբորգից եւ Մալմյոից հետո։ Գտնվում է մայրաքաղաք Ստոկհոլմից 71 կմ դեպի հյուսիս։ Բնակչություն Իր 183 911 բնակիչներով Ուփսալա քաղաքը Շվեդիայում մեծությամբ չորրորդն է։ Մեծամասնությունը շվեդներ են բայց 20-րդ դարի վերջում շատ ներգաղթածներ եւ փախստականներ են եկել այստեղ ապրելու համար։ Արտասահմանցիները շատ տարբեր երկրներից են։ Պատմություն Ուփսալայի նախկին անունը եղել է Օստրա (արեւելյան) Արոս։ Ուփսալան այդ ժամանակ մի հասարակ թաղի անունն էր, որին այսօր ասում են Հին Ուփսալա։ 18-րդ դարի շատ մեծանուն շվեդ գիտնականներ այստեղ են ապրել եւ կրթվել։ Նշանավոր անձինք Անդերս Յոնաս Անգստրեմ (1814-1874), ֆիզիկոս Սվանտե Արենիուս (1859-1927), գիտնական Ինգմար Բերգման (1918-2007), ռեժիսոր Իյոնս Յակոբ Բերցելիուս (1779-1848), քիմիկոս Անդերս Ցելսիուս (1701-1744), ֆիզիկոս Դագ Համարշոլդ (1905-1961), քաղաքական գործիչ Կառլ Լիննեյ (1707-1778), բնագետ Ծանոթագրություններ Շվեդիայի քաղաքներ


text: Դեպքեր Ծնունդներ Հովհաննես Ը Կարբեցի, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 1831-ից։ Հաջորդել է Եփրեմ Ա Ձորագեղցուն։ Հունիսի 13 - Ջեյմս Մաքսվել, շոտլանդացի հռչակավոր ֆիզիկոս եւ մաթեմատիկոս, դասական էլեկտրադինամիկայի ստեղծողը, վիճակագրական ֆիզիկայի հիմնադիրներից Սեպտեմբեր 6 - Խորեն Գալֆայան, բանաստեղծ (վ.1892) Մահեր 1831 Տարեթվեր


14:11 Կալանք է դրվել Սեյրան Օհանյանի, նրա կնոջ, նաեւ Սերժ Սարգսյանի թիկնազորի նախկին պետի գույքի վրա 14:04 ԱՄՆ կոնգրեսականները հաստատել են 2022թ. պաշտպանական բյուջեի շուրջ 770 մլրդ դոլարի նախագիծը 13:54 Ազգային ժողովը հերթական նիստերն է գումարել. Օրակարգում է Հաշվեքննիչ պալատի անդամի ընտրության հարցը (ուղիղ) 09:43 «Ժողովուրդ». ՊՆ-ում կադրային ջարդը մեկնարկել է 09:34 Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում եւ 7 մարզերում 09:33 Չիլիի խորհրդարանը հավանություն է տվել միասեռ ամուսնությունների օրինագծին 09:24 «Ժողովուրդ». Գլխավոր դատախազությունը «գզվռտոցի» մեջ է ՀՔԾ-ի հետ 09:14 ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները հայտարարություն են տարածել 09:03 Հնդկաստանում եղբայրը գլխատել է հղի քրոջը 08:57 Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ պատվիրակություն է գործուղվում Փարիզ 08:37 «Ժողովուրդ». Երեւանում բնակարանների գները մեկ ամսվա ընթացքում բարձրացել են 08:34 Խոշոր հրդեհ Դսեղում. այրվել է 20 տոննա անասնակեր 08:29 «Ժողովուրդ». Այսքան ապացույցներ ունենալով՝ պարտվեցինք. ո՞վ է իրավիճակի պատասխանատուն 08:22 «Ժողովուրդ». Պատգամավորների օգնականները՝ իրավապահների ուշադրության կենտրոնում 08:10 Քենիայում ոստիկանության սպան AK-47 ինքնաձիգից կրակ է արձակել եւ սպանել իր կնոջն ու եւս 5 մարդու 07:50 «Հրապարակ». Պալաչն էլ չի փրկել Ռոմանոսին 07:44 «Հրապարակ». ՔՊ-ի ծրագիրն իր դեմ աշխատեց. Կորցրեցին մեծ քաղաքները 07:44 36 ժամ ջուր չի լինելու Քանաքեռ-Զեյթուն եւ Արաբկիր վարչական շրջաններում 07:25 Մետատիեզերքը կործանարար կլինի հասարակության համար 06:17 Մեքսիկայում հաշվարկով ամուսնությունից փախած անչափահաս աղջիկը հայտնվել է բանտում 05:04 ԱՄՆ-ում տղամարդը կոկաինի հսկայական փաթեթ է գտել ջրում 04:13 Կանադայում սպառվում է «հեղուկ ոսկին»՝ թխկու օշարակը 03:09 Կոլումբիական Gulf Clan թմրակարտելը վերահսկում է Պանամայով տեղափոխվող կոկաինի խմբաքանակի կեսից ավելին 02:19 Նորվեգացի հնագետները երկար տների կուտակում են հայտնաբերել 01:40 Մանկամիտ, պատեհապաշտ կամ չտես փողամոլներ են նրանք, ովքեր պնդում են, որ այսօրվա թուրքն այլեւս նախկինը չէ. Ճշմարիտյան


source: CulturaX

text: Ավակովը դատի է տվել Սահակաշվիլուն կոռուպցիայի մեղադրանքների համար ԵՐԵՎԱՆ, 18 դեկտեմբերի. /Նովոստի–Արմենիա/. Ուկրաինայի ներքին գործերի նախարար Արսեն Ավակովը հեռուստաալիքի եթերում հայտնել է, որ դատի է տվել Օդեսայի նահանգապետ Միխայիլ Սահակաշվիլուն կոռուպցիայի մեղադրանքների համար, հայտնում է ՌԻԱ Նովոստին։ «Ես դատի եմ տվել պարոն Սահակաշվիլուն»,– ասել է Ավակովը «1+1» ալիքի եթերում, պարզաբանելով, որ, որքանով իրեն հայտնի է, Ուկրաինայի վարչապետ Արսենի Յացենյուկը նույնպես պատրաստվում է դատի տալ Օդեսայի նահանգապետին։ Երկուշաբթի Բարեփոխումների ազգային խորհրդի նիստում երկու քաղաքական գործիչների միջեւ միջադեպ է ծագել։ Ավակովն իրեն ուղղված վիրավորանքին ի պատասխան ջրով բաժակ է նետել Սահակաշվիլու դեմքին։ Ներքին գործերի նախարարի վարկիածով, Սահակաշվիլին սկսել է ձայնը բարձրացնել եւ վիրավորել իրեն այն հարցից հետո, թե ինչու է նա իբր քննարկել Օդեսայի նավահանգստային գործարանի սեփականաշնորհումը ««Ուրալքիմի» ռուս օլիգարխի հետ»։ Սահակաշվիլին հայտնել է նաեւ, որ Ուկրաինայում թալանում են պետձեռնարկությունները եւ մեղադրել է Ավակովին Ուկրաինայի զորամիավորումների ոչ թափանցիկ ֆինանսավորման եւ նրա գլխավորած գերատեսչությունում առկա կոռուպցիայի մեջ։ Սահակաշվիլու խոսքով, Ավակովը եւ վարչապետ Արսենի Յացենյուկը պահանջել են, որ նա լքի երկիրը։ -0-


Փոքր կենտրոնում, թումանյան տերյան խաչմերուկ, վարձով բնակարան 3 սենյակը ձեւափոխած


05:57 10 օգոստոսի 2020 23:39 25.09.2018 (Թարմացված է 23:41 25.09.2018) Ստանալ կարճ հղումը ԵՐԵՎԱՆ, 25 սեպտեմբերի — Sputnik. Հայաստանի իշխանությունը քաղաքացիներին եւ բիզնեսին պետք է կարողանա հստակ տեղ հասցնել սեփական գաղափարները։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց ՀՀ նախկին ֆինանսների նախարար Վարդան Արամյանը։ Արդյո՞ք հիմա էլ է բիզնեսը «կուչ եկել». շտապողական եզրակացություններ անել պետք չէ, նշեց Արամյանը։ Այնուամենայնիվ, ԿԲ–ի հուլիսի տվյալներով, բանկերում կուտակվում է ավելորդ իրացվելիություն։ Այսինքն` կուտակվում են անհրաժեշտից ավելի ազատ գումարներ, որոնք «քնած են մնում» եւ տնտեսություն չեն մտնում։ Գործող նորմերի համաձայն ` բանկերը պետք է ունենան «անվտանգության բարձիկ». ցնցումների դեպում այստեղից բանկը կարողանա օպերատիվ կերպով ծածկել գումարների ամսական արտահոսքի 60%–ը։ Սակայն կան բանկեր, որոնց մոտ այս «բարձիկը» անհրաժեշտից ընդհուպ մինչեւ 10 անգամ ավել է։ Այսինքն, ըստ ամենայնի, բանկերը զգուշավորություն են ցուցաբերում բիզնես վարկավորման քաղաքականության մեջ (թեեւ նման միտում նկատվում էր նաեւ հին իշխանությունների օրոք)։ «Եթե նման տրամադրություններ եք տեսնում, ապա քիչ է միայն ասելը, թե «մեզ մոտ հեղափոխություն է տեղի ունեցել, այժմ ամեն ինչ լավ կլինի»։ Պետք է բացատրել, թե ինչ է դա նշանակում բիզնեսի համար, ինչ ռիսկերից է այն այժմ երաշխավորված», – ընդգծեց Արամյանը։ Այդ կայունությունը բիզնեսը պետք է տեսնի նաեւ առանձին օրինակների` օրինակ Ամուլսարի հանքավայրի, «Հարավկովկասյան երկաթուղու» կամ «Վեոլիա ջուր» ընկերությունների պատմության վրա։ Պետությունը նրանց այս կամ այն պահանջներն է ներկայացնում, որոնք նախկինում չի ներկայացրել։ «Որտեղ է ներդրում անում բիզնեսը։ Այնտեղ, որտեղ կանխատեսելիություն է տեսնում։ Այսինքն, եթե բիզնեսի դեմ պատժամիջոցներ են կիրառում, այդ դեպքում պետք է պարզ լինի, թե ինչ է նա խախտել եւ ինչպես։ Դա պետք է հստակ հիմնավորել։ Հենց դա նկատի ունեի, երբ խոսում էի հաղորդակցման կարեւորության մասին», – ընդգծեց Արամյանը։ Պետք չէ մոռանալ, որ Հայաստանը 2019-20 թվականներին մտադիր է միջազգային պետական նոր պարտատոմսեր թողարկել (եվրաբոնդեր)։ Որքան դրանք հուսալի են, այնքան պետությունն ավելի քիչ տոկոս կվճարի։ Իսկ հուսալի համարելու համար, պետք է, որ ներդրողները քեզ հասկանան, ընդգծեց Արամյանը։ «Մենք խոսում էինք բիզնեսի մասին։ Սակայն այս ամենը վերաբերում է նաեւ հասարակ քաղաքացուն։ Այսինքն` հայրենադարձությանը, որի մասին խոսում է նոր իշխանությունը», – նշեց նախկին նախարարը։ Մարդիկ իրենց համար նոր երկրում հիմնավորվել են, ունեն աշխատանք եւ կացարան։ Հետ վերադառնալու համար, նրանք պետք է իմանան, թե որտեղ են ապրելու եւ աշխատելու։ Իսկ դրա համար նրանք պետք է տեսնեն, թե որքանով է կանխատեսելի տնտեսական մթնոլորտը», – ավելացրեց նախարարը։ Հիշեցնենք, որ Արամյանը ֆինանսների նախարարի պաշտոնն էր զբաղեցնում Կարեն Կարապետյանի կառավարությունում, որից հետո առաջարկ ստացավ մասնավոր հատվածից։


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Նախագահը ընդունել է ՆԱՏՕ-ի Գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցիչ Ջեյմս Ապատուրային 13.06.2017 Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է Կովկասում եւ Կենտրոնական Ասիայում ՆԱՏՕ-ի Գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցիչ Ջեյմս Ապատուրային: Հանրապետության Նախագահը ողջունել է հյուրին եւ ընդգծել, որ նման այցելությունները լավ հնարավորություն են քննարկելու ՆԱՏՕ-Հայաստան գործակցության օրակարգը, ինչպես նաեւ մտքեր փոխանակելու տարածաշրջանային եւ միջազգային զարգացումների վերաբերյալ: Նախագահ Սարգսյանը ջերմությամբ է հիշել ս.թ. փետրվարի 27-ին ՆԱՏՕ-ի կենտրոնակայանում Գլխավոր քարտուղար Յենս Ստոլտենբերգի հետ ունեցած արդյունավետ հանդիպումը եւ հատուկ ներկայացուցչին խնդրել է Գլխավոր քարտուղարին փոխանցել իր ջերմ ողջույններն ու Հայաստան այցելելու հրավերի վերահաստատումը: Ջեյմս Ապատուրայը շնորհակալություն է հայտնել Հանրապետության Նախագահին ընդունելության համար եւ նրան փոխանցել ՆԱՏՕ-ի Գլխավոր քարտուղարի բարեմաղթանքներն ու կրկին հանդիպելու պատրաստակամությունը: Հյուսիսատլանտյան դաշինքի Գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցիչը հանդիպման սկզբում կազմակերպության անունից երախտագիտություն է հայտնել Հայաստանին՝ Աֆղանստանում եւ Կոսովոյում խաղաղության հաստատման գործողություններին մասնակցության եւ միջազգային խաղաղապահ առաքելություներին ունեցած ներդրման համար, ընդգծելով, որ Հայաստան-ՆԱՏՕ հարաբերություններն այս տարիներին զարգացել են վստահության եւ փոխըմբռնման մթնոլորտում: Ջեյմս Ապատուրայը նշել է, որ Երեւանից հեռանալու է այդ արդյունավետ համագործակցությունը շարունակելու հաստատակամությամբ: Հանդիպման ընթացքում հյուրի խնդրանքով Հանրապետության Նախագահը ներկայացրել է Սահմանադրության փոփոխություններից հետո Հայաստանում պետական կառավարման նոր համակարգին անցնելու գործընթացը եւ բարեփոխումների կարեւորությունը, ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորման ուղղությամբ զարգացումներն ու իր գնահատականներն իրավիճակին: Անդրադարձ է եղել նաեւ Հայաստան-Իրան հարաբերություններին, տարածաշրջանի խնդիրներին եւ անվտանգության տեսանկյունից մարտահրավերներին:


source: fineweb

text: Հայաստանի արտակարգ իրավիճակների նոր նախարարության գործառույթները պետք է հստակեցվեն սեղմ ժամկետներում 17:48 25 Ապրիլի 2008 ԵՐԵՎԱՆ, 25 ապրիլի./Նովոստի-Արմենիա/. Հայաստանի նորաստեղծ արտակարգ իրավիճակների նախարարության գործառույթները պետք է հստակեցվեն սեղմ ժամկետներում, հայտարարեց ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը։ «Նոր նախարարության ստեղծումը բացատրվում է նրանով, որ վերջին 20 տարիներին արտակարգ իրավիճակների հիմնախնդիրը շատ արդիական է եղել, քանի որ դա պայմանավորված է ոչ միայն բնական երեւույթներով, այլեւ մարդկային գործոնով»,- ուրբաթ ասաց Սարգսյանը՝ ներկայացնելով արտակարգ իրավիճակների նախարար Մհեր Շահգելդյանին։ Վարչապետը նշեց, որ այս նախարարությունը կատարելու է երեք հիմնական առաջադրանքներ՝ արտակարգ իրավիճակների կանխատեսման քաղաքականության մշակումը եւ դրանց դիմակայելու պատրաստվածությունը, անմիջապես արտակարգ իրավիճակների ժամանակ տարբեր կառույցների գործողությունների համակարգումը եւ դրանց հետեւանքները օպերատիվ վերացնելու հարցերը։ «Բոլոր ուղղություներով պետք է քաղաքականություն մշակվի։ Այս նախարարության առանձնահատկությունն այն է, որ այն բախվելու է մյուս բոլոր նախարարությունների հետ, քանի որ այդ խնդիրները դրված են բոլոր գերատեսչությունների առջեւ»,- ասաց Սարգսյանը։ Կառավարության ղեկավարը նշեց նախարարության կառույցները եւ դրանց մեջ մտնող վարչությունները հստակեցնելու, ինչպես նաեւ դրանց փոխգործակցությունը ճշտելու անհրաժեշտության մասին։ «Անհրաժեշտություն կա ճշտել տարածքային կառավարման եւ բնապահպանության նախարարությունների հետ փոխգործակցության սկզբունքները։ Կան շատ գործառույթներ, որոնք, հանձնարարվելու են այդ գերատեսչություններին, ի նկատի ունենալով, որ կառուցվածքային փոփոխություններն առնչվում են նաեւ դրանց, եւ մենք պետք է կարողանանք սեղմ ժամկետներում պատասխանել այդ հարցերին»,- ասաց Սարգսյանը։ Նրա խոսքով, Մհեր Շահգելդյանը հայտնի քաղաքական գործիչ է եւ գիտնական, որը լուրջ ավանդ ունի երկրի ազգային անվտանգության հայեցակարգում։ «Ես առիթ ունեցել եմ նրա հետ նման հարցեր քննարկելու։ Վստահ եմ, որ նա քաջատեղյակ է այդ ոլորտին եւ կարող է իրականացնել մեր ծրագրերը»,- ասաց Սարգսյանը։ «Օրինաց երկիր» խմբակցությունից ԱԺ նախկին պատգամավոր Մհեր Շահգելդյանը ՀՀ նախագահի ապրիլի 21-ի հրամանագրով նշանակվել է արտակարգ իրավիճակների նախարար։--0—


Իշխանության մեղքերի պատասխանատուն ողջ ՀՀԿ-ն է. ՀԱԿ-ը՝ վարչապետի նշանակման մասին


text: 18.01.2018 | 11:00 | Ժողովրդավարություն եւ մարդու իրավունքներ Հունվարի 16-ին ամերիկյան «Freedom House» հետազոտական եւ իրավապաշտպան կազմակերպությունը հրապարակել է իր ամենամյա «Ազատությունն աշխարհում» զեկույցը։ «Ազատությունն աշխարհում 2018. ժողովրդավարությունը ճգնաժամի մեջ» վերնագիրը կրող զեկույցն իրենից ներկայացնում է ուսումնասիրություն՝ աշխարհի 195 երկրներում եւ 14 տարածքներում քաղաքացիական եւ քաղաքական ազատությունների իրավիճակի մասին, 2017 թվականի հունվարի 1-ից մինչեւ 2017թ. դեկտեմբերի 31-ը ընկած ժամանակահատվածում: Հայաստանին եւ Արցախին վերաբերող հատվածներին մենք առավել մանրամասն արդեն անդրադարձել ենք: Ըստ 2018թ. զեկույցի՝ աշխարհի մի շարք երկրներում 12 տարի անընդմեջ քաղաքացիական ու քաղաքական ազատությունները անկում են ապրում։ Ընդ որում, ժողովրդավարական արժեքները վտանգված են աշխարհի բոլոր տարածաշրջաններում: Գերտերությունները Զեկույցն արձանագրում է, որ անգամ ԱՄՆ-ն, որ տասնամյակներ շարունակ եղել է ժողովրդավարական արժեքների ջատագովն ու տարածողը ողջ աշխարհում, հրաժարվել է այդ դերից։ Ավելին՝ ԱՄՆ-ում նկատելի է քաղաքական ու քաղաքացիական ազատությունների անկում։ Ըստ «Freedom House»-ի՝ Ռուսաստանը եւ Չինաստանը ոչ միայն ճնշում են իրենց իսկ բնակչությանը, այլ նաեւ հակաժողովրդավարական գործունեություն են ծավալում իրենց սահմաններից դուրս։ Ըստ զեկույցի՝ Մոսկվան եւ Պեկինը ժողովրդավարությունը համարում են սպառնալիք իրենց բռնապետական ռեժիմների համար, ուստի շարունակում են հետեւողականորեն պայքարել ժողովրդավարական ինստիտուտների եւ դրանց ջատագովների դեմ։ Տարածաշրջանը Տարածաշրջանային երկրներից Թուրքիան, ժողովրդավարական անկում ապրելով, «մասամբ ազատ» երկրների շարքից դասվել է «ոչ ազատ» երկրների շարքին։ Իրանը եւ Ադրբեջանը եւս «ոչ ազատ» երկրների շարքում են մնացել։ Վրաստանը եւ Հայաստանը «մասամբ ազատ» են, ընդ որում Վրաստանում իրավիճակը զգալիորեն ավելի լավ է, քան Հայաստանում։ Այսպես, օրինակ, Վրաստանը 7 բալանոց գնահատման համակարգով (որտեղ 0-ն դրական ցուցանիշն է, իսկ 7-ը՝ բացասականը) ունի 3 միավոր, իսկ Հայաստանը՝ 4,5, այսինքն 1,5 միավորով ավելի ցածր, քան իր հյուսիսային հարեւանը։ Եվրասիական տնտեսական միության անդամ երկրները, բացի Ղրղզստանից եւ Հայաստանից, բոլորը «ոչ ազատ» երկրների շարքում են։ Ընդ որում, Ղազախստանը եւ Բելառուսը ունեն 6 միավոր, իսկ Ռուսաստանը՝ 6,5 միավոր, այսինքն հնարավոր ամենավատ ցուցանիշից՝ 7 միավորից կես միավորով քիչ։ Ղրղզստանն էլ իր հերթին Հայաստանից ավելի վատ իրավիճակում է գտնվում՝ իր 5 միավորով։ Փաստորեն, Հայաստանը այս տարի եւս ԵԱՏՄ երկրների շարքում ամենաազատն է։ Այդուհանդերձ, Հայաստանի դեպքում եւս զեկույցը նշում է, որ 2017թ. ընտրությունների ընթացքում արձանագրվել են վարչական ռեսուրսի չարաշահում, ինչպես նաեւ ընդդիմության նկատմամբ ոտնձգությունների եւ ընտրողներին ահաբեկելու դեպքեր։ Աննա Փամբուխչյան «Իրազեկ քաղաքացիների միավորում» Կարդացեք նաեւ


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Նախագահին առողջապահության նախարարը զեկուցել է նախարարության կառուցվածքային բարեփոխումների եւ ոլորտում իրականացվող ծրագրերի մասին 11.05.2017 Հանրապետության Նախագահի հետ աշխատանքային հանդիպման ժամանակ առողջապահության նախարար Լեւոն Ալթունյանն այսօր զեկուցել է առողջապահության ոլորտում իրականացվող կառուցվածքային բարեփոխումների եւ գերակա խնդիրների լուծմանն ուղղված ծրագրերի ընթացքի մասին։ Նախարար Ալթունյանը ի թիվս իրականացված եւ ընթացքում գտնվող ծրագրերի, ներկայացրել է առողջապահության ոլորտի ֆինանսական վերահսկողության եւ թափանցիկության ապահովմանը, ինչպես նաեւ բժշկական ծառայությունների որակի բարելավմանն ուղղված էլեկտրոնային առողջապահական համակարգի ներդրման ուղղությամբ նախարարության կողմից իրականացվող աշխատանքները, ընթացիկ ամսվա վերջին կառավարության հաստատմանը ներկայացվելիք պետական ծառայողների հիվանդանոցային բժշկական ծառայությունների ապահովագրական փաթեթների տրամադրման նոր մեխանիզմը, պետպատվերի շրջանակներում բժշկական կազմակերպությունների կողմից գնվող դեղերի եւ բժշկական նշանակության ապրանքների գնումների կենտրոնացված համակարգի ներդրման ուղղությամբ իրականացված աշխատանքը, որը, նախարարի հավաստմամբ, բժշկական օգնության որակի ապահովումից բացի, կդառնա տնտեսապես արդյունավետ նոր մեխանիզմով գնման հարթակ։ Առողջապահության նախարարը Նախագահին զեկուցել է նաեւ բժշկական օգնության եւ սպասարկման որակի եւ բուժման արդյունքների բարելավման նպատակով օտարերկրյա առաջադեմ փորձի հիման վրա թարգմանվող ու տեղայնացվող կլինիկական ուղեցույցների ու պացիենտի վարման գործելակարգերի կիրառման ուղղությամբ կատարված քայլերը։ Լեւոն Ալթունյանը տեղեկացրել է, որ նախարարությունը մշակել է նաեւ երկրում հեռաբժշկության զարգացման տեսլականը եւ գործողությունների ժամանակացույցը: Նախարարի հավաստմամբ, մշակվում եւ իրականացվում են առանձին բժշկական ծառայությունների հասանելիությունն ապահովելու նպատակով թիրախային ծրագրեր, մայրական մահացության ցուցանիշի նվազեցման եւ ծննդօգնության հիվանդանոցային ծառայությունների բարելավմանն ուղղված աշխատանքներ: Նախագահի հետ նախարարի աշխատանքային հանդիպման ժամանակ անդրադարձ է եղել նաեւ մարզային հիվանդանոցների արդիականացման ծրագրերի ընթացքին։ Հանրապետության Նախագահի կողմից տրվել են համապատասխան հանձնարարականներ:


(Վերահղված է Քրիստափոր Կարա Մուրզաից) Քրիստափոր (Խաչատուր) Մարգարի Կարա-Մուրզա (մարտի 2, 1853({{padleft:1853|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:2|2|0}}), Բելոգորսկ, Բելոգորսկի շրջան - ապրիլի 9, 1902({{padleft:1902|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:9|2|0}}), Թբիլիսի, Թիֆլիսի գավառ, Ռուսական կայսրություն), հայ կոմպոզիտոր, խմբավար, երաժշտական հասարակական գործիչ, երաժիշտ քննադատ։


Հարցումը կատարվել է երկու խմբերի՝ էլիտաների ներկայացուցիչների (1823 մարդ) եւ հասարակ բնակիչների (10 հազար 195) շրջանում՝ Եվրամիության տասը երկրներում: Այսպես, էլիտաների ներկայացուցիչների 68 տոկոսը եւ շարքային եվրոպացիների 61 տոկոսը հանդես են եկել հօգուտ այն բանի, որ Եվրամիությունը լավ հարաբերություններ պահպանի Միացյալ Թագավորության հետ, բայց նրան լուրջ զիջումներ չանի Brexit-ի շուրջ բանակցություններում: Ընդսմին էլիտաների ներկայացուցիչների 10 տոկոսը եւ շարքային քաղաքացիների 16 տոկոսը կարծում է, որ ԵՄ-ն ոչ մի զիջման չպետք է գնա նույնիսկ չնայած հարաբերությունների հնարավոր վատացմանը:


Նախարարի uահմանած գործառույթները եւ հանձնարարականները կատարելիu նախարարի խորհրդականները, օգնականները, նախարարի մամուլի քարտուղարը համագործակցում են միմյանց, նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի, նախարարության աշխատակազմի կառուցվածքային uտորաբաժանումների, ինչպես նաեւ սփյուռքի կազմակերպությունների ղեկավարների հետ:


text: Լաոս, պաշտոնական անվանումը՝ Լաոսի Ժողովրդական Դեմոկրատական Հանրապետություն, պետություն Հարավ-Արեւելյան Ասիայում, Հնդկաչին թերակղզում։ Սահմանակից է Չինաստանին, Վիետնամին, Կամբոջային, Մյանմային եւ Թաիլանդին։ Տարածությունը՝ 236,8 հզ. կմ2, բնակչությունը՝ 6,911,544 (2015)։ Մայրաքաղաքը՝ Վիենտյան։ Վարչականորեն բաժանվում է 16 նահանգի (քուեն)։ Անվանում Կոչվել է Լաո ժողովրդի անունով։ Անվանումը տվել են պորտուգալացիները (անվանման վերջին «ս» տառը պորտուգալերենում ցույց է տալիս հոգնակի)։ Պատմություն Մարդու բնակության ամենավաղ հետքերը Լաոսում վերաբերում են վերին քարի դարին։ Մ. թ. I հազարամյակի 1-ին կեսին Լաոսում քաղաքական եւ տնտեսական մեծ կշիռ է ունեցել կհմերական Ֆունան պետությունը։ 9-13-րդ դարերրում առաջացել է Կամբուջադեշա պետությունը։ 13-րդ դարի սկզբին Հյուսիսային եւ Կենտրոնական Լաոսում գերիշխող է դառնում թայ-լաոսյան էթնիկական տարրը։ 1353 թվականին ստեղծվել է Լանսանգ պետությունը, որը 1707 թվականին մասնատվել է Լուանգպրաբանգի եւ Վիենտյանի իշխանությունների։ 1893 թվականին Լուանգպրաբանգում հաստատվել է ֆրանսիական հովանավորություն, որը 20-րդ դարի սկզբին տարածվել է ամբողջ Լաոսի վրա։ 1941 թվականին ճապոնիան օկուպացրել է Լաոսը։ 1945 թվականին Ազատ Լաոսը հանդես եկավ ֆրանսիական տիրապետության վերականգնման դեմ եւ հոկտեմբերի 12-ին հակաֆրանսիական ապստամբություն բարձրացնելով՝ հռչակեց Լաոսի անկախությունը։ 1946 թվականի սկզբին Ֆրանսիան օկուպացրեց Լաոսը։ Ազգային-ազատագրական պայքարն ընդունեց պարտիզանական շարժման բնույթ։ 1946 թվականի օգոստոսի 27-ի համաձայնագրով Ֆրանսիան ստիպված ներքին որոշ ինքնավարություն շնորհեց Լաոսին։ 1947 թվականի մայիսին Լաոսը հռչակվեց սահմանադրական միապետություն՝ Ֆրանսիայի հովանավորության ներքո։ 1949 թվականի հուլիսին ճանաչվեց Լաոսի ձեւական անկախությունը Ֆրանսիայի Միության շրջանակներում։ 1950 թվականի օգոստոսի 13-ին կազմավորվեց Լաոսի Միացյալ ազգային ճակատը, ստեղծվեց ազատագրության ազգային կառավարություն, որը գործում էր ազատագրված շրջաններում։ Երկրի մնացած շրջանները գտնվում էին թագավորական իշխանության հսկողության տակ։ 1951 թվականի մարտին ստեղծվեց Լաոսի, Վիետնամի եւ Կամբոջայի ժողովուրդների ազատագրության միացյալ ճակատ։ 1953 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Ֆրանսիայի եւ Լաոսի թագավորական կառավարության միջեւ կնքված պայմանագրով Ֆրանսիան ճանաչեց Լաոսի անկախությունը։ 1954 թվականին Ժնեւի խորհրդակցությունում Լաոսի անկախությունը միջազգային ճանաչում ստացավ։ Ֆրանսիական զորքերը դուրս բերվեցին երկրից։ Պաաեա Լաոյի (Նեո Լաո Իթսալայի զինված ուժեր) զորամասերը կենտրոնացան Լաոսի հյուսիսում, իսկ թագավորական կառավարության զորքերը՝ մնացած մասում։ 1955 թվականի դեկտեմբերին Լաոսը դարձավ ՄԱԿ-ի անդամ։ 1956 թվականի հունվարին, Նեո Լաո Իթսալայի II համագումարում, Նեո Լաո Իթսալան վերանվանվեց Լաոսի հայրենասիրական ճակատ։ 1957-1958 թվականներին Լաոի եւ թագավորական կառավարության համաձայնությամբ ստեղծվեց կոալիցիոն կառավարություն Սուվակնա Ֆումայի գլխավորությամբ։ Սակայն Լաոսի ապստամբական ուժերը 1958 թվականի պետական հեղաշրջմամբ իշխանությունը վերցրին իրենց ձեռքը։ Արգելվեց ԼՀՃի գործունեությունը։ 1960 թվականի օգոստոսին թագավորական բանակի մի խմբավորում, կապիտան Կոնգ Լեի գլխավորությամբ, պետական հեղաշրջում կատարեց եւ Սուվաննա Ֆուման հրավիրվեց կազմելու նոր կառավարություն։ Լաոսի ապստամբական ուժերը երկրի հարավում ստեղծեցին, այսպես կոչված, Հեղափոխական կոմիտե, որը գլխավորում էին արքայազն Բուն Ումը եւ գեներալ Նոսավանը։ 1960 թվականի աշնանից Լաոսում ծայր առան քաղաքացիական կռիվներ։ Ապստամբական ուժերին սատարում էին ԱՄՆ եւ նրա դաշնակիցները։ 1962 թվականի հունիսին ստեղծվեց ազգային միասնության կառավարություն (վարչապետ՝ Մուվաննա Ֆումա), որը կազմված էր Լաոսի երեք քաղաքական ուժերի (չեզոքներ, ԼՀՃ եւ աջեր) ներկայացուցիչներից։ 1962 թվականին Ժնեւի խորհրդակցությունում դեկլարացիա ստորագրվեց Լաոսի չեզոքության վերաբերյալ։ 1971 թվականի փետրվարին ամերիկա-սայգոնյան զորքերը Հարավային Վիետնամից ներխուժեցին Հարավային Լաոս, սակայն մինչեւ մարտի վերջը հեռացան։ ԼՀՃ-ի եւ Վիենտյանի կառավարության միջեւ ստորագրվեց խաղաղության վերահաստատման եւ ազգային միասնության հասնելու համաձայնագիր։ Ստեղծվեց Ազգային միասնության ժամանակավոր կառավարություն Մուվաննա Ֆումայի եւ Ազգային քաղաքական կոնսուլտատիվ խորհուրդ՝ Մուֆանուվոնգի գլխավորությամբ։ Նախատեսվում էր նաեւ Լաոսից դուրս բերել օտարերկրյա զինվորական անձնակազմը։ 1975 թվականին ընդհանուր դժգոհություն առաջացավ Վիենտյանի կառավարության դեմ։ Օգոստոսի 23-ին Վիենտյանում ստեղծվեց հեղափոխական վարչություն։ 1975 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ԼՀճ-ի հրավիրած Ազգային կոնգրեսը հռչակեց Լաոսի ժողովրդա-Դեմոկրատական Հանրապետություն։ Հանրապետության նախագահ եւ Գերագույն ազգային ժողովի նախագահ նշանակվեց Մուֆանուվոնգը, կառավարության վարչապետ՝ ժողովրդա-հեղափոխական կուսակցության գլխավոր քարտուղար՝ ԼՀճ-ի նախագահի տեղակալ Կեյսոն Ֆոմվիհանը։ Լաոսի նախկին թագավոր Մավանգ Վատտհանան նշանակվեց պետության ղեկավարին կից գերագույն խորհրդական, իսկ նախկին վարչապետ Մուվաննա Ֆուման՝ նոր կառավարությանը կից խորհրդական։ Պետական կարգ Օրենսդրական բարձրագույն մարմինը Գերագույն ժողովրդական ժողովն է, գործադիր մարմինը՝ կառավարությունը։ Կառավարությունն իրականացնում է նաեւ հանրապետության եւ հեղափոխական իշխանության պաշտպանությունը։ Լաոսի մայրաքաղաքում եւ գավառային կենտրոններում գործում են ժողովրդական դատարաններ։ Աշխարհագրություն Լաոսը առավելապես լեռնային երկիր է։ Հյուսիսում Տրաննին բարձրավանդակն է (Բիա լեռ, 2820 մ, Լաոսի ամենաբարձր կետը), արեւելքում՝ Աննամի լեռները (մինչեւ 2711 մ), հարավում՝ Բոլովեն սարավանդը (մինչեւ 1572 մ)։ Կլիմա Կլիման մերձհասարակածային, մուսսոնային է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ 15 °C-ից (հյուսիսում) 23 °C (հարավում), հուլիսինը՝ 28-30 °C: Տարեկան տեղումները հարթավայրերում 1500-1700 մմ են, լեռներում՝ մինչեւ 3000 մմ։ Ներքին ջրեր եւ հողեր Խոշոր գետը Մեկոնգն է. հոսում է գլխավորապես Լաոսի արեւմտյան սահմանի երկայնքով, որոշ տեղերում նավարկելի է։ Տիրապետում են լեռնային լատերիտային հողերը։ Տարածքի 2/3-ը ծածկված է մուսսոնային անտառներով (հիմնական ծառատեսակներն են՝ սաճ, հնդկեղեգ, ճանդան եւ այլն). 1000 մ-ից բարձր մագնոլիայի, դափնու մշտադալար լայնատերեւ անտառներ են, իսկ լեռների կատարային մասում՝ կաղնու եւ սոճու խառն անտառներ։ Բնակչություն Լաոսում ապրում են մոտ 70 ազգություն ու ցեղ՝ լաո (54.6%), քմու, Հմոյ, Թայ եւ այլն։ Պաշտոնական լեզուն լաոսերենն է։ Բնակչության մեծ մասը կենտրոնացած է հովիտներում։ Տնտեսապես ակտիվ բնակչության մոտ 73.1%ը զբաղված է գյուղատնտեսության մեջ։ խոշոր քաղաքներն են՝ Վիենտյանը, Սավաննաքեթը, Լուանգպրաբանգը, Պաքսեն, Թհաքեքը։ Մեծամասնության դավանանքը բուդդայականությունն է։ Տնտեսություն Լաոսը հետամնաց ագրարային երկիր է։ Ազգային Համախառն Ներքին Արդյունքի 23,7%-ը բաժին է ընկնում գյուղատնտեսությանը։ Պարենային գլխավոր կուլտուրան բրինձն է։ Աճեցնում են եգիպտացորեն, ծխախոտ, բամբակենի, սրճի ծառ, ափիոնի խաշխաշ։ Խոշոր եղջերավոր անասուններ բուծում են գլխավորապես որպես քաշող ուժ։ Զբաղվում են նաեւ խոզաբուծությամբ եւ թռչնաբուծությամբ։ Մթերում են արժեքավոր ծառատեսակների (ճանդան, սաճ եւ այլն) փայտանյութ։ Հավաքում են գումիլաք, բենզոային խեժ, հիլ, թմբուլ։ Գերակշռում է արհեստագործական-տնայնագործական արտադրությունը։ Փոքր քանակությամբ արդյունահանում են անագ, պղինձ, կապար, երկաթի եւ մանգանի հանքաքար, արծաթ, գունագեղ քարեր։ Կան մշակող արդյունաբերության մանր ձեռնարկություններ։ Զարգացած է արծաթե, փղոսկրե, ոսկյա, գունագեղ քարերից նրբակերտ իրերի գեղարվեստական արհեստագործությունը։ Երկաթուղի չկա։ Ավտոսայլային ճանապարհների երկարությունը 39.568 կմ է (2007), որի միայն 530 կմ է ասֆալտապատ։ Օդանավակայան կա Վիենտյան, Լուանգպրաբանգ, Մավաննաքեթ քաղաքներում։ Լաոսի արտահանման եւ ներմուծման հարաբերությունը 1⁄2-ի է։ Լաոսը արտահանում է սուրճ, փայտ եւ անտառանյութ, անագի խտանյութ, հիլ, բենզոային խեժ, գումիլաք։ Ներմուծում է բրինձ, տեքստիլ ապրանքներ, նավթամթերքներ, տրանսպորտի միջոցներ։ Լաոսի դրամական միավորը կիպն է։ Կրթություն Մինչեւ XX դ. սկիզբը Լաոսի լուսավորության կենտրոններն էին բուդդայական տաճարները, որտեղ հոգեւորականները ուսումնասիրում էին կրոնական կանոնադրությունը եւ ստանում ընդհանուր, տարրական գիտելիքներ։ Լաոսում աշխարհիկ կրթությունը մտցվել է ֆրանսիական տիրապետությունից հետո։ 1951 թվականին օրենք է ընդունվել 6—12 տարեկան երեխաների անվճար, պարտադիր, տարրական կրթության մասին։ Գործում է ուսուցման 10-ամյա համակարգ. 4-ամյա տարրական, 3-ամյա ոչ լրիվ միջնակարգ եւ 3-ամյա լրիվ միջնակարգ դպրոցներ։ Ուսուցումը տարվում է լաոսերենով։ Միջնակարգ մասնագիտական կրթություն են տալիս Ազգային մանկավարժական կենտրոնը Վիենտյանում, Մանկավարժական ուսումնարանը Սամնիայում, Տեխնիկական քոլեջը Վիենտյանում, բժշկական ուսումնարանները, գյուղատնտեսական դպրոցները Վիենտյանում եւ Սամնիայում։ Վիենտյանում են գտնվում Թագավորական գիտական ընկերությունը, որի խնդիրն է աջակցել ազգային գրականության եւ լեզվի զարգացմանը, Ազգային գրադարանը՝ ոչ մեծ գրքային ֆոնդով (հիմնական գրապահոցները տաճարներն են)։ Ճարտարապետություն եւ կերպարվեստ Արվեստի հնագույն նմուշներից են Սափորների Հովտի գրանիտե վիթխարի «անոթները» (մ. թ. սկիզբ)։ Մ. թ. I հազարամյակի կեսի եւ II-ի սկզբի հուշարձաններից են Մավանակհեթի մոտ գտնվող սրբավայրերը (Ինգ-Ռանգ եւ այլն)։ Պահպանվել են Լուանգպրաբանգի Միենգ-Թհոնգ (1561), Վիենտյանի Ֆրա-Կեո (1565, վերականգնվել է 1938), Սիսակետ (1820) եւ այլ վանական համալիրները («վատեր»)՝ կազմված «բոտ» տաճարներից (հատակագծում ուղղանկյուն, սյունազարդ նախասրահներով եւ բազմաշերտ, կղմինդրե երկլանջ տանիքներով կառույցներ), «թհաթ» սրբավայրերից եւ այլ շենքերից։ Միջնադարյան կերպարվեստի հուշարձաններից են Բուդդայի քարե, փայտե եւ բրոնզե արձանները։ Անկախության հաստատումից հետո կառույցներում օգտագործվում են ժամանակակից եւ ազգային ավանդական ձեւեր։ Ժողովրդական բնակարանը մնում է ցցագերանների վրա կառուցված երկլանջ տանիքով, հիմնակմախքային տունը։ Զարգանում են հաստոցային գեղանկարչությունը, գրաֆիկան, քանդակագործությունը։ Վերածնվում են քանդակազարդման, դեկորատիվ գեղանկարչության, ոստայնանկության, մետաղի մշակման ավանդույթները։ Երաժշտություն Չնայած հնդկական եւ չինական ուժեղ ազդեցությանը, Լաոսի երաժշտությունը պահպանել է XII դ. սկզբնավորված ժողովրդական ավանդույթների ինքնատիպությունը։ Տարածված են միայնակ եւ խմբական երգեցողությունը, թափառական երգիչների իմպրովիզացիոն բնույթի բալլադները եւ քնարական զուգերգերը։ Երաժշտական գործիքներից են՝ խենը (կազմված է մի քանի բամբուկե փոքր խողովակներից), ֆլեյտան, երկլարանի ջութակը, թմբուկները, գոնգը, քսիլոֆոնը, կոնվոնը (կազմված է 16 փոքր գոնգերից)։ Այս գործիքները միասին կազմում են Լաոսի փոքր նվագախումբը, որտեղ մուտք են գործել նաեւ եվրոպական ջութակը եւ ակորդեոնը։ Լաոսի Ազգային նվագախմբում հիմնական դերը կատարում են գոնգերը։ Թատրոն Լաոսի թատրոնում զուգակցված են պարը, երաժշտությունը, մնջախաղը եւ դրաման։ Այն սկզբնավորվել է ժողովրդական աշխատանքային եւ ծիսական ներկայացումներից։ Թատրոնի ձեւավորմանը ներազդել է բուդդայականությունը։ Դրամատիկական հիմնական նյութը քաղված է հնդկական «Ռամայանա» — «Մահաբհարաթա» էպոսից, ռոմանտիկական հեքիաթներից եւ այլն։ Դերասանները կրում են ճոխ զգեստներ եւ գունազարդ դիմակներ։ Աղբյուրներ Հայկական Սովետական Հանրագիտարան ԱՄՆ Կենտրոնական Հետախուզական Վարչություն Ծանոթագրություններ Լաոս Դեպի ծով ելք չունեցող երկրներ ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Ֆրանսախոս երկրներ 1949 հիմնադրված պետություններ եւ տարածքներ Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության անդամ երկրներ Հանրապետություններ


text: Թող ներս գա ՍԵՐԸ Նորակազմ ընտանիքին հյուր են գալիս երջանկությունը, առողջությունը, հարստությունն ու սերը: Սկեսրայրն ասում է. - Թող ներս գա առողջությունը, այն ինձ շատ է հարկավոր: Քեզ ո՞վ չի ճանաչի Մի քահանա մահվանից հետո հայտնվում է դժոխքի ու դրախտի ճամփաբաժանին: Հանկարծ նրան է մոտենում մի մարդ եւ հարցնում, թե` ո՛վ է: «Քարե երազները»` հայերեն Վերջին ամիսներին Հայաստանում եւ Ադրբեջանում բուռն իրադարձություններ ծավալվեցին Աքրամ Այլիսլիի «Քարե երազներ» վեպի առնչությամբ: Արթուր ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ. Մի՞թե երեսուն արծաթով վաճառքի են հանում սրբությունները Այսօր հանդիպեցի մի հին ղափանցի ընկերոջ: Վրդովված պատմեց, թե Ղափանի թիվ 7 դպրոցը, որը տարիներ շարունակ կրել է ազգային մեծագույն, ժողովրդական հերոս Անդրանիկ Զորավարի անունը, արդեն մեկ տարուց ավելի վերանվանվել է Անդրանիկ Մարգարյանի անունով: Եվ դրան գումարած դպրոցի դիմաց՝ «ի սարսափ» դպրոցականների, տեղադրվել է վերջինիս կիսանդրին, որը, բացի անճաշակ լինելուց, բացարձակ նման չէ երջանկահիշատակ Անդրանիկ Մարգարյանին: Հրանտ ՄԵԼԻՔ-ՇԱՀՆԱԶԱՐՅԱՆ. Րաֆֆին հիմա ստիպված կլինի հակադարձել նաեւ ընդդիմադիր այլ ուժերի Մի բան այլեւս պարզ է. այն մրցակցությունը, որը կար «Ժառանգություն» եւ ՀԱԿ կուսակցությունների համակիրների միջեւ, բայց ինչ-ինչ պատճառներով զսպվում էր, այսուհետեւ բացահայտ եւ անխնա է լինելու: Սպասենք հրաշալի խաղերի Շվեյցարական Նիոն քաղաքում այսօր կայացան Չեմպիոնների լիգայի ու Եվրոպայի լիգայի կիսաեզրափակչի վիճակահանությունները: Չեմպիոնների լիգայում Մյունխենի «Բավարիան» կմրցի Բարսելոնի «Բարսելոնի», Դորտմունդի «Բորուսիան»` Մադրիդի «Ռեալի» հետ: Առաջինը հիշատակված թիմերն առաջին խաղը կանցկացնեն սեփական հարկի տակ: Հանդիպման օրեր են նշանակված ապրիլի 23-24-ը: Պատասխան հանդիպումները կկայանան մեկ շաբաթ անց` ապրիլի երեսունին, մայիսի մեկին: Եզրափակիչը լինելու է մայիսի քսանհինգին, լոնդոնյան հանրահայտ »Ուեմբլիում»: Մեդալ դեռեւս չունենք Հայաստանի ներկայացուցիչների համար անմեդալ եղավ նաեւ ծանրամարտի աշխարհի պատանեկան առաջնության մրցակցային այս օրը: 77 կգ քաշային կարգում երկամարտի 252 (107+145) կիլոգրամ արդյունքով Սամվել Գասպարյանը հանգրվանեց տասնիններորդ հորիզոնականում: «Քաղաքապետարանի ինստիտուտը ծաղիկ ցանողների, ասֆալտ փռողների ինստիտուտ չէ» Այսօր,ասուլիսի ընթացքում անդրադառնալով Երեւանի ավագանու ընտրություններին, Մարքսիստական կուսակցության առաջնորդ Դավիթ Հակոբյանը նկատեց, որ Երեւանում խորհրդային տարիներից մնացած բնակֆոնդի 70 տոկոսը վթարային է եւ շահագործման համար անպիտան: Մարքսիստի խոսքով, ներկա քաղաքապետարանը գիտի իր աշխատանքը կանաչապատումով է միայն սահմանափակվում: «Եթե ԲՀԿ-ն հաղթի, կունենանք Վարդան Օսկանյան քաղաքապետ» ԱԺ ճեպազրույցներին «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը ներկայացնող Վարդան Օսկանյանն ու Էլինար Վարդանյանը նշեցին, որ Երեւանի ավագանու ընտրությունները մեծ պատասխանատվություն են պահանջում: Վարդան Օսկանյանը խոսեց քաղաքական օրակարգ ձեւավորելու, իշխանության հետ երկխոսության անհրաժեշտությունից: Ո ́չ լսել էր, ո ́չ էլ կարդացել ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանից լրագրողները հետաքրքրվեցին` ինչպես է վերաբերվում «Ժառանգություն» խմբակցության պատգամավոր Զարուհի Փոստանջյանի այն հայտարարությանը, թե «Սերժ Սարգսյանը, որպես իշխանավոր, գոյություն չունի, ապրիլի 9-ին կնքել է իր մահկանացուն»: Գալուստ Սահակյանը սկզբում հրաժարվեց անդրադառնալ հինգ երեխա ունեցող Զարուհու ասածին, իսկ երբ լրագրողները ճշտեցին, որ նա ոչ թե հինգ, այլ չորս երեխա ունի, ասաց. «Եթե չորսն է՝ կպատասխանեմ»:


text: Forbes-ը հրապարակել է միլիարդատերերի ամենաանսովոր հոբբիները 12:46 16 Նոյեմբերի 2010 Միլիարդատերերին միայն զբոսանավերը, նժույգները, հնություններն ու թանկարժեք մեքենաները չեն հետաքրքրում, նրանց սիրելի զբաղմունքը երբեմն տարօրինակության է հասնում, հաստատում է Forbes ամսագիրը։ Օրինակ, Ռոքֆելերների տոհմի հայտնի ներկայացուցիչ Դեյվիդ բզեզներ է հավաքում, նշում է ՌԻԱ Նովոստին։ Ուղեւորության մեկնելիս՝ նա միշտ գրպանում անոթ է պահում անսովոր միջատների համար։ Նրա հավաքածուում նաեւ յուրահատուկ բզեզի տեսակ կա, որը ժամանակին սրբացրել են եգիպտական փարավոնները։ Դեյվիդի գտածոն նույնիսկ Ռոքֆելերների անունն է ստացել՝ Diplotaxis rockefelleri: Բզեզներ հավաքելու կիրքը նրա մոտ ի հայտ է եկել յոթ տարեկանում եւ չի լքում միլիարդատիրոջը կյանքի հարյուրերորդ տասնյակում։ Թե Ռոքֆելեր անունը կրող բզեզը, թե ողջ հավաքածուն Հարվորդի համալսարանի կենդանաբանական թանգարանին են կտակված։ Անսովոր հոբբի ունի բանկիր Քլեմի Դայքսոն Սպենգլերը, ով Bank of America-ի բաժնետոմսերի մեծ մասի տերն է։ Նա ազատ ժամանակ սիրում է հին ժամացույցներ նորոգել։ Միլիարդատերը հաստատում է, որ հին մեխանիկական ժամացույցների ընկերակցությունն ավելի է նախընտրում այնքան անհետեւողական եւ անկանխատեսելի մարդկանց ընկերակցությունից։ Այս գործի նկատմամբ հափշտակությունը սկսվել է 45 տարի առաջ, երբ մոր նվիրած 17-րդ դարի հին ժամացույցը կանգ է առել, եւ ֆինանսիստը որոշել է ինքնուրույն գտնել ժամացույցի մեխանիզմի գաղտնիքները։ Ավելի ուշ, երբ տանը ոչ մի անսարք ժամացույց չի մնացել, միլիարդատերը հաճույքի համար հին ժամացույցների նորոգման արհեստանոց է բացել։ Մեկ այլ միլիարդատեր էլ՝ Գորդոն Գեթին, թողել է նավթային գործը, որպեսզի ժամանակն ու ուժը կենտրոնացնի օպերաներ ստեղծելուն։ Նա իր ամենահայտնի ստեղծագործությունն անվանել է շեքսպիրյան գործող անձանցից մեկի անունով՝ «Ֆալստաֆ»։ Ըստ ամսագրի, միլիարդատերն արդեն բեմադրել է իր օպերան Ռուսական ազգային նվագախմբի հետ։ Երաժշտության հանդեպ կիրքը մեկ այլ մագնատի՝ ֆուտբոլային ակումբի տեր Ջեյմս Այրսին դրդել է երաժշտական գործիքներ հավաքել։ Նրա հավաքածուում են այն կիթառները, որոնցով նվագել են Ջորջ Հարիսոնը եւ Ջերի Գարսիկը։ Մագնատը չի վաճառում իր հավաքածուի կիթառները՝ հաստատելով, որ դրանք անգին են։ Ամերիկացի միլիարդատերերը նամականիշներ, կտակարաններ, պաստառներ, մետաղադրամներ են հավաքում, իսկ մեկ ուրիշն էլ սիրում է բեռնատարներ վարել անհարթ ճամփաներով, ինչպես Գերի Մեյգնեսը, ով նույնպես հին ավտոմեքենաների հավաքածու ունի։ -0- Համաշխարհային ավիաընկերությունները վերանայում են ԱՄՆ իրականացվող չվերթերի անձնակազմերի անդամների ցանկը Իրաքի, Իրանի, Եմենի, Լիբիայի, Սիրիայի, Սոմալիի, Սուդանի քաղաքացիների մուտքի արգելքի մասին հրամանի պատճառով։


1.5.7. Պատրաստում է Գործադիր տնօրենի աշխատանքի համար անհրաժեշտ փաստաթղթեր եւ նյութեր,


Փաստաթղթեր ՀՀ նախագահի հրամանագրերը Ա. Լ. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆԻՆ ՄԱՐՏԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ՄԵԴԱԼՈՎ ՊԱՐԳԵՎԱՏՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Ղեկավարվելով 2005 թվականի փոփոխություններով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետով եւ հիմք ընդունելով «Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգեւների եւ պատվավոր կոչումների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքը՝ ո ր ո շ ու մ ե մ. Ոստիկանության օրվա առթիվ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության ավագ ինժեներ, ոստիկանության մայոր Աշոտ Լադիկի ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆԻՆ պարգեւատրել Մարտական ծառայության մեդալով: ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆ 2017թ. Ապրիլի 11 Երեւան ՆՀ-318-Ա


Հայ կուրսանտները կսովորեն պարել – 07.01.2016 | «Կարին» ավանդական երգի եւ պարի համույթ Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտի կուրսանտները նոր առարկա կուսումնասիրեն` «ռազմական պար»։ Սա 2015 թվականին հիմնադրված «Ազգային երգ ու պարի ակադեմիա» կրթամշակութային հիմնադրամի գործունեության չորս ուղղություններից մեկն է ԵՐԵՎԱՆ, 7 հունվարի — Sputnik. Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտի կուրսանտները «Ազգային երգ ու պարի ակադեմիա» նախագծի շրջանակում կուսումնասիրեն հայկական ռազմական պարի շուրջ 15 տեսակ։ «Ռազմական պարեր» առարկան նախատեսվում է ներառել Հայաստանի բոլոր ռազմական ուսումնական հաստատությունների ծրագրում։ «Զինծառայողները պետք է իմանան հայկական ռազմական պարը ինչպես գործնականում, այնպես էլ տեսականորեն։ Պարերը դեռեւս կդասավանդվեն Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտում, իսկ հետագայում բոլոր զորամասերում կլինեն դասավանդող ուսուցիչներ», — Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում հայտնեց Ազգային երգ ու պարի ակադեմիայի ստեղծման նախաձեռնող, հայկական ազգագրական պարի «Կարին» համույթի ղեկավար Գագիկ Գինոսյանը։ Ակադեմիայի նպատակը հայկական ազգային ժառանգության պահպանումն է ազգային երգ ու պարը մշակելու եւ հանրաճանաչ դարձնելու միջոցով։ Ի դեպ, ակադեմիայի հիմնադիրներից է նաեւ «Այբ» կրթական հիմնադրամը։ Հենց պարերն ու ռազմական երգերն էին մեր նախնիներին մարտի տրամադրում, բարձրացնում մարտական ոգին ու անպարտելիության զգացումը։ «Փորձը ցույց է տվել, որ ճակատային հարձակում է անհրաժեշտ. պետք է բանակ մտցնել ռազմական պարը։ Սա զինվորների համար յուրահատուկ փորձություն է։ Պարերի հետ մեկտեղ նրանք կսովորեն լինել միասնական», — նշեց Գինոսյանը։ Ակադեմիան գործունեություն է ծավալելու չորս ուղղությամբ` կրթություն, ռազմական պար, մշակույթ, գիտություն։ Ակադեմիային կից բոլոր ցանկացողների համար սիրողական խմբակներ են գործելու։ Մշակութային ուղղությունը ենթադրում է ռեժիսորական հմտություններ ունեցող ուսուցիչների պատրաստում։ Նրանք պետք է կարողանան պարեր բեմադրել, ձեւավորել պարային համույթներ, ինչպես նաեւ զբաղվել ավանդական երգ ու պարի ձայնագրմամբ ու տարածմամբ։ Այդպես է հայկական ազգային արվեստն աշխարհի համար ավելի մատչելի դառնալու։ Կրթական ուղղության շրջանակում պրոֆեսիոնալ կադրեր են պատրաստվելու, ովքեր կդառնան իրենց գործի վարպետ ու կուսուցանեն մյուսներին հայկական ազգային երգ ու պարի հիմունքներն ու հմտությունները։ Գիտական ուղղությունը ենթադրում է համապատասխան նյութերի ուսումնասիրություն, հավաք, մշակում եւ պահպանում։ «Բոլոր տվյալները հավաքվելու են, մշակվելու ու պահպանվելու սերվերների վրա։ Անհրաժեշտ է նոր սերնդի համար մատչելի դարձնել այդ ամենը, ինչպես նաեւ նրանց համար, ովքեր հետագայում են զբաղվելու այս գիտությամբ», — նշեց Գինոսյանը։ Աղբիւր՝ http://sputnik.co.am/armenia/20160107/1585561.html


text: Հայտնեք Հուլ 3, 2014 է 8: 33 AM Շնորհակալություն այս խորհուրդների համար: Տհաճ է եղել, որ դա կա իմ վիճակագրության վրա: Dec 1- ը, 2015- ը, 5- ին, 27 PM- ում Դուք գրազ եք գալիս: Մենք թարմացրել ենք դրա ճիշտ լուծումը, քանի որ ուղղորդող սպամերը իրականում նույնիսկ ձեր կայք չեն գալիս: Ուղղորդող սպամի օգնություն (@ RefSpamHelp) Մայիս 6, 2015 է 1: 03 PM Մենք նաեւ որոշակի անհանգստություն ունեինք հղիչ սպամի հետ կապված: Մենք փորձեցինք ոստայնում հայտնաբերված որոշ «լուծումներ». Btw htaccess-manipulaton- ը չի խանգարում ուրվականներին հղում կատարելուց, որոշ ժամանակ վատնել ձեռքով `ֆիլտրեր ստեղծելով GA- ում եւ վերջապես կառուցեցինք մեր ավտոմատացված լուծումը. http://www.referrer-spam.help ... Հուսով ենք ՝ ձեզ դուր կգա: Dec 1- ը, 2015- ը, 5- ին, 28 PM- ում Եվ թվում է, որ ուրվական ուղղորդողները դարձել են գերիշխող դերակատար: Մենք թարմացրել ենք խորհրդատվությունը կայքում: Շնորհակալություն ձեր ցուցաբերած օգնության համար: Մայիս 21, 2015 է 5: 23 PM Շնորհակալություն այս հարցում ձեր բոլոր օգնության համար: Dec 1- ը, 2015- ը, 5- ին, 29 PM- ում Դուք գրազ եք գալիս: Մենք զգալիորեն թարմացրել ենք խորհուրդները ՝ հիմնվելով այդ ուրվականների ուրվականների ուղեգրման նոր մեթոդների վրա: Օլիմպիա Նոլան Jun 11- ը, 2015- ին, 3- ին, 16 PM- ում Հիանալի օգնություն այստեղ, շնորհակալություն: Այժմ համբերատար սպասել վերադարձի տեմպի փոփոխությանը the Dec 1- ը, 2015- ը, 5- ին, 50 PM- ում Ես թարմացրել եմ Google Analytics- ի համար հատված տրամադրելու խորհուրդը: Այդ կերպ Դուք անմիջապես կարող եք տեսնել ազդեցությունը: 5 թվականի օգոստոսի 2015-ին, ժամը 4: 21-ին Դա զզվելի է հոսանքն ի վեր / հոսանքն ի վեր սպամի սպամի մասին. Spammers- ը սպամում է այն եւ այնուհետեւ առաջարկում լուծում. Ստուգե՞լ եք IP բլոկները կամ որեւէ այլ բան ՝ տեսնելու համար, թե արդյոք դրանք գտնելու տիրույթ կա: Այլ գաղափարներ, որոնք ես փորձում եմ տեսնել, արդյոք մյուսները փորձել են. 1) Ես կասեի, որ վերակայեք cookie- ն ՝ որպես այցի ավելի երկար նստաշրջան հաշվարկ ունենալու համար, բայց բոտերը կշարունակեն պինգեցնել կայքը: Այս բաներին պետք է վերաբերվել որպես DDoS հարձակում ՝ ֆիզիկական ռեսուրսների չորացման եղանակի պատճառով 2) Ստեղծեք նոր պրոֆիլ եւ տեղադրեք նոր ծածկագիրը Google Tag Manager- ում, որպեսզի ծածկագիրն այդքան հեշտ չլինի: Բացի այդ, նոր հաշիվ պատրաստելը եւ 4 պրոֆիլ դուր գալը, որպեսզի վերջին թիվը -1-ով չավարտվի, մեկ այլ նկատառում է: Կարծում եմ, այս պահին սպամերը պարզապես ավտոմատ կերպով առաջացնում են UA համարներ կամ անտեսում են UA համարները միասին եւ օգտագործում են քարոզչության url builder գործիքը Քոլին Բոյդ Aug 13, 2015 ժամը 6- ում `06 AM Ողջույն, հրաշալի ուղեցույց, ես կառուցել եմ անվճար գործիք, որը մուտք է գործում վերլուծություն եւ կառուցում է htaccess ֆայլ ձեր կայքի համար, դրա անվճար http://refererspamtool.boyddigital.co.uk/ տուր այն 14 թվականի օգոստոսի 2015-ին, ժամը 10: 20-ին Քոլին, սա ֆանտաստիկ գործիք է: Ես պատրաստվում եմ այն ավելացնել գրառմանը: Dec 8- ը, 2015- ը, 4- ին, 50 PM- ում Հիանալի իրեր, Դուգլաս: Dec 8- ը, 2015- ը, 5- ին, 50 PM- ում Շնորհակալություն Դոն: Հույս ունեմ, որ ամեն ինչ լավ է. Դեկ 22- ը, 2015- ը, 10- ում, 27 AM- ում Իսկապես օգտակար. այս տեսակի սպամ-տրաֆիկը վերլուծության մեջ խառնաշփոթ հաղորդագրությունների թիվ մեկ պատճառն է, ինչը իսկապես չի օգնում հաճախորդներին ցույց տալ, թե ինչպես է կայքը գործում: Կաստիլ Հունվարի 1, 2016 թ., Ժամը 12: 55-ին շնորհակալ եմ, որ իմ կայքը լի է սպամով եւ adsense- ն արգելեց ինձ Հունվարի 3, 2016 թ., Ժամը 6: 10-ին Սպամը մեր օրերում դառնում է հսկայական խնդիր: Այնուամենայնիվ, այս գրառումը ձեր կայքի մասին չէ, կամ մարդիկ, ովքեր իրականում սպամում են ձեր կայքը: Նրանք դուրս են մղում Google Analytics- ը: Դա ամենեւին չպետք է ազդի ձեր Adsense- ի վրա, բայց խառնաշփոթ կդարձնի ձեր Google Analytics- ին: Դրաբուզիայի վայկամս Jan 19- ը, 2016- ը, 8- ում `30 AM Ես իսկապես կշտացա այս սպամից: Հուսով եմ ՝ դա կօգնի ինձ: Jan 19- ը, 2016- ը, 11- ում `32 AM Ես նույնպես Չեմ կարող հավատալ, որ Google- ը սրա համար լուծում չի գտել: Ֆելիքս Պուլ Jan 19- ը, 2016- ը, 10- ում `33 AM Հոյակապ կտոր, նախկինում այս հարցում որոշակի խնդիրներ ունեցավ, եւ մարդկանց մեծամասնությունը կարծես գաղափար չունի, որ այն նույնիսկ շարունակվում է: Jan 19- ը, 2016- ը, 11- ում `31 AM Շնորհակալություն եւ համաձայն եմ actually Ես իրականում չգիտեի, թե ինչ է կատարվում վաղուց: մելբալոնգանի 6 Jan 24- ը, 2016- ը, 9- ում `14 AM Շնորհակալություն Douglas հոդվածի համար: Հիանալի ընթերցում: Ես բացարձակապես ատում եմ սպամը, այն նախկինում այդքան շատ խնդիրներ է առաջացրել իմ վեբ կայքերի համար, երբեմն էլ պատճառ դարձել, որ իմ WordPress կայքերը խորտակվեն, երբ ես ունեի WordPress- ի ավելի հին տարբերակը: Անպայման պատրաստվում եմ այս հոդվածը տարածել իմ կայքում: Այժմ ես սկսում եմ wordpress բլոգ շուկայավարողների համար: Ֆաուզի Ահմադ Մայիս 1, 2016 է 11: 28 AM Ողջույն Դուգլաս. Ես մեկ հարց ունեմ: Մի քանի այցելություն եմ ունենում com.google.android.googlequicksearchbox / .com կայքից Դա ներառո՞ւմ է սպամ: շնորհակալություն պատասխանի համար Մայիս 3, 2016 է 10: 26 AM Ողջույն, Fauzy, ես հավատում եմ, որ դա օրինական հղում է Google Android բջջային հավելված. Շինա Քարիմ Aug 11, 2016 ժամը 10- ում `46 AM Ինչու է ուրվականի ուղղորդումը տեղի ունենում, ինչ են ստանում այդ սպամերը: Aug 11, 2016 ժամը 10- ում `49 AM Ողջույն Շինա, Անկեղծորեն իսկապես հիասթափեցնող է: Միակ օգուտն այն է, որ վերլուծության պակաս բարդ օգտվողները փնտրեն ուղղորդող անձը եւ կարող են գնել իրենց արտադրանքը կամ ծառայությունները: Դա սարսափելի էժան եւ ծիծաղելի միջոց է `փորձելու խաբել պակաս բանիմաց կայքի սեփականատերերին:


20:50 Ամերիկացի օրենսդիրները փորձել են հանգստացնել եվրոպացի դաշնակիցներին 20:30 Սաուդյան Արաբիան աշխարհի եւ տարածաշրջանի չարության կենտրոնն է. իրանցի գեներալ 20:14 Արտախորհրդարանական 10 ուժեր միավորվել են «Նոր Սահմանադրություն» նախաձեռնության շուրջ 20:10 Մակրոնը Զուրաբիշվիլիի հետ հանդիպմանը Ռուսաստանին կառուցողականության կոչ է արել 20:03 Հայաստանում ոստիկանների թվաքանակն ամենացածրն է ԱՊՀ երկրների շարքում Նիգերիայի քննչական մարմինները համաշխարհային խոշորագույն բանկերից մեկին՝ HSBC-ին կասկածում են ավելի քան 100 մլն դոլար լվանալու մեջ երկրի նախկին ռազմական առաջնորդ, գեներալ Սանի Աբաչիի համար (1943-1998): Այս մասին հայտնում է Bloomberg գործակալությունը՝ վկայակոչելով էլեկտրոնային փոստով ստացած երկրի նախագահի օգնական Գարբա Շեխուի հայտարարությունը:


Տեսեք՝ 275.000 դրամ արժողությամբ ինչ կոշիկ է գնել Հռիփսիմե Հակոբյանը. Իսկ Դուք թեկուզ 20.000 դրամ կվճարեի՞ք այս կոշիկների համար. (ՖՈՏՈ) | Pressclub Домой Без рубрики Տեսեք՝ 275.000 դրամ արժողությամբ ինչ կոշիկ է գնել Հռիփսիմե Հակոբյանը. Իսկ Դուք... Տեսեք՝ 275.000 դրամ արժողությամբ ինչ կոշիկ է գնել Հռիփսիմե Հակոբյանը... Գաղտնիք չէ, որ Հռիփսիմե Հակոբյանը հայկական շոու բիզնեսի բրենդամոլներից է... Նա իրեն հաճախ է ճոխություններ թույլ տալիս ու հագնվում ամենաթանկարժեք բրենդներից... Gucci, Dolce and Gabbana, Versace, Louis Vuitton. սրանք երգչուհու ամենասիրելի բրենդներն են... Այսօր էլ Հռիփսիմեն հերթական թանկարժեք գնումն է կատարել... Ինստագրամի սթորի հավելվածում նա տեսանյութ է հրապարկել, որում երեւում են Jimmy Choo ապրանքանիշի նոր կոշիկները... Բրենդի պաշտոնական կայքում կոշիկի արժեքը մոտավորապես 275.000 դրամ է՝ զեղչով... Համաձայնեք, որ հասարակ մահկանացուներիս համար այս կոշիկն անհասանելի հաճույք է...


text: Մարել է փոխվարչապետերի աստղը Մարել է փոխվարչապետերի աստղը 21:25 - 25/սեպտեմբերի/2018 «Փաստ». Էրիկ Գրիգորյանը կարող է հրաժեշտ տալ նախարարի պաշտոնին «Հրապարակ» Էլիտար հարսանիքներ են սպասվում Քաղաքական այս պիկին, երբ ուժերի դիրքավորման, կայունացման, ինչպես նաեւ մրցավազքի շրջան է, մի տեսակ մարել է փոխվարչապետերի աստղը, կարելի է ասել՝ նրանք երկրորդ պլան են մղվել: Լուսանցքից դուրս է ընկել թե՛ շռայլությունների սիրահար առաջին փոխվարչապետ Արարատ Միրզոյանը, թե՛ նույն հակումներն ունեցող Տիգրան Ավինյանը: Լուսանցքի ներսում երբեք չի էլ եղել ԲՀԿ քվոտայով փոխվարչապետ դարձած Մհեր Գրիգորյանը: Այս շրջանում զուսպ գործողությունների քաղաքականություն որդեգրած փոխվարչապետերը թերեւս այդքան էլ ճիշտ ուղու վրա չեն գտնվում: Բանն այն է, որ այնքան են «զսպվել», որ կասկածի տակ կարելի է առնել անգամ իրենց պաշտոնների անհրաժեշտությունը: Իր ուսերին խորհրդարանի լուծարման բեռը վերցրած Արարատ Միրզոյանն այս ընթացքում այդ թեմայով միայն թույլ, մի փոքր էլ պաթետիկ ելույթներ է ունեցել, դե իհարկե՝ նաեւ չի մոռացել ԶԼՄ-ներին նախապես նախատել, թե՝ «հեսա վրա կտան» (իբր, մի այնպիսի լուրջ քաղաքական ֆիգուր է ինքը, որ բոլորիս ուշադրության կենտրոնում է, թե ինչ կանի): Նրանց այս լռությունը թույլ է տալիս հավատալու այն պնդմանը, թե վարչապետ Փաշինյանն անձամբ զգուշացրել է` «խելոք մնալ», քանի որ իրար հերթ չտալով՝ ընկնում են սկանդալների մեջ՝ այդկերպ միայն վնասելով «շեֆին»: Իսկ ինչպիսին էինք պատկերացնում մենք փոխվարչապետերին. լիդերներ, ովքեր անձնական խարիզմայի եւ քաղաքական հոտառության շնորհիվ իրենց հետեւից հանրությանը կտանեին: Մարդիկ, ովքեր արդարացված կփորձեին անցնել Փաշինյանին եւ առավել մեծ ժողովրդականություն, սեր կվայելեին, եւ վերջապես՝ մարդիկ, ովքեր իրենց կուրացիային հանձնված ոլորտները կակտիվացնեին եւ կզարգացնեին:


text: Սատուրն կամ Երեւակ, արեգակնային համակարգի 6-րդ մոլորակն է, գազային հսկա։ Իր մեծությամբ զիջում է միայն Յուպիտերին։ Հին հայկական աստղագիտությունում անվանվել է Երեւակ։ Մոլորակի միջազգային անվանումը տրվել է Հռոմեական Սատուրն աստծո անունից, մոլորակի աստղագիտական նշանն է (), որը իրենից ներկայացնում է աստծո մանգաղը։ Սատուրնը գազային հսկա է, մոտ ինը անգամ Երկրից մեծ միջին շառավղով։ Արեգակից գտնվում է 9,54 ա.մ. հեռավորության վրա եւ նրա շուրջը 9,6 կմ/վ արագությամբ պտտվում է 29,46 տարում։ Հասարակածային շառավիղը 60400 կմ է։ Իր առանցքի շուրջ Սատուրնը պտտվում է 10 ժամ 40 րոպե 30 վայրկյանում։ Նման արագ պտույտից մոլորակը «սեղմվում է» բեւեռներում։ Դա լավ նկատվում է անգամ աստղադիտակով նայելիս։ Բեւեռային շառավիղը 6500 կմ-ով փոքր է հասարակածային շառավղից։ Հասարակածը ուղեծրի հարթությամբ թեքված է 26,70 անկյունով, սա բերում է մոլորակի վրա տարվա եղանակների փոփոխության։ Սատուրնի միջին խտությունը կազմում է 700 կգ/մ3։ Սատուրնը միակ մոլորակն է, որի խտությունը ավելի փոքր է, քան ջրինը։ Չնայած դրան մոլորակի միջին խտությունը գազային մթնոլորտի պատճառով կազմում է 0,69 գ/սմ3։ Մոլորակի խտությունը կազմում է Երկրի խտության մեկ երրորդ մասը, սակայն իր չափերի հաշվին այն ավելին քան 95 անգամ ծանր է Երկրից։ Սատուրնը կազմված է ջրածնից, ոչ մեծ քանակությամբ հելիումից եւ գծային էլեմենտներից։ Այն կազմված է նաեւ փոքր քարե եւ սառցե միջուկից, որը շրջապատված է մետաղական ջրածնի հաստ շերտով եւ դրսից՝ գազային շերտով։ Քամու արագությունը Սատուրնի վրա կարող հասնել 1800 կմ/ժ։ Մթնոլորտում տեղի են ունենում հսկայական փոթորիկներ, որոնք տեսանելի են անգամ Երկրից (աստղադիտակով)։ Սատուրնի մագնիսական դաշտը հասնում է Յուպիտերինին եւ մեծ է Երկրի մագնիսական դաշտից։ Չնայած Սատուրնի քիմիական կազմի մասին որեւէ հստակ տեղեկություն չկա, գիտնականները կարծում են, որ այն նման է Յուպիտերի քիմիական կազմին։ Այն ունի փոքրիկ քարոտ միջուկ, որը շրջապատված է մետաղական ջրածնի շերտով։ Միջուկը նման է Երկրի միջուկին, բայց ավելի խիտ է։ Սրանից վերեւ հեղուկ ջրածնի եւ հեղուկ հելիումի ավելի հաստ շերտ է, որին հաջորդում է մի այլ շերտ՝ կազմված գազային վիճակի ջրածնից եւ հելիումից, իսկ ամենաբարձր շերտը 1000 կմ բարձրությամբ գազային մթնոլորտ է։ Միջուկի զանգվածը մոտավորապես 9-22 անգամ մեծ է Երկրի զանգվածից։ Սատուրնը ունի շատ տաք մակերեւույթ, որի ջերմությունը հասնում է 117 °C, եւ այն տիեզերք է հաղորդում 2,5 անգամ ավելի շատ էներգիա, քան ստանում է Արեգակից։ Մոլորակը տեսանելի լույսում երեւում է խամրած դեղին գույնի նրա մթնոլորտի վերին շերտերում ամոնիակի բյուրեղների առկայության պատճառով։ Ենթադրվում է, որ մոլորակի մագնիսական դաշտը ծագում է նրա միջուկում առկա մետաղական ջրածնի շերտում գոյացող էլեկտրական հոսանքի պատճառով։ Սատուրնի մագնիսական դաշտը մի փոքր ավելի թույլ է քան Երկրինը, եւ մոտ քսան անգամ թույլ է Յուպիտերինից։ Սատուրնի արտաքին մթնոլորտը դիտարկելիս թվում է հանգիստ եւ միատարր, այնուամենայնիվ ժամանակ առ ժամանակ այստեղ հայտնվում են երկարաժամկետ ձեւավորումներ։ Մոլորակի վրա քամու արագությունը կարող է հասնել 1800 կմ/ժ-ի, Ավելի արագ քան Յուպիտերի վրա, սակայն զիջում է Նեպտունին։ Սատուրնը ունի լավ տեսանելի օղակների համակարգ, որը բաղկացած է ինը հիմնական օղակներից եւ երեք ընդհատվող աղեղներից։ Օղակները հիմնականում կազմված են սառույցից քարե բեկորների հավելումներով։ Այս պահին հայտնի են մոլորակի վաթսուներկու բնական արբանյակներ, որոնցից 53-ը ունեն պաշտոնական անուններ։ Այստեղ հաշվի չեն առնվում օղակների համակարգում գտնվող հարյուրավոր «լուսնիկները»։ Տիտանը, Սատուրնի ամենամեծ, եւ Արեգակնային համակարգի մեծությամբ երկրորդ արբանյակն է, այն ավելի մեծ է քան Մերկուրի մոլորակը, եւ միակ Արեգակնային համակարգի արբանյակն է որը պահպանում է խիտ մթնոլորտ։ Ֆիզիկական տվյալներ Սատուրնը դասվում է գազային մոլորակների տեսակին՝ այն հիմնականում կազմված է գազերից եւ չունի պինդ մակերեւույթ։ Մոլորակի հասարակածային շառավիղը կազմում է 60 300 կմ, բեւեռային շառավիղը՝ 54 400 կմ, Արեգակնային համակարգի բոլոր մոլորակներից Սատուրնը ունի ամենամեծ սեղմվածությունը։ Արեգակնային համակարգի մյուս գազային հսկաները՝ Յուպիտերը, Ուրանը եւ Նեպտունը, նույնպես բավականին սեղմված են, սակայն նրանց սեղմվածության աստիճանը ավելի փոքր է։ Մոլորակի զանգվածը 95 անգամ գերազանցում է Երկրի զանգվածը, սակայն մոլորակի միջին խտություն կազմում է ընդամենը 0,69 գ/սմ3, փաստորեն Սատուրնը Արեգակնային համակարգի միակ մոլորակն է, որի միջին խտությունը մոտավորապես 30%-ով փոքր է ջրի խտությունից։ Այդ պատճառով, չնայած Յուպիտերի եւ Սատուրնի զանգվածները տարբերվում են ավելին քան երեք անգամ, նրանց հասարակածային տրամագիծը տարբերվում է ընդամենը 19 %-ով։ Մյուս գազային հսկաների խտությունը զգալիորեն մեծ է (1,27 – 1,64 գ/սմ3)։ Ազատ անկման արագացումը մոլորակի հասարակածի մոտ կազմում է 10,44 մ/վ2, ինչը համեմատելի է Երկրի եւ Նեպտունի արժեքների հետ, սակայն զգալիորեն զիջում է Յուպիտերին։ Այնուամենայնիվ, Յուպիտերը եւ Սատուրնը միասին ունեն ամբողջ Արեգակնային համակարգի մոլորակների զանգվածի 92%։ Ներքին կառուցվածք Սատուրնը անվանում են գազային հսկա, սակայն այն ոչ ամբողջությամբ է գազային։ Մոլորակը ի սկզբանե բաղկացած էր ջրածնից, որը դառնում է ոչ-իդեալական հեղուկ երբ խտությունը ավելին է քան 0,01 գ/սմ3։ Այս խտությունը սկսում է այն շառավիղի վրա, որի ներսում ընկնում է Սատուրնի զանգվածի 99,9%։ Ջերմաստիճանը, ճնշումը եւ խտությունը մոլորակի ներսում աճում են դեպի միջուկ ուղղությամբ, որը խորը շերտերում ստիպում է ջրածնին վերափոխվել մետաղի։ Ստանդարտ մոլորակային մոդելների համաձայն Սատուրնի միջուկը ավելի փոքր է քան Յուպիտերինը, այն կազմված է փոքր քարե միջուկից, որը շրջապատված է ջրածինով եւ հելիումով, որոշ շուտ ցնդող նյութերի հավելումներով։ Այս միջուկը իր կազմվածքով նման է Երկրի միջուկին, սակայն ունի ավելի մեծ խտություն։ Մոլորակի գրավիտացիոն մոմենտի ուսումնասիրությունը համադրելով միջուկի ֆիզիկական մոդելների հետ ֆրանսիացի աստղագետներ Դիդյե Սամոնը եւ Տրիստան Գիլոն 2004 թվականին մոտավորապես գնահատեցին Սատուրնի միջուկի զանգվածը։ Նրանք հաշվարկեցին, որ միջուկի զանգվածը պետք է լինի 9–22 անգամ Երկրի զանգվածը, որը համապատասխանում է մոտավորապես 25 000 կմ շառավղին։ Այն շրջապատված է ավելի հաստ մետաղական ջրածնի շերտով, որից հետո գտնվում է հելիումով հագեցած մոլեկուլյար ջրածնի շերտը, որը, բարձրության ավելացման հետ, աստիճանաբար դառնում է գազային վիճակի։ Ամենավերին շերտը ունի մոտ 1000 կմ հաստություն եւ բաղկացած է գազային մթնոլորտից։ Սատուրնը ունի շատ տաք ընդերք, ջերմաստիճանը միջուկում հասնում 11 700 °C, եւ մոլորակը ճառագայթում է տիեզերք 2,5 անգամ շատ էներգիա քան ստանում է Արեգակից։ Այս ավելցուկային էներգիայի մեծ մասը ստեղծվում է դանդաղ գրավիտացիոն սեղմման Կելվին-Հելմհոլցի մեխանիզմով, սակայն միայն դա չի կարող բացատրել Սատուրնի կողմից ջերմության արտադրությունը։ Հնարավոր է, որ գոյություն ունի մեկ այլ մեխանիզմ, որը թույլ է տալիս Սատուրնին առաջացնել ջերմություն։ Ջերմության որոշ մասը առաջանում է հելիումի կաթիլների «անձրեւումից»։ Կաթիլների անկման հետ համատեղ ավելի ցածր խտությամբ ջրածնի միջով, առաջանում է ջերմություն շփման արդյունքում, որը դուրս է մղվում մոլորակի արտաքին շերտեր։ Այս իջնող կաթիլները կարող են հավաքվել միջուկը շրջապատող մի առանձին հելիումի շերտի մեջ։ Մթնոլորտ Սատուրնի արտաքին մթնոլորտը կազմված է մոլեկուլային ջրածնից (96,3%) եւ հելիումից (3,25%)։ Հելիումի պարունակությունը զգալիորեն պակաս է, ի համեմատություն այս տարրի առատության Արեգակի վրա։ Հելիումից ծանր տարրերի քանակությունը ճշգրտորեն հայտնի չէ, սակայն համամասնությունները ենթադրվում է, որ համընկնում են Արեգակնային համակարգի ձեւավորման ժամանակների արժեքների հետ։ Մոլորակում առկա այս տարրերի ընդհանուր զանգվածը գնահատվում է Երկրի զանգվածից 19–31 անգամ շատ, որի զգալի մասը կենտրոնացած է Սատուրնի միջուկի շրջանում։ Սատուրնի մթնոլորտում գրանցվել են ամոնիակի, ացետիլենի, էթանի, պրոպանի, ֆոսֆինի եւ մեթանի հետքեր։ Մթնոլորտի վերին ամպերը կազմված են ամոնիակի բյուրեղներից, իսկ ստորին ամպերը պարունակում են կամ ամոնիակի հիդրոսուլֆիդ (NH4SH) կամ ջուր։ Արեգակի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը առաջացնում է վերին մթնոլորտում մեթանի ֆոտոլիզ, հանգեցնելով մի շարք ածխաջրածինների քիմիական ռեակցիաների, որոնց արդյունքում ստացված նյութերը իջնում են ներքեւ դիֆուզիայի եւ պտուտահողմերի միջոցով։ Այս ֆոտոքիմիական ցիկլը առաջանում է Սատուրնի տարեկան սեզոնային ցիկլերին համընթաց։ Ամպերի շերտեր Սատուրնի մթնոլորտը իրենից ներկայացնում է շերտավոր ձեւավորումներ, նման Յուպիտերի մթնոլորտին։ Սակայն Սատուրնի մթնոլորտի շերտերը ավելի թույլ են արտահայտված եւ լայն են հասարակածին մոտ։ Այս շերտերի անվանումները տրվում են Յուպիտերի շերտերի անվանումների նման։ Սատուրնի մթնոլորտի շերտերը չէին դիտարկվել մինչ Վոյաջեր կայանի մոլորակի մոտով անցումը 1980 թվականին։ Այդ պահից սկսած Երկրի վրա գտնվող աստղադիտակները անհամեմատ բարելավվել են եւ հնարավոր են դարձել մոլորակի մթնոլորտի պարբերական դիտարկումները։ Սատուրնի ամպերի կազմությունը փոփոխվում է խորության եւ ճնշման աճի հետ մեկտեղ։ Վերին ամպերի շերտերում, որոնց ջերմաստիճանը 100–160 Կ միջակայքում է եւ ճնշումը տատանվում է 0,5–2 բար միջակայքում, ամպերը կազմված են ամոնիակի սառույցից։ Ջրային սառույցի ամպերը սկսում են 2,5 բար ճնշմամբ շերտերում եւ իջնում են մինչեւ 9,5 բար ճնշմամբ բարձրությունները, այս շերտերում ջերմաստիճանը տատանվում է 185–270 Կ։ Այս շերտերում ամպերին խառնվում են նաեւ ամոնիակի հիդրոսուլֆիդի սառույցներ, 3–6 բար ճնշում ունեցող շերտերում, 290–235 Կ ջերմաստիճանի պայմաններում։ Եվ վերջապես ստորին մասերում, որտեղ ճնշումը կազմում է 10–20 բար եւ ջերմաստիճանը 270–330 Կ է, գտնվում է շրջան, որտեղ գտնվում են ջրի կաթիլներ որոնց լուծույթում պարունակվում է ամոնիակ։ Սատուրնի սովորաբար հանդարտ մթնոլորտում երբեմն առաջանում են երկարաժամկետ պահպանվող օվալներ եւ այլ ձեւավորումներ, ինչպես դա տեղի է ունենում Յուպիտերի վրա։ 1990 թվականին Հաբլ տիեզերական աստղադիտակով լուսանկարվեց հսկայական սպիտակ ամպերի ձեւավորում մոլորակի հասարակածի մոտ, որը գոյոթյուն չուներ Վոյաջերի անցման ժամանակ, իսկ 1994 թվականին նկատվեց մեկ այլ ավելի փոքր փոթորիկ։ 1990 թվականի փոթորիկը Մեծ սպիտակ հետքի օրինակ էր, յուրահատուկ, բայց կարճաժամկետ ֆենոմեն, որը առաջանում է Սատուրնի վրա ամեն սատուրնյան տարին մեկ անգամ, ինչը մոտավորապես 30 երկրային տարի է։ Դրանից առաջ Մեծ սպիտակ հետքը դիտարկվել էր 1876, 1903, 1933 եւ 1960 թվականներին, որոնցից 1933 թվականին այն առավել հայտնի դարձավ։ Եթե պարբերականությունը պահպանվի, հաջորդ մեծ փոթորիկը Սատուրնի վրա կարելի կլինի դիտարկել մոտ 2020 թվականին։ Սատուրնի քամիները իրենց արագությամբ երկրորդն են Արեգակնային համակարգի մոլորակների միջեւ։ Վոյաջերներից ստացված տվյալները ցույց էին տալիս քամիների պիկային 500 մ/վ (1800 կմ/ժ) արագություններ։ Կասինի կայանից 2007 թվականին ստացված լուսանկարների մեջ Սատուրնի հյուսիսային կիսագունդը երեւում էր բաց կապույտ երանգի, նման Ուրանին։ Այս գույնը ամենայն հավանականությամբ առաջացել է Ռելեյի ցրման հետեւանքով։ Ինֆրակարմիր լուսանկարները ցույց տվեցին, որ Սատուրնի հարավային բեւեռը ունի տաք բեւեռային ցիկլոն, այս երեւույթի միակ հայտնի արտահայտությունը Արեգակնային համակարգում։ Մինչ Սատուրնի վրա սովորաբար −185 °C ջերմաստիճան է, այս ցիկլոնում այն հաճախ հասնում է −122 °C, այն համարում են Սաոտւրնի վրայի ամենատաք կետը։ Հյուսիսային բեւեռի վեցանկյուն ամպեր Սատուրնի հյուսիսային բեւեռում կայուն վեցանկյուն ալիքավոր ձեւավորումը առաջին անգամ հայտնաբերվել է մոտ 78° հս.լ. Վոյաջեր-1 կայանի կատարած լուսանկարների վրա։ Ի տարբերություն հյուսիսային բեւեռին, Հաբլ տիեզերական աստղադիտակի կատարած հարավային բեւեռի լուսանկարներում երեւում է բարձունքային շիթային հոսանք, սակայն չի նկատվել ոչ հզոր բեւեռային ցիկլոն, ոչ էլ վեցանկյուն կայուն ալիք։ ՆԱՍԱ-ն 2006 թվականի նոյեմբերին հայտարարեց, որ Կասինին հայտնաբերել է փոթորկանման հողմ մոլորակի հարավային բեւեռային շրջանում, որը ուներ պարզ արտահայտված փոթորիկի աչքով։ Այս հայտնագործությունը առանձնահատուկ կարեւորություն ունի, քանի որ նախկինում բացի Երկրից ոչ մի այլ մոլորակի վրա չէր դիտարկվել փոթորկի աչք։ Օրինակ, Գալիլեո կայանից ստացված լուսանկարները ցույց չէին տվել որեւէ այսպիսի ձեւավորում Յուպիտերի Մեծ կարմիր հետքի վրա։ Հյուսիսային բեեւեռի վեցանկյան կողմերի երկարությունները կազմում են մոտավորապես 13 800 կմ, այսպիսով, դրանք ավելի մեծ են քան Երկրի տրամագիծը։ Ամբողջ ձեւավորումը պտտվում է 10 ժ 39 ր 24 վ պտույտի պարբերությամբ (նույն պարբերություն, ինչպես եւ մոլորակի ռադիո ճառագայթումները) որը ենթադրվում է, որ հավասար է Սատուրնի ներքին մասի պտույտի պարբերությանը։ Այս վեցանկյուն ձեւավորումը չի տեղաշարժվում լայնություններով, ինչպես դա կատարվում է տեսանելի մթնոլորտի այլ ամպային ձեւավորումների դեպքում։ Այս ձեւավորման ծագման պատճառը հանդիսանում է վեճերի առարկա։ Աստղագետներից շատերը կարծում են, որ այն առաջացել է ինչ-որ կայուն ալիքային ձեւավորման պատճառով մթնոլորտի ներսում, մյուսները կարծում են որ վեցանկյունը կարող է լինել նոր հյուսիսափայլ։ Բազմանկյուն ձեւավորումների առաջացումը հեղուկներում հաջողվել է կրկնել լաբորատոր պայմաններում։ Մագնիսոլորտ Սատուրնը ունի ներքին մագնիսական դաշտ, որը ունի պարզ, սիմետրիկ ձեւ՝ մագնիսական երկբեւեռ։ Նրա հզորությունը հասարակածի վրա կազմում է 0,2 գաուս (20 μՏ), ինչը կազմում է Յուպիտերի մագնիսական դաշտի մեկ քսաններորդը եւ մի փոքր թույլ է քան Երկրինը։ Որպես արդյունք Սատուրնի մագնիսոլորտը շատ ավելի փոքր է քան Յուպիտերինը։ Երբ Վոյաջեր-2 կայանը մուտք գործեց մագնիսոլորտ, արեգակնային քամու ճնշումը բավականին մեծ էր եւ մագնիսոլորտը ձգվում էր միայն 19 Սատուրնի շառավիղ, կամ 1,1 միլիոն կմ, այնուամենայնիվ այն մեծացավ մի քանի ժամվա ընթացքում եւ մնաց այդպիսին երեք օր։ Ամենայն հավանականությամբ, մագնիսական դաշտը գեներացվում է Յուպիտերի դաշտի նման, հեղուկ մետաղական ջրածնի շերտերում առաջացող հոսանքների միջոցով, այս երեւույթը կոչվում է մետաղական ջրածնի դինամո։ Այս մագնիսոլորտը հաջողությամբ անդրադարձնում արեգակնային քամու մասնիկները։ Տիտան արբանյակի ուղեծիրը ընկնում է Սատուրնի մագնիսոլորտի արտաքին մասում եւ տալիս է նրան պլազմա իր իոնացված արտաքին մթնոլորտից։ Սատուրնի մագնիսոլորտը, ինչպես եւ Երկրինը, առաջացնում է բեւեռափայլեր։ Ուղեծիրը եւ պտույտ Սատուրնի եւ Արեգակի միջեւ ընկած միջին հեռավորությունը կազմում է 1430 միլիոն կմ (9,58 ա. մ.)։ Շարժվելով 9,69 կմ/վ միջին արագությամբ, Սատուրնը պտտվում է Արեգակի շուրջ 10 759 օրվա (մոտ 29,5 տարի) ընթացքում։ Սատուրնից Երկիր ընկած հեռավորությունը տատանվում է 1195 (8,0 ա. մ.) - 1660 (11,1 ա. մ.) միլիոն կմ միջակայքում, նրանց առճակատման ժամանակ միջին հեռավորությունը կազմում է մոտ 1280 միլիոն կմ։ Սատուրնը եւ Յուպիտերը գտնվում են համարյա ճշգրիտ 2։5 ռեզոնանսի մեջ։ Սատուրնի էլիպսաձեւ ուղեծիրը Երկրի ուղեծրային հարթության նկատմամբ ունի 2,48° թեքում։ Քանի որ Սատուրնի ուղեծրի էքսցենտրիսիտետը կազմում է 0,056, ապա նրա ուղեծրի պերիհելիի եւ ապոհելիի միջեւ տարբերությունը կազմում է 155 միլիոն կմ։ Դիտարկումների ժամանակ տեսանելի մթնոլորտի առանձնահատկությունները Սատուրնի վրա պտտվում են տարբեր արագությամբ, կախված նրանց գտնվելու լայնությունից։ Ինչպես եւ Յուպիտերի մոտ, գոյություն ունեն այսպիսի օբյեկտների մի քանի խմբեր։ Այսպես կոչված «1 Գոտին» ունի 10 ժ 14 ր 00 վ պտույտի պարբերություն (արագությունը կազմում է 844,3°/օր)։ Այն տարածվում է հարավային հասարակածային գոտու հյուսիսային սահմանից մինչեւ հյուսիսային հասարակածային գոտու հարավային սահմանը։ Սատուրնի բոլոր մյուս լայնություններում, որոնք անվանում են «2 Գոտի», պտույտի պարբերությունը գնահատվում է 10 ժ 34 ր 13 վ։ Որպես Սատուրն իր առանցքի շուրջ պտույտի պարբերություն ընդունված է 10 ժ 38 ր 25,4 վ արժեքը (810,76°/օր)։ «3 Գոտին», հիմնվելով մոլորակի ռադիո ճառագայթումների դիտարկումների վրա, որոնք կատարվել էին Վոյաջեր անցման ժամանակ, ունի 10 ժ 39 ր 22,4 վ (810,8°/օր) պտույտի պարբերություն, քանի-որ այն շատ մոտ է գտնվում «2 Գոտուն» այն մեծապես ազդում է նրա վրա։ Մոլորակի ներքին մասերի պտույտի պարբերության ճշգրիտ արժեքը մնում է դժվար որոշելի։ «Կասինի» միջմոլորակային կայանի միջոցով, 2004 թվականին, պարզվեց, որ համաձայն ռադիո ճառագայթման չափման արդյունքների, Սատուրնի ներքիմ մասերի պտույտի պարբերությունը զգալիորեն գերազանցում է «1 Գոտու» եւ «2 Գոտու» արագությանը, եւ կազմում է մոտավորապես 10 ժ 45 ր 45 վ (± 36 վ)։ 2007 թվականի մարտին մոլորակի ռադիո ճառագայթման տատանումները չհամընկան մոլորակի պտույտի պարբերության հետ։ Այս տարբերությունը ենթադրում են, որ առաջացել է Սատուրնի արբանյակ Էնցելադի վրա գեյզերային գործունեության պատճառով։ Այս ժայթքման ընթացքում Սատուրնի ուղեծիր դուրս մղված ջրի գոլորշիները լիցքավորվում էին, եւ ստեղծում հետք, որը ուղղված էր դեպի Սատուրնի մագնիսական դաշտը, ցույց տալով, որ նրա պտույտը համեմատական է մոլորակի պտույտին։ Սատուրնի պտույտի պարբերության վերջին տվյալը, որը հիմնված է բազմաթիվ չափումների համադրման վրա, այդ թվում Կասինի, Վոյաջեր եւ Պիոներ ԱՄԿ-ներից ստացված տվյալները, հայտարարվել է 2007 թվականի սեպտեմբերին, եւ կազմում է 10 ժամ, 32 րոպե, 35 վայրկյան։ Օղակներ Սատուրնը հավանաբար հանրաճանաչ է դարձել իր օղակների համակարգի շնորհիվ, որը դարձնում է այս մոլորակը յուրօրինակ եւ չափազանց տարբերվող իր տեսքով։ Մեկ ուղեծրային պտույտի ընքացքում (29,5 տարի) Սատուրնը դեպի Երկիր է շրջվում մերթ հյուսիսային, մերթ հարավային բեւեռներով։ Այդ պատճառով օղակները երեւում են «վերեւից», իսկ երբեմն էլ ընդհանրապես չեն երեւում, երբ դեպի դիտողն են շրջված եզրով։ Սատուրնի օղակները հազարավոր լուսանկարներ են ստացվել «Պիոներ-11», «Վոյաջեր-1», եւ «Վոյաջեր-2» միջմոլորկային կայանների միջոցով։ Վերջինս հաղորդված լուսանկարներում օղակների գոտում լավ զատվում են իրենց ուղեծրով պտտվող հարյուրավոր նեղ օղակներ։ Օղակները տարածվում են 6 630 կմ-ից մինչեւ 120 700 կմ Սատուրնի հասարակածից հաշված, միջինում ունեն մոտավորապես 20 մետր հաստություն եւ 93%-ով կազմված են ջրային սառույցից թոլինների առկայության հետքերով եւ 7%-ով ամորֆ ածխածնից։ Մասնիկները որոնցից կազմված են օղակները ունեն փոշու հատիկների չափերից մինչեւ 10 մ տրամագիծ։ Մինչդեռ այլ գազային հսկաները նույնպես ունեն օղակներ, Սատուրնի օղակները ամենամեծն ու տեսանելին են։ Գոյություն ունեն երկու հիմնական վարկած, որոնք փորձում են բացահայտել օղակների ծագումը։ Ըստ մի վարկածի օղակները ոչնչացած արբանյակի բեկորներ են, եւ ըստ երկրորդի օղակները կազմված են նախնական միգամածության մասնիկներից, որից եւ առաջացել է Սատուրնը։ Սառույցի մի մասը կենտրոնական օղակներում այստեղ է հասել Էնցելադի սառցե հրաբուխներից։ Նախկինում, գիտնականները ենթադրում էին, որ օղակները առաջացել են մոլորակի մոտ, երբ այն ձեւավորվել է միլիարդավոր տարիներ առաջ։ Սակայն, այս օղակների տարիքը հավանաբար մի քանի հարյուր միլիոն տարի է։ Հիմնական օղակներից ավելի հեռու, 12 միլիոն կիլոմետր հեռավորության վրա է ընկած Ֆիբիի օղակը, որը թեքված է մյուս օղակների համեմատ 27° անկյան տակ, ինչպես եւ նրան անուն տված Ֆիբի արբանյակը, այս օղակը պտտվում է հակադարձ ուղղությամբ։ Սատուրնի որոշ արբանյակներ, ներառյալ Պանը եւ Պրոմեթեւսը, ծառայում են որպես հովիվ արբանյակներ օղակների համար, պահելով նրանց իրենց սահմաններում եւ թույլ չտալով ցրվել տարածությունում։ Պանը եւ Ատլասը առաջացնում են թույլ, գծային խտությամբ օղակներ Սատուրնի օղիակների միջեւ, որոնք եւ օգնեցին կատարելու նրանց զանգվածի ավելի ճշգրիտ հաշվարկներ։ Բնական արբանյակներ Սատուրն ունի ամենաքիչը 62 արբանյակ, որոնցից 53-ը ունեն պաշտոնական անվանումներ։ Արբանյակների միջեւ ամենամեծը Տիտանն է, որը 2-րդն է Արեգակնային համակարգում եւ իր մեջ է ներառում Սատուրնի ուղեծրում գտնվող նյութի ավելին քան 90%, հաշվի առնելով նաը օղակները։ Մեծությամբ երկրորդ Սատուրնի արբանյակը Ռեան կարող է ունենալ իր սեփական թույլ օղակների համակարգը, ինչպես նաեւ այն ունի նոսր մթնոլորտ։ Սատուրնի արտաքին արբանյակները հիմնականում փոքր են. 34-ը ավելի փոքր են քան 10 կմ տրամագիծը, եւս 14-ը փոքր են 50 կմ-ից։ Ավանդաբար, Սատուրնի արբանյակների մեծամասնությունը անվանվում են Հունական դիցաբանության Տիտանների անուններով։ Տիտանը Արեգակնային համակարգի միակ արբանյակն է, որը ունի հզոր մթնոլորտ որոնցում առկա է բարդ օրգանական քիմիան։ Այն միակ արբանյակն է որը ունի ածխաջրածնային լճեր։ Սատուրնի Էնցելադ արբանյակը հաճախ ենթադրվում էր որպես միկրոբային կյանքի հանգրվան։ Այս կյանքի առկայության ապացույց է համարվում արբանյակից արտամղվող սառույցի մասնիկների վերլուծությունը, որի արդյունքում պարզվել է որ գեյզերների կողմից արտամղվող ջրի սառույցը ունի աղերով հարուստ օվկիանոսանման կազմություն։ Հետազոտությունների պատմություն Սատուրնի հետազոտությունների եւ դիտարկումների երեք հիմնական փուլ է եղել։ Առաջին ժամանակաշրջանը, դա հին աշխարհի ժամանակների դիտարկումներն են (միայն անզեն աչքով), մինչեւ ժամանակակից աստղադիտակների հայտնագործությունը։ Երկրորդ փուլով, սկսած 17-րդ դարից ավելի ու ավելի մանրակրկիտ դիտարկումներ են կատարվում Երկրի մակերեւույթից։ Եվ ի վերջո, երրորդ փուլը սահմանվում է տարբեր տիեզերական սարքերով այցերը մոլորակին, ինչպես անցումային հետագծով, այնպես էլ դուրս գալով նրա ուղծիր։ 21-րդ դարի սկզբից սկսած Երկրից կատարվող դիտարկումները հավելվեցին Երկրի ուղեծրում գործող աստղադիտակներով եւ Սատուրնի Կասինի ուղեծրակայանով։ Հին աշխարհի ժամանակներ Սատուրնը հայտնի է եղել նախապատմական ժամանակներից։ Հին աշխարհում այն հայտնի հինգ մոլորակներից ամենահեռու մոլորակն էր Արեգակնային համակարգում (բացառելով Երկիրը) եւ հետեւաբար կարեւոր կերպար բազմաթիվ դիցարաններում։ Բաբելոնյան աստղագետները պարբերականորեն դիտարկում եւ գրառում էին Սատուրնի շարժումը։ Հին Հռոմի դիցաբանությունում, Սատուրնուս աստվածը, ում անունից էլ սերվել է մոլորակի անունը, հանդիսանում էր հողագործության աստվածը։ Հռոմեացիները ընդունում էին Սատուրնուսին որպես Հունական Կրոնոս աստծո համարժեք։ Հույները անվանեցին ամենահեռու մոլորակը Կրոնոսի անունով, եւ Հռոմեացիները հետեւեցին նրանց օրինակին։ Ժամանակակից հունարենում մոլորակը դեռեւս պահպանել է իր հին անվանումը՝ Կրոնոս (Κρόνος։ Kronos) Հայկական միջնադարյան աշխատություններում Սատուրն մոլորակը նշվում է որպես Երեւակ։ Պտղոմեոսը, որ ապրում էր Ալեքսանդրիայում, դիտարկել է Սատուրնի առճակատումը, որի հիման վրա նա սահմանել էր մոլորակի ուղեծրի տվյալները։ Հինդուիստական աստղագիտությունում, կային ինը աստղագիտական մարմիններ, հայտնի որպես Նավագրահաներ։ Սատուրնը դրանցից մեկն էր, եւ անվանվում էր «Շանի», նա դատում էր ամեն մեկին նրա կողմից կյանքի ընթացքում կատարած բարի եւ չար գործերի հիման վրա։ Հին Չինական եւ Ճապոնական մշակույթներում Սատուրն մոլորակը նշվում էր որպես երկրի աստղ (土星)։ Սա հիմնվում էր Հինգ տարրերի վրա, որոնք ավանդաբար օգտագործվում էին դասակարգելու համար բնական տարրերը։ Հին հեբրայերենով, Սատուրնը անվանում էին 'Շաբբաթայ'։ Նրա հրեշտակն էր Կասիելը։ Նրա օգնող կամ բարի ոգին Ագիելն էր (Լայգա) եւ մութ կողմի ոգին Զազելը (Իզազ)։ Սատուրնի անվանումը Օսմանական կայսրություն թուրքերենով, Ուրդու եւ Մալայ լեզուներով հնչում էր 'Զուհալ', որը առաջացել է Արաբերեն زحل բառից։ Եվրոպական դիտարկումները (17-րդ - 19-րդ դարեր) Սատուրնի օղակները տեսնելու համար անհրաժեշտ է կատարել դիտարկում ամենափոքրը 15-մմ տրամագծով աստղադիտակով, այդ իսկ պատճառով նրանք չէին նկատվել մինչեւ 1610 թվականը, երբ նրանց տեսավ Գալիլեյը։ Նա կարծում էր, որ դրանք Սատուրնի երկու կողմերում գտնվող երկու բնական արբանյակներ են։ Այս պնդումը հերքվեց Քրիստիան Հյուգենսի կողմից, որ օգտագործելով ավելի մեծ խոշորացում ունեցող աստղադիտակ կարողացավ հայտնաբերել նաեւ Սատուրնի ամենամեծ արբանյակ Տիտանը։ Ավելի ուշ Ջովանի Կասինին հայտնաբերեց մյուս չորս մեծ արբանյակները՝ Հաբեթը, Ռեան, Թետիսը եւ Դիոնան։ 1675 թվականին Կասինին հայտնաբերեց նաեւ ճեղք օղակների համակարգում, որը այժմ կոչվում է նրա անունով՝ Կաաինիի բաժանում։ Մինչեւ 1789 թվականը այլեւս նշանակալի հայտնագործություններ չէին կատարվել, երբ Ուիլյամ Հերշելը հայտնաբերեց մյուս երկու արբանյակները՝ Միմասը եւ Էնցելադը։ Անկանոն ձեւ ունեցող Հիպերիոն արբանյակը, որը ունի Տիտանի հետ ուղեծրային ռեզոնանս, հայտնաբերվեց 1848 թվականին Բրիտանացի աստղագետների կողմից։ 1899 Ուիլյամ Փիքերինգը հայտնաբերեց Ֆիբին, չափազանց անկանոն արբանյակ որը չի պտտվում սինքրոնաբար Սատուրնի հետ, ինչպես մյուս ավելի մեծ արբանյակները։ Ֆիբին առաջին այսպիսի հայտնաբերված արբանյակն էր, նրան պետք է ավելին քան մեկ տարի կատարելու համար մեկ պտույտ Սատուրնի շուրջ հակադարձ ուղեծրով։ XX դարի սկզբում, Տիտանի հետազոտությունները թույլ տվեցին պարզել, որ այն ունի հաստ մթնոլորտ, որը յուրօրինակ առանձնահատկություն է Արեգակնային համակարգի արբանյակների համար։ Ժամանակակից ՆԱՍԱ-ի եւ ԵՏԳ-ի առաքելություններ Պիոներ-11-ի անցում Պիոներ-11 կայանը իրականացրեց առաջին թռիչքը Սատուրնի մոտով 1979 թվականի սեպտեմբերին, երբ այն անցավ մոտ 20 000 կմ հեռավորության վրա մոլորակի ամպերի շերտից։ Կատարվեցին մոլորակի եւ նրա մի քանի արբանյակների լուսանկարներ, այնուամենայնիվ դրանց որակը չափազանց ցածր էր, որպեսզի տարբերվեին մակերեւույթի առանձնահատկությունները։ Կայանը նույնպես հետազոտեց օղակների համակարգը, հայտնաբերելով բարակ F-օղակը եւ այն փաստը, որ օղակների միջեւ եղած մութ ճեղքերը պայծառ են երեւում, երբ նրանք դիտարկվում են բարձր փուլային անկյունից (դեպի Արեգակը ուղղված), ինչը նշանակում է որ դրանք պարունակում են լույսը ցրող նյութ։ Ի հավելումն, Պիոներ-11 չափեց Տիտանի ջերմաստիճանը։ Վոյաջերների անցումներ 1980 թվականի նոյեմբերին Վոյաջեր-1 ավտոմատ կայանը այցելեց Սատուրնի համակարգ։ Այն ուղարկեց մոլորակի, նրա օղակների եւ արբանյակների առաջին բարձր որոշումով պատկերները։ Մի քանի արբանյակների մակերեւույթների առանձնահատկությունները դարձան տեսանելի առաջին անգամ։ Վոյաջեր-1 կայանը կատարեց Տիտանին մոտ ուղեծրային անցում, հետազոտելով նրա մթնոլորտը։ Այն ապացուցեց, որ Տիտանի մթնոլորտը անթափանցելի է տեսանելի ալիքի երկարության լույսի համար, հետեւաբար ոչ մի մակերեւույթի առանձնահատկություններ չհաջողվեց նկատել։ Այս անցումը փոխեց կայանի հետագիծը եւ ուղղեց նրան Արեգակնային համակարգի մոլորակների հարթությունից դուրս։ Համարյա մեկ տարի անց, 1981 թվականի օգոստոսին Վոյաջեր-2 կայանը շարունակեց Սատուրնի համակարգի հետազոտությունները։ Ստացվեցին ավելի շատ մոտ տարածությունից կատարված լուսանկարներ, ինչպես նաեւ ապացուցվեց, որ մոլորակի մթնոլորտում եւ օղակներում տեղի են ունենում փոփոխություններ։ Ցավոք, անցման ընթացքում մի քանի օր կայանի պտտվող խցիկը լռված էր, եւ հնարավոր չեղավ կատարել բոլոր նախատեսված լուսանկարները։ Սատուրնի գրավիտացիոն դաշտը օգտագործվեց, որպեսզի ճշգրտվի կայանի հետագիծը եւ այն ուղղվեց դեպի Ուրան։ Այս երկու կայանները հայտնաբերեցին մի քանի նոր արբանյակներ, որոնք պտտվում էին մոլորակի օղակներին մոտ կամ նրանց ներսում, ինչպես նաեւ հայտնաբերեցին եւս մի փոքր ճեղք՝ Մաքսվելի ճեղքը (ճեղք, որն ընկնում է C օղակի) եւ Կեպլերի ճեղքի միջեւ (42 կմ ճեղք A օղակում)։ Կասինի-Հյուգենս կայան 2004 թվականի հուլիսի 1-ին Կասինի-Հյուգենս ավտոմատ միջմոլորակային կայանը մուտք գործեց Սատուրնի ուղեծիր։ Մինչեւ մտնելը մոլորակի ուղեծիր կայանը արդեն սկսել էր ակտիվ հետազոտությունները։ 2004 թվականի հունիսին այն կատարել էր մոտ անցում Ֆիբի արբանյակի մոտով, ուղարկելով բարձր որոշման լուսանկարներ եւ տեղեկություններ։ Կասինիի անցման ընթացքում Սատուրնի ամենամեծ արբանյակի, Տիտանի, մոտով կատարվեցին արբանյակի մակերեւույթի ռադիո լուսանկարներ, որոնցում երեւում են մոծ լճեր որոնց ափերին մոտ կան կղզիներ եւ լեռներ։ Ուղեծրակայանը կատարեց երկու անցումներ Տիտանի մոտով մինչեւ Հյուգենս իջեցվող սարքի արձակումը, 2004 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։ Հյուգենսը վայրէջք կատարեց Տիտանի մակերեւույթին 2005 թվականի հունվարի 14-ին, ուղարկելով հսկայական քանակի տեղեկություններ մթնոլորտի մասին վայէջքի ընթացքում, ինչպես նաեւ վայրէջքից հետո։ Դրանից հետո, Կասինի կայանը կատարել է բազմաթիվ անցումներ Տիտանի եւ այլ արբանյակների մոտով։ Վաղ 2005 թվականից սկսած գիտնականները սկսեցին հետեւել Սատուրնի կայծակներին։ Այս կայծակների հզորությունը մոտ 1 000 անգամ ավելի մեծ է, քան Երկրի վրայի կայծակներինը։ 2006 թվականին ՆԱՍԱ-ն հաղորդեց, որ Կասինին գտել է հեղուկ ջրով լի ջրամբարների գոյության ապացույցներ Սատուրնի արբանյակ Էնցելադի վրա, որոնք ժամանակ առ ժամանակ ժայթքում են գեյզերներ։ Լուսանկարները ցույց են տալիս սառցե մասնիկների շիթեր որոնք շպրտվում են Սատուրնի ուղեծիր արբանյակի հարավային բեւեռի մոտ գտնվող ճեղքերից։ Քալիֆոռնիայի Տեխնոլոգիական Ինստիտուտի աշխատակից Էնդրյու Ինգերսոլի խոսքերով. «Այլ արբանյակներ Արեգակնային համակարգում նույնպես ունեն հեղուկ ջուր, որը ծածկված է սառցե կիլոմետրանոց շերտով։ Ինչն է տարբերում այս դեպքը, որ հեղուկ ջրի գրպաններ կարող են լինել ոչ ավելին քան տասը մետր մակերեւույթից ներքեւ»։ 2011 թվականի մայիսին ՆԱՍԱ-ի գիտնականները, Էնցելադի ֆոկուս խմբի կոնֆերանսի ժամանակ հայտարարեցին, որ Էնցելադը «ամենահավանական վայրն է Երկրից դուրս Արեգակնային համակարգում, որտեղ կարող է լինել կյանք, այնպիսին, ինչպիսին մենք պատկերացնում ենք»։ Կասինիի կատարած լուսանկարները թույլ են տվել կատարել այլ նշանակալի հայտնագործություններ։ Նրանց միջոցով գտնվել է նախկինում անհայտ օղակ, Սատուրնի հիմնական պայծառ օղակներից դուրս եւ G եւ E օղակներից ներս։ Ենթադրվում է, որ այս օղակը առաջացել է ասուպի բախումից Սատուրնի երկու արբանյակների հետ։ 2006 թվականի հուլիսին Կասինիի լուսանկարները ապացուցեցին Տիտանի հյուսիսային բեւեռի մոտ ածխաջրածինների լճերի գոյությունը, որոնց գոյությունը հաստատվեց 2007 թվականի հունվարին։ 2007 թվականի մարտին կատարված հավելյալ լուսանկարները ի հայտ բերեցին ածխաջրածինների «ծովեր» արբանյակի հյուսիսային բեւեռի մոտակայքում, որոնցից ամենամեծը համարյա նույն չափի է ինչ եւ Կասպից ծովը։ 2006 թվականի հոկտեմբերին կայանը նկատեց 8 000 կմ տրամագծով փոթորիկ Սատուրնի հարավային բեւեռի մոտ, որն ուներ փոթորկի աչք։ 2004 թվականից մինչեւ 2009 թվականի նոյեմբերի 2-ը կայանը հայտնաբերել է 8 նոր արբանյակներ եւ հաստատել նրանց գոյությունը։ Կայանի հիմնական առաքելությունը ավարտվել է 2008 թվականին, երբ այն ավարտել է մոլորակի շուրջ 74 ուղեծրային պտույտները։ Սակայն նրա աշխատանքը երկարացվել է սկզբում մինչեւ 2010 թվականի սեպտեմբերը եւ հետո եւս մեկ անգամ մինչեւ 2017 թվականը, որպեսզի հետազոտվի Սատուրնի ամբողջական սեզոնային փոփոխությունը։ Դիտարկումներ Սատուրնը ամենահեռավորն է այն հինգ մոլորակներից, որոնք հեշտությամբ կարելի է դիտարկել անզեն աչքով, մյուս չորսն են Մերկուրին, Վեներան, Մարսը եւ Յուպիտերը (Ուրանը եւ երբեմն (4) Վեստան տեսանելի են անզեն աչքով միայն չափազանց մութ գիշերներին)։ Սատուրնը գիշերային երկնքում անզեն աչքով երեւում է որպես պայծառ, դեղնավուն լուսավոր կետ, որի տեսանելի աստղային մեծությունը սովորաբար +1-ից 0 է։ Այն պտտվում է իր ետեւում երեւացող կենդանակերպի համաստեղությունների ֆոնին մոտ 291⁄2 տարվա ընթացքում։ Սատուրնի օղակները դիտելու համար անհրաժեշտ կլինի օպտիկական սարքեր օգտագործել (մեծ հեռադիտակ կամ աստղադիտակ), որոնց խոշորացման աստիճանը ամենաքիչը 20× է։ Սատուրնը բավականին հեշտ է դիտարկել, քանի որ այն հիմնականում տեսանելի է գիշերային երկնքում, սակայն առավել լավ այն երեւում է, երբ գտնվում է իր առճակատման կետում կամ նրա մոտ (մոլորակի դիրք, երբ այն գտնվում է 180° էլոնգացիայում եւ հետեւավար գտնվում է Արեգակի հակադիր կողմում)։ Իր 2002 թվականի դեկտեմբերի 17-ի առճակատման դիրքում Սատուրնը ամենապայծառն էր երեւում, օղակների Երկրի նկատմամբ բարենպաստ դիրքի պատճառով, չնայած Սատուրնը ավելի մոտ էր Երկրին եւ Արեգակին ուշ 2003 թվականին։ Մշակույթում Սատուրնը աստղագուշակության մեջ () Այծեղջյուր եւ ավանդաբար Ջրհոսի նշանների կառավարող մոլորակն է։ Սատուրնը, Հին Ժամանակների բերողը շարժում է Գուստավ Հոլստի Մոլորակներում։ Սատուրն կրող հրթիռների ընտանիքը նախագծվել է հիմնականում գերմանացի հրթիռագործների կողմից, Վերներ ֆոն Բրաունի գլխավորությամբ, որպեսզի Երկրի ուղեծիր դուրս բերվեն ծանր բեռներ։ Սկզբում դրանք նախատեսվում էին որպես ռազմական նշանակության արբանյակների արձակման համար, սակայն հետագայում դրանք օգտագործվեցին Ապոլո ծրագրի ժամանակ։ Տես նաեւ Դրակոնյան հողմ Տիեզերական հետազոտություններ Հսկա մոլորակ Գրականություն Արտաքին հղումներ Սատուրնի նկարագիրը ՆԱՍԱ-ի Արեգակնային համակարգի հետազոտությունների կայքում Սատուրնի փաստերը, ՆԱՍԱ Մոլորակների անվանումների թերթ – Սատուրն (ԱՄՆԱԾ) Կասինի-Հյուգենս առաքելությունը դեպի Սատուրն, ՆԱՍԱ Հետազոտությունների նորություններ Սատուրնի մասին Ընդհանուր տեղեկություններ Սատուրնի մասին Սատուրնի օղակների հետազոտություններ Astronomy Cast: Սատուրն Դրսից ներս – ֆիլմ ստեղծված Կասինիի կատարած հազարավոր լուսանկարներից Սատուրնը ցերեկով (12 դյույմանոց աստղադիտակով) Ծանոթագրություններ Արեգակնային համակարգի մոլորակներ Սատուրն


Փաստաթղթեր ՀՀ նախագահի հրամանագրերը Ա. ԴԱՎԹՅԱՆԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐԻ ՏԵՂԱԿԱԼ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Հիմք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի 2007 թվականի հուլիսի 18-ի ՆՀ-174-Ն հրամանագրով սահմանված՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության եւ նրան ենթակա պետական կառավարման այլ մարմինների գործունեության կազմակերպման կարգի 125-րդ կետը` ո ր ո շ ու մ ե մ. Արտակ ԴԱՎԹՅԱՆԻՆ նշանակել Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարի տեղակալ: ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆ 2017թ. Մայիսի 18 Երեւան ՆՀ-403-Ա