Լրատվություն Ներհանրապետական այցեր Նախագահ Սերժ Սարգսյանի աշխատանքային այցը Ջերմուկ 08.08.2009 - 09.08.2009 Նախագահը մարզի եւ քաղաքի ղեկավարների հետ քննարկել է անցյալ տարի Ջերմուկի` որպես առողջարանային եւ զբոսաշրջական կենտրոն զարգացման ծրագրերին նվիրված խորհրդակցությունների ժամանակ տրված հանձնարարականների կատարման ընթացքը: Մասնավորապես, ՀՀ քաղաքաշինության փոխնախարար, գլխավոր ճարտարապետ Նարեկ Սարգսյանը երկրի ղեկավարին ներկայացրել է Ջերմուկի չգործող օդանավակայանի տարածքում նախատեսված առաջնահերթ կառուցապատման սխեմաների եւ քաղաքում առողջարանային SPA կենտրոնով հյուրանոցային համալիրի կառուցման նախագծերը: Չգործող օդանավակայանի եւ դրան հարակից 120 հա տարածքում նախատեսվում է կառուցել հանգստի եւ զվարճանքի, զբոսաշրջային, հյուրանոցային, վարչական, բնակելի, խառը կառուցապատման, մշակութային (ներառյալ` շախմատի կենտրոնի եւ ձմեռային սպորտաձեւերի մարզադաշտերի) գոտիներ: Այս նախագիծը մշակվում է ՀՀ կառավարության 2008թ. սեպտեմբերի 18-ի որոշման հիման վրա, որով ծրագրվում է Ջերմուկը դարձնել առողջարանային, ձմեռային եւ մշակութային զբոսաշրջության, շախմատի միջազգային մրցաշարերի կազմակերպման կենտրոն, նաեւ` համահայկական ու միջազգային մանկապատանեկան ու երիտասարդական ճամբարատեղի: Նախագծի մշակման աշխատանքները կավարտվեն այս տարվա սեպտեմբերին: Գլխավոր ճարտարապետը Նախագահ Սարգսյանին տեղեկացրել է, որ առողջարանային SPA կենտրոնով հյուրանոցային համալիրի շինարարությունը սկսված է եւ կավարտվի 2011թ.: Համալիրի ներդրումների ծավալը կազմում է 15 մլն ԱՄՆ դոլար: Երկրի ղեկավարին են ներկայացվել նաեւ քաղաքի մուտք հանդիսացող խճուղում անվտանգ երթեւեկություն ապահովելու համար կառուցվելիք տրանսպորտային նոր հանգույցի եւ ավտոճանապարհի նախագծերը: Սերժ Սարգսյանն այցելել է նաեւ Ջերմուկի ճոպանուղի, ծանոթացել տարածքի բարեկարգման աշխատանքներին: Նախագահ Սարգսյանը ՖԻԴԵ-ի "Գրան Պրի" Ջերմուկ-2009 միջազգային մրցաշարի բացման առիթով Ջերմուկում գտնվող ՖԻԴԵ-ի նախագահ Կիրսան Իլյումժինովի ընկերակցությամբ փորձարկել է ճոպանուղու երթուղին: Երկրի ղեկավարը հանդիպել է նաեւ "Հայ ասպետ" հեռուստատեսային խաղի հաղթող Ջերմուկի թիվ 1 դպրոցի հավաքականի անդամներին: Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է երեխաներին եւ ասել, որ հիացած է ուսման եւ գիտելիքի հանդեպ նրանց սիրով ու տարած գեղեցիկ հաղթանակով: Նախագահը նշել է, որ նաեւ այսպիսի օրինակները կոգեւորեն դպրոցականներին ու կօգնեն գիտակցելու լավ սովորելու եւ կյանքում իրենց արժանի տեղը գտնելու համար գիտելիքին ապավինելու անհրաժեշտությունը: Հավաքականի անդամները երկրի ղեկավարին պատմել են մրցույթի ընթացքում իրենց ունեցած զգացումների եւ տպավորությունների, նաեւ` հայրենի քաղաքում որպես փոքրիկ հերոսներ ընդունվելու մասին: Սերժ Սարգսյանը բարի ճանապարհ է մաղթել երեխաներին, ովքեր նույն օրվա երեկոյան ուղեւորվում էին դեպի պատմական Արեւմտյան Հայաստան, նշելով, որ այդ ուղեւորությունը յուրօրինակ հնարավորություն է` համալրելու հայոց պատմության մասին նրանց գիտելիքները: Երեխաները երկրի Նախագահի եւ "Փյունիկ" հիմնադրամի կողմից որպես պարգեւ ստացել են նոութբուք համակարգիչներ: Ջերմուկում Նախագահ Սերժ Սարգսյանը օգոստոսի 8-ին ներկա է գտնվել Տիգրան Պետրոսյանի 80-ամյակին նվիրված` ՖԻԴԵ-ի "Գրան Պրի" "Ջերմուկ-2009" միջազգային մրցաշարի բացման հանդիսավոր արարողությանը, հանդես եկել ողջույնի խոսքով: Շախմատային խաղերը մեկնարկել են օգոստոսի 9-ին` Լեւոն Արոնյան-Վասիլի Իվանչուկ խաղազույգի խաղատախտակ վրա ՀՀ Նախագահ, ՀՀ շախմատի ֆեդարացիայի նախագահ Սերժ Սարգսյանի եւ ՖԻԴԵ-ի նախագահ Կիրսան Իլյումժինովի կատարած առաջին խորհրդանշական քայլերով: Մինչ բոլոր 7 խաղատախտակների վրա կատարվում էին առաջին քայլերը, 8-րդ խաղատախտակի վրա իրենց ուժերն են չափել ՀՀ Նախագահը եւ ՖԻԴԵ-ի նախագահը` գրանցելով ոչ-ոքի արդյունք: a89


Պոետների անկյուն - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան Պոետների անկյունը Վեստմինստերյան աբբայությունում Պոետների անկյուն (անգլ.՝ Poets' Corner), Վեստմինստերյան աբբայության հարավային տրանսեպտի մաս, որտեղ ավանդաբար թաղվում են բանաստեղծներ, դրամատուրգներ եւ գրողներ։ Վերջիններից մեկը եղել է 2009 թվականին Թագավորական բալետի (անգլ.՝ The Royal Ballet) հիմնադիրների հիշատակին նվիրված հատակադիր հուշաքարի, Էլիզաբեթ Գասկելլի հուշատախտակի տեղադրումը։ 2011 թվականին նախատեսվել է տեղադրել բրիտանացի բանաստեղծ Թեդ Հյուզին նվիրված հուշատախտակ, սակայն նրա աճյունը Պոետների անկյուն չի տեղափոխվելու։ 2 Հուշարձանների տեսակներ 5 Առաջին աշխարհամարտի տարիների բանաստեղծներ 6 Թագավորական բալետ 7 Աբբայության այլ հատվածներում Պոետների անկյունում առաջինը թաղվել է Ջեֆրի Չոսերը։ Դա տեղի է ունեցել 1400 թվականին ոչ այնքան նրա գրական փառքի, որքան Վեստմինստերյան պալատի շինարարության ժամանակ որպես աշխղեկ (անգլ.՝ Clerk of Works) հանդես գալու շնորհիվ։ Հուշարձանը տեղադրվել է 150 տարի անց՝ 1556 թվականին։ Սակայն Չոսերի թաղումից հետո անցել է գրեթե երկու հարյուր տարի, մինչեւ այդ վայրում թաղվել է մեկ այլ բանաստեղծ՝ Էդմունդ Սպենսերը, որը մահացել է 1599 թվականին եւ թաղվել Չոսերից մի քանի յարդ հեռավորության վրա։ Այդպես սկիզբ է առել ավանդույթ, եւ հարավային կցաշենքը դարձել է բանաստեղծների թաղման վայր։ Ժամանակի ընթացքում Պոետների անկյունում սկսել են տեղադրել հուշատախտակներ, հուշաքարեր ու հուշարձաններ աբբայությունում չթաղված գրական գործիչների համար։ Անձի մահվան ու Պոետների անկյունում նրա թաղման (հուշարձանի տեղադրման) միջեւ կարող է ընկած լինել երկար ժամանակահատված։ Օրինակ՝ Ջորջ Բայրոնը, որի պոեզիան ժողովրդականություն է վայելել արդեն իր կենդանության օրոք, բայց որը վարել է սկանդալային կենսակերպ, մահացել է 1824 թվականին, իսկ Պոետների անկյունում նրա հուշարձանը տեղադրվել է միայն 1961 թվականին։ Վիլյամ Շեքսպիրը թաղվել է Ստրատֆորդ ըփոն Էյվոնում 1616 թվականին, իսկ նրա հուշարձանը Պոետների անկյունում տեղադրվել է 1740 թվականին անգլիացի քանդակագործ Ուիլյամ Քենտի նախագծով։ Վերջին թաումը վերաբերում է 1989 թվականին, երբ այնտեղ թաղվել է բրիտանացի հայտնի դերասան Լորենս Օլիվիեն։ Դրանից հետո հայտարարվել է, որ գերեզմանատունը գերծանրաբեռնված է։ Մինչ այժմ անհայտ է, թե ինչ չափանիշների հիման վրա է թույլատրվել այս կամ այն գրական գործչի թաղումը Պոետների անկյունում։ Օրինակ՝ աբբայությունում թաղվելու պատվին չեն արժանացել հայտնի ու կանոնիկ այնպիսի գրողներ, ինչպիսիք են Ջոնաթան Սվիֆթը, Էլիզաբեթ Բարեթ Բրաունինգը եւ Սամուել Թեյլոր Քոլրիջը։ Հուշարձանների տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Հուշարձանները կարող են լինել մի քանի տիպի։ Դրանցից մի քանիսը գետնին տեղադրված սալեր են, որոնց վրա փորագրված են նրանց անունները, մյուսները հուշարձաններ են, քանդակներ, կիսանդրիներ եւ հուշատախտակներ՝ տեղադրված պատերի ու որմնախորշերում։ Դրանցից մի քանիսը խմբավորված են, օրինակ՝ Բրոնտե քույրերինը (տեղադրվել են 1939 թվականին, բայց պատերազմի պատճառով բացվել են 1947 թվականին)։ Բեն Ջոնսոնի շիրմաքարի վրա փորագրված է «O Rare Ben Johnson» (sic)։ Գոյություն ունի կարծիք, որ դա կարող է նշանակել «Orare Ben Jonson» (բառացիորեն՝ Աղոթիր Բեն Ջոնսոնի համար), որը կնշանակեր, որ նա մահվան մահճում անցել է կաթոլիկության, բայց О տառի եւ «rare» բառի միջեւ տարածություն կա։ Այն փաստը, որ նա թաղվել է ուղղահայաց գերեզմանում, վկայում է մահվան պահին նրա ունեցած համեստ հնարավորությունների մասին։ Երբ հատակի ու պատերի վրա ազատ տեղերը վերջացել են, որոշվել է տեղադրել վիտրաժային պատուհան՝ ի հիշատակ ճարտարապետության պատմաբան Էդվարդ Հաբարդի (անգլ.՝ Edward Hubbard), հենց այնտեղ էլ տեղադրվել են նոր հուշատախտակներ։ Ռոբերտ Ադամ 1728 1792 63 Ճարտարապետ Իսահակ Բարրոու 1630 1677 46 Մաթեմատիկոս Ֆրենսիս Բոմոնթ 1584 1616 31-32 Գերեզմանը չի պահպանվել։ Անունը փորագրված է Քոուլիի շիրմաքարի վրա։ Դրամատուրգ (John Beaumont) 1583 1627 43-44 Բանաստեղծ (William Benson) անհայտ 1549 անհայտ Վեստմինստերյան աբբայության վանահայր Մերի Էլինոր Բոուզ (Mary Eleanor Bowes) 1749 1800 51 Որոշ աղբյուրներում նշվում է, որ նա թաղվել է արքունական զգեստով եւ թագավորական ունկնդրության համար նախատեսված բոլոր աքսեսուարներով, ըստ այլ տեղեկության՝ իր հարսանեկան զգեստով։ Բանաստեղծ եւ դրամատուրգ Ռոբերտ Բրաունինգ 1812 1889 77 Բրաունինգի գերեզմանը գտնվում է Ալֆրեդ Թեննիսոնի շիրմի կողքին։ Բանաստեղծ եւ դրամատուրգ (Richard Busby) 1606 1695 88-89 Գիտնական եւ ուսուցիչ Ուիլյամ Քեմդեն 1551 1623 72 Պատմաբան եւ հնահավաք (Thomas Campbell) 1777 1844 66 Թաղվել է 1844 թվականի հուլիսի-ին։ Շոտլանդացի բանաստեղծ Հենրի Ֆրենսիս Քերի 1772 1844 72 Թաղվել է 1844 թվականի օգոստոսի 14-ին։ Գրող եւ թարգմանիչ Իսահակ դե Կազոբոն 1559 1614 55 Գիտնական Ուիլյամ Չեմբերս 1723 1796 75 Ճարտարապետ Ջեֆրի Չոսեր c. 1343 1400 56-57 Գերեզմանը նշած չէ։ Անունը փորագրված է Քոուլիի շիրմաքարի վրա։ Գրող, բանաստեղծ Աբրահամ Քոուլի 1618 1667 48-49 Բանաստեղծ Ռիչարդ Քամբերլենդ 1732 1811 79 Դրամատուրգ Ուիլյամ Դավենանտ 1606 1668 62 Բանաստեղծ եւ դրամատուրգ (John Denham) 1614 or 1615 1669 63-65 Գերեզմանը նշված չէ։ Անունը փորագրված է Քոուլիի շիրմաքարի վրա։ Բանաստեղծ Չարլզ Դիքենս 1812 1870 58 Չարլզ Դիքենսի կտակի համաձայն՝ շքեզ թաղում չի կազմակերպվել, այլ միայն անցկացվել է համեստ արարողություն աբբայությունում 1870 թվականի հունիսի 14-ին։ Գրող (Michael Drayton) 1563 1631 67-68 Բանաստեղծ Ջոն Դրայդեն 1631 1700 68 Գերեզմանը նշված չէ։ Անունը փորագրված է Քոուլիի շիրմաքարի վրա։ Բանաստեղծ եւ դրամատուրգ Ադամ Ֆոքս 1883 1977 93-94 Պոեզիայի պրոֆեսոր Օքսֆորդի համալսարանում, Վեստմինստերյան աբբայության կանոնիկոս Դեւիդ Գարրիք 1717 1779 61 Դրամատուրգ Եվա Մարիա Վիգել 1724 1822 98 Դեւիդ Գարրիքի կինը Պարուհի Ջոն Գեյ 1685 1732 47 Բանաստեղծ եւ դրամատուրգ (William Gifford) 1756 1826 70 Բանաստեղծ եւ հրատարակիչ (George Grote) 1794 1871 76 Պատմաբան եւ քաղաքական գործիչ Ռիչարդ Հաքլյույթ c.1552 1616 63-64 Գրող Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդել 1685 1759 74 Կոմպոզիտոր Թոմաս Հարդի 1840 1928 87 Հարդիի թաղումը տեդի է ունեցել 1928 թվականի հունվարի 16-ին եւ եղել ոչ միանշանակ իրադարձություն, որովհետեւ ըստ Հարդիի կտակի՝ նրան պետք է թաղեին Ստինսֆորդում (անգլ.՝ Stinsford)՝ կնոջ կողքին։ Հարդիի կտակակատարը պնդել է, որ նա թաղվի Վեստմինստերյան աբբայությունում՝ Պոետների անկյունում։ Փոխզիջումների արդյունքում Հարդիի սիրտը թաղվել է կնոջ կողքին, աճյունը՝ աբբայությունում։ Գրող, բանաստեղծ Հենրի Իրվինգ 1838 1905 67 Դերասան Սեմյուել Ջոնսոն 1709 1784 75 Գրող, բանաստեղծ եւ բառարանագիր Ռեդյարդ Քիփլինգ 1865 1936 70 Գրող, բանաստեղծ (անգլ.՝ Nicholas Litlington) before 1315 1386 70+ Աբբա Թոմաս Բաբինգտոն Մաքոլեյ 1800 1859 59 Թաղվել է 1860 թվականի հունվարի 9-ին։ Բանաստեղծ, պատմաբան Ջեյմս Մաքֆերսոն 1736 1796 59 Գրող, բանաստեղծ Ջոն Մեյսֆիլդ 1878 1967 88 Ըստ իր կտակի՝ դիակիզվել է, եւ աճյունը թաղվել է Պոետների անկյունում։ Գրող, բանաստեղծ (Robert Moray) 1608/9 1673 63-65 Գերեզմանը նշված չէ։ Անունը փորագրված է Քոուլիի շիրմաքարի վրա։ Պետական գործիչ, փիլիսոփա Gilbert Murray 1866 1957 91 Գիտնական, թարգմանիր Լոուրենս Օլիվիե 1907 1989 82 Դերասան Թոմաս Պար (Old Tom Parr) 1483 1635 152 Ենթադրաբար՝ անգլիացի երկարակյաց Matthew Prior 1664 1721 57 Գերեզմանը նշված չէ։ Անունը փորագրված է Քոուլիի շիրմաքարի վրա։ Բանաստեղծ, դիվանագետ Nicholas Rowe 1674 1718 44 Դրամատուրգ, բանաստեղծ Շառլ դե Սենտ Էվրեմոնտ Charles de Saint-Évremond 1610 1703 93 Գերեզմանը նշված չէ։ Անունը փորագրված է Քոուլիի շիրմաքարի վրա։ էսսեիստ, գրական քննադատ Ռիչարդ Բրինսլի Շերիդան 1751 1816 64 Դրամատուրգ, բանաստեղծ Robert South 1634 1716 81 Աստվածաբան, բանաստեղծ Էդմունդ Սպենսեր c. 1552 1599 46-47 Բանաստեղծ (Robert Stapylton) c.1607 1669 61-62 Դրամատուրգ Մերի Ստիլ (Mary Steele) 1678 1718 40 Օրագրերի հեղինակ Ալֆրեդ Թեննիսոն 1809 1892 83 Շքեղ հուղարկավարություն է անցկացվել 1892 թվականի հոկտեմբերի 12-ին։ 1893 թվականին կառավարությունը պատվիրել է Թեննիսոնի կիսանդրու տեղադրումը Պոետների անկյունում։ Բանաստեղծ (Connop Thirlwall) 1797 1875 78 Եպիսկոպոս, պատմաբան (անգլ.՝ Thomas Triplet) c.1601 1670 68-69 Հոգեւորական (անգլ.՝ Owen Tudor) 1429 1501 71-72 Վանական Ջոզեֆ Ադիսոն 1672 1719 47 1809 Քանդակ Բանաստեղծ (Christopher Anstey) 1724 1805 80 1807 Հուշաքար Բանաստեղծ, գրող Մեթյու Առնոլդ 1822 1888 65 1891 Կիսանդրի Բանաստեղծ Պեգգի Էշքրոֆթ 1907 1991 83 2005 Հատակադիր քար Դերասանուհի Ուիսթեն Հյու Օդեն 1907 1973 66 1974 Հատակադիր քար Բանաստեղծ Ջեյն Օսթին 1775 1817 41 1967 Հուշատախտակ Գրող John Betjeman 1906 1984 77 1996 Հատակադիր քար Բանաստեղծ, գրող Ուիլյամ Բլեյք 1757 1827 69 1957 Կիսանդրի Բանաստեղծ, նկարիչ Barton Booth 1681 1733 51-52 1772 Հուշարձան Դերասան Շառլոթ Բրոնտե 1816 1855 38 1947 Հուշատախտակ Գրող Էնն Բրոնտե 1820 1849 29 1947 Հուշատախտակ Գրող Էմիլի Բրոնտե 1818 1848 30 1947 Հուշատախտակ Գրող Էլիզաբեթ Բարեթ Բրաունինգ 1806 1861 55 1906 Հատակադիր քար Բանաստեղծ Ֆաննի Բյոռնի 1752 1840 87 2002 Հուշատախտակ Գրող, դրամատուրգ Ռոբերտ Բըրնս 1759 1796 37 1885 Կիսանդրի, որի հեղինակն է Ջոն Ստիլը (John Steell)։ Բացվել է 1885 թվականի մարտի 7-ին Արչիբալդ Ֆիլիպ Փրիմռոզի կողմից։ Բանաստեղծ (Samuel Butler) 1612 1680 68 1721 Կիսանդրի Բանաստեղծ Ջորջ Գորդոն Բայրոն 1788 1824 36 1969 Հատակադիր քար Բանաստեղծ Caedmon մոտ 657 մոտ 680 անհայտ 1966 Հատակադիր քար Բանաստեղծ Ջոն Քեմփբել 1678 1743 64 1749 Հուշարձան Ռազմական գործիչ Լուիս Քերոլ 1832 1898 65 1982 Հատակադիր քար Գրող Ջոն Քլեր 1793 1864 70 1989 Հատակադիր քար Բանաստեղծ Սամուել Քոլրիջ 1772 1834 61 1885 Կիսանդրի Բանաստեղծ Ջորջ Էլիոթ 1819 1880 61 1980 Հատակադիր քար Գրող Թոմաս Սթեռնս Էլիոթ 1888 1965 76 1967 Հատակադիր քար Բանաստեղծ, դրամատուրգ Օլիվեր Գոլդսմիթ 1728 1774 45 1776 Հուշատախտակ, կիսանդրի Բանաստեղծ, դրամատուրգ Ադամ Լինդսեյ Գորդոն 1833 1870 36 1934 Կիսանդրի Բանաստեղծ Ջոն Էռնստ Գրաբե John Ernest Grabe 1666 1711 44-45 1727 Հուշարձան Հոգեւորական, աստվածաբան Թոմաս Գրեյ 1716 1771 54 1778 Հուշարձան Բանաստեղծ, բատմաբան Ստիվեն Գեյլս 1677 1761 83 1761 Հուշարձան Հոգեւորական, գիտնական Ռոբերտ Գերրիկ 1591 1674 83 1994 Հուշատախտակ Բանաստեղծ Ջերարդ Մենլի Հոփքինս 1844 1889 44 1975 Հատակադիր քար Բանաստեղծ Ալֆրեդ Էդվաչդ Հաուսման 1859 1936 77 1996 Հուշատախտակ Բանաստեղծ Հենրի Ջեյմս 1843 1916 72 1976 Հատակադիր քար Գրող Բենջամին Ջոնսոն 1572 1637 65 1723 Հատակադիր քար Դրամատուրգ, բանաստեղծ Ջոն Քիթս 1795 1821 25 1954 Հուշատախտակ Բանաստեղծ Ջոն Քեբլ 1792 1866 73 1873 Կիսանդրի Բանաստեղծ Դեյվիդ Հերբերթ Լոուրենս 1885 1930 44 1985 Հատակադիր քար Գրող, բանաստեղծ Էդվարդ Լիր 1812 1888 75 1988 Հատակադիր քար Գրող, բանաստեղծ (Jenny Lind) 1820 1887 67 1894 Հուշատախտակ Օպերային երգչուհի Հենրի Լոնգֆելո 1807 1882 75 1884 Կիսանդրին, որի հեղինակն է Թոմաս Բրոքը (անգլ.՝ Thomas Brock), բացվել է 1884 թվականի մարտի 1-ին։ Բանաստեղծ Ֆրեդերիկ Ուիլյամ Մեյթլանդ (F. W. Maitland) 1850 1906 56 2001 Հատակադիր քար Պատմաբան Քրիստոֆեր Մառլո 1564 1593 29 2002 Հուշատախտակ Դրամատուրգ, բանաստեղծ William Mason 1725 1797 72-73 1799 Հուշարձան Բանաստեղծ Thomas May 1595 1650 54-56 1880 Հուշաքար Բանաստեղծ եւ դրամատուրգ Ջոն Միլթոն 1608 1674 65 1737 Հուշարձան Բանաստեղծ, գրող (John Phillips) 1676 1709 32 1710 Հուշարձան Բանաստեղծ Ալեքսանդր Փոփ 1688 1744 56 1994 Հուշաքար Բանաստեղծ Ջոն Փրինգլ 1707 1782 74 Հուշարձան Բժիշկ-ֆիզիոլոգ Hannah Pritchard 1711 1768 56-57 Հուշարձան, հետագայում տեղափոխվել է տրիֆորիում Դերասանուհի Ջոն Ռասկին 1819 1900 80 1902 Բրոնզե դիմանկար-մեդալյոն, որի հեղինակն է Էդվարդ Օնսլոու Ֆորդը (Onslow Ford)։ Բացվել է 1902 թվականի փետրվարի 8-ին՝ մի ծարք տարաձայնություններից հետո, որոնք պայմանավորված էին նմանատիպ հուշարձանների նկատմամբ Ռասկինի վերաբերմունքով, որը դրանք համարում էր փողի վատնում եւ ճարտարապետական շինության տեսքի աղավաղում։ Բանաստեղծ, քննադատ Վալտեր Սքոթ 1771 1832 61 1897 Կիսանդրին, որի հեղինակն է շոտլանդացի քանդակագործ Հատչինսոնը, «գեղեցիկ կատարված պատճենն է Շանտրիի (անգլ.՝ Francis Chantrey) հայտնի կիսանդրու, որը գտնվում է Էբոտսֆորդում»։ Գրող, բանաստեղծ (Thomas Shadwell) մոտ 1642 1692 ~50 c.1700 Հուշարձան Բանաստեղծ, դրամատուրգ Ուիլյամ Շեքսպիր 1564 1616 52 1740 Հուշարձան Դրամատուրգ, բանաստեղծ Granville Sharp 1735 1813 77 1816 Հուշարձան Աբոլիցիոնիստ, պայքարել է ստրկավաճառության դեմ Պերսի Բիշի Շելլի 1792 1822 29 1954 Հուշատախտակ Բանաստեղծ Ռոբերտ Սաութի 1774 1843 68 1845 Հուշարձան Բանաստեղծ Ուիլյամ Մեյքփիս Թեքերեյ 1811 1863 52 1865 Կիսանդրի Գրող Ջեյմս Թոմսոն 1700 1748 47 1762 Հուշարձան Բանաստեղծ եւ դրամատուրգ Դիլան Թոմաս 1914 1953 39 1982 Հատակադիր քար Բանաստեղծ, գրող Էնթոնի Թրոլոփ 1815 1882 67 1993 Հատակադիր քար Գրող William Vincent 1739 1815 76 շուրջ 1815 Հուշարձան Վեստմինստերյան աբբայության վանահայր Օսկար Ուայլդ 1854 1900 46 1995 Հուշատախտակ Դրամատուրգ, գրող Ուիլյամ Վորդսվորթ 1770 1850 80 1854 Հուշարձան Բանաստեղծ Ջեյմս Ուայեթ 1746 1813 67 Հուշարձան Ճարտարապետ Առաջին աշխարհամարտի տարիների բանաստեղծներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Վեստմինստերյան աբբայության Պոետների անկյունում տեղադրվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների 16 բանաստեղծներին նվիրված հուշարձան՝ թերթաքարի սալ, որի վրա փորագրված են նրանց անունները։ Հուշարձանը բացվել է 1985 թվականի նոյեմբերի 11-ին, երբ նշվել է Կոմպիենի զինադադարի 67-րդ տարին։ Ռիչարդ Օլդինգթոն 1892 1962 22 Զինվորական ծառայության է անցել 1916 թվականին։ Զորացրվել է 1917 թվականին։ Սասեքսի թագավորական գունդ (Laurence Binyon) 1869 1943 44 Կամավոր մեկնել է պատերազմ 1915 եւ 1916 թվականներին։ Բրիտանական հոպիտալ ֆրանսիացի զինվորների համար (Edmund Blunden) 1896 1974 17 Զորակոչվել է 1915 թվականի օգոստոսին։ Ռուպերտ Բրուկ 1887 1915 27 Զորակոչվել է 1914 թվականի օգոստոսին։ Նավատորմի կրտսեր լեյտենանտ Թագավորական ռազմական նավատորմ (Wilfrid Gibson) 1878 1962 35 Մի քանի մերժումներից հետո գրանցվել է 1917 թվականի հոկտեմբերին։ Թիկունքային ապահովման ծառայություն Ռազմաճակատում չի եղել Ռոբերտ Գրեյվս 1895 1985 19 Կոչում է ստացել 1914 թվականին։ Ուելսի կայծքարային հրացանակիրների թագավորական գունդ (Julian Grenfell) 1888 1915 26 Զորակոչվել է 1910 թվականին։ Կապիտան (մահվան պահին) Թագավորական դրագունական գունդ Ivor Gurney 1890 1937 23 Շարքային (David Jones) 1895 1974 18 Ուելսի կայծքարային հրացանակիրների թագավորական գունդ (Robert Nichols) 1893 1944 20 Կոչում է ստացել 1914 թվականին։ Wilfred Owen 1893 1918 21 Զորակոչվել է 1915 թվականին։ Կոչում է ստացել 1916 թվականին։ Հերբերտ Ռիդ 1893 1968 20 Կապիտան Այզեկ Ռոզենբերգ 1890 1918 23 Զորակոչվել է 1915 թվականի հոկտեմբերին։ 12-րդ Սաֆոլյան գունդ Սեփական թագավորական գունդ Լանքասթերում (Siegfried Sassoon) 1886 1967 27 Զորակոչվել է 1914 թվականին։ Կոչում է ստացել 1915 թվականի մայիսին։ Կապիտան (պատերազմն ավարտվելու պահին) (Charles Sorley) 1895 1915 19 Զորակոչվել է 1914 թվականին։ Թոմաս Էդվարդ 1878 1917 36 Զորակոչվել է 1915 թվականի հուլիսին։ Կոչում է ստացել 1916 թվականի հոկտեմբերին։ Անգլիական զորքերի հրետանային կայազոր Թագավորական բալետ[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Քարե տախտակի տեսքով հուշարձանը տեղադրվել է 2009 թվականի նոյեմբերի 17-ին՝ ի հիշատակ Թագավորական բալետի չորս հիմնադիրների։ Նինեթ դե Վալուա 1898 2001 102 (Frederick Ashton) 1904 1988 84 Constant Lambert 1905 1951 45 Մարգո Ֆոնտեյն 1919 1991 71 Աբբայության այլ հատվածներում[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Բանաստեղծների ու գրողների հուշարձաններ են տեղադրվել նաեւ աբբայության այլ հատվածներում՝ Պոետների անկյան սահմաններից դուրս։ (Robert Ayton) 1570 1638 67-68 Կիսանդրի Բանաստեղծ Աֆրա Բեն 1640 1689 48 Շիրմաքար Գրող, դրամատուրգ Էդվարդ Բուլվեր-Լիտոն 1803 1873 69 Շիրմաքար Գրող, բանաստեղծ Ջոն Բանյան 1628 1688 59 1912 Հուշատախտակ Գրող Մարգարետ Քեւենդիշ 1623 1673 69-70 Հուշարձան Գրող, բանաստեղծ Ուիլյան Քավենդիշ 1592 1676 84 Հուշարձան Դրամատուրգ, բանաստեղծ Ուիլյան Կոնգրիվ 1670 1729 58 շուրջ 1730 Հուշարձան Դրամատուրգ, բանաստեղծ Նոել Քաուարդ 1899 1973 73 1984 Հատակադիր հուշաքար Դրամատուրգ, կոմպոզիտոր Ուիլյամ Կուպեր 1731 1800 68 1876 Հուշատախտակ Բանաստեղծ, հիմների հեղինակ Ուենթրոութ Դիլլոն 1637 1685 47-48 Գերեզմանը չի պահպանվել Բանաստեղծ Բենջամին Դիզրայելի 1804 1881 76 1884 Հուշարձան Պետական գործիչ, գրող (George Herbert) 1593 1633 39 1876 Հուշատախտակ Բանաստեղծ, հռետոր (Robert Howard) 1626 1698 72 Դրամատուրգ Չարլզ Քինգսլի 1819 1875 55 1875 Կիսանդրի Գրող Ջեյմս Ռասել Լոուել 1819 1891 72 Հուշատախտակ Բանաստեղծ Ֆրեդերիկ Դենինսոն Մորիս (F. D. Maurice) 1805 1872 66 1932 Կիսանդրի Գրող (Anne Oldfield) 1683 1730 47 Շիրմաքար Դերասանուհի (Henry Spelman) շուրջ 1564 1641 76-77 Շիրմաքար Հնահավաքորդ Արթուր Փենրին Սթենլի (Arthur Penrhyn Stanley) 1815 1881 65 1884 Գերեզման եւ քանդակ Գրող (Isaac Watts) 1674 1748 74 1779 Հուշարձան Եկեղեց. հիմների ստեղծող ↑ История Вестминстерского аббатства Արխիվացված է Սեպտեմբեր 29, 2010 Wayback Machine-ի միջոցով:(անգլ.) ↑ 5,0 5,1 David Thorley, Poets Corner London, 2007 ↑ «Monuments & Gravestones: Ben Jonson»։ Westminster Abbey 1065 to today։ Dean and Chapter of Westminster Abbey։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-01-07-ին։ Վերցված է 2008-05-26 ↑ Биография Мэри Элинор Боуз на портале Sunniside Local History Society Archived 2008-05-17 at the Wayback Machine. ↑ The Times, 9 հունվարի, 1860, էջ 10; 10 հունվարի, 1860, էջ 9 ↑ The Times, 13 հոկտեմբերի, 1892 ↑ The Times, 9 մարտի, 1885 ↑ The Times, 2 նոյեմբերի, 1992, էջ 6; 26 փետրվարի, 1884, էջ 10; 3 մարտի, 1884, էջ 8 ↑ Սինդի Քոքլերի (Sydney C. Cockerell) նամակը The Times-ի հրատարակչությանը, 22 օգոստոսի, 1900, The Times, 7 փետրվարի, 1902, էջ 9, 10 փետրվարի, 1902, էջ 8։ ↑ The Times, 22 մայիսի, 1897, էջ 16։ ↑ The Times, 30 դեկտեմբերի, 1815, էջ 3։ ↑ 1914 թվականի օգոստոսի 4-ի դրությամբ, երբ պատերազմին միացել է Մեծ Բրիտանիան։ Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել Պոետների անկյուն կատեգորիայում։ Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Պոետների_անկյուն&oldid=6523974» էջից Այս էջը վերջին անգամ փոփոխվել է 31 Օգոստոսի 2019 թվականի ժամը 16:13-ին:


source: fineweb

text: «Սասնա ծռեր» զինված խմբի անդամների պաշտպանները պատրաստվում են դիմել Արդարադատության խորհուրդ՝ գործով նախագահող դատավոր Արտուշ Գաբրիելյանի պատասխանատվության ենթարկելու համար։ «Ազատության» հետ զրույցում փաստաբան Գրիշա Բալասանյանը նշեց, որ Գաբրիելյանը պատվեր է կատարում եւ 3 ամիս է նիստեր գումարելու փոխարեն միայն սանկցիաներ է կիրառում. - «Դատավորի մեջքին կանգնած է պետությունը, պաշտպանական կողմն է, այսպես ասած, անտեր, բայց միեւնույն է, դա հիմք չի տալիս մեզ անգործության մատնվել: Դիմելու ենք Արդարադատության խորհուրդ եւ խնդրելու ենք, որպեսզի դատավորին ենթարկեն կարգապահական պատասխանատվության»: «Սասնա ծռերի» 18 անդամների գործով դատական նիստին այսօր էլ կարգադրիչները արգելեցին ներս մտնել Մուշեղ Շուշանյանին ու Դավիթ Գյուրջյանին։ Փոխարենը ներկա պաշտպանները հենց սկզբում բարձրացրեցին զննության հարցը։ Պավել Մանուկյանի պաշտպան Ինեսսա Պետրոսյանն ասաց՝ նիստի է ներկայանում առանց թուղթ ու գրիչի։ Հանրային պաշտպան Անուշ Մխիթարյանն էլ հավելեց, որ այս իրավիճակը ազդում է աշխատանքի որակի վրա. - «Հոգեբանորեն մեր վրա ճնշում է գործադրվում: Դեռ չեմ ասում էն կոնֆլիկտը, որը մենք ունենում ենք դրսում, դատականի նիստերի մտնելուց առաջ: Ավելորդ լարվածություն է առաջացնում, եւ մենք չենք կարողանում դատական նիստերին նորմալ մասնակցենք»: «Էն ո՞նց ա, ինձ թույլ են տալիս ներս մտնել, նույն ազդանշանը տալիս է նաեւ Շուշանյանի պայուսակի դեպքում, բայց թույլ չեն տալիս», - ասաց փաստաբան Գրիշա Բալասանյանը: Դատավոր Արտուշ Գաբրիելյանն ի պատասխան հայտարարեց, թե դատական կարգադրիչները մտածում եմ փաստաբանների անվտանգության մասին։ Այնուհետեւ նա անցավ մեղադրող դատախազներին բացարկ հայտնելու հարցին, ու երբ պարզաբանում էր կարգը, ոտքի կանգնեց փաստաբան Լուսինե Սահակյանն ու հարցրեց՝ այդ ո՞ւմ համար եք ընթերցում, եթե ամբաստանյալները այստեղ չեն. - «Դուք հիմա խախտում եք թույլ տալիս»: Արտուշ Գաբրիելյանը հակադարձեց. - «Պաշտպանների բացակայությամբ, այո՛, շարունակում եմ նիստը, քանի որ սա նախապատրաստական փուլ ա»: Լուսինե Սահակյանի հարցին, թե Քրեական դատավարությունը քանի՞ անգամ է նախատեսում նախապատրաստական փուլ, դատավորը պատասխանեց՝ թիվ գոյություն չունի: «Սասնա ծռեր» զինված խմբի պաշտպանները դատավորից պահանջում էին բացարկի միջնորդություն քննարկելու համար ապահովել մյուս փաստաբանների ներկայությունը եւս։ Լուսինե Սահակյանը պնդեց՝ քանի դեռ նիստին ներկա չեն իր գործընկերները, բացարկի միջնորդություն ներկայացել չի կարող. - «Համատարած խախտում է տեղի ունենում... Քրեական դատավարության օրենսգիրքը ընդհանրապես ծալել-շպրտել եք, հարգելի դատարան... Ես հրաժարվում եմ Ձեր ապօրինություններին մասնակցել: Պատճառաբանություններն արդեն ասացի»: Սահակյանը լքեց նիստերի դահլիճը: Մի փոքր ուշ նրան հետեւեց Հրանտ Գեւորգյանը, քիչ անց՝ նաեւ Արայիկ Պապիկյանը: «Հարգելի կոլեգաներ, էս պայմաններում մենք էստեղ անելիք չունենք», - ասաց Գեւորգյանը: Դահլիճը լքած փաստաբանների նկատմամբ դատավորը սանկցիա կիրառեց։ Մինչդեռ փաստաբանները շարունակում էին պահաջել դատարան բերել ամբաստանյալներին։ Ըստ նրանց, դատավորը որոշում կայացնելիս առաջնորդվում է սեփական ցանկությամբ։ Նախորդ նիստի նա ապահովեց ամբաստանյալների ներկայությունը, իսկ հիմա անհասանալի պատճառներով նրանց դահլիճ չի բերում։ Նիստի երկրորդ հատվածում պաշտպանները միջնորդություն ներկայացրեցին հետաձգել դատական նիստը, քանի որ պաշտպանները ցանկանում են դիմել Արդարադատության խորհուրդ։ Արտուշ Գաբրիելյանը մերժեց Գրիշա Բալասանյանի միջորդությունը, բայց հետաձգեց նիստը, քանի որ ինքնազգացողությունը վատացել էր: Հաջորդը նիստը նշանակվեց սեպտեմբերի 14-ին։ Հիշեցնենք՝ «Սասնա ծռեր» զինված խումբն անցած տարվա հուլիսի 17-ին գրավել եւ երկու շաբաթ վերահսկողության տակ էր պահել Ոստիկանության ՊՊԾ գնդի տարածքը: Այդ ընթացքում զոհվել էր երեք ոստիկան: Հուլիսի 31-ին խմբի անդամները հանձնվեցին իրավապահներին: Ոստիկանության ՊՊԾ գնդի տարածքի գրավման փաստով 14 եւ 18 մեղադրյալների մասերով երկու առանձին դատավարություն է ընթանում՝ նույն դատավորի նախագահությամբ: Զինված խումբը մեղադրվում է գնդի տարածքը գրավելու, պատանդ պահելու, ապօրինի զենք-զինամթերք կրելու, փոխադրելու մեջ։ Երեք ոստիկանների սպանության համար մեղադրվում են խմբի անդամներից երկուսը:


source: CulturaX

text: Հասարակ դպրոցականները վախեցրել են ՆԱՍԱ-ի աշխատակիցներին. ինչպե՞ս է դա նրանց հաջողվել - BlogNews.am event_note22:45 , 4 օգոստոս 2021 visibility 494 commentմեկնաբանել Ձմռանը ՆԱՍԱ-ի ողջ ուշադրությունը սեւեռված էր ավստրալական փոքրիկ Մալանդա քաղաքի վրա։ Այնտեղ գտնվող դպրոցի անմիջապես բակում փոքրիկ երկնաքար էր ընկել։ Երկնային մարմնի վայրէջքը տիեզերական սարքավորումները ֆիքսել չէին կարողացել։ Սակայն, ինչպես ավելի ուշ պարզ դարձավ, երկնաքարը թռիչք ամենեւին էլ չէր կատարել։ Ընկած երկնային մարմնի մասին նորությունն արագ տարածվեց գիտական համայնքում։ ՆԱՍԱ-ի աշխատակիցները դպրոցից թույլտվություն ստացան տիեզերական օբյեկտն ուսումնասիրելու եւ լաբորատոր հետազոտություններ իրականացնելու։ Օբյեկտը լուսանկարեցին բոլոր կողմերից, որպեսզի ավելի լավ հասկանան դրա բնույթը։ Սակայն դպրոցի տնօրենը վերջ տվեց իրարանցմանը եւ պատմեց, որ երկնաքարն արհեստական է։Այն պարզապես արտ-օբյեկտ է, որը պատրաստել են դպրոցականները։ Վերջիններիս հանձնարարված էր մոդելավորել ընկած երկնաքար եւ ուսումնասիրություններ կատարել։ Տնօրենը չէր էլ մտածել, որ առաջադրանքն այդքան առաջ կգնա եւ կհայտնվի ամերիկացի մասնագետների ուշադրության կենտրոնում։ Փորձին մասնակցել էին նաեւ տեղի ոոստիկանները, որոնք օգնում էն երեխաներին ամեն ինչ հնարավորինս իրականին մոտ կազմակերպել։ Փորձը երկու կարեւոր նպատակ ուներ։ Նախ՝ դպրոցականների եւ ոստիկանության աշխատակիցների, հրշեջների, մամուլի համագործակցության ապահովումը։ Երկրորդ՝ դպրոցական ծրագրից դուրս երեխաների մոտ ստեղծարարություն սերմանելը։ Տեղի ունեցածի վերաբերյալ զեկույցներն այնքան ճշմարտանման էին, որ գործակալները սկզբում չէին էլ կասկածում երկնաքերի իրական լինելու վրա։ Հենց այդ զեկույցներից մեկն էլ հայտնվել էր ՆԱՍԱ-ի ձեռքերում։ Գրավոր առաջադրանքը պետք է մնար դպրոցական կրթության շրջանակներում, սակայն ստիպեց անհանգստանալ տիեզերագետներին։ Երկնաքարեր Երկրի վրա հաճախ են ընկնում, եւ խոսքը գնում է ոչ միայն փոքրիկ, այլեւ բավականին խոշոր օբյեկտների մասին։ Խոշոր երկնաքարի վայրէջք ֆիքսվում է մոտավորապես 25 տարին մեկ անգամ, իսկ մանր երկնաքարերը Երկրին բախվում են գրեթե ամեն օր։


source: wikipedia

text: Նոյեմբերի 22, տարվա 326-րդ (նահանջ տարիներին՝ 327-րդ) օրն է։ Տարվա ավարտին մնում է 39 օր։ Դեպքեր 1928 - Փարիզում առաջին անգամ ներկայացվում է Մորիս Ռավելի "Բոլերո" բալետը 1942 - Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ՝ Ստալինգրադի ճակատամարտ՝ 1993 - Հայաստանում շրջանառության մեջ է դրվել ազգային դրամական միավորը՝ դրամը Ծնունդներ 1787 - Ռասմուս Ռասկ (մ. 1823) Rasmus Rask դանիացի լեզվաբան եւ բանասեր 1861 - Դանիել Բեկ-Փիրումյան (մ. 1921) հայ ռազմական գործիչ 1869 - Անդրե Ժիդ (մ. 1951) ֆրանսիացի գրող եւ դրամատուրգ 1873 - Հակոբ Մանանդյան (մ. 1952), հայ պատմաբան, բանասեր եւ աղբիւրագետ 1881 - Էնվեր փաշա (սպանվել է 1922), թուրք քաղաքական գործիչ 1897 - Աստղիկ Երամյան, հայ խորհրդային դերասանուհի 1902 - Հայկ Աբաղյանց (մ. 1964) հայազգի խորհրդային ջերմատեխնիկ 1903 - Հենրի Գաբրիելյան (մ. 1981), փիլիսոփա 1907 - Գուիդո Մազետտի (մ. 1993) Guido Masetti իտալացի ֆուտբոլիստ, դարբասապահ 1909 - Դավիթ Խզմալյան (մ. 2001) հայ խորհրդային էներգետիկ 1913 - Բենջամին Բրիթեն (մ. 1976) Benjamin Britten անգլիացի կոմպոզիտոր, դիրիժոր եւ դաշնակահար 1927 - Նորայր Աղաջանյան, նկարիչ 1929 - Սեւակ Արզումանյան (մ. 2004) հայ գրականագետ 1930 - Կիմ Երիցյան (մ. 2010) դերասան 1942 - Լեոնիդ Ազգալդյան (զ. 1992), հայ ֆիզիկոս եւ ռազմական գործիչ 1945 - Ռուբեն Սարգսյան (մ. 2013) կոմպոզիտոր 1948 - Վիկտոր Հովհաննիսյան, նկարիչ Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝ 1956 - Ռոմա Սիմոնյան 1972 - Յուրի Աղաջանյան 1973 - Նունե Աթայան, բուժքույր 1962 - Վիկտոր Պելեւին ռուս ֆանտաստ գրող 1982՝ Չարլին Չոյ Charline Choi կանադայա-հոնգքոնգցի երգչուհի եւ դերասանուհի Հայկ Գյոլչանյան, Ռուսաստանում ապրող հայազգի հնչյունավորող ռեժիսոր 1984 - Սքարլեթ Յոհանսոն Scarlett Johansson ամերիկացի դերասանուհի, մոդել եւ երգչուհի 1987 - Մարուան Ֆելաինի Marouane Fellaini բելգիացի ֆուտբոլիստ 1989 - Քրիս Սմոլինգ Chris Smalling անգլիացի ֆուտբոլիստ Մահեր 1880՝ կանադաամերիկացի աստղագետ Ջեյմս Վոթսոն 1901՝ հայ բանասեր եւ պատմաբան Ղեւոնդ Ալիշան 1924 - նիդերլանդացի գրող Հերման Հեյերմանս 1965՝ երգիծաբան գրող Լեռ Կամսար 1968՝ մշակույթի գործիչ Տիգրան Խրլոպյան Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝ 1992՝ Ռոբերտ Անանյան Վաչագան Ավագիմյան Մհեր Ադամյան 1997 - Հրաչյա Հովհաննիսյան (բանաստեղծ), հայ բանաստեղծ, արձակագիր 2001՝ ամերիկացի գործարար կին Մերի Քեյ Էշ 2003 - Մարիո Բեկարիա,իտալացի քաղաքական գործիչ Տոներ Անկախության օր՝ Լիբանան (Ֆրանսիայից, 1943 թ.) Սուրինամ Ալբանական այբուբենի օր՝ Ալբանիա եւ ալբանացիների սփյուռք Ծանոթագրություններ


Սյունիքում 36-ամյա տղամարդու դանակահարության հանգամանքները բացահայտվել են _ Mediamall.AM


text: Միացյալ Նահանգների նախագահ Բարաք Օբամայի վարչակազմը քննարկում է 2014 թվականից հետո, երբ ավարտվում է Աֆղանստանում ՆԱՏՕ-ի ռազմական առաքելությունը, այդ երկրից ամերիկացի բոլոր զինծառայողներին դուրս բերելու հնարավորությունը։ Ուրբաթ օրը Վաշինգտոնում նախատեսված է Օբամայի հանդիպումը Աֆղանստանի նախագահ Համիդ Քարզայի հետ: Հանդիպման ընթացքում, բացի ամերիկյան զորքերին վերաբերող հարցերից, նախատեսվում է քննարկել նաեւ Աֆղանստանի ներքաղաքական խնդիրները:


text: Երեւանում անցկացվեց հայ ֆերմերների առաջին համաշխարհային «Հայագրոֆորում» ANAU Գլխավոր Երեւանում անցկացվեց հայ ֆերմերների առաջին համաշխարհային «Հայագրոֆորում» Երեքշաբթի, Հոկտեմբեր 18 Երեւանում անցկացվեց հայ ֆերմերների առաջին համաշխարհային «Հայագրոֆորում» Հոկտեմբերի 14-16-ը Երեւանում անցկացվեց հայ ֆերմերների առաջին համաշխարհային «Հայագրոֆորում» համաժողովը, որին մասնակցեցին նաեւ սփյուռքահայ ֆերմերներ: Համաժողովի շրջանակներում կազմակերպվցին ու անցկացվցին բազում միջոցառումներ, իսկ հոկտեմբերի 16-ին առաջին անգամ նշվեց Գյուղատնտեսության աշխատողի օրը: «Հայագրոֆորումի» կազմակերպման նպատակը հայրենի գյուղատնտեսության հետագա կայուն զարգացման գործում առկա բազմաթիվ հիմնախնդիրների լուծումն է՝ Հայաստանի տնտեսական ողջ ներուժի եւ միջազգային ներդրող կազմակերպությունների արդյունավետ համագործակցության միջոցով: «Հայագրոֆորումի» աշխատանքներին ակտիվ մասնակցություն ցուցաբերեցին Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանի պրոֆեսորադասախոսական կազմն ու ուսանողները: Առանձնահատուկ հետաքրքրությամբ լսվեց համալսարանի ռեկտոր Ա.Թարվերդյանի ելույթը: Հայաստանի տնտեսության ագրարային հատվածում իրականացվող բեկումնային բարեփոխումներն ու լայնամասշտաբ ծրագրերը հաջողությամբ կյանքի կոչելու համար առանձնապես կարեւորվում է գյուղատնտեսության բնագավառի համար բանիմաց կադրերի պատրաստումը, որի միակ դարբնոցը հանրապետությունում մնում է ՀՊԱՀ-ն: Կրթական ծրագրերը մշտապես կատարելագործվում են ու առավելագույնս համապատասխանեցվում միջազգային չափորոշիչներին: Մնում է ավելացնել, որ «Հայագրոֆորում» համաժողովը բացառիկ հնարավորություն ընձեռեց հայաստանյան եւ սփյուռքահայ, ինչպես նաեւ օտարերկրյա գործարարներին՝ հաստատելու փոխշահավետ համագործակցություն, ծանոթանալու մեր երկիր՝ գյուղատնտեսության ոլորտում Հայաստանում առկա ներդրումային հնարավորություններին: Կարեւոր ձեռքբերում է նաեւ ագրոպարենային բնագավառի գործարարների եւ ֆերմերների համահայկական ընկերակցություն ստեղծելու գաղափարը:


Շարժական արագաչափերի կիրառումից հետո ՃՏՊ-ների հետեւանքով զոհերի թիվը 3 անգամ նվազել է. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ 2018.02.26 16:49 Շարժական արագաչափերի կիրառումից հետո ՃՏՊ-ների հետեւանքով զոհերի թիվը 3 անգամ նվազել է:


Ի՞նչ են պայմանավորվել Հայաստանի, Ադրբեջանի եւ Ռուսաստանի ղեկավարները. համատեղ հայտարարության տեքստը » Լուրեր Հայերը դիմել են Լառնակայի քաղաքապետին՝ «Գորշ գայլեր» փողոցն անվանափոխելու պահանջով 2/0 Հայության հավաքական ջանքերով կատարված ներդրումները Ադրբեջանին հանձնված տարածքներում. hetq.am 10/0 Արտակ Բեգլարյանը Կարմիր խաչի Արցախի գրասենյակի ղեկավարի հետ քննարկել է մարդասիրական մի շարք ծրագրեր 138/0 Ջհանգիրյանն անդրադարձավ իր ընտրության քվեարկությանը ԲՀԿ եւ ԼՀԿ-ի չմասնակցելու որոշմանը 121/0 Պատերազմին մասնակցած քաղաքացիները պահանջում են իրենց հասանելիք փոխհատուցման գումարը.ակցիա ՊՆ դիմաց 123/0 Արմեն Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Ջո Բայդենին՝ ԱՄՆ նախագահի պաշտոնը ստանձնելու առիթով 136/0 Թաթոյանը սահմանների որոշման գործընթացի ոչ լեգիտիմ լինելու հարցերով դիմել է եվրոպական կառույցների ղեկավարներին 138/0 Դատապարտում ենք ԼՂ հակամարտության հետ առնչվող վայրագության դեպքերը, բոլոր մեղավորները պետք է պատժվեն. ԱՄՆ դեսպան 136/0 Դավաճան իշխանությունը կարծում է, թե մեր երկրում ամեն բան կարգին է, որեւէ հրատապ լուծման արժանի այլ հարց չկա. Բաբայան 170/0 Հայկական ռոբոտը «Golden Kitty Award 2020»–ի լավագույն պրոդուկտների ցանկում է 144/0 NovostiNK » Հայաստան » Ի՞նչ են պայմանավորվել Հայաստանի, Ադրբեջանի եւ Ռուսաստանի ղեկավարները. համատեղ հայտարարության տեքստը 10-11-2020, 09:58 Դիտումներ: Հայաստան, Ռուսաստան, Ադրբեջան 10 Նոյեմբեր 2020, 09:58 - NovostiNK Իմ կարծիքով, 9 կետից կազմված...


text: Նոյեմբերի 5, տարվա 309-րդ (նահանջ տարիներին՝ 310-րդ) օրն է։ Տարվա ավարտին մնում է 56 օր։ Դեպքեր 1911՝ իտալացիներն Օսմանյան կայսրությունից գրավում են Տրիպոլին եւ Կիրենաիկան 1912 - Միացյալ Նահանգների նախագահ է ընտրվում Վուդրո Վիլսոնը 1914 - Առաջին համաշխարհային պատերազմ՝ Ֆրանսիան եւ Բրիտանական կայսրությունը պատերազմ են հայտարարում Օսմանյան կայսրությանը 1945 - Կոլումբիան միանում է ՄԱԿ-ին 2006 - Սադդամ Հուսեյնը դատապարտվում է մահվան Ծնունդներ 1615 - Իբրահիմ I - օսմանյան սուլթան 1825 - Միքայել Լորիս-Մելիքով ՝ ռազմական եւ պետական գործիչ 1840 - Գարեգին Սրվանձտյան, հայ նշանավոր բանասեր-բանահավաք, ազգագրագետ, հասարակական գործիչ (մ. 1892) 1911 - Բագրատ Իոաննիսյան սովետական գիտնական եւ կոնստրուկտոր 1913 - Վիվիեն Լի, կինոյի եւ թատրոնի անգլիացի հայտնի դերասանուհի, 1930-40 ական թթ. ամենահայտնի դերասանուհիներից մեկը (մ. 1967) 1927 - Վանուշ Խանամիրյան ժողովրդական պարեր կատարող 1938 - Ջո Դասեն ամերիկյան ծագումով ֆրանսիացի երգիչ 1948 - Ռաֆայել Համբարձումյան, հայ պատմաբան 1958 - Ռոբերտ Պատրիկ ամերիկացի դերասան 1959 - Բրայան Ադամս կանադացի երգիչ, երգեր գրող, կիթառ նվագող եւ դերասան Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝ 1968 - Ալեքսանդր Ալեքսանյան 1971 - Ջոնի Գրինվուդ անգլիացի կիթառահար եւ երգեր գրող 1986՝ Նոդիկո (Նոդար) Թաթիշվիլի վրացի երգիչ Լեանդրո Կաստան բրազիլացի ֆուտբոլիստ Մահեր 1879՝ շոտլանդացի ֆիզիկոս, մաթեմատիկոս եւ մեխանիկ Ջեյմս Մաքսվել 1908՝ իրլանդացի աստղագետ Էնդրյու Գրեհեմ 1951՝ սովետական բալետի պարուհի Ագրիպինա Վագանովա 1953՝ ռուս ալտ նվագող Վլադիմիր Բակալեյնիկով 1960՝ ամերիկացի դերասան Ուորդ Բոնդ 1977՝ ածխարդյունահանման խորհրդային նորարար Ալեքսեյ Ստախանով 1981՝ ամերիկացի դերասանուհի Գլորիա Գրեհեմ հայ դրամատուրգ Գրիգոր Տեր-Գրիգորյան 1987՝ հայ սովետական կոմպոզիտոր Էդուարդ Բաղդասարյան 1997 - Ռոբերտ Խաչատրյան,հայ ազատամարտիկ 1998 - Գեորգի Նալբանդյան, բանասեր-լեզվաբան, արեւելագետ, մանկավարժ 2000՝ դրամատիկական տենոր երգիչ Ավագ Պետրոսյան 2007՝ շվեդ նախկին ֆուտբոլիստ Նիլս Լիդհոլմ Տոներ Ծանոթագրություններ


Ճանաչենք հիվանդությունները. Ցրված սկլերոզ | NEWS.am Medicine - Ամենը առողջության եւ բժշկության մասին Ճանաչենք հիվանդությունները. Ցրված սկլերոզ 18:13 2 հունվարի, 2018 Որոշ հիվանդությունների մասին Դուք, հավանաբար, կյանքում երբեք չեք լսի, եթե, իհարկե, բժիշկ չեք։ Բայց կան հիվանդություններ, որոնց յուրաքանչյուրը կարող է բախվել, ու նրանց մասին չիմանալ չի կարելի։ NEWS.am Medicine-ի շարքում մենք ներկայացնում ենք հիվանդություններ, որոնց մասին պետք է իմանա յուրաքանչյուրը, որպեսզի պատկերացում ունենա այն մասին, թե ինչ վտանգ են դրանք իրենցից ներկայացնում, ինչպես կարելի է պաշտպանվել դրանցից ու ինչ է պետք անել, եթե Դուք այնուամենայնիվ հիվանդացել եք։ Այսօրվա թեման է ցրված սկլերոզը, որով ամբողջ աշխարհում շուրջ 2 մլն մարդ է տառապում։ Հակառակ առաջացած կարծրատիպին, ցրված սկլերոզը ոչ մի առնչություն չունի տարեց մարդկանց շրջանում տարածված հիշողության խնդիրների հետ։ Սա աուտոիմունային հիվանդությոն է, որին բնորոշ են գլխուղեղի ու ողնուղեղի նյարդային հանգույցների միելինային թաղանթի բազմակի ախտահարումները։ Սովորաբար ցրված սկլերոզը առաջին անգամ դրսեւորվում է 20-40 տարեկանում, բայց կարող է առաջանալ նաեւ երեխաների մոտ։ Հիվանդությունը կարող է սկսվել ոտքերի թուլությունից, մարմնի տարբեր մասերի թմրությունից, ողնաշարով հոսանքի անցման զգացողությունից, գլխապտույտից, սրտխառնոցից, տեսողության վատացումից, միզարձակման կամ կղազատման հաճախացումից կամ ուշացումներից։ Հիվանդի վիճակը գնահատելու ու ախտորոշումը պարզելու նպատակով նյարդաբանները օգտագործում են ֆունկցիոնալ համակարգերի վիճակի ու հաշմանդամացման գնահատման ընդլայնված սանդղակները։ Առաջինի օգնությամբ նրանք գնահատում են ախտահարումների արտահայտվածությունը, իսկ երկրորդի օգնությամբ՝ հիվանդի հաշմանդամության ընդհանուր աստիճանը։ Նաեւ ախտորոշումը ճշգրտելու համար օգտագործվում է մագնիս ռեզոնանսային տոմոգրաֆիա։ Ցրված սկլերոզ. բազմագործոնային հիվանդություն Դրա զարգացումը պայմանավորված է արտաքին միջավայրի (բակտերիաներ ու վիրուսներ, բնապահպանություն ու վնասակար սովորություններ) ու ժառանգական հակման գործոնների փոխգործակցությամբ։ Ցրված սկլերոզը չի դասվում գենետիկ հիվանդությունների շարքին, բայց գենոմի որոշակի փոփոխությունները բարձրացնում են հիվանդության զարգացման հավանականությունը։ Մի շարք հետազոտություններում հնարավոր ռիսկի գործոնների շարքում նշվում է սթրեսը, օրգանիզմում միզաթթվի մակարդակի նվազումը ու հեպատիտ B-ի դեմ պատվաստումը։ Հիմնականում հանդիպում է նահանջող- կրկնող ցրված սկլերոզը։ Դրան բնորոշ են սրացման ժամանակաշրջաններ, որոնց հաջորդում են լավացման կամ նույնիսկ ամբողջական վերականգնման ժամանակաշրջանները, իսկ ախտանշանները ժամանակի ընթացքում չեն զարգանում։ Երկրորդային պրոգրեսիվ սկլերոզի ժամանակ ախտանշանները սկսում են վատանալ։ Առաջնային պրոգրեսիվ ցրված սկլերոզի ժամանակ թեթեւ ապաքինման ժամանակաշրջանները հազվադեպ են հնարավոր։ Եւ վերջապես ամենահազվագյուտ՝ սրացումներով պրոգրեսիվ տեսակի դեպքում հիվանդության հենց սկզբից ախտանշանները անշեղորեն վատանում են, իսկ դրանց ֆոնին պարբերաբար զարգանում են ավելի վառ արտահայտված սրացումներ։ Բուժումը ենթադրում է սրացումների կանխում, պայքար նորմալ կենսակերպին խանգարող ախտանշանների դեմ, օրգանիզմի հարմարողական փոխլրացնող մեխանիզմների ուժեղացում։ Դրա համար գործածվում են կորտիկոստերոիդ դեղորայքներ, իմունոսուպրեսորներ, հակաուռուցքային դեղամիջոցներ։ Մկանային սպազմները թուլացնելու համար օգտագործում են մկանային հիպերտոնիան նվազեցնող դեղամիջոցներ։ Հետազոտություններ, որոնք կոչված են գտնել հիվանդության դեմ պայքարի նոր միջոցներ, մշտապես իրականացվում են։ Եվ այսպես, 2017-ի դեկտեմբերի կեսերին ավելի քան հազար դեղամիջոցների կլինիկական հետազոտությունների վերլուծության հիման վրա հաջողվել է պարզել, որ ախտանշանների թեթեւացման համար կարելի է օգտագործել կլոպիրամին հակադեպրեսանտը, որը հատկապես արդյունավետ է սրացումների ժամանակ։ Իսկ դեկտեմբերի 28-ին հրապարակվել էր հոդված, որը եզրակացնում էր, որ ցրված սկլերոզի բուժման համար կարելի է օգտագործել կանացի սեռական էստրոգեն հորմոնը։ Լոս Անջելեսի Կալիֆորնիական համալսարանի հետազոտողները ուշադրություն են դարձրել, որ հղիության վերջին եռամսյակում կանանց մոտ հիվանդության սրացման հավանականությունը նվազում է 70 տոկոսով՝ հղիության մնացած ամիսների համեմատ։ Այդ ժամանակ օրգանիզմում էստրոգենների մակարդակը ավելանում է գրեթե 30 անգամ՝ ելման մակարդակի համեմատ։ Մկների վրա կատարված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ էստրոգենը ակտիվացնում է որոշակի սպիտակուցներ, որոնք նպաստում են վնասվածքներից ուղեղի պաշտպանությանը։ Հիմա գիտնականները մշակում են ավելի կատարյալ սինթետիկ էստրոգենանման միացություն, որը թույլ կտա հուսալիորեն պաշտպանել նյարդային բջիջները։ Նաեւ պարզվել է, որ կարեւոր դեր է կատարում տաուրինը՝ սուլֆաթթու, որը բժշկության մեջ գործածվում է սրտանոթային անբավարարության ժաանակ, նաեւ աչքի կաթիլների ձեւով՝ ցանցաթաղանթի դիստրոֆիկ ախտահարումների ժամանակ։ Կենտրոնական նյարդային համակարգում տաուրինը կատարում է արգելակող նեյրոմեդիատորի ֆունկցիա։ Գիտնականները պարզել են, որ տաուրինի գործածումը այնպիսի դեղամիջոցների հետ, որոնք արագացնում են միելինային թաղանթի ստեղծման համար պատասխանատու օլիգոդենդրոցիտների հասունացումը, նպաստում է դրանց առավել արդյունավետ առաջացմանը ու բնականաբար նյարդային բջիջների ավելի արագ վերականգնմանը։ «Տաուրինի ու բջիջների դիֆերենցացմանը նպաստող դեղամիջոցների համադրությունը զգալիորեն լավացնում է գործընթացը,- նշում են աշխատության հեղինակները,- միելինի քանակն ավելանում է»։ Ախտանշանները թեթեւացնելու ամենահեշտ միջոցը ճիշտ սննդակարգն է։ Բավականաչափ բանջարեղեն միրգ ու ամբողջական հատիկներ պարունակող սննդակարգը կարող է կանխել հիվանդության զարգացումը։ Հետազոտությանը մասնակցել է գրեթե 7 հազար մարդ՝ ցրված սկլերոզի տարբեր տեսակներով։ Ըստ սննդակարգի տեսակի՝ գիտնականները նրանց հինգ խմբի են բաժանել։ Պարզվել է, որ այն հիվանդները, որոնք առավել առողջ սննդակարգի են հետեւում, 20 տոկոսով հազվադեպ էին տառապում ծանր դեպրեսիայից, նաեւ նրանց մոտ ցածր էր հաշմանդամացման զարգացման հավանականությունը։ Այն մասնակիցների մոտ, որոնք ավելի առողջ կենսակերպ էին վարում, ընդհանուր առմամբ 30 տոկոսով հազվադեպ էր հանդիպում ուժեղ հոգնածություն, ու 40 տոկոսով հազվադեպ՝ ցավային զգացողություններ։ Սակայն հետազոտողները նման հարաբերակցության պատճառների վերաբերյալ նաեւ մեկ այլ վարկած ունեն։ Նրանք ենթադրում են, որ հիվանդների ախտանշանների ուժեղացման պատճառով նրանց ուժերը պարզապես չեն բավականացնում առողջ կենսակերպ վարելու ու ճիշտ սննդակարգ պահպանելու համար։ Այս հիվանդությունը բնորոշ է ցուրտ կլիմայով երկրներին։ Ըստ ցրված սկլերոզի տարածվածության՝ ընդունված է առանձնացնել երեք գոտիներ։ Տարածման ամենաբարձր մակարդակը, 100 հազար բնակչությանը ավելի քան 50 դեպք հարաբերակցությամբ, գրանցվում է Եվրոպայի հյուսիսային ու կենտրոնական մասերում, ԱՄՆ հյուսիսային շրջաններում, Կանադայի ու Ավստրալիայի հարավում, Նոր Զելանդիայում։ Միջին (10-50 դեպք՝ 100 հազար բնակչությանը)՝ հարավային Եվրոպայում, ԱՄՆ հարավում ու Ավստրալիայի հյուսիսում։ Իսկ տարածման ամենացածր մակարդակը (մինչեւ 10 դեպք 100 հազար բնակչությանը), Հարավային ԱՄերիկայում, Ասիայում, Աֆրիկայում ու Օկեանիայում է։ Կանայք սկլերոզից ավելի հաճախ են տառապում, քան տղամարդիկ։ Բացի դրանից սովորաբար այս հիվանդության զոհերն են դառնում եվրոպեոիդ ռասայի ներկայացուցիչները՝ Կորեայում, Չինաստանում, Ճապոնիայում 100 հազար բնակչությանը ընդամենը 2-6 դեպք է բաժին ընկնում։ ԱՄՆ-ում սեւամորթների շրջանում հիվանդությունը նվազ տարածված է, քան սպիտակամորթների շրջանում, բայց ավելի շատ է տարածված, քան Աֆրիկայի բնիկների շրջանում։ Խոշոր արդյունաբերական քաղաքներում ու տարածաշրջաններում հիվանդացության մակարդակն ավելի բարձր է։ Ռուսաստանում ցրված սկլերոզով շուրջ 150 հազար հիվանդ կա, իսկ աշխարհում՝ մոտ 2 մլն։


ԱԺ առողջապահության եւ սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստ՝ ուղիղ - Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am ԱԺ առողջապահության եւ սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստ՝ ուղիղ 12:07 • 10.04.20 ԱԺ առողջապահության եւ սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովը նիստ է գումարել։ Օրակարգում Դեղերի մասին օրենքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու հարցն է։


Ինչպես ազատվել եղունգների սնկային հիվանդությունից տնային պայմաններում - Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am


text: Վարչապետի գլխավորած պատվիրակությունն ԱՄՆ-ում մասնակցել է Հայաստանի անկախության տարեդարձին նվիրված պաշտոնական ընդունելությանը | Mediamall.AM Վարչապետի գլխավորած պատվիրակությունն ԱՄՆ-ում մասնակցել է Հայաստանի անկախության տարեդարձին նվիրված պաշտոնական ընդունելությանը 11:50 - 11.Հոկտեմբեր.2014 ՀՀ վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը աշխատանքային այցով ԱՄՆ-ում էր Համաշխարհային բանկի եւ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի տարեկան լիագումար նիստը նախագահել են ԱՄՀ-ի տնօրենը եւ ՀԲ-ի նախագահը: Նիստի ընթացքում քննարկվել են համաշխարհային ֆինանսատնտեսական իրավիճակին, զարգացումներին, խնդիրներին եւ մարտահրավերներին վերաբերող հարցեր: Այսօր վարչապետի գլխավորած պատվիրակությունն ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպանությունում մասնակցտլ է Հայաստանի անկախության տարեդարձին նվիրված պաշտոնական ընդունելությանը: Այդ միջոցառմանը ներկա են եղել Վաշինգտոնում հավատարմագրված դեսպաններ, ԱՄՆ պետքարտուղարության, կառավարական այլ գերատեսչությունների, ՀԲ ու ԱՄՀ բարձրաստիճան ներկայացուցիչներ, հայկական կազմակերպությունների ղեկավարներ, հայ համայնքի ներկայացուցիչներ:


text: Հայաստանի եւ Պերուի արտգործնախարարները պայմանավորվածություն են ձեռք բերել Երեւանում եւ Լիմայում համատեղության կարգով դեսպանների հավատարմագրման, պատվո հյուպատոսների նշանակման, իրավա-պայմանագրային դաշտի ձեւավորման, ԱԳՆ-երի միջեւ խորհդատվությունների անցկացման, միջազգային կառույցներում համագործակցության սերտացման, տնտեսական ոլորտի շրջանակային համաձայնագրերի, մուտքի արտոնագրային ռեժիմի դյուրացման վերաբերյալ համաձայնագրերի մշակման եւ առաջիկա բարձր մակարդակի հանդիպման ընթացքում դրանց ստորագրման վերաբերյալ: Այս մասին տեղեկացնում է Հայաստանի արտգործնախարարության տեղեկատվության վարչությունը։ Հայաստանի արտգործնախարարի պաշտոնական այցելությունը Պերու մեկնարկել է հունվարի 6-ին։ Նույն օրը կայացել Էդվարդ Նալբանդյանի եւ Պերուի արտգործնախարար Էդա Ռիվաս Ֆրանչինիի հանդիպումը։ Պերուի արտգործնախարարը ողջունել է 21 տարի առաջ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումից ի վեր Հայաստանի ԱԳ նախարարի առաջին այցելությունը Լիմա եւ ընդգծել, որ այցը հնարավորություն է ընձեռում քննարկելու եւ բացահայտելու փոխշահավետ համագործակցության բնագավառները: Նախարար Նալբանդյանն էլ նշել է, որ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության կարեւորագույն բաղադրիչներից է նոր գործընկերների ձեռքբերումը, տարբեր աշխահրամասերում Հայաստանի բարեկամների թվի ավելացումը եւ դա իր այցելության հիմնական նպատակն է։ «Հանդիպման ընթացքում նախարարներ Նալբանդյանն ու Ռիվասը մտքեր փոխանակեցին քաղաքական երկխոսության ակտիվացման, առեւտրատնտեսական հարաբերությունների զարգացման, ապակենտրոնացված փոխգործակցության խթանման, կրթության, մշակույթի եւ տուրիզմի բնագավառներում համագործակցության հաստատման նպատակով իրականացվելիք համատեղ քայլերի շուրջ»,- ասված է պաշտոնական հաղորդագրությունում: Լիմայում նախարար Նալբանդյանը հանդիպել է նաեւ Պերուի Կոնգրեսի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ Մարտին Բեաունդե Մորեյրային։ Զրուցակիցները քննարկել են Հայաստանի եւ Պերուի հարաբերությունների զարգացման, երկու երկրների օրենսդիր մարմինների՝ Ազգային ժողովի եւ Կոնգրեսի միջեւ կապերի եւ համագործակցության հաստատման, բարեկամության խմբերի ստեղծման հնարավորությունները: Հայաստանի արտգործնախարարը Պերուի Կոնգրեսի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահին է ներկայացրել ղարաբաղյան հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորմանն ուղղված Հայաստանի եւ միջազգային հանրության քայլերը՝ ընդգծելով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերի սատարման կարեւորությունը։


Documents Decrees of the President of RA Գ. Գրիգորյանին Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր ոստիկանության զորքերի հրամանատար, ոստիկանության պետի տեղակալի պաշտոնից ազատելու մասին Հիմք ընդունելով «Ոստիկանությունում ծառայության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասը՝ ո ր ո շ ու մ ե մ. Գրիգոր ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻՆ ազատել Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության զորքերի հրամանատար, ոստիկանության պետի տեղակալի պաշտոնից: ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆ 2008թ. Հուլիսի 2 Երեւան


«Եթէ չկանգնեցնեք Թուրքիային Սիրիայում, կը կրկնւի 1915-ի Հայոց Ցեղասպանութիւնը». Օսման Բայդեմիր - «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ You are here:Գլխաւոր էջ»Լուրեր»Քաղաքական»Միջազգային»«Եթէ չկանգնեցնեք Թուրքիային Սիրիայում, կը կրկնւի 1915-ի Հայոց Ցեղասպանութիւնը». Օսման Բայդեմիր «alikonline.ir» - Թուրքիայի քրդական «Ժողովուրդների դեմոկրատական» կուսակցութեան նախկին պատգամաւոր, Դիարբեքիրի նախկին քաղաքապետ Օսման Բայդեմիրը խիստ է արձագանքել Սիրիա ներխուժելու Թուրքիայի քայլերին։ Գրում է News.am-ը՝ թուրքական Sabah-ին յղումով: Օսման Բայդեմիրը յայտարարել է, որ եթէ չկանգնեցնեն Թուրքիային Սիրիայում, ապա պատմութիւնը կը կրկնւի եւ 1915-ի Հայոց Ցեղասպանութիւնը կը կրկնւի քրդերի հետ։ Օսման Բայդեմիրի այս խօսքերի հետ կապւած արդէն նրա դէմ Թուրքիայում հայց է ներկայացւել։ Նշենք, որ Օսման Բայդեմիրը նախկինում այցելել է Հայաստան եւ ծաղիկներ դրել Հայոց Ցեղասպանութեան յուշահամալիրում:


text: Բասկերեն (ինքնանվանում՝ euskara), Իսպանիայի հյուսիսային եւ Ֆրանսիայի հարակից տարածքներում ապրող բասկ ժողովրդի լեզուն։ Բասկերենը, ի տարբերություն Եվրոպայի այլ լեզուների, չի պատկանում ո՛չ հնդեվրոպական, եւ ո՛չ էլ այլ հայտնի լեզվաընտանիքի։ Այն, այսպես կոչված, պսեւդո-մեկուսացած լեզու է։ Գենետիկ կապերը հաստատված չեն, սակայն բասկերենը ավանդաբար ընդգրկվում է, այսպես կոչված, պալեոիսպանական լեզուների կազմի մեջ, իսկ ավելի լայն իմաստով, ոչ դասակարգորեն, հավանաբար միջերկրական լեզուների տարասեռ խմբում։ Բասկերենում կա աբիտիվ հոլով, որը համապատասխանում է հայերենի տեղի բացառականին եւ կազմվում է tik վերջավորությամբ։ Ծանոթագրություններ Իսպանիայի լեզուներ Ֆրանսիայի լեզուներ Կցական լեզուներ


Փաստաթղթեր ՀՀ նախագահի հրամանագրերը Հ. Գ. ԿՈՉՆԱԿՅԱՆԻՆ ԵՐԱԽՏԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՄԵԴԱԼՈՎ ՊԱՐԳԵՎԱՏՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Ղեկավարվելով 2005 թվականի փոփոխություններով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետով եւ հիմք ընդունելով «Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգեւների եւ պատվավոր կոչումների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքը՝ ո ր ո շ ու մ ե մ. «Հայկական ատոմային էլեկտրակայան» ՓԲԸ-ի առաջին էներգաբլոկի շահագործման հանձնման 40-ամյակի կապակցությամբ, երկարամյա բարեխիղճ եւ արդյունավետ աշխատանքի համար «Հայկական ատոմային էլեկտրակայան» ՓԲԸ-ի տեխնիկական տեսչության պետ Հովհաննես Գեւորգի ԿՈՉՆԱԿՅԱՆԻՆ պարգեւատրել Երախտագիտության մեդալով: ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆ 2016թ. Դեկտեմբերի 16 Երեւան ՆՀ-1184 -Ա


Ինչպես եւ աշխարհի մի շարք երկրները՝ Ադրբեջանը եւս նշում է Նովրուզ բայրամը:


Վարչապետը հանձնարարել է ներկայացնել ներդրումային ծրագրերի աջակցության սցենարներ - Պանորամա | Հայաստանի նորություններ Քաղաքական 18:58 07/04/2020 Հայաստան Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կառավարությունում այսօր տեղի է ունեցել հերթական խորհրդակցությունը, որի շրջանակում քննարկվել են կորոնավիրուսի հետեւանքով առաջացած սոցիալ-տնտեսական խնդիրների լուծումները: Այս մասին տեղեկացնում է ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի տեղեկատվության եւ հասարակայնության հետ կապերի վարչությունը: Վարչապետին զեկուցվել է կորոնավիրուսի հետեւանքների չեզոքացման նպատակով կառավարության ընդունած 9 միջոցառումների կատարման մասին: Ներկայացվել է տեղեկատվություն արդեն տրամադրված տնտեսական եւ սոցիալական աջակցության ծավալի մասին, զեկուցվել է որոշ սոցիալական միջոցառումների իրականացման կարգերի մշակման ընթացքի վերաբերյալ: Նշենք, որ շահագրգիռ գերատեսչություններն ամենօրյա ռեժիմով իրականացնում են ծրագրերի ընթացքի մշտադիտարկում եւ ներկայացնում կառավարության ղեկավարին: Նիկոլ Փաշինյանը հանձնարարել է արագ ավարտել սոցիալական միջոցառումների իմպլեմենտացիոն կարգի հաստատման աշխատանքները, որպեսզի շահառուները կարողանան հնարավորինս շուտ օգտվել այդ օժանդակությունից: Հաջորդիվ քննարկվել են Հայաստանի պետական հետաքրքրությունների ֆոնդի (ANIF) մշակած՝ տնտեսության տարբեր ճյուղերում ներդրումային ծրագրերին օժանդակելու առաջարկները: Մտքերի փոխանակության ընթացքում արծարծվել են առաջնահերթություն ներկայացնող ոլորտներին, պետություն-մասնավոր գործընկերության (PPP) սկզբունքի ներքո նպատակային ծրագրերի իրականացման մեխանիզմներին, չափանիշներին, հնարավոր ռիսկերի կառավարման գործիքակազմին առնչվող հարցեր, ներկայացվել են մի շարք գաղափարներ:


«Մեր հիմնական գաղափարախոսության՝ Հայաստան-Սփյուռք-Արցախ եռամիասնության կարեւորագույն հենասյուները, որոնք են մեր լեզուն՝ մեր ինքնության կարեւոր հենասյունը, մեր հավատքը եւ մշակույթը, պետք է կարողանանք արժեւորել, որ իսկապես այս առիթը դարձնենք պատմական: Կարծում եմ, որ տարեցտարի գնում ենք դեպի հենց այդ գաղափարի իրականացում եւ կայացում»,-«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ այս մասին լրագրողների հետ զրույցում ասաց նախարարը:


Իվետա Մուկուչյանի եւ Արամ MP3-ի զուգերգի շնորհանդեսի ուշագրավ դրվագները Փետրվարի 11-ը սպասված օր էր Արամ MP3-ի եւ Իվետա Մուկուչյանի համար։ BRAVO.am-ն առաջինն է տեղեկացրել, որ երգիչները նոր զուգերգ են պատրաստվում ներկայացնել։ Եվ ահա, ժամեր առաջ «Դալմա Գարդեն Մոլ»-ում տեղի ունեցավ «Դաշտերով» երգի տեսահոլովակի պրեմիերան։ Շնորհանդես-համերգին ներկա էին բազմաթիվ երկրպագուներ՝ մեծահասակներ ու երեխաներ, ինչպես նաեւ երգիչների մտերիմները։ Արամ MP3-ն եւ Իվետա Մուկուչյանը Նրանք համերգին կրում էին տեսահոլովակի համար ստեղծված հագուստը, որը մոդելավորել է Դիանա Շատվերյանը։ Առաջին հատվածում մի քանի երգ կատարեց Արամը, այնուհետեւ՝ Իվետան, այնուհետեւ միասին ներկայացրին անձնակազմին, որի հետ աշխատել են, եւ հավաքվածների հետ դիտեցին հոլովակը։ Համերգը վարող Արսեն Գրիգորյանը երգիչներին դարձյալ բեմ հրավիրեց՝ միասին կատարելու նոր զուգերգը.«Շնորհակալություն այս ծափահարությունների, ջերմ բղավոցների, լավ տրամադրության համար։ Մեզ իրականում այս դրական արձագանքն է պետք»,- ասացին նրանք։ «Դաշտերով» կատակ-երգը «խոպանում» գտնվող տղայի եւ նրան սպասող աղջկա մասին է, որը դաշտերով, լեռներով, ձորերով հասնում է իր յարի մոտ։ Երաժշտության հեղինակը դիջեյ Սերժոն է, խոսքերինը՝ Ավետ Բարսեղյանը։ Տեսահոլովակի ռեժիսորն Արամայիս Հայրապետյանն է, օպերատորը՝ Սուրեն Թադեւոսյանը: «Մենք ուզում ենք վառ գույներով ու ակտիվ ռիթմերով կոտրել ձմեռվա ցուրտը։ Գյուղական ատրիբուտները ներկայացրել ենք ավելի ոճային ու ժամանակակից` աչքին հաճելի տեսարաններով», - նշեց Արամ MP3-ը։ Արամ MP3-ն` որդու` Առնոյի հետ Համերգային ծրագրի ավարտից հետո երկրպագուներով շրջապատված Իվետան ու Արամը երկար լուսանկարվում էին ու ընդունում նրանց շնորհավորանքները։ Today's most read news !


text: Լիբիական Արաբական Հանրապետություն, պետություն Հյուսիսային Աֆրիկայի կենտրոնական մասում։ Սահմանակից է Թունիսին, Ալժիրին, Նիգերին, Չադին, Սուդանին եւ Եգիպտոսին։ Հյուսիսում ողողվում է Միջերկրական ծովով։ Տարածությունը 1759,5 հզ. կմ2 է, բնակչությունը՝ 7,131,872 մլն (2015)։ Մայրաքաղաքը՝ Տրիպոլի։ Վարչականորեն բաժանվում է 10 մուհաֆազայի։ Անվանում Հնում Լիբիա կոչվում էր ամբողջ Աֆրիկան։ Բառի նշանակությունը բացատրում են երկու կերպ. ոմանք գտնում են, որ այն առաջացել է Եգիպտոսից արեւմուտք բնակվող lbu ժողովրդի անունից, իսկ ուրիշներն այն կապում են հին հունարեն Լիբա կամ Լիպս կոչվող հարավարեւմտյան, խոնավաբեր քամու անվան հետ։ Այսինքն ըստ երկրորդ տեսակետի «Լիբիա» անվանումը պարզապես նշանակում է հարավարեւմտյան երկիր (Հունաստանի նկատմամբ)։ Պատմություն Լիբիայի տարածքը եղել է մարդու բնակության հնագույն վայրերից մեկը։ Հին Լիբիայում բնակվող քոչվոր ցեղերը՝ բերբերների նախնիները, զբաղվել են որսորդությամբ, անասնապահությամբ։ Մ. թ. ա. I հազարամյակի 1-ին կեսին, Լիբիայի արեւմուտքում (Տրիպոլիտանիա) հիմնվել են փյունիկյան, մ. թ. ա. VII դ., Լիբիայի արեւելքում (Կիրենաիկա)՝ հունական քաղաք-գաղութներ։ Մ. թ. ա. V դ. կեսին Լիբիայի տարածքի զգալի մասը անցել է Կարթագենին։ Կիրենաիկայի մի մասը դեռեւս մ. թ. ա. VI դ. վերջին —V դ. սկզբին գրավել էին Աքեմենյանները, ավելի ուշ՝ Ալեքսանդր Մակեդոնացու զորքերը։ Կարթագենի անկումից (մ. թ. ա. 146) հետո Լիբիայի տարածքը զավթեց Հռոմը։ Մ. թ. V դ. այն գրավեցին վանդալները։ 546-ին բյուզանդական հայազգի զորավար Արտավան Արշակունին գրավել է Լիբիան եւ դարձել նրա բյուզանդական առաջին կառավարիչը։ VII դ. մտել է արաբական խալիֆայության կազմի մեջ։ Հետագայում, ամբողջովին կամ մասամբ, ընկել է իսլամադավան ֆեոդալական դինաստիաների (Աղլաբիներ, Ֆաթիմյաններ, Ալմոհադներ եւ այլն) իշխանության տակ։ Արաբական ցեղերի զանգվածային վերաբնակության հետեւանքով բնիկներն աստիճանաբար արաբացան։ Տարածվեց իսլամը։ XVI դ. Լիբիայի տարածքը մտավ Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ (Տրիպոլիի փաշայություն)։ 1711—1835-ին երկիրը կառավարում էր Կարամանլիների դինաստիան։ 1835-ին թուրքերը վերականգնեցին իրենց գերիշխանությունը Լիբիայի վրա, թեեւ փաստորեն իշխում էին միայն առափնյա մասերում։ Լիբիացիները բազմիցս ապստամբել են թուրքական տիրապետության դեմ։ XIX դ. կեսից այդ պայքարը գլխավորեց Սենուսիտների օրդենը։ XIX դ. վերջից Լիբիան դարձավ իմպերիալիստական տերությունների պայքարի առարկա։ 1911 թվականին Իտալիան պատերազմ սկսեց Թուրքիայի դեմ Լիբիայի համար։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1914—1918) Իտալիան ստիպված իր զորքերի մի մասը դուրս բերեց Լիբիայից, եւ նրա ձեռքին մնացին միայն Հոմսը, Տրիպոլին եւ Բենգազին։ Կիրենաիկայի տարածքը գտնվում էր սենուսիտների իշխանության տակ։ 1918 թվականին Տրիպոլիտանիայում հռչակվեց հանրապետություն։ Ամբողջ գաղութը կորցնելու վտանգը Իտալիային ստիպեց զիջումներ անել։ Մենուսիտների միաբանության ղեկավար Իդրիս աս-Մենուսին ճանաչվեց Կիրենաիկայի չգրավված մասի կառավարիչ։ 1919-ին համաձայնություն ստորագրվեց Տրիպոլիտանիայի հանրապետության հետ՝ նրան ներքին ինքնավարություն տալու եւ սահմանադրություն մտցնելու վերաբերյալ։ 1922-ի հունվարին Իդրիս-աս Մենուսիի եւ Տրիպոլիտանիայի կառավարության միջեւ ստորագրվեց ազգային պակտ, որը նախատեսում էր Կիրենաիկայի եւ Տրիպոլիտանիայի համագործակցությունը իտալացի զավթիչների դեմ։ Իդրիսաս-Մենուսին ճանաչվեց այդ երկու մարզերի ամիրա։ 1922-ին Իտալիան վերսկսեց ռազմական գործողությունները Լիբիայում։ Իտալացի զավթիչները զանգվածաբար կոտորում եւ տեղահանում էին տեղական բնակչությանը։ Ծավալվեց ազատագրական շարժում։ 1939-ին Կիրենաիկան, Տրիպոլիտանիան եւ Ֆեցցանը մտցվեցին Իտալիայի կազմի մեջ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Իտալիան Լիբիայում ստեղծեց գաղութային զորքեր, կառուցեց ռազմական բազաներ եւ այլն։ 1941-ին անգլիական զորքերը գրավեցին Կիրենաիկան, սակայն իտալացիները գերմանական զորքերի օգնությամբ վերագրավեցին այն։ Ստալինգրադի մոտ գերմանական զորքերի ջախջախումից հետո իտալա-գերմանական զորքերը դուրս եկան Լիբիայի տարածքից։ 1942-ի վերջին — 1943-ի սկզբին ֆրանսիական զորքերը գրավեցին Ֆեցցանը, անգլիական զորքերը՝ Կիրենաիկան եւ Տրիպոլիտանիան։ Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան եւ ԱՄՆ Լիբիայի տարածքում ստեղծեցին ռազմական բազաներ։ Լիբիայի ճակատագրի հարցը քննարկվեց սկզբում Արտաքին գործերի մինիստրների խորհրդում, ապա՝ ՄԱԿ-ում (1945—1948)։ Իմպերիալիստական տերությունները ձգտում էին մասնատել Լիբիան։ 1949-ի նոյեմբերին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան որոշում ընդունեց Լիբիային անկախություն տալ մինչեւ 1952-ի հունվարի 1-ը։ 1950-ին հրավիրվեց Ազգային սահմանադիր ժողով, որն ընդունեց Լիբիայի սահմանադրությունը։ 1951-ի դեկտեմբերի 25-ին հռչակվեց Լիբիայի Միացյալ Թագավորությունիը (Կիրենաիկայի, Տրիպոլիտանիայի, Ֆեցցանի ֆեդերացիա), թագավոր՝ Իդրիսաս-Աենուսին (Իդրիս I)։ 50-ական թթ. Լիբիայում բացվեցին նավթի հարուստ հանքավայրեր, եւ երկիրը դարձավ արտասահմանյան կապիտալի ներթափանցման օբյեկտ։ Լիբիան որպես անկախ պետություն Ձեւավորվեց բանվոր դասակարգը, ամրապնդվեց ազգային բուրժուազիան։ 1960—1963-ին ստեղծվեց տնտեսական զարգացման խորհուրդ, կազմակերպվեց լիբիական ձեռնարկությունները օտարերկրյա ֆիրմաների մրցակցությունից պաշտպանելու հատուկ կոմիտե, ստեղծվեցին ազգային մի շարք ընկերություններ եւ այլն, որոնք նպաստեցին ազգային տնտեսության զարգացմանը։ 1963-ին Լիբիան հայտարարվեց միացյալ պետություն։ Երկրի տնտեսական եւ քաղաքական կյանքում տիրապետող դիրք գրավում Էին խոշոր ֆեոդալները եւ շեյխերը։ Ճնշվում Էր դեմոկրատական շարժում ը։ Լիբիայի տնտեսակամ ծանր վիճակը, օտարերկրյա մոնոպոլիաներից կախվածությունը եւս դժգոհություն առաջացրին երկրում։ 1969-ի սեպտեմբերի 1-ին «Ազատ սպաներ» կազմակերպության անդամների մի խումբ պետական հեղաշրջում կատարեց, տապալվեց թագավորական վարչակարգը։ Երկիրը հռչակվեց Լիբիայի Արաբական Հանրապետություն (ԼԱՀ)։ Երկրի կառավարումն անցավ հեղափոխական հրամանատարության խորհրդին (ՀՀԽ)՝ կապիտան (հետագայում՝ գնդապետ) Մուամար Քադաֆիի գլխավորությամբ։ ՀՀԽ մերժեց զարգացման կապիտալիստական ուղին եւ հռչակեց, որ ԼԱՀ-ը կառուցելու է «լիբիական իսլամական սոցիալիզմ»։ 1969—1972-ին միջոցառումներ ձեռնարկվեցին ազգային տնտեսության ամրապնդման ուղղությամբ։ 1970-ին վերացվեցին օտարերկրյա ռազմական բազաները։ 1972-ին հիմնվեց երկրի միակ քաղաքական կազմակերպությունը՝ Արաբական սոցիալիստական միությունը (ԱԱՄ)։ Նրա գաղափարախոսության հիմքում ընկած է այսպես կոչված «երրորդ տեսությունը», որի առանցքն են կազմում կրոնը եւ նացիոնալիզմը։ 1976-ի նոյեմբերին երկիրը վերանվանվեց Լիբիական Արաբական ժողովրդական Հանրապետություն (ԼԱԺՀ), իսկ 1977-ի մարտին՝ Լիբիական Արաբական Սոցիալիստական ժողովրդական Ջամահարիա։ Արտաքին քաղաքականության մեջ ԼԱՍԺԶ վարում է «դրական չեզոքության» գիծ, պայքարում իմպերիալիզմի եւ Իսրայելի ագրեսիայի դեմ։ 1971-ի սեպտեմբերի 1-ին Լիբիան Եգիպտոսի եւ Սիրիայի հետ կազմեց Արաբական Ֆեդերատիվ Հանրապետություն (ԱՖՀ)։ 1972-ին Լիբիայյի եւ Եգիպտոսի միջեւ պայմանավորվածություն ձեռք բերվեց ապագայում երկու երկրների պետական միավորման մասին։ 1974-ին Լիբիան Թունիսի հետ համաձայնագիր ստորագրեց միացյալ պետություն՝ Իսլամական Արաբական Հանրապետություն ստեղծելու վերաբերյալ, որը չիրագործվեց։ Քաղաքացիական Պատերազմ 2011 2011 թվականին Լիբիայում տեղի ունեցավ քաղաքացիական պատերազմ։ Երկրի ղեկավար Մուամար Քադաֆիի կառավարության եւ ընդիմադիր եւ նրանց աջակցող օտար երկրների (Ֆրանսիա, Եգիպտոս, ԱՄԷ, Կատար, Հորդանան, ՆԱՏՈ) միջեւ։ Քաղաքացիական պատերազմի արդյունքում Մուամար Քադաֆին եւ իր կառավարությունը հեռացվեցին իշխանությունից։ Իշխանափոխությունից որոշ ժամանակ անց 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Լիբիայի Սիրտ քաղաքում Մուամար Քադաֆին սպանվեց։ Պետական կարգ Լիբիան հանրապետություն է։ Որպես ժամանակավոր սահմանադրություն 1969-ից գործում է Սահմանադրական դեկլարացիան։ Օրենսդրական, ինչպես նաեւ պետական իշխանության բարձրագույն մարմինը հեղափոխական հրամանատարության խորհուրդն է, որի նախագահը պետության գլուխն է ու զինված ուժերի գերագույն Գլխավոր հրամանատարը։ Խորհուրդը նշանակում է կառավարություն եւ որոշում նրա ընդհանուր քաղաքականությունը։ 1969-ի սեպտեմբերից պառլամենտն արձակված է, սակայն 2011 թվականի իշխանափոխությունից հետո երկրի օրենսդիր մարմին հռչակվեց խորհրդարանը, իսկ երկրի ղեկավար դարձավ խորհրդարանի ղեկավարը։ Տեղական կառավարման մարմինները տեղական եւ մունիցիպալ խորհուրդներն են։ Գավառները գլխավորում են գավառային կառավարիչները (մուտասարիֆները), շրջաններում՝ մուդիրները։ Դատական համակարգը կազմում են՝ գերագույն դատարանը, ապելյացիոն, I ատյանի եւ հանրագումարային (արագընթաց) իրավասության դատարանները։ Տեղափոխական հրամանատարության խորհրդի դեկրետով ստեղծվել է ժողովրդական դատարան։ Կան նաեւ շարիաթի դատարաններ։ Աշխարհագրություն Լիբիայի տարածքի 98%-ը կիսաանապատներ ու անապատներ են։ Ռելիեֆում տիրապետում են 200—600 մ բարձրությամբ սարավանդները։ Հարավում Տիբեստի բարձրավանդակն է (բարձրությունը մինչե 2286 մ), արեւելքում՝ Լիբիական անապատը։ Կլիմա Կլիման արեւադարձային, անապատային է, հյուսիսում՝ մերձարեւադարձային։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը հյուսիում 11—12 °C է, հարավում՝ 15—18 °C, հուլիսինը հյուսիսում՝ 27,29 °C, հարավում՝ 32—35 °C, Լիբիական անապատի կենտրոնական մասում՝ ավելի քան 50 °C: Տեղումներն առավել շատ են հյուսիսային շրջաններում (տարեկան 250-350 մմ Տրիպոլիում, 400—625 մմ Կիրենաիկայում), Լիբիական անապատում՝ 25 մմ։ Ներքին Ջրեր եւ Հողեր Լիբիայի տարածքով հաճախ անցնում են տաք, չորացնող գիբլի եւ խամսին քամիները։ Մշտապես հոսող գետեր չկան, սակայն կան ստորերկրյա ջրերի զգալի պաշարներ։ Ծովեզերքի գորշ-դարչնագույն հողերի վրա գերակշռում է մերձարեւադարձային կիսաանապատային բուսականությունը (հազվադեպ՝ ակացիաներ, ժանտաթզենի, կարմրան)։ Անապատների հսկայական տարածություններ համարյա բուսազուրկ են։ Կան օազիսներ։ Կենդանական Աշխարհ Կենդանական աշխարհին բնորոշ են օձերն ու մողեսները, կան նաեւ շնագայլեր, աղվեսներ, վարազներ եւ այլն։ Բնակչություն 97%-ը բերբերներն ու արաբներն են։ Ապրում են նաեւ հաուսա, տուբու ժողովուրդների փոքր խմբեր։ Պաշտոնական լեզուն արաբերենն է, պետական կրոնը՝ իսլամը։ Բնակչության մոտ 90%-ը ապրում է ծովամերձ շրջաններում։ Առավել խիստ է բնակեցված Տրիպոլիի մուհաֆազան (բնակչության մոտ 1/4-ը)։ Հյուսիսային Լիբիայի արեւմտյան մասում գերակշռում է նստակյաց բնակչությունը, արեւելյան մասում եւ երկրի հարավ-արեւմուտքում մի շարք ցեղեր վարում են կիսաքոչվորական եւ քոչվորական կյանք։ Առավել խոշոր քաղաքներն են Տրիպոլին, Բենգազին։ Տնտեսություն Մինչեւ երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Լիբիայի տնտեսությունը հիմնված էր քոչվորական անասնապահության, մասամբ՝ հողագործության վրա։ 1950-ական թթ. նավթի խոշոր հանքավայրեր հայտնաբերելուց հետո երկրի էկոնոմիկայի հիմքը դարձավ նավթարդյունահանումը, որը տալիս է ազգային եկամտի 90%-ը։ Լիբիայի տնտեսության զարգացման կարեւոր առանձնահատկություններն են՝ ֆինանսավորման համար սեփական ամուր բազայի առկայությունը եւ պետական սեկտորի մենաշնորհ դիրքը։ Տնտեսական եւ սոցիալական զարգացման 3-ամյա ծրագրից (1973—1975) հետո (գլխավոր խնդիրն էր տնտեսության ինդուստրիալ-ագրարային կառուցվածքի հիմքերի ստեղծումը) ընդունվել է տնտեսության զարգացման 5-ամյա (1976—1980) պլան, որի գլխավոր խնդիրներն են՝ սեփական արդյունաբերական բազայի ստեղծումը, ինֆրակառուցվածքի հետագա զարգացումը, ազգային որակյալ կադրերի պատրաստումը։ Արդյունաբերություն Արդյունաբերության առաջատար ճյուղը նավթարդյունահանումն է, որն իրականացնում է ԼԻՆՕԿՈ պետական կորպորացիան։ Նավթի արդյունահանումը 2014-ին կազմել է օրական 310,000 բարրել։ Արդյունահանում են նաեւ բնական գազ (12,19 մլրդ մ3, 2012)։ 2014-ին արտադրվել է 25,96 մլ8d կվտ/ժ էլեկտրաէներգիա։ Վերամշակող արդյունաբերության հիմնական ճյուղերն են՝ նավթագազավերամշակումը, սննդի (բուսական յուղի, պահածոների), տեքստիլ (բրդյա գործվածքների) արդյունաբերությունը, ծխախոտի, օճառի, կաշվի, ցեմենտի արտադրությունը։ Արդյունաբերական ձեռնարկությունների մոտ 75%-ը կենտրոնացած է Տրիպոլիում։ Մարսա-Բրեգա նավահանգստում կառուցվել են նավթավերամշակման եւ հեղուկ գազի, Ինտիսար հանքավայրի շրջանում՝ ամոնիակի, հեղուկ գազի եւ բենզինի գործարաններ։ Զարգացած է տնայնագործական եւ կիսատնայնագործական արտադրությունը, գորգագործությունը։ Գյուղատնտեսություն Գյուղատնտեսության մեջ խրախուսվում է կոոպերատիվ շարժումը։ Գերակշռում է անջրդի հողագործությունը։ Ցանքատարածությունների մեծ մասը զբաղեցնում են գարին եւ ցորենը։ Մշակում են նաեւ ձիթենի, ցիտրուսներ, փյունիկյան արմավենի, գետնընկույզ, ծխախոտ, բանջարեղեն։ Կարեւոր նշանակություն ունի էքստենսիվ անասնապահությունը։ Ծովափին զբաղվում են ձկնորսությամբ։ Տրանսպորտ Ցամաքային տրանսպորտի հիմնական տեսակը ավտոմոբիլայինն է։ Ավտոճանապարհների երկարությունը մոտ 100,000 կմ է (2014), նավթամուղներինը՝ 7005 կմ։ Նավթատար նավատորմի տոննաժը 0,3 մլն տ է (1974)։ Ատեղծվել է ազգային «Լիբիա էյրուեյս» ավիաընկերությունը։ Միջազգային օդանավակայաններ կան Տրիպոլի, Բենգազի, Սեբհա քաղաքներում։ Արտաքին Առեւտուր 2014-ին արտահանումը կազմել է 17.49, ներմուծումը՝ 16,08 մլն ԱՄՆ Դոլար։ Արտահանման հիմնական մասը նավթն ու գազն է։ Ներմուծում է մեքենաներ եւ սարքավորում, տրանսպորտի միջոցներ, սննդամթերք, հանքային պարարտանյութեր եւ այլն։ Արտաքին առեւտրում հիմնական գործընկերներն են Իտալիան, Չինաստանը, Գերմանիան, Եգիպտոսը, Թուրքիան, Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան, ԱՄՆ-ը։ Դրամական միավորը լիբիական դինարն Է։ Կրթություն 1968-ին անգրագետ էր Լիբիայի բնակչության 73%-ը։ 1969-ին մտցվել է պարտադիր տարրական կրթություն։ Ուսուցումը անվճար է բոլոր ուսումնական հաստատություններում։ Կրթական համակարգի մեջ մտնում են մանկապարտեզները (4—6 տարեկան երեխաների համար), տարրական (ուսման տեւողությունը 6 տարի), միշնակարգ (երկաստիճան՝ յուրաքանչյուրը 3 տարի) դպրոցները։ Պրոֆտեխնիկական կրթությունը իրականացվում է տարրական կամ միշնակարգ դպրոցի առաջին աստիճանի հիմքի վրա (ուսման տեւողությունը 4 տարի)։ Բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը՝ Լիբիական համալսարանը, հիմնվել է 1955-ին, Բենգագիում։ 1957-ից ֆակուլտետներ ունի Տրիպոլիում։ Խոշորագույն գրադարաններն են՝ Լիբիական համալսարանի (ավելի քան 77,6 եզ. կտոր գիրք), Տրիպոլիի պետական (ավելի քան 35,5 հզ. կտոր գիրք) գրադարանները։ Թանգարաններն են՝ Հնագիտական եւ բնապատմականը Տրիպոլիում, Հնագիտական թանգարաններ Մագնեում եւ Սաբրատում։ Մշակույթ Գրականություն VII դ.—VIII դ. սկզբին արաբական նվաճումներից հետո Լիբիայում գրականությունը զարգացել է համաարաբական մշակույթի հունով։ XVI դարից սկսած, երբ Լիբիան ընկել է թուրքական տիրապետության տակ, գրականությունը անկում է ապրել։ Այնուամենայնիվ, XVII—XVIII դդ. հանդես են եկել սուֆի բանաստեղծներ Օմար բեն ալ-Ֆարիդը, Ահմեդ ալ-Բախլյուլին (մահ. 1701), որոնք հետեւել են արաբական հնագույն պոեզիայի ավանդույթներին։ Իրենց քասիդներում գաղութարարների դեմ պայքարի կոչ են արել բանաստեղծներ Ահմեդ աշ-Շարիֆը (1864—1918), Մուսթաֆա բեն Զիրին (1853—1918), Սուլեյման ալ-Բարունին (մահ. 1914)։ Իտալական գաղութակալության (1912—1943) շրջանի պոեզիային բնորոշ են հայրենասիրական, ազատագրական մոտիվները (Ահմեդ Ռաֆիկ ալ-Մախդաուի, մահ. 1961, Իբրահիմ ալ-Ուստ Ումառ, 1907—1950 եւ այլք)։ Անկախության հռչակումից (1951) հետո բանաստեղծներ Ալի Սիդկի Աբդ ալ-Քադերը, Ահմեդ Ֆուադ Շիննիբը, Ալի առ-Ռուկեյնը եւ ուրիշներ հրաժարվեցին արաբական տաղաչափության դասական ձեւերից, հետաքրքրություն ցուցաբերեցին հասարակական խնդիրների, մասամբ՝ հասարակ մարդու կյանքի նկատմամբ։ Արձակը ծնունդ է առել 40—50-ական թթ.: Գլխավոր թեմաներն են՝ լիակատար անկախությունը, սոցիալական հավասարությունը, նախապաշարումների դատապարտումը։ Մուսթաֆա ալ-Միսուրատայի, Մուհամեդ Աբու Խարրուսի, Ռիշատ ալ-Խունի, Մուհամեդ Աֆիֆի եւ ուրիշների նովելների հերոսները բեդվիններ են, ձկնորսներ, արհեստավորներ։ 1960—1970-ական թվականների սկզբին գրականություն եկան երիտասարդ բանաստեղծներ ու արձակագիրներ Ջումա ալ-Ֆարանին, Ահմեդ ան-Նուեյրին, Ֆուազիա Բարիյուունը եւ Աբդել Հաֆեզ ալ-Մայարը։ Ճարտարապետություն եւ Կերպարվեստ Լիբիայի տարածքում պահպանվել են նոր քարի դարի ժայռապատկերներ (փղերի, բիզոնների որսի տեսարաններ, քաղաք Էլ-Ուվեյնաթ), փյունիկյան արվեստի հուշարձաններ (կավե քանդակներ, նախշազարդ խեցեղեն, ապակյա անոթներ, մանյակներ, մ. թ. ա. I հազարամյակ, Լեպտիս-Մագնա), հին հունական, հին հռոմեական եւ բյուգանդական խճանկարված եւ քանդակազարդ կառույցների մնացորդներ (Մաբրւաոայի թատրոնը, II—III դդ.), անտիկ կիրառական արվեստի նմուշներ։ Արաբների նվաճումից հետո (VII դ.—VIII դ. սկիզբ) Լիբիայի տարածքում ձեւավորվել է արաբա-բերբերական մշակույթը, երեւան են եկել քաղաքներ՝ նեղ, ոլորուն փողոցներով, մզկիթներով, մինարեթներով, ներքնաբակեր ունեցող 1—2-հարկանի կավածեփ տներով։ XVIII—XIX դդ. բնորոշ են բազմագմբեթ մզկիթները, որոնք ներքուստ պատված են քանդակազարդերով, որմնանախշերով, բազմագույն մայոլիկայով (Գերնա քաղաքի մզկիթը), հեռավոր շրջաններում մզկիթները կավածեփ, հատակագծում ուղղանկյուն, ամրոցային բնույթի կառույցներ են։ Իտալական տիրապետության շրջանում (1912—1943) քաղաքներում ստեղծվել են եվրոպական թաղամասեր։ Անկախության նվաճումից հետո կառուցվում են ժամանակակից դպրոցներ, հիվանդանոցներ, բնակելի եւ վարչական շենքեր։ ժողովրդական արվեստի գործերից են վառ երկրաչափական նախշերով գորգերը, դրոշմված կամ ասեղնագործված զարդերով կաշվե իրերը, դրվագված պղնձե անոթները, ոսկերչական առարկաները, արմավենու տերեւներից հյուսված խսիրներն ու պայուսակները։ Թատրոն Լիբիայի ժամանակակից թատրոնի ձեւավորմանը նպաստել են ժողովրդական ներկայացումների («Ղարագյոզ» եւ այլն) ավանդույթները, ինչպես եւ եգիպտական ու եվրոպական թատերախմբերը։ Առաջին թատերախումբը ստեղծել է Մուհամեդ Աբդել Հադին (1935, քաղաք Գերնա)։ Անկախության հռչակումից հետո ստեղծվել են մի քանի սիրողական եւ պրոֆեսիոնալ թատերախմբեր։ 1951-ին Մուստաֆա Մուհամեդ Լամիրը հիմնել է Ազգային թատերական ասոցիացիա, որը լիբիական առաջին թատրոնն էր՝ մշտական թատերախմբով եւ խաղացանկով (բեմադրվել են Մոլիերի, Ն. Գոգոլի, եգիպտական եւ ազգային ժամանակակից դրամատուրգների պիեսներ)։ 1963-ին Տրիպոլիում բացվել է երաժշտա-դրամատիկական ուսումնարան։ Գործում են մի շարք ժողովրդական երաժշտապարային անսամբլներ՝ Տրիպոլիում (1963-ից), Բենգազիում (1968-ից), Դերնայում (1969-ից), շրջիկ թատերական կոլեկտիվներ՝ Բենգազիի ժողովրդական թատրոնը, Գերնա եւ Տրիպոլի քաղաքների ազգային թատրոնները։ Արտաքին հղումներ Հայկական Սովետական Հանրագիտարան Լիբիայի Քաղաքացիական Պատերազմ Ծանոթագրություններ Լիբիա ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Աֆրիկյան միության անդամ երկրներ Արաբական Լիգայի անդամ երկրներ ՕՊԵԿ անդամ երկրներ Արեւելյան Միջերկրական Իտալախոս երկրներ եւ տարածքներ


text: Թյուրքեր - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան Թյուրքեր Թյուրքերը եվրասիական ազգերի խումբ են, որոնք ապրում են Եվրասիայի հյուսիսային, կենտրոնական եւ արեւելյան մասերում։ Նրանք խոսում են թյուրքական լեզվախմբին պատկանող լեզուներով[1]։ Որոշ չափով դրանք ունեն մշակութային եւ պատմական ադաթներ։ Թյուրքեր տերմինը ներկայացնում է մեծ էթնոլեզվային խմբեր, օրինակ՝ Ղազախները, թաթարները, ղրղզները, թուրքերը, թուրքմենները, ուզբեկները, ույղուրները, եւ այլ ազգեր։ Թյուրքալեզու ազգերի տարաբնակեցման քարտեզը Բելուխա սարը (Ալթայ), որը համարվում է թյուրքերի ծննդավայրը Բոլոր թյուրքական լեզուները ծագում են Հեռավոր արեւելքից ու Սիբիրից եւ Արեւելյան Ասիայից։ Բայց ծագումից հետո թյուրքերը սկսեցին տարածվել գաղթման եւ նվաճման միջոցներով այլ ազգերի հողերին՝ այդ թվում նաեւ Հայկական լեռնաշխարհում, որտեղ գտնվում են ժամանակակից թուրքերը, որոնց նախնի թյուրքական ցեղերը քոչել են այստեղ Մոնղոլիայից եւ Ալթայից։ «Թյուրք» տերմինը կարող է վերաբերվել ցանկացած թյուրքին, սակայն թուրք տերմինը վերաբերվում է միայն ազգությամբ թուրքերին։ Թյուրքերի ավանդական զբաղմունքը եղել է կենդանապահությունը ու անասնապահությունը եւ որսորդությունը, ձկնորսությունը, իսկ որտեղ հողերը դրա համար լավ են՝ նրանք զբաղվել էին հողագործությամբ։ Կարեւոր է իմանալ, որ ժամանակակից թյուրքերը հին թյուրքերի ուղիղ ժառանգորդները այսինքին հետնորդները չեն։ Շատ թյուրքալեզու էթնոսներ, որոնք կոչվում են «թյուրքեր», դարեր առաջ կազմվել են թյուրքակական մշակույթի եւ լեզվի ազդեցությամբ Եվրասիայում այլ էթնոսների հետ խառնվելուց։ Պետք է հասկանալ, որ կան թյուրքական ազգեր (հին թյուրքերի ուղիղ իրական ժառանգները) եւ կան թյուրքական ազգեր, որոնք հին թյուրքերի ուղիղ իրական ժառանգները չեն, սակայն ընդունել են նրանց լեզուն եւ մշակույթը։ Կարեւոր է այս փաստը, Հիմա Այսօրվա ժամանակակից թյուրքախոս ազգությունների ռասան միանման չէ, սկսվում է համարյա եվրոպոիդի պարսիկոիդ-իրանոիդ, կովկասոիդ-արմենոիդ ռասայով, ինչպիսին են թուրքերը ու թուրքմեններ, որոշակի ուզբեկներ, ադրբեջանցիները եւ բալկարացիներ, հյուսիսային բալտիկ եվրոպոիդ ուկրաինիայի ղրիմական թաթարներ, գագաուզներ, եւ վերջանում ամբողջական ճապոնացու եւ չինացու աչքերով Չինամոնղոլոիդ ռասայով, ինչպիսին են տելեուտները, տոֆալարներ ու շորցիները, կիրգիզները եւ որոշակի ղազախները, տուվացիները — տուվինները, խակասները ու ալտայացիները, բուրյատները, թաթարների եւ բաշկիրների միջին մասը, Չինաստանի դեղին յուգուրները եւ սալարները — յուգուր սալարներ, սալարներ, ինչպես նաեւ 40-ից 60%-ով խառը միջին մոնղոլոիդնա-եվրոպեոիդ ռասաներ, ղազախներ ու բաշկիրներ եւ թաթարներ, ույղուրներ, ուզբեկներ, եւ 40-ից 50%-ից մինչեւ 100%-անոց Մոնղոլոիդ Սինցզյանի ու Ցինխայցզյանի այսինքն Թուրքեստանի Սալարիստանի ամբողջապես մոնղոլոիդ թուրմենական էթնոս խմբերը, Չինաստանի եւ Մոնղոլիայի տարածքի մոնղոլոիդ դեմքով օղուզ թուրքմեններ։ Օսման I Հոթանի ուզբեկ թաթարներ Ղազախներ Ղազախ-Ուզբեկ Ուզբեկ-Թաթար Գագաուզներ Յուգուր Սալարներ Տուվացի շաման ↑ Turkic people, Encyclopædia Britannica, Online Academic Edition, 2008 Древнетюркский словарь Archived 2007-10-29 at the Wayback Machine. — Тексты и варианты киргизского эпоса «Манас». Исследования. Исторические, лингвистические и философские аспекты эпоса. «Малый эпос» киргизов. Киргизский фольклор. Сказки, предания, обычаи.


Գողացված գառները վերադարձվեցին տիրոջը. Էջմիածնի ոստիկանների բացահայտումը 20:09 Հայաստանը Ադրբեջանի տարածքով երկաթուղային կապ կստանա Իրանի եւ Ռուսաստանի հետ. Փաշինյան 20:06 Հորդորում ենք ադրբեջանական էլ. հասցեներով տեսաուղերձներ կամ դիմումներ չուղարկել. Հայկական միասնական տեղեկատվական կենտրոն Կարող եմ առաջարկել, որ սպասվող բանակցություններից հետո դռնփակ քննարկում ունենանք. Փաշինյանը՝ Արծվիկ Մինասյանին Լարված վիճակ ԱԺ–ի դիմաց. անհետ կորածների եւ գերիների հարազատները փողոց փակեցին 15:03 ՊԵԿ նախագահը Մեղրիի մաքսակետում դիմավորել է ԻԻՀ մաքսային ծառայության ղեկավարին 15:01 Գուտերեշն ինքնամեկուսացվել է կորոնավիրուսով վարակվածի հետ շփումից հետո


Ագաթա Քրիստին մահացել է, 1976 թ.-ի հունվարի 12-ին:


text: Լիտվա են ժամանել գերմանացի եւ բելգիացի զինվորականների առաջին խմբերը, որոնք պետք է ծառայեն ՆԱՏՕ-ի միջազգային գումարտակում՝ բաղկացած շուրջ 1200 զինծառայողից։ Փետրվարի վերջին երկիր կժամանի եւս 450 զինծառայող, ռազմական տեխնիկա եւ հրետանի։ 2016 թվականի հուլիսին` Վարշավայում տեղի ունեցած ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին, դաշինքի անդամ երկրները պայմանավորվել են Լեհաստանում եւ Բալթյան երկրներում զորք տեղակայել։ ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Յենս Ստոլտենբերգի խոսքով՝ դա պատասխան է՝ Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինայի արեւելքի անջատականներին աջակցելուն եւ Ղրիմը բռնակցելուն։


1. Կյանքում չկա ավելի մեծ սխալ, քան արվեստի համաշխարհային գլուծգործոցները տեսնել


text: Դեպքեր Ծնունդներ Հարություն Տիրիդյան (Տիրիթ), հայ գեղանկարիչ։ Ապրիլի 4 - Գրիգոր Շարաբաբչյան, հայ բեմանկարիչ Ասատուր Տեր-Վարդանյան, Անդրկովկասում խորհրդային իշխանության հաստատման աջակից Փետրվար 11 - Աշխարհբեկ Քալանթար, հայագետ, հնագետ, եւ պատմաբան (վ. 1942) Մարտի 15 - Վերդի, հայ աշուղագետ Ապրիլ 20 - Դանիել Վարուժան, հայ բանաստեղծ, գրական հասարակական գործիչ (վ. 1915) Ռուբեն Սեւակ-հայ բանաստեղծ (վ.1915 թ.) Մահեր Նոյեմբերի 25 - Ադոլֆ Վիլհելմ Հերման Կոլբե, գերմանացի քիմիկոս Միխայ Տանչիչ, հունգարացի հեղափոխական դեմոկրատ Հունվարի 18 - Գրեգոր Մենդել, Ժառանգության մասին գիտության հիմնադիր 1884 Տարեթվեր


Ազատ Զրուցարան Beaver Springs


text: Բուրբոններ |Ուշադրություն, այս հոդվածն աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում եւ ավելացնելով այդ աղբյուրներին հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ |Bourbon| |Երկիր||Ֆրանսիա| |Ծագում||Կապետինգներ| |Հիմնադիր||Ռոբերտ դե Կլերմոն| |Վերջին ներկայացուցիչ||Լուի XVIII| |Ավարտ||1830| |Դավանանք||Կաթոլիկություն| Բուրբոններ (եզ.՝ Բուրբոն, ֆր. – Bourbon, իսպ. – Borbón, իտալ. – Borbone), եվրոպական կաթոլիկ տոհմ, ֆրանսիական թագավորական տուն՝ Կապետինգների թագավորական տան կրտսեր ճյուղ, որը ծագել է Ռոբերտից (1256-1317 թվականներին Կլերմոնի իշխան, կնոջ կողմով սիր դե Բուրբոն), որը Սուրբ Լյուդովիկոս IX -ի որդին էր։ Ֆրանսիական գահ է բարձրացել 1589 թվականին Կապետինգների մյուս՝ Վալուաների տոհմի հետ միավորումից (ի դեմս 1562 թվականից Նավարայի թագավոր Հենրի Նավարացու)[1]։ Տոհմը գահից զրկվել է 1792 թվականին եւ կրկին գահ է բարձրացել Նապոլեոնի պարտությունից հետո՝ 1814 թվականին օտարեկրյա դաշնակիցների ազդեցությամբ։ Վերջնականապես գահակալումից զրկվել է 1830 թվականին, հուլիսյան հեղափոխության արդյունքում։ Բովանդակություն Ծագում[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Բուրբոնները ազնվական տուն էին դեռեւս կապետինգների շրջանում՝ առնվազն 13-րդ դարի սկզբներից. այդ ժամանակ բուրբոնների կալվածքները կառավարում էր իշխանը կամ ֆեոդալը (Seigneur de Bourbon), որը Ֆրանսիայի թագավորի վասալն էր։ «Բուրբոնների տուն» ("Maison de Bourbon") հասկացությունը կարող էր օգտագործվել եւ՛ առաջին ճյուղի՝ Բուրբոն - Դամպիերի տան, եւ՛ երկրորդ ճյուղի վերաբերյալ, որին պատկանում էին կալվածքները։ 1268 թվականին Կլերմոնի դուքս Ռոբերտը՝ Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս IX Սուրբի կրտսեր՝ վեցերորդ որդին, ամուսնացավ բուրբոնների տան ժառանգ Բեատրիս Բուրբոնացու հետ (կամ Բուրգունդացի, ֆր. Béatrice de Bourgogne)։ 1327 թվականին նրանց որդի Լյուդովիկոսը դարձավ Բուրբոնների դուքս։ Բուրբոնյան արական ճյուղի վերջին ներկայացուցիչն էր Կարլ III Բուրբոնացին, Ֆրանսիայի զորքերի սպարապետ (գունդստաբլ), Ֆրանսիայի կոնստեբլ, որը մահացավ 1527 թվականին։ Քանի որ նա որոշել էր վտարանդի լինել եւ կռվել Սրբազան Հռոմեական Կայսրության կայսր Չարլզ V-ի դրոշի ներքո, նրա տիտղոսը կասեցվեց հետմահու։ Պահպանվեց բուրբոնների տան մեկ այլ ճյուղ՝ Վենդոմի դքսության տոհմը։ Վենդոմյան ճյուղի ներկայացուցիչները 1555 թվականին դարձան Պիրենեյան լեռների հյուսիսային մասում գտնվող Նավարայի թագավորության, այնուհետեւ՝ Ֆրանսիայի միապետեր, երբ Նավարեի թագավոր Հենրի III-ը դարձավ Ֆրիանսիայի թագավոր Հենրի IV: Հետագա շրջանում այս հարստության ներկայացուցիչները պարզապես անվանվում էին բուրբոններ՝ մինչեւ կրտսեր-իշխանական ճյուղի ի հայտ գալը։ Տոհմը գահից զրկվել է 1792 թ. Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության արդյունքում։ 1814 թվականի ապրիլի 6–ին Թալեյրանի խորհրդով եւ օտարեկրյա դաշնակիցների ազդեցությամբ սենատը հայտարարեց Ֆրանսիայում բուրբոնների միապետության կրկին վերականգնման մասին ի դեմս Լուի XVIII–ի։ 1814 թվականի մայիսի 30 –ին Ալեքսանդր I–ի պնդմամբ Լուի XVIII–ը ստորագրեց Փարիզյան խաղաղության պայմանագիրը։ Վերջնականապես գահակալումից զրկվել է 1830 թ.-ին, հուլիսյան հեղափոխության արդյունքում։ Բուրբոնների տոհմը ոչ միայն ամենահին, այլեւ առավել բազմաքանակն է եվրոպական թագավորական տներից։ Դեռեւս Հենրի Նավարացու Ֆրանսիայի թագավոր հռչակումից առաջ Բուրբոնների հիմնական տոհմածառից անջատվել են Կոնդեի արքայազնները եւ մի քանի այլ ճյուղեր, որոնցից միայն Բուրբոն–Բյուսե ճյուղը շարունակվում է ց՚այսօր։ Ֆրանսիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Հենրի IV-ի գահակալումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Ֆրանսիայի առաջին բուրբոն թագավորը եղել է Հենրիխ IV-ը։ Նա ծնվել է 1553 թ. դեկտեմբերի 13-ին Նավարեյի թագավորությունում։ Նրա հայրը՝ Անտուան դե Բուրբոնը եղել է Ֆրանսիայի Լուի IX թագավորի սերնդի իններորդ ներկայացուցիչը։ Նրա մայրը՝ Ժաննա դ'Ալբրետը Նավարեյի թագուհին էր եւ Ֆրանսիայի Ֆրանսիսկ I թագավորի զարմուհին։ Նա կնքված էր որպես կաթոլիկ, բայց գահ բարձրացավ որպես կալվինական: 1563 թ. հոր մահից հետո, նա 10 տարեկան հասակում դարձավ Վանդոմի դուքս, ադմիրալ Գասպար դե Կոլոնյիի հետ, ով նրա գահապահն էր (1519–1572)։ Հինգ տարի անց՝ 1569 թ., նրա հորեղբոր՝ Կոնդեյի արքայազն Լյուդովիկ I մահից հետո, երիտասարդ դուքսը դարձավ հուգենոտների անվանական առաջնորդը։ 1572 թ. մոր մահից հետո, Հենրիին հաջողվեց Նավարեյում ճանաչվել, որպես Հենրի III: Այդ նույն տարում Եկատերինա Մեդիչին՝ Ֆրանսիայի Չարլզ IX թագավորի ազդեցիկ մայրը, կազմակերպեց նրա աղջկա՝ Մարգարիտա դե Վալուայի եւ Հենրիի ամուսնությունը, որպես կաթոլիկների եւ հուգենոտների միջեւ խաղաղության նշան։ Շատ հուգենոտներ օգոստոսի 24-ին հավաքվեցին հարսանիքի համար եւ սպանվեցին կաթոլիկների կողմից Բարդուղիմեոսյան գիշերը, Հենրին փրկեց իր կյանքը դառնալով կաթոլիկ։ Նա կրկին դարձավ հուգենոտ եւ վերսկսեց իր հուգենոտյան կառավարությունը։ 1576-158 թթ. ընկած ժամանակահատվածը համեմատաբար հանգիստ էր Ֆրանսիայում, հուգենոտների հետ կառավարում էին երկրի հարավի մեծ մասը, բայց երբեմն արքայական կառավարությունը միջամտում էր։ Երկարաձգված քաղաքացիական պատերազմը վերսկսվեց 1584 թ., երբ Անժուի դուքս Ֆրանսիսը մահացավ եւ Նավարեյի գահը իր հաջորդներին։ Այդպիսով սկսվեց պատերազմ երեք Հենրիների միջեւ՝ Նավարեյի թագավոր Հենրիի, Հենրի III-ի եւ կաոլիկների առաջնորդ Հենրի Գիզի միջեւ, երեք կողմերը պայքարում էին միմյանց միջեւ հանուն գահի։ Երբ Հենրի III թագավորը սպանվեց 1589 թ. հուլիսի 31-ին, Նավարեյի թագավոր Հենրին դարձավ Ֆրանսիայի առաջին բուրբոն թագավորը եւ հռչակվեց, որպես Հների IV: Ֆրանսիայի կաթոլիկ համայնքի մեծ մասը հրաժարվեց բողոքական մոնարխին ճանաչել թագավոր, դրա փոխարեն թագավոր ճանաչեցին Հենրիի հորեղբայր Չարլզին եւ կոչվեց Չարլզ X, քաղաքական պատերազմը շարունակվեց։ Հենրին հաղթանակ տարավ Իվրիում 1590 թ. մարտի 14-ին, դրան հաջորդեց կարդինալի մահը, կաթոլիկները գտնվում էին անորոշ վիճակում եւ բաժանվեցին խմբակցիությունների։ Այնուամենայնիվ Հենրին անկարող էր գրավել Փարիզը, կաթոլիկների ամրոցը կամ ջախջախել իր թշնամիներին, հիմա նրան աջակցում էին իսպանացիները։ Նա կրկին դարձավ կաթոլիկ 1593 թ. եւ թագադրվեց Ֆրանսիայի թագավոր 1594 թ. փետրվարի 27-ին Շարտի եկեղեցում։ Տես նաեւ[խմբագրել | խմբագրել կոդը] - Ֆրանսիայի առաջին արյունակից արքայազններ (ֆր. Premier prince du sang) - Բուրբոնների սենյորների եւ հերցոգների ցանկ Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը] - Дебидур А. Дипломатическая история Европы. — Ростов-на-Дону: Феникс, 1995. — Т. 1. — С. 27-29. — ISBN 5-85880-088-2 - Սեմյոնով Ի. Ս. Եվրոպայի քրիստոնեական տոհմեր։ Ինքնիշխանությունը պահպանած տոհմեր։ Ծագումնաբանական տեղեկատու ISBN 5-224-02516-8(ռուս.) - Davies, Norman (2011), «Ch.3 : Burgundia: Five, Six or Seven Kingdoms (c. 411-1795)», Vanished Kingdoms: The History of Half-Forgotten Europe, London: Allan Lane, pp. 85–150, ISBN 978-0-141-04886-4


«Թափանցիկ եւ հաշվետու հանքարդյունաբերություն» ծրագրի շնորհանդես Սույն թվականի մարտի 29-ին «Համայնքային Համախմբման եւ Աջակցության կենտրոն» ՀԿ գրասենյակում տեղի ունեցավ «Թափանցիկ եւ հաշվետու հանքարդյունաբերություն» ծրագրի շնորհանդեսը: Սույն ծրագիրը հնարավոր է դարձել իրականացնել Ամերիկայի ժողովրդի աջակցությամբ` ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության միջոցով: «Թափանցիկ եւ հաշվետու կառավարման խթանում` քաղաքացիական հասարակության մասնակցության միջոցով» ծրագրի շրջանաակներում: Ծրագրի բովանդակության համար պատասխանատու է Համայնքային Համախմբման եւ Աջակցության կենտրոն ՀԿ-ն եւ այն պարտադիր չէ, որ արտահայտի ԱՄՆ ՄԶԳ կամ ԱՄՆ կառավարության տեսակետները»: Ծրագրի անվանումը՝ Թափանցիկ եւ հաշվետու հանքարդյունաբերություն: Իրականացման ժամկետը՝ 2019թ. մարտ - 2019թ. հոկտեմբեր: Ծրագրի բյուջեն կազմում է 5 573 600,0 ՀՀ դրամ: Ծրագրի նպատակը. Նպաստել ՀՀ-ում հանքարդյունաբերության ոլորտում թափանցիկ կառավարմանն ուղված առաջարկությունների ներդմանն ու կիրառմանը ՀՀ Լոռու մարզի Ալավերդի, Ախթալա, Շնող եւ Օձուն համայնքներում, բարձրացնել Արդյունահանող Ճյուղերի Թափանցիկության Նախաձեռնության (այսուհետեւ՝ ԱՃԹՆ) շրջանակներում իրականացվող գործունեության հանրային ներգրավվածության մակարդակը: Ծրագրի շահառուները ազդակիր համայնքերի բնակիչներն են, շահագրգիռ կողմերը՝ ՏԻՄ, ԶԼՄ, ՀԿ-ներ՝ մասնավորապես Թրանսփարենսի Ինտերնեշնլ Հակակոռուպցիոն Կենտրոնը, Էկոլուր եւ այլոք: Ծրագրից ակնկալվող արդյունքները. Ուղերձների մշակում եւ ներկայացում ոլորտի պատասխանատուներին տեղական, մարզային եւ ազգային մակարդակներում, առաջարկությունների փաթեթի մշակում՝ հետաքննությունների եւ ուսումնասիրությունների արդյունքում եւ ներկայացում ԱՃԹՆ ադմինիստրատորին եւ շահագրգիռ կողմերին: Շնորհանդեսին հրավիրվածներից մասնակցում էին Ալավերդի, Օձուն, Արդվի, Մղարթ, Հաղպատ, Հագվի Ախթալա, Շնող, Թեղուտ, Մեծ Այրում բնակավայրերի ՏԻՄ ներկայացուցիչներ, ակտիվ քաղաքացիներ, ՀԿ ներկայացուցիչներ: Ծրագրի ղեկավար Օլեգ Դուլգարյանի եւ համակարգող Անուշ Էվոյանի կողմից ծրագրի ներկայացումից հետո բարձրացված հարցերին տրվեցին սպառիչ պատասխաններ: Հանդիպման ժամանակ ծավալվեց բուռն քննարկում, ինչը վկայում է թեմայի եւ ծրագրի նկատմամբ հետաքրքրվածության եւ շահագրգռվածության մասին: Կողմերը պայմանավորվածություն ձեռքբերեցին հետագա համագործակցության համար:


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ 28.02.2017 / Նախագահը հանդիպում է ունեցել Եվրոպական խորհրդարանի նախագահ Անտոնիո Տայանիի հետ Աշխատանքային այցով Բելգիայի Թագավորությունում գտնվող Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր երեկոյան հանդիպում է ունեցել Եվրոպական խորհրդարանի նորանշանակ նախագահ Անտոնիո Տայանիի հետ: Մինչ այդ Հանրապետության Նախագահը հարցազրույց է տվել «Եվրանյուզ» հեռուստաընկերությանը: Պատասխանելով լրագրողին հետաքրքրող հարցերին` Հանրապետության Նախագահն անդրադարձել է Հայաստան-Եվրամիություն հարաբերություններին եւ զարգացման հեռանկարին, ՀՀ արտաքին քաղաքականության գերակա ուղղություններից մեկը համարվող... 2053 28.02.2017 / Նախագահը Բրյուսելում հանդիպում է ունեցել ԵՄ բարձր ներկայացուցիչ, Եվրոպական հանձնաժողովի փոխնախագահ Ֆեդերիկա Մոգերինիի հետ Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր Բրյուսելում հանդիպում է ունեցել Եվրոպական միության արտաքին քաղաքականության եւ անվտանգության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ, Եվրոպական հանձնաժողովի փոխնախագահ Ֆեդերիկա Մոգերինիի հետ: Հանդիպման սկզբում Հանրապետության Նախագահը գոհունակությամբ է փաստել, որ տիկին Մոգերինիի հետ հերթական հանդիպումը կայանում է Հայաստանի եւ Եվրոպական միության հարաբերությունների համար կարեւորագույն պահի, երբ մեկ օր առաջ Եվրոպական խորհրդի նախագահ Դոնալդ Տուսկի հետ հայտարարվեց նոր... 28.02.2017 / Նախագահը հանդիպում է ունեցել Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ժան-Կլոդ Յունկերի հետ Աշխատանքային այցով Բելգիայի Թագավորությունում գտնվող Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր հանդիպում է ունեցել Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ժան-Կլոդ Յունկերի հետ: Շնորհակալություն հայտնելով ջերմ ընդունելության համար` Հանրապետության Նախագահը գոհունակությամբ է խոսել աշխատանքային այցի բրյուսելյան իր բավականին հագեցած ու արդյունավետ օրակարգի մասին, հույս հայտնելով, որ ԵԽ նախագահ Տուսկի, ԵԺԿ նախագահ Դոլի հետ անկեղծ մթնոլորտում տեղի ունեցած քննարկումները, ինչպես նաեւ ԵՄ բարձր ներկայացուցիչ Մոգերինիի,... 28.02.2017 / Նախագահը Բրյուսելում հանդիպում է ունեցել Եվրոպական խորհրդարանի մի խումբ պատգամավորների հետ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը Բրյուսելում այսօր հանդիպում է ունեցել Եվրոպական խորհրդարանի մի խումբ պատգամավորների հետ: Հանրապետության Նախագահը հանդիպման առիթով շնորհավորել եւ խորհրդարանականներին է հանձնել Հայաստանի Հանրապետության պետական բարձր պարգեւները, որով պատգամավորները անցյալ տարի պարգեւատրվել էին Հանրապետության Նախագահի կողմից: Մասնավորապես` Հայաստանի Հանրապետության եւ Եվրոպական միության միջեւ խորհրդարանական համագործակցության ընդլայնման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի համար Եվրոպական... 28.02.2017 / Նախագահը ելույթ է ունեցել «Կարնեգի» կենտրոնում Նախագահ Սերժ Սարգսյանը Բելգիայի Թագավորություն աշխատանքային այցի երկրորդ օրը սկսել է «Հանուն համաշխարհային խաղաղության»՝ Կարնեգի հիմնադրամի Բրյուսելի գրասենյակ այցելությամբ: Հետազոտական հեղինակավոր այս կենտրոնում հյուրընկալված Նախագահ Սարգսյանը հանդիպում ունեցել կենտրոնի փորձագետների հետ: Հանդիպման մոդերատորը՝ «Կարնեգի» հիմնադրամի գիտաշխատող Ստեֆան Լեhնեն, ով զբաղվում է Լիսաբոնի համաձայնագրից ի վեր ԵՄ արտաքին քաղաքականության զարգացումների եւ անդամ երկրների հետ... 27.02.2017 / Նախագահը հանդիպում է ունեցել ՆԱՏՕ-ի Գլխավոր քարտուղար Յենս Ստոլտենբերգի հետ Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր Բելգիայի Թագավորություն կատարած աշխատանքայի այցի շրջանակներում ՆԱՏՕ-ի կենտրոնակայանում հանդիպում է ունեցել ՆԱՏՕ-ի Գլխավոր քարտուղար Յենս Ստոլտենբերգի հետ: Սերժ Սարգսյանը եւ Յենս Ստոլտենբերգը բանակցությունների արդյունքներն ամփոփել են համատեղ մամուլի ասուլիսում: *** ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանի խոսքը ՆԱՏՕ-ի Գլխավոր քարտուղար Յենս Ստոլտենբերգի հետ համատեղ մամուլի ասուլիսում Շնորհակալ եմ պարո՛ն Գլխավոր քարտուղար: Ինձ համար շատ մեծ պատիվ է կրկին...


Մատերիալ՝ արծաթ (925 հարգի), վարդագույն սադափ Կոդ՝ SE268P