text: {{ Taxobox | name = Բույսեր | image file =Diversity of plants image version 5.png | image title = | image descr = Բազմազան բույսեր | domain = Էուկարիոտներ | regnum = Բույսեր | latin = Plantae | wikispecies = Plantae | commons = Category:Plantae | itis = 202422 | ncbi = | section name = Բաժիններ | section text = Ջրիմուռներ Algae Էվգլենյանջրիմուռներ Euglenophyta Պիկոբիլիֆիտովյան ջրիմուռներ Picobiliphyta Հետերոկոնտոֆիտներ Heterokontophyta Գորշ ջրիմուռներ Phaeophyta Դեղնականաչավուն ջրիմուռներ Xanthophyta Ոսկեգույն ջրիմուռներ Chrysophyta Դիատոմային ջրիմուռներ Bacillariophyta Էվգլենյան ջրիմուռներ Euglenophyta Պիկոբիլիֆիտովյան ջրիմուռներ Picobiliphyta Հետերոկոնտոֆիտներ Heterokontophyta Գորշ ջրիմուռներ Phaeophyta Դեղնականաչավուն ջրիմուռներ Xanthophyta Ոսկեգույն ջրիմուռներ Chrysophyta Դիատոմային ջրիմուռներ Bacillariophyta Արխեպլաստիդներ Archaeplastida Նեմատոֆիտյան ջրիմուռներ Nematophyta † Կարմիր ջրիմուռներ Rhodophyta Խարոֆիտ ջրիմուռներ Charophyta Կանաչ ջրիմուռներ Chlorophyta Բարձրակարգ բույսեր Embryophytes Մամռանմաններ Bryophytes Լյարդային մամուռներ Marchantiophyta Անտոցերոտանմաններ Anthocerotophyta Մամուռներ կամ մամռանամններ Bryophyta Անոթակիր բույսեր Tracheophytes Պսիլոտանմաններ Psilotophyta Պտերանմաններ Pteridophyta Գետնամամռանմաններ Lycopodiophyta Ուժովնիկանմաններ Ophioglossophyta Ձիաձետանմաններ Equisetophyta Սերմնավոր բույսեր Spermatophytes Սերմնավոր պտերանմաններ Pteridospermatophyta† Գինկգոնմաններ Ginkgophyta Գնետոնմաններ Gnetophyta Փշատերեւանմաններ Pinophyta Սագոյանմաններ Cycadophyta Ծածկասերմեր Magnoliophyta</div> }}Բույսեր' (), բազմաբջիջ օրգանիզմների հիմնական խմբերից մեկը, որը ներառում է իր մեջ մամուռներ, պտերանմաններ, ծաղկավոր բույսեր, մերկասերմեր, ձիաձետեր, գետնամուշկեր։ Բույսերի շարքին են պատկանում նաեւ ջրիմուռները կամ նրանց խմբերից որոշները։ Բույսերը (առաջին հերթին ծաղկավորները) ներկայանում են զանազան կենսաձեւերով. նրանց մեջ տարբերում են ծառեր, թփեր, խոտաբույսեր եւ այլն։ Բույսերը հանդիսանում են բուսաբանական ուսմունքի կողմից ուսումնասիրվող կարեւոր օբյեկտ։ Բույսերի ամենակարեւոր տարբերությունը կենդանի օրգանիզմների մեծամասնությունից ինքնասուն (ավտոտրոֆ) լինելն է, այսինքն՝ իրենց աճման ու զարգացման համար անհրաժեշտ օրգանական նյութերը սինթեզում են իրենք։ Բույսերի պաշարային սննդանյութը օսլան է, որը կուտակվում է բջջի քլորոպլաստներում։ Սահմանում Պատմություն Այն հարցը, թե ինչպես անվանել բույսերը, այնքան միանշանակ չէ, որքան թվում է առաջին հայացքից։ Այդ հարցին առաջինը փորձել է պատասխանել հին հույն փիլիսոփա եւ գիտնական Արիստոտելը, ով դասեց բույսերը որպես միջանկյալ գործոն անշունչ առարկաների եւ կենդանիների միջեւ։ Նա սահմանեց բույսերը որպես կենդանի օրգանիզմներ, որոնք ընդունակ չեն տեղաշարժվելու։ Ավելի ուշ բացահայտվել են բակտերիաներ եւ արխեաներ, որոնք ոչ մի կերպ չէին դասվում բույսերի ընդհանուր հասկացության մեջ։ Արդեն 20-րդ դարի երկրորդ կեսին սնկերը եւ ջրիմուռների որոշ տեսակներ դասվեցին առանձին կատեգորիաների մեջ, քանի որ չունեին անոթային եւ արմատային համակարգեր, որը գոյություն ունեն մյուս բուսերի մոտ։ Արդիականություն Հիմնական հատկանիշներ Խիտ, կոշտ մասնիկների համար անթափանց բջջաթաղանթի առկայություն (որպես կանոն կազմված է ցելյուլոզից)։ Պրոդուցենտ բույսեր։ Նրանք օրգանական նյութեր ստանում են ածխաթթու գազի եւ արեւի էներգիայի հաշվին ֆոտոսիթեզի ընթացքում։ Սնկերը եւ բակտերիաների մեծ մասը հետերոտրոֆ են, այդ պատճառով վերջին ժամանակներս նրանց դասում են առանձին թագավորության մեջ։ Նախկինում սնկերն ու բակտերիաները դասվում էին բույսերի շարքին։ Ցիանաբակտերաներ կամ կապտականաչ ջրիմուռներ, որոնց համար, ինչպես բույսերի մեծամասնության համար հատկանշական է ֆոտոսինթեզը, ժամանակակից դասակարգման համաձայն դասվում է բույսերի շարքին։ Բույսերի մյուս հատկանիշները (անշարժությունը, անընդհատ աճը, սերունդների հերթափոխությունը եւ այլն) եզակի չեն հանդիսանում, բայց ընդհանուր առմամբ հնարավորություն են տալիս տարբերել բույսերը օրգանիզմների մյուս խմբերից։ Ծագում եւ էվոլյուցիա Արքեյան դարաշրջան (2500-3800 մլն. տարի առաջ) Հնէաբանական գործոնների ուսումնասիրություններից պարզվեց, որ կենդանի էակների բաժանումը թագավորությունների տեղի է ունեցել ավելի քան 3 մլրդ. տարի առաջ։ Առաջին ավտոտրոֆ օրգանիզմները եղել են ֆոտոսինթեզող բակտերիաները (ներկայումս՝ կանաչ բակտերիաները, ցիանաբակտերիաները)։ Մասնավորապես մեզոարխեան դարաշրջանում (2800-3200 մլն. տարի առաջ) արդեն գոյություն են ունեցել ցիանաբակտերիալ մատերը։ Պրոտերոզոյան դարաշրջան (570-2500 մլն. տարի առաջ) Էուկարիոտ ֆոտոավտոտրոֆ օրգանիզմների ծագման վերաբերյալ մեկ միասնական եւ ամբողջական տեսակետ դեռեւս չկա։ Դրանցից մեկը (սիմբիոզի տեսությունը) էուկարիոտ ֆոտոտրոֆների առաջացումը ներկայացնում է ինչպես էուկարիոտ հետերոտրոֆ ամեոբանման բջիջների անցում ավտոտրոֆ սնման ձեւի ֆոտոսինթեզող բակտերիաների հետ սիմբիոզի միջոցով, որը արդյունքում վերածվել է քլորոպլաստի։ Համաձայն այդ տեսության՝ այդ ձեւով են առաջացել նաեւ միտոքոնդրյումները օդակյացների բակտերիաներից։ Այդպես են առաջանում ջրիմուռները՝ առաջին իսկական բույսերը։ Պրոտերոզոյան դարաշրջանում լայն տարածում են գտնում միաբջբիջ եւ գաղությանի կապտականաչ ջրիմուռները, առաջանում են կարմիր եւ կանաչ ջրիմուռները։ Պալեոզոյան դարաշրջան (230-570 մլն. տարի առաջ) Սիլուրի վերջում (405-440 մլն. տարի առաջ) երկրի վրա տեղի են ունենում ինտենսիվ լեռնագոյացման գործընթացներ, որոնք հանգեցնում են Սկանդինավյան լեռների, Տյան-Շան, Սայան լեռների առաջացմանը, ինչպես նաեւ բազմաթիվ ծովերի փոքրացմանն ու վերացմանը։ Արդյունքում որոշ ջրիմուռներ (նման ժամանակակից խմբակային ջրիմուռներին) դուրս են գալիս ցամաք եւ բնակեցնում են առափնյաները եւ վերաառափնյաները, ինչը հնարավոր դարձավ բակտերիաների եւ ցիանաբակտերիաների գործունեության շնորհիվ, որոնք ցամաքի մակերեւույթին ձեւավորում են հողային սուբստրատ։ Այդպես առաջանում են առաջին բարձրակարգ բույսերը՝ ռինիոֆիտները։ Նրանց առանձնահատկությունը այն է, որ թաղանթների առաջացման հետ տեղի է ունենում նաեւ նրանց տարբերակումը ծածկույթային, մեխանիկական, փոխադրական եւ ֆոտոսինթեզող ձեւերի։ Դա պայմանավորված էր օդային եւ ջրայինին միջավայրերի տարբերությամբ։ Մասնավորապես՝ Ռադիոակտիվության բարձրացում, որից պաշտպանվելու համար առաջին հողային բույսերի մակերեւույթի վրա պետք է անջատվեր եւ կուտակվեր կուտինը, ինչը եւ եղել է ծածկույթային հյուսվածքների առաջացման առաջին փուլը։ կուտինի կուտակումը անհնարին է դարձնում խոնավության ներծծումը ամբողջ մակերեսով (ինչպես ջրիմուռների մոտ), ինչը հանգեցնում է ռիզոիդների ֆունկցիայի փոփոխմանը, որոնք արդեն ոչ միայն ամրացնում են օրգանիզմը սուբստրատին, այլեւ ներծծում են նրանից ջուրը։ Ստորգետնյա եւ վերգետնյա մասերի բաժանումը առաջացրել է հանքնային նյութերի, ջրի եւ ֆոտոսինթեզի արտադրանքի ամբողջ օրգանիզմի հասցնելու անհրաժեշտություն, որը իրականացվում է առաջացած թափանցող(փոխադրող) հյուսվածքների՝ քսիլեմայի եւ ֆլեոմայի միջոցով։ Ջրի դուրս մղող ուժի բացակայություն եւ համապատասխան լողալու անհնարինություն, արեւի լույսի համար տեսակների միջեւ մրցակցության ընթացքում, որը հանգեցրեց մեխանիկական թաղանթների առաջացմանը, հարեւան բույսերի նկատմամբ բարձրանալու նպատակով։ Եվս մեկ գործոն է հանդիսանում բարելավված լուսավորությունը, որը ակտիվացնում էր ֆոտոսինթեզի գործընթացը եւ ավելացնում ածխաթթու գազի քանակը, որը եւ պատճառ դարձավ մեխանիկական թաղանթների առաջացմանը։ Վերը քննարկված բոլոր արոմորֆոզների ընթացքում ֆոտոսինթեզող բջիջները տարբերակվում են առանձին թաղանթների միջեւ։ Հնագույն հայտնի վերգետնյա բույս է կուկսոնյան, որը հայտնաբերվել է 1937 թվականին Շոտլանդիայի սիլուրիական ավազաքարերում (մոտ 415 մլն. տ.)։ Հետագայում բարձրակարգ բույսերի էվոլյուցիան բաժանվում է երկու ճյուղի. համետոֆիտական (մամռանամններ) եւ սպորոֆիտական(անոթային) բույսեր։ Առաջին մերկասերմ բույսերը հայտնվել են մեզոզոյան դարաշրջանի սկզբին (մոտ 220 մլն. տարի առաջ)։ Առաջին ծածկասերմերը (ծաղկավորներ) առաջացել են յուրայի շրջանում։ Դասակարգում Դասակարգման համակարգի էվոլյուցիա Բազմազանություն 2010 թվականի սկզբին «բնապահպանության միջազգային միության» տվյալներով նկարագրված էր մոտ 320.000 տեսակի բույսեր, որոնցից մոտ 280.000-ը ծաղկավոր տեսակներն են, 1000-ը՝ մերկասերմային տեսակները, մոտ 16.000-ը՝ մամռանմանները, մոտ 12.000-ը՝ բարձրակարգ սպորավոր բույսեր (պտերանմաններ, գետնամամուռներ, ձիաձետանմաններ)։ Սակայն այս թիվը մեծանում է, քանի որ մշտապես բացահայտվում են նոր տեսակներ։ Բույսերի կառուցվածք հարաբերական չափ (մինչեւ մի քանի սմ), թաղանթանյութից կազմված կոշտ բջջաթաղանթի առկայություն, քլորոպլաստի եւ մեծ կենտրոնական վակուոլի առկայություն, որը հնարավորություն է տալիս կարգավորել տուրգորը։ Բաժանման ժամանակ միջնորմը ձեւավորվում է բազմաթիվ սրվակների միացման հաշվին (ֆրագմոպլաստ)։ Բույսերի սպերմատոզոիդները երկ-(մամուռների եւ գետնամամուռների մոտ) կամ բազմամտրակավորները (մնացած պտերանմանների, սագոյանմանների մոտ)։ Բույսերի բջիջները միավորվում են հյուսվածքների մեջ։ Բույսերի հյուսվածքները բնորոշվում են միջբջջային տարածությունների գրեթե լիովին բացակայությամբ, մեծ քանակությամբ մահացած բջիջներով (որոշ հյուսվածքներ, ինչպես օրինակ, պարենքիմը եւ խցանը, կազմված են գրեթե մահացած բջիջներից), ինչպես նաեւ նրանով, որ ի տարբերություն կենդանիների՝ բույսերի հյուսվածքը կարող է կազմված լինեն տարբեր տիպի բջիջներից (օրինակ՝ քսիլեման կազմված է ջրաթափանց տարրերից, բնափայտային թելիկներից եւ բնափայտային պարենքիմից)։ Բույսերի մեծ մասը բնորոշվում է մարմնի զգալի մասնատվածությամբ։ Գոյութնուն ունեն բույսերի մարմնի կազմվածքի մի քանի տիպեր, որի դեպքում առանձին օրգանները չեն առանձնանում եւ մարմինն իրենից ներկայացնում է կանաչ շերտ (որոշ մամուռներ, պտերանմանների նախածիլեր), տերեւացողունային, որի դեպքում մարմինն իրենից ներկայացնում է ընձյուղը տերեւներով (արմատները բացակայում են, օրինակ՝ մամուռների մեծ մասը) եւ արմատաընձյուղային, որի դեպքում մարմինը բաժանվում է արմատային եւ ընձյուղային համակարգերի։ Բույսերի մեծամասնության ընձյուղը կազմված է առնցքային մասերից (ցողունից) եւ կողմնային ֆոտոսինթեզող օրգաններից (տերեւներից), որոնք կարող են առաջանալ կամ որպես ցողունի հյուսվածքների արտաքին մակաճ (մամուռների մոտ ), կամ էլ որպես կողմնային կարճացած ճյուղերի միացման հետեւանք (պտերանմանների մոտ)։ Ընձյուղի սաղմը ընդունված է համարել յուրահատուկ օրգան՝ բողբոջ։ Զարգացման փուլերի հաջորդականությունը որով անցնում են տվյալ տեսակին պատկանող առանձնյակները, մի սերնդի զիգոտից մինչեւ հաջորդ սերնդի զիգոտը կոչվում է կենսական ցիկլ։ Բույսերի կենսական ցիկլեր Բազմացում Նկարագրված է բույսերի բազմացման երկու ձեւ՝ սեռական եւ անսեռ։ Անսեռ բազմացման ձեւերից տարածված է վեգետատիվ բազմացումը։ Վեգետատիվ օրգաններից բացի բույսերն ունեն նաեւ մասնագիտացված գեներատիվ օրգաններ, որոնց կառուցումը կախված է կենսացիկլի հետ։ Բույսերի կենսացիկլում հերթափոխվում են սեռական, հապլոիդ սերունդը (գամետոֆիտ) եւ անսեռ, դիպլոիդ սերունդը (սպորոֆիտ)։ Համետոֆիտի մոտ ձեւավորվում են սեռական օրգանները՝ արական անտերիդիումներ եւ իգական արխեգոնիումներ (բացակայում են որոշ գնետանմանների եւ ծածկասերմերի մոտ)։ Սպերմատոզոիդները (բացակայում են փշատերեւների, գնետանմանների եւ ծածկասերմերի մոտ) բեղմնավորում են արխեգոնիայում գտնվող ձվաբջջին, որի արդյունքում ձեւավորվում է դիպլոիդ զիգոտ։ Զիգոտից ձեւավորվում է սաղմը, որն աստիճանաբար հասունանում է եւ վերածվում սպորոֆիտի։ Սպորոֆիտներում զարգանում են սպորանգիները (հաճախ մասնագիտացված սպորակիր տերեւների վրա կամ սպրոֆիլների վրա)։ Սպորանգիներում տեղի է ունենում մեյոզ եւ ձեւավորվում են հապլոիդ սպորներ։ Տարասպորավոր բույսերի մոտ այդ սպորները երկու տիպի են՝ արական (նրանցից զարգանում են գամետոֆիտները, միայն անտերիդիաների հետ) եւ իգական (նրանցից զարգանում են համետոֆիտները, որոնք կրում են միայն արխեգոնիաներ), համասպորների մոտ սպորները միանման են։ Սպորից զարգանում է համետոֆիտը եւ ամեն ինչ սկսում է նորից։ Այդպիսի կենսացիկլ ունեն մամռանմանները եւ ընդ որում, առաջին խմբի մոտ կենսացիկլում գերիշխում է համետոֆիտը, իսկ երկրորդի մոտ՝ սպորոֆիտը։ Սերմնավոր բույսերի մոտ պատկերը բարդանում է այն բանի հաշվին, որ իգական համետոֆիտը զարգանում է ուղիղ մայրական սպորոֆիտի վրա, իսկ արական համետոֆիտը (ծաղկափոշու հատիկ) պետք է հասցվի այնտեղ փոշոտման ընթացքում։ Սերմնավոր բույսերի մոտ սպորոֆիլներրը հաճախ բարդ են կառուցված եւ միավորվում են այսպես կոչված ստրոբիլներում, իսկ ծածկասերմ բույսերի մոտ՝ ծաղիկների մեջ, որոնք կարող են իրենց հերթին միավորվել ծաղկաբույլերի մեջ։ Բացի դրանից սերմնավոր բույսերի մոտ ծագում է մասնագիտացված մի քանի գենոտիպներից կազմված կառուցվածք՝ սերմ, որը կարող է պայմանականորեն դասվել գեներատիվ օրգանների շարքին։ Ծածկասերմ բույսերի մոտ ծաղիկը փոշոտումից հետո հասունանում է եւ ձեւավորում պտուղը։ Նշանակություն Կենդանի էակների, այդ թվում եւ մարդու գոյությունը անհնարին կլիներ առանց բույսերի, որով եւ որոշվում է նրանց առանձնահատուկ դերը երկրագնդի վրա կյանքի համար։ Բոլոր օրգանիզմներից միայն բույսերը եւ ֆոտոսինթեզող բակտերիաներն են ընդունակ կլանել արեւի էներգիան, որի արդյունքում անօրգանական նյութերից սինթեզել օրգանական նյութեր, դրա հետ մեկտեղ բույսերը մթնոլորտը մաքրում են ածխաթթու գազից եւ հարստացնում թթվածնով։ Հենց բույսերի գործունեության շնորհիվ է առաջացել մթնոլորտը, որը պարունակում է թթվածին եւ նրանց գոյության շնորհիվ այն պահպանվում է շնչառության համար բարենպաստ վիճակում։ Բույսերը հիմնական եւ որոշիչ օղակ են բոլոր հետերոտրոֆ օրգանիզմների, այդ թվում եւ մարդու բարդ սնման շղթայում։ Վերգետնյա բույսերը ձեւավորում են տափաստաններ, մարգագետիններ, անտառներ եւ այլ բուսական խմբավորումներ՝ ստեղծելով երկրի վրա լանդշաֆտային բազմազանություն եւ էկոլոգիական խորշի անընդհատ բազմազանություն բոլոր թագավորությունների օրգանիզմների կյանքի համար։ Վերջապես բույսերի անմիջական մասնակցությամբ առաջացել եւ ձեւավորվում է բնահող։ Սննդի արդյունաբերություն Բույսերի ընտելացում Մարդու կողմից ընտելացված են 200-ից ավելի բույսեր, որոնք պատկանում են ավելի քան 100 բուսական տեսակների։ Նրանց լայն տաքսոնոմիական ասպեկտը արտահայտում է տարածքների բազմազանությունը, որտեղ նրանք ընտելացվել են։ Հիմնական պարենային բույսերը, որոնք ներկայումս օգտագործվում են կուլտուրաներում, ընտելացվել են հարավարեւմտյան Ասիայի երկրներում։ Ներկայումս դրանք Իրաքի, Իրանի, Հորդանանի, Իսրայելի եւ Պաղեստինի տարածքներն են։ Հնարավոր է, որ հին հողամշակներին հայտի էին վեգետատիվ բազմացման (կլոնավորման) եւ մոտ ազգակցական խաչասերման (ինբրիդինգ) առավելությունները։ Կլոնավորման միջոցով բազմացող բույսերի օրինակներ են կարտոֆիլը, մրգատու ծառերը, գրեթե բոլոր օգտակար սննդանյութերը, որոնք սննդի միջոցով ստանում էին մարդիկ այդ երկրներում, ստանում էին ածխաջրային հացահատիկավորներից, որոնք մեծ քանակությամբ սպիտակուց են պարունակում (ցորեն, գարի)։ Այնուամենայնիվ հացահատիկավորների սպիտակուցները, ըստ ամինաթթվային բաղադրության, ամբողջությամբ հաշվեկշռված չեն (քիչ են պարունակում լիզին եւ մեթիոնին)։ Այս հացահատիկավորները հին հողամշակները լրացնում էին լոբազգի բույսերով՝ սիսեռ, վիկ, ոսպ։ Միակ մշակովի հացահատիկը՝ աշորան, առաջացել է շատ ավելի ուշ, քան ցորենը եւ մշակովի բույսերը։ Ինքնափոշոտվող վուշը ունի յուղով հարուստ սերմեր, ինչը լրացնում էր հին հողամշակների սննդային եռյակը (ճարպեր, սպիտակուցներ, ածխաջրեր)։ Հին հողամշակները կազմել են ընտելացված բույսերի մի հավաքակազմ, որոնք բավարարում են մարդու սննդային պահանջները եւ այսօր։ Հետագայում տեղի էր ունենում մշակովի բույսերի աստիճանական տարածում իրենց օջախից դեպի նոր շրջաններ։ Արդյունքում միեւնույն բույսերը դարձան սննդային աշխարհի ամբողջ բնակչության համար։ Կուլտուրային բույսերի մի մասը առաջին անգամ ընտելացվել են հարավարեւելյան Ասիայի երկրներում։ Դրանց թվին են պատկանում այնպիսի ինքնափոշոտվող բույսեր, ինչպիսիք են բամբակը, բրինձը, սորգոն, գետնանուշը։ Բույսերի ժամանակակից կուլտուրաներ Բույսերի թագավորոււթյան հսկա բազմազանությանից առօրյա կյանքում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն սերմնավոր եւ գլխավորապես ծաղկավոր բույսերը (ծածկասերմերը)։ Հենց նրանց խմբին են դասվում գրեթե բոլոր բույսերը, որոնք ներմուծվել են մտցվել մարդու կողմից։ Մարդու կյանքում առաջին տեղը զբաղեցնում են հացահատիկային բույսերը (ցորեն, բրինձ, եգիպտացորեն, սորգո, գարի, աշորա, կորեկ, վարսակ) եւ զանազան ձավարատու կուլտուրաներ։ Մարդու սննդային օրաբաժնի մեջ կարեւոր տեղ է զբաղեցնում բարեխառն կլիմա ունեցող երկրներում աճող կարտոֆիլը, իսկ ավելի հարավային մասերում՝ բաթաթը (քաղցր կարտոֆիլ)։ Լայնորեն օգտագործում են բուսական սպիտակուցներով հարուստ լոբահատիկավորների ( լոբի, սիսեռ, ոսպ եւ այլն), շաքարաբերների (շաքարի ճակնդեղ եւ շաքարեղեգ), բազմաթիվ յուղատուների (արեւածաղիկ, գետնանուշ եւ այլն), պտղատուների, հատապտուղների, բանջարեղենային եւ այլ բուսական կուլտուրաներ։ Ժամանակակից հասարակությունը դժվար է պատկերացնել առանց տոնուսը բարձրացնող բույսերի՝ թեյ, սուրճ, կակաո, առանց խաղողի՝ (գինեգործության հիմքի) կամ առանց ծխախոտի։ Կենդանաբուծությունը հիմնվում է վայրի եւ մշակովի կերաբույսերի օգտագործման վրա։ Թեթեւ արդյունաբերություն Բամբակենին, վուշը, կանեփը, ճենականեփը, ջուտը, կենաֆը, սիզալը եւ բազմաթիվ այլ թելատու բույսեր մարդուն ապահովում են հագուստով եւ տեխնիկական կտորներով։ Փայտամշակման արդյունաբերություն Ամեն տարի օգտագործվում են մեծ քանակությամբ անտառներ որպես շինանյութ, ցելյուլոզի ստացման աղբյուր եւ այլն։ Էներգետիկա Մարդու համար կարեւոր նշանակություն ունի էներգիայի գլխավոր աղբյուներից մեկը՝ քարածուխը, ինչպես նաեւ տորֆը, որոնց մասին կարելի է ասել, որ նրանք իրենցից ներկայացնում են հին բուսական մնացորդների մեջ կուտակված արեւի էներգիան։ Բժշկություն եւ քիմիա Մինչ այժմ իր տնտեսական նշանակությունը չի կորցրել բույսերից ստացվող բնական կաուչուկը։ Արժեքավոր խեժերը, եթերայուղերը, բուսախեժերը, ներկերը եւ այլ նյութեր, որոնք ստացվում են բույսերի վերամշակման արդյունքում, կարեւոր տեղ են զբաղեցնում մարդու տնտեսական գործունեության մեջ։ Բույսերի մեծ մասը ծառայում են որպես վիտամինների հիմնական մատակակարարներ, իսկ մյուսները (ալոե, բելադոննա, կատվախոտ, մատնեծաղիկ, պիլոկարպուս, ռաուվոլֆիան) հանդիսանում են անհրաժեշտ դեղանյութերի, նյութերի եւ դեղահաբերի աղբյուր։ Էկոլոգիա Բուսական թաղանթը հարստացնում է մթնոլորտը թթվածնով եւ գրեթե բոլոր էկոհամակարգերի համար հանդիսանում է էներգիայի եւ օրգանական նյութերի հիմնական աղբյուր։ Ֆոտոսինթեզը լիովին փոխեց սկզբնական երկրային մթնոլորտի բաղադրությունը, որը ներկայումս պարունակում է մոտ 21% թթվածին։ Կենդանիները եւ բազմաթիվ այլ օդակյացները թթվածնի կարիք ունեն։ Անօդակյացների ձեւերը համեմատաբար քիչ են։ Շատ էկոհամակարգերում բույսերը հանդիսանում են սնման շղթայի հիմք։ Վերգետնյա բույսերը հանդիսանում են կարեւոր բաղադրիչներ ջրային եւ մյուս բիոքիմիական ցիկլերի համար։ Որոշ բույսեր էվոլյուցիայի ենթարկվեցին ազոտ ֆիքսող բակտերիաների հետ միաժամանակ եւ ներգրավվեցին ազոտի շրջանառության մեջ։ Բույսերի արմատները գլխավոր դեր են խաղում բնահողի զարգացման եւ այն էրոզիայից պաշտպանելու գործում։ Բաշխում Էկոլոգիական փոխհարաբերություններ Շատ կենդանիների էվոլյուցիան ընթացել է բույսերի հետ համատեղ։ Բազմաթիվ միջատներ փոշոտում են ծաղիկները՝ իրենց համար որպես սնունդ վերցնելով ծաղկափոշի եւ նեկտար։ Կենդանիներն ուտում են մրգեր եւ տարածում են սերմերը կղանքի միջոցով։ Բույսերի տեսակների մեծ մասը սիմբիոզի մեջ են մտել տարբեր տեսակի սնկերի հետ (միկորիզա)։ Սնկերն օգնում են բույսին հողից վերցնել ջուր եւ հանքային նյութեր, իսկ բույսերը հարստացնում են սնկերին ածխաջրերով, որն առաջացել է ֆոտոսինթեզի արդյունքում։ Գոյություն ունեն նաեւ սիմբիոտիկ սնկեր՝ էնդոֆիտներ, որոնք ապրում են բույսերի ներսում եւ նպաստում են տեր-օրգանիզմի աճին։ Մակաբուծություն Մակաբույծ բույսերը գոյություն ունեն ինչպես ստորակարգ, այնպես էլ բարձրակարգ բույսերի շրջանում։ Այդպիսի բույսերը մեծ վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Գիշատիչ բույսեր Գոյություն ունի գիշատիչ բույսերի ավելի քան 500 տեսակ։ Դրանք աճում են սովորաբար այն հողերում, որոնք աղքատ են սնուցող նյութերով եւ հանքային աղերով։ Բույսերի «գիշատչությունը» պայմանավորված է հողում ազոտի անբավարարությամբ, դրա պատճառով էլ գիշատիչ բույսերը հարմարվել են ազոտ ստանալ միջատներից, որոնք նրանք որսում են ամենատարբեր թակարդների միջոցով։ Ռուսաստանի անտառներում ամենահայտնի գիշատիչ բույսը հանդիսանում է ցողաբույսը (Dosera rotundifolia)։ Այս բույսը տերեւների եզրերից արտաթորում է կպչուն հեղուկ (որը նման է ցողի)՝ թթու մարսողական հյութ։ Միջատը նստում է «ցողի» կաթիլի վրա, ամրանում է եւ դառնում բույսի զոհը։ Այլ գիշատիչ բույսեր՝ վեներայի ճանճորս, սափորատունկ, պինգուիկուլա, դրոզոֆիլա, խորշաբույս, ալդրովանդա։ Հետաքրքիր փաստեր Elysia chlorotica'' ծովային փորոտանի կակղամորթ է, որը ապրում է Հյուսիսային Ամերիկայի ատլանտյան ափի հատվածում, ասիմիլացնում է ջրիմուռների քլորոպլաստները, որոնք ֆոտոսինթեզում են մարսողական համակարգի բջիջները։ Այդ ծովային կենդանու գենը կարգավորում է մի սպիտակուց, որն անհրաժեշտ է քլորոպլաստին ֆոտոսինթեզի համար. համապատասխան գենը հայտնվել է կենդանու գենոմում, հորիզոնական փոխադրման միջոցով։ Բույսերի պատկերներ Տես նաեւ Անտառ


Կենդանակերպի 6 նշան, ովքեր կասկածում են իրենց ուժերին. Blognews.am - 7 Հուլիսի 2019 - Թարմ Լրատվություն Գլխավոր էջ » 2019 » July » 7 » Կենդանակերպի 6 նշան, ովքեր կասկածում են իրենց ուժերին. Blognews.am Կատեգորիա: Հետաքրքիր | Դիտումներ: 152 | Ավելացրեց: arpinews | - Վարկանիշ -: 0.0/0


-Պարո՛ն Ավետիսյան, ապրիլի 1-ից փոփոխություններ են սպասվում ԱՊՊԱ ոլորտում: Ի՞նչ փոփոխություններ են եւ ինչո՞վ են պայմանավորված դրանք:


1996 թ. ռադարային զոնդավորումով ստացված պատկերը։


Աղջիկը մի կտոր սխտոր դրեց իր ամենաինտիմ մասում ու պառկեց քնելու. առավոտյան հրաշք կատարվեց - Видео портал Главная » 2017 » Февраль » 17 » Աղջիկը մի կտոր սխտոր դրեց իր ամենաինտիմ մասում ու պառկեց քնելու. առավոտյան հրաշք կատարվեց Зароботок на ПАММ +164% за год.Зароботок на ПАММ 164% за год. ТОП ПАММ-счета Privatefx в Украине. privatefx.com Սխտորը բուժիչ շատ հատկություններ ունի:Վերջերս ապացուցվել է, որ սխտորը մարմնի որոշակի մասերի վրա դնելու դեպքում կարելի է ցնցող արդյունքներ ստանալ որոշ հիվանդությունների դեմ պայքարում: Կարող եք սխտորի ոչ մեծ կտոր դնել ականջի մեջ՝ այդ հատվածի խնդիրները մեղմացնելու համար:Իր հակաբիոտիկ եւ հակաբորբոքային հատկությունների շնորհիվ՝ կարող եք բուժել ականջի անանցանելիությունը, վարակները, նույնիսկ զնգոցն ականջներում: Պարզապես պետք է մի պճեղ սխտորը դնեք ականջի մեջ: Կարող եք պառկել քնելու սխտորն ականջի մեջ:Հաջորդ օրը զնգոցը, ցավը, վարակները կամ մյուս անհարմարությունները կվերանան: Սա շատ հեշտ եւ արագ դեղամիջոց է լսողության հետ կապված ցանկացած հիվանդության դեմ: Եթե բարելավում չեք զգում՝ պետք է բժշկի դիմեք: Բացի այս հատկություններից՝ սխտորը կարող է ապահովել՝ Կվերցետին Վիտամիններ С, В1 եւ В6 Գլյուտամինաթթու եւ ասպարագինային թթու Սխտորը՝ հեշտոցային վարակների դեմ Սխտորը կարող է բուժել նաեւ հեշտոցային վարակները:Պետք է սխտորի պճեղի մեջ ասեղի միջոցով թել անցկացնել եւ այն դնել հեշտոցի մեջ:Պետք է թողնել ամբողջ գիշեր:Հաջորդ առավոտյան հանեք սխտորը: Просмотров: 13876 | Добавил: artyom1984 | Рейтинг: 2.0/2


source: wikipedia

text: Խորվաթերենը (hrvatski jezik հրվատսկի յեզիկ) պատկանում է Հնդեվրոպական լեզուների ընտանիքի սլավոնական լեզվախմբին։ Խորվաթերեն խոսում են աշխարհում 5 միլիոն մարդ։ Խորվաթերենը պաշտոնական լեզու է Խորվաթիայում, ինչպես նաեւ՝ Բոսնիա եւ Հերցեգովինայում։ Ըստ աշխարհի լեզուների դասակարգման խորվաթերենը չի մտնում 100 տարածված լեզուների մեջ։ Արտաքին հղումներ GeoNames Ethnologue Տես նաեւ Պաշտոնական լեզուների ցանկ Լեզվաընտանիքների ցանկ Լեզուների ցանկեր Ծանոթագրություններ Գրականություն Dubravko Škiljan։ From Croato-Serbian to Croatian: Croatian linguistic identity. Multilingua 19, 2000, 3–20. Leopold Auburger։ Die kroatische Sprache und der Serbokroatismus. Ulm ։ Hess, 1999, ISBN 3-87336-009-8 Robert D. Greenberg։ Language and Identity in the Balkans: Serbo-Croatian and its Disintegration. Oxford u. a. 2004, ISBN 0-19-925815-5. Mario Grčević։ Die Entstehung der kroatischen Literatursprache. Köln/Weimar/Wien ։ Böhlau, 1997, ISBN 3-412-16196-9 Radoslav Katičić։ Undoing a 'Unified Language': Bosnian, Croatian, Serbian. In Michael Clyne, ed. Undoing and Redoing Corpus Planning. Berlin ։ Mouton de Gruyter, 1997, ISBN 3-11-012855-1, 165–191 Milan Moguš։ Die Geschichte der kroatischen Literatursprache. Übersetzt von Nicole Emmerich unter Mitarbeit von Mario Grčević. Zagreb ։ Globus, 2001, ISBN 953-167-125-7 Miloš Okuka։ Eine Sprache – viele Erben: Sprachpolitik als Nationalisierungsinstrument in Ex-Jugoslawien. Klagenfurt 1998, ISBN 3-85129-249-9. Խորվաթիայի լեզուներ Բոսնիա եւ Հերցեգովինայի լեզուներ Սերբիայի լեզուներ Ավստրիայի լեզուներ Չեռնոգորիայի լեզուներ Սլովակիայի լեզուներ Չեխիայի լեզուներ Հունգարիայի լեզուներ Իտալիայի լեզուներ Ռումինիայի լեզուներ


«Մենք ուզում ենք սովորել». բուհ չընդունված դիմորդների բողոքի ակցիան շարունակվում է Կրթության գիտության մշակույթի եւ սպորտի նախարարության շենքի դիամց շարունակվում է ընդունելության քննությունից դրական միավոր ստացած, սակայն բուհ չընդունված դիմորդների եւ նրանց ծնողների բողոքի ակցիան։ Պահանջն է՝ հանդիպել նախարար Արայիկ Հարությունյանի հետ։ Արայիկ Հարությունյանը հուլիսի 26-ի ուղիղ եթերով հայտնել է, որ շուրջ 12 հազար դիմորդներից դրական են ստացել, սակայն բուհ չեն ընդունվել 223-ը: Իսկ ուսանողները, որոնք դրական միավոր են ստացել, սակայն չեն ընդունվել բուհ, կարող են դիմել հեռակա ուսուցման համար։ Այսօրվա ակցիայի մասնակիցները հրաժարվում էին հեռակա ուսուցումից։ Հուլիսի 21-ին սկսված բողոքի ակցիայից հետո բուհ չընդունված դիմորդների ծնողները պահանջում են ավելացնել պահանջարկ ունեցող նախապես որոշված տեղերի քանակը: Դիմորդները եւ ծնողները պնդում են, որ ընդունելության կարգի փոփոխության վերաբերյալ պատշաճ չեն ծանուցվել, ինչի պատճառով էլ մրցույթից դուրս են մնացել։ Այս տարի դիմորդները քննություն են հանձնել մեկ առարկայից, մրցույթն անցկացվել է ընդունելության դիմում-հայտի առաջին տողով նշված մասնագիտության համար։ «Մասնագիտությունների մրցույթն անցկացվել է ընդունելության դիմում-հայտի առաջին տողով ընտրված մասնագիտության՝ անվճար եւ վճարովի ուսուցման հայտի գերակայությամբ», - այս մասին նված է ԿԳՄՍ-ի կայքում: Ակցիայի ընթացքում Կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարության հասարակայնության հետ կապերի եւ տեղեկատվության վարչության պետի տեղակալ Օֆելյա Կամավոսյանը ասեց, որ առաջին փուլի արդյունքում դրական միավոր ստացած, սակայն չընդունված բողոքող դիմորդների թիվը 88 է, որից 64-ը դիմել է լրացուցիչ փուլի համար, 63-ն ընդունվել է։ Նա նշեց նաեւ, որ կարող են հանդիպել փոխնախարար Գրիշա Թամրազյանին, սակայն դիմորդները եւ նրանց ծնողները հրաժարվեցին, ապա փորձեցին մտնել նախարարության շենք։ Դիմորդները նախարարության շենքի դիմաց վանկարկում էին՝ «Մենք ուզում ենք սովորել», ապա հանդիպման պահանջ ներկայացրին նախարարին։ Ակցիայի համակարգող Մասիս Բաբայանն էլ լրագրողների հետ զրույցում նշեց, որ ակցիան ի շահ երեխաների է, եւ պետք չէ այն քաղաքականացնել։ Նախարարության ներկայացուցիչներին այդպես էլ չհանդիպելով՝ ակցիայի մասնակիցները նախարարության շենքից «Արայի'կ, հեռացի'ր» վանկարկումներով շարժվեցին դեպի Շահումյան հրապարակ, ապա փակեցին Բեյրութի փողոցը, որից հետո ոստիկանությունը, ուժ գործադրելով, փողոցից հեռացրեց նստացույց իրականացնող ակցիայի մասնակիցներին։ Երկու անձ բերման ենթարկվեց։ Այս մասին «Հետքին» տեղեկացրեց ոստիկանության լրատվության վարչության պետի տեղակալ Էդգար Ջանոյանը. պատճառը ոստիկանների նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքն է։ Այս պահին, բողոքի մասնակիցները շարունակում են նստացույցը ոստիկանության կենտրոնի բաժնի մոտ։


source: CulturaX

text: Ո՞վքեր չեն կшրող գնալ Ռուսաստան шշխ ատելու հուն վш րի 1-ից. ի՞նչ փш ստш թղթ եր են шն հրш ժե շտ - News Media 30.12.2021 30.12.2021 redaktor Ինչպես գիտենք շատերն են գնում Ռուսաստանի Դաշնություն ՝ ժամանակավոր աշխատելու: Հայաստանից էլ շատ-շատերն ընտրում եմ արտագնա աշխատելու այդ ճանապարհը: Սակայն Ռուսասատնի Դաշնությունը որոշակի սահմանափակումներ է դրել գալիք տարվա հունվարի 1-ից սկսած: Հունվարի 1-ից օտարերկրյա քաղաքացիներին կարող են արտաքսել Ռուսաստանից՝ ապօրինի աշխատանքային գործունեության համար, իսկ գործատուներն այդպիսի աշխատողներ վարձելու համար կարող է տուգանվել մինչեւ 800 հազար ռուբլի յուրաքանչյուր անձի համար։ Այս մասին այսօր հայտնել են ՌԴ ՆԳՆ մամուլի կենտրոնում։ «Հունվարի 1-ից ապօրինի աշխատանքի համար, տուգանքներից (մինչեւ հինգ հազար ռուբլի) բացի, օտարերկրացիների նկատմամբ կարող են միջոցներ ձեռնարկվել Ռուսաստանից արտաքսման եւ վերադարձի մուտքի արգելքի հետ կապված։ Օտարերկրյա քաղաքացիներին աշխատանքի ապօրինի ներգրավման համար գործատուները կարող են տուգանքների (մինչեւ 800 հազար ռուբլի) ենթարկվել յուրաքանչյուր այդպիսի աշխատակցի համար», — ասվում է մամուլի կենտրոնում: ՆԳՆ-ում նշել են, որ դեկտեմբերի 31-ին կավարտվեն Ռուսաստանի նախագահի կողմից սահմանված ժամանակավոր միջոցառումները, որոնք օտարերկրացիներին թույլ էին տալիս կարգավորել իրենց իրավական կարգավիճակը՝ առանց երկրից դուրս գալու օրինականորեն աշխատանքային գործունեություն իրականացնելու համար։ «Այդ կապակցությամբ Ռուսաստանի ՆԳՆ-ն խստորեն խորհուրդ է տալիս մինչեւ 2021 թվականի դեկտեմբերի 31-ն օտարերկրյա այն քաղաքացիներին, ովքեր չունեն փաստաթղթեր Ռուսաստանում աշխատելու համար, անհապաղ դիմել ներքին գործերի մարմիններին»,- ընդգծել են մամուլի կենտրոնում։ Ադրբեջանի, Մոլդովայի, Տաջիկստանի, Ուզբեկստանի եւ Ուկրաինայի քաղաքացիներն իրավունք ունեն արտոնագրի համար դիմել՝ առանց փաստաթղթերի ներկայացման վերջնաժամկետի եւ Ռուսաստանի Դաշնություն մուտքի հայտարարված նպատակի պահանջները հաշվի առնելու, իսկ Եվրասիական տնտեսական միության անդամ երկրների քաղաքացիները կարող են աշխատանքային կամ քաղաքացիական իրավունքի պայմանագրեր կնքել՝ անկախ ՌԴ մուտքի նպատակից։ Գործատուները, ովքեր օտարերկրյա քաղաքացիների են ներգրավում աշխատանք կատարելու կամ ծառայություններ մատուցելու համար, կարող են եռօրյա ժամկետում ձեւակերպել աշխատանքային հարաբերությունները նրանց հետ եւ ծանուցել Ռուսաստանի ներքին գործերի նախարարության տարածքային մարմիններին: Ընդ որում, նրանք, ովքեր չունեն օտարերկրյա աշխատողներ ներգրավելու թույլտվություն, պետք է դիմեն օտարերկրյա քաղաքացիների աշխատանքի թույլտվության համար՝ անկախ նրանց` Ռուսաստան մուտք գործելու նպատակից Աղբյուրը http://wompos.ru/ovqer-chen-karox-gnal-rusasatan-ashxatelu/?fbclid=IwAR2uhr_e707Q56jXjYvdgcXk7XlIH1mZhvR0rHyxjqh0aChx-31qTYeFons


text: Դեպքեր Ապրիլի 22՝ Միացյալ Նահանգներում ընդունվում է օրենք, ըստ որի այսուհետ բոլոր դրամների վրա արվում է In God We Trust գրությունը։ Ծնունդներ Հունվարի 1 - Ստեփան Եգիզարով, հայ օպերային երգիչ (բաս - բարիտոն) Ապրիլ 14 - Հովհաննես Հովհաննիսյան, բանաստեղծ (վ. 1929) Հունիս 11 - Ռիխարդ Շտրաուս, գերմանացի կոմպոզիտոր (վ. 1949) Օգոստոսի 14 - Աննա Ելիզարովա-Ուլյանովա, ռուս հեղափոխական, խորհրդային պետական եւ կուսակցական գործիչ, Վլադիմիր Իլիչ Լենինի քույրը եւ զինակիցը Դեկտեմբերի 3 - Լեւոն Մանվելյան, հայ գրող Աղբյուր Սերոբ (վ. 1899) Հրայր Դժոխք (վ. 1904՝ Սասունի գոյամարտում) Մկրտիչ Ավետիսյան- (վ.1896 ) Մահեր 1864 Տարեթվեր


ԵՐԵՎԱՆ, 6 մարտի - Sputnik. ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը մինչեւ մարտի 9-ն իրավունք ունի ԳՇ պետ Օնիկ Գասպարյանի ազատման հարցով դիմել Սահմանադրական դատարան։ ՀՀ պաշտպանության նախարարության դիմաց լրագրողների հետ զրույցում ասաց փաստաբանների պալատի նախագահ Արա Զոհրաբյանը։ «Այս փուլում իրավիճակն այսպիսին է` նախագահը կա՛մ պետք է դիմի Սահմանադրական դատարան, կա՛մ ստորագրի հրամանագիրը եւ համաձայնի վարչապետի հետ։ Մենք նախագահին ուզում ենք ասել, թե ինչո՞ւ է նա երկու մարմինների միջեւ ծագած վեճը թողնում, որ նրանք էլ լուծեն` ՍԴ–ից լավ հարթակ կա՞»,–ասաց Զոհրաբյանը։ Նրա խոսքով` Արմեն Սարգսյանը շատ հարցերում է լռում։ Զոհրաբյանը նշեց, որ նախագահն արդեն հայտնել է, որ կա խնդիր, եւ հիմա զարմանալի է` ինչո՞ւ է վարանում ՍԴ դիմել։ ՓՊ նախագահն ասաց, որ մի խումբ մարդկանցով դիմելու են նախագահին, որ սահմանադրականության շրջանակում լուծվեն առկա խնդիրները։ Հիշեցնենք, որ քիչ առաջ ՊՆ–ի մոտ զինվորականներ, տարբեր ոլորտի մարդիկ եւ շարքային քաղաքացիներ էին հավաքվել` ի աջակցություն ԳՇ պետ Օնիկ Գասպարյանի։ Նրանք ակցիայի վերջում ավտոերթով գնացին Բաղրամյան 26` նախագահին դիմելու, որպեսզի ՍԴ դիմի Գասպարյանին աշխատանքից ազատելու վերաբերյալ։ Հիշեցնենք նաեւ, որ ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը փետրվարի 25-ին պահանջեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը, ասելով, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետությունը տանում է դեպի վտանգավոր սահմանագիծ։ Դա տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ վարչապետը պաշտոնից հեռացրեց Գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ Տիրան Խաչատրյանին։ Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին եւ քաղաքացիներին կոչ արեց հավաքվել Հանրապետության հրապարակում՝ «հեղափոխությունը պաշտպանելու» համար։ Նա հայտնեց նաեւ, ստորագրել է Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից հեռացնելու փաստաթուղթը, որը, սակայն, ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը չստորագրեց եւ հետ ուղարկեց փետրվարի 27–ին։ Նույն օրը վարչապետը կրկին առաջարկությունն ուղարկեց ՀՀ նախագահին։ Գլխավոր շտաբը մարտի 1-ին նոր հայտարարություն տարածեց նշելով, որ կրկին հաստատում է ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ իր գնահատականները եւ շեշտում, որ, անկախ Զինված ուժերը քաղաքական գործընթացների մեջ ներքաշելու փորձերից, մնում Է անդրդվելի, կշռադատված եւ հաստատակամ։ Մարտի 2-ին հայտնի դարձավ, որ նախագահը չի ստորագրել Օնիկ Գասպարյանին ԳՇ պետի պաշտոնից ազատելու հրամանագիրը, բայց ՍԴ դիմելու է ոչ թե Նիկոլ Փաշինյանի ներկայացրած հրամանագրի նախագծի սահմանադրականության հարցը պարզելու համար, այլ «Զինվորական ծառայության եւ զինծառայողի կարգավիճակի մասին» 2017թ. նոյեմբերի 15-ի ՀՀ օրենքի՝ Սահմանադրությանը համապատասխանելու հարցը որոշելու խնդրանքով:


text: Ուրուգվայ, պետություն Հարավային Ամերիկայում։ Սահմանակից է հյուսիսից Բրազիլիային, արեւմուտքից՝ Արգենտինային, իսկ հարավում եւ արեւելքում ափերը ողողում են Ատլանտյան օվկիանոսի եւ մասնավորապես Լա Պլատայի ծոցի ջրերը։ Բնակչություն Ուրուգվայի բնակչության թիվը 3.44 միլիոն է, որոնցից 1.8 միլիոնն ապրում են երկրի ամենամեծ քաղաքում Մոնտեվիդեոյում, որը նաեւ երկրի մայրաքաղաքն է։ Մոնտեվիդեոն զբաղեցնում է 176,000 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ ՈՒրուգվայը երկրորդ ամենափոքր ազգությունն է Հարավային Ամերիկայում Սուրինամից առաջ։ Քաղաքական կառուցվածք Ուրուգվայը հանրապետություն է։ Նահանգը եւ կառավարության ղեկավարին ընտրում է բնակչությունը հինգ տարի ժամկետով (երկրորդ անգամ անընդմեջ ընտրվելն արգելված է)։ 2015 թ. Տաբաե Վազքեզը երկրորդ անգամ ընտրվել է երկրի նախագահի պաշտոնում։ Խորհրդարան Խորհրդարանը երկու պալատից կազմված գլխավոր ասամբլեան է։ Վերին պալատը Սենատն է (30 տեղ)։ Պատգամավորները ընտրվում են համամասնական համակարգով։ Ստորին պալատը Ներկայացուցիչների պալատն է (99 տեղ)։ Պատգամավորները ընտրվում են համամասնական ընտրակարգով, Ուրուգվայի յուրաքանչյուր գերատեսչություն Ներկայացուցիչների պալատում ներկայացված է առնվազն 2 անդամով։ Գլխավոր ասամբլեայի պատգամավորների պաշտոնավարման ժամկետը 5 տարի է։ Մեծ քաղաքական կուսակցություններ 2014 թ. հոկտեմբերի ընտրություններից հետո խորհրդարանի անդամները` Ընդարձակ ճակատը` ձախ կոալիցիան, 15 սենատոր եւ 50 պատգամավոր Ազգային կուսակցություն «Սպիտակ» աջ, 10 սենատոր եւ 32 պատգամավոր Կոլորադոյի «Կրասնյե» կուսակցությունը՝ կենտրոնի աջ, 4 սենատոր եւ 13 պատգամավոր Անկախ կուսակցություն՝ ձախ կենտրոնական, 1 սենատոր եւ 3 պատգամավոր Ժողովրդական ժողովը՝ արմատական ձախ կոալիցիան, 1 պատգամավոր Ընդարձակ ճակատը ներառում է 7 կուսակցություն, դրանց թվում՝ Ուրուգվայի կոմունիստական կուսակցությունը, Ուրուգվայի սոցիալիստական կուսակցությունը եւ Ժողովրդական հաղթանակի կուսակցությունը։ Աշխարհագրական տեղեկություններ Ուրուգվայի ափերը ողողում են Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերը։ Հյուսիսային հարթավայրերն աստիճանաբար փոխարինվում են խոտածածկ տարածքներով, որոնք արգենտինյան պամպաների շարունակությունն են։ Ուրուգվայի ափերը ցածր են, հարթ, լագոնային տեսակի։ Ամենաբարձր կետը Քադետրալ (Cerro Catedral) լեռն է՝ 514 մետր։ Կլիմա Կլիման մերձարեւադարձային մայրցամաքային է։ Միջին ջերմաստիճանը հունվար ամսին կազմում է 22—24 °C, հուլիսին 8-9 °C: Այդ ժամանակ ներխուժում են հարավային «Պամպերո» քամիները, որոնց ընթացքում լինում է գիշերային կարճատեւ ջերմաստիճանային անկում մինչեւ −5 °C: Տեղումները լինում են ողջ տարվա ընթացքում, հարավային եւ ներքին գագաթների սահմաններում կազմելով 1000 մմ, իսկ հյուսիսում եւ բարձրադիր վայրերում հասնում են մինչեւ 1200 մմ-ի։ Տնտեսություն Ուրուգվայը մեկն է այն Հարավամերիկյան պետություններից, որն ունի փոքր, բայց զարգացած տնտեսություն։ Մեկ շնչին հասնող ՀՆԱ-ն կազմել է 2013 թվականի տվյալներով 16,8 հազար դոլար (3-րդ տեղում է Լատինական Ամերիկայում եւ 94-րդ տեղը աշխարհում)։ Ուրուգվայի տնտեսությունը կենտրոնացած է անասնապահական արտադրանքի արտահանման վրա, իսկ ավելի ցածր մակարդակի վրա են գտնվում գյուղատնտեսությունը եւ ձկնաբուծությունը։ Աշխատողների 9% -ը զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ, 15% - ը՝ արդյունաբերությամբ, 76% - ը՝ սպասարկման ոլորտում է։ Վերջին շրջանում տնտեսության մեջ կարեւոր տեղ են զբաղեցնում բանկային գործունեությունը եւ տուրիզմը։ Բնակչության գրեթե 75% -ը կենտրոնացած է մայրաքաղաք Մոնտեվիդեոում։ Արտաքին առեւտուր 2012 թվակյանի տվյալներով արտահանումը կազմել է 8.7 միլիարդ դոլար, եւ դրանց մեջ մտնում են միսը, բրինձը, կաշին, բուրդը, ձուկը, հալվան, մրգերը (նարինջ)։ Հիմնական գնորդներն են Բրազիլիան `19.3%, Չինաստանը` 9.2%, Արգենտինան `5.8%, Վենեսուելան` 4.8%, Ռուսաստանը՝ 4.5%, ԱՄՆ-ն՝ 3.7%, Գերմանիան` 3.0%: 2012 թ. ներմուծումը կազմել է 11.6 մլրդ դոլար, որի մեջ մտնում են նավթը եւ նավթամթերքները, արդյունաբերական սարքավորումները, քիմիական նյութերը, մեքենաները, թուղթը, պլաստմասանյութերը։ Հիմնական վաճառողներն են Բրազիլիան`18.0%, Արգենտինան` 15.0%, Չինաստանը`14.3%, ԱՄՆ-ն` 7.5%, Վենեսուելան`7.1%, Ռուսաստանը` 5.1%: Արդյունաբերություն Հիմնական ոլորտներն են` Սննդամթերք մսամթերք գինեգործություն պահածոյացում տեքստիլ կաշի եւ կոշկեղեն Էներգիա 95,6 % բաժին է ընկնում Հէկ-ին, իսկ մնացածը՝ Ջէկ-ին։ Տրանսպորտ Երկաթուղու երկարությունը 2835 կմ է (1570 կմ-ը շահագործվում է դիզելային շարժիչով), իսկ մայրուղիները՝ մոտ 10 000 կմ։ Վարչական բաժանում Բնակչություն Բնակչությունը `3,5 մլն. է (2010 թվականի հուլիսի տվյալներ)։ Տարեկան աճը կազմում է 0.4%։ Տղամարդկանց կյանքի միջին տեւողությունը 73 տարի է, կանանցը՝ 80 տարի։ Քաղաքի բնակչությունը` 92% է (2008 թ.)։ Գրագիտության մակարդակը 98% է (2003 թ. տվյալներով) Լեզուները` իսպաներեն (պաշտոնական), Բրազիլիայի սահմանին` բարբառներ, որոնք առաջացել են իսպաներենի եւ պորտուգալերենի հիման վրա։ Անգլերենի մակարդակը, ըստ EF EPI- ի վարկանիշի, ցածր է (EF EPI ցուցանիշը `51.63) Ռասայական կազմը` սպիտակամորթներ 88 % մետիսներ 8 % մուլատներ 4 % Կրոնական կազմը կաթոլիկներ 47,1 % այլ քրիստոնյաներ 11,1 % անկախ հավատացյալներ 23,2 % հուդիստներ 0,3 % այլ կրոններ 1,1 % աթեիստներ եւ ագնոստիկատներ 17,2 % Կրոն Բնակչության 47,1 %-ը կաթոլիներ են 23,2 % — ը բնակչության համարվում են հավատացյալներ, բայց չեն համարում որեւէ կրոնի հետեւորդներ, 17,2 %—ը աթեիստներ եւ ագնոստիկատներ 11,1 % — բողոքականներ 0,8 % առաքելական հայեր, 0,6 % —համարվում են Ումբանդայի կրոնի եւ աֆրիկացիների կրոնների հետեւորդները, 0,3 % — հուդիդտներ եւ 0,4 % — դավանում են այլ կրոնների ։ Լրատվամիջոցներ Պետական հեռուստաընկերությունը TNU (Televisión Nacional de Uruguay — «Ուրուգվայի ազգային հեռուստատեսությունը», մյուսը ներառում է նույն հեռուստաալիքի պետական ռադիոընկերությունը RNU (Radio Nacional de Uruguay — «Ուրուգվայի ազգային ռադիո»), որը ներառում է ռադիոկայաններ (Radio Uruguay, Radio Clásica) եւ տարածաշրջանային պետական ռադիոկայաններ։ Տես նաեւ Հարավային Ամերիկայի երկրների ցանկ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Պաշտոնական հաստատություններ Ուրուգվայի պաշտոնական կայք Երկրի նախագահի պաշտոնական կայքը Ուրուգվայի խորհրդարանի պաշտոնական կայքը Արդարադատության նախարարության պաշտոնական կայք Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ Զբոսաշրջության նախարարություն Պաշտպանության նախարարություն ԶԼՄ «El Pais» «La Republica» «El Observador» Սպորտ Asociación Uruguaya de Fútbol —Ուրուգվայի ֆուտբոլային ասոցիացիա ( Federación Uruguaya de Basketball — Ուրուգվայի բասկետբոլի ֆեդերացիա ( Unión de Rugby del Uruguay — Ուրուգվայ ռեգբիի միություն ( Asociación Uruguaya de Golf — Ուրուգվայի գոլֆի ասոցիացիա ( Այլ Ուրուգվայը ամսագրի հղումներում Open Directory Project (dmoz) Ուրուգվայ Հարավային Ամերիկայի երկրներ ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Լիբերալ ժողովրդավարություններ


source: fineweb

text: Ինչ է մատուցելու Թրամփը Պուտինին Times ամսագիրը «Անմեղ մեծ գործարք» կոչվող հոդվածում անդրադարձել է ԱՄՆ-ի եւ ՌԴ-ի նախագահներ Դոնալդ Թրամփի եւ Վլադիմիր Պուտինի հարաբերություններին։ «Արդեն մոտ ժամանակներս Մոսկվայի միակ «Ծովակալ Կուզնեցով» ավիակիրը կլողա Լա Մանշի նեղուցով՝ իրականացնելով Սիրիայի ռմբակոծման համար հարթակի ապահովման խնդիրը»,- գրում է պարբերականը։ Times-ն այդտեղ «Կրեմլի ազդանշան է տեսնում Սպիտակ տանը»՝ Վլադիմիր Պուտինը պատրաստ է գործարք կնքել Միացյալ Նահանգների հետ։ Այդ գործարքը կարող է նպաստել, որ Սիրիայի նախագահ Բաշար Ասադը ավելի երկար մնա իշխանության ղեկին, գրում է պարբերականը։ «Պուտինի մասին Թրամփի գովաբանական բազմաթիվ կոչերը ու Մոսկվային քննադատություններից զերծ պահելու նրա ջանքերը մատնանշում են, որ նա ուղիներ է նախապատրաստում հենց Կրեմլի հետ լայնամասշտաբ հաշտության համար»,- գրում է Times-ը։ Թրամփի արտաքին քաղաքական առաջնայնությունները լինելու են ԴԱԻՇ-ի ջախջախումը, Իրանի դերի նվազեցումը եւ Չինաստանի ռազմական հզորությանը հակազդելը։ Ռուսաստանը կարող է նպաստել այդ նպատակների իրագործմանը՝ փոխարենը հասնելով գերտերության կարգավիճակի ճանաչմանը։ «Դա կարող է կրել վտանգավոր հետեւանքներ։ Ուկրաինան, մասնատված ու կապկպված, սկուտեղի վրա կմատուցվի Պուտինին։ Վերլուծաբանների կարծիքով՝ Պուտին-Թրամփ գործարքը Ուկրաինայի հարցով կսառեցնի Ղրիմի կարգավիճակի մասին հարցը մինչեւ 20 տարի ժամկետով, որպեսզի չխոչընդոտվի Դոնեցկի ու Լուգանսկի մարզերում ռազմական հակամարտությունների կարգավորումը»,- նախազգուշացնում է Times-ը՝ գրելով, թե ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցները եւս կչեղարկվեն։


«Asbarez.com»-ը հրապարակել է ամերիկացի հայամետ կոնգրեսական Ադամ Շիֆի հոդվածը, որը վերաբերում է Արցախին։ Հոդվածում Շիֆն ընդգծում է Արցախի հայկական տարածք լինելու հանգամանքը. «Արցախը բացառապես հայկական տարածք է, որը խորհրդային իշխանության օրոք անցել էր Ադրբեջանի իշխանությանը, չնայած Հայաստանի հետ դարավոր մշակութային, լեզվական եւ կրոնական կապերին» Ամերիկացի կոնգրեսականը նաեւ անդրադարձել է հետպատերազմյան այն դժվարություններին, որոնք կրում է անկախ Արխացի ժողովուրդը. «Պատերազմի ավարտից հետո տարիները հեշտ չեն. ազերի դիպուկահարների հարձակումները շփման գծում եւ Ադրբեջանի կառավարության պաշտոնյաների բազմաթիվ սպառնալիքները, ներառյալ՝ քաղաքացիական ինքնաթիռներին հարվածելու սպառնալիքը, եթե Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը վերաբացի Ստեփանակերտի օդանավակայանը։ Բացի այդ, Արցախի ժողովուրդն ամեն օր բախվում է շուրջ 100 000 ականների սպառնալիքին, որոնք տեղադրվել են 1990-ականների մարտերի ընթացքում եւ դեռեւս չեն վնասազերծվել»։ Ադամ Շիֆն անդրադարձել է նաեւ ադրբեջանցի մարդասպան Ռամիլ Սաֆարովին, ով 2004թ. Հունգարիայում կացնահարել էր հայ սպա Գուրգեն Մարգարյանին. «Օգոստոսի 31-ին Սաֆարովն ուղարկվեց հայրենիք՝ պատժի մնացած ժամկետն այնտեղ կրելու համար։ Բանտի փոխարեն նա այնտեղ որպես հերոս ընդունվեց եւ վարդերի փնջով շրջեց Բաքվի փողոցներում։ Նախագահ Իլհամ Ալիեւն անմիջապես ներում շնորհեց նրան՝ տալով մայորի կոչում, բնակարան եւ 8 տարիների աշխատավարձը։ Սաֆարովի հանդիսավոր ընդունելությունը Բաքվում ժամանակակից Ադրբեջանի հայատյացության աստիճանի ապացույցն է»։ Ամերիկացի դիվանագետի խոսքով՝ Ալիեւն այդ կերպ փակեց Արցախի կարգավիճակի հարցում մոտ ապագայում առաջընթաց գրանցելու հնարավորությունները. «Ադրբեջանի սխալը պետք է գին ունենա, բայց նաեւ պետք է մեզ հիշեցնիսեփական ճակատագիրը որոշելու՝ Արցախի ժողովրդի իրավունքի մասին։ Ես երկար ժամանակ աջակցել եմ Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշմանը, եւ հավատում եմ, որ քանի դեռ ԱՄՆ-ը եւ Մինսկի խումբը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման մեջ չեն արտացոլել Արցախի ժողովրդի կամքը, կռիվների վերսկսման հեռանկարը եւ դրա սարսափելի հետեւանքները կարող են աճել։ Բոլորի շահերից է բխում այս հարցի կարգավորումը, եւ դա 2013թ. դիվանագիտական առաջնահերթություն պետք է լինի»։ Ադամ Շիֆն ԱՄՆ իշխանություններին առաջարկում է դադարեցնել ռազմական օգնության տրամադրումը Ադրբեջանին՝ դրանով ցույց տալով, որ Սաֆարովի ներումն անընդունելի էր, եւ միաժամանակ հիշեցնել, որ Հայաստանի կամ Արցախի դեմ որեւէ ագրեսիա ընդունելի չէ ԱՄՆ-ի կողմից։ «Արցախի ժողովուրդը՝ ճնշող մեծամասնությամբ հայեր եւ քրիստոնյաներ, չպետք է հայտնվի Ալիեւի ձեռքում։ Մարդասպանի վերադարձը տոնելով՝ նա եւ իր ժողովուրդը ցույց տվեցին իրենց իրական էությունը եւ համոզիչ փաստ տվեցին Արցախի անկախության ճանաչման համար»,-եզրափակում է Ադամ Շիֆը։


Նորություններ » Կործանում գնացող Արեւմուտքից փորձում են մետաստազները տեղափոխել նաեւ Արեւելքի երկիր Հայաստան 03.11.2017 | 09:44 Ստեղծելով առաջին մարդկանց՝ «Աստված ասաց նրանց` աճեցեք եւ շատացեք, եւ լցրեք երկիրը» (Գիրք Ծննդոց, Ա.28): Համաշխարհային տարածում եւ ազդեցություն ունեցող մի կազմակերպություն, հակաաստվածային-քաղաքական մի հանցախումբ կա, որի ղեկավարների հայրը մեր Աստված չէ, այլ նրա ոխերիմ հակառակորդը` Սատանան (Ավետարան ըստ Հովհաննեսի, Ը.44): Այդ կազմակերպությունը վաղուց իր տիրոջից ստացած առաջադրանքին համապատասխան, ունի Աստծո խոսքին դեմ գնալու եւ մարդկության քանակը տարբեր միջոցներով կրճատելու խնդիր ու նպատակ: Ամեն ինչ արեցին միասեռականությունն աշխարհում տարածելու համար, որով մի գնդակով միանգամից երկու խնդիր են լուծում` սոդոմգոմորյան ճանապարհ ոտք դրածների հոգուն տալիս են դժոխքի ուղեգիր, քանի որ իրենց հորից պատվիրան ունեն հնարավորինս շատ մարդկանց հոգիներ կործանելու, եւ երկրորդ` կրճատում են ծնելությունը, քանի որ միասեռական զուգընկերներից երեխաներ չեն ծնվում: Սակայն դա էլ դեռ իրենց ցանկալի արդյունքը չի տալիս, քանի որ միասեռականները, գոնե դեռ այժմ, մարդկության բնական ճանապարհից, կյանքից շեղված փոքրամասնությունն են, ավելի շատ են նորմալ եւ բարին ու չարն իրարից տարբերող մարդիկ: Կարճ ասած, միասեռականության տարածմամբ էլ աշխարհում ծնելությունը նրանց ուզած չափով դեռ չի կրճատվում: Հիշյալ հանցախումբը վերոնշյալ նպատակին հասնելու համար դեռ անցյալ դարում իր առջեւ խնդիր է դրել հասնել նորմալ մարդկանց ամուսնությունների եւ այդպիսով ծնելության կրճատման: Ինչպե՞ս... Բավական է ամուսնական կյանքը մարդկանց համար դարձնել ահավոր գլխացավանք, նրա սրբավայր հանդիսացող ընտանիքը` դժոխք, եւ նրանք այլեւս չեն ցանկանա ամուսնանալ, ինչը հենց այսօր Արեւմուտքում առկա իրականությունն է: Հենց այս նպատակին հասնելու համար էլ հիմնականում Արեւմուտքի երկրներում, իսկ հետագայում իր կաշառատվության դիմաց Եվրամիության պահանջով կամ առաջադրած պայմանով` աշխարհի նաեւ այլ երկրներում ընդունվել են իբր թե ընտանեկան բռնության կանխարգելման եւ ընտանեկան բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության մասին օրենքներ: Այն երկրներում, որտեղ նույնաբնույթ օրենք դեռ չի ընդունվել, փորձ է արվում այն անցկացնել: ՀՀ արդարադատության նախարարությունն արդեն հրապարակել է աշխատանքային մի խմբի հետ իր մշակած «Ընտանեկան բռնության կանխարգելման եւ ընտանեկան բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության մասին» ՀՀ ընտանիքաքանդ օրենքի նախագիծը, ինչն օրենքի վերածվելու պարագայում, անկասկած, հանգեցնելու է Հայաստանում ամուսնալուծությունների էական աճի, ամուսնությունների ու մանկածնության ցուցանիշների աղետալի նվազման: Այդ խայտառակ եւ ՀՀ ազգային անվտանգության համար հույժ վտանգավոր նախագծի ջերմեռանդ պաշտպաններ ու գաղափարախոսներ, ՀՀ արդարադատության նախարար Դավիթ Հարությունյանը եւ նրա տեղակալ Վիգեն Քոչարյանը մտադիր են առաջիկայում հիշյալ փաստաթուղթը ներկայացնելու ՀՀ կառավարություն, որպեսզի վերջինս էլ, օրենսդրական նախաձեռնության կարգով, այն ընդունման համար ներկայացնի Ազգային ժողով: Այդ նախագծի եւ Արեւմուտքում նմանաբնույթ օրենքների անվանումները շղարշ են, որ հասարակության մեջ այն տպավորությունն առաջանա, թե դրանք ձգտում են մարդասիրական նպատակների, մինչդեռ այդ փաստաթղթերն իրենց բովանդակությամբ իրականում հենց ընտանիքի դեմ են, հակամարդկային են եւ հակաաստվածային: Դրանք, ըստ էության, ընտանիքի նկատմամբ բռնության մասին օրինագծեր եւ օրենքներ են: ՀՀ արդարադատության նախարարության ներկայացրած օրենքի նախագծում եւ այլ երկրների համանման օրենքներում բացարձակապես անտեսված են ընտանիքներում միջանձնային բարդ փոխհարաբերությունները, շատ ընտանիքներում անձանց հոգեբանական անհամատեղելիությունը եւ այն հանգամանքը, որ ընտանիքը զերծ չէ կոնֆլիկտներից, ընտանիքում բացառված չեն կոնֆլիկտները: Նշված օրենքները հիմնված են իդեալական ընտանիքի կանխադրույթի վրա, որի բոլոր անդամներն իրենց կյանքի ողջ ընթացքում իրար հետ այնքան սիրով, այնքան հաշտուհամերաշխ եւ, ընդգծում ենք, միմյանց եւ իրենք իրենց հանդեպ այնքան անսխալ են, որ անհրաժեշտություն չեն ունենում կամ ստիպված չեն լինում ընտանիքի անդամներից որեւէ մեկի ինչ-ինչ խոսքերին, գործողություններին հակազդելու համար պատժիչ-դաստիարակիչ կամ կանխարգելիչ նպատակով համապատասխան խոսքեր ասել կամ գործողություններ կատարել, ընտանիքի անդամներից որեւէ մեկին չեն ասում նույնիսկ մի այնպիսի բան, որը կարող է նրան դուր չգալ, նրա կողմից վիրավորական կամ հոգեբանական բռնություն համարվել: Իսկ ընդհանրապես կա՞ն անսխալ, անթերի մարդիկ եւ իդեալական ընտանիքներ, եւ եթե կան այդպիսի ընտանիքներ, ապա պարզ է, որ դրանք աշխարհում փոքրամասնություն են: Իհարկե, շատ լավ կլիներ, որ բոլոր ընտանիքներն այդպիսին լինեին, բայց մենք ոչ դրախտում ենք ապրում, ոչ էլ Էլդորադոյում: Ընտանիքի բոլոր անդամները, հատկապես անչափահաս երեխաները այս կամ այն չափով կրում են դրսի, արտաքին աշխարհի, այդ թվում` հեռուստատեսության եւ համացանցի բացասական ազդեցությունները: Բացի վերոնշյալից, հատկապես Հայաստանում ու մեզ նման սոցիալ-տնտեսական վատ վիճակում գտնվող երկրներում ընտանիքի կարիքները հոգալու, իսկ հաճախ պարզապես օրվա հացը վաստակելու հոգսերով ծանրաբեռնված, ոչ բոլոր ընտանիքներում է, որ ծնողները ժամանակ ու հնարավորություն ունեն իրենց երեխաների դաստիարակությամբ լիարժեքորեն զբաղվելու: Նկատի ունենք նաեւ այն, որ ոչ բոլոր ծնողներն են տիրապետում երեխաների դաստիարակության ճիշտ մեթոդներին, այդ առումով համապատասխան գիտելիքներ ու փորձ ունեն (անհրաժեշտ է, որ ունենային, բայց չկտրվենք իրականությունից, նկատի ունենանք նաեւ, որ գիտելիքներ յուրացնելու առումով բոլոր մարդկանց կարողությունները նույնը չեն): Ավելին. ինչպես արտերկրում, այնպես էլ Հայաստանում հասարակությունը շատ հեռու է կատարյալ լինելուց, հակառակը` բազմաթիվ առումներով անառողջ է, հիվանդ: Մարդը դրսում տեսնում, զգում է եւ՛ բռնություն, եւ՛ անարդարություն, եւ՛ անբարոյականություն, Հայաստանում ու ՀՀ-ին նման այլ երկրում այս ամենին գումարած նաեւ` սոցիալ-տնտեսական ծանր պայմաններ, գրեթե ամեն քայլափոխի իր իրավունքների ոտնահարում, առողջ ապրելակերպի եւ առողջ միջավայրի բազմաթիվ խախտումներ, օրինակ, հասարակական տրանսպորտում վարորդի ծխախոտի ծուխը, նյարդերի, առողջության վրա դարձյալ խիստ բացասաբար ազդող գրեթե համատարած ու հաճախ բարձր աղմուկը, անսարք ավտոտրանսպորտի արձակած թանձր ու թունավոր ծուխը եւ այլն: Մարդիկ այս ամենը, այդ թվում` բռնությունը, անարդարությունը, իրենց իրավունքների ոտնահարումը ոչ միայն տեսնում, զգում են, այլեւ հենց իրենք երբեմն կամ հաճախ անմիջականորեն ենթարկվում են դրանց, ինչը պատճառահետեւանքային կապով արտահայտվում է նրանց վարքում, ներառյալ նաեւ` ընտանիքում դրսեւորվող վարքում: Հանրահայտ իրողություն է, որ թե՛ երեխաները, թե՛ ամուսինները, թե՛ ընտանիքում ապրող տատիկներն ու պապիկներն այս ամենից ազդված, նյարդայնացած` տուն, ընտանիք են գալիս եւ նրանց այդ վիճակը, նրանց կրած ազդեցություններն ընտանիքում հաճախ այս կամ այն կերպ արտահայտվում են: ՈՒրիշ ոչինչ չասենք, Երեւանում ավտոտրանսպորտի անկանոն, գրեթե համատարած խախտումներով ուղեկցվող երթեւեկությունը, մեկը մյուսին հաջորդող խցանումները, իրար վրա լցված, իրար ոտք տրորող ուղեւորներով գերբեռնված երթուղային միկրոավտոբուսներով երթեւեկությունը, գրեթե ամեն քայլափոխի մարդու եւ սպառողի իրավունքների ոտնահարումը, գրեթե ամեն օր այս կամ այն ապրանքի գների բարձրացմանն ականատես լինելը, չաշխատող վերելակը լիուլի բավարար են, որ առանձնակի կամային հատկանիշներ չունեցող մարդը տուն գա եթե ոչ հոգեկան հավասարակշռությունն այս կամ այն չափով կորցրած, ապա առնվազն խիստ նյարդայնացած վիճակում, որը, եթե ընտանիքում էլ լինում է համապատասխան պատճառ, կարող է արտահայտվել վարքի անցանկալի, երբեմն կամ հաճախ այդ պատճառին նույնիսկ անհամապատասխան, գերազանցող դրսեւորումներով: Էլ որտեղի՞ց լինի մեր ուզած իդեալական ընտանիքը... Չանտեսենք այն իրողությունը, որ ոչ միայն ընտանիքներն են պայմանավորում հասարակության վիճակը, այլեւ հասարակությունը, միջավայրը` ընտանիքների: Ընտանիքը հասարակությունից, միջավայրից մեկուսացած, նրա բացասական ազդեցությունները չկրող, ինչպես նաեւ բամբակյա պայմաններում չի ապրում: Նկատի ունենանք նաեւ, որ Հայաստանը բարեկեցիկ եւ օրենքի երկիր Շվեյցարիա չէ, որտեղ այդ արտաքին բացասական ազդեցությունները նվազագույն մակարդակի վրա են գտնվում: Եթե անթերի ընտանիք եք ուզում, ուրեմն բարի եղեք ապահովել նաեւ անթերի պետություն եւ հասարակություն, թեեւ այդ դեպքում էլ դեռ 100 տոկոսով երաշխավորված չէ, որ բոլոր ընտանիքներն անթերի կլինեն եւ նրանցում չեն լինի ինչ-ինչ խնդիրներ: Ավելին, հիշյալ ընտանիքի դեմ ուղղված օրինագծերի եւ օրենքների հետեւում կանգնածները միտումնավոր անտեսում են այն իրողությունը, որ մարդու բնավորությունն ու դրանից բխող վարքը պայմանավորված են ոչ միայն դաստիարակությամբ, այլեւ գենետիկ հատկանիշներով, եւ շատուշատ մարդիկ ծնվում են բնավորության բազմաթիվ բացասական հատկանիշների պատճառ հանդիսացող գենետիկ համակազմով: Իսկ ի՞նչ է սպառնում իդեալական ընտանիքի չափանիշներին չհամապատասխանող ու մեծամասնություն կազմող մյուս ընտանիքներին... Սպառնում են այդ օրենքների պատժիչ սանկցիաները, օրինակ, երեխաների խլում եւ անհայտ վայրում գտնվող ապաստարաններ տեղափոխում, Հայաստանում տնից ամուսնու կամ կնոջ արտաքսում թեկուզ մինչեւ 20 օրով կամ 9 ամսով (կախված նրանից, թե ինչ որոշում է կայացվել` անհապաղ միջամտությա՞ն, թե՞ պաշտպանական), մինչեւ 20 օրով կամ 9 ամսով տնից կնոջ հեռանալ եւ անհայտ վայրում գտնվող ապաստարանում ապրել, խայտառակություն, այդ սանկցիաներին ենթարկված անձանց պատվի եւ արժանապատվության ոտնահարում, ամուսնալուծություններ եւ այլն, եւ այլն... Ի վերջո, իրենց կամ այլոց ընտանիքներում այսպիսի հետեւանքներ տեսնելուց հետո, շատ ու շատ երիտասարդներ այլեւս չեն ցանկանա ամուսնանալ, պարզապես չեն ամուսնանա, ու դրանով իսկ կլուծվի հիշյալ հանցախմբի նպատակադրած մանկածնության կրճատման խնդիրը: Պատկերացնո՞ւմ եք` ԱՄՆ-ում մառազմն այն աստիճանի է հասել, որ օրենքի մեջ «ֆիզիկական բռնություն», «սեռական բռնություն», «տնտեսական բռնություն», «հոգեբանական բռնություն» հասկացություններից բացի, ներառվել է նաեւ «զգայական (էմոցիոնալ) բռնություն» հասկացությունը: Բավական է, որ ամուսիններից մեկը մյուսին ասի, օրինակ, «Ինչ պարզունակ մարդ ես», «Մազերդ թափվում են», «Չափազանց գեր ես», «Գիշերը խռմփացնում ես», տվյալ արտահայտությունը կդիտարկվի իբրեւ զգայական բռնություն, որին կհաջորդի այդ արտահայտության հեղինակի նկատմամբ նախատեսված պատժիչ միջոցի կիրառումը: Պարզ չէ՞, որ այսպիսի իրավիճակում ապրող շատ ու շատ մարդիկ պարզապես չեն ցանկանա ամուսնանալ, շատ ամուսիններ էլ պարզապես չեն ցանկանա երեխա ունենալ, որովհետեւ եթե երեխան ծնողի ապտակից, նույնիսկ գոռոցից, կամ ծնողի կողմից իր այս կամ այն պահանջմունքը (թեկուզ իր իսկ կամ այլոց համար վտանգավոր) չբավարարելուց հանկարծ զայրանա, նեղանա ու զանգահարի թեժ գծի հեռախոսահամարով, ինչպես ասում են, վայն եկել, այդ ծնողին տարել է... Նույն խելագար եւ ազգակործան վիճակն է նաեւ տարբեր պետություններում հիշյալ օրենքների ընդունմանը ձգտող Եվրամիության անդամ երկրներում, որոնք այդ օրենքներն ավելի վաղ են ընդունել: Չամուսնանալու հետեւանքով բազմահազար մարդիկ այդ նույն Եվրամիության երկրներում, ԱՄՆ-ում իրենց սեռական պահանջմունքները բավարարում են պատահական սեռական կապերով, մարմնավաճառների, պոռնիկների ծառայություններից օգտվելով, ինչպես նաեւ շների, ձիերի եւ այլ կենդանիների հետ սեռական հարաբերություններով (զոոֆիլիա), որն Արեւմուտքում (հատկապես ԱՄՆ-ում, Գերմանիայում, Հոլանդիայում, Ֆրանսիայում) հրեշավոր մասշտաբների է հասել եւ, ներթափանցելով Արեւելյան Եվրոպայի երկրներ, տարածում է գտել նաեւ այնտեղ:


Արսեն Գրիգորյան(Մրո) - Լուրեր Հայաստանից Հարգելի Սերժ Թանկյա՛ն, քանի ուշ չէ, հետաքրքրվեք, թե բյուջեի որ տողով է նախատեսված Ձեր վճարումը 18.11.2019 ● 10:22 Հարցազրույց երգիչ, ժողովրդական արտիստ Արսեն Գրիգորյանի (Մրո) հետ –«Տաշիր–2011» մրցանակաբաշխության մասին ի՞նչ կարծիք ունեք։ Ինչպե՞ս եք գնահատում հայ հասարակության չքավորության ֆոնին նման ճոխությունը, երգիչներին բնակարաններ եւ թանկարժեք մեքենաներ նվիրելը։ –Չեմ նայել, բայց լսել եմ, որ նվիրատվություններ են եղել եւ այլն։ Բայց ես կարծում եմ, որ վատ բան չէ, երբ նվիրատվություններ են լինում, արտիստներին, երգիչներին պարգեւատրում են։ Միեւնույն ժամանակ հասկանում եմ, որ դրանից մարդիկ կարող են վրդովվել՝ ելնելով այսօրվա մեր ընդհանուր սոցիալական վիճակից։ Կարծում եմ, որ կարելի է նաեւ ուրիշ դիտանկյունից նայել, այսինքն ոչ թե նայել՝ ինչո՞ւ է այդպիսի բան եղել, այլ կուզենայի, որ ավելի ընդհանրական լիներ այս ամեն ինչը, այսինքն՝ հասարակության նկատմամբ ուշադրությունը։ Այլ ոչ թե՝ հարեւանս խորոված պետք է չուտի, քանի որ ես չեմ ուտում։ Այդպես չէ։ Թող ինքն էլ ուտի, ես էլ ուտեմ։ –Չե՞ք կարծում, որ նախ պետք է ժողովրդին ուշադրություն դարձնել, օգնել, հետո նոր աստղ կոչվածներին։ –Ձեր տրամաբանությունն ուրիշ տեսակ է, իմ տրամաբանությունն ուրիշ է։ Ես կարծում եմ, որ վատ բան չէ, որ նվիրատվություններ են անում, պետք չէ այդքան աղմուկ բարձրացնել։ Ուղղակի ես կուզենամ նաեւ, որ այդ ամեն ինչն ընդհանրական լինի, որովհետեւ կան մարդիկ, ովքեր օգնության կարիք ունեն, կան գյուղեր, որոնք առանձնապես լավ վիճակում չեն, նույն ազատագրված տարածքներում կան գյուղեր, որոնք ուշադրության կարիք ունեն՝ եւ՛ նյութական, եւ՛ բարոյական ուշադրության։ Բայց այս երեւույթի հանդեպ ես բացասական վերաբերմունք չունեմ։ Ես ուրախ եմ, որ որոշ արտիստներ, երգիչներ ինչ–որ կերպ ուշադրության են արժանացել։ Բայց էլի եմ ասում, եթե հարցը վերաբերում է ընդհանուր վրդովմունքին, դժգոհությանը, դա էլ է հասկանալի։ –Այս օրերին մի շարք նախաձեռնությունների հեղինակներ, անդամներ «Տաշիր–2011»–ի ժամանակ բնակարան նվեր ստացած երգիչներին կոչ են անում դրանք նվիրել կարիքավոր ընտանիքներին։ Ինչպե՞ս եք վերաբերվում այդ կոչին եւ կարծում եք նրանք պե՞տք է արձագանքեն։ –Արձագանքելու մասին ես չեմ կարող ոչ մի բան ասել, բայց որ այդպիսի կոչ կա, նորմալ երեւույթ է, որ կարող են մարդիկ կոչ անեն։ Իսկ ինչ վերաբերում է, թե ի՞նչ պատասխան կլինի, դա արդեն հենց արտիստների գործն է։ Միգուցե իրենք էլ դրա կարիքն ունեն։ –Փաստորեն նորմալ եք վերաբերվում այդ կոչերին... –Ես մի քիչ ուրիշ տեսակ եմ մտածում։ Եթե մարդիկ այսօր կոչ են արել «Ֆեյսբուք»–ով կամ ուրիշ կայքերով, ես գտնում եմ, որ իրենց հոգու ցանկությունն է, որ դիմում են արտիստներին։ Բայց պատասխանը ես՛ չպետք է տամ։ Մի բան էլ ասեմ՝ հաստատ որոշ երգիչներ կային, ովքեր իրենց աշխատանքով հաստատ վաստակել են, նրանց հուզել է ժողովրդի սոցիալական վիճակը, միշտ էլ նվիրվածությամբ ինչ–որ մի բան արել են։ Պետք է մենք ուրախանանք ուրիշի հաջողությամբ։ Նվիրատվություն է եղել, չի՛ կարելի ինչ–որ բաների վերածել։ Նվիրատվություն է եղել, լա՛վ է։ Թող իրենք էլ ստանան, թող ուրիշներն էլ ստանան։ –Իսկ դուք ինչո՞ւ չէիք մասնակցում այդ մրցանակաբաշխությանը։ –Ինձ չեն հրավիրել։ –Իրենց պետք է հարցնեք։ –Բայց չե՞ք վիրավորվում, որ ձեզ չեն հրավիրել, բնակարան, մեքենա չեն տվել։ –Ստացողներից քի՞չ ավանդ ունեք երգարվեստում։ –Ես չգիտեմ, ես դրա մասին չեմ մտածել։ Ես անում եմ իմ գործը։ Ես շատ ուրախ եմ, որ ընդամենը մի քանի օր առաջ Վակունիս գյուղում էինք՝ վերաբնակեցված գյուղ է, ընդամենը 100 հայ է ապրում այնտեղ, 14–15 ընտանիք։ Գնացել էինք այնտեղ ընկերներով՝ ես, Մակիչը Մկրտչյանը, Լեյլան Սարիբեկյանը, Դավիթը Ամալյանը։ Մեր նախաձեռնությամբ գնացինք եւ այդ ժողովրդին մի շատ գեղեցիկ համերգ պարգեւեցինք։ Միեւնույն ժամանակ, իմանալով այդ նախաձեռնության մասին, ընկերներիցս մեկը՝ Սարդար Ադամյանն ասաց՝ ես մի ամբողջ դասարանի կահավորանք եմ նվեր տալիս եւ տարանք մեզ հետ։ Մյուս ընկերս՝ «Մանչո գրուպ»–ի տերը՝ Վանիկը Մոսոյան, ասաց, որ ես ինչքան պետք է կոնֆետ, շոկոլադ եւ թխվածքեղեն կտամ։ Մի 200կգ տարել ենք։ Մյուս ընկերս տրանսպորտը հոգաց, մյուսը՝ բարձարխոսների հարցը եւ այլն։ Մի խոսքով, ես իմ գործով եմ զբաղվում։ Ես որեւէ դժգոհություն չունեմ։ Ես գոհ եմ իմ կյանքից եւ գոհ եմ ժողովրդի վերաբերմունքից իմ հանդեպ, ու ես անում եմ այն, ինչին ես հավատում եմ։ Ես սիրում եմ իմ ժողովրդին եւ աշխատում եմ ինչ–որ չափով իմ ծառայությունը մատուցել իմ ժողովրդին։ Մնացած բաներին ես չեմ նայում։ Էդ նեղացկոտությունն ինձ համար տեղ չունի։ Աստված տա բոլորին թող հասնեն։ Արդյոք, օրինակ, Գլխավոր դատախազը վաղ թոշակի կգնա՞։ Ես բոլորից ակտիվ գործունեություն եմ ակնկալում։ «Հայաստանում հասունանում է իսկական հեղափոխությունը՝ իմաստների հեղափոխությունը». Սպարտակ Սեյրանյան (տեսանյութ) 15.11.2019 ● 21:09 168 TV-ում Սաթիկ Սեյրանյանի «Պրեսսինգ» հաղորդաշարի հյուրն է ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ Սպարտակ Սեյրանյանը: Ձեր վարչապետն ասաց՝ ես նրա տերն եմ, պատին կծեփեմ, եթե որեւիցե մեկը հակառակ բան ասի։ Գնացեք ձեր վարչապետից հարցրեք։ 4.9 տոկոսանոց ՀՆԱ-ի խոստումը վիրավորական է. Արա Գալոյան (տեսանյութ) 14.11.2019 ● 20:38 «Մեզ խոստանում են 4.9 տոկոսանոց ՀՆԱ-ի աճ այն դեպքում, երբ մեզ կառավարելու ծախսերը սարսափելի առաջանցիկ են»։ Վազգեն Մանուկյանին թիրախավորելով՝ թիրախավորել էին Հանրային խորհուրդը, եւ Վազգեն Մանուկյանն իր հրաժարականը ներկայացրեց, որպեսզի խորհուրդը չտուժի: 18.11.2019 ● 12:57 26–ամյա վարորդը Peugeot ավտոմեքենայով կառավարական ամառանոցի մոտ տապալել է 2 չորացած ծառ եւ բախվել էլեկտրասյանը. կա վիրավոր 18.11.2019 ● 12:55 23–ամյա վարորդը քաղաքի կենտրոնում Mercedes-ով բախվել է կայանված BMW-ին, Mini cooper-ին եւ Wrangler-ին. կան վիրավորներ 18.11.2019 ● 12:40 21-ամյա վարորդը Mercedes-ով Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է բետոնե բաժանարար գոտուն եւ գլխիվայր շրջվելով, հայտնվել ճանապարհի մեջտեղում 18.11.2019 ● 12:30 «Օազիս» ռեստորանի դիմաց բախվել են Mercedes C-32 AMG-ն ու Mercedes C-220-ը. կան վիրավորներ 18.11.2019 ● 12:21 18.11.2019 ● 12:20 18.11.2019 ● 11:12 18.11.2019 ● 11:09 Արարատի կանանց թիմի երկու ֆուտբոլիստ մահացել է շմոլ գազի թունավորումից 18.11.2019 ● 11:05 18.11.2019 ● 11:00 18.11.2019 ● 10:55 Մոսկվայում առանց վարորդի ավտոբուսը վրաերթի է ենթարկել երեխայի հետ քայլող կնոջը 18.11.2019 ● 10:25 Վրաստանում ցուցարարները խորհրդարանի մուտքերի մոտ վրաններ են տեղադրել (տեսանյութ) 18.11.2019 ● 09:14 17.11.2019 ● 23:32 17.11.2019 ● 12:13 Գյումրիում 28-ամյա կինն ընկել է 3-րդ հարկի բնակարանի պատուհանից 16.11.2019 ● 22:02


Ազատ Զրուցարան Lapeer կոմսություն. Freechat20. Ազատ Զրուցարան պատահական. Ազատ Զրուցարան Lapeer կոմսություն Բարի գալուստ Ազատ Զրուցարան Lapeer կոմսությունFreechat20 առաջարկում է ձեզ շատ լավ այլընտրանք ChatRoulette եւ Omegle.Այստեղ դուք կարող եք զրուցել մարդկանց ամբողջ աշխարհում, ցանկացած վայրում, ցանկացած վայրում.Ազատ Զրուցարան Lapeer կոմսություն տալիս հետեւյալ տարբերակները.- Ից նշել, եթե դուք նախընտրում chatting կանանց եւ տղաների, գնալ "Settings».- Ընտրեք 'video' ռեժիմ զրուցել webcam.- Հիանալի հնարավորություն ունեք հանդիպելու սիրո, ընկերների կամ պարզապես պետք է զվարճանալ.- Ընտրել տեքստը 'ռեժիմ է զրուցել առանց խոսափողի ոչ webcam.- Կատարել նոր լավ ընկերներ ցանկացած երկիր է աշխարհում.- Լրտես Այլ ժողովուրդը զրույցը, եթե նրանք թույլ են տալիս ձեզ, բոլորովին anonimous.- Տվեք մյուսներին հնարավորություն ունեք լրտես ձեր խոսակցությունը, anonimously էլ.- Եթե դուք չեք ցանկանում, որ spied այն փոխել »կայանքներով».Մամուլի «F2», կամ սեղմեք 'սկսել է սկսել.


text: Քորնելլ Վուլրիչ, (անգլ.՝ Conrell Woolrich) ամերիկյան գրող, որը ստեղծագործում էր նուար (սեւ դետեկտիվ) ժանրում, որի հիմնադիրն է համարվում։ Վուլրիչը ապրում էր մոր հետ (ծնողները բաժանված էին), սովորել է Քոլումբիական համալսարանում։ իր առաջին գրքերը գրել է Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդի ազդեցության տակ։ Չնայած որ իր վեպերում հաճախ է հանդիպում խառնակիչ կնոջ պատկերը, ինքը Վուլրիչը միասեռական էր եւ ողջ կյանքում ընդամենը մի անգամ է ամուսնացած եղել երեք ամսով։ 1950-ականներին Վուլրիչը բազմաթիվ խնդիրներ է ունեցել. մահացել է նրա մայրը (1957), ինչի հետեւանքով Վուլրիչը ծանր հոգեկան ապրումների մեջ է ընկել, նրա մոտ զարգացել է ոտքի փտախտը, որի արդյունքում գրողը մնացել է առանց ոտքի։ Նա մահացավ 1968 թ. սեպտեմբերի 25-ին Նյո Յորքի Marseilles հյուրանոցում։ Վուլրիչի տաղանդը ճանաչել են բազմաթիվ դետեկտիվ ժանրի հեղինակներ։ 1949 թ. Դետեկտիվ գրողների ամերիկյան ասոցիացիան Վուլրիչին շնորհեց Էդգար Ալլան Պոյի պարգեւը[5]։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են թողել նուար ժանրի ֆիլմերի ստեղծողների վրա; Վուլրիչի վեպերով նկարված է գրեթե 100 էկրանավորում, այդ թվում Ալֆրեդ Հիչքոքի եւ Ֆրանսուա Թրյուֆֆոյի ֆիլմերը[6]։


Սաուդյան Արաբիայի իշխանությունները ձերբակալել են եգիպտացի ներգաղթյալին «անպատշաճ պահվածքի» համար: Այս մասին հաղորդում է Reuters գործակալությունը:


text: Հայաստանի արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանն այսօր ընդունել է Երեւանում գտնվող Շվեդիայի առեւտրի նախարար Էվա Բյորլինգին, տեղեկացնում է ԱԳՆ-ի տեղեկատվության վարչությունը։ Նախարար Նալբանդյանը նշել է, որ Հայաստանը կարեւորում է Շվեդիայի հետ հարաբերությունների զարգացումը եւ այդ առումով կարեւորել Շվեդիայի` Երեւանում դեսպանություն հիմնելու որոշումը: Նախարար Բյորլինգը իր հերթին ասել է, որ շատ ուրախ է այցելել Երեւան՝ Շվեդիայի դեսպանատան բացման եւ գործարար համաժողովի անցկացման կապակցությամբ, ինչը նոր խթան կհաղորդի երկկողմ համագործակցության զարգացմանը: Այնուհետեւ արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանը եւ Շվեդիայի առեւտրի նախարար Էվա Բյորլինգի ներկայությամբ տեղի է ունեցել Երեւանում Շվեդիայի դեսպանատան բացման հանդիսավոր արարողությունը։


Ծիսական գիտելիքներ Բ. Շաբաթ Յայտնութեան «20- 27 Յունուար 2010»: - Vatican News Տ.Մ.Յ.Ք. Մկրտութեան սրբապատկերը Ծիսական գիտելիքներ Բ. Շաբաթ Յայտնութեան «20- 27 Յունուար 2010»: Կամ լոյսին հետ պէտք է ըլլալ, մնալու համար ճշմարտութեան մէջ, եւ կամ` անկէ հեռու մնալով` խաւարին մէջը կորսուիլ յաւիտենապէս։ Կիրակի օրուայ աւետարանը կը խօսի նախ մկրտութեան կարեւորութեան մասին, եւ ապա` Յիսուսի աստուածային ծագումին մասին՝՝ ՙՈչ ոք ելաւ երկինք եթէ ոչ` այն որ երկքէն իջաւ, Մարդու Որդին՝՝։ Կը յայտնէ Յիսուս այս զարգացած եւ բարեպաշտ մարդուն թէ ինչպէս կարելի է ընդունիլ յաւիտենական կեանքը. Միակ գլխաւոր պայմանն է հաւատալ Մարդու Որդիի ուսուցումին եւ հետեւիլ անոր վարդապետութեանը։ Լոյսի եւ խաւարի մասին Քրիստոսի տուած մեկնաբանութիւնը տարակոյս չի թողուր ճշմարիտ կողմնորոշումին մասին զոր ամէն անհատ պարտի որդեգրել. Կամ լոյսին հետ պէտք է ըլլալ, մնալու համար ճշմարտութեան մէջ, եւ կամ` անկէ հեռու մնալով` խաւարին մէջը կորսուիլ յաւիտենապէս։ Նիկոդեմոս որքանո՞վ կրցաւ հասկնալ Քրիստոսի այս պատգամը, յայտնի չէ, սակայն անոր խօսքերը խորապէս տպաւորեցին զինք։ Երկուշաբթի 21 Յունուարին`Տօնն է Սուրբ Կիրակոսի ու անոր մօր Յուղիտայի։ Անոնք քրիստոնեայ ըլլալով` փախան քաղաքէ քաղաք եւ ի վերջոյ ապաստանեցան Տարսոնի մէջ. Սակայն հոն եւս հասան հալածանքները եւ մայր ու զաւակ նահատակուեցան յետ անողոք չարչարանքներու, 304 թուականին։ Երեքշաբթի 22 Յունուարին, մեր հայազգի մեծ սուրբերէն` Սուրբ Վահան Գողթնացիի տօնն է։ Ան փոքր տարիքին` գերի բռնուեցաւ Արաբներու կողմէ 707 թուին եւ Դամասկոս տարուեցաւ, ուր մեծցաւ Խալիֆայի պալատին մէջ եւ դարձաւ դիւանապետ։ Շատ սիրուեցաւ իր շրջապատէն. Սակայն երբ նոր խալիֆա մը եկաւ եւ արտօնեց որ բոլոր հայ գերիները դառնան իրենց տուները, ինք եւս մեկնեցաւ Հայաստան եւ հոն` ճանչնալով քրիստոնէութիւնը, դարձի եկաւ ու մկրտուեցաւ. Ամուսնացաւ ու զաւակներ ունեցաւ, բայց որովհետեւ խօսք տուած էր խալիֆային վերադառնալ Դամասկոս, ետ դարձաւ Սուրիա եւ մերժելով ուրանալ քրիստոնէութիւնը, նահատակուեցաւ, այսպէսով արժանանալով իր հօրը` Խոսրովի մարտիրոսական պսակին, 737 թուին։ Հինգշաբթի 24 Յունուարին տօնն է Աղեքսանդրիոյ Եկեղեցեւոյ երկու մեծ հայրապետներու. Սուրբ Աթանասի եւ Սուրբ Կիւրեղի։ Աթանաս ծնած է Աղեքսանդրիա 295 թուին։ Փոքր հասակէն տեղւոյն եպիսկոպոսը կ՛առնէ զինք իր հովանաւորութեան տակ եւ շուտով կը դառնայ եկեղեցւոյ գլխաւոր սիւներէն մին, իր փարումովը Սուրբ Երրորդութեան ճշմարիտ հաւատքին։ 326-ին կ՛ըլլայ հայրապետ Աղեքսանդրիոյ. Բազմիցս կը հալածուի ու կ՛աքսորուի Արիոսի դէմ իր մղած անտեղիտալի պայքարին պատճառաւ։ Կը վախճանի 373-ին, Աղեքսանդրիա։ Իսկ Կիւրեղ ծնած է դարձեալ Աղեքսանդրիա 375-ին. Հետագային կը դառնայ ինք եւս հայրապետ Աղեքսանդրիոյ 412-ին, կը նախագահէ Եփեսոսի տիեզերական ժողովին (431ին) ուր դատապարտել կու տայ Նեստորը, հաստատելով միութիւնը Քրիստոսի մէջ. Կը վախճանի 444-ին, Աղեքսանրիա։ Շաբաթ 26 Յունուարին` տօնն է Սուրբ Գրիգոր Նազիանզացիի, որ ճանչցուած է նաեւ որպէս Աստուածաբան անունով, իր բարձր մակարդակի հոգեւոր կրթութեան պատճառաւ։ Ծնած է 330-ին, Արիանզ գիւղը եւ բաւակն ուսումներ ստանալէ ետք` 371-ին կը ձեռնադրուի Եպիսկոպոս Նազիանզի. Կ՛որոշուի նաեւ պատրիարք Կ.Պոլսոյ, սակայն իր դէմ լարուած հակառակութիւններուն պատճառով` կը հրաժարի եւ կը քաշուի իր քաղաքը, ուր եւ կը վախճանի 390 թուին։ Կիրակի 27 Յունուարը՝ Յայտնութեան Գ. կիրակին է։


Վիգեն Չալդրանյանը ոչ թե պաշտոն է ստանձնել, այլ` առաքելություն Չալդրանյան. «Ուզում եմ, որ Սոս Սարգսյանի հոգին մեր պահապան հրեշտակը լինի» 21:32 19.12.2016 (Թարմացված է 22:15 19.12.2016) Ստանալ կարճ հղումը Մշակույթի նախարար Արմեն Ամիրյանը Սոս Սարգսյանի անվան Համազգային թատրոնում ներկայացրեց թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար, ռեժիսոր Վիգեն Չալդրանյանին: ԵՐԵՎԱՆ, 19 դեկտեմբերի — Sputnik. Դերասան եւ ռեժիսոր Վիգեն Չալդրանյանը Սոս Սարգսյանի անվան Համազգային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար է նշանակվել։ Այդ կապակցությամբ նրան շնորհավորել է թատրոնի տնօրեն եւ դերասան Վարդան Մկրտչյանը։ «Այսօր առանց չափազանցության պատմական օր է մեր թատրոնի համար, քանի որ մեր հիմնադիր եւ ուսուցիչ Սոս Սարգսյանի մահից հետո մենք չենք տեսել այլ գեղարվեստական ղեկավարի։ Նա չափազանց մեծ էներգիա է փոխանցել մեզ, չափազանց շատ զգացմունքներ են եղել մեր մեջ... Սակայն ժամանակը մարտահրավեր է նետում մեզ։ Կարծում եմ` թեեւ որոշակի ուշացումով, բայց հաջողվեց գտնել մարդու, որն արժանի է իր վրա վերցնել «Համազգային» թատրոնի ծանր բեռը։ Ես շատ ուրախ եմ դրա համար»,- ասաց նա։ Շնորհավորելով Չալդրանյանին` Հայաստանի մշակույթի նախարար Արմեն Ամիրյանը նշեց, որ իր գլխավորած գերատեսչությունը ցանկանում է նոր շունչ հաղորդել թատրոնին։ «Այս որոշումը շատ ոգեւորեց մեզ, մենք ուզում ենք նոր շունչ հաղորդել «Համազգայինին», թարմացնել խաղացանկը եւ թատերախումբը բարձրացնել միջազգային մակարդակի։ Համոզված եմ, որ Չալդրանյանն անցած ուղու, փորձի եւ բարձր մասնագիտական վարպետության շնորհիվ մեծ օգուտ կտա թատրոնին, եւ 2017թ-ին մենք կարձանագրենք նոր հաջողություններ եւ ձեռքբերումներ, ինչպես նաեւ կկարողանանք հպարտանալ նորացված խաղացանկով։ Շնորհավորում եմ ոչ միայն Վիգեն Չալդրանյանին, այլ նաեւ ողջ կոլեկտիվին եւ թատերասերներին»,- ասաց Ամիրյանը։ Չալդրանյանն իր հերթին շնորհակալություն հայտնեց նախարարին, Վարդան Մկրտչյանին եւ ողջ թատերախմբին ցուցաբերած աջակցության համար։ «25 տարի շարունակ այստեղ հնչել է միայն մեկ անուն` գեղարվեստական ղեկավար Սոս Սարգսյանի անունը, եւ նրա գործը շարունակելն իսկապես պատասխանատու է։ Կարծում եմ, որ ոչ թե ստանձնել եմ պաշտոնը, այլ առաքելություն եմ վերցրել ինձ վրա։ Դրանք տարբեր բաներ են», — ասաց Չալդրանյանը։ Նա չցանկացավ բացահայտել ապագայի իր բոլոր ծրագրերը. նա նախընտրում է ոչ թե խոսել, այլ գործել։ «Ես արդեն այն տարիքում եմ, երբ հավատում ես ոչ թե խոսքին, այլ գործին։ Կապրենք, կտեսնենք։ Ես խնդրեցի նախարարին մի քանի ամիս տրամադրել` որպես նախապատրաստական շրջան, քանի որ դա շատ պատասխանատու շրջան է։ Ես կփոխեմ իմ կենսակերպը։ Ես մինչեւ հիմա ազատ արվեստագետ էի, բայց հիմա ամեն ինչ փոխվել է։ Կա կոլեկտիվ, որի հետ պետք է ստեղծել առողջ ընտանիք եւ քայլել արվեստի ճանապարհով։ Չեմ ցանկանում խոսել ծրագրերի մասին»,- հավելեց նա։ Չալդրանյանը լրագրողներին ասաց, որ «Համազգայինի» բեմից միշտ բարոյականություն է քարոզվել, ինքն էլ կշարունակի պահպանել այդ ավանդույթը։ «Սոս Սարգսյանին հաջողվել է ստեղծել փոքր պետություն պետության մեջ եւ 25 տարի շարունակ բարոյականություն քարոզել այս բեմից։ Մենք կփորձենք շարունակել այդ ավանդույթը։ Բնականաբար, ծրագրերն այլ կլինեն, բայց կա ընդհանուր նպատակ` քարոզել բարոյականություն, հանդիսատեսին տանել լույսի ճանապարհով։ Հենց դա եմ համարում թատրոնի առաքելությունը։ Ներկայացումները կհամապատասխանեն ժամանակի ոգուն։ Ուզում եմ, որ թատրոնը մրցակցային լինի։ Ուզում եմ, որ Սոս Սարգսյանի հոգին մեր պահապան հրեշտակը լինի եւ միշտ ուղեկցի մեզ», — նշեց նա։ Նրա խոսքով` թատրոնը պետք է յուրահատուկ առողջարան լինի, որի նպատակը հանդիսատեսին բուժելը լինի։


#Ամուլսար #Քննչական_կոմիտե #փորձաքննություն #եզրակացություն #Թրանսփարենի_ինթերնեյշնլ 15:59 - 21/օգոստոսի/2019 2018թ. հուլիսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարեւոր գործերի քննության գլխավոր վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 282-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է քրեական գործ՝ «Լիդիան Արմենիա» ՓԲ ընկերության կողմից Ամուլսարի ոսկեբեր քվարցիտների հանքավայրի շահագործման հետ կապված՝ շրջակա միջավայրի աղտոտման մասին տեղեկությունները ՀՀ բնապահպանության նախարարության պաշտոնատար անձանց կողմից դիտավորությամբ թաքցնելու դեպքի առթիվ։ Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման հետեւանքով շրջակա միջավայրի վրա վնասակար ազդեցության ռիսկերը, դրանց կանխարգելմանն ուղղված միջոցառումների հիմնավորվածությունը, ինչպես նաեւ ներկայացված՝ շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման հաշվետվությունում արձանագրված հետազոտությունների հիմնավորվածությունը անկախ փորձագիտական գնահատմամբ պարզելու համար քրեական գործով նշանակվել է էկոլոգիական, երկրաբանական, հիդրոլոգիական, երկրաֆիզիկական, քիմիական, շինարարատեխնիկական համալիր փորձաքննություն, որի կատարումը հանձնարարվել է միջազգային մրցույթի արդյունքներով ընտրված ELARD ընկերությանը։ Վերջինս իր ուսումնասիրություններում ներգրավել է TRC ընկերությանը: ՀՀ սահմանադրության 12-րդ հոդվածը որպես պետության պոզիտիվ պարտավորություն ամրագրել է շրջակա միջավայրի պահպանությունը, բարելավումը եւ վերականգնումը, բնական պաշարների ողջամիտ օգտագործումը խթանելը՝ ղեկավարվելով կայուն զարգացման սկզբունքով եւ հաշվի առնելով պատասխանատվությունն ապագա սերունդների նկատմամբ։ Իսկ որպես յուրաքանչյուր անձի պարտավորություն՝ հոդվածը նախատեսում է շրջակա միջավայրի պահպանության մասին հոգ տանելը։ Անկախության հռչակումից ի վեր ՀՀ-ում իրականացված տնտեսական զարգացմանը միտված բոլոր ծրագրերում եւ նախագծերում սահմանադրաիրավական այս կարգավորումները դիտարկվել են բացառապես դեկլարատիվ բովանդակությամբ եւ չեն իրացվել։ Այդպիսով կա՛մ ամբողջությամբ, կա՛մ մասամբ անտեսվել են մարդու՝ առողջ կենսագործունեության միջավայրում ապրելու իրավունքը, ինչի արդյունքում այսօր Հայաստանն ունի էկոլոգիական եւ դրա հետ փոխկապակցված մարդու առողջության հետ կապված բավականին լուրջ խնդիրներ։ Այս համատեքստում Ամուլսարի շահագործման դեպքում բնապահպանական խնդիրները, որոնք հիմնավորապես մատնանշված են ELARD-TRC փորձագիտական եզրակացության մեջ, ինչպես նաեւ տարբեր տեղական ու միջազգային մասնագետների պնդումներում, կարող են առանց չափազանցության քայքայել նաեւ գործող տնտեսությունը, մասնավորապես՝ առողջարանային եւ հանգստավայրային զբոսաշրջային բիզնեսը։


Ինչի՞ց խոսես Ռուբեն Ռուբինյանի հետ. Անհետաքրքիր է իր հետ զրույցը. Մարուքյան - ՓԱՍՏԻՆՖՈ | Իրավական լուրեր, իրադարձություններ, վերլուծություններ, տեսանյութեր Ինչի՞ց խոսես Ռուբեն Ռուբինյանի հետ. Անհետաքրքիր է իր հետ զրույցը. Մարուքյան 01/22/2020 13:21 | ԼՐԱՀՈՍ Ռուբեն Ռուբինյանին ուզում եմ հիշեցնել՝ ինքն է Թուֆենկյան հյուրանոցում Արմեն Աշոտյանի հետ սուրճ խմել։ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության հրավիրած մամուլի ասուլիսի ժամանակ այս մասին ասաց խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը՝ անդրադառնալով «Իմ քայլ»-ի պատգամավոր Ռուբեն Ռուբինյանի հայտարարությանն այն մասին, որ եթե կարոտել են նախկիններին, կարող են նրանց հետ սուրճ խմել։ «Որեւէ մեկի հետ սուրճ խմելու ոչ մի բարդույթ չունեմ։ Ուզում եմ Ռուբեն Ռուբինյանին հիշեցնել, որ ինքը Արմեն Աշոտյանին խնդրել էր հանդիպում։ Հանդիպել էր Թուֆենկյան հյուրանոցում, սուրճ էր խմել Աշոտյանի հետ եւ խնդրել էր, որ աջակցի ու ՀՀԿ-ն դեմ չլինի, որ իրենք դառնան EPP-ի անդամ։ Սուրճ խմողն ինձ մեղադրում է սուրճ խմելու մե՞ջ։ Ես խնդիր չունեմ, բոլորի հետ կարող եմ սուրճ խմել։ Իր հետ սուրճ չեմ խմում, դրանից է նեղված, որովհետեւ անհետաքրքիր է իր հետ զրույցը։ Ինչի՞ց խոսես Ռուբինյանի հետ, ի՞նչ քննարկեմ նրա հետ»,-նշեց Էդմոն Մարուքյանը։ Վերջինս նաեւ տեղեկացրեց, որ Ռուբեն Ռուբինյանն է ՀՀԿ-ին խնդրել իր կապերով աջակցել ԵԱՀԿ-ում հակահայկական բանաձեւի տապալմանը. «Ինչը լավ է արել, ասեմ, բայց պետք է հիշի, որ եթե սուրճ խմելն ուզում է զենք սարքել ու կիրառել ինձ վրա, թող հիշի՝ ամենաթարմ սուրճ խմածն ինքն է»,-ասաց Էդմոն Մարուքյանը։


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է Թուրքիայի նախագահ Աբդուլա Գյուլի հատուկ բանագնաց, դեսպան Ունալ Չեւիքյոզին 03.09.2008 Հանդիպմանն անդրադարձ է եղել Հայաստանի եւ Թուրքիայի ֆուտբոլի հավաքականների միջեւ սեպտեմբերի 6-ին Երեւանում կայանալիք խաղի կապակցությամբ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրավերով Թուրքիայի նախագահ Աբդուլա Գյուլի` Երեւան նախատեսվող այցին: Հարեւան երկրի նախագահի հատուկ բանագնացի այցը մեր երկիր դրական համարելով, նախագահ Սարգսյանն ասել է, որ այն հնարավորություն է ստեղծում խոսել երկկողմ հարաբերություների կարգավորման մասին, մտքեր փոխանակել տարածաշրջանային զարգացումների եւ խնդիրների վերաբերյալ: Հայաստանի նախագահի խոսքով, Կովկասում տեղի ունեցող եւ ամբողջ աշխարհին անհանգստացնող իրադարձությունները մեծ պատասխանատվություն են պահանջում եւ լուրջ խնդիրներ ու պարտականություններ առաջադրում: Զրուցակիցները քննարկել են Կովկասյան կայունության եւ անվտանգության պլատֆորմի ստեղծման վերաբերյալ Թուրքիայի նախաձեռնությունը: Նշելով, որ Թուրքիայի վարչապետը շատ դժվար, բայց կարեւոր խնդիր է նախաձեռնել, նախագահ Սարգսյանն ասել է, որ ինքը ցանկացած խնդրի մասին խոսելու, քննարկելու կողմնակից է: «Հայաստանը միշտ ողջունել եւ ողջունում է տարածաշրջանում վստահության ամրապնդման, կայունության, անվտանգության եւ համագործակցության խորացմանն ուղղված բոլոր ջանքերը»,- ընդգծել է երկրի ղեկավարը եւ առաջարկվող պլատֆորմի վերաբերյալ ներկայացրել իր նկատառումները: a87


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը ընդունել է Ռուսաստանի Պետական էրմիտաժի գլխավոր տնօրեն Միխայիլ Պիոտրովսկուն 13.12.2016 Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր հյուրընկալել է Երեւանի քաղաքապետի հրավերով Հայաստան ժամանած Ռուսաստանի Պետական էրմիտաժի գլխավոր տնօրեն Միխայիլ Պիոտրովսկուն: Հանդիպմանը մասնակցել է նաեւ նրա որդին՝ Բորիս Պիոտրովսկին: Հանրապետության Նախագահը ողջունել է Միխայիլ Պիոտրովսկուն նրա հարազատ քաղաքում՝ Երեւանում, որտեղ ծնվել է Մ.Պիոտրովսկին՝ անվանի հնագետ, պատմաբան Բորիս Պիոտրովսկու որդին: Նշելով, թե Հայաստանում հպարտանում են, որ համաշխարհային նշանակության այնպիսի մշակութային գանձարան, ինչպիսին Էրմիտաժն է, արդեն տեւական ժամանակ ղեկավարում են այնպիսի մարդիկ, ովքեր սերտորեն կապված են Հայաստանի հետ, Նախագահը բարձր է գնահատել մշակույթի բնագավառում համագործակցությունը զարգացնելու Պետական էրմիտաժի ղեկավարության պատրաստակամությունն ու ջանքերը, որի դրսեւորումներից մեկը ՀՀ մշակույթի նախարարության հետ այսօր ստորագրվելիք համագործակցության համաձայնագիրն է՝ Կարմիր բլուրի հնագիտական նյութերն ուսումնասիրելու վերաբերյալ, ինչը ենթադրում է թանգարանային համատեղ ցուցանմուշների եւ հնագիտական գտածոների ուսումնասիրում, այդ թվում՝ ժամանակին Բորիս Պիոտրովսկու պեղած նյութերի, նաեւ մասնագիտական եւ գիտական գրականության փոխանակում եւ այլ համատեղ ձեռնարկներ: ՀՀ Նախագահը ընդգծել է, որ հայ-ռուսական ռազմավարական միջպետական հարաբերություններում երկուստեք մեծ կարեւորություն է տրվում մշակութային բաղադրիչին, եւ ուրախ է, որ նաեւ նման նախաձեռնությունով այդ հարաբերությունները տարեցտարի ամրապնդվում են: Միխայիլ Պիոտրովսկին երախտագիտություն է հայտնել հրավերի, ջերմ հյուրընկալության եւ իր սիրելի քաղաք Երեւանում հոր՝ Բորիս Պիոտրովսկու հիշատակը հավերժացնող հուշատախտակի տեղադրման համար: Էրմիտաժի տնօրենը Հանրապետության Նախագահին ներկայացրել է ՀՀ մշակույթի նախարարի հետ համագործակցության ծրագրի շրջանակներում նախատեսվող բազմաբնույթ միջոցառումների մասին, որոնց թվում է նաեւ Էրմիտաժի օրերի անցկացումը Երեւանում:


Ինչպես է ոչնչացվել հակառակորդի դիվերսիոն խումբը. մանրամասներ (տեսանյութ) | Mediamall.AM Ինչպես է ոչնչացվել հակառակորդի դիվերսիոն խումբը. մանրամասներ (տեսանյութ) 13:10 - 25.Մարտ.2015 20/03/15 10:46 Երկժամյա մարտ` Գյուլիստանի մոտակայքում. ոչնչացվել է հակառակորդի նախահարձակ դիվերսիոն ջոկատը (տեսանյութ) 18/12/15 15:13 Ահա թե ինչպես է բալետի խումբը սպասում հետաձգված չվերթին (տեսանյութ) 10/10/15 12:13 Արցախի ՊԲ-ն հետ է շպրտել հակառակորդի դիվերսիոն խումբը 19/08/14 19:36 ԼՂՀ ՊԲ զորամասերից մեկի հրամանատարը պատմում է, թե ինչպես են իր զինվորները հետ մղել հակառակորդի դիվերսիոն ներթափանցման փորձը 31/07/14 16:41 ԼՂՀ ՊԲ-ն կասեցրել է հակառակորդի դիվերսիոն փորձը (տեսանյութ) 19/07/14 13:26 Պարգեւատրում` հակառակորդի դիվերսիոն գործողությունը կանխելու համար (տեսանյութ)


text: Ինչու է ուշանում «Ինժեներական քաղաքը» - fip.am Փետրվարի 9-ին Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Հակոբ Արշակյանն ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց, որ «Ինժեներական քաղաքի» նախագծային փաստաթղթերը պատրաստ են, եւ դրա շինարարությունն այս տարի կսկսվի։ «Այսպիսով, 6 ռեզիդենտ ընկերություն արդեն իսկ ցանկություն են հայտնել այնտեղ գործունեություն ծավալելու, եւ սա միայն սկզբին է, այս տարի արդեն կսկսվեն շինարարական աշխատանքները, նախագծային փաստաթղթերն արդեն պատրաստ են եւ արդեն դրվում են շինարարության համար մրցույթներ»,- նշել էր նախարարը։ Նույնը օրեր անց հաստատել էր փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանը։ «Փաստերի ստուգման հարթակը» փորձեց պարզել, թե քանի տարի է թղթի վրա «Ինժեներական քաղաք» նախագիծը, ինչ է արվել մինչ օրս, եւ ի վերջո՝ ե՞րբ պետք է վերջնական տեսքով այն կյանքի կոչվի։ Նախագիծը պետք է իրականացվի պետական եւ մասնավոր համագործակցության արդյունքում եւ ուղղված է Հայաստանը տարածաշրջանում ինժեներական գիտահետազոտական բացառիկ կենտրոն դարձնելուն։ Քաղաքը պետք է տեղակայվի Երեւանի Նոր Նորք վարչական շրջանի Ջրվեժ թաղամասում՝ Բագրեւանդի փողոց 74 հասցեում գտնվող 3 հեկտար հողատարածքի վրա։ Նախատեսվում է, որ այնտեղ «բնակություն» կհաստատեն մոտ 35-40 ինժեներական ընկերություններ։ Տարածքում նախատեսվում է ստեղծել ինժեներական ուղղվածությամբ դպրոցներ, իրականացնել ուսումնական հետազոտություններ: Այն բաղկացած է լինելու հետազոտական, արտադրական եւ կրթական հատվածներից. ներկայում ընթացքի մեջ է երեխաների համար նախատեսված տեխնոպարկի շինարարությունը: «Ինժեներական քաղաքի» կառուցման ժամանակագրություն «Ինժեներական քաղաքի» ստեղծման ծրագրի շնորհանդեսն առաջին անգամ Էկոնոմիկայի նախարարություն է ներկայացվել «Նեյշնլ Ինսթրումենթս» ընկերությունը՝ որպես պետական-մասնավոր գործընկերության նախաձեռնություն: Ծրագիրը հավանության է արժանացել նախարարության կողմից: Մեկ տարի անց ծրագիրը ներկայացվել է նախագահ Սերժ Սարգսյանին՝ Նյու Յորքում կայացած «ԱրմԹեք»՝ Հայաստանի բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտի գլոբալ համաժողովի շրջանակում, որի արդյունքում ծրագիրը հավանության է արժանացել նաեւ նախագահի կողմից, եւ հանձնարարվել է ապահովել ծրագրի իրականացումը: 2015-ին վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանի գլխավորությամբ հրավիրված Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացմանն աջակցող խորհրդի նիստին արդեն հայտարարվել է Ջրվեժ թաղամասում կառուցվելիք ինժեներական քաղաքի մասին։ Էկոնոմիկայի նախարար Կարեն Ճշմարիտյանին հանձնարարվել էր «Նեյշնլ Ինսթրումենթս» ընկերության ներկայացուցիչների հետ հանգամանալից քննարկել ծրագրի իրականացման մանրամասները: 2016-ին հայտարարվել էր «Ինժեներական քաղաքի» ճարտարապետական հայեցակարգերի մրցույթ, սակայն հաղթող նախագիծ չէր ընտրվել: ՏՏ ոլորտի ամենախոստումնալից նախագծերից մեկը համարվող «Ինժեներական քաղաքը» որոշակի չափով կյանքի է կոչվել 2017-ին։ Մասնավորապես, տարածք էր այցելել այդ ժամանակվա տրանսպորտի, կապի եւ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարար Վահան Մարտիրոսյանը։ Այդ ժամանակվանից արդեն գործում էին երկու թանգարան, գրադարան, գրեթե ավարտին էր հասցվում ինժեներական ընկերությունների համար նախատեսված գրասենյակային շենքի շինարարությունը։ 2018-ին մարտի 1-ին կառավարությունը հավանություն տվեց «Ինժեներական քաղաքի» ստեղծման հայեցակարգին։ Նույն տարվա օգոստոս ամսին ծրագրին արդեն տեղում ծանոթացավ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Նոյեմբերի 1-ին կառավարությունը որոշում ընդունեց նախագծի հայեցակարգի եւ դրա ժամանակացույցի մասին։ 2019-ի թվականի տարեվերջյան ասուլիսին բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Հակոբ Արշակյանը հայտարարեց, որ «Ինժեներական քաղաքի» շինարարության գործընթացը վերջապես կսկսվի 2020-ին։ 2020-ի հուլիսին կառավարությունը հավանություն տվեց ՀՀ եւ Վերակառուցման եւ զարգացման միջազգային բանկի միջեւ 2014 թվականի օգոստոսի 6-ին ստորագրված՝ «Առեւտրի խթանման եւ որակի ենթակառուցվածքի ծրագիր» վարկային համաձայնագրի շրջանակում իրականացվող «Ինժեներական քաղաք» ներդրումային ծրագրին։ Դեկտեմբերին Արշակյանը տեղեկացրեց, որ հաստատվել են «Ինժեներական քաղաքի» նոր ստացված ռեզիդենտ ընկերությունների հայտերը։ Fip.am-ի հարցմանն ի պատասխան, նախարարությունից հայտնեցին, որ «Ինժեներական քաղաքի» արդյունավետ եւ շարունակական իրականացման համար համաձայնագրի շրջանակում ծրագրի իրականացման գլխավոր օպերատոր է ճանաչվել «Ձեռնարկությունների ինկուբատոր» հիմնադրամը։ Որ փուլում է քաղաքի շինարարության գործընթացը Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարությունից, Fip.am-ի հարցմանն ի պատասխան, հայտնեցին, որ «Ինժեներական քաղաքի» հատակագիծը եւ շինությունների դիզայնն արդեն հաստատվել է։ Հողի բարելավման եւ համապատասխան ենթակառուցվածքների ապահովման աշխատանքների վերաբերյալ տեխնիկական բնութագրի փաթեթն ուղարկվել է Համաշխարհային բանկ՝ հաստատման։ Fip.am-ին նաեւ տեղեկացրեցին, որ ծրագրի ստեղծման ընդհանուր բյուջեն կազմում է 21,157,746 դոլար, որի կեսը՝ 10,513,873 դոլարը, պետք է հատկացվի պետության կողմից։ Նախատեսվում է ստեղծել 1500-2000 նոր աշխատատեղ։ Վերջնականին մոտ տեսք քաղաքը կունենա 2022-ի հունիսին, թեեւ ծրագրով 2021-ի հունիսն է Ծրագրի իրականացման գլխավոր օպերատոր «Ձեռնարկությունների ինկուբատոր» հիմնադրամի տնօրեն Բագրատ Ենգիբարյանը Fip.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ իրականացման գործընթացը պետք է դիտարկել 2018-ից, որովհետեւ մինչ այդ ծրագիրն ուղղակի շրջանառության մեջ էր դրվել եւ միայն 2018-ի նոյեմբերից է հաստատվել։ Նախագիծը, ըստ նրա, ունի 5 փուլ, առաջին եւ երկրորդ փուլերն արդեն ավարտվել են, եւ գործընթացն առաջ է շարժվում փոքր շեղումներով։ «2 տարի առաջ առաջին փուլով կառուցվել է ինժեներական աքսելերատորի շենքը, որտեղ նաեւ գործարանն է գտնվում, որն անցած տարվանից ամբողջապես աշխատում է եւ հագեցված է նորագույն սարքավորումներով։ Ավելի վաղ վերջացրել էինք գրադարանը եւ թանգարանը, նաեւ անցած տարի վերջացրեցինք երկրորդ փուլի դպրոցի շենքը եւ ճաշարանի շենքը։ Այսինքն՝ երկու փուլն ավարտել ենք, հիմա մտնում ենք 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ փուլեր»,- նշեց նա։ Ըստ Ենգիբարյանի՝ 3-րդ փուլով փետրվարի վերջին կհայտարարավի մրցույթ 2-րդ հողակտորի ճանապարհների նորոգման համար: 3-րդ փուլը, նրա խոսքով, մի փոքր ձգձգվել է, բայց հիմնավոր պատճառով. «Նախատեսվում էր ճանապարհների կառուցումը սկսել ավելի վաղ, քան ընկերությունները մտնեին եւ իրենց շինարարությունը սկսեին, բայց քանի որ կփչացնեին, դրա համար այնպես արեցինք, որ միաժամանակ սկսեն»։ 4-րդ փուլով նախատեսվում է մոտ 20-30 կազմակերպության համար 2-րդ աքսելերատորի շենքի եւ գործարանի կառուցումը։ Վեց կազմակերպություն արդեն հավաստագրվել է եւ ստացել հողակտոր։ Մարտ ամսից նաեւ նրանք կսկսեն իրենց շինարարությունները։ Ժամանակային առումով, նրա խոսքով, հետ են ընկել ընկերություններին տարածքների հատկացումով, թեեւ թանգարանի եւ գործարանի կառուցման մասով էլ հակառակը՝ առաջ են ընկել։ Հետաձգման պատճառ էր հանդիսացել հողի հատկացման գործընթացը, որը կառավարությունում երկար քննարկումների առիթ էր դարձել. «Կառավարությունը երաշխիքների հարցով մտահոգություն ուներ, որ կազմակերպությունները այդ նպատակով չօգտագործեն հողը, եւ միայն ինժեներական լինի»։ Նրա խոսքով՝ ծրագիրը շատ հետ չի ընկել՝ նաեւ հաշվի առնելով 2020 թվականի իրադարձությունները։ Ենգիբարյանի խոսքով՝ քաղաքը վերջնականին մոտ տեսք կունենա 2022-ի հունիսին, թեեւ ծրագրով 2021-ի հունիսն է նշված որպես վերջնաժամկետ։ Ենգիբարյանի խոսքով՝ 2020-ի հունիսին քաղաքն արդեն 70-80 տոկոսով պատրաստ կլինի, եւ այդ ժամանակ կապահովվեն խոստացված 2000 աշխատատեղերը՝ այսօրվա 200-ի փոխարեն։ «Բայց 2022-ին էլ չի նշանակի, որ ավարտել ենք։ Կունենաք նաեւ 7-8-րդ փուլեր, մի 2-3 տարի հետո ուզում ենք երկրորդ ճաշարանը սարքել, որովհետեւ որ շատանան, այս մեկը չի հերիքի, նաեւ Պոլիտեխնիկի համար դպրոցից բացի մի ուրիշ շենք էլ կսարքեն։ Մեծ կայանատեղի ենք ուզում սարքել, որ քաղաքը նաեւ հարմար լինի»,- ասաց նա։


Հունան Պողոսյան. Մեռելներից հարություն առածը MediaLab Newsroom-Laboratory 13387 դիտում Նիկոլ Փաշինյանը պատրաստվում է Հունան Պողոսյանին նշանակել Սյունիքի մարզպետ: Նա Սերժ Սարգսյանի հրամանագրով 2008-ի մարտի 1-ի դեպքերից հետո դարձավ կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի վարչության պետ, իսկ երկու տարի հետո՝ Հայաստանի փոխոստիկանապետ եւ 2012-ին արդեն համարվում էր ոստիկանության ամենահարուստ աշխատակիցը, որի դրամական միջոցները 19 անգամ գերազանցում էին նրա տարեկան աշխատավարձը: Մարդը մեկ տարում ստացել էր 4,5 միլիոն դրամ աշխատավարձ, հայտարարագրել՝ 72 միլիոն դրամ եւ 40 հազար դոլար: Հունան Պողոսյանը այն մարդն էր, որը ընտրական կեղծիքների մասին ահազանգերը համարում էր ասեկոսեների վերարտադրություն: 2015-ի սահմանադրական հանրաքվեի ժամանակ արձանագրված կեղծիքները կերցնելու համար այս մարդը ամենայն լրջությամբ տեսախցիկների առջեւ հայտարարեց. «Արջի ծառայություններ մատուցել են նաեւ «ոչ»-ի կողմնակիցները»: Հունան Պողոսյանն անտրտունջ աշխատել է Լյովա Երանոսյանի հետ կողք կողքի: Այս մարդը գիտի գազան լինելու բոլոր եղանակները: Երբեք հրեշտակ չի ձեւացել, որովհետեւ մեծ հաշվով եղել է կատարող՝ պետք էր կոտորել, կոտորել է, պետք էր ձերբակալել, ձերբակալել է: Նիկոլ Փաշինյանը ինքնուրույնության հատիկ չունեցողին նշանակում է Սյունիքի մարզպետ: Կարծես թե սյունեցին հենց դրան է արժանի: Հունան Պողոսյանի օրոք են անպատիժ եղել քրեական հեղինակությունները ընտրությունների օրերին, ինչեր կարելի է ասել այս մարդու մասին, որը հեղափոխությունից առաջ բառի բուն իմաստով լրագրողներին է մեղադրում, որ «հասարակության բացիլները անպատիժ հանցագործություններ են անում»: Գուցե մտածենք, որ Սերժ Սարգսյանի առաջնահերթություններն այլ են եղել, եւ այս մարդն աշխատել է այդ առաջնահերթություններո՞վ: Գուցե քրեական իշխանության հետ այլ կերպ աշխատել հնարավոր չէ՞ր: Այդ դեպքում ինչո՞ւ էր Հունան Պողոսյանը հրաժարական ներկայացնում փոխոստիկանապետի պաշտոնից, երբ հեղափոխությունը հաղթեց: Ես չեմ քննարկում, թե ինչո՛ւ այլընտրանք չուներ Հունան Պողոսյանը քրեական իշխանության մաս լինելուց: Ես ասում եմ՝ մարդը եղել է քրեական իշխանության մաս: Եթե Մանվել Գրիգորյանն այդպիսին էր, եթե Կարո Կարապետյանն այդպիսին էր, եթե Սուրիկ Խաչատրյանն այդպիսին էր, նրանց բոլորին սանձողը պիտի լիներ նաեւ Հունան Պողոսյանը: Մինչդեռ այդպիսի իշխանության մեջ փոխոստիկանապետ լինելը նույնն է, ինչ թալիբների մոտ մշակույթի նախարար լինելը: Պարզ չէ՞, թե ինչ մշակույթ պետք է քարոզվեր: Իր հրաժարականի տեքստում այս մարդը գրում է՝ միշտ ապրել եմ շիտակ, բացճակատ, առանց ենթատեքստերի: Շիտակը չգիտեմ: Բացճակատ չի եղել այս մարդը: Իսկ թե ենթատեքստերը որտեղից բուսնեցին, ես չեմ կարող ասել: Հայտնի է միայն, որ քրեական իշխանության մեջ հայտարարել, որ աշխատել եմ առանց ենթատեքստերի ու ոչ մի աղմկահարույց կոռուպցիոն հանցագործության բացահայտում չիրականացնել, անհեթեթ է: Հունան Պողոսյանը հեռացել էր: Նույնիսկ հեռանալիս նա չի եղել «շիտակ, բացճակատ եւ առանց ենթատեքստերի»: Որովհետեւ հենց հեռացավ, այնպիսի հանցագործություններ բացահայտվեցին, որ Հունան Պողոսյանը պետք է հետին թվով հրաժարականի դիմում ներկայացներ նաեւ ոստիկանության Արարատի մարզային վարչության պետի պաշտոնից, Արաբկիրի ՆԳ բաժնի պետից, Երեւանի Կենտրոնի ՆԳ բաժնի պետից եւ նույնիսկ իր ուսադիրներից պետք է հրաժարվեր: Ինքը երկու տարում այնպես է հարստացել իր «աշխատավարձով», որ աշխարհի բոլոր իլյուզիոնիստները դեռ պետք է գտնեն այդ հարցի պատասխանը: Այս մարդը 2006-ին պարգեւատրվել է «Հասարակական կարգի գերազանց պահպանման» մեդալով: Հասկանում եք, չէ՞, ինչի մասին է խոսքը: Երբեք թույլ չի տվել, որ ընդդիմությունը խելքը գլխին հանրահավաք անի: Կատարո՞ղ է եղել: Ոչինչ չասացի: Հեղափոխությունն այսպիսի կատարողների կարի՞ք ունի: Փորձեմ հասկանալ: Բայց միայն ոչ սյունեցիների անունից: Ի սեր Աստծո: ՀՀ հպարտ պատասխան 3536 դիտում


text: Հայտնաբերվել եւ տարհանվել է ընդհանուր 1686 աճյուն | Հինգշաբթի շաբաթաթերթ Հայտնաբերվել եւ տարհանվել է ընդհանուր 1686 աճյուն ՆԳՆ ԱԻ պետական ծառայությունն ամփոփում է անցած շաբաթը: 2021 թվականի հոկտեմբերի 18-ից 24-ն ընկած ժամանակահատվածում ՆԳՆ ԱԻ պետական ծառայության 911 ահազանգման կենտրոնում գրանցվել է 602 զանգ: Նախորդ շաբաթվա համեմատ աճել են ընդհանուր դեպքերի ու պատահարների վերաբերյալ կանչերը: Նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ որոնողական աշխատանքները կմեկնարկեն վաղը: 2020 թվականի նոյեմբերի 13-ից սկսած Արցախի գրավյալ տարածքներում իրականացված որոնումների արդյունքում՝ մինչ օրս հայտնաբերվել եւ տարհանվել է ընդհանուր 1686 աճյուն, որոնց թվում նաեւ քաղաքացիական անձինք են: Տարբեր տեսակի ու տրամաչափի ռազմամթերքի հայտնաբերման եւ դրանց ոչնչացման աշխատանքների ուղղությամբ սակրավորական խմբերը գործընկեր կառույցների հետ մեկտեղ ամենօրյա ռեժիմով հանրապետության բոլոր շրջաններում իրականացնում են հետախուզական աշխատանքներ: Շաբաթվա ընթացքում հայտնաբերվել եւ վնասազերծվել է կասետային 17 հրթիռ, 2 ավիառումբ: Անացած շաբաթվա ընթացքում գրանցվել է տեխնածին բնույթի 27, սոցիալ-կենցաղային բնույթի՝ 28 կանչ: Փրկարարները կատարել են դռան 3 եւ վերելակի 1 բացում, առողջական խնդիր ունեցող 8 քաղաքացու տեղափոխում, բնակչությանը ջուր մատակարարելու նպատակով՝ կատարվել է 5 ելք եւ արձագանքել 7 այլ բնույթի կենցաղային կանչերի։


2017 թվականի ապրիլի 1-ից ապահովագրության ոլորտում մի շարք փոփոխություններ կլինեն: Նախատեսվող փոփոխությունների եւ այլ հարցերի շուրջ Tert.am-ը զրուցեց Հայաստանի ավտոապահովագրողների բյուրոյի գործադիր տնօրեն Վահան Ավետիսյանի հետ:


Պատերազմը մտավ մեր տուն ու էլ երբեք դուրս չի գա մեր տնից. Ապրիլյան պատերազմում զոհված Անդրանիկ Զոհրաբյանի հայր (տեսանյութ) - Լուրեր Հայաստանից - Թերթ.am Պատերազմը մտավ մեր տուն ու էլ երբեք դուրս չի գա մեր տնից. ապրիլյան պատերազմի զոհերից Անդրանիկ Զոհրաբյանի հայրը՝ Ատոմ Զոհրաբյանն է իրենց պատուհասած «անտանելի ցավի» եւ «անամոքելի կորստի» մասին խոսում: «Մեր երակների մեջ է դա, մեկ անգամ մտավ մեր տուն եւ առհավետ մնալու է մեր տան մեջ»,-ասում է նա: Զոհրաբյանների տուն այցելողի աչքից չի վրիպի Անդրանիկի անկյունը, որտեղ նրա անձնական իրերն են: «Օրացույցը, որի վրա ինքը նշումներ է արել, ջնջված է մինչեւ մարտի 26-ը, եւ նշում է արել մինչեւ ապրիլի 7-ը, որ չմոռանա մայրիկին շնորհավորել: Եվ նաեւ ապրիլի 7-ից իրեն մնում էր ծառայելու 100 օր»,-հայրը ցուցադրում է Անդրանիկի զինվորական համազգեստից հանած իրերը: «Վերջին անգամ մեկ տարի առաջ՝ մարտի 29-ին ենք հետը խոսել: Տագնապ չի եղել: Հանգիստ էր, մի տեսակ ինքնավստահություն, հանգստություն կար մեջը: Շատ կարճ էր խոսում, զուսպ էր, ասի՝ ի՞նչ եք անում: Ասաց՝ պատրաստվում ենք դիրքեր բարձրանալ»,- պատմում է հայրը: Անդրանիկ Զոհրաբյանի կորստի մասին լուրը իմացվել է ապրիլի 3-ին. կռվել է թշնամու համար կարեւորագույն համարվող դիրքերից մեկում՝ Մարտակերտում՝ Արմենակ Ուրֆանյանի ջոկատում, մինչեւ վերջ, առանց նահանջի պայքարել է թշնամու դեմ, չի լքել հրամանատարին, իր ընկերներ՝ կրտսեր սերժանտ Ռոբերտ Աբաջյանին, Քյարամ Սլոյանին: «Շատ ծանր կռիվ է եղել, թուրքերը ջանացել են ամեն գնով այդ դիրքը գրավել,- ասում է Ատոմ Զոհրաբյանը,-մտածում եմ՝ 18,19, 20 տարեկան տղաներ ու ի՜նչ են իրենք արել, շատ կարեւոր բան են արել, շատ մեծ բան են արել: Պահել են իրենց դիրքը, պահել են իրենց պաշտպանած սահմանագիծը, եւ պատահական չէ, որ այդ դիրքում զոհված չորս տղաներին՝ Անդրանիկին, Արմենակին, Ռոբերտին ու Քյարամին համարում են Մարտակերտի փրկիչներ»,- ասաց նա: Անդրանիկի մասին թանկ ու կարեւոր հիշողությունները պատմում է նրա մտերիմ ընկերը՝ Արմենը, ում հետ միասին Վեդի քաղաքում նույն ֆուտբոլային թիմում են խաղացել եւ ով եւս իր վրա կրել է հակառակորդի ծանր հարվածները. նա 2014 թվականի օգոստոսյան մարտերի ժամանակ ծանր վիրավորվել է: Ֆուտբոլային թիմում Անդրանիկ Զոհրաբյանը պաշտպանն էր, ընկերը ավելացնում է՝ մինչեւ վերջ էլ պաշտպան մնաց: «Բոլորս հպարտանում ենք նրանով, բոլորս...»,-ասում է նա:


text: Սեգնետաէլեկտրիկներ, բեւեռային դիէլեկտրիկներ, որոնց բեւեռացման վեկտորի կախումը էլեկտրական դաշտի լարվածությունից ոչ գծային է։ Սեգնետաէլեկտրիկներում, նույնիսկ էլեկտրական դաշտի բացակայության պայմաններում, ինքնաբերաբար առաջացնում են այնպիսի տիրույթներ, որոնց բեւեռացման վեկտորը զրոյից տարբեր է։ Այդ տիրույթները կոչվում են դիէլեկտրական դոմեններ (ֆրանսերեն «դոմեն»` տիրույթ բառից)։ Դրանց չափը 1-100 միկրոմետր է։


text: Գաբոն ( ), գտնվում է Կենտրոնական Աֆրիկայում։ Տարածքի մեծ մասը զբաղեցնում են Հարավգվինեական բարձրավանդակը, Շայյու եւ Բյուրեղային լեռնաշղթաները։ Դեպի արեւելք եւ հարավ այն սահմանակից է Կոնգոյի Հանրապետությանը (սահմանի երկարությունը 1903 կմ է), հյուսիսում սահմանակից է Կամերունին (298 կմ) հյուսիս-արեւմուտքում սահմանակցում է Հասարակածային Գվինեային (350 կմ), իսկ արեւմուտքում սահմանակցում է Ատլանտիկ օվկիանոսի ջրերին։ Ընդհանուր երկարությունը սահմանի 2551 կմ է, իսկ ջրափնյա գծի երկարությունը 885 կմ։ Ջրափնյա գիծը երկու մասի է բաժանում Լոպես հրվանդանը։ Հարավային ափին կան ուղիղ, հարթ, ծանծաղ ճահիճներ։ Հրվանդանից հյուսիս ջրափնյա գիծն ավելի խիստ կտրտված է։ Գաբոնի ընդհանուր մակերեսը 267.667 կիլոմետր քառակուսի է։ Դրանից ջրային մակերեսն է 10.000 քառակուսի կիլոմետր (3,7 %), իսկ ցամաքինը՝ 257.667 քառակուսի կիլոմետր է։ Բնական պայմաններ Գաբոնը գտնվում է հասարակածային գոտում։ Պայմանավորված է տաք եւ խոնավ կլիմայով, մոտ 80 %-ը տարածքում օկուպացված է խիտ մշտադալար անտառներով։ Ռելիեֆը բարձրանում է դեպի արեւմուտք, որտեղ ճահճային ափամերձ դաշտավայրերի լայնությունը 30-200 կմ է եւ դեպի արեւելք, որտեղ սարահարթերը եւ լեռնաշղթաները ավելանում են։ Ռելիեֆ, երկրաբանական կառուցվածք եւ օգտակար հանածոներ Գաբոնի տարածքը բաժանված է չորս ֆիզիկաշխարհագրական տարածաշրջանի։ Գաբոնի ներքին մասը զբաղեցնում են անտառները եւ Հարավգվինեական բարձրավանդակը։ Մեծագույն բարձունքները հասնում են Շայու լեռան մոտ 1580 մետր բարձրության վրա։ Այստեղ առկան են մանգանի եւ ոսկու հանքավայրերը։ Կլիմա Կլիման տաք եւ խոնավ է, ինչպես նաեւ անցումային։ Ամսական միջին ջերմաստիճանը 22 °C-ից 24 °C- ի է հասնում, հունիս-հուլիս ամիսներին ջերմաստիճանը հասնում է 25 °C-ից մինչեւ 27 °C-ի, իսկ հարավ-արեւելքում ապրիլ ամիսին եղանակը գերազանցում է 32 °C-ը։ Միջինում տեղուների քանակը հասնում է 1500-2000 միլիմետր, իսկ մեկ տարվա ընթացքում ջրափնյա գծի տեղումների քանակը հասնում է մինչեւ 2500-4000 միլիմետրի։ Ներքին ջրեր Գաբոնի գետային ցանցը շատ խիտ է եւ հարուստ։ Գլխավոր գետը Օգովն է։ Նրա ավազանին պատկանում է երկրի տարածքի զգալի մասը։ Առավել խոշոր վտակներից է Իվիդնոն եւ Նգունիեն։ Ափամերձ գետերից են Նյանգան եւ Կոմոն։ Գետերը ջրով լի են ամբողջ տարվա ընթացքում։ Մեկ տարվա ընթացքում հիդրոԷներգետիկայի ներուժը հասնում է 48 միլիարդ կիլոմետր ժամի։ Հող եւ բուսականություն Գաբոնի մոտ 80 %-ը ծածկված է խիտ խոնավ մշտադալար եւ անցողիկ մշտադալար արեւադարձային անտառներով, իսկ անտառները ծածկված են կարմիր-դեղին հողով։ Անտառում կա բազմաթիվ ծառեր, կարմիր եւ դեղին փայտ, սեւ սանդալ, որոնք ունեն արժեքավոր նշանակություն։ Ի տարբերություն մյուս մասի՝ հարավում եւ հարավարեւելյան մասում անտառների մեծ մասը կրճատվել է եւ փոխարինվել խոտի բարձր սավանաններով։ Ափին աճում է նաեւ մագլենի անտառները։ Կենդանական աշխարհ Ըստ իրենց տեսակային կազմի՝ բնորոշ է Արեւմտյան Աֆրիկայի ենթաշրջանի Եթովպիայի տարածաշրջանին։ Խոշոր կենդանիներից հայտնաբերվել են փղեր, տարբեր տեսակի այծքաղներ, գիշատիչ ընձառյուծներ, բորենիներ։ Տարածված են կապիկները այդ թվում ՝ գորիլաները եւ շիմպազեները։ Գետերում բնակվում են նաեւ գետաձիեր եւ կոկորդիլոսներ։ Կան շատ թռչուններ, ինչպես նաեւ թունավոր օձեր։ Տարածված են շատ միջատներ, որոնցից ամենավտանգավորը ցեցե ճանճն է։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Գաբոն ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Աֆրիկյան միության անդամ երկրներ Ֆրանսախոս երկրներ ՕՊԵԿ անդամ երկրներ Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության անդամ երկրներ Հանրապետություններ


text: «Ո՞ւր է «Ժառանգությանը» մեղադրելու հիմքը» - MediaLab Newsroom-Laboratory 25.10.2012 | 454 դիտում Այն ամենից հետո, ինչ որ վերջին օրերին տեղի ունեցավ «Ժառանգություն» խմբակցությունում, «Ժառանգություն» կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Մարտիրոսյանի կարծիքով՝ հանրության մոտ չեն կարող թերահավատություն առաջացնել կուսակցության նկատմամբ: «Ժառանգությունը» ցույց է տվել, թե միայնակ ինչպիսի պատգամավորներ է ունեցել խորհրդարանում: «Ժառանգությունը» բացառապես իր կազմով եւ թիմով դրական գնահատականի է արժանանում հասարակության մոտ»,- «Առավոտի» հետ զրույցում ասաց նա: Մեր զրուցակիցը խնդիր չի տեսնում նաեւ այսքանից հետո սեփական թեկնածուով նախագահական ընտրություններին մասնակցելու համար: «Ես չեմ կարող մերժել, այս ամենը որոշակի հարվածներ տալիս է, բայց ընդհանուր առմամբ՝ այս պահին ես միայն «Ժառանգության» թեկնածուին եմ տեսնում, որը կարող է հիմք դնել երկրում արմատական բարեփոխումների»,- ասում է պարոն Մարտիրոսյանը, ով այդ թեկնածուի դերում, բնականաբար, տեսնում է Րաֆֆի Հովհաննիսյանին: «Նույնիսկ այս պարագայում մենք ցույց տվեցինք, որ կարող ենք մեր ամբիցիաները կողմ դնել, համախմբման գործընթաց սկսել. անկախ նրանից, թե ի՞նչ պարտավորություններ կային եւ որքանո՞վ դրանք հարգվեցին` մենք մեր զիջումների ծավալն իրացրեցինք եւ գնացինք համագործակցության: Հույս ունեմ, որ հասարակական սեկտորի հետ կապված խնդիրներ չեն ծագի: Թեւան Պողոսյանը միանշանակ դիրքորոշում ցուցադրեց, եւ հույս ունեմ, որ այդպես էլ կշարունակվի»,- ասաց մեր զրուցակիցը: Արմեն Մարտիրոսյանը նաեւ այն կարծիքին է, որ «Ազատ դեմոկրատների» հետ հարաբերությունների այս հստակեցումը կվերականգնի «Ժառանգության» այն ընտրողներին, որոնց, ըստ որոշ վերլուծությունների, կորցրել էր կուսակցությունը հենց միասնական ցուցակի պատճառով: Կարդալ ավելին


text: Կամպալա (), Ուգանդայի մայրաքաղաքը։ Տեղակայված է Վիկտորիա լճի հյուսիսային ափի մոտերքում։ Քաղաքը հիմնադրել է բրիտանացի գաղութաբնակ Ֆ. Լուգարդը 1890 թ. որպես ամրակետ Կամպալա բլրին։ Կամպալան երկաթգծային ուղիների կենտրոն է։ Կամպալայից 35 կմ հեռավորության վրա է գտնվում միջազգային օդանավակայանը (Էնտեբե)։ Քաղաքում զարգացած են քիմիական, փայտամշակման, սննդային, տեքստիլ, մետաղամշակման եւ այլ արդյունաբերական ճյուղեր։ Քաղաքի տարածքում գործում են Ուգանդայի թանգարանը, Ազգային համալսարանը, ազգային թատրոնը, Նելսոն Մանդելայի անվան Ազգային մարզադաշտը։ Անվանում Ենթադրում են, որ անվանումն առացացել է բանտու լեզուների իմպալա «այծքաղ» բառից (այն բլուրը, որի վրա գտնվում է քաղաքը, անցյալում եղել է որսավայր)։ Ծանոթագրություններ Աֆրիկայի քաղաքներ Ուգանդայի քաղաքներ


text: Թե բա՝ դուք տնտեսություն չեք կարողանում զարգացնել։ Իսկ դուք կարողանո՞ւմ էիք։ 22.11.2018 Рубрика: ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆАвтор: admin Հա մտածեցի համբերեմ, շատ չոր չսկսեմ արձագանքել, բայց ոնց որ արդեն ժամանակը եկավ։ Թե բա՝ դուք տնտեսություն չեք կարողանում զարգացնել։ Իսկ դուք կարողանո՞ւմ էիք։ — Անցած 10 տարվա ընթացքում էնպես եք «զարգացրել», որ 2016 թվականին աղքատության մակարդակն ավելի բարձր է եղել (29.4%), քան 2007 թվականին (26.4%)։ — Գործազրկության մակարդակը 2017 թվականին ավելի բարձր է եղել (17.8%), քան 2008 թվականին (16.4%)։ — Արտաքին պետական պարտքը 10 տարվա մեջ համարյա քառապատկվել է՝ 2007 թվականի 1.45 մլրդ դոլարից 2017 թվականին հասնելով 5.5 մլրդ դոլարի։ — Թե ինչպես է փոշիացվել էդ պարտքի մի մասը՝ դա դեռ մի կողմ։ Փաստն այն է, որ ձեր օրոք կուտակված պարտքի սպասարկումը էսօր արդեն տարեկան մի քանի հարյուր միլիոն դոլար է, որը լուրջ բեռ է բյուջեի համար ու թույլ չի տալիս այլ ուղղությամբ ծախսեր ավելացնել։ — Շինարարության ոլորտում 2007-2017 թվականներին՝ 11 տարիներից միայն չորսի դեպքում անկում չի գրանցվել (այդ չորսից էլ 2014 թվականին աճը գրեթե զրոյական էր՝ 0.2%)։ — Թոշակները ու պետական հատվածի աշխատավարձերը վերջին անգամ չեմ հիշում երբ են բարձրացվել։ — Մշտական բնակչության թիվը, պաշտոնական վիճակագրության համաձայն, այս ընթացքում նվազել է մոտ 260 հազարով։ Ունեցել ենք 3 մլն 230.1 հազար մշտական բնակչություն՝ 2008 թվականի հունվարի մեկի դրությամբ, եւ 2 մլն 972.7 հազար՝ 2018 թվականի հունվարի մեկի դրությամբ։ Ցանկը կարող եմ երկար շարունակել։ Էնպես չի, որ ձեր օրոք լավ բաներ ու ճիշտ բաներ չեն կատարվել։ Բայց էնպես էլ չի, որ փայլուն տնտեսություն եք թողել ձեզնից հետո, ինչպես ներկայացնում եք։ Ավելին ասեմ, խոշոր հաշվով՝ դուք ձախողել եք երկրի տնտեսության կառավարումը։ Որովհետեւ երկիրը ծաղկեցնող իշխանության հետ հասարակությունը էսպես չէր վարվի։ Ու հիմա, քաղաքական լուրջ փոփոխությունից հետո՝ նոր կառավարությանը մեղադրում եք, որ տնտեսության աճը դանդաղել է։ Անկում էլ չի եղել, դանդաղել է։ Գոնե զգո՞ւմ եք, որ սա շատ անլուրջ է։ 6 ամիս անց տնտեսական զարգացում եք պահանջում։ Միշտ ասել եմ (կարող եք ստուգել վերջին տարիների հոդվածներս ու գրառումներս) ու ասում եմ, որ Հայաստանում թռիչքային տնտեսական զարգացում հնարավոր կլինի միայն այն դեպքում, եթե գոնե մեկ անգամ արդար ու ազատ ընտրություններ անցկացվեն։ Այ հենց միայն դրանց անցկացումով ներկայիս իշխանության վաստակը Հայաստանի համար շատ ավելի մեծ է լինելու, քան ձեր կողմից վերջին տարիների կատարված բոլոր քայլերը միասին վերցրած։ Հետոն էլ հետո կերեւա։ Ինչու են անբաններն արժանանում լավ բախտի, իսկ աշխատասեր ու բարի կանանք՝ տառապանքի Ահա ինչպես վարվել ձեր տանը հավաքված բազում տոպրակների հետ Երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստի ամսական առավելագույն գումարը 25.000 դրամից դառնում է 50.000 դրամ: -Հայրի՛կ, կասե՞ս, թե ի՞նչ բան է ընտանիքը...Ընտանիքը ամեն երեկո ճաշի նստելիս սեղանին մեկ բաժին լրացուցիչ սպասքն է՝ հույսով, որ գուցե հենց այդ օրը լինի օտարությունից թանկի, իսկ սահմանից Զինվորի հաղթական վերադարձի տոնը Հայկ Մանասյանը նոր մանրամասներ է ներկայացրել կորոնավիրուսի աճի եւ հիվանդանոցների աղետալի ծանրաբեռնվածության մասին