Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը հանդիպում է ունեցել «Կատար Էյրվեյս» ընկերության գործադիր տնօրենի հետ 15.05.2017 Նախագահ Սերժ Սարգսյանը Կատարի Պետություն պաշտոնական այցի շրջանակներում այսօր հանդիպում է ունեցել «Կատար Էյրվեյս» ընկերության գործադիր տնօրեն Աքբար Ալ Բաքրի հետ: Զրուցակիցները քննարկել են ավիացիոն բնագավառում հայ-կատարական համագործակցության ընթացքն ու զարգացման հնարավորությունները: Նախագահ Սարգսյանը երկկողմ միջպետական հարաբերությունների օրակարգն ընդլայնելու գործում էական դերակատարում է վերապահել «Կատար Էյրվեյս» ավիաընկերության կողմից իրականացվող ավիաթռիչքներին. «Կատար Էյրվեյս»-ը հայկական ավիափոխադրումների շուկա է մուտք գործել 2016թ. մայիսից` իրականացնելով Դոհա-Երեւան-Դոհա երթուղով կանոնավոր օդային փոխադրումներ: Նախագահի համոզմամբ, տարեցտարի Ծոցի երկրներից, այդ թվում՝ Կատարից Հայաստան այցելող զբոսաշրջիկների թվի ավելացման գործում վճռորոշ դեր ունի ուղիղ ավիաչվերթերի առկայության հանգամանքը: Նշելով, որ 2013 թվականից Հայաստանը որդեգրել է «Բաց երկնքի» քաղաքականություն՝ Հանրապետության Նախագահն ընդգծել է, որ քաղաքացիական ավիացիայի եւ օդային հաղորդակցության ոլորտում Հայաստանի կողմից վարվող այդ քաղաքականությունը նոր հնարավորություններ է ընձեռում թե՛ հայկական եւ թե՛ արտասահմանյան ավիաընկերություններին՝ ապահովելով բոլորի համար հավասար եւ ազատ մրցակցային պայմաններ: Սերժ Սարգսյանը նշել է, որ Հայաստանը կողջունի եւ կաջակցի Հայաստանի տնտեսության տարբեր ոլորտներում, այդ թվում՝ ավիացիոն բնագավառում կատարցի ներդրողներին: «Կատար Էյրվեյս» ընկերության գործադիր տնօրենը տեղեկացրել է Նախագահ Սերժ Սարգսյանին, որ Նորին Վսեմություն Կատարի Էմիրից արդեն ստացել է հանձնարարություն` իր գլխավորած ոլորտում Հայաստանի հետ զարգացնելու փոխգործակցությունը եւ վստահեցրել է, որ կանի ամեն ինչ այդ հանձնարարությունը իրականացնելու համար: Աքբար Ալ Բաքրը նշել է, որ ավիաընկերությունը տեսնում է համագործակցությունը զարգացնելու ներուժ եւ ձգտում է զարգացնել փոխշահավետ հարաբերություններ:


source: fineweb

text: Հոկտեմբերի 31-ին Սինայի թերակղզում ռուսական «Կոգալիմավիա» ընկերության A321 օդանավի կործանման պատճառը ահաբեկչությունն է: Այդ մասին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին զեկուցել է Անվտանգության դաշնային ծառայության տնօրեն Ալեքսանդր Բորտնիկովը: ՏԱՍՍ լրատվական գործակալության փոխանցմամբ՝ նա հայտնել է, որ կործանված օդանավի բեկորների վրա հայտնաբերվել են արտասահմանյան արտադրության պայթուցիկ նյութերի հետքեր: Բորտնիկովը նշել է, որ ավիաաղետի պատճառ է դարձել տրոտիլային համարժեքով մինչեւ 1 կիլոգրամ հզորությամբ ինքնաշեն սարքի պայթյունը: Պուտինը հայտարարել է, որ Ռուսաստանը կգտնի ահաբեկիչներին մոլորակի ցանկացած կետում եւ կպատժի: Նա վստահեցրել է, որ ռուսական օդանավի նկատմամբ ահաբեկչության մեղավորները հայտնաբերվելու եւ պատժվելու են, եւ հանձնարարել է հատուկ ծառայություններին կենտրոնանալ այդ ոճրագործությանն առնչություն ունեցած անձանց որոնումների վրա: Ռուսաստանի նախագահը նաեւ պահանջել է ուժեղացնել ռազմական գործողությունը Սիրիայում: «Սիրիայում օդուժի մեր մարտական աշխատանքը ոչ թե պարզապես շարունակվելու է, այն ուժեղացվելու է այնպես, որպեսզի հանցագործները հասկանան, որ հատուցումն անխուսափելի է» - հայտարարել է Պուտինը երեկ ուշ երեկոյան անցկացրած խորհրդակցության ժամանակ: Հիշեցնենք՝ Շարմ էլ-Շեյխից Սանկտ Պետերբուրգ չվերթ իրականացնող ինքնաթիռի պայթյունի հետեւանքով զոհվել է 224 մարդ: Ռուսաստանը մինչ այժմ դեռ պաշտոնապես չէր հաստատում, որ ավիաաղետի պատճառը ահաբեկչությունն է, թեեւ մասնավորապես բրիտանական եւ ամերիկյան հատուկ ծառայությունները ամենահավանականը համարում էին հենց այդ վարկածը։ Առաջին անգամ պաշտոնական Մոսկվան ահաբեկչական գործողությունը օդանավի կործանման հավանական պատճառ համարեց աղետից տասն օր անց՝ նոյեմբերի 10-ին. այդ մասին ասել էր Ռուսաստանի վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդեւը «Ռոսիյսկայա գազետա»-ին տված հարցազրույցում։


text: Մեր շրջապատում կան բազում խորհրդավոր միֆեր ու անհավանական վարկածներ, որոնց հավատալը շատ դժվար է։ Սակայն ժամանակ առ ժամանակ իրականությունը հերթական հարվածն է հասցնում մեր գիտակցությանը եւ ապշեցնում է մեզ նոր բացահայտումներով։ BlogNews-ը հավաքել է 5 անհավանական միֆեր, որոնք դեռ երեկ հեքիաթ էին թվում, սակայն իրականում դրանք գոյություն ունեն։ Բանկոմատները մարդկանց ճանաչում են ձայնով, աչքով եւ արտաքին տեսքով 2015 թվականին Չինաստանում ներկայացվեցին առաջին բանկոմատները, որոնք ճանաչում են հաճախորդների դեմքերը։ Այսօր դա գողերի դեմ պայքարելու բավականին լավ միջոց է, իսկ վաղը այն կդառնա պլաստիկ քարտերի փոփոխություն։ Արդեն այսօր որոշ բանկոմատներ ճանաչում են բանկի հաճախորդին դեմքով եւ ձայնով։ Ֆտորը վնասում է ատամները Ատամնաբույժները խորհուրդ են տալիս ֆտորիդներով հարուստ ատամի մածուկ օգտագործել՝ որպես կարիեսի դեմ պայքարի միջոց։ Սակայն Նոր Զելանդիայում անցկացված վերջին հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ֆտորը ավելի շատ վնաս է տալիս, քան օգուտ։ Հայտնվելով օրգանիզմում՝ այն վատացնում է ուղեղի աշխատանքը, թուլացնում իմունային համակարգը, ստամոքսային համակարգի աշխատանքը, երիկամների եւ լյարդի ֆունկցիաները։ Եվ վերջում ֆտորն արագացնում է ծերացման գործընթացն ու հանգեցնում է ոսկորների փխրունության։ Գիտնականները ստեղծում են կենդանիների հիբրիդներ Դեռ երեկ սա ֆանտաստիկ ֆիլմերի թեմա էր, իսկ այսօր ֆերմաներում ապրում են կենդանիների եւ թռչունների հիբրիդներ, իսկ կենդանաբանական այգիներում՝ չափազանց վայրի կենդանիներ։ Այժմ գիտնականներն աշխատում են ԴՆԹ ինժեներիայի վրա, որպեսզի կարողանան մեկտեղել երկու կենդանիների լավագույն հատկությունները կամ էլ առանձին գեներ ստանալ, որոնք կարելի է օգտագործել որոշ հիվանդություններ բուժելու համար։ Դայալ Լաման Կենտրոնական հետախուզական վարչության աշխատակից էր 20-րդ դարի երկրորդ կեսին ԿՀՎ-ն ֆինանսավորում էր Տիբեթի անկախացման շարժումը եւ անձամբ Դալայ Լամայի գործողությունները։ Դա արվում էր կոմունիստական երկրների կայունությանը վնասելու ծրագրի շրջանակներում եւ ուղղված էր Սառը պատերազմում հաղթելու ցանկության իրագործմանը։ Դալայ Լաման գիտեր, թե որտեղից է գալիս ֆինանսավորումը, սակայն հերքում էր իր մասնակցութունը ԿՀՎ-ի քաղաքական ծրագրերին։ Բնական հյութը վնասակար է երեխաների համար Մրգային հյութերում շատ հաճախ ավելացնում են լիմոնաթթու, որն ավերում է էմալը, ատամների վրա ճաքեր առաջացնում, որոնք էլ դառնում են շատ բակտերիաների զարգացման համար հարմար վայր։ Մրգային հյութերը չեն հագեցնում ծարավը, մեծ քանակով շաքար են պարունակում, առաջացնում են ստամոքսաղիքային համակարգի խնդիրներ։ Խորհուրդ է տրվում բավարարվել օրական մեկ բաժակ բնական հյութով՝ դա խմելով որպես քաղցր բան, եւ ծարավը հագեցնել սովորական ջրով։ Աղբյուր՝http://blognews.am/arm/news/469464/zarmanali-e-bayc-ays-5-tarorinak-mifern-amboxjovin-irakan-en.html


ДokyMeHTы ykaзы ПpeзидeHTa Pecпyблиkи ApMeHия Ա. Տ. ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻՆ ԱՐԻՈՒԹՅԱՆ ՄԵԴԱԼՈՎ ՊԱՐԳԵՎԱՏՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Ղեկավարվելով 2005 թվականի փոփոխություններով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետով եւ հիմք ընդունելով «Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգեւների եւ պատվավոր կոչումների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքը՝ ո ր ո շ ու մ ե մ. Արտակարգ իրավիճակների աշխատողի օրվա կապակցությամբ, ցուցաբերած անձնական խիզախության եւ նվիրումի համար Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության թիվ n զորամասի ավագ կողային տեխնիկ-հրահանգիչ, կապիտան Արման Տիգրանի ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻՆ պարգեւատրել Արիության մեդալով: ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆ 2017թ. Օգոստոսի 30 Երեւան ՆՀ- 549-Ա


Պատկերներ, որոնք մարդկանց համար չեն. հանուն կյանքերի պայքարած բժիշկը՝ պատերազմի մասին «Եղբորը փորձում էր հաց տալ՝ չհասկանալով, որ մահացած է». բժիշկը՝ իր ապրած պատերազմի մասին Լոռեցի անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ Հովսեփ Հովհաննիսյանն Արցախում է եղել պատերազմի ամբողջ ընթացքում եւ ոչ միայն: Նախագահի հրամանագրով «Մխիթար Հերացի» մեդալով... 05.09.2021, Sputnik Արմենիա Հրադադարի հաստատումից 10 ամիս անց անգամ պատերազմի դժոխքով անցած բժիշկն իր մեջ ուժ չի գտնում Վանաձորի պանթեոն կամ երեւանյան Եռաբլուր այցելելու. պատրաստ չէ քարի վրա դաջված տեսնելու այն տղաների լուսանկարները, որոնց միգուցե փրկել չկարողացան կամ որոնց հոսպիտալ հասցրին արդեն կյանքի սահմանը հատած... Անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ Հովսեփ Հովհաննիսյան «Մխիթար Հերացի» մեդալին արժանացած անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ Հովսեփ Հովհաննիսյանը «սպիտակ բանակին» միացավ պատերազմի հենց առաջին օրերին, հրադադարից հետո էլ տուն չվերադարձավ. Արցախի անտառներում դեռ վիրավոր զինվորներ կային, որոնց բժշկական օգնություն էր պետք... Անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ Հովսեփ Հովհաննիսյանի ստացած «Մխիթար Հերացի» մեդալը Հովսեփը Երեւանում սովորելուց հետո բժշկական կրթությունը շարունակել է Ռուսաստանում եւ Հունաստանում։«Ինչու՞ վերադարձաք»։Հովսեփը զարմացած դեմքիս է նայում. ասում է՝ այն նույն պատճառով, ինչի համար այսօր Վանաձորը չի թողնում ու մայրաքաղաքում աշխատելու գնում. մարդիկ իրենց բնակավայրերում որակյալ բուժօգնություն պետք է ստանան։Ռեանիմատոլոգիան բժշկության այն ոլորտն է, որտեղ մարդուն հանդիպում ես կյանքի ու մահվան սահմանին, որտեղ կյանք ես փրկում, որտեղ դու իսկապես կարեւոր ես մարդու համար. լոռեցի բժիշկն այսպես է մեկնաբանում անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգի մասնագիտությունն ընտրելը։ Ցավոք, սահմանագծից ոչ բոլորին է հաջողվում վերադարձնել։ Այս մասին խոսելիս առանց այն էլ մտածկոտ ու քչախոս բժիշկն ավելի երկար է լռում։«Ամեն մեռնող հիվանդի հետ ես վերապրում եմ կատարվածը, հարազատների հետ ապրումակցում եմ»։Թեպետ առողջական խնդիրների պատճառով Հովսեփը բանակում չի ծառայել, բայց միշտ էլ իմացել է՝ մեր երկիրը պատերազմական պայմաններում է ապրում, ուստի պատերազմին հոգեպես պատրաստ է եղել։ 2020 թվականին Տավուշում հուլիսյան մարտերի ժամանակ կամավոր էր Իջեւանի հոսպիտալում։ 44-օրյա պատերազմի մասին պատմելիս միանգամից հիշում է պատերազմի նախօրեն. ի՜նչ լավ ու անհոգ օր էր, ընկերներով լավ ժամանակ անցկացրին։ Հաջորդ օրն առավոտյան չէր աշխատում, արթնացավ, ձեռքը վերցրեց հեռախոսն ու իմացավ պատերազմի բոթը։«Հենց այդ պահին էլ կամավոր մեկնելու որոշում կայացրի։ Զգացի՝ սա ավելի մասշտաբային հարձակում է, մեկ-երկու օրվա բան չի լինելու։ Գիտակցված գնացի»։Սեպտեմբերի 28-ի երեկոյան արդեն Արցախում էր։Այդ դժվարությունները տեսել եմ. 3 վերջույթը կորցրած փոխգնդապետն օգնում է զինհաշմանդամներինԱռաջին օրերին բժիշկ Հովսեփն իր բրիգադի հետ շտապօգնության մեքենայով ծայրահեղ ծանր հիվանդներին էի տեղափոխում Երեւան, հետո մնաց Ստեփանակերտի հոսպիտալում` որպես անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ։ Ոչ միայն տեղում էր աշխատում, այլ նաեւ դաշտային հոսպիտալներից վիրավորների էր տեղափոխում։Այդ օրերին տեսածի մասին Հովսեփը պատմել չի ուզում, ասում է՝ սովորական մարդը պատրաստ չէ դա լսել։ Իր տեսած սարսափելի պատկերներից մեկն է վերարտադրում, այն էլ` հպանցիկ... երկու եղբայրներից մեկը ձեռքն ընկած արյունոտ հացով փորձում էր կերակրել եղբորը՝ չգիտակցելով, որ նա արդեն մահացած է...Իր տեսածն ու ապրածը մարսելու համար Հովսեփն իր ապրումները թղթին է հանձնում...«Մատներս կոպերիդ հպվեցին,Եվ սարսուռ անցավ սրտիս մեջ,Ջինջ հոգիդ չգտա քո ներսում,Ափումս պահված հույսը փշրվեց...Ներիր ինձ եղբայր, ներիր ինձ զինվոր,Որ պատնեշ չեղա քո ու մահվան մեջՈւ հուրդ արդեն ես մարած գտա,Սփոփանքը լոկ քո լույսը մնաց»։Պատերազմի օրերին Հովսեփը կորոնավիրուսով վարակվեց. ասում է՝ չվարակվելու տարբերակ այնտեղ պարզապես չկար, իսկ հիվանդանալուց հետո էլ հիվանդ լինելու ժամանակ չկար` ջերմությամբ, վատ ինքնազգացողությամբ շարունակում էր աշխատել ու պայքարել կյանքերի համար։ Հիշում է՝ բուժքույրեր կային, որ 80 տոկոս սատուրացիայով վիրահատական սեղանի մոտ կանգնած էին...Հրաշքներ էլ են եղել։ Հրադադարի առավոտյան բոլորը կոտրված ու հիասթափված էին, մի վիրավոր բերեցին դիակների միջից, սկզբում կարծել էին՝ մահացած է, բայց նա ողջ էր։ Սա միակ հրաշքը չէր, նաեւ երկար ժամանակ առանց բուժօգնության մնացած վիրավորների փրկվելն էր հրաշք։Ծանոթների միջոցով իրեն բազմաթիվ անուն–ազգանուններ էին փոխանցում, որոնց փնտրում էր ընդունվող վիրավորների մեջ։ Ծնողների համար աչքալուսանքի պես մի բան էր, երբ գտնում էին իրենց որդուն թեկուզ վիրավորների մեջ։Ասում է՝ մինչեւ վերջին օրը հավատում էին, որ հաղթելու ենք։«Համենայն դեպս, հույս կար, ու դա անհուսության փրփուրներից կախված հույսը չէր։ Տեսնում էինք, որ Շուշիում մարտեր են, Ստեփանակերտի համար էլ վտանգ կար, բայց չէ՞ որ ժամանակին էլ ֆաշիստական զորքերն էին Մոսկվայից 40 կմ հեռավորության վրա...»։Հրադադարից հետո Հովսեփը չշտապեց վերադառնալ. մինչեւ նոյեմբերի 17-ն Արցախում էր։–Հասցրեցի՞ք հրաժեշտ տալ հանձնվող տարածքներին։–Ինչո՞ւ պետք է հրաժեշտ տայի, ինչպե՞ս կարելի է հրաժեշտ տալ այն տարածքներին, որոնք քոնն են։Պարտության պատճառների մասին խոսելիս Հովսեփը նշում է՝ միգուցե դա նաեւ այն պատճառով էր, որ չափից դուրս մարդասեր էինք, չափից շատ էինք խաղում պատերազմի կանոններով... Իր գործընկերներից շատերի զոհվելը եւս մեկ անգամ թշնամու անմարդկային դեմքն է ցույց տալիս. նրանք չէին խորշում հարվածներ հասցնել նույնիսկ սանիտարական մեքենային։«Դե հիմա ինձ ասեք՝ ինչպես ապրեմ...». Գոռից ճառագող լույսով տունը լիքն է անգամ նրանից հետո «Եթե նորից...»։Չեմ հասցնում ավարտին հասցնել հարցս, Հովսեփը միանգամից ասում է՝ «Այո»։ Ասում է` նույնիսկ այս ամենը տեսնելուց ու վերապրելուց, հետպատերազմյան սինդրոմի հետ առնչվելուց հետո էլ եթե, Աստված մի արասցե, նորից պատերազմ լինի, առանց մի րոպե մտածելու` էլի կգնա, որովհետեւ բժշկի գործը կյանք փրկելն է... Անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ Հովսեփ Հովհաննիսյան Անկախ ցավի աստիճանից՝ «ախ» չէին անում, ցավ ու վախ չկար. բժիշկը՝ պատերազմի մասին արցախ, հեղինակներ, բժիշկ, պատերազմ, արցախյան պատերազմ, եռաբլուր պանթեոն 22:05 05.09.2021 (Թարմացված է: 22:15 05.09.2021) © Sputnik / Asatur YesayantsДоктор Овсеп Ованнисян Լոռեցի անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ Հովսեփ Հովհաննիսյանն Արցախում է եղել պատերազմի ամբողջ ընթացքում եւ ոչ միայն: Նախագահի հրամանագրով «Մխիթար Հերացի» մեդալով պարգեւատրված բժիշկն ասում է՝ անգամ ամենածանր օրերին հույս ունեին, որ հաղթելու ենք։ Հրադադարի հաստատումից 10 ամիս անց անգամ պատերազմի դժոխքով անցած բժիշկն իր մեջ ուժ չի գտնում Վանաձորի պանթեոն կամ երեւանյան Եռաբլուր այցելելու. պատրաստ չէ քարի վրա դաջված տեսնելու այն տղաների լուսանկարները, որոնց միգուցե փրկել չկարողացան կամ որոնց հոսպիտալ հասցրին արդեն կյանքի սահմանը հատած... © Sputnik / Asatur YesayantsДоктор Овсеп Ованнисян у памятника-хачкара погибшим солдатам в карабахской войне Доктор Овсеп Ованнисян у памятника-хачкара погибшим солдатам в карабахской войне Անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ Հովսեփ Հովհաննիսյան «Մխիթար Հերացի» մեդալին արժանացած անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ Հովսեփ Հովհաննիսյանը «սպիտակ բանակին» միացավ պատերազմի հենց առաջին օրերին, հրադադարից հետո էլ տուն չվերադարձավ. Արցախի անտառներում դեռ վիրավոր զինվորներ կային, որոնց բժշկական օգնություն էր պետք... © Sputnik / Asatur YesayantsМедаль "Мхитар Гераци" доктора Овсепа Ованнисяна Медаль "Мхитар Гераци" доктора Овсепа Ованнисяна Անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ Հովսեփ Հովհաննիսյանի ստացած «Մխիթար Հերացի» մեդալը Հովսեփը Երեւանում սովորելուց հետո բժշկական կրթությունը շարունակել է Ռուսաստանում եւ Հունաստանում։ Հովսեփը զարմացած դեմքիս է նայում. ասում է՝ այն նույն պատճառով, ինչի համար այսօր Վանաձորը չի թողնում ու մայրաքաղաքում աշխատելու գնում. մարդիկ իրենց բնակավայրերում որակյալ բուժօգնություն պետք է ստանան։ Ռեանիմատոլոգիան բժշկության այն ոլորտն է, որտեղ մարդուն հանդիպում ես կյանքի ու մահվան սահմանին, որտեղ կյանք ես փրկում, որտեղ դու իսկապես կարեւոր ես մարդու համար. լոռեցի բժիշկն այսպես է մեկնաբանում անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգի մասնագիտությունն ընտրելը։ Ցավոք, սահմանագծից ոչ բոլորին է հաջողվում վերադարձնել։ Այս մասին խոսելիս առանց այն էլ մտածկոտ ու քչախոս բժիշկն ավելի երկար է լռում։ 13 հունիսի 2021, 22:30 «Ամեն մեռնող հիվանդի հետ ես վերապրում եմ կատարվածը, հարազատների հետ ապրումակցում եմ»։ Թեպետ առողջական խնդիրների պատճառով Հովսեփը բանակում չի ծառայել, բայց միշտ էլ իմացել է՝ մեր երկիրը պատերազմական պայմաններում է ապրում, ուստի պատերազմին հոգեպես պատրաստ է եղել։ 2020 թվականին Տավուշում հուլիսյան մարտերի ժամանակ կամավոր էր Իջեւանի հոսպիտալում։ 44-օրյա պատերազմի մասին պատմելիս միանգամից հիշում է պատերազմի նախօրեն. ի՜նչ լավ ու անհոգ օր էր, ընկերներով լավ ժամանակ անցկացրին։ Հաջորդ օրն առավոտյան չէր աշխատում, արթնացավ, ձեռքը վերցրեց հեռախոսն ու իմացավ պատերազմի բոթը։ «Հենց այդ պահին էլ կամավոր մեկնելու որոշում կայացրի։ Զգացի՝ սա ավելի մասշտաբային հարձակում է, մեկ-երկու օրվա բան չի լինելու։ Գիտակցված գնացի»։ Սեպտեմբերի 28-ի երեկոյան արդեն Արցախում էր։ Առաջին օրերին բժիշկ Հովսեփն իր բրիգադի հետ շտապօգնության մեքենայով ծայրահեղ ծանր հիվանդներին էի տեղափոխում Երեւան, հետո մնաց Ստեփանակերտի հոսպիտալում` որպես անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ։ Ոչ միայն տեղում էր աշխատում, այլ նաեւ դաշտային հոսպիտալներից վիրավորների էր տեղափոխում։ «Յուրաքանչյուր օրն էր ծանր, ամեն օրը մյուսին նման էր ու նաեւ նման չէր։ Օրական անհաշվելի հիվանդների էի տեսնում, ժամանակ չկար հաշվելու, անհնար էր դա անել։ Ինչքան էլ ծանրաբեռնված էինք աշխատում, գերհոգնած, բայց արվում էր ամեն ինչ, տրիաժ չենք արել, յուրաքանչյուրի կյանքի համար էինք պայքարում։ Շատ դեմքեր, դեպքեր կան, որոնք հիշում եմ, շատերին հետո գտել եմ՝ հասկանալու, թե ինչ եղավ իրենց ճակատագիրը։ Գրել էի նրանց անուն–ազգանունները, պատերազմից հետո փնտրեցի, իմ ունեցած հիվանդներից միայն մեկն էր մահացել...»։ Այդ օրերին տեսածի մասին Հովսեփը պատմել չի ուզում, ասում է՝ սովորական մարդը պատրաստ չէ դա լսել։ Իր տեսած սարսափելի պատկերներից մեկն է վերարտադրում, այն էլ` հպանցիկ... երկու եղբայրներից մեկը ձեռքն ընկած արյունոտ հացով փորձում էր կերակրել եղբորը՝ չգիտակցելով, որ նա արդեն մահացած է... Իր տեսածն ու ապրածը մարսելու համար Հովսեփն իր ապրումները թղթին է հանձնում... «Մատներս կոպերիդ հպվեցին, Եվ սարսուռ անցավ սրտիս մեջ, Ջինջ հոգիդ չգտա քո ներսում, Ափումս պահված հույսը փշրվեց... Ներիր ինձ եղբայր, ներիր ինձ զինվոր, Որ պատնեշ չեղա քո ու մահվան մեջ Ու հուրդ արդեն ես մարած գտա, Սփոփանքը լոկ քո լույսը մնաց»։ Պատերազմի օրերին Հովսեփը կորոնավիրուսով վարակվեց. ասում է՝ չվարակվելու տարբերակ այնտեղ պարզապես չկար, իսկ հիվանդանալուց հետո էլ հիվանդ լինելու ժամանակ չկար` ջերմությամբ, վատ ինքնազգացողությամբ շարունակում էր աշխատել ու պայքարել կյանքերի համար։ Հիշում է՝ բուժքույրեր կային, որ 80 տոկոս սատուրացիայով վիրահատական սեղանի մոտ կանգնած էին... Հրաշքներ էլ են եղել։ Հրադադարի առավոտյան բոլորը կոտրված ու հիասթափված էին, մի վիրավոր բերեցին դիակների միջից, սկզբում կարծել էին՝ մահացած է, բայց նա ողջ էր։ Սա միակ հրաշքը չէր, նաեւ երկար ժամանակ առանց բուժօգնության մնացած վիրավորների փրկվելն էր հրաշք։ 8 հունիսի 2021, 08:28 Ծանոթների միջոցով իրեն բազմաթիվ անուն–ազգանուններ էին փոխանցում, որոնց փնտրում էր ընդունվող վիրավորների մեջ։ Ծնողների համար աչքալուսանքի պես մի բան էր, երբ գտնում էին իրենց որդուն թեկուզ վիրավորների մեջ։ Ասում է՝ մինչեւ վերջին օրը հավատում էին, որ հաղթելու ենք։ «Համենայն դեպս, հույս կար, ու դա անհուսության փրփուրներից կախված հույսը չէր։ Տեսնում էինք, որ Շուշիում մարտեր են, Ստեփանակերտի համար էլ վտանգ կար, բայց չէ՞ որ ժամանակին էլ ֆաշիստական զորքերն էին Մոսկվայից 40 կմ հեռավորության վրա...»։ Հրադադարից հետո Հովսեփը չշտապեց վերադառնալ. մինչեւ նոյեմբերի 17-ն Արցախում էր։ –Հասցրեցի՞ք հրաժեշտ տալ հանձնվող տարածքներին։ –Ինչո՞ւ պետք է հրաժեշտ տայի, ինչպե՞ս կարելի է հրաժեշտ տալ այն տարածքներին, որոնք քոնն են։ Պարտության պատճառների մասին խոսելիս Հովսեփը նշում է՝ միգուցե դա նաեւ այն պատճառով էր, որ չափից դուրս մարդասեր էինք, չափից շատ էինք խաղում պատերազմի կանոններով... Իր գործընկերներից շատերի զոհվելը եւս մեկ անգամ թշնամու անմարդկային դեմքն է ցույց տալիս. նրանք չէին խորշում հարվածներ հասցնել նույնիսկ սանիտարական մեքենային։ Չեմ հասցնում ավարտին հասցնել հարցս, Հովսեփը միանգամից ասում է՝ «Այո»։ Ասում է` նույնիսկ այս ամենը տեսնելուց ու վերապրելուց, հետպատերազմյան սինդրոմի հետ առնչվելուց հետո էլ եթե, Աստված մի արասցե, նորից պատերազմ լինի, առանց մի րոպե մտածելու` էլի կգնա, որովհետեւ բժշկի գործը կյանք փրկելն է... Доктор Овсеп Ованнисян


source: CulturaX

text: «Զարուհի» - «ՆԱՎԱՍՏԻՆ ԱՌԱՆՑ ԾՈՎԻ ԿՅԱՆՔ ՉՈՒՆԻ...» «ՆԱՎԱՍՏԻՆ ԱՌԱՆՑ ԾՈՎԻ ԿՅԱՆՔ ՉՈՒՆԻ...» 11 տարի տեւողությամբ միջնադարյան տեխնոլոգիաներով, հինավուրց գործիքների օգտագործմամբ կառուցված Կիլիկյան Հայաստանի առեւտրային առագաստանավ «Կիլիկիա»-ն այսօր ապրում է Սեւանում եւ մոտակա ժամանակաշրջանում նավարկության չի պատրաստվում: «ԻՐԱՎՈՒՆՔԻ» զրուցակիցը «Այաս» ծովային հետազոտությունների ակումբի նախագահ, «Կիլիկիա» նավի նավապետ ԿԱՐԵՆ ԲԱԼԱՅԱՆՆ է: «Այս տարի Կիլիկիան դառնում է 12 տարեկան: Ճամփորդության ընթացքում 63 նավահանգիստ ենք այցելել, Եվրոպայի եւ Ասիայի 25 երկրներում եղել, անցել ենք ավելի քան 15.000 ծովային մղոն: Մեր մասնագիտության, մեր աշխարհի մեջ տարբերվողը միայն ու միայն ծովն է, ալիքները, ծովի հետ մեր շփումը... Ճամփորդությունը ստիպում է մտածել, բնության հետ երկար շփվելիս կյանքի փիլիսոփայական հարցերն են վերհանվում: Նավաստին առանց ծովի կյանք չունի: Հայաստանում այս ուղղությունը մարդկանց շնորհիվ զարգանում է՝ անկախ նրանից, թե ինչքան խոչընդոտներ, արգելքներ կան»,- պատմում է նավապետը եւ վստահեցնում, որ նավը սիրո կուտակում է, եւ որ նավաստու համար ամենակարեւորը համբերությունն է, որովհետեւ օրերով, շաբաթներով, ամիսներով կարող ես նավարկել ու ափ չտեսնել: «Կիլիկիայի» երկարությունը 20 մ է, լայնությունը` 5 մ, բարձրությունը` 4,85 մ, ջրատարողությունը` 50 տ, առագաստազինումը` լատինական առագաստ` 100 ք. մ. մակերեսով: Միջնադարում այդպիսի նավերի վրա տեղափոխում էին խաչակիրներին, ապրանքներ էին մատակարարում ամբողջ Միջերկրական ծովով եւ ավելի հեռու: 2002 թվականի մայիսին Սեւանա լճի նավարկությամբ է «մկրտվել» «Կիլիկիան»: Նավը կառուցվել է 13-րդ դարում Կիլիկյան Հայաստանում մեծ տարածում ունեցած համանման նավերի օրինակով՝ ամբողջովին կրկնելով հին նավերին՝ սկսած ընդհանուր տեսքից մինչեւ ամենափոքրիկ ձեւավորումը, որոնց մանրամասները նավի անձնակազմն ուսումնասիրել է գրքերից, նկարներից։ Կառուցմանն օգնել են նաեւ գծագրերը, որոնց մակարդակով վերականգնվել են 26 նավատեսակներ, որ գոյություն ունեին պատմական Հայաստանի տարածքում՝ գետային, լճային, ծովային միջավայրում: Նույնությամբ են կարված անգամ անձնակազմի հագուստները։


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ 15.01.2017 / Նախագահ Սերժ Սարգսյանը Հայաստանի շախմատի ակադեմիայում եւ շախմատի տանը հետեւել է խաղերի ընթացքին Հանրապետության Նախագահ, Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիայի նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր այցելել է Հայաստանի շախմատի ակադեմիա, հետեւել հունվարի 8-ից մեկնարկած` Անդրանիկ Մարգարյանի հիշատակին նվիրված 7-րդ հուշամրցաշարի ընթացքին, որը կեզրափակվի հունվարի 16-ին: Շվեյցարական մրցաշարին մասնակցում է 760 շախմատիստ Հայաստանից, Արցախից, Շվեդիայից եւ Վրաստանից: Սերժ Սարգսյանն այնուհետեւ այցելել է Տիգրան Պետրոսյանի անվան շախմատի տուն, որտեղ հունվարի 11-ից անցկացվում են Հայաստանի տղամարդկանց 77-րդ եւ... 2064 05.01.2017 / Նախագահը մեկնել է կարճատեւ արձակուրդ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը մեկնել է կարճատեւ արձակուրդ, որի մի մասը կանցկացնի արտերկրում: 31.12.2016 / Ամանորի եւ Սուրբ Ծննդյան տոների առթիվ Նախագահն այցելել է Հայաստանի սահմանային պաշտպանական տեղամասերից մեկը Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ, Զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատար Սերժ Սարգսյանը Ամանորի եւ Սուրբ Ծննդյան տոների կապակցությամբ, Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդի, Պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանի հետ այսօր այցելել է հանրապետության հյուսիս-արեւելյան հատվածի պետական սահմանի պահպանության տեղամաս եւ մարտական դիրք: Նախագահը հանդիպել է մարտական դիրքում ծառայությունն անցկացնող զինվորների եւ հրամանատարների հետ, շրջայց կատարել մարտական հենակետում եւ ծանոթացել ծառայության... 30.12.2016 / Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այցելել է «Եռաբլուր» պանթեոն Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հետ եւ Հանրապետության բարձրագույն ղեկավարության ուղեկցությամբ այցելել է «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոն՝ հարգանքի տուրք մատուցել Հայրենիքի անկախության համար իրենց կյանքը զոհաբերած հայորդիների հիշատակին: 28.12.2016 / Նախագահը մասնակցել է Ամանորի եւ Սուրբ Ծննդյան տոների առթիվ Կենտրոնական բանկում կազմակերպված ընդունելությանը Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ՀՀ կենտրոնական բանկում մասնակցել է Ամանորի եւ Սուրբ Ծննդյան տոների կապակցությամբ կազմակերպված ընդունելությանը: Հանրապետության Նախագահը շնորհավորել եւ բարեմաղթանքներ է հղել Կենտրոնական բանկի եւ Հայաստանի բանկային համակարգի բոլոր աշխատակիցներին ու նրանց ընտանիքներին գալիք տոների կապակցությամբ: Սերժ Սարգսյանը նաեւ շնորհակալություն է հայտնել Կենտրոնական բանկի ներկայացուցիչներին 2016 թվականին Հայաստանի ֆինանսական համակարգում կայունություն ապահովելու համար՝... 28.12.2016 / Նախագահը մասնակցել է Ամանորի եւ Սուրբ Ծննդյան տոների առթիվ Արտաքին գործերի նախարարության ընդունելությանը Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր մասնակցել է Ամանորի եւ Սուրբ Ծննդյան տոների առթիվ ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունում կազմակերպված ընդունելությանը: Հանրապետության Նախագահը շնորհավորել եւ բարեմաղթանքներ է հղել նախարարության աշխատակիցներին, ՀՀ բոլոր դիվանագետներին եւ Հայաստանում հավատարմագրված դեսպաններին՝ գալիք տոների կապակցությամբ: Սերժ Սարգսյանը շնորհավորական խոսքում անդրադարձել է անցնող տարում Հայաստանի արտաքին քաղաքականության կարեւոր ձեռքբերումներին, դեռեւս առկա խնդիրներին ու...


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Սոչիում կայացել են հայ-ռուսական բարձր մակարդակի բանակցությունները 23.08.2017 - 1200x797px - 890 Կբ - 1200x846px - 924 Կբ - 1200x880px - 986 Կբ - 2dc9 1200x822px - 916 Կբ - 1200x784px - 1005 Կբ - 1200x782px - 1 Մբ - 1200x814px - 974 Կբ - 1200x759px - 1002 Կբ - 1200x797px - 1 Մբ - 1200x862px - 1 Մբ - 1200x858px - 1 Մբ - 1200x791px - 1 Մբ - 1200x830px - 987 Կբ - 1200x797px - 1 Մբ - 1200x827px - 1 Մբ - 1200x797px - 1 Մբ - 1200x797px - 1 Մբ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը Ռուսաստանի Դաշնություն աշխատանքային այցի շրջանակներում այսօր Սոչիում հանդիպում է ունեցել ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ: Ռազմավարական գործընկեր երկու պետությունների ղեկավարները քննարկել են հայ-ռուսական երկկողմ եւ բազմակողմ ձեւաչափով հարաբերությունների օրակարգին եւ համագործակցությանը վերաբերող հարցեր, անդրադարձել Նախագահ Սերժ Սարգսյանի այս տարվա մարտին Ռուսաստան կատարած պաշտոնական այցի ընթացքում ձեռքբերված պայմանավորվածությունների իրագործման ընթացքին: Նախագահներ Սարգսյանը եւ Պուտինը անդրադարձել են նաեւ ԵԱՏՄ եւ ՀԱՊԿ շրջանակներում զարգացող ինտեգրացիոն գործընթացներին, մտքեր փոխանակել միջազգային եւ տարածաշրջանային արդիական հարցերի, այդ թվում՝ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման շուրջ: «Հարգելի՛ Սերժ Ազատի, շատ ուրախ եմ Ձեզ տեսնել: Այս տարի մենք նշում ենք լավ տարեդարձներ մեր համագործակցության շրջանակներում. լրացավ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 25-ամյակը, եւ մի քանի օրից՝ օգոստոսի 29-ին, կլրանա առանցքային՝ Բարեկամության, համագործակցության եւ փոխադարձ օգնության մասին պայմանագրի ստորագրման 20-ամյակը: Այս ժամանակահատվածում Հայաստանի եւ Ռուսաստանի՝ որպես երկու ինքնիշխան պետությունների միջեւ հարաբերությունները շատ լուրջ կերպով ամրապնդվել են: Պահպանվում է ինտենսիվ քաղաքական երկխոսություն, ընթանում է երկկողմ համագործակցություն եւ՛ տնտեսական, եւ՛ անվտանգության, եւ ́ ռազմական ոլորտներում: Մենք ակտիվ փոխգործակցում ենք միջազգային կազմակերպությունների եւ մեր ինտեգրացիոն միավորումների շրջանակներում: Շատ ուրախ եմ Ձեզ տեսնել եւ զրուցել այս բոլոր հարցերի շուրջ»,- ասել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը: «Շնորհակալ եմ, Վլադիմի՛ր Վլադիմիրի, Շատ ուրախ եմ մեր հերթական հանդիպման համար եւ շնորհակալ եմ հրավերի համար: Իսկապես, մենք մի քանի օրից նշելու ենք Բարեկամության, համագործակցության եւ փոխադարձ օգնության մասին պայմանագրի ստորագրման 20-ամյակը: Հետագա տարիները դարձան մեր միջպետական հարաբերությունների զարգացման ակտիվ շրջան: Հայ-ռուսական ռազմավարական դաշնակցային հարաբերություններն առանձնանում են բարձր մակարդակում մշտական ինտենսիվ երկխոսությամբ, արտաքին քաղաքական լայն համակարգմամբ, միջազգային եւ տարածաշրջանային հարթակներում արդյունավետ համագործակցությամբ, անվտանգության, ռազմական եւ ռազմատեխնիկական ոլորտներում արգասաբեր համագործակցությամբ: Մեր առեւտրատնտեսական հարաբերությունները ինտենսիվ կերպով զարգանում են: Անցած տարի մենք ունեցանք առեւտրաշրջանառության 15 տոկոսանոց աճ: Այս տարվա առաջին վեց ամիսների ընթացքում այն ավելացել է գրեթե 24 տոկոսով: Մշտական է մեր երկրների կառավարությունների ու խորհրդարանների միջեւ կապը: Մշտապես զարգանում է նաեւ միջտարածաշրջանային եւ հումանիտար ոլորտներում համագործակցությունը: Այս ամենին, իհարկե, նպաստում են բարձրագույն եւ բարձր մակարդակներում մշտական այցերը: Այս տարի Հայաստանում եղել են Ռուսաստանի Դաշնության Դումայի նախագահը, Անվտանգության խորհրդի քարտուղարը, ես եմ Մոսկվայում եղել պաշտոնական այցով, մեր խորհրդարանի նախագահը, վարչապետը: Աշնանը մենք Հայաստանում սպասում ենք Ռուսաստանի վարչապետին, արտաքին գործերի նախարարին, նախարար Մանտուրովին՝ գործարարների եւ պետկառավարիչների մեծ պատվիրակության կազմում՝ Եվրասիական համագործակցության երկրորդ միջազգային համաժողովի շրջանակներում: Բառացիորեն օրեր առաջ կայացան երեք կարեւորագույն երկկողմ հանձնաժողովների նիստերը՝ ռազմատեխնիկական, առեւտրատնտեսական եւ խորհրդարանական համագործակցության: Աշնանը Ռուսաստանում կանցկացվեն Հայաստանի օրերը: Շատ կարեւոր է, որ այս օրերի շրջանակներում անցկացվելիք միջոցառումները չեն սահմանափակվում միայն Ռուսաստանի մայրաքաղաքով, միջոցառումներ կանցկացվեն Ռուսաստանի 13 քաղաքներում: Ցանկանում եմ նաեւ շնորհակալություն հայտնել անտառային հրդեհների մարման ուղղությամբ ցուցաբերված օգնության համար: Եվս մեկ անգամ շնորհակալություն հրավերի, ջերմ ընդունելության համար»,- ասել է Նախագահ Սերժ Սարգսյանը:


Գարեգին Բ Կաթողիկոս Անդրադարձած է Եռակողմ Հանդիպման Եւ Շուշիի Մզկիթի Մասին Փաշազատէի Յայտարարութիւններուն – Yerepouni Daily News Գարեգին Բ Կաթողիկոս Անդրադարձած է Եռակողմ Հանդիպման Եւ Շուշիի Մզկիթի Մասին Փաշազատէի Յայտարարութիւններուն Գարեգին Բ.Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը պատասխանած «Արմենփրես»-ի հարցերուն` անդրադառնալով Կովկասի մահմետականներու վարչութեան նախագահ, Շէյխ ուլ իսլամ Ալլահշուքիւր Փաշազատէի` Ապրիլ 12-ի այն յայտարարութեան, ըստ որուն` կը ծրագրուի եռակողմ հանդիպում: Կը ներկայացնենք հարցազրոյցը ամբողջութեամբ: -Վեհափառ Տէր, Կովկասի մահմետականներու վարչութեան նախագահ, Շէյխ ուլ իսլամ Ալլահշուքիւր Փաշազատէն երէկ յայտնած է հնարաւոր հերթական եռակողմ հանդիպման մասին, այդ տեղեկատուութիւնը որքանո՞վ կը համապատասխանէ իրականութեան: – Գիտէք, որ ղարաբաղեան հակամարտութեան սկզբնաւորման առաջին օրուընէ Մեր երջանկայիշատակ նախորդները, ապա եւ մենք, միջնորդութեամբ Մոսկուայի եւ Համայն Ռուսիոյ պատրիարքներու, պարբերաբար հանդիպումներ ունեցած ենք Ատրպէյճանի հոգեւոր առաջնորդ Ալլահշուքիւր Փաշազատէի հետ` համատեղ ջանքերով նպաստելու հակամարտութեան խաղաղ կարգաւորման: Մեր գահակալութեան շրջանին տեղի ունեցած են այդպիսի հինգ հանդիպումներ: Ներկայիս, միջնորդութեամբ Կիրիլ Պատրիարքին, այո՛, կը ծրագրուի նման եռակողմ հանդիպում: Հանդիպման ժամկէտները դեռ յստակ չեն. հանդիպման թուականի եւ օրակարգի ձեւաւորման ուղղութեամբ կողմերուն միջեւ աշխատանքներ կը տարուին: – Ձերդ Սրբութիւն, Ալլահշուքիւր Փաշազատէն նաեւ անդրադարձած է հայկական կողմի ջանքերով Շուշիի մզկիթի վերականգնման իրողութեան, նշած է, որ հայերը ատիկա կ՛ընեն սադրիչ նպատակներով: Ընդվզելով հայերու այս քայլին դէմ` շէյխ ուլ իսլամը տեղեկացուցած է, որ հարցը պիտի բարձրացնէ Մոսկուայի մէջ ԱՊՀ երկիրներու Միջկրօնական խորհուրդի նիստին: Հայ եկեղեցին ինչպէ՞ս կը վերաբերի այս մօտեցումին: -Անշուշտ, Ալլահշուքիւր Փաշազադէն ազատ է բարձրացնելու որեւէ խնդիր, ինչ որ եւ յաճախ կ՛ընէ` տուրք տալով նաեւ ատրպէյճանական քարոզչամեքենայի պահանջներուն: Պատմական փաստ է, որ, ի տարբերութիւն ատրպէյճանական կողմին, որ կ՛ոչնչացնէ հայկական հետք պարունակող երեւէ յուշարձան եւ սրբավայր, ինչպիս ճակատագիր ունեցան օրինակ` հայոց հաւատքի վկայ Ջուղայի հազարաւոր խաչքարերը, Պաքուի հայկական եկեղեցին` գրապահոցի վերածման, Նախիջեւանի մեր վանքերու եւ եկեղեցիներու աւերումը, Արցախի իշխանութիւնները կը պահպանեն ու կը վերականգնեն Արցախի հողին վրայ գտնուող իրենց պատմական ժառանգութիւնը, նաեւ այլ կրօններու պատկանող սրբավայրեր եւ յուշարձաններ: Շուշիի մզկիթի վերականգնման վերաբերեալ գոհունակութիւն արտայայտելու փոխարէն Ատրպէյճանի հոգեւոր առաջնորդին կողմէ դրսեւորուած ընդվզումը եւ ատոր հիմնաւորումը մեզի համար անընկալելի է: Արդար եւ ազնիւ պիտի ըլլար զայն արտայայտել սեփական երկրի տարածքին գտնուող հայկական սրբավայրերու եւ յուշարձաններու նկատմամբ գործուող բարբարոսութիւններու առնչութեամբ: ՆԱԽԱԳԱՀ ՍԸԼԷՅՄԱՆ ԴԱՏԱՊԱՐՏԵՑ ԱՐԱԲԱԿԱՆ ԱՇԽԱՐՀԻ ՀԱՄԱԿԵՑՈՒԹԵԱՆ ԴԷՄ ՈՒՂՂՈՒԱԾ ԱՐԱՐՔՆԵՐԸ ՆԱԽԱԳԱՀ ՍԵՐԺ ՍԱՐԳՍԵԱՆ ՆԵՐԿԱՅ ԳՏՆՈՒԵՑԱՒ ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹԵԱՆ ԱԿԱԴԵՄԻԱՅԻ ԲԱՑՄԱՆ ՀԱՆԴԻՍՈՒԹԵԱՆ ԱՀԱԲԵԿՉՈՒԹԻՒՆԸ ԿԸ ԲԱԽԷ ԼԻԲԱՆԱՆԻ ԴՈՒՌԸ- ԱՆձՆԱՍՊԱՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹԻՒՆ ՏԱՀՐ ԱԼ ՊԱՅՏԱՐԻ ՄԷՋ Մելքոնեան Կրթական Հաստատութեան Խումբ Մը Շրջանաւարտներ Այցելած են Արցախի Վարչապետին Ապահովութեան Խորհուրդ. «Սուրիական Տագնապի Լուծումը Քաղաքական Եւ Սուրիական Ղեկավարութեամբ Է» Plenty of sunshine. High 31C. Winds WSW at 15 to 25 km/h. Sunny. High around 30C. Winds WSW at 15 to 25 km/h.


նոյեմբեր 17, 2018 - 18:24 Viewed: 151 Հայաստանի իշխանությունները թույլ կտան երկիր ներկրել աջ ղեկով մեքենաներ։ Այս նախագծի նախաձեռնությունը պատկանում է տրանսպորտի, կապի եւ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությանը։ Մեքենաների տերերը, որոնք ներկրել են դրանք, պետք է մեկ տարվա ընթացքում փոխեն ղեկի տեղը։ Որոշումն, ինչպես հաղորդում են նախարարությունից, ընդունվել է քաղաքացիների բազմաթիվ խնդրանքների եւ բողոքների հիման վրա։ «Մենք փորձել են օրենքի շրջանակում լուծում գտնել։ Կառավարության որոշումն արդեն պատրաստ է։ Այդպիսով՝ մենք ձգտում ենք թեթեւացնել խնդրի լուծումը, որպեսզի փաստի առաջ կանգնած մարդիկ կարողանան ներկրել իրենց մեքենաները», -հաղորդել է տրանսպորտի, կապի եւ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարի պաշտոնակատար Հակոբ Արշակյանը։ Իշխանություններն իրենց որոշումը փաստարկում էին անվտանգության նկատառումներով. Հայաստանում ավտոմոբիլային երթեւեկությունը հաշվարկված է ձախ ղեկով մեքենաների համար։ Աջ ղեկով մեքենաների կողմնակիցները վստահեցնում էին, որ ճանապարհային ոստիկանությունը վիճակագրություն չունի վթարներում աջ ղեկով մեքենաների «մեղավորության» մասին։ Բայց աջ ղեկով մեքենաները հիմնականում ճապոնական արադրության են եւ զգալիորեն ավելի էժան։ Ըստ պաշտոնական տվյալների՝ Հայաստանում աջ ղեկով 32 000 ավտոմեքենա կա։ Սակայն ակտիվիստները, որոնք այս ընթացքում պայքարում էին աջ ղեկով մեքենաներ ներկրելու իրավունքի համար, պնդում են, որ իրականում դրանց թիվը հասնում է գրեթե հարյուր հազարի։


Ավակովը դատի է տվել Սահակաշվիլուն կոռուպցիայի մեղադրանքների համար ԵՐԵՎԱՆ, 18 դեկտեմբերի. /Նովոստի–Արմենիա/. Ուկրաինայի ներքին գործերի նախարար Արսեն Ավակովը հեռուստաալիքի եթերում հայտնել է, որ դատի է տվել Օդեսայի նահանգապետ Միխայիլ Սահակաշվիլուն կոռուպցիայի մեղադրանքների համար, հայտնում է ՌԻԱ Նովոստին։ «Ես դատի եմ տվել պարոն Սահակաշվիլուն»,– ասել է Ավակովը «1+1» ալիքի եթերում, պարզաբանելով, որ, որքանով իրեն հայտնի է, Ուկրաինայի վարչապետ Արսենի Յացենյուկը նույնպես պատրաստվում է դատի տալ Օդեսայի նահանգապետին։ Երկուշաբթի Բարեփոխումների ազգային խորհրդի նիստում երկու քաղաքական գործիչների միջեւ միջադեպ է ծագել։ Ավակովն իրեն ուղղված վիրավորանքին ի պատասխան ջրով բաժակ է նետել Սահակաշվիլու դեմքին։ Ներքին գործերի նախարարի վարկիածով, Սահակաշվիլին սկսել է ձայնը բարձրացնել եւ վիրավորել իրեն այն հարցից հետո, թե ինչու է նա իբր քննարկել Օդեսայի նավահանգստային գործարանի սեփականաշնորհումը ««Ուրալքիմի» ռուս օլիգարխի հետ»։ Սահակաշվիլին հայտնել է նաեւ, որ Ուկրաինայում թալանում են պետձեռնարկությունները եւ մեղադրել է Ավակովին Ուկրաինայի զորամիավորումների ոչ թափանցիկ ֆինանսավորման եւ նրա գլխավորած գերատեսչությունում առկա կոռուպցիայի մեջ։ Սահակաշվիլու խոսքով, Ավակովը եւ վարչապետ Արսենի Յացենյուկը պահանջել են, որ նա լքի երկիրը։ -0- #Ավակով #Սահակաշվիլի #դատ


Բացայայտակի Բացայայտապէս Բացայայտեմ, եցի Բացայայտիչ Բացայայտութիւն, ութեան Բացանիւթ Բացանցութիւն, ութեան Բացառական, աց Բացառութիւն, ութեան Բացասաբար Բացասական Բացասեմ, սացի Բացասութիւն, ութեան Բացավայր, ի Բացատ, աց Բացատարելի Բացատրեմ, եցի Բացատրիչ Բացատրոհեմ, եցի Բացատրութիւն, ութեան ἁρνητικός negativus. Բացասական, հրաժարական. եւ Նշանակ ուրացութեան. եւ Ուրացօղ. ԱՆՀԵՏԵՒԵԼԻ ԱՆՀԵՏԵՒՈՂ Որ ինչ ոչ հետեւի իմիք ըստ բնութեան, ըստ ոճոյ տրամաբանից. բացասական, եւ ոչ դրական ինչ. Նշանակ հրաժարելոյ, ի բաց կալոյ կամ խորշելոյ, կամ մեկնելոյ. բացասական. հրաժարելի. եւ հրաժարեցուցիչ. արգելող. որպէս ո՛չ, եւ մի՛. Հրամանական ... եւ հրաժարական. (Տօնակ. իբր ստորասական, եւ բացասական պատուիրան։) Ստորասութիւն՝ բան է ստորասական. իսկ բացասութիւն՝ բան բացասական։ Լինի բան կա՛մ ստորասական, կամ բացասական. (Արիստ հակակ։ Անյաղթ պերիարմ.։) Կամ ἁφαιρετικός subtrahens, negativus Ժխտողական, բացասական, որպիսի են ձայնք բաղադրեալք մասնկամբք ան, ապ, չ. որոյ հակադրեալն ասի ստորասական կամ վերադրական։ Բացերեւական, Ի, Աւ Բացերեւական բան է՝ ստորասական եւ բացասական, որ միայն զճշմարիտն եւ զսուտն յայտնէ. Պօղոս նստի. Պօղոս ոչ նստի...։ Հարկաւոր գոյ լինել զբացերեւականն բան յանուանէ եւ ի բայէ. (Ոսկիփոր.) ի տիրատրոյ, որ երեւի իմանալ զոր եւ է նախադասութիւն։ բայ էական. Է՛. ἕστιν, ὐπάρχε τι est, existit aliquid. Գո՛յ. գտանի ինչ կամ իմն. յորմէ բացասականն՝ Զիք, այսինքն ոչ է, ոչ գոյ. ՈՉ կրկնեալ, պահմամբ բացասական նշանակութեան ի մեզ. (որ յայլ լեզուս չիցէ կրկնեալ) Ըստ փիլիսոփայից կրկին բացասական որպէս ստորասական. Մինչ՝ չեւ երկինք եւ երկիր լեալ էին։ Այլ ի դնիլ կանխաւ այլոյ բացասականի, ասի նա եւ Մինչեւ. (որպէս տեսեր ի վեր անդր։) Գիտելն. գիտութիւն. որոյ բացասականն է ՁԳԻՏՈՒԱԾ ἅγνοια ignorantia, այսինքն անգիտութիւն. Անորոշ, իբր նախադասութիւն՝ որոյ ենթակայն եւ ստորոգեալն ունին զմասնիկ բացասական. ἁποφαντικός enunciativus Որպէս Բացախօսական. այսինքն յայտնաբանական, մեկնողական, եւ հաստատողական. Մեք որքան կարօտանամք բացասական բանից զօրութեան՝ համբաւել զճշմարտութեանս պայծառութիւն. (Նար. խչ.։) Խրատուս ոմն է բացասական. ո՛րպէս, պէ՛տք են ընչից. եւ ոմն հրաժարական. ո՛րպէս, ո՛չ է պարտ զամենայն գիշերն քունել. (Պիտ.։) ԲԱՑԱՍԱԿԱՆ. ἁποφαντικός negativus, negans Ըստ տրամաբանից, Հակադրեալն ստորասականի. ժխտողական, ուրացական, ո՛չ. Բացասական. վասն զի ոչ ունի։ Բացասական է, յորժամ ասեմք, սեռն ոչ ունի բաղկացականս. (Անյաղթ պորփ.։) Որոշումն լինէր կրկին նշանակութեանցս, եթէ զառաջինն շեշտէաք՝ բա՛ցասական, եւ զերկրորդն՝ բացասակա՛ն. այլ՝ յընթացից բանիցն է որոշելի։


source: wikipedia

text: Սուդան ( as-Sūdān), Հյուսիսային Սուդան կամ պաշտոնապես` Սուդանի Դեմոկրատական Հանրապետություն (, տառադարձում` Ջումհուրիյաթ աս-Սուդան ադ Դիմոկրատիյա)` Հարավային Սուդանի անկախության հանրաքվեից հետո։ Անվանումը՝ Սուդան - սեւերի երկիր (սուդ արաբերեն նշանակում է սեւ), պետություն Աֆրիկայի հյուսիս-արեւելքում։ Սահմանակից է Եգիպտոսին, Լիբիային, Չադին, Կենտրոնական Աֆրիկյան Հանրապետությանը, Զաիրին, Ուգանդային, Քենիային, Եթովպիային։ Տարածությունը՝ 1808, 8 հազար կմ2 բնակչությունը՝ 34, 6 միլիոն (2013)։ Վարչականորեն բաժանված է 18 նահանգի։ Մայրաքաղաքը՝ Խարթում (1, 8 միլիոն բնակչությամբ, 1983, Օմդուրմանի հետ)։ Պետական կարգ Սուդանը նախագահական հանրապետություն է։ Գործող սահմանադրությունն ուժի մեջ է 1973 թվականից։ Պետության գլուխը նախագահն է. նա նշանակում է փոխնախագահ, կառավարության անդամներին, նաեւ վարչապետն է եւ զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարը։ Օրենսդիր իշխանության բարձրագույն մարմինը ժողովրդական ժողովն է (միապալատ պառլամենտ)։ 1972 թվականից Հարավային Սուդանը բաժանված էր 6 ինքնավար շրջանների, որտեղ ստեղծված են իշխանության մարմիններ։ Հարավային Սուդանի օրենսդիր մարմինը Հարավային Սուդանի ժողովրդական ժողովն է, կառավարությունը՝ Բարձրագույն գործադիր խորհուրդը։ 1985 թվականի ապրիլի 6-ին զինվորական հեղաշրջումից հետո սահմանադրությունը չեղյալ է հայտարարվել։ Բնություն Տարածքի մեծ մասը 300-1000 մ բարձրությամբ սարավանդ է։ Հյուսիսում Լիբիական եւ Նուբիական անապատներն են, արեւմուտքում՝ Դարֆուր եւ Կորդոֆան սարավանդները։ Արեւելքում Եթովպական բարձրավանդակի, հարավում՝ Կենտրոնաաֆրիկյան բարձրության (Կինիետի լեռ, 3187 մ, Սուդանի ամենաբարձր կետը) ճյուղավորումներն են, հյուսիս-արեւելքում՝ Կարմիրծովյան լեռները։ Սուդանի տարածությունը գրավում է Աֆրիկական պլատֆորմի հյուսիսարեւելյան մասը, որի հիմքը դուրս է գալիս երկրի մակերեւույթ հարավ-արեւմուտքում որպես Կենտրոնաաֆրիկյան զանգված, հյուսիս-արեւելքում՝ Արաբա-Նուբիական վահան։ Արեւելքում Նեղոսի սինեկլիզն է, հյուսիս-արեւելքում՝ Կարմիր ծովի ճկվածքը։ Սպիտակ Նեղոսի վրա կան պղնձի, ոսկու, քրոմիտի, երկաթի, մարմարի, մանգանի եւ գիպսի հանքավայրեր։ Կլիման հյուսիսումում արեւադարձային անապատային է (միջին ամսական ջերմաստիճանները 30-35 °C-ից 15-20°С են, տարեկան տեղումները՝ 200 մմ-ից պակաս), հարավում՝ հասարակածային մուսսոնային (միջին ամսական ջերմաստիճանները 23—30°С, տարեկան տեղումները՝ 500—1400 մմ)։ Հաճախակի են փոշե փոթորիկները (խաբուբ)։ Հիմնական գետը Նեղոսն է։ Կան սեզոնային գետեր։ Հարավում կարմիր ֆեռալիթային հողերի վրա տարածված են սավաննաները (բաոբաբներով ու ակացիաներով), ավելի հյուսիս, կարմրագորշ հողերի վրա՝ բարձր հացազգի խոտաբույսեր եւ լայնասաղարթ խոշոր ծառեր՝ բաոբաբներ, ակացիաներ, արմավենիներ։ Նրանք կազմում են սուդանական կամ տիպիկ սավաննաները։ Սուդանական սավաննան երկրագնդի ամենահարուստ եւ բազմազան կենդանական աշխարհ ունեցող շրջանն է։ Կենդանիներից կան փիղ, ընձուղտ, առյուծ, գետաձի, կոկորդիլոս։ Բնակչություն Երկրի բնակիչների ավելի քան կեսը արաբներ են, բնակվում են նաեւ նուբիացիներ, բեջաներ եւ այլք։ Պաշտոնական լեզուն արաբերենն է, կիրարկվում են իսլամական (հիջրա) եւ գրիգորյան տոմարները։ Հավատացյալների 70%ը մուսուլմաններ են, 25%-ը հետեւում են տեղական հավատալիքների, կան քրիստոնյաներ։ Բնակչության միջին խտությունը 1 կմ2ու վրա 7 մարդ է, իսկ Սպիտակ եւ Կապույտ Նեղոսների միջագետքի հյուսիսում՝ մինչեւ 100 մարդ։ Քաղաքային բնակչությունը մոտ 15% է։ Խոշոր քաղաքներն են Խարթումը, Օմդուրմանը, Պորտ Սուդանը։ Պատմական ակնարկ Հնագիտական տվյալները վկայում են, որ Սուդանի տարածքում մարդկային հասարակություն գոյություն է ունեցել դեռեւս քարի դարում։ Մ.թ.ա. 7-րդ դարում Նեղոսի 3-րդ եւ 4-րդ սահանքների միջեւ առաջացել է պետություն՝ Նապատա կենտրոնով։ Մ. թ. ա. 6-րդ դարում այդ պետության մայրաքաղաքը տեղափոխվել է Մերոե։ Սուդանի պատմության մ. թ. ա. 8-մ. թ. ա. 3-րդ դարերում ընկած ժամանակահատվածը կոչվում է Նապատա-Մերոեի ժամանակաշրջան։ Մերոեի թագավորությունն ընդգրկել է Նեղոսի 1-ին սահանքից մինչեւ Կապույտ եւ Սպիտակ Նեղոսների միացման վայրն ընկած տարածքը։ Մ. թ. ա. 3-մ. թ. 1-ին դարերում ձեւավորվել է ինքնատիպ քաղաքակրթություն, որը բարերար ազդեցություն է գործել հարեւան ժողովուրդների վրա։ Ստեղծվել է առաջին այբուբենը Աֆրիկայում, զարգացել են շինարարական արվեստը, գյուղատնտեսությունը, գիտությունը (աստղագիտություն, մաթեմատիկա, բժշկություն, աշխարհագրություն եւ այլն)։ Մ. թ. ա. 4-րդ դարում Ակսումի (պետություն Հյուսիսային Եթովպիայում) թագավոր Էզանան նվաճել է Մերոեի պետությունը։ 6-րդ դարում Սուդանի տարածքում տարածվել է քրիստոնեությունը, 7-րդ դարում ձեւավորվել են մի շարք քրիստոնեական պետություններ։ 7-րդ դարի 40-ական թվականներին սկսվել է արաբների ներթափանցումը Սուդան, մասնավորապես՝ հյուսիսային եւ արեւելյան շրջաններ։ Տարածվել է իսլամը եւ արաբական քաղաքակրթությունը, ձեւավորվել են ֆեոդալական հարաբերությունները։ Սուդանի հարավում, գլխավորապես սեւամորթների ցեղերով բնակեցված մասում, պահպանվել են տոհմատիրական կարգերը։ 13-րդ դարում Սուդանում զգալի չափով կախված էր մամլուքներից, երբեմն գտնվելով նրանց անմիջական իշխանության տակ։ 15-րդ դարի կեսից հարավից Սուդան են թափանցել սեւամորթների ցեղեր, որոնք խառնվել են արաբներին, ընդունել նրանց լեզուն եւ կրոնը, հիմնել (14-րդ դարի վերջին-16-րդ դարի սկզբին) պետություններ (Սեննարի կամ Ֆունգերի եւ Դարֆուրի սուլթանությունները)։ 16-րդ դարի սկզբին Սուդանի որոշ տարածքներ (Սուակին, կարմիրծովյան նավահանգիստներ եւն) կցվել են Օսմանյան կայսրությանը։ 1820-1822 թվականներին Եգիպտոսի կառավարիչ Մուհամմեդ Ալիի զորքերը նվաճել են Սուդանը։ Սուդանը դարձել է Օսմանյան կայսրության բաղկացուցիչ մասը, թեեւ փաստական կառավարիչը Մուհամմեդ Ալին էր, որը Սուդանը բաժանել է նահանգների։ Այդ ժամանակ սկսվել է եվրոպացիների, հատկապես՝ անգլիացիների, ներթափանցումը Սուդան։ Անգլիացիների ճնշման տակ Եգիպտոսի կառավարիչը 1877 թվականին Սուդանի գեներալ-նահանգապետ է նշանակել անգլիացի Չ. Գորդոնին, ինն այլ եվրոպացիներ նշանակվել են նահանգապետներ, հեռագրական ծառայության, նավագնացության եւ հարկահավաքման ծառայությունների պետեր։ Սուդանի բնակչությունը Մուհամմեդ Ահմեդի գլխավորությամբ 1881 թվականին ապստամբել է եգիպտական, թուրքական եւ անգլիական լծի դեմ։ 1885 թվականի հունվարին ապստամբները գրավել են Սուդանի վարչական կենտրոն Խարթումը, երկրից վտարել անգլիական եւ եգիպտական զորքերին, ստեղծել անկախ պետություն, որը գոյատեւեց մինչեւ 1898 թվականը։ 1899 թվականի հունվարին եւ Եգիպտոսի միջեւ կնքված կոնվենցիայով Սուդանը հայտարարվեց Մեծ Բրիտանիայի եւ Եգիպտոսի համատեղ տիրապետություն (կոնդոմինիում)՝ «Անգլո-եգիպտական Սուդան» անվամբ։ Իրականում Սուդանի միակ կառավարողը բրիտանական իմպերիալիզմն էր, որը երկիրը վերածեց ագրարահումքային կցորդի։ Սուդանի բնակչությունը բազմիցս ելույթներ է ունեցել Մեծ Բրիտանիայի գաղութարարների դեմ, հատկապես՝ 1918-1920 թվականներին։ Ձեւավորվել են հայրենասիրական կազմակերպություններ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո կազմավորվել են քաղաքական կուսակցություններ [«ալ-Ումմա» (1945), կոմունիստական (1946), ազգային յունիոնիստական (1952)], բանվորների արհմիութենական ֆեդերացիան (1950), գյուղացիական, երիտասարդական եւ այլ կազմակերպություններ։ 1956 թվականի հունվարի 1-ին Սուդանը հռչակվեց անկախ պետություն, դարձավ ՄԱԿ-ի եւ Արաբական երկրների լիգայի անդամ։ Սուդանում իշխանությունն անցավ բուրժուական կոմպրադորական եւ ֆեոդալական ցեղային ավագանու ներկայացուցիչների ձեռքը, որոնք չլուծեցին գաղութային տիրապետությունից մնացած բազմաթիվ քաղաքական եւ տնտեսական խնդիրներ։ 1958 թվականի նոյեմբերի 17-ին բանակի հրամանատարությունը կատարեց պետական հեղաշրջում։ Ստեղծվեց զինված ուժերի գլխավոր խորհուրդ՝ գեներալ-լեյտենանտ Իբրահիմ Աբբուդի գլխավորությամբ։ Երկրում հաստատվեց ռազմական դիկտատուրա, սրվեցին ազգային, կրոնական եւ սոցիալական հակասությունները։ 1964 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Աբբուդի վարչակարգը տապալվեց։ Ստեղծվեց Սիացյալ ազգային ճակատի կառավարություն, որի կազմի մեջ մտան գորշող կուսակցությունները։ Նոր կառավարությունը մի շարք միջոցառումներ իրականացրեց երկրում դեմոկրատ, կարգ հաստատելու համար, իրենց գործունեությունը վերսկսեցին արհեստակցական եւ այլ կազմակերպություններ։ Սակայն «ալ-Ումմա», ազգային-յունիոնիստական կուսակցությունների եւ «Մուսուլման եղբայրներ» ծայրահեղական կազմակերպության շուրջ խմբավորված աջ ուժերը 1965 թվականի դեկտեմբերին իշխանությունը վերցրին իրենց ձեռքը։ Սուդանում հաստատված նոր վարչակարգը տապալվեց 1969 թվականի մայիսի 25-ին՝ հեղափոխական հեղաշրջման հետեւանքով, որ կատարեցին հայրենասեր զինվորականները։ Իշխանությունն անցավ հեղափոխական խորհրդին՝ գեներալ-մայոր Ջաֆար Նիմեյրիի գլխավորությամբ։ Երկիրը վերանվանվեց Սուդանի Դեմոկրատական Հանրապետություն (ՍԴՀ)։ Կազմվեց նոր կառավարություն հեղափոխական դեմոկրատներից եւ կոմունիստներից։ 1969-1972 թվականներին իրականացվեցին սոցիալ-քաղաքական եւ տնտեսական վերափոխումներ, որոշվեց հարավի նահանգներին տալ ինքնավարություն։ 1971 թվականի հուլիսի 19-22-ին ձախ տրամադրված սպաները փորձեցին պետական հեղաշրջում կատարել։ Նրանց հետ ունեցած կապերի մեջ մեղադրվեց կոմկուսը եւ ենթարկվեց խիստ հալածանքների, իսկ կուսակցության գլխավոր քարտուղար Ա. Մահջուբը եւ այլ ղեկավարներ մահապատժի ենթարկվեցին։ Կառավարության ներքին եւ արտաքին քաղաքականության մեջ ուժեղացան աջ միտումները։ Սուդանը սկսեց մերձենալ դիկտատուրական վարչակարգ ունեցող արաբական երկրներին, պաշտպանեց ԵԱՀ-ի նախագահ Անվար Սադաթի դավաճանական գիծը եւ Քեմփ Դեւիդի համաձայնագիրը, սերտ կապեր հաստատեց արեւմտյան տերությունների, առաջին հերթին՝ ԱՄՆ-ի հետ, որին իրավունք տվեց օգտագործելու իր տարածքը ռազմական նպատակներով։ 1985 թվականի ապրիլի 6-ին զինվորական հեղաշրջմամբ տապալվեց Նիմեյրիի կառավարությունը, ստեղծվեց անցումային զինվոր, խորհուրդ՝ Սիվար ադ-Դագաբի գլխավորությամբ։ Սուդանի եւ ԽՍՀՄ-ի միջեւ դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատվել են 1956 թվականի հունվարին։ Քաղաքական կուսակցություններ եւ արհմիություններ Սուդանական սոցիալիստական միություն (ՍՍՄ), միակ լեգալ քաղաքական կազմակերպությունն է։ Կազմավորվել է 1972 թվականին, ունի ավելի քան 4 միլիոն անդամ։ Անլեգալ պայմաններում են գտնվում մի շարք քաղաքական կուսակցություններ, այդ թվում՝ Սուդանի կոմունիստական կուսակցությունը։ ՍՍՄ-ի հսկողության տակ գործում են Սուդանի բանվորական արհմիությունների համընդհանուր ֆեդերացիան, ստեղծվել է 1950 թվականին, ունի ավելի քան 1 միլիոն անդամ, մտնում է ԱՀՖ-ի մեջ, Սուդանի ծառայողների արհմիությանների ֆեդերացիան, ունի ավելի քան 128 հազար անդամ (1983)։ Տնտեսա-աշխարհագրական ակնարկ Սուդանը տնտեսապես թույլ զարգացած ագրարային երկիր է։ Համաշխարհային շուկայում բարձրորակ բամբակի եւ արաբական խեժի հիմնական մատակարարներից է։ Ինքնագործ բնակչության մոտ 80%ը զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ, որին բաժին է ընկնում համախառն հասարակական արդյունքի 40%ը։ Մշակվող հողատարածությունը կազմում է երկրի տարածքի 3%ը։ Մանր տնտեսությունները զուգակցվում են խոշոր ապրանքային տնտեսությունների հետ։ Ապրանքային գլխավոր կուլտուրան բամբակենին է, որի համախառն բերքով Ս. Աֆրիկայում գրավում է 2-րդ տեղը՝ Եգիպտոսից հետո։ Մշակում են նաե քնջութ, գետնանուշ, կորեկ, սորգո եւ շաքարեղեգ։ Կորդոֆան սարավանդում հավաքում են արաբական խեժ։ Անասնապահությամբ զբաղվում է քոչվոր բնակչությունը (երկրի բնակչության մոտ 1/5-ը)։ 1980 թվականին երկրում կար մոտ 500 միլիոն անասուն (տավար, ոչխար, այծ, ուղտ)։ Զբաղվում են ձկնորսությամբ։ Արդյունաբերության մեջ զբաղված է ինքնագործ բնակչության ավելի քան 7%ը։ Արդյունաբերությունը վերամշակում է գյուղատնտեսական մթերքներ (յուղի, բանջարեղենի եւ մրգերի պահածոների, կաթնեղենի, շաքարի արտադրություն)։ Կան նաեւ բամբակազտիչ, տեքստիլ, կաշվիկոշիկի, փայտասղոցման, նավթավերամշակման, ցեմենտի արտադրության ձեռնարկություններ։ Արդյունահանում են ոսկի, քրոմի, երկաթի եւ մանգանի հանքանյութեր, աղ (ծովի ջրից)։ 1981 թվականին արտադրվել է 1, 18 միլիարդ կվ/ժ էլեկտրաէներգիա։ Արդյունաբերական կենտրոններն են Խարթումը, Պորտ Մուդանը, Հյուսիսային Խարթումը, Օմդուրմանը, Ատբարան։ Երկաթուղիների երկարությունը մոտ 4, 75 հազար կմ է (1982), ավտոճանապարհներինը՝ 21, 2 հազար կմ է(ավելի քան 3, 35 հազարը ասֆալտապատ), ներքին նավարկելի ուղիներինը՝ մոտ 6 հազար կմ։ Արտահանում է բամբակ (արտահանման արժեքի ավելի քան 42, 5%ը, 1981), արաբական խեժ, գետնանուշ, քնջութ, կաշի եւ այլն։ Ներմուծում է նավթամթերք, պարեն, արդադրակն ապրանքներ, մեքենաներ եւ սարքավորում։ Դրամական միավորը սուդանյան ֆունտն է։ 100 սուդանյան ֆունտը 33 ռուբլի 12 կոպեկ (1985)։ Զինված ուժեր Սուդանի զինված ուժերը կազմված են ցամաքային զորքերից, ՌՕՈԻ-ից եւ ՌԾՈԻ-ից։ Ընդհանուր թիվը՝ 52, 1 հազար մարդ (1978)։ Գերագույն գլխավոր հրամանատարը նախագահն է։ Ընդհանուր ղեկավարությունն իրականացնում է պաշտպանության մինիստրը, անմիջականը՝ գլխավոր շտաբը։ Համալրումը կատարվում է զինապարտության օրենքի հիման վրա։ Ցամաքային զորքերն (50 հազար մարդ) ունեն 7 հետեւակային, 2 զրահատանկային եւ 1 պարաշյուտային բրիգադ, 3 հրետանային, 3 զենիթահրետանային, 1 ինժեներական գունդ, 130 միջին, 30 թեթեւ տանկ, ավելի քան 350 զրահատրանսպորտյոր եւ զրահամեքենա են, ՌՕՈԻ (1500 մարդ)՝ 22 մարտական ինքնաթիռ, կալանիչ կործանիչների 1, կործանիչների 1, տրանսպորտային ինքնաթիռների 1, ուղղաթիռների 1 էսկադրիլիա, ՌԾՈԻ (600 մարդ)՝ 6 մեծ պահականավ, 9 պահականավակ եւ 3 դեսանտային նավ։ Կան նաեւ սահմանապահ ոստիկանություն եւ ազգային գվարդիա (ընդամենը մոտ 3, 5 հզ. մարդ)։ Բժշկա-աշխարհագրական բնութագիր Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով 1980-1984 թվականներին ծնունդը կազմել է 1000 բնակչին՝ 45, 3, մահացությունը՝ 16, 6, մանկական մահացությունը՝ 1000 ողջ ծնվածին՝ 117, 8։ Կյանքի միջին տեւողությունը 45, 7 տարի է։ Գերակշռում են վարակիչ եւ մակաբուծական հիվանդությունները, որոնք մահացության հիմնական պատճառն են։ Տարածված են մալարիան, ստամոքս-աղիքային համակարգի վարակիչ հիվանդությունները, շիստոսոմատոզը, օնխոցերկոզը, մաշկային եւ ընդերային լեյշմանիոզը։ Նկատվում է սիրտ-անոթային համակարգի եւ ուռուցքային հիվանդությունների աճ։ 1981 թվականին գործում էր 160 հիվանդանոց՝ 17, 3 հազար մահճակալով (1000 բնակչին՝ 0, 9 մահճակալ)։ Արտահիվանդանոցային օգնություն էին կազմակերպում հիվանդանոցներին կից պոլիկլինիկաները, գյուղական վայրերում՝ 201 առողջապահության կենտրոն, 736 դիսպանսեր, վիրակապական 1901 կետ։ 1981 թվականին աշխատում էին 2, 2 հազար բժիշկ (8, 0 հազար բնակչին՝ 1 բժիշկ), 1, 6 հազար բժշկի օգնական, 207 ատամնաբույժ, 58 դեղագործ, 376 մանկաբարձ, 250 բուժքույր։ Բժիշկներ ու դեղագործներ են պատրաստում Խարթումի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը Լուսավորություն եւ գիտական հիմնարկներըծ Մինչեւ 1956 թվականը գրել-կարդալ գիտեր բնակչության միայն 5%ը։ Անկախություն ձեռք բերելուց հետո օրենք ընդունվեց ժողովրդական կրթության մասին (1956), ավելացվեցին հատկացումները լուսավորության զարգացման համար։ Երկրում կրթությունը պարտադիր չէ, դպրոց են ընդունվում 7—8 տարեկանները։ Տարրական դպրոցը (անվճար) 6-ամյա է, միասեռ, 6-ամյա միջնակարգը (վճարովի) ունի 2 փուլ (3+3)։ Պրոֆեսիոնալ տեխնիկական ուսումնական հաստատությունները եռամյա կամ քառամյա են (տարրական կամ ոչ լրիվ միջնակարգ դպրոցի հիմքի վրա)։ Տարրականում ուսուցումը տարվում է արաբ, (իսլամի հիմունքները՝ պարտադիր), միջնակարգ գում՝ անգլ.։ Տարրական դպրոցի ուսուցիչներ են պատրաստում 6 արական եւ 3 իգական մանկավարժ, ուսումնարաններ (ոչ ւրիվ միջնակարգի հիմքի վրա), ոչ լրիվ միջնակարգի ուսուցիչներ՝ 1 արական եւ 1 իգական մանկավարժ, ուսումնարաններ (միջնակարգի հիմքի վրա), միջնակարգի ուսուցիչներ՝ Օմդուրմանի քառամյա ինստ-ը (հիմնվել է 1961 թվականին)։ Բուհերն են. Խարթումի համալսարանը (հիմնվել է 1956 թվականին), Կահիրեի համալսարանի Խարթումի մասնաճյուղը (բացվել է 1955 թվականին), պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (Խարթումում, 1950), Շամբատի գյուղատնտտեսական ինստիտուտը (1954)։ Բուհերում ուսուցումը վճարովի է։ Խոշոր գրադարաններն են. Խարթումի համալսարանինը (հիմնվել է 1945 թվականին, 200 հազար գիրք) եւ Օմդուրմանի հանրայինը (1951, շուրջ 18 հազար գիրք)։ Կարեւոր թանգարաններն են. Սուդանի ազգայինը (1971), ազգագրականը (1956), Սուդանի բնապատմականը (1920), բոլորը՝ Խարթումում, Մերոեի թանգարան-արգելանոցը։ Գիտական աշխատանքները կոորդինացնում է հետազոտությունների ազգային խորհոլրդը (հիմնվել է 1970 թվականին), որին առընթեր է արեւի էներգիայի հետազոտման ինստիտուտը։ Գիտական հիմնարկների մեծ մասը գտնվում է գյուղատնտեսության (ավելի քան 10 փորձակայան), արդյունաբերության եւ ընդերքի շահագործման (երկրբանական լաբորատորիա), տրանսպորտի եւ հաղորդակցության ուղիների (օդերեւութաբանական բաժին՝ 4 կայանով), առողջապահության (Մուդանի բժշկական հետազոտական լաբորատորիա, 1935) եւ այլ մինիստրությունների համակարգում։ Գիտական աշխատանքներ են կատարվում Խարթումի համալսարանի ֆակուլտետներում (գյուղատնտեսական, ինժեներական, բնական գիտությունների, բժշկական, դեղագործական, հիդրոկենսբանական եւ այլն) եւ Աֆրիկայի ու Ասիայի ինստիտուտում։ Գործում են նաեւ արտասահմանյան (հիմնականում անգլերեն) ԳՀԻ-ներ։ XI. Մամուլ, ռադիո, հեռուստատեսություն Արաբ, հրատարակվում են «Ալ-Այամ» (1954 թվականից), «Աս-Մահաֆա» (1962 թվականից) օրաթերթերը, «Ալ-Քուվաթ ալ-Մուսալլահա» շաբաթաթերթը։ Գործում է կառավարական ինֆորմացիոն գործակալությունը՝ Սուդան Նյուս էյջենսին (ՍՈԻՆԱ), հիմնվել է 1970 թվականին, Խարթումում։ Ռադիոհաղորդումների ծառայությունը (1940 թվականից) պետական է, հեռուստատեսային ծառայությունը (1962 թվականից) վերահսկում է կառավարությունը։ Ռադիո-եւ հեռուստահաղորդումները վարվում են արաբերեն։ Գրականություն Ժամանակակից Սուդանի մի մասի տարածքում զարգացել է հին նուբիացիների գրականություն։ Հին եւ միջնադարյան ինքնուրույն գեղարվեստական ստեղծագործություններ չեն պահպանվել։ Ժողովրդական բանաստեղծական առաջին ասքերը ստեղծվել են 10-րդ դարում։ Գրականությունը զարգացել է որպես արաբական մշակույթի մաս։ Հրապարակախոսության երեւան գալը կապված է 20-րդ դարի 10—20-ական թվականներին ազգային մամուլի սկզբնավորման հետ։ 1910 թվականին լույս է տեսել Աբդ ալ Քադեր ալ Մուխտարի «Մուդանի ուղեցույցը» առաջին պիեսը։ Մինչեւ 30-ական թվականները ընկած ժամանակամիջոցում գրականության զարգացման գործում մեծ դեր են կատարել բանաստեղծներ Աբու Ջուքուդան, Ալի Ահմադանին, Համզա ալ-Մալիկ Տունբուլը, Ցուսեֆ Բաշիր աթ Թիջանին։ Գրկ-յան բարեփոխումը պայմանավորված է գրական նոր հոսանքի՝ «Մադրասա ալ-Ֆաջր» («Դպրոց Լուսաբաց») եւ «Ալ-Ֆաջր» (1934 թվականի հուլիս 1935 թվականի օգոստոս) հանդեսի երեւան գալով, որտեղ, արաբական դասական գրականության պրոպագանդայի, նոր թեմաների ու ձեւերի որոնումների հետ միաժամանակ հիմնավորվեցին Սուդանի գրականության զարգացման սկզբունքները։ Այդ հոսանքի գաղափարախոսն է փիլիսոփա եւ քննադատ Մուհամմեդ Ահմեդ Մահջուբը (ծնվել է 1908 թվականին)։ Սուդանի պոեզիայում նեոդասական ուղղությունը ներկայացված է Մուհամեդ Մաիդ ալ Աբասիի, Աբդալլահ Աբդառահմանի եւ Աբդալլահ Օմար ալ-Բաննուի ավելնուններով։ Վիպակի ու վեպի ժանրերի հիմնադիրներն են Մուհամմեդ Ահմեդ Մահջուբը եւ Աբդ ալ-Խալիմ Մուհամմեդը։ Եգիպտական եւ խորհրդային գրականագետների ազդեցությամբ ձեւավորված գրականության հաստատմանը նպաստել են 1939-1945 թվականների երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ազգային ազատագրական շարժման վերելքը եւ անկախության նվաճումը։ Սոցիալիստական, հակաիմպերիալիստական ուղղվածությունը բնորոշ է Հելի Աբդառահմանի (ծնվել է 1931 թվականին), Թաջ աս Սիր Հասանի (ծնվել է 1930), Մուհամմեդ ալ Ֆայտուրիի (ծնվել է 1931 թվականին) պոեզիային, Աբու Բեքր Խալիդի (ծնվել է 1932 թվականին), ազ-Զուբեյր Ալիի (ծնվել է 1928 թվականին) եւ հատկապես աթ-Թայիբ Աալեհի (ծնվել է 1929 թվականին) ռեալիստ, արձակին։ Ժամանակակից դրամատուրգիան եւ քննադատությունը (Մուհամմեդ Իբրահիմ աշ Շուշա, Աբդալլահ աթ-Թայիբ) առաջին քայլերն են անում։ Սուդանի գրական կազմակերպություններն են Սուդանի գրողների ասոցիացիան (հիմնվել է 1956 թվականին) եւ Սուդանի գրողների լիգան։ Գրավոր գրականության կողքին Սուդանում տարածված է բանավոր ժողովրդական պոեզիայի ժանրը՝ հյուսիսսուդանյանը, որը նման է արաբական մյուս երկրների բանահյուսությանը, եւ հարավսուդանյանը (տեղի լեզուներով), որը սերտորեն կապված է արեւադարձային Աֆրիկայի մշակույթի հետ։ Ճարտարապետություն եւ կերպարվեստ Նեոլիթի ժամանակաշրջանի մշակույթի հուշարձաններից են կենդանիների կավե արձանիկները, ծեփածո խեցեղենը, բազմաթիվ ժայռապատկերներ։ Մ. թ. ա. 2-րդ հազարամյակում Սուդանի արվեստը զարգացել է հին եգիպտական մշակույթի հունով, սակայն մ. թ. ա. 1-ին հազարամյակի վերջին երեւան են եկել տեղական առանձնահատկություններ։ Քրիստոնեության տարածմանը զուգընթաց (7-րդ դարի 2-րդ կեսից) կառուցվել են եկեղեցիներ, որոնք իրենց ճարտարապետությամբ եւ որմնանկարներով մոտ են ղպտիների մշակույթին։ 19-20-րդ դարերում ժողովրդի բնակելի տների առավել բնորոշ տիպերն են՝ հատակագծում ուղղանկյուն աղյուսաշեն խրճիթները, բուստակրաքարե բազմահարկ տները, հատակագծում՝ շրջանաձեւ, կավածեփ կամ հյուսածո, խոտածածկ կոնաձեւ տանիքով խրճիթները։ Եվրոպական տիպի շինությունների կառուցումը մինչեւ 20-րդ դարի կեսը իրականացվել է խոշոր կենտրոններում։ 1956 թվականից ծավալվել է արդյունաբերական եւ բնակելի շինարարություն։ Կերպարվեստի ավանդական տեսակներից տարածված են. փայտի քանդակագործությունը, կավե արձանիկների պատրաստումը, հյուսիսային արաբների մոտ՝ պղնձե եւ արծաթե մանրարուրք կերտվածքների, կաշվե իրերի պատրաստումը, հարավային սեւամորթների մոտ՝ գեղարվեստական հյուսքը։ 20-րդ դարի կեսից կազմավորվում է հաստոցային արվեստի ազգային դպրոցը (քանդակագործներ՝ Մ. Կուա, Ա. Համիդ, գեղանկարիչներ՝ Հ. Աբբաս, Մ. Օ. Բեշիր, գրաֆիկ՝ Ա. Ա. Բորհան)։ Թատրոն 1936 թվականին կազմակերպվել է Թատերական ընկերություն, որն սկզբում սպասարկել է դպրոցներին, 1940 թվականից սկսել է տալ հասարակական ներկայացումներ։ 1950 թվականին ընկերության հիման վրա գործել են դրամատիկական եւ երաժշտական թատերախմբեր, որոնք ներկայացումներ են տվել արաբերեն։ 1961 թվականից հանրապետությունում գործել են՝ ժամանակակից սուդանյան թատրոնը, Խարթումի թատերախումբը եւ ժողովրդական պարի մի քանի անսամբլ։ Երիտասարդ արտիստները սովորում են Եգիպտոսի եւ Իտալիայի գեղարվեստական դպրոցներում։ Կինո 1968 թվականին ստեղծվել է կինովարչություն, որն իրականացրել է ուսումնական եւ փաստագրական ֆիլմերի թողարկումը։ Առաջին գեղարվեստական լիամետրաժ ֆիլմը՝ «Հույսեր եւ երազանքներ» (1969, ռեժիսոր ար Ռաշիդ Մահդի)։ Մինչեւ 1970 թվականը ֆիլմերի պրոկատով զբաղվել են հունական «Լիկաս դիստրիբյուտորս» եւ հայրենական «Մուդանս սինեմա» ընկերությունները։ 1970 թվականից հետո ֆիլմերի պրոկատը եւ կինոթատրոններն անցել են ինֆորմացիայի մինիստրությանը կից պետական կինոմիավորման տնօրինությանը։ 1972-1973 թվականներին կինոթատրոնները կրկին ապազգայնացվել են (միակ պետական կինոթատրոնը գործում է Խարթումում)։ Կինոպրոկատով եւ ֆիլմերի ներմուծումով զբաղվում են մասնավոր ֆիրմաներ։ Ռեժիսոր Ա. Հաշեմը Կահիրեի սուդանցի ուսանողների կյանքի մասին նկարահանել է «Սերունդների պայքարը» (1972) կարճամետրաժ եւ այլ, ինչպես եւ «Եղբայրների ընդհարումը» (1973) լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմերը։ Հայերը Սուդանում Սուդանի հայ համայնքը ձեւավորվել է 19-րդ դարի 2-րդ կեսին, չնայած դեռեւս 17-18 դարերում այնտեղ եղել են հայեր, որոնցից ոմանց (Եղիա Ենոքյան, Հովհաննես եպիսկոպոս) նույնիսկ հանձնարարվել են դիվանագիտական առաքելություններ։ Սուդանում հայերի թիվն աճել է 1895-1896 թվականներիի համիդյան ջարդերից հետո։ Սուդանում հայերի կենտրոնանալուն նպաստել են նաեւ անգլիացիները, որոնք տարբեր մասնագիտությունների տեր հայերի հրավիրել են Ս՝ աշխատելու։ Մեծ թվով հայ գաղթականներ ապաստան գտան Ս-ում՝ Մեծ եղեռնից հետո։ Հայերը հիմնականում բնակություն հաստատեցին Խարթումում, Օմդուրմանում, Գեդարեֆում։ Մկզբում հայերը զբաղվում էին առեւտրով եւ արհեստագործությամբ, հետագայում ավելացան երկրագործներ ու բանվորներ։ Մինչեւ 20-րդ դարի սկիզբը Սուդանում հայ հավաքական կյանք չկար։ Սուդանի հայերը սերտորեն կապված էին Եգիպտոսի ու Եթովպիայի հայ գաղութներին եւ նրանց միջոցով հաղորդակից էին լինում հայ ժողովրղի կյանքում տեղի ունեցող իրադարձություններին։ 1911 թվականին Խարթումում հիմնվել է ՀԲԸՄ Սուդանի մասնաճյուղը։ 1917 թվականին (երբ անհրաժեշտ է դարձել ունենալ կենտրոնացնող կազմակերպություն) սուդանահայերը ընտրել են հինգ հոգուց բաղկացած գաղութային վարչություն։ Նույն թվականին էլ կազմել են կանոնադրություն եւ ներկայացրել սուդանական իշխանություններին՝ հաստատման։ Ըստ կանոնադրության հայկական վարչական ժողովի նախագահը հայերի ներկայացուցիչն էր տեղական իշխանությունների մոտ եւ իրավասու էր կարգադրել կրոնական ու ազգային բոլոր հարցերը։ Առաջին հայկական դպրոցը Սուդանում բացվել է Գեդարեֆում, 1930 թվականին։ 1956 թվականին (շինարարությունը սկսվել էր 1953 թվականին) Խարթումում բացվել է Հայ ազգային վարժարանը (փակվել է 1977 թվականին, Սուդանի իշխանությունների կողմից)։ 1984 թվականին Սուդանում կային 1000 հայ արհեստավորներ, առեւտրականներ, ինչպես նաեւ մտավորականներ (բժիշկներ, ինժեներներ), խոշոր ձեռնարկատերեր եւ առեւտրականներ (երբ 1970 թվականին Սուդանում օրենք ընդունվեց խոշոր ձեռնարկությունների ազգայնացման վերաբերյալ, ազգայնացվեցին նաեւ հայերին պատկանող ձեռնարկությունները. դա առաջ բերեց հայերի որոշ արտագաղթ Սուդանից)։ Խարթումում գործում է հայկական եկեղեցի, Հայկական ակումբ, որը փաստորեն Խարթումի եւ Օմդուրմանի հայության հավաքատեղին է։ Ակումբն ունի գրադարան, մարզական համալիր՝ ջրավազանով, ֆուտբոլի դաշտով։ Այստեղ կազմակերպվում են համերգներ տեղի հայերի ուժերով, ինչպես նաեւ ելույթ են ունենում օտարերկրյա խմբեր, այդ թվում՝ Խորհրդային Միությունից։ Սուդանի հայ համայնքը կապի մեջ էր Խորհրդային Հայաստանի հետ։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ СУДАН. Пирамиды вечности Սուդան ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Աֆրիկյան միության անդամ երկրներ Արաբական Լիգայի անդամ երկրներ Անգլիախոս երկրներ եւ տարածքներ


admin – Page 4 – 1in HAYER Մահացել է Սիլվա Հակոբյանի պապիկը... Սիլվան գրառում է կատարել իր ֆեյսբուքյան էջում. Գնաս բարով պապիկ ջան... Աստված հոգիդ լուսավորի 6,951 Views ՍԱԴՐԻՉՆԵՐՆ ՈՒ... ՓԱՇԻՆՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ Որ օգոստոսի 11-ին Գյումրիի միջադեպը հրահրված էր, չեմ կասկածում: Այդ կինը, որ Փաշինյանին անվայելուչ խոսքեր էր ասում, նորմա՞լ վիճակում է եղել, կամ հրահրողներից գումա՞ր է վերցրել, դա էլ չգիտեմ ու չեմ... Ինչ կունենաք դուք 1 ամիս անց ? Հերթական սկանդալը համացանցում. տեսեք ում մահվան մեջ է Անահիտ Մութաֆյանը մեղադրում Նիկոլ Փաշինյանին Anahit Mutafyan -ը իր ֆեյսբուքյան էջում գրում է . Մահացել է ինքնահրկիզված Ռիմա տատիկը։ Աստված հոգին լուսավորի։ Նիկոլ դու քո կառավարությունը արդեն բավական մահեր եք գրանցել ձեր խղճին։ Բավական է, ամոթ է։ Եթե սա լիներ մեկ...


text: Առողջապահության նախարարը կոչ է անում երեխաների համար չգնել կենցաղային պայթուցիկներ | ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ Հայկական լրատվական գործակալություն Առողջապահության նախարարը կոչ է անում երեխաների համար չգնել կենցաղային պայթուցիկներ 20:13, 2 Դեկտեմբեր, 2019 ԵՐԵՎԱՆ, 2 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: ՀՀ առողջապահության նախարարությունը մտադիր է կենցաղային պայթուցիկների վաճառքի սահմանափակումը օրենքով կանոնակարգել, սակայն մինչ այդ նախարար Արսեն Թորոսյանը հորդորում է երեխաների համար չգնել պայթուցիկ սարքեր: «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ նախարար Թորոսյանն այս մասին գրառում է կատարել «Ֆեյսբուք»-ի իր էջում: «Ցավոք սրտի ամանորյա տոները ուրախություն բերելուց զատ նաեւ երբեմն դժբախտություն են բերում մեր որոշ ընտանիքներին` երեխաների կողմից պայթուցիկ սարքերի օգտագործման հետեւանքով: Քիչ առաջ ահազանգ ստացա իմ մանկական վիրաբույժ գործընկերներից, որ նորից սկսել են արձանագրվել երեխաների մատների եւ ձեռքերի ջնջխման եւ անդամահատման դեպքեր` փոքրիկների ձեռքերի մեջ պայթուցիկների պայթելու պատճառով: Տարեկան 10-15 երեխա մնում է առանց մատների հենց միայն դրանց պատճառով: Մինչեւ մենք օրենսդրական մակարդակով կկանոնակարգենք կենցաղային պայթուցիկների վաճառքի սահմանափակումների հարցը, կոչ եմ անում եւ խնդրում եմ բոլոր ծնողներին պարզապես չգնել որեւէ պայթուցիկ սարք իրենց երեխաների համար, ինչպես նաեւ խոսել իրենց երեխաների հետ դրանց վտանգների մասին»,-նշել է նախարարն ու հորդորել նույնն անել նաեւ դպրոցների մանկավարժական կոլեկտիվներին:


text: Կանդելակին հիացած է Ռուսական հեռուստահաղորդավար, «Մատչ TV»-ի գլխավոր պրոդյուսեր Թինա Կանդելակին եկել է Instyle ամսագրի ստուդիա ֆոտոսեսիայի եւ պատմել է, որ հիացած է հայ–վրացական արմատներով մարդկանց տաղանդներով։ Նկարահանման ավարտից հետո նա շփվել է լուսանկարչի հետ եւ պարզել է, որ նրա մայրը վրացի է, իսկ հայրը՝ հայ, եւ պարծեցել է, որ իր արմատները նույնպես հայ–վրացական են։ «Իմ մայրը հայ է, իսկ հայրս վրացի։ Դրա համար էլ մենք լավագույնն ենք ֆեշնինդուստրիայում։ Ովքե՞ր են ամենալավ լուսանկարիչները. հայ–վրացիները, ովքեր են լավագույն մոդելները՝ հայ–վրացիները։ Մեր տաղանդն անսպառ է»,– ասել է Թինա Կանդելակին։ Նա պատմել է, որ վրացիները շատ են սիրում Instagram-ը, բայց հայերն այնտեղ ավելի շատ են։


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Ռոլանդ Շառոյանին Հեռուստատեսության եւ ռադիոյի ազգային հանձնաժողովի անդամ նշանակելու մասին 15.12.2016 Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր հրամանագիր է ստորագրել Ռոլանդ Շառոյանին Հեռուստատեսության եւ ռադիոյի ազգային հանձնաժողովի անդամ նշանակելու մասին (վեց տարի ժամկետով)՝ հիմք ընդունելով «Հեռուստատեսության եւ ռադիոյի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մասը: Հեռուստատեսության եւ ռադիոյի ազգային հանձնաժողովի անդամի թափուր պաշտոն զբաղեցնելու համար մրցույթի անցկացման կարգի համաձայն, մրցութային հանձնաժողովը, դեկտեմբերի 07-ի նիստում ուսումնասիրելով մրցույթի մասնակիցների վերաբերյալ փաստաթղթերը, որոշում է կայացրել դիմում ներկայացրած 3 թեկնածուներից հաղթող ճանաչել Ռոլանդ Դանիելի Շառոյանին՝ հաշվի առնելով լրագրության բնագավառում, մասնավորապես՝ հեռուստատեսությունում եւ մամուլում, ինչպես նաեւ գրականության ասպարեզում նրա բեղմնավոր գործունեությունը, կառավարման բնագավառում՝ պետական կառավարման համակարգում, երկարամյա աշխատանքային փորձը եւ հասարակության լայն շրջանում ունեցած հեղինակությունն ու վստահությունը: *** Ռոլանդ Դանիելի Շառոյան (Կենսագրական համառոտ տվյալներ) Ծնվել է 1952թ. օգոստոսի 11-ին, Արագածոտնի մարզի Աշնակ գյուղում: 1974թ. ավարտել է Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժինը եւ ստացել ժուռնալիստի որակավորում: 1975-1976թթ. աշխատել է հեռուստաֆիլմերի «Երեւան» ստուդիայում՝ որպես ֆիլմի տնօրեն, 1976-1977թթ.՝ հեռուստատեսության եւ ռադիոհաղորդումների պետական կոմիտեի երիտասարդական հաղորդումների գլխավոր խմբագրության խմբագիր, իսկ 1977-1986թթ. ՝ «Ծիծեռնակ» ամսագրի խմբագրության գրական բաժնի վարիչ: 1986-1994թթ. աշխատել է «Գարուն» ամսագրում՝ որպես արձակի բաժնի վարիչ, 1993 թվականից հիմնադրել եւ առ այսօր խմբագրում է «Մարզաշխարհ» թերթը: 1998-2003թթ. եղել է ՀՀ մշակույթի, երիտասարդության հարցերի եւ սպորտի նախարար: 2004-2009թթ. աշխատել է Արտաքին գործերի նախարարությունում՝ որպես Համահայկական խաղերի համաշխարհային կոմիտեի փոխնախագահ: 2003 թվականից Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի Մարզական լրագրության եւ շախմատի ամբիոնի վարիչն է: 1982 թվականից Հայաստանի գրողների միության եւ ժուռնալիստների միության անդամ է: Հայաստանի գրողների միության եւ «Գարուն» ամսագրի մրցանակակիր է, գրականության եւ արվեստի ասպարեզում «Վահագն» մրցանակի դափնեկիր: Կինոյի ասպարեզում ունեցած ներդրման համար, այդ թվում՝ «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի, Մանթաշովի անվան շքանշանակիր է: Պարգեւատրվել է Մովսես Խորենացի մեդալով, ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալով: 1979թ.-ից առ այսօր հրատարակվել են Ռոլանդ Շառոյանի վիպակների, պատմվածքների, ակնարկների, հրապարակախոսական հոդվածների ժողովածուները, լրագրագիտական աշխատությունները, ուսումնական ձեռնարկներն ու մենագրությունները: 21 գրքի հեղինակ է: Ռոլանդ Շառոյանի աշխատանքները թարգմանվել են ռուսերեն, գերմաներեն, հունգարերեն, ուկրաիներեն, բելառուսերեն, սլովակերեն, չեխերեն, տաջիկերեն, վրացերեն լեզուներով: a7b


Բոլոր նորությունները: #պաշտպանություն Բալասանյան. Արցախի սահմանների պաշտպանությամբ զբաղվելու են պայմանագրային հիմունքներով պրոֆեսիոնալ զինվորական ստորաբաժանումներ (ՎԻԴԵՈ) Վիտալի Բալասանյանը հայտարարել է, որ Արցախի սահմանների պաշտպանությամբ զբաղվելու են պայմանագրային հիմունքներով պրոֆեսիոնալ զինվորական ստորաբաժանումներ. ՎԻԴԵՈ Հրապարակվել են Հայրենիքի պաշտպանության համար նահատակված 65 ոստիկանների անունները, 6 ոստիկան համարվում է անհայտ կորած. ՎԻԴԵՈ ՊՆ-ն հայտնել է Շուշիի մերձակայքում տեղի ունեցող մարտերում Ադրբեջանի էլիտար հատուկջոկատայինների մասնակցության մասին «Մեր հրետանին հրաշքներ է գործում». ՊՆ-ն՝ Շուշիի հերոսական պաշտպանության մասին (ՎԻԴԵՈ) «Մեր հրետանին հրաշքներ է գործում». ՊՆ-ն՝ Շուշիի հերոսական պաշտպանության մասին. ՎԻԴԵՈ Հայրենիքի պաշտպանության համար մղվող մարտերում իրենց կյանքը զոհաբերել են ՊԲ 54 մարտիկներ. հրամանատարի տեղակալ ՊԲ հրամանատարի տեղակալը հայտնեց, որ Հայրենիքի պաշտպանության համար մղվող մարտերում իրենց կյանքը զոհաբերել են ՊԲ 54 մարտիկներ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը պարզաբանել է, թե ինչու՞ է Թուրքիան 100 տարի անց վերադարձել Հարավային Կովկաս. շարունակելու հայոց ցեղասպանությունը Փաշինյանը ներկայացրել է կորոնավիրուսից պաշտպանվելու կանոնները. ՖՈՏՈ «Մեր օդային սահմաններն անխոցելի են». Հայաստանը ձեռք է բերել հակաօդային պաշտպանության «Օսա ԱԿ» համալիրների խոշոր խմբաքանակ. ՎԻԴԵՈ, ՖՈՏՈ


Էջ:Հայկական Հարց Հանրագիտարան (Armenian Question Encyclopedia).djvu/242 — Վիքիդարան Էջ:Հայկական Հարց Հանրագիտարան (Armenian Question Encyclopedia).djvu/242 նի գյուղին, կոտորածին, որբանոցային կյանքին, որը պատկերված է նաեւ «Պարոն Պետրոսն ու իր նախարարները» (1965) վեպում, այստեղ ներկայացված է նաեւ Հայաստանի քաղաքական կյանքը։ «Ասք Անդրանիկ զորավարի» պոեմը (1955-62) առաջին գործերից է ազգային հերոս Անդրանիկ Օզանյանի դրամատիկ ճակատագրի մասին։ Ինչպես այս, այնպես էլ «Ասք ինքնության» պոեմում (1967) գրողը խորհում է հայ ժողովրդի պատմական ուղու ողբերգական Ելեւէջների մասին։ 1950-ական թթ. վերջին Պարույր Սեւակը (Ղազարյան Պ. Ռ., 1934-71) գրեց «Անլռելի զանգակատուն» պոեմը (1959), որտեղ արտացոլված է հայ մեծ երաժիշտ Կոմիտասի կյանքի պատմությունը։ Դա սովորական կենսագրական պոեմ չէ. Կոմիտասի կյանքի գլխավոր իրադարձությունները տրված են ընդհանրացված։ Կոմիտասի կյանքն իր ժողովրդի ճակատագրի ամենաբնորոշ արտահայտություններից է, որը բանաստեղծին հնարավորություն է տվել խորհրդային իրականության մեջ առաջին անգամ ամբողջ ձայնով խոսել հայ ժողովրդի պատմության ամենաողբերգական էջի, խորհրդածել նրա անցյալի, ներկայի, ապագայի, ժողովրդի ու ամբողջ մարդկության բարոյական արժեքների մասին։ Հայ ժողովրդի նկատմամբ գործած պատմական անարդարության թեման դառնում է պոեմի գլխավոր մոտիվներից, բայց դա չի խլացնում ոչ ժողովրդի հոգեւոր ուժերի թեման (ըստ պոեմի Կոմիտասի ստեղծագործությունն արդեն այդ ուժերի բարձրագույն դրսեւորումներից է), ոչ էլ պոեմի պատմական լավատեսությունը։ Եղեռնին է նվիրված նրա 50-ամյակի նախօրյակին (1965) գրված «Եռաձայն պատարագ» պոեմը։ Երաժշտսիմֆոնիկ սկիզբը առկա է նաեւ այստեղ։ Զոհերի հիշատակի ոգեկոչում, քաղաքակիրթ աշխարհի անտարբե րության մերժում եւ հավատ վերածնության նկատմամբ՝ ահա «եռաբանյա ասքի» գաղափարական հենքը։ Եղեռնին նվիրված կոթողային պոեմ գրեց Հովհաննես Շիրազը (Կարապետյան Օ. Թ., 1914-84) «Հայոց Դանթեականը» (1965) վերնագրով։ Այս պոեմն իր ձեւով շարունակում է Ե. Չարենցի «Դանթեական առասպելի» ավանդները։ Շիրազը չի խուսափում սահմռկեցուցիչ մանրամասների նկարագրությունից, հիշատակում է արեւմտյան Հայաստանի տարբեր գավառները, հայ ազատագրական շարժման հերոսներին։ Պոեմը գրված է հանդիսավոր, պաթետիկ ոճով։ Գլխավորը դարձյալ հայ ժողովրդի բարդ ճակատագիրն է՝ իր ողբերգական շրջադարձերով, ապրելու եւ հարատեւելու անկոտրում կամքով։ Առհասարակ Շիրազի ողջ ստեղծագործության մեջ, հատկապես հետպատերազմյան շրջանում, հնչում է հայ ողբերգության, գերության մեջ մնացած Արարատի, կորցրած քաղաքների ու գյուղերի, արդարության հաղթանակի հավատի թեման։ Սիչվա Կապուտիկյանը (ծ. «Մտորումներ ճանապարհի կեսին» պոեմում (1961) շեշտերը այլ կերպ տեդաբաշխեց։ Բուն կոտորածների թեմայի վրա նա գրեթե չի ծանրանում։ Եղեռնը նրա խորհրդածությունների ելակետն է, բայց ոչ անմիջական առարկան։ Նրան ավելի հետաքրքրում է ազգության անցնելիք ուղու խնդիրը։ Ինչպես պիտի վերաբերվի ժողովուրդը իր պատմության մութ էջերին. «Դու պիտի վրեժ առնես ապրելով», սա է պոեմի գլխավոր եզրակացությունը, այս կոչով է դիմում Կապուտիկյանը ժողովըրդին։ Պոեմը Կապուտիկյանի ստեղծագործության մեջ նշանավորեց մի ամբողջ փուլի սկիզբ, որը փաստորեն շարունակվում է մինչեւ այսօր։ Ստեղծվեց հայկական սփյուռքին նվիրված արձակհրապարակախոսական եռագրությունը՝ «Քարավանները դեռ քայլում են» (1964), «Խճանկար հոգու եւ քարտեզի գույներից» (1976) եւ «Գույներ նույն խճանկարից» (1989)։ Վերջին տարիների բանաստեղծական շարքերում՝ ինչպես «Ձմեռ է գալիս» (1983) ժող., նա նորից ու նորից անդրադառնում է XX դ. հայոց պատմության ողբերգության խնդիրներին։ ՝ 1960-80-ական թթ., ընդհանրապես հայոց պատմությունն ու Մեծ եղեռնը դառնում են հայ բանաստեղծության կենտրոնական թեմաներից. Համո Ս ա հ յ ա ն ը, Վահագն Դավթյանը, Գեւորգ է մ ի ն ը, Մարո Մարգարյանը, Հրաչյա Հովհաննիսյանը, Արշալույս Մարգարյանը բանաստեղծություններ ու պոեմներ են նվիրում այդ թեմային։ Արձակում եղեռնի եւ ազատագրական մարտերի թեմայի մշակման մեջ ուշադրություն է դարձվում բարոյական հարցադրումներին ու դասերին։ Արժանահիշատակ են Հրաչյա Քոչարի (Գաբրիելյան Հ. Ք., 1910-65) «Նահապետ» եւ «Կարոտ» վիպակները («Սպիտակ գիրք» ժող., 1969), ուր արտացոլված է արեւմտահայության ջարդից փրկված հատվածների իսկական ողբերգությունը։ Մուշեղ Գալշոյանի (Մանուկյան Մ. Հ.. 1933-1980) «Ձորի Միրոն» (1969) վիպակի սյուժեն արտաքին նմանություններ ունի Հ. Քոչարի «Նահապետի» հետ։ Միրոն եւս, կոտորածից փրկված, ընտանիքը կորցրած, Հայաստան է գալիս եւ նոր տուն ու տեղ դնում։ Բայց Միրոն խորապես տարբերվում է Քոչարի Նահապետից։ Միրոն ծանր է ապրում ոչ միայն իր հարազատների ու ժողովրդի կորուստը, այլեւ բարոյական այն խեղումները, որ անսասան ավանդների տեր ժողովրդին պատճառեցին տեղահանությունն ու ջարդը։ Միրոն խռովում է իր շրջապատից, իր ժողովրդից՝ ջարդարարներին դիմագրավելուն պատրաստ չլինելու, ամբողջ մարդկությունից՝ հայության արդար գործին սատար չկանգնելու համար։ Վերջին տասնամյակների հայ արձակում միանգամայն առանձնահատուկ տեղ գրավեց Խաչիկ Դաշտենցի «Ռանչպարների կանչը» (1979) վեպը։ Անվանումն արտացոլում է նրա գլխավոր գաղափարական շեշտերը, ֆիդայական պայքարը հայ աշխատավորության պայքարն էր հանուն իր ժողովըրդի գոյության իրավունքի, հանուն աշխատավոր մարդու բարոյական բարձր գաղափարների։ Բոլոր ֆիդայիները կյանքի դաժան պայմանների թելադ- Ստացված է «https://hy.wikisource.org/w/index.php?title=Էջ:Հայկական_Հարց_Հանրագիտարան_(Armenian_Question_Encyclopedia).djvu/242&oldid=207793» էջից


Տեղի ընկերությունները կարող են մասնակցել համաշխարհային մրցույթին. ԲՏԱՆ - Azat TV Հրապարակված է 11 September 2020, 10:51 Հեռահաղորդակցության միջազգային միությունը (ITU) հայտարարել է մրցույթ եւ ընդունում է հայտեր նորարարական փոքր եւ միջին ձեռնարկությունների (ՓՄՁ) 2020թ. համաշխարհային առցանց մրցանակաբաշխության համար (ITU Digital World SME Virtual Awards 2020)։ Մրցանակները օգնելու են նորարարական փոքր եւ միջին ձեռնարկություններին (ՓՄՁ) կատարելագործելու իրենց ներկայացման հմտությունները (pitching skills), ցուցադրելու նոր լուծումներ, հաստատելու կապեր, ներգրավելու ներդրումներ՝ իրականացնելով այս ամենը առցանց միջոցներով, հայտնում են ՀՀ ԲՏԱՆ պաշտոնական կայքից։ Նմանատիպ հրապարակումներԲՏԱՆ, ընկերություններ, Հեռաահաղորդակցություն, նորարարություն, ՏՏ Վարչապետը պետք է իր զորակցությունը հայտնի ԱՄՆ նախագահին. Սուրեն Սարգսյան US Open. հայտնի են կանանց մենախաղի եզրափակչի մասնակիցները


[ՎԻԴԵՈ] «Տոբոլ»-«Ժիլինա» հանդիպման տեսությունը Սետյեն. «Ցավոտ պարտություն էր. «Բարսան» վատ խաղաց» «Աստանայի» մարզիչը խոսել է Տիգրան Բարսեղյանի նորամուտի մասին [ՎԻԴԵՈ] «Վեսթ Հեմը» դուրս մնաց Անգլիայի Գավաթից, «Տոտենհեմը» կվերախաղարկի «Սաութհեմփթոնի» հետ Տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ / մարզիչ. TotalFootball-ի քվեարկությունը [ՎԻԴԵՈ] Առաջինը՝ Սետյենի գլխավորությամբ. «Բարսելոնան» պարտվեց «Վալենսիային» «Ռոմայի» հայտացուցակը «Լացիոյի» դեմ խաղում. Ֆոնսեկայի սպասումները չարդարացան «Տոբոլը» ոչ-ոքի է կորզել «Ժիլինայից», Ավետիսյանը մասնակցել է խաղին [ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ] «Բարսելոնան» եւ «Յուվենտուսը» փոխանակվել են ֆուտբոլիստներով [ԾԱՂՐԱՆԿԱՐ] Կառլոս Տեւեսը հնարավոր է վերադառնա ՄՅՈՒ Զիդան. «Ես միշտ կպաշտպանեմ իմ ֆուտբոլիստներին, այդ թվում Բեյլին» Գատուզո. «Սարրին «Յուվենտուսից» հաղթանակի իդեալական մեքենա է պատրաստել» [ՎԻԴԵՈ] 25 տարի առաջ այս օրը Կանտոնան քունգ ֆուի ոճով հարվածեց երկրպագուին «Վալենսիա»-«Բարսելոնա». մեկնարկային կազմեր [ՈՒՂԻՂ ԵԹԵՐ] «Բրենտֆորդ Բ»-«Աստանա». Բարսեղյանը մասնակցում է երկրորդ խաղակեսին Հաքիմի. «Չգիտեմ, թե ինչ կլինի ապագայում, բայց միշտ երազել եմ խաղալ «Ռեալում»» Հայտնի է, թե որքան աշխատավարձ կստանա Էրիկսենը «Ինտերում» 89\t 26.01.20 00:57 100\t 26.01.20 00:41 91\t 26.01.20 00:22 385\t 25.01.20 22:42 138\t 25.01.20 22:16 199\t 25.01.20 21:59 20.01.20 20:11 3277 20.01.20 13:16 2769 20.01.20 16:01 2446 22.01.20 00:48 2088 23.01.20 18:48 1973 22.01.20 02:08 1884 23.01.20 18:37 1800 22.01.20 09:24 1695 Մբապեն տվել է իր մանկության կուռքի անունն ու հիմնավորել ընտրությունը 21.01.20 13:00 1663 23.01.20 23:07 1562


text: 628 դիտում, 1 ամիս առաջ - 2022-05-26 16:44 Կգա ժամանակը եւ օրը, ու մենք կշրջափակենք նաեւ կառավարության շենքը։ Քաղաքացիներին հաջողվել է շուրջ 3 ժամ շրջափակման մեջ պահել նախագահի նստավայրի եւ ԱԽ շենքերը։ Բողոքի ակցիաները պլանավորված են ըստ տվյալ օրվա ռեսուրսի, նպատակահարմարության եւ ժամանակացույցի։ Միջազգային հանրության կողմից մենք չենք լսել այն պահանջները, որոնց մասին պնդում է Փաշինյանը։ Դրանք իր եւ Ալիեւի պայմանավորվածություններն են։ Մենք մեր կարմիր գծերի մասին արդեն խոսել ենք։ Ընդդիմության նախաձեռնած ԱԺ արտահերտ նիստը վերջնական ջրբաժան կդառնա մեր այն հայրենակիցների համար, ովքեր դեռ կասկածում են, որ օրվա չարիքի կառավարությունը երկիրը տանում է նոր զիջումների։ ՔՊ-ն ունի երկու տարբերակ. կա՛մ պետք է հիմնավորեն՝ ինչո՞ւ են դեմ կամ ձեռնպահ քվեարկում, կա՛մ տապալեն ԱԺ նիստը։ Երկու դեպքում էլ նրանք փակուղի են մտնում։ Չի կարող տեղի ունենալ սահմանագծման եւ սահմանազատման աշխատանք, երբ Ադրբեջանի զորքերը գտնվում են ՀՀ սուվերեն տարածքում։ Չի կարելի խոսել Արցախի հայության իրավունքների եւ անվտանգության մասին՝ մոռանալով Արցախի կարգավիճակը։ Քաղաքացիները, ովքեր գտնում են, որ Նիկոլը պետք է հեռանա, աջակցում են մեզ, բայց նրանք նաեւ պետք է դառնան շարժման մասնակիցը։ Վերջին մեկ ամիսը մեր ժողովրդի հպարտության մեկ ամիսն է։ Սա բացառիկ երեւույթ է։ Պետք է հասնենք այն կրիտիկական կետին, երբ մեր ժողովուրդն ամբողջությամբ ոտքի կանգնի, եւ ոստիկանությունն այլեւս չկարողանա պաշտպանել Նիկոլի իշխանությունը։ Այս պայքարը որեւէ կերպ եւ որեւէ ձեւով չի կարող կասեցվել, շարժումը չի կարող պարտվել, որովհետեւ պարտությունը հայ ժողովրդի պարտությունն է լինելու։ Բոլոր նրանք, ովքեր իրենց չափն անցնում են եւ լեզուները երկարացնում են, պետք է հիշեն, որ հավերժ իշխանություն չեն լինելու, եւ յուրաքանչյուրն իր ամեն ասածի համար պատասխան է տալու։ Թուրք-ադրբեջանական դաշինքը շտապում է պատերազմից ձեռք բերված արդյունքները նաեւ դե-յուրե ձեւակերպել։ Նրանք հասկանում են, որ երբ Հայաստանում կորցնեն Նիկոլին, բոլոր պայմանավորվածություններն առոչինչ են լինելու։ Մեր խնդիրն է այդ ամենը կասեցնել։ Նոյեմբերի 9-ի փաստաթուղթը կայացած, բայց անընդունելի փաստ է, սակայն դատավճիռ չէ։ Մենք շատ լավ հասկանում ենք, ինչպես պետք է երկիրն այս վիճակից դուրս բերել, վերականգնել բանակը, բանակցություններ վարել, միջազգային հարաբերություններ կառուցել, ոտքի հանել տնտեսությունը, որպեսզի մնանք հայ, ունենանք պետականություն եւ հայկական Արցախ։ Բաղրամյան 26-ում նախատեսված Հայաստան ժամանած Չեռնոգորիայի նախագահի հանդիպումը չեղարկվել է, հետեւաբար չեղարկվում է նաեւ «Դիմադրություն» շարժման ակցիան։ 16։30-17։00-ին տեղի կունենա շարժման քայլերթը՝ հետաքրքիր ուղղությամբ, իսկ 19։00-ին՝ հանրահավաք Ֆրանսիայի հրապարակում։


Yelaket.am | Նիկոլ Փաշինյանի այցելության նպատակը եղել է ՀՔԾ քննիչներին «դուխ» տալը Նիկոլ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրել Արման Սահակյանի հայտարարությունը՝ «դուխը չգցելու» համար էն ձեր լոռեցին իրեն լավ չի պահում. Էդմոն Մարուքյանը տաքսու վարորդին հավաստիացրել է, որ լուրը սուտ ... Արտակարգ դեպք Երեւանում. 60–ամյա տղամարդը որսորդական հրացանով կրակել եւ սպանել է հարեւանի շանը Հայաստանի տրանսվեստիտ մարմնավաճառների մասին Մալյանը տեսանյութ է հրապարակել Որոշում է կայացվել մասնակի սահմանափակել Հայաստանից դեպի Իրան թռիչքները. «Armenia Airways» Ջալալի մայրը խոսել է որդու մասին Վահե Գրիգորյանն Ամանորն անցկացրել է Լոնդոնում՝ ծախսելով 7000 եվրո. ուշագրավ փաստեր ՀՀԿ-ն հայտարարություն է տարածել Սիրուշոն հրավիրվել է Հարվարդի համալսարան (տեսանյութ) Ջրերը մեկ առվով չեն հոսել Գյումրիում, Աշոցքում, Վարդենյաց լեռնանցքում բուք է. Շիրակում ձյուն է տեղում Փետրվարի 25-ի աստղագուշակ Այսօր Նրբաբլիթի միջազգային օրն է Էլիտար զորամասի հետքերով. պաշտոնյա է ազատվել աշխատանքից 10:09 - 25/Հունվար/2020 «Այսօր վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Կապանում ասուլիս է տալիս։ Ընդ որում՝ ասուլիսի մեկնող լրագրողներին կառավարությունն անգամ փոխադրամիջոց չտրամադրեց։ Սակայն ասուլիսի մեկնելուց առաջ՝ երեկ, ժամը 5-ին մոտ, Փաշինյանն այցելել է Հատուկ քննչական ծառայություն, ինչի մասին հաղորդագրություն չի տրվել, քանի որ ՀՔԾ-ն նախաքննական մարմին է, եւ այնտեղ կարելի է այցելել միայն բացատրություն կամ ցուցմունք տալու։ Մեզ ասացին, որ այցելության նպատակը եղել է ՀՔԾ քննիչներին «դուխ» տալը, քանի որ նրան զեկուցել են, որ ՀՔԾ-ում բունտ է հասունանում՝ քննիչները դեմ են ՍԴ անդամների եւ նախագահի դեմ անօրինական գործողություններ կատարելուն։ Վարչապետը հավաքել է ՀՔԾ ղեկավար կազմին եւ հորդորել կատարել իր հրահանգներն ու ավարտին հասցնել Հրայր Թովմասյանի գործը, չվախենալ անօրինականություններից՝ «ինքը տեր է»»:


Լրատվություն Մամլո հաղորդագրություններ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը հրավիրել է Ազգային անվտանգության խորհրդի նիստ 30.08.2017 - 1500x998px - 2 Մբ - 1500x998px - 1 Մբ - 1500x990px - 1 Մբ - 212c 1500x998px - 2 Մբ - 1500x998px - 2 Մբ - 1500x1069px - 1 Մբ - 1500x998px - 2 Մբ - 1500x998px - 1 Մբ - 1500x1054px - 1 Մբ - 1500x1011px - 2 Մբ - 1500x997px - 2 Մբ - 1500x997px - 2 Մբ - 1500x997px - 2 Մբ - 1500x997px - 2 Մբ Հանրապետության Նախագահ, Ազգային անվտանգության խորհրդի նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր հրավիրել է Ազգային անվտանգության խորհրդի նիստ, որի օրակարգի շրջանակներում քննարկվել են «Պաշտպանության մասին» եւ «Զինվորական ծառայության եւ զինծառայողի կարգավիճակի մասին» ՀՀ օրենքների նախագծերը: Նիստի սկզբում ընդգծելով, որ այսօրվանից մեկնարկում է սահմանադրական փոփոխություններով պայմանավորված կարեւորագույն օրինագծերի քննարկումների շարքը, Նախագահը նշել է, որ օրակարգում ներառված նախագծերում դեռեւս շատ հարցեր կան, որոնք մանրակրկիտ, բազմակողմանի քննարկման եւ հստակեցման կարիք ունեն: Հանրապետության Նախագահը հանձնարարել է վարչապետին՝ ապահովել շահագրգիռ բոլոր գերատեսչությունների մասնագիտական բարձր որակով մասնակցությունը այդ քննարկումներին, որպեսզի հետագայում որեւէ հարց չառաջանա այդ գերատեսչությունների կողմից օրենքով նախատեսված խնդիրների իրագործման հարցում: Օրակարգի վերոնշյալ հարցերը խորհրդի անդամներին զեկուցել է պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը: Նախարարը ներկայացրել է քննարկվող իրավական ակտերի ընդունման անհրաժեշտությունը, ընթացիկ իրավիճակը, խնդիրները եւ օրինագծերի կարգավորման նպատակը: Վիգեն Սարգսյանը նշել է, որ «Պաշտպանության մասին» օրենքը կարգավորում է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության կազմակերպման իրավական հիմքերը, պաշտպանության ոլորտում պետական եւ տարածքային կառավարման, տեղական ինքնակառավարման մարմինների, պաշտոնատար անձանց, կազմակերպությունների՝ անկախ կազմակերպական իրավական ձեւից, զինված ուժերի եւ այլ զորքերի գործունեությունը, Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանությանը մասնակցելու գործընթացում քաղաքացիների իրավունքները եւ պարտականությունները, ինչպես նաեւ զորահավաքային նախապատրաստության եւ զորահավաքի անցկացման հետ կապված հարաբերությունները: «Զինվորական ծառայության եւ զինծառայողի կարգավիճակի մասին» օրենքը կարգավորում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների կողմից Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանությանը մասնակցելու սահմանադրական պարտականության շրջանակներում քաղաքացիների զինվորական ծառայությանը նախապատրաստության, զինվորական ծառայության եւ պահեստազորային պատրաստության կազմակերպման եւ իրականացման, ինչպես նաեւ զինծառայողների, նրանց ընտանիքների անդամների ու զինծառայողներին հավասարեցված անձանց իրավական եւ սոցիալական երաշխիքների հետ կապված հարաբերությունները: Պաշտպանության նախարարը խորհրդի նիստում ներկայացրել է նաեւ կառավարությունում եւ Ազգային ժողովում հիշյալ օրինագծերի քննարկումների ժամանակացույցը, ըստ որի շահագրգիռ բոլոր նախարարություններից արդեն ստացված եզրակացությունների հիման վրա մշակված նախագծերի քննարկումները կմեկնարկեն օգոստոսի 31-ին կառավարության նիստում:


text: Պետեկամուտների կոմիտեի եւ ֆինանսների նախարարության միավորումից երկու ամիս էլ չի անցել, սակայն արդեն 100-ից ավելի մարդ զրկվել է աշխատանքից։ Նախկին աշխատակիցներն «Ազատությանը» փոխանցել են, որ հունիսի 10-ին են տեղեկացել, որ արդեն չորս օր է՝ իրենց աշխատանքից ազատել են։ Նրանց խոսքով ՊԵԿ-ի նախկին նախագահ եւ ֆինանսների նախարարության նորանշանակ նախարար Գագիկ Խաչատրյանը ազատվում է նախարարության հին աշխատակիցներից եւ թափուր աշխատատեղերը համալրում ՊԵԿ-ի կադրերով։ Իրավիճակը հատկապես սրված է նախարարության իրավաբանական բաժնում եւ ֆինանսական վերահսկողության տեսչությունում։ Այս երկուսում խոսքը մինչեւ 50 մարդու կրճատման մասին է։ Մանրամասները կարդացեք այստեղ :


Այս ամենից զատ, ուշագրավ է նաեւ ԻԻՀ-ԵՄ հարաբերությունները։ Ինչպես ցույց են տալիս թվերը՝ Իրանի առեւտրատնտեսական հարաբերություներն այս կառուցի հետ վերջին տարում կտրուկ աճ են գրանցել։ Վերջերս ԵՄ համար Իրանի կարեւորության խնդրին է անդրադարձել նաեւ Բուլղարիայի տնտեսական հարցերով նախարարը՝ շեշտելով, որ Իրանը ԵՄ-ի համար համարվում է ռազմավարական գործընկեր։


Անվտանգ ինտերնետի համաշխարհային օրը (անգլ. Safer Internet Day) փետրվարի առաջին երեքշաբթի օրը նշվող տոն է:


text: Արցախում նախրապանը ականի վրա է կանգնել, որը պայթել է Այսօր՝ նոյեմբերի 19-ին, արտակարգ դեպք է տեղի ունեցել Արցախի Հանրապետությունում։ Ժամը 15։00-ի սահմաններում Հադրութի տարածաշրջանի Վայլոավան հանդամասում խոշոր եղջերավոր անասուններ արածացնելիս ականի վրա պայթել է Սյունիքի մարզի Տեղ գյուղի բնակիչ՝ 23-ամյա Հարություն Ավագյանը։ Ինչպես հայտնում է Shamshyan.com-ը, վերջինս ուսի եւ ոտքի հատվածներում ստացել է բեկորային վնասվածքներ եւ օպերատիվորեն ժամանած շտապօգնության բրիգադը նրան նախ տեղում առաջին բուժօգնություն է ցուցաբերել, այնուհետեւ տեղափոխել Հադրութի բժշկական կենտրոն, որտեղ նրա առողջական վիճակը գնահատվում է բավարար։ Ըստ տեղեկությունների՝ բարեբախտաբար, ամպուտացիայի խնդիր չի եղել։


text: Բլոգոսֆերա 30 Դեկտեմբեր, 2021 23:37 Այս թեմայով Վերելակի խափանում, տանիքից կաթոցներ. ո ̊վ է շենքերի խնդիրների գլխավոր հասցեատերն ու պատասխանատուն Հետսովետական շրջանում առաջին անգամ Երեւանում կառուցվել է տրոլեյբուսային երթուղու նոր ուղեհատված. քաղաքապետ (տեսանյութ) Ինչո ̊ւ են առաջին հայացքից հարթ ու երթեւեկելի փողոցները քանդվում. քաղաքապետարանի պարզաբանումը Կենտրոն վարչական շրջանում ապամոնտաժվել է ինքնակամ կառուցված սրճարան (տեսանյութ) Երեւանի քաղաքապետ Հրաչյա Սարգսյանը ներկայացրել է Նոր Նորք վարչական շրջանի նոր ղեկավարին Երեւանը ձեռք կբերի 15 տրոլեյբուս, 150 ավտոբուս Սուրեն Ղամբարյանը դադարեցնում է Նոր Նորք վարչական շրջանի ղեկավար լիազորությունները Երեւանի քաղաքապետարանը «լավ լուր» է հայտնել Աննա Սիսոյանին առաջարկվել է գլխավորել մեկ այլ՝ ավելի խոշոր պոլիկլինիկա. պարզաբանում Երեւանի մի շարք վարչական շրջաններում շչակ կգործարկվի


text: Մենթորությունը գործընկերություն է «Լույսի» ուսանողի՝ մենթորի եւ 15-25 տարեկան հայաստանցի երիտասարդի՝ մենթիի միջեւ։ Մենթորությունն օգտակար է երկու կողմերի համար. մենթիները խորհուրդ եւ ուղղորդում են ստանում, իսկ մենթորները փոխանցում են իրենց գիտելիքն ու հմտությունները եւ դրական օրինակ ծառայում։ Մենթոր-մենթի. փոխուսուցանող համագործակցություն Մենթորությունը գործակցություն է, որի դեպքում միմյանցից սովորում են երկու կողմերը. մենթորը պետք է պատրաստ լինի տրամադրելու իր ժամանակը եւ փոխանցելու գիտելիքը, իսկ մենթին՝ ներդնելու բոլոր ջանքերը լավագույն արդյունքն ապահովելու համար։ Համագործակցության արդյունքում մենթոր-մենթի խմբերն առաջարկում են Հայաստանի զարգացմանն ուղղված նախագծեր։ Մենթիները մենթորի հետ համագործակցության շնորհիվ զարգացնում են նաեւ աշխատանքային բարձր էթիկա։ Ուսումնական տարվա ավարտին մենթորները պետք է երաշխավորող նամակ գրեն իրենց մենթիների համար՝ անդրադառնալով վերջիններիս անհատական ու մասնագիտական զարգացմանը ողջ ծրագրի ընթացքում։ Ներդրում մտավոր կապիտալի մեջ «Լույսի» մենթորության ծրագրի մասնակիցները ձեռք են բերում գլոբալ մարտահրավերների հաղթահարման եւ մերօրյա բարդ աշխարհում հաջողության հասնելու համար անհրաժեշտ հմտություններ ու գիտելիք` հաղորդակցվելու եւ համագործակցելու կարողություններ, բանակցելու եւ խնդիրներ լուծելու արվեստ, թիմ ձեւավորելու ունակություններ, ստեղծարարություն եւ նորարարություն, համակարգված մտածողություն եւ առաջնորդություն, սոցիալապես պատասխանատու կեցվածք, էթիկա եւ այլն։ «Լույսի» հետ աշխատանքի ընթացքում մենթիներն իրենց ձեռք բերած հմտություններն ու գիտելիքն անմիջապես կիրառում են գործնականում` կազմակերպելով եւ մասնակցելով մի շարք ծրագրերի ու նախագծերի` «Զարգացնենք Հայաստանը միասին» ծրագիրը, Գիտելիքի փառատոնը, ձեռներեցության զարգացմանն ուղղված նախագիծը՝ Seeding Entrepreneurial Ecosystem (SEE), եւ այլն։ Հավաստագիր «Լույսի» մենթորության ծրագրի բարեհաջող ավարտին մենթիներն իրենց ներդրումը եւ կատարած աշխատանքը փաստող հավաստագիր են ստանում:


text: Հնդկաստանի քաղաքացիները Հայաստան կկարողանան այցելել դյուրացված վիզային ռեժիմով - ankakh.com Հնդկաստանի քաղաքացիները կկարողանան Հայաստանի Հանրապետություն այցելելիս մուտքի արտոնագիր ստանալ սահմանային անցակետերում, էլեկտրոնային վիզա համակարգով կամ օտարերկրյա պետություններում ՀՀ դիվանագիտական ներկայացուցչություններում եւ հյուպատոսական հիմնարկներում: Այդ մասին որոշման նախագիծն ընդգրկված է ՀՀ կառավարության նոյեմբերի 16-ի նիստի օրակարգում: Տեգեր: մուտքի արտոնագիր, Հնդկաստանի քաղաքացիներ, զբոսաշրջիկներ, Կառավարութուն, "Վանաձորի բժշկական կենտրոն", Հնդկաստան, Հայաստան


text: Եռաբլուրը եռապատկած անձինք «օրինական պահանջի» ինստիտուտը չարաշահում են. իրավապաշտպան - Այսօր` թարմ լուրեր Հայաստանից Օգտվելով, այսպես կոչված, օրինական պահանջ ներկայացնելու իրավունքից, ոստիկանության ծառայողը ներկայացնում է ակնհայտ անօրինական, երբեմն նաեւ անիրագործելի պահանջ։ Ասենք, օրինակ, հավաքը դադարեցնել այն դեպքում, երբ հավաք գոյություն չունի։ Եվ դրանից հետո անձի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվում, վաչական վարույթ է հարուցվում, անձն ազատությունից զրկվում է։ Այս գործիքը լրջորեն չարաշահվում է մեր երկրում։ Կարելի է ասել՝ դարձել է մի գործիք, որը հնարավորություն է տալիս ոստիկանությանը իր համար ոչ ցանկալի ցանկացած մարդկանց խմբի հեռացնել ցանկացած վայրից, երկրում առկա իրավական խնդիրների շուրջ խորհրդարանում կազմակերպված քննարկմանը կարծիք հայտնեց իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը՝ անդրադառնալով իշխանության ներկայացուցիչների կողմից իրենց իրավունքների ակնհայտ չարաշահումներին։ Օրինական պահանջի ինստիտուտը քաղաքացիների իրավունքների սահմանափակմանը ծառայեցնելու դրսեւորումներից մեկն իրավապաշտպանը համարեց սեպտեմբերի 21-ին Եռաբլուրում իրենց բողոքն արտահայտող քաղաքացիների նկատմամբ իրականացված քայլերը։ «Եռաբլուրը եռապատկած անձինք գնացել էին Եռաբլուր, եւ այնտեղ մի քաղաքացի մուտքի մոտ կանգնել ու իր բողոքն էր արտահայտում։ Որեւէ հնարավորություն չկար խոչընդոտելու ոչ մի գործընթացի, որովհետեւ այնտեղ ոչ մի գործընթաց տեղի չէր ունենում, եւ ուղիղ եթերով ոստիկանության մի գնդապետ ներկայացնում էր, իր պատկերացմամբ, օրինական պահանջ՝ հեռացե՛ք այստեղից։ Ինչո՞ւ հեռանա։ Միջոցառումը մի քանի հարյուր մետր վերեւ է, բողոք է հայտնում», - ասաց Մելիքյանը՝ հիշեցնելով, որ դրանից հետո ոստիկանության կողմից կիրառվեց նաեւ ֆիզիկական բռնություն, բողոքողին ձերբակալեցին։ «Այս իշխանությունները քաղաքական ընդդիմության կամ քաղաքական որոշակի հայացքներ ունեցող անձանց նկատմամբ դրսեւորում են ապօրինություններ, կոշտ վարքագիծ, խայտառակություններ, բայց եթե այդպիսի քաղաքական հայացքներ չունես, ամեն ինչ նորմալ է», - ասաց իրավապաշտպանը։


Անկեղծ բարեկամություն եւ փոխադարձ վստահություն /Նախագահն ընդունել է Եգիպտոսի ներդրումների եւ միջազգային համագործակցության նախարարին/ - 2 Հոկտեմբերի 2017 - Metsamor city Գլխավոր էջ » 2017 » Հոկտեմբեր » 2 » Անկեղծ բարեկամություն եւ փոխադարձ վստահություն /Նախագահն ընդունել է Եգիպտոսի ներդրումների եւ միջազգային համագործակցության նախարարին/ Անկեղծ բարեկամություն եւ փոխադարձ վստահություն /Նախագահն ընդունել է Եգիպտոսի ներդրումների եւ միջազգային համագործակցության նախարարին/ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը երեկ ընդունել է Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության ներդրումների եւ միջազգային համագործակցության նախարար Սահար Նասրին, ով Հայաստանում է գտնվում Տնտեսական, գիտական եւ տեխնիկական համագործակցության հարցերով հայ—եգիպտական միջկառավարական համատեղ հանձնաժողովի 5—րդ նիստին մասնակցելու նպատակով։ Ողջունելով հյուրին մեր երկրում եւ նշելով, որ հայ եւ եգիպտացի ժողովուրդների միջեւ պատմամշակութային առնչությունները սկիզբ են առնում հնագույն ժամանակներից՝ հանրապետության նախագահն ընդգծել է, որ այդ հարաբերություններին մշտապես բնորոշ են եղել անկեղծ բարեկամությունն ու փոխադարձ վստահությունը, որոնց վրա դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումից հետո կառուցվել են սերտ միջպետական հարաբերություններ։ Սերժ Սարգսյանը ջերմությամբ է հիշել Եգիպտոսի նախագահ Աբդել Ֆաթթահ Ալ—Սիսիի հետ ունեցած վերջին հանդիպումը եւ նախարար Սահար Նասրին խնդրել իր ողջույնները փոխանցել նախագահին։ Նախարար Սահար Նասրը նշել է, որ Եգիպտոսը շահագրգռված է բարեկամ Հայաստանի հետ խորացնելու առեւտրատնտեսական հարաբերությունները եւ ներդրումային ոլորտում համագործակցությունը՝ կարեւորելով նաեւ երկու երկրների մասնավոր հատվածի ներկայացուցիչների ներգրավումն այդ գործընթացում։ Նախարարն ընդգծել է, որ միջկառավարական հանձնաժողովի շրջանակներում պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել մշակել աշխատանքային ծրագիր, որի համաձայն կկենսագործվեն ձեռքբերված պայմանավորվածությունները։ Սահար Նասրը նշել է, որ Եգիպտոս վերադառնալուն պես համապատասխան զեկույց կպատրաստի, որը կներկայացնի երկրի նախագահին եւ կառավարությանը։ Կատեգորիա: Պաշտոնական | Դիտումներ: 64 | Ավելացրեց: Martos | - Վարկանիշ -: 0.0/0


text: Վալետան, կամ Լա Վալետան (, ) Մալթայի Հանրապետության մայրաքաղաքն է, երկրի տնտեսական եւ քաղաքական կենտրոնը։ Անվանումը ստացել է մագիստրոս Ժան Պարիզո դե լա Վալետի անունից, որը հիմնադրել եւ պաշտպանել է քաղաքը օսմանցիներից։ Զարգացման պատմություն Մալթա կղզու ափերը ներկայացնում են ոլորուն գիծ՝ կտրատված հարմարավետ շատ խորշերով։ Աշխարհագրական այս առանձնահատկությամբ է բացատրվում այն հանգամանքը, որ այժմյան Վալետայի տարածքը բնակեցված է եղել դեռեւս մ.թ.ա.9-րդ դարից, երբ կղզին գաղութացրել են փյունիկեցիները։ Դարերի ընթացքում Մալթան ձեռքից ձեռք է անցել. մ.թ.ա.7-րդ դարում այն պատկանում էր հույներին, մ.թ.ա 6-րդ դարից՝ Կարթագենին, մ.թ. 218 թվականից՝ Հռոմին։ Այնուհետեւ այն գրավեցին վանդալները, որոնց փոխարինեցին բյուզանդացիները, իսկ 869 թվականին՝ արաբները։ Նորմանները, ովքեր 11-րդ դարում Մալթան միացրին Սիցիլիային, դարձան կղզու վերջին տերերը՝ 16-րդ դարի սկզբին այն նվիրելով Մալթայի օրդենին։ Վալետայի պատմությունն սկսվում է այն պահից, երբ մալթացի ասպետների բազում ջոկատներ Ժան դե Լա Վալետի գլխավորությամբ հետ մղեցին Սուլեյման Iի ղեկավարությամբ կղզեխումբը նվաճելու եկած թուրքական զորքերին։ Մալթայի բնակիչների համար հաղթանակը բավական ծանր եղավ, որն էլ հանգեցրեց այն գաղափարին, որ քաղաքը պետք է ամրացնել թշնամու հետագա հարձակումներից պաշտպանվելու համար։ Մալթայի օրդենի մագիստրը 1566 թվականի մարտի 28-ին անձամբ առաջին քարը դրեց նոր քաղաքի հիմքում։ Քրիստոնեական ողջ աշխարհի առատ նվիրաբերումների շնորհիվ՝ շինարարական աշխատանքները մեծ արագությամբ զարգացան։ Շինարարությունը ղեկավարում էր իտալացի ճարտարապետ Ֆրանչեսկո Լապարելին, որը ողջ Եվրոպայի քաղաքաշինության մեջ առաջին անգամ հնարավորություն ստացավ ամեն ինչ անել ճարտարապետական նորմերի եւ օրենքների համաձայն։ Մշակվեց կեղտաջրերի հեռացման եւ աղբահանության հատուկ համակարգ, ինչը թույլ տվեց աշխատանքներն իրականացնել առանց շինարարական աղբի կուտակման։ Փողոցները նախագծվել էին այնպիսի եղանակով, որ ծովից փչող բրիզը, ամենուր թափանցելով, մաքրում էր օդը՝ ստեղծելով օդորակիչի էֆեկտ։ Անմիջապես ստեղծվեց քաղաքի նախագծման բաժին, որը գործում է մինչ օրս։ Բաշինը որոշել էր քաղաքի տները կառուցել մեկ գծով, դրանց անկյունները զարդարել քանդակներով, իսկ բակում ջրհոր կառուցել՝ անձրեւաջրերը հավաքելու համար։ Արգելված էր այգիներ հիմնել տների առաջ։ Տների եւ հասարակական շինությունների ստեղծմանը զուգահեռ՝ մայրաքաղաքի շուրջը ստեղծվեցին պաշտպանական կառույցներ։ Հինգ տարվա ընթացքում այդ աշխատանքներն ավարտվեցին։ Փորվեցին նաեւ խոր խրամներ՝ առանձնացնելով Վալետան կղզու հիմնական մասից։ Խրամների երկարությունը կազմում էր 1000, խորությունը՝ 18, իսկ լայնությունը՝ 20 մետր։ 1570 թվականից քաղաքի շինարարությունը շարունակեց Լապարելիի աշակերտ Ջերոլամո Կասարը։ Նրա ղեկավարությամբ քաղաքում կառուցվեցին պալատներ եւ եկեղեցիներ։ Վալետայում զարգանոմ էին առեւտուրը, արհեստներն ու արվեստը։ Վալետայի զարգացմանը նպաստեց եւ այն հանգամանքը, որ օրդենի ասպետները, ազատվելով թուրքական նվաճումների սպառնալիքներից, սկսեցին հոգալ սեփական հարմարավետ կյանքի մասին եւ կառուցեցին շքեղ առանձնատներ ու պալատներ։ 1798 թվականին ասպետները, կորցնելով մարտական ոգին եւ կարգուկանոնը, չկարողացան, ավելի շուտ չուզեցին պայքարել Նապոլեոնի զորքերի դեմ։ Ընդհակառակը, նրանցից շատերը, ֆրանսիական արմատներ ունենալով, ոգեւորությամբ ընդունեցին կայսրին։ Ասպետների այսպիսի դիրքորոշումը հնարավորություն տվեց քաղաքին խուսափելու ավերումից։ 1800 թվականին Վալետան ամբողջ կղզու հետ անցավ անգլիացիների ձեռքը եւ մնաց նրանց տիրապետության տակ մինչեւ 1974 թվականը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ քաղաքը լուրջ վնասներ կրեց գերմանացիների ռմբակոծության հետեւանքով։ 1974 թվականի Վալետան դարձավ անկախացած Մալթայի Հանրապետության պաշտոնական մայրաքաղաքը։ Կլիմա Վալետան գտնվում է Մալթա կղզու հյուսիսարեւմտյան մասի՝ ժեռուտ թերակղզու վրա՝ Միջերկրական ծովի բնական երկու նավահանգիստների միջեւ՝ Մարսամշետ եւ Գրանդ Հարբոր։ Քաղաքի փողոցների մի մասը ձգվում է Սկիբերաս լեռան լանջերով։ Քաղաքում իշխում է միջերկրածովյան կլիման, որն աչքի է ըմկնում շոգ, չոր ամառներով (հուլիսին ջերմաստիճանը հասնում է +36°-ի) եւ մեղմ, անձրեւոտ ձմեռներով (ջերմաստիճանը չի իջնում +4°-ից)։ Տեղումների տարեկան քանակը 550 մմ է։ Քաղաքում, ինչպես եւ երկրում, գետ չկա։ Ստորգետնյա ջրերը մասամբ աղի են. այդ պատճառով բնակչությունը ստիպված է հավաքել անձրեւաջուրը գյուղատնտեսական նպատակներով։ Բուսականությունն աղքատ է, հիմնականում՝ թփուտային։ Բույսերի որոշ տեսակներ օգտագործվում են դեղորայքի եւ օծանելիքի արտադրության մեջ։ Բնակչություն, լեզու, կրոն Վալետան ունի մոտ 9.000 բնակիչ, որոնք հիմնականում մալթացիներ են՝ հետնորդները փյունիկեցիների, ովքեր հնում գաղութացրել էին Մալթան։ Քաղաքի բնակիչները խոսում են երկու լեզվով՝ անգլերեն եւ մալթայերեն։ Մալթայերենը արաբերենի մի բարբառ է, որն իր վրա է կրել իտալերենի, մասնավորապես՝ սիցիլական բարբառի ազդեցությունը։ Բնակչության մեծ մասը դավանում է կաթոլիկություն։ Մշակութային նշանակություն Վալետայի գլխավոր փողոցը՝ Հանրապետության փողոցը, որն իր անունը ստացել է 1974 թվականին, անցնում է կենտրոնով, քաղաքը կիսում երկու մասի եւ ավարտվում Սուրբ Էլմոյի ամրոցի մոտ, որը Վալետան պաշտպանող գլխավոր ամրոցներից է եղել։ Մեր օրերում ամրոցում տեղակայված է ռազմական թանգարանը։ Հանրապետության փողոցի շինությունները հարավեվրոպական ոճի վառ օրինակներ են։ Քաղաքի դարպասները բերում են Ազատության հրապարակ, որտեղ աջից գտնվում է Սենտ Ջեյմս Կավալյերի աշտարակը. անմիջապես նրա մոտ գտնվում է Օբերժ դե Կաստիլ (, բառացի՝ կաստիլական պանդոկ) ասպետական ապարանքը, որը Մալթայի վարչապետի նստավայրն է։ Ազատության հրապարակի դիմաց Պալացո Ֆերերին է՝ իտալական դասական ոճով կառուցված ամենագեղեցիկ պալատներից մեկը։ Փոքր-ինչ հեռվում արքայական օպերայի շենքն է։ Օբերժ դե Պրովանսի շենքը, որը կառուցվել է 1574 թվականին անգլիական կառավարման ժամանակ, Մալթայի հասարակական կյանքի կենտրոնն էր եւ կոչվում էր Յունիոն ակումբ։ Այժմ այդտեղ գտնվում է հնագիտության ազգային թանգարանը։ Հանրապետության փողոցը հատում է մի քանի հրապարակներ։ Դրանցից մեկում՝ Պալատների հրապարակում է գտնվում Մեծ մագիստրի ապարանքը, որը կառուցվել է 1570-ից 1580 թվականներին։ Այժմ այդ շենքում են գտնվում նախագահի նստավայրը եւ Մալթայի Հանրապետության խորհրդարանը։ Պալատի սրահների մի մասը բաց է զբոսաշրջիկների համար։ Վալետայում է գտնվում ամբողջ հանրապետության միակ համալսարանը, որը հիմնադրվել է 1769 թվականին եւ համաշխարհային ճանաչում ունի բժշկական գիտությունների դասավանդման ասպարեզում։ Քաղաքում է գտնվում նաեւ կղզու անգլիկան առաջին եկեղեցին՝ Սուրբ Պետրոսի տաճարը։ Քաղաքի տեսարժան վայրերից են Կասա-Ռոսա-Պիկոլան՝ Մալթայում վերջինը կառուցված պալատներից մեկը, եւ քաղաքի ամենահին եկեղեցիներից մեկը՝ ճիզվիտների եկեղեցին։ Վալետան հռչակվել է 2018 թվականի՝ Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք։ Ծանոթագրություններ Արտաքին հղումներ Վալետայի տեղական խորհուրդ Մալթայի պատմություն Վալետայի լուսանկարներ Եվրոպական մայրաքաղաքներ Մալթայի քաղաքներ 1566 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Համաշխարհային ժառանգություն Եվրոպայում Շախմատային օլիմպիադաներ հյուրընկալած քաղաքներ


041.0415.150799 15 հուլիսի 1999 թվականի թիվ 415 Հայաստանի Հանրապետության կառավարության աշխատակազմի կադրերի վարչության պետի պարտականությունները դնել Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի խորհրդականի Անդրանիկ Քոչարյանի վրա: