text: Պապուա Նոր Գվինեա, պետություն Օվկիանիայում։ Գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի հարավարեւմտյան հատվածում եւ զբաղեցնում է Նոր Գվինեա կղզու արեւելյան հատվածը, Բիսմարկի կղզիները, Սողոմոնյան կղզիների հյուսիսային հատվածը եւ այլ կղզային տարածքներ։ Մակերեսը կազմում է 462 840 կմ2, իսկ բնակչությանը թիվը 2009 թվականին՝ 6 մլն։ Մայրաքաղաքաը Պորտ Մորսբին է։ Զբաղեցնում է Նոր Գվինեա կղզու արեւելյան մասը, Բիսմարկի, Լուիզիադա կղզեխմբերը, Սողոմոնի կղզիների հյուսիսային մասը, Տրոբրին, Դ’Անտրկաստո, Մուրուա կղզիները եւ մոտ 200 մեծ ու փոքր այլ կղզիներ։ Երկրի կենտրոնում, արեւմուտքից արեւելք, ձգվում են 3000-4000 մ բարձրության (առավելագույնը՝ 4 506 մ, Վիլհելմ լեռ) լեռնաշղթաները։ Կան բազմաթիվ գործող եւ հանգած հրաբուխներ։ Հաճախակի են երկրաշարժերը։ Ընդերքում կան նավթի ու գազի, պղնձի, ոսկու, երկաթի, նիկելի, կապարի, մանգանի, պլատինի հանքավայրեր։ Կլիման հասարակածային եւ մերձհասարակածային է։ Գետերը ջրառատ են, հարուստ՝ ջրաէներգետիկ պաշարներով։ Կենդանական եւ բուսական աշխարհները բազմազան են։ Աճում է ավելի քան 20 հազար բուսատեսակ, որոնց մեծ մասը բնաշխարհիկ է։ Տարածված են մշտադալար անտառները, լեռներում խիստ արտահայտված է վերընթաց գոտիականութունը։ Կենդանիներից կան գորշուկ, ծառի ագեվազ եւ կուսկուս պարկավորներ, օձեր, մողեսներ, ջրերում՝ կոկորդիլոս, կրիա։ Բազմաթիվ ու բազմատեսակ են թռչունները (կազուարներ, դրախտահավեր եւ այլն)։ Նոր Գվինեա կղզու հարավարեւելյան մասը՝ Պապուան, եղել է Մեծ Բրիտանիայի գաղութը, իսկ հյուսիսարեւելյան մասը զավթել է Գերմանիան։ 20-րդ դարի սկզբից Նոր Գվինեան պատկանել է Ավստրալիային։ 1949 թվականին Պապուան եւ Նոր Գվինեան վարչականորեն միավորվել են։ Երկիրն անկախ է հռչակվել 1975 թվականի սեպտեմբերի 16-ին։ Երկրի հիմնական բնակիչները պապուասներն ու մելանեզացիներն են, որոնք խոսում են ավելի քան 7 0 լեզվով ու բարբառով։ Խոշոր քաղաքներն են՝ Պորտ Մորսբին, Լաեն, Մադանգը։ Ստուգաբանություն "Պապուա" անվանումը գալիս է մալայերեն "պապուվա" բառից, որը ռուսերեն թարգմանված նշանակում է "գանգուր" (մեկ այլ վարկածի համաձայն ՝ "օրանգ Պապուա" — ից ՝ "գանգուր սեւագլուխ մարդ": "Պապուա" բառը նշանակում է "գանգուր": Նոր Գվինեա կղզուն Այս անունը տվել է պորտուգալացի Ժորժի դի Մենեզիշը 1526 թվականին ՝ նշելով տեղի բնակիչների մազերի ձեւը։ 1545 - ին կղզին այցելեց իսպանացի ծովագնաց Ինիգո Օրտիզ դե Ռետեսը եւ նրան տվեց "Նոր Գվինեա" անվանումը, քանի որ, նրա կարծիքով, տեղացիները նման էին Աֆրիկայի Գվինեայի աբորիգեններին (նա կարող էր նմանություն տեսնել նոր կղզու ափերի ուրվագծերի եւ Աֆրիկյան Գվինեայի տարածքի միջեւ)։ 1546-ին կղզին վերանվանվեց "Նոր Գվինեա", իսկ 1547-ին այն վերանվանվեց "Նոր Գվինեա": Եվրոպական գաղութացման սկզբից մինչեւ անկախություն ձեռք բերելը երկիրը մի քանի անգամ փոխել է իր պաշտոնական անվանումը ։ Հարավ-արեւելյան մասը 1884-1906 թվականներին կոչվել է բրիտանական Նոր Գվինեա, իսկ 1906-1949 թվականներին ՝ Պապուա (Ավստրալիայի վերահսկողության տակ) ։ Հյուսիս-արեւելյան մասը նախ Գերմանիայի գաղութն էր եւ 1884-1920 թվականներին կոչվում էր գերմանական Նոր Գվինեա (1914 թվականից ՝ Ավստրալիայի վերահսկողության տակ), իսկ 1920-1949 թվականներին, Ազգերի Լիգայի որոշման համաձայն, վերանվանվել է Ավստրալիայի ենթամանդատ Նոր Գվինեայի տարածք ։ 1949 թվականին Ավստրալիայի երկու գաղութները միավորվեցին մեկում ՝ Պապուա եւ Նոր Գվինեայի տարածքում։ 1972 թվականին նահանգը ստացել է Պապուա Նոր Գվինեայի տարածք անվանումը։ 1975 թվականից Պապուա Նոր Գվինեա անունը պաշտոնական դարձավ նոր անկախ պետության համար։ Ֆիզիկա-աշխարհագրական բնութագիր Աշխարհագրական դիրքը եւ ռելիեֆը Պապուա Նոր Գվինեա նահանգը գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի արեւմտյան մասում, Ավստրալիայի հյուսիսում եւ հասարակածից ոչ հեռու ։ Երկիրը զբաղեցնում է Նոր Գվինեա կղզու արեւելյան մասը, որը գտնվում է Բիսմարկի արշիպելագի հյուսիս-արեւելքում (որն իր մեջ ներառում է նոր Բրիտանիայի, նոր Իռլանդիայի խոշոր կղզիները, ինչպես նաեւ Ծովակալության կղզիները, Տաբարը, Լիհիրը, Տանգան, Ֆենին, Սենտ Մատիասը եւ այլն), Սողոմոնի կղզիների հյուսիսային մասը (ամենամեծ կղզիներով Բուգենվիլ եւ հաճար), որը գտնվում է հիմնական կղզու հարավ-արեւելքում։ d ' Antrkasto, Murua (Woodlark), Trobrian, լուիզիադա արշիպելագը, ինչպես նաեւ մոտակա այլ կղզիներ եւ խութեր (ընդհանուր առմամբ ավելի քան 600)։ Պապուա Նոր Գվինեան լվանում է Արաֆուրի, Մարջանի, Սողոմոնի եւ Նոր Գվինեայի ծովերը, ինչպես նաեւ Խաղաղ օվկիանոսը։ Ավստրալիայից երկիրը բաժանված է Տորեսի նեղուցով, մոտ 160 կմ լայնությամբ։ պետությունն ունի ցամաքային սահման միայն Ինդոնեզիայի հետ (արեւմուտքում), որը գծված է 141 meridian-ի երկայնքով եւ միայն մի փոքր հատվածում շեղվում է դեպի արեւմուտք ՝ Ֆլայ գետի հետ միասին։ Ավստրալիան ունի մոտ 1000 կմ երկարություն, իսկ Ավստրալիան ՝ մոտ 1000 կմ լայնություն։ Ծովով սահմանակից է Ավստրալիային (հարավում), Սողոմոնյան կղզիներին (հարավ-արեւելքում), Նաուրուին (Արեւելքում) եւ Միկրոնեզիայի Դաշնային Նահանգներին (հյուսիսում) ։ Նոր Գվինեա կղզին եւ երկրի մյուս կղզիների մեծ մասը ունեն լեռնային ռելիեֆ։ Տարածքի զգալի մասի բարձրությունը օվկիանոսի մակարդակից ավելի քան 1000 մ է, Իսկ Նոր Գվինեայի որոշ գագաթներ հասնում են 4500 մ-ի, այսինքն ՝ հավերժական ձյան գոտի։ Լեռնաշղթաներից շատերը հրաբուխների շղթաներ են ։ Պապուա Նոր Գվինեայում կա 18 ակտիվ հրաբուխ։ Նրանց մեծ մասը գտնվում է երկրի հյուսիսում։ Ուժեղ, երբեմն աղետալի երկրաշարժերը նույնպես կապված են հրաբխային ակտիվության հետ ։ Նոր Գվինեա կղզու արեւելյան մասի հիմնական լեռնաշղթաները սկսվում են Ինդոնեզիայի հետ սահմանից 50 կմ հեռավորության վրա (Սթար լեռներ, որոնք ձնառատ լեռների շարունակությունն են), աստիճանաբար ընդլայնվելով մինչեւ 250 կմ կենտրոնական մասում (Կենտրոնական Ռեյնջի լեռնաշղթա, Բիսմարկի լեռնաշղթա երկրի ամենաբարձր կետով-Վիլհելմ լեռ — 4509 մ բարձրություն, Շրյոդերի լեռնաշղթա, Մյուլլերի լեռնաշղթա եւ այլն)։ Նոր Գվինեա կղզու արեւելյան մասի հիմնական լեռնաշղթաները Ավելի հարավ-արեւելք, լեռները նեղանում եւ իջնում \ u200b \ u200bեն (անցնում են Օուեն-Սթենլիի լեռնաշղթան, առավելագույն բարձրությունը ՝ 4072 — Վիկտորիա լեռը), իսկ կղզու հարավ-արեւելյան ծայրում ընկղմվում են ջրի տակ։ Որոշ գագաթներ բարձրանում են ջրից վեր ՝ ձեւավորելով լուիզիադա արշիպելագը [19] ։ Այս լեռների հյուսիսային լանջերը կտրուկ են, իսկ հարավային լանջերը ՝ մեղմ։ Կենտրոնական Ռեյնջի լեռնաշղթայի հարավային նախալեռնային գոտին սովորաբար կոչվում է Պապուա Սարահարթ։ Որքան մոտ է ծովին, այնքան ցածր է այս սարահարթը եւ աստիճանաբար անցնում է ճահճային ցածրավայր։ Կենտրոնական լեռներին զուգահեռ, հյուսիսային ափամերձ լեռների ցածր լեռնաշղթաները Ինդոնեզիայից մտնում են Պապուա Նոր Գվինեայի տարածք ՝ մասամբ Բեւանի լեռներ (մինչեւ 1960 մ բարձրություն), Տորիչելի լեռներ (ամենաբարձր կետը Սուլեն լեռն է, 1650 մ բարձրություն), արքայազն Ալեքսանդր լեռներ (ամենաբարձր կետը Տուրու լեռն է, 1240 մ բարձրություն) ափամերձ լեռներն ավարտվում են ցածրադիր վայրերով (Սեպիկ եւ Ռամու գետերի հովիտներ)։ Այս լեռների մի մասը հաճախ համարվում է Ադելբերտ լեռները (ամենաբարձր կետը Մենգամ լեռն է ՝ 1718 մ բարձրությամբ), որոնք ընկած են Ռամ գետի աջ ափին ՝ գետաբերանից ոչ հեռու, ինչպես նաեւ Ֆինիստեր եւ Սարուվագեդ լեռները, որոնք գտնվում են Հուոն թերակղզում, ամենամեծ բարձրությունը ՝ 4121 մ (Բանգետա լեռ)։ Բացի հիմնական կղզուց, զգալի լեռնաշղթաներ կան նոր Բրիտանիայի կղզիներում (Ուայթմանի լեռնաշղթա, Նականի եւ Բայինգ լեռներ, 2334 մ ամենաբարձր բարձրությամբ ՝ Ուլավուն հրաբուխ) եւ Նոր Իռլանդիա (Շեյնիցի եւ Վորոնի լեռնաշղթաներ, մինչեւ 2340 մ բարձրություններ)։ Երկրաբանություն Պապուա Նոր Գվինեան գտնվում է երկրաբանորեն ակտիվ տարածաշրջանում ՝ Ավստրալիայի (հյուսիս շարժվող 7 սմ/տարի արագությամբ) եւ Խաղաղ օվկիանոսի (արեւմուտք շարժվող 10 սմ/տարի արագությամբ) լիտոսֆերային թիթեղների հանգույցում ։ Նոր Գվինեա կղզին գտնվում է Ավստրալիայի ափսեի Հյուսիսային ծայրում եւ հանդիսանում է նախապատմական սուպերմատերիկ Սահուլի (Մեգանեզիա) մի մասը ։ Երկրաբանական առումով երկիրը բաժանված է երկու հիմնական երկրաբանական Նահանգների ՝ Ֆլայ պլատֆորմը, որը գտնվում է Ավստրալիայի ափսեի վրա եւ Նոր Գվինեայի օրոգեն գոտին, որը գտնվում է սալերի հանգույցում։ Fly պլատֆորմը ցածրադիր վայր է, որը կազմված է նստվածքային նստվածքներով, որոնք կուտակվել են Մեզոզոյան դարաշրջանից մինչեւ չորրորդական ժամանակաշրջան։ Նոր Գվինեայի օրոգեն գոտին բաղկացած է տարբեր դեֆորմացված նստվածքային, մետամորֆային եւ հրաբխային ապարներից (ներառյալ ներխուժողները)։ Այս գոտին ներառում է ծալման տարածքներ (Պապուական, Նոր Գվինեայի մոտալուտ գոտի, Օաուն-Սթենլիի մոտալուտ գոտի), կղզու Աղեղներ (Մելանեզյան Աղեղներ) եւ Ներքին փոքր ծովային ավազաններ ։ Պապուանի ծալված շրջանը ՝ Կենտրոնական ռեյնջի լեռնաշղթաներով եւ Պապուա սարահարթով, ձեւավորվում է ժայռերի հորիզոնական սեղմումով եւ ծածկված է միոցենի ժամանակի նստվածքային կարբոնատային նստվածքների հաստ շերտով ։ Նոր Գվինեայի վերահաս գոտին գտնվում է պապուանի ծալքից հյուսիս եւ ռելիեֆով ներկայացված է ափամերձ լեռներով ։ Այն կազմված է հիմնականում նստվածքային եւ հրաբխային ապարների մետամորֆիզմի ժամանակ միջին ճնշումների ժամանակ առաջացած գնեիսներով ։ Ավելի քիչ տարածված են բարձր ճնշումների ժամանակ առաջացած գնեյսները։ Հարավային մասում ակտիվությունը նկատվել է ուշ կավճե ժամանակաշրջանում, իսկ հյուսիսային մասում ՝ էոցեն — օլիգոցենում (տորիչելի լեռներում գաբրոյի եւ բազալտի ներխուժող հանքանյութերի ձեւավորմամբ)։ Այս գոտին ձեւավորվել է երկու փուլով. Օուեն-Սթենլիի վերահաս գոտին ձեւավորվել է պապուանի ծալված շրջանից հարավ-արեւմուտք ՝ ժամանակակից ռելիեֆում քիչ նկատելի տեղաշարժի արդյունքում ։ Գոտին կազմված է նստվածքային ապարներից, որոնք կուտակվել են կավճե ժամանակաշրջանից մինչեւ միոցեն, բարձր ճնշման մետամորֆային ապարների ներառումներով ։ Մելանեզյան աղեղի կղզիները (Նոր Բրիտանիա, Նոր Իռլանդիա, Ծովակալության կղզիներ եւ այլ փոքր կղզիներ) հիմնականում կազմված են էոցեն-օլիգոցենի ժամանակի ներխուժող հրաբխային ապարներով ՝ ավելի հին ժայռերի մնացորդների փոքր ներդրումներով։ Այս կղզիները, որոնք գտնվում են Հյուսիսային Ամերիկայի արեւմտյան մասում, ունեն ավելի քան 10000 կմ երկարություն։ Միոցենում եւ վաղ պլիոցենում այս տարածքում հրաբխային գործընթացները թուլացան, եւ կղզիների մակերեսը ծածկված էր կարբոնատային նստվածքների շարքով ։ Պլիոցենի ժամանակից մինչ օրս հրաբխային ակտիվություն է նկատվում միայն նոր Բրիտանիայում եւ Ումբոյ — Մանամ կղզիների շղթայում ։ Լավաներն ունեն հիմնականում կարբոնատային բաղադրություն։ Օգտակար հանածոներ Երկիրն ունի որոշ օգտակար հանածոների արդյունաբերական նշանակալի պաշարներ։ Օգտակար հանածոների (ոսկու) հանքավայրերից առաջինը հայտնաբերվել է դեռեւս 1888 թվականին Վանատինաի կղզում, սակայն այն շուտով սպառվել է ։ 2008 թվականի դրությամբ արտադրվում է պղնձի, ոսկու, մոլիբդենի, արծաթի, տելուրի, նիկելի, կոբալտի, բնական գազի, նավթի եւ ցեմենտի հումքի արդյունաբերական արդյունահանումը ։ Հայտնի են պղնձի 4 խոշոր հանքավայրեր ՝ Նենա (Սանդաունի նահանգ, պաշարները գնահատվում են 32 միլիոն տոննա հանքաքար ՝ 2,3% պղնձի պարունակությամբ), Օք-Թեդի (արեւմտյան նահանգ, պաշարները գնահատվում են 510 միլիոն տոննա հանքաքար ՝ 0,69% պղնձի պարունակությամբ), Պանգունա (Բուգենվիլ ինքնավար շրջան, պաշարները գնահատվում են 710 միլիոն տոննա հանքաքար ՝ 0,4% պղնձի պարունակությամբ), Ուաֆի (Մորոբեի նահանգ, պաշարները գնահատվում են 19 միլիոն տոննա հանքաքար ՝ 1,4% պղնձի պարունակությամբ)։ Արդյունաբերական արդյունահանումը կատարվում է միայն OK-Tedi դաշտում, որտեղ զարգացումը կատարվում է բաց եղանակով։ 2008 թվականին այս հանքավայրից արդյունահանվել է 187 000 տոննա պղինձ ։ Պանգունի հանքավայրը չի մշակվում 1989 թվականի մայիսից ՝ կղզում քաղաքացիական բախումների պատճառով։ Նախատեսվում է վերսկսել արդյունահանումը ։ 2008 թվականին երկրում արդյունահանվել է 65 տոննա ոսկի ։ ԱՄՆ Երկրաբանական ծառայության տվյալներով ՝ Պապուա Նոր Գվինեան ոսկու արդյունահանման ոլորտում աշխարհում զբաղեցնում է 11-րդ տեղը, իսկ ոսկու ընդհանուր պաշարները գնահատվում են 2300 տոննա։ ամենամեծ հանքավայրերն են ՝ Լիհիրը (նոր Իռլանդիայի նահանգ, պաշարները գնահատվում են 188 միլիոն տոննա հանքաքար ՝ 3,6 գ/տ ոսկու պարունակությամբ; 2008 թվականին արդյունահանվել է 24 տոննա ոսկի), ՕԿ-Թեդին (պաշարները գնահատվում են 510 միլիոն տոննա հանքաքար ՝ 0,63 գ/; 2008 թվականին արդյունահանվել է 16 տոննա ոսկի), Պանգունա (պաշարները գնահատվում են 710 միլիոն տոննա հանքաքար ՝ 0,49 գ/տ ոսկու պարունակությամբ), Պորգերա (Էնգա նահանգ, պաշարները գնահատվում են 65,4 միլիոն տոննա հանքաքար ՝ 4,6 գ/տ ոսկու պարունակությամբ; 2008 թվականին արդյունահանվել է 19 տոննա ոսկի), Տոլուկումա (Կենտրոնական նահանգ, պաշարները գնահատվում են 700 հազար տոննա հանքաքար ՝ 13,3 գ/տ ոսկու պարունակությամբ; արդյունահանվել է 2 տոննա ոսկի) եւ այլն։ Արդյունահանումը կատարվում է ինչպես բաց քարհանքերում, այնպես էլ հանքերում։ Երկրաբանական հետազոտության արդյունքների հիման վրա տեղի է ունենում նոր հանքավայրերի հայտնաբերում, որոնցից շատերը կարող են ունենալ արդյունաբերական նշանակություն։ Երկրի արծաթի ամենամեծ հանքավայրը Միսիմայի հանքավայրն էր, որը գտնվում է Միլն Բեյ նահանգի համանուն կղզում։ 1991 թվականին դրա վրա արդյունահանվել է 100 տոննա արծաթ ։ Հանքավայրն ուներ 35,7 մլն տոննա հանքաքարի պաշարներ ՝ 11,0 գ/տ արծաթի պարունակությամբ[24] ։ Պաշարների սպառման պատճառով 2001 թվականին հանքը փակվել է[27] ։ 2008 թվականին 52 տոննա արծաթ է արդյունահանվել երկու հանքավայրերում ՝ ՕԿ-Թեդի հանքավայրում (48 տոննա արծաթ) եւ Պորգերա հանքավայրում (4 տոննա արծաթ) ։ Պանգունի խոշոր հանքավայրը մնում է կոնսերվացված (պաշարները գնահատվում են 530 միլիոն տոննա հանքաքար ՝ 1,18 գ/տ արծաթի պարունակությամբ)։ Հայտնի են նաեւ մոլիբդենի (պաշարները գնահատվում են 21300 տոննա), տելուրի, նիկելի եւ կոբալտի (հաղորդվում է տարեկան 20 տարվա ընթացքում 31500 տոննա նիկել եւ 3300 տոննա կոբալտ արդյունահանելու պատրաստակամության մասին) արդյունաբերական նշանակություն ունեցող հանքավայրերը, որոնք դեռ չեն մշակվում։ Պապուա Նոր Գվինեան ունի նաեւ ածխաջրածինների զգալի պաշարներ։ 2008-ին այստեղ արտադրվել է 135 միլիոն մ3 գազ; եւ նավթի մի քանի հանքավայրեր 'հիմնականում Քութուբու լճի տարածքում (2008 — ի դրությամբ պաշարները գնահատվում են 12,1 միլիոն տոննա; հում նավթի արդյունահանումը' 12,400 միլիոն բարել)։ բնական գազի հանքավայրերը հիմնականում գտնվում են Քութուբու լճի տարածքում (2008 — ի դրությամբ պաշարները գնահատվում են 12,1 միլիոն տոննա; հում նավթի արդյունահանումը ' 12,400 միլիոն բարել)։ Հիդրոլոգիա Պապուա Նոր Գվինեայի կազմի մեջ մտնող կղզիներում բավականին խիտ գետային ցանց կա ։ Գետերը ծագում են լեռներից եւ հոսում օվկիանոս։ Հորդառատ անձրեւների ժամանակ գետերը թափվում եւ հեղեղում են մեծ տարածքներ ՝ շատ տարածքներ վերածելով ճահիճների ։ Նոր Գվինեա կղզում հատկապես շատ ճահիճներ կան ։ Մալարիայի տարածումը նույնպես կապված է ճահճային տարածքների լայն տարածման հետ ։ Կլիմա Երկրի կլիման արեւադարձային է, տարածքի մեծ մասում ՝ խոնավ։ Տարվա ընթացքում Ջերմաստիճանի փոփոխությունները աննշան են ։ Միջին օրական ջերմաստիճանը մոտ 26°է։ Սեզոնները տարբերվում են միայն տեղումների քանակով ՝ չոր սեզոն եւ անձրեւոտ սեզոն ։ Տարբեր վայրերում Այս եղանակները ընկնում են տարբեր ամիսների ընթացքում։ Սակայն տաք կարելի է համարել միայն առափնյա շրջանների կլիման։ Լեռնային շրջաններն իրենց կլիմայով զգալիորեն տարբերվում են հարթավայրերից ։ Այնտեղ ջերմաստիճանը ցածր է, տեղումներն ավելի շատ են ։ 2500-3000 մ-ից բարձր օդի միջին օրական ջերմաստիճանը 10 °C-ից ոչ ավելի է։ այնտեղ գրեթե ամբողջ ժամանակ մակերեսային, անձրեւոտ անձրեւ է գալիս, երբեմն կարկուտ է գալիս։ Այդ տարածքները բնակեցված չեն ։ Ֆլորա եւ ֆաունա Պապուա Նոր Գվինեայի բուսականությունն ու կենդանական աշխարհը հարուստ են եւ բազմազան։ Այնտեղ աճում են ավելի քան 20 հազար տեսակի բույսեր ։ Նոր Գվինեա կղզու ափերի երկայնքով ձգվում է մանգրային բուսականության լայն (տեղ-տեղ մինչեւ 35 կմ) գոտի ։ Այս կրակոտ գոտին ամբողջովին անանցանելի է, եւ այն կարելի է հատել միայն գետերով նավարկելով։ Գետերի երկայնքով աճում են վայրի շաքարեղեգի թփուտներ, իսկ ճահճային վայրերում ՝ սագոյի արմավենու պուրակներ ։ Խիտ, խոնավ անձրեւային անտառները, որոնք ձեւավորվել են հարյուրավոր ծառատեսակների կողմից, բարձրանում են լեռների լանջերը։ Սակայն այժմ այնտեղ կան նաեւ տնկարկներ եւ բանջարանոցներ ։ Աճում են կոկոսի արմավենիներ, բանան, շաքարեղեգ, սեխ, պալարներ ՝ Տարո, Յամ, Յամ, կասավա եւ այլ մշակաբույսեր ։ Բանջարանոցները փոխարինվում են անտառներով ։ Հողակտորները մշակվում են ընդամենը 2-3 տարի, այնուհետեւ 10-12 տարով գերաճում անտառով ։ Այսպիսով, պտղաբերությունը վերականգնվում է։ 1000-2000 մ-ից բարձր անտառները կազմի մեջ դառնում են ավելի միապաղաղ, դրանցում սկսում են գերակշռել փշատերեւները, հատկապես արաուկարիաները ։ Այս ծառերը տնտեսական նշանակություն ունեն.նրանց փայտը արժեքավոր շինանյութ է ։ Այնուամենայնիվ, սղոցված անտառի Առաքումը դժվար է լավ ճանապարհների սակավության պատճառով։ Նոր Գվինեայի լեռնաշխարհը ծածկված է թփերով եւ մարգագետիններով ։ Միջլեռնային ավազաններում, որտեղ կլիման ավելի չոր է, տարածված է խոտածածկ բուսականությունը, որն առաջացել է անտառների տեղում հիմնականում հրդեհների հետեւանքով։ Երկրի կենդանական աշխարհը ներկայացված է սողուններով, միջատներով եւ հատկապես բազմաթիվ թռչուններով ։ Կաթնասունների կենդանական աշխարհը, ինչպես հարեւան Ավստրալիայում, բնութագրվում է միայն marsupials — ի ներկայացուցիչներով ' Bandicoot (marsupials Badger), Wallaby (ծառի Կենգուրու), couscous եւ այլն։ անտառներում եւ ափին կան բազմաթիվ օձեր, ներառյալ թունավոր եւ մողեսներ։ Ծովային ափերին եւ մեծ գետերում հանդիպում են կոկորդիլոսներ եւ կրիաներ ։ Թռչուններից բնորոշ են կասուարները, Դրախտի թռչունները, պսակված աղավնիները, թութակները, Մոլախոտերի հավերը ։ Եվրոպացիները կղզի են բերել ընտանի հավեր, շներ եւ խոզեր ։ Վայրի խոզերը, ինչպես նաեւ առնետները, դաշտային մկները եւ որոշ այլ կենդանիներ լայնորեն տարածվել են ամբողջ երկրում։ == Պատմություն == Եվրոպական գաղութացման ժամանակ ներկայիս Պապուա Նոր Գվինեայի տարածքը բնակեցված էր պապուասներով եւ մելանեզացիներով ։ Նրանք ապրում էին քարե դարում ՝ զբաղվելով որսորդությամբ, ձկնորսությամբ եւ հավաքմամբ ։ Նոր Գվինեան հայտնաբերվել է 1526 թվականին պորտուգալացի ծովագնաց Ժորժի դի Մենեզիշի կողմից ։ Կղզու անունը տվել է իսպանացի ծովագնաց Ինիգո Օրտիզ դե Ռետեսը 1545 թվականին ՝ տեսնելով բնակչության նմանությունը Աֆրիկյան Գվինեայի բնակչության հետ։ Կղզու ուսումնասիրությունը եւ այնտեղ եվրոպացիների ներթափանցումը սկսվել են միայն 19-րդ դարում ։ Այսպիսով, ռուս հետազոտող ն. Միկլուխո-Մակլայը Պապուացիների շրջանում ապրել է ընդհանուր առմամբ գրեթե չորս տարի (1870-ականներին եւ 1880-ականների սկզբին)։ 19 — րդ դարում Պապուա Նոր Գվինեա այցելել են այլ եվրոպացիներ ՝ վաճառականներ, կետոլներ, միսիոներներ ։ Եվրոպացիները Պապուա Նոր Գվինեա բերեցին առաջին երկաթե զենքերը։ 1884 թվականից ի վեր կղզու հարավարեւելյան մասը։ Նոր Գվինեա (Պապուա) գտնվում էր Բրիտանական կայսրության տիրապետության տակ, որը 20-րդ դարի սկզբին այն փոխանցեց Ավստրալիային։ Հյուսիս-արեւելյան մասը հարակից կղզիներով ՝ Բիսմարկի արշիպելագը եւ այլն (Նոր Գվինեա անունը հետագայում ամրագրվեց այս տարածքում) 1880-ականներին գրավվեց Գերմանիայի կողմից, Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, 1920 — ին Ավստրալիային փոխանցվեց որպես Ազգերի Լիգայի մանդատային տարածք (ավելի ուշ ՝ ՄԱԿ-ի խնամակալության տարածք)։ 1920-ականների սկզբին Ավստրալիան գրավվեց, իսկ 1920-ականների սկզբին ՝ որպես Ազգերի Լիգայի մանդատային տարածք։ 1949 - ում երկու մասերը (Պապուա եւ Նոր Գվինեա) վարչական առումով միավորվեցին Ավստրալիայի իշխանությունների կողմից։ 1973 թվականին Պապուա Նոր Գվինեայի տարածքը ստացավ ներքին ինքնակառավարում։ 1975 թվականի սեպտեմբերին դարձել է անկախ պետություն։ 1988-1997 թվականներին Բուգենվիլ կղզում տեղի ունեցավ պարտիզանական պատերազմ.Բուգենվիլի հեղափոխական բանակը պայքարում էր կղզին Պապուա Նոր Գվինեայից առանձնացնելու համար ։ Պարտիզանների դեմ պայքարելու համար Պապուա Նոր Գվինեայի կառավարությունն օգտագործել է երկրի գրեթե բոլոր զինված ուժերը (մոտ 2 հազար զինվոր եւ սպա), ինչպես նաեւ օգնություն է խնդրել Ավստրալիայից, որն ուղարկել է ոչ մեծ զորախումբ եւ վարձել պրոֆեսիոնալ վարձկանների խումբ ։ Այս պատերազմի ընթացքում զոհվեց մոտ 20 հազար մարդ։ 2012-ին մարդակեր աղանդը տապալեց ընտրությունների անցկացումը ՝ ահաբեկելով տեղի բնակչությանը։ Արտաքին քաղաքականություն Հիմնական հոդված ՝ Պապուա Նոր Գվինեայի արտաքին քաղաքականություն Պապուա Նոր Գվինեայի արտաքին քաղաքականությունը Ավստրալիայի եւ այլ ավանդական դաշնակիցների հետ Սերտ կապերի, ինչպես նաեւ հարեւան երկրների հետ համագործակցային հարաբերությունների մեջ է։ Նրա տեսակետները միջազգային քաղաքական եւ տնտեսական հարցերի, որպես կանոն, չափավոր. Պապուա Նոր Գվինեան դիվանագիտական հարաբերություններ ունի 56 երկրների հետ ։ Պապուա Նոր Գվինեան մի շարք տարածաշրջանային կազմակերպությունների անդամ է, այդ թվում։ Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցություն (APEC); Ասիական զարգացման բանկ ԱՍԵԱՆ տարածաշրջանային ֆորում (ՀՅԴ) ԱՍԵԱՆ + 2 ձեւաչափով (Ավստրալիա եւ Նոր Զելանդիա) - Պապուա Նոր Գվինեան ԱՍԵԱՆ դիտորդ անդամ է; Արեւելյան Ասիայի գագաթնաժողով (ԵԱՍ) - Պապուա Նոր Գվինեան հանդես է գալիս որպես հավանական թեկնածու Արեւելաասիական համայնք [են] (Վաս) — Պապուա Նոր Գվինեա-թեկնածու Խաղաղ օվկիանոսի քարտուղարություն կամ Հարավային Խաղաղ օվկիանոսի երկրների հանձնաժողով(cut); Խաղաղօվկիանոսյան կղզիների ֆորում (լուսանկար); Կոլոմբոյի Պլան; Ազգերի համագործակցություն; Խաղաղօվկիանոսյան համայնքի քարտուղարություն; Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան անվտանգության համագործակցության խորհուրդ [են] (ԱՏՍԲ); Շրջակա միջավայրի պաշտպանության Հարավ-Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանային ծրագիր եւ այլն։ === Հարաբերություններ երկրների հետ === Ավստրալիա Ավստրալիայի հետ հարաբերությունները սրվել են 2006 թվականին, երբ վարչապետ Մայքլ Սոմարեն մեղադրվեց Ջուլիան Մոչիի ՝ Սողոմոնյան կղզիներ փախուստին օժանդակելու մեջ ։ Մոչիի նկատմամբ Ավստրալիայում հետախուզում է հայտարարվել երեխաների նկատմամբ սեռական հողի վրա ենթադրյալ հանցագործությունների մեղադրանքով։ Ի պատասխան Ավստրալիայի կառավարությունը արգելեց Սամարայի մուտքը Ավստրալիա; Կանբերայի եւ Պորտ Մորսբիի միջեւ բոլոր բանակցությունները դադարեցվել են։ 2007-ի սեպտեմբերին հարաբերությունները հալվեցին, եւ 2007-ի դեկտեմբերին Ավստրալիայի նոր վարչապետ Քեւին Ռադը Բալիում հանդիպեց սըր Մայքլին։ Ռադը հայտարարել է. " այս հարաբերությունները վերջին շրջանում շատ դժվար ժամանակաշրջան են ապրել ։ Իրականում տեղի է ունեցել կառավարությունների միջեւ շփումների սառեցում ՝ երկու երկրների նախարարների մակարդակով ։ Ես չեմ հավատում, որ դա ընդունելի տարբերակ է ապագա հարաբերությունների համար": Կուբա 2000-ականների վերջին Պապուա Նոր Գվինեան սկսեց ամրապնդել իր հարաբերությունները Կուբայի հետ ։ Կուբան բժշկական օգնություն է ցուցաբերում երկրին։ 2008 թվականի սեպտեմբերին Պապուա Նոր Գվինեայի կառավարությունը Հավանայում կազմակերպեց Կուբայի եւ Խաղաղօվկիանոսյան կղզիների նախարարների առաջին հանդիպումը, որի նպատակն էր "ամրապնդել համագործակցությունը" Կուբայի եւ Խաղաղօվկիանոսյան կղզիների երկրների միջեւ, մասնավորապես կլիմայի փոփոխության հետեւանքների դեմ պայքարում։ Ֆիջի Հարաբերությունների մեկնարկի ամսաթիվը. 2005 թվականի նոյեմբերի դրությամբ Ֆիջիի Խաղաղօվկիանոսյան հարեւանի հետ հարաբերությունները լարված էին, քանի որ Ֆիջիից վարձկանների որոշակի քանակ անօրինական կերպով գործում էին Բուգենվիլ կղզում ՝ զինելով եւ պատրաստելով աշխարհազորայիններին ։ Ֆրանսիա Պաշտոնական դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1976թ.: Պապուա Նոր Գվինեան ՄԱԿ-ի ապագաղութացման հարցերով հատուկ կոմիտեի անդամ է։ Ֆրանսիայի կառավարությունը նշել է, որ "չափավոր" է համարում Պորտ Մորսբիի վերաբերմունքը Նոր Կալեդոնիայի ապագաղութացման հարցում, որը, ինչպես եւ Պապուա Նոր Գվինեան, գտնվում է Մելանեզիայում։ Ֆրանսիայի Ազգային ժողովը բարեկամական հարաբերություններ է պահպանում Պապուա Նոր Գվինեայի հետ։ Ինդոնեզիա Ինդոնեզիան Պապուա Նոր Գվինեայի հետ ունի 760 կմ երկարությամբ ցամաքային սահման, որը տասնամյակներ շարունակ լարվածության մեջ է պահում դիվանագիտական հարաբերությունները։ Ինդոնեզիան Պապուա Նոր Գվինեայում ներկայացված է Պորտ Մորսբի քաղաքում դեսպանատան եւ վանիմոյում հյուպատոսության կողմից։ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Պապուա Նոր Գվինեայի անկախ պետությունը եւ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունը (ՉԺՀ) պաշտոնական դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատել 1976 թվականին ՝ Պապուա Նոր Գվինեայի անկախացումից անմիջապես հետո ։ Այս երկու երկրները ներկայումս պահպանում են դիվանագիտական, տնտեսական եւ ավելի քիչ ռազմական հարաբերություններ։ Երկրների միջեւ հարաբերությունները բավականին ջերմ են, Չինաստանը խոշոր ներդրող է, ինչպես նաեւ աջակցում է Պապուա Նոր Գվինեայի զարգացմանը։ Ծանոթագրություններ Պապուա Նոր Գվինեա Կղզի պետություններ ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Անգլիախոս երկրներ եւ տարածքներ


source: wikipedia

text: Դեպքեր Հունվարի 11՝ առաջին անգամ Ֆրեդրիք Բենթինգը Թորոնթոյում շաքարախտի դեմ հաջողությամբ փորձարկում է ինսուլինը։ Հունվարի 24՝ Քրիստիան Ք. Նելսոնն արտոնագրում է «Էսկիմո» պաղպաղակը։ Հունվարի 26՝ իտալական զորքերն օկուպացնում են Միսրաթան, սկսվում է Լիբիայի գրավումը։ Հունվար 26 - Երեւանում բացվեց առաջին պետական դրամատիկ թատրոնը Փետրվարի 6՝ Պիոս XI պապը (իտալերեն անունը՝ Ambrogio Damiano Achille Ratti) հաջորդում է Բենդիկտոս XV-ին որպես Հռոմի 259րդ պապ։ Մարտի 18՝ Բրիտանական Հնդկաստանում ապստամբության կոչերի համար Մահաթմա Գանդին դատապարտվում է վեց տարվա ազատազրկության։ Ապրիլի 3՝ Իոսիֆ Ստալինը նշանակվում է Խորհրդային Միության Կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի Գլխավոր քարտուղար։ Մայիսի 12՝ Վիրջինիա նահանգում ընկնում է 20 տոննանոց երկնաքար։ Սեպտեմբերի 9՝ Երկրորդ հույն-թուրքական պատերազմ. թուրքական զինուժը Իզմիրից դուրս է մղում հունական զորքերին; Սեպտեմբերի 13-14՝ մեծ հրդեհը ավերում է Իզմիրի մեծ մասը։ Հոկտեմբերի 30՝ Բենիտո Մուսոլինին 39 տարեկանում դառնում է Իտալիայի ամենաերիտասարդ վարչապետը։ Նոյեմբերի 1՝ վերջին սուլթան Մեհմեթ VI-ի հրաժարականով վերանում է Օսմանյան կայսրությունը։ Նոյեմբեր 7 - Երեւանում բացվում է պետական հանրային գրադարանը Դեկտեմբերի 30՝ Ռուսաստանը, Ուկրաինան, Բելառուսիան եւ Անդրկովկասը միասին ստեղծում են Խորհրդային Միությունը։ Այն, ի վերջո, կազմալուծվում է 1991 թվականին։ Ծնունդներ Հունվարի 15 - Սոկրատ Աքմաքչյան, թատերական գործիչ, ռեժիսոր Հունվարի 19 - Եժի Կավալերովիչ, ծագումով հայ լեհական կինոռեժիսոր, դրամատուրգ (վ. 2007) Հունվարի 22 - Սուրեն Աղաբաբյան, հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (վ. 1986) Հունվարի 22 - Սուրեն Բարդուղի Աղաբաբյան, հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ Փետրվարի 7 - Մկրտիչ Սեդրակյան, նկարիչ Փետրվարի 8 - Յուրի Ավերբախ, շախմատային կոմպոզիտոր, միջազգային կարգի մրցավար (1969), ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1965), ԽՍՀՄ չեմպիոն (1954) Մարտի 9 - Ռաֆայել Իշխանյան, լեզվաբան, գրականագետ, մատենագետ Մարտի 25 - Ադիբեկ Գրիգորյան, հայ քանդակագործ Ապրիլի 3 - Լավինիա Բաժբեուկ-Մելիքյան, հայ գեղանկարչուհի (վ. 2005) Մայիսի 9 - Սուրեն Ազիզյան, հայ նկարիչ Մայիսի 19 - Օհան Դուրյան, հայ հայտնի դիրիժոր (վ. 2011) Հունիսի 10 - Ջուդի Գառլենդ, ամերիկացի դերասանուհի եւ երգչուհի։ (վ. 1969) Օգոստոսի 2- Գաբրիել Արկալիյան, հայկական ծագումով հունգարացի դերասան, Հունգարիայի ժողովրդական արտիստ (վ. 2006) Օգոստոսի 15 - Աբել Սիմոնյան, հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր (վ. 1994) Օգոստոսի 15- Վահագն Դավթյան, հայ բանաստեղծ (վ. 1996) Օգոստոսի 22 - Իվրի Գիտլիս, հրեա ջութակահար Սեպտեմբերի 1 - Հակոբ Սալախյան, հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու Հոկտեմբերի 14 - Վաչագան Վլասով, խորհրդային բանակի գեներալ-մայոր Հոկտեմբերի 20 - Խուան Կառլոս Լորենցո, արգենտինացի նախկին ֆուտբոլիստ եւ գլխավոր մարզիչ Հոկտեմբերի 30 - Ցոլակ Բեքարյան, հայ կոմպոզիտոր, ջութակահար, մանկավարժ (վ. 1980) Դեկտեմբերի 2 - Էմիլ Միրզաբեկյան, գիտության գործիչ, ֆիզիկոս Լուիջի Սքուարցինա, իտալացի ռեժիսոր եւ դրամատուրգ Վահէ Օշական- սփյուռքահայ բանաստեղծ, արձակագիր (վ. 2000) Մահեր Մարտի 1 - Ռաֆայել Մորենո Արանզադի, իսպանացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող Հուլիսի 14 - Կամո, հայ բոլշեւիկ հեղափոխական գործիչ, ՌՍԴԲԿ անդամ։ Օգոստոսի 4 - Էնվեր փաշա, թուրք պետական եւ ռազմական գործիչ, Օսմանյան Թուրքիայի Ռազմական գործերի նախարարը (1913-1918 թթ.) եւ երիտթուրքական «Միություն եւ առաջադիմություն» կուսակցության ղեկավարներից Սեպտեմբերի 16 - Նիկոլայ Վվեդենսկի, ռուս ֆիզիոլոգ, Պետերբուրգի ԴԱ թղթակից անդամ Ջեյմս Բրայս, դերկոմս, անգլիական պետական, հասարակական-քաղաքական գործիչ, Բրիտանիայի ակադեմիայի անդամ, իրավաբան, պատմաբան Սոս Մելիք, հայ նկարիչ Անդրեյ Մարկով, ռուս մաթեմատիկոս Նոբելյան մրցանակներ Ֆիզիկա՝ Նիլս Բոր Քիմիա՝ Ֆրենսիս Ուիլյամ Ասթոն (անգլերեն՝ Francis William Aston) Բժշկագիտություն եւ բնագիտություն՝ Արչիբալդ Հիլ (անգլերեն՝ Achibald Hill), Օթո Ֆրից Մեյերհոֆ (գերմաներեն՝ Otto Fritz Meyerhof) Գրականություն՝ Խասինթո Բենավենթե (իսպաներեն՝ Jacinto Benavente Martinez) Խաղաղություն՝ Ֆրիթյոֆ Նանսեն Ծանոթագրություններ 1922 Տարեթվեր


Նավալնուն արգելել են մեկնել արտասահման - iLur.am` Ի լուր աշխարհի Նավալնուն արգելել են մեկնել արտասահման Ալեքսեյ Նավալնիին արգելել են Ռուսաստանից մեկնել արտասահման: Այդ մասին ընդդիմադիր քաղաքական գործիչը տեղեկացրել է սոցցանցերի իր էջերում: Նավալնին պատմել է, որ իրեն կանգնեցրել են օդանավակայանի անձնագրային հսկողության կետում «հատուկ ստուգողական միջոցառումներ անցկացնելու» համար, այնուհետեւ ընդդիմադիր գործչին ծանուցում են հանձնել, որում ասվում է, որ նրա ելքը երկրից փակել է դատական կատարածուների ծառայությունը: Ընդ որում՝ պատճառը նշված չի եղել: Քաղաքական գործչի խոսքով՝ ինքը չմուծված տուգանքներ չունի, «կան միայն առկախված գործադիր վարույթներ, բոլորը՝ ոչ նյութական բնույթի»: Նավալնին մեկնում էր Ստրասբուրգ, 2012-2014 թթ. ընթացքում իր ձերբակալությունների, կալանքների եւ վարչական խախտումների համար մեղավոր ճանաչվելու վերաբերյալ գանգատի կապակցությամբ մասնակցելու Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վճռի հրապարակմանը: Հայցադիմումում ընդդիմադիր գործիչը պնդում է, որ այդ բոլոր գործողությունները քաղաքական դրդապատճառներ են ունեցել:


Երբեք մի նվիրեք եւ մի ընդունեք այս նվերները. ահա թե ինչու... 19:21 - 13/Օգոստոս/2019 Երբեք մի նվիրեք եւ մի ընդունեք այս նվերները. ահա թե ինչու... Նվերներ տալ եւ նվերներ ստանալ սիրում են բոլորը: Շատ հաճելի պահ է: Սակայն կան որոշ իրեր, որոնք չի կարելի նվիրել եւ ընդունել, քանի որ դրանք վատ էներգետիկա ունեն: Ահա, թե որոնք են այդ իրերը: Դանակ. Ընդհանրապես ծակող, կտրող իրեր չի կարելի նվիրել, դրանք բացասական էներգիա ունեն:


Documents Decrees of the President of RA 01.10.2008 Հ. Հակոբյանին Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարության սփյուռքի հետ կապերի պետական կոմիտեի նախագահի պաշտոնից ազատելու մասին 29.09.2008 Ս. Սարգսյանին Հայաստանի Հանրապետության Վճռաբեկ Դատարանի քաղաքացիական եւ վարչական պալատի նախագահ նշանակելու մասին 06.09.2008 Ի. Մաթեվոսյանին Հայաստանի Հանրապետության Զինված ՈՒժերի մարտական պատրաստության վարչության պետ նշանակելու մասին 05.09.2008 Հ. Աբրահամյանին Հայաստանի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնից ազատելու մասին 29.08.2008 Վ. Աբրահամյանին Հայաստանի Հանրապետության Կենտրոնական Բանկի խորհրդի անդամ նշանակելու մասին 2164


source: fineweb

text: Հայաստանի ֆինանսների եւ էկոնոմիկայի նախարար Վարդան Խաչատրյանը եւ Գերմանիայի տնտեսական համագործակցության եւ զարգացման նախարարության անդրկովկասյան տարածաշրջանի համակարգող Թոմաս Հելֆմանը այսօր Երեւանում 20 միլիոն մարկ արժողության արտոնյալ վարկի հատկացման պայմանագիր ստորագրեցին։ Վարկի գումարը ծախսվելու է Արմավիրի մարզի 11 համայնքների ջրամատակարման ու ջրահեռացման համակարգի վերականգման նպատակով։ «Վերջին երկու տարիներին ամռանը Արմավիրի մարզում վտանգ կար վարակիչ հիվանդությունների բռնկումների: Այսօր մենք սկիզբ դրեցինք այդ խնդիրների լուծմանը: Այս ծրագրով մենք 5 տարվա ընթացքում անհրաժեշտ որակի, էկոլոգիապես մաքուր ջրով կապահովենք շուրջօրյա ջրամատակարում», - փաստաթղթի ստորագրումից հետո ասաց Վարդան Խաչատրյանը: 1998 թվականին հենց Արմավիրի մարզի Զարթոնք գյուղի ջրամբարներից մեկում էր հայտնաբերվել եւ բարեբախտաբար լոկալացվել ախտածին խոլերայի բռնկման օջախը: Վարդան խաչատրյանն այսօր փոխանցեց նաեւ գերմանական կողմի պատրաստակամությունը` համակովկասյան նշանակության ներդրումային ծրագրեր ֆինանսավորելու հարցում։ Մասնավորապես, Գերմանիայի կառավարությունը պատրաստ է արդեն այժմ 22 միլիոն գերմանական մարկ հատկացնել տարածաշրջանային ընդգրկում ունեցող առողջապահական, էկոլոգիական եւ էներգետիկ ծրագրերին։ Գերմանիայի Տնտեսական համագործակցության եւ զարգացման նախարարության տարածաշրջանային համակարգող Թոմաս Հելֆմանը համատեղ բրիֆինգի ընթացքում այս կապակցությամբ շեշտեց, թե գերմանական կողմը պատրաստ է նման ծրագրերին ֆինանսական եւ տեխնիկական աջակցություն ցուցաբերել, եթե տարածաշրջանի երկրները իրենք համագործակցության գնան ու ընտրեն իրենց համար ընդհանուր նշանակության թեմաներն ու ոլորտները: Մինչ այժմ Գերմանիայի կողմից Հայաստանին ցուցաբերած ամենախոշոր վարկային օժանդակությունը Քանաքեռի ՀԷԿ-ի վերականգման նպատակով հատկացված 25 միլիոն մարկի արտոնյալ վարկն է։ Ատոմ Մարգարյան, Երեւան


text: Ապրիլի 13, տարվա 103-րդ (նահանջ տարիներին՝ 104-րդ) օրն է։ Տարվա ավարտին մնում 262 օր։ Դեպքեր 1386 - Լենկ-Թեմուրի զորքը գրավում է Թավրիզը 1926 - Երեւանում ցուցադրվեց առաջին հայկական գեղարվեստական ֆիլմը՝ Նամուսը 1991 - Երեւանի գլխավոր հրապարակից հեռացվեց Լենինի արձանը 2005 - ՅուԹյուբում բեռնվել է առաջին ՝ Ես գազանանոցում տեսահոլովակը։ 2016 - Մյանմայում տեղի է ունեցել 6,9 ծավալով ուժգնությամբ երկրաշարժ։ Ծնունդներ 1519 - Եկատերինա Մեդիչի, Ֆրանսիայի թագուհի 1743 - Թոմաս Ջեֆերսոն Thomas Jefferson Միացյալ նահանգների 3-րդ նախագահը (մ.1826) 1906 - Սեմյուել Բեքեթ Samuel Beckett իրլ. ֆրանս. գրող, դրամատուրգ 1909 - Սուսաննա Խաչատրյան, խաղողագործ-սելեկցիոներ 1919 - Հրանտ Գրիգորյան, կոմպոզիտոր 1926 - Գրիգոր Աղասյան, հայ նկարիչ 1928 - Վերա Հակոբյան, հայ հաղորդավար, ասմունքող 1935 - Միխայիլ Գասպարով, ռուս գրականագետ, բանասեր 1939 - Շեյմաս Հինի Seamus Heaney իրլ. բանաստեղծ (մ.2013) 1948 - Միխայիլ Շուֆուտինսկի, ռուս էստրադային երգիչ 1963 - Գարրի Կասպարով (Վայնշթայն) Гарри Кимович Каспаров շախմատիստ 1984 - Անդերս Լինդեգոր Anders Lindegaard դան. ֆուտբոլիստ 1985 - Ty Dolla Sign, ամերիկացի երգիչ, երգերի հեղինակ, երաժշտական պրոդյուսեր եւ ռեփեր 1988 - Անդերսոն Լուիս դե Աբրեու Օլիվեյրա Anderson Luis de Abreu Oliveira բրազ. ֆուտբոլիստ 1994 - Անխելո Էնրիկես, չիլիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող Մահեր 1695 - Ժան դը Լաֆոնտեն, ֆրանսիացի առակագիր, բանաստեղծ (ծ. 1621): 1889 - Գաբրիել Պատկանյան, պատմաբան եւ հրապարակախոս (ծն.1802) 1971 - Յուհան Սմուուլ Juhan Smuul էստ. գրող (ծն.1922) Տոներ ԱՄՆ՝ Թոմաս Ջեֆերսոնի ծննդյան օր Թաիլանդ՝ Սոնքրանի առաջին օրը Լաոս՝ Սոնքանի առաջին օրը


Եղել են տարբեր իրավիճակներ, երբ մենք այնուամենայնիվ կարողացել ենք համոզել ընդդիմությանը. Լիլիթ Մակունց |news.am| - Infocom.am Եղել են տարբեր իրավիճակներ, երբ մենք այնուամենայնիվ կարողացել ենք համոզել ընդդիմությանը. Լիլիթ Մակունց |news.am| 17:19 - 31/մարտի/2020 news.am: Այս փուլում Արցախում է գտնվում «Իմ քայլը» խմբակցությունից պատգամավորական խումբը, մի մասը առողջական խնդիրների պատճառով այսօր Երեւանում չէ, մյուսներն էլ ռիսկային գոտում գտնվող անձինք են։ Այս մասին այսօր՝ մարտի 31-ին, լրագրողների հետ զրույցում ասաց ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության ղեկավար Լիլիթ Մակունցը՝ անդրադառնալով զանգերի եւ տեղաշարժի մասին տեղեկություններ հավաքագրելու վերաբերյալ նախագծի չընդունմանը։ «ԱԺ կանոնակարգ օրենքը հետեւյալն է ասում. եթե ներկա գտնվող պատգամավորները, բոլոր խմբակցություններից քվեարկում են, ապա անհրաժեշտ է լինում ձայների ընդամենը 43 ձայն, որպեսզի նախագիծն անցներ։ Եթե մյուս խմբակցությունները բոյկոտում են եւ չեն քվեարկում, ապա անհրաժեշտ է լինում 67 ձայն։ Ընդդիմադիրների հասցեին մեղադրանքներ չեմ հնչեցրել, հնչեցրել եմ արձանագրում մի հանգամանքի, երբ մենք խոսում ենք... գիտեք՝ մենք շատ բաների մասին կարող ենք խոսել, կարող ենք խոսել դավադրությունների տեսություններից, կարող ենք խոսել քննադատություններ հնչեցնել, առաջարկներ ներկայացնել»,- ասաց Մակունցը։ Լիլիթ Մակունցը պատմեց, որ «Իմ քայլը» խմբակցությունը երեկ մինչեւ ուշ ժամ հետամուտ է եղել բոլոր հնչեցված առաջարկները քննարկելու Կառավարության հետ. «Կառավարությունն էլ ընդունել է առաջարկների բավականին մեծ փաթեթ եւ գնացել է զիջումների, որպեսզի ուղղակի անցներ նախագիծը մի բանի համար։ ԱԺ-ի լիագումար նիստերի դահլիճում մեր ընդդիմադիր գործընկերների կողմից հնչում էր, որ բուժաշխատողները հնարավոր է՝ չեն հասցնում եւ Ոստիկանությունը չի հասցնում իրավիճակ վերահսկել։ Բայց չէ՞ որ այս գործիքը նրա համար էր արվում, որ կարողանայինք հնարավորինս դանդաղեցնել այդ գործընթացը։ Միտված էր նաեւ բուժաշխատողների աշխատանքը չպարալիզացնելուն։ Կյանքեր փրկվում են նաեւ նրանով, որ բուժաշխատողները կարողանային հավուր պատշաճի ժամանակ հատկացնել յուրաքանչյուր հիվանդին»։ Լրագրողի դիտարկմանը, որը «Իմ քայլի» ներսում կար ակնհայտ անհամաձայնություն այդ նախագծի հետ կապված, եւ գուցե դրանո՞վ էր պայմանավորված նրանց ներկա չգտնվելը, Մակունցն ասաց. ««Իմ քայլը» խմբակցությունում պատգամավորները, ինչպես նաեւ մյուս խմբակցության պատգամավորներն ունեին հարցեր։ Կարծում եմ, որ խմբակցության միասնական քվեարկությունն ամեն ինչ ասում է»։ Հարցին՝ եթե «Իմ քայլը» գիտեր, որ այդքան պատգամավոր չի կարող ներկա գտնվել ԱԺ-ում, արդյոք ակնկալիք կա՞ր ընդդիմադիրներից ստանալ ձայներ, Մակունցն ասաց. «Այո, եղել են տարբեր իրավիճակներ, երբ մենք այնուամենայնիվ կարողացել ենք համոզել ընդդիմությանը»։


Այսպիսի ընտրությունը սպիտակ ցեղասպանության միջոցով կամովին ոչնչացման ճանապարհ է: Միայն այն հանգամանքը, որ տվյալ ազգի ինքնությունը բնութագրող եւ պահպանող բաղադրիչները (առաքելություն, մշակույթ, պետական կառավարման համակարգ, վերնախավ, պաշտպանական կարողություն եւ այլն) ստորադասվում եւ/կամ նույնացվում են գաղութարարի ինքնության համապատասխան բաղադրիչներին, իսկ նրա երեւելի անհատները դառնում են գաղութարարի մոտ հոգեւոր-քաղաքական գերությունն ապահովող պաշտամունքային «պանթեոնի» կուռքեր (մադաթովներ, լորիս մելիքովներ, իսակովներ, բաղրամյաններ եւ այլն՝ միայն Ռուսաստանին՝ 40 հազար երեւելի անհատ, մինչդեռ այդ ներուժով կարելի էր մի քանի անգամ ազգային պետություն կառուցել), կատալիզատորի նման հեշտացնում եւ արագացնում է ազգային ռեսուրսի մարսումն ու յուրացումը գաղութարարի համակարգում: Այս երեւույթին էապես նպաստում է նաեւ այն հանգամանքը, որ նման վիճակում հայտնված ազգի աշխարհը կորցնում է մոլորակային մասշտաբը եւ սահմանափակվում իրեն կլանող գաղութարարի տիրապետության տակ գտնվող տարածքում:


Ռուսական կայսրություն (պ) ՀայերենՌուսերեն, 7,6 մարդ/կմ2 21 000 կմ2 կմ2 Հայկական մարզ (ռուս.՝ Армянская область) վարչական միավոր Ռուսական կայսրության կազմում 1828-1840 թվականներին։ Պարսկական տիրապետությունից ազատագրելով՝ Նիկոլայ I ցարը 1827 թվականին Երեւանը միացրել է Ռուսաստանին։ 1828 թվականին վերջնականապես ձեւավորվում է Հայկական մարզը[1]՝ Երեւանի եւ Նախիջեւանի խանությունների տարածքի հիման վրա։ Մարզի տարածքը կազմել է շուրջ 21 000 կմ2՝ զբաղեցնելով Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի արեւմտյան շրջաններները՝ Արարատյան դաշտը, Արարատ եւ Արագած լեռները, Սեւանի ավազանը, Կոտայքը եւ Նախիջեւանը: Այժմ մարզի տարածքը հիմնականում համապատասխանում է Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական հատվածին։ Բացառություն է կազմում Արարատ լեռը եւ նրա շրջակայքը, որը պատկանում է Թուրքիային, եւ Նախիջեւանը, որն ամբողջությամբ պատկանում է Ադրբեջանին [2]: 1840 թվականի կայսերական ռեֆորմի արդյունքում Հայկական մարզը Թիֆլիսի եւ Քութայիսիի մարզերի հետ միացվել է Ռուսական կայսրությանը՝ որպես մեկ վարչատարածքային միավոր՝ Վրացա-Իմերեթական նահանգ՝ Թիֆլիս կենտրոնով։ Հայկական մարզի ստեղծումը եւ կառավարումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Լազարյանի նախագծի փոխարեն Նիկոլայ I Ռոմանով կայսեր 1828 թվականի մարտի 21-ի հրամանագրով, ստեղծվում է Հայկական մարզը [1]: Դրա մեջ մտել են Արեւելյան Հայաստանի այն տարածքները, որոնք Թուրքմենչայի պայմանագրով անցել էին Ռուսական կայսրությանը՝ Երեւանի եւ Նախիջեւանի նախկին խանությունները եւ Օրդուբադի գավառը։ Արեւելյան Հայաստանի մյուս տարածքները՝ Գյանջայի (Գանձակ) եւ Ղարաբաղի խանությունները (Արցախ), Շորագյալի (Շիրակ) Բորչալուի (Լոռի) ու Ախալքալաքի (Ջավախք) գավառները դուրս են մնում Հայկական մարզի տարածքից։ Արեւելյան Հայաստանի մյուս տարածքները՝ Վասպուրականի արեւելքը եւ Պարսկահայքը մնացին շահական Պարսկաստանի կազմում։ Տարածքը եւ բնակչությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Երեւանի գավառ եւ Շիրակ Նախիջեւանի գավառ եւ Օրդուբադ Հայկական մարզի վերացումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը] Հայկական մարզի ստեղծումը, այնուամենայնիվ, ժամանակավոր միջոցառում էր՝ ամբողջ Այսրկովկասում վարչական լայն վերափոխումների անցկացման նախօրեին։ 1840 թվականի ապրիլի 10-ի Նիկոլայ առաջին կայսեր հրամանագրով, Այսրկովկասի վարչական նոր բաժանմամբ, ստեղծվեցին Վրացա-Իմերեթական նահանգը՝ Թիֆլիս կենտրոնով եւ Կասպիական մարզը՝ Շամախի կենտրոնով։ Բաժանումն անցկացնելիս հաշվի չէին առնվել անդրկովկասյան ժողովուրդների կրոնական եւ ազգային պատկանելությունները, եւ դա հանգեցրել էր տեղաբնիկ ժողովուրդներ դժգոհությանը։ Ղարաբաղի գավառ (1822-1840) Գանձակի գավառ Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է Հայկական համառոտ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ Այս հոդվածն ընտրվել է Հայերեն Վիքիպեդիայի օրվա հոդված: Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Հայկական_մարզ&oldid=4416263» էջից Կատեգորիաներ: Ռուսական կայսրությունԱրեւելյան ՀայաստանԵրեւանի պատմությունՆախիջեւանի պատմությունԹաքցված կատեգորիաներ: Նյութեր Հայկական համառոտ հանրագիտարանիցՆյութեր Հայկական սովետական հանրագիտարանիցՉստուգված հոդվածներ ազատ աղբյուրներիցՎիքիպեդիա:Կիսատ լրացված ՀՍՀ կաղապարով հոդվածներՕրվա հոդված Նավարկման ցանկ AzərbaycancaEnglishEsperantoEspañolFrançaisქართულიNederlandsPolskiРусскийSimple English中文 Փոխել հղումները Այս էջը վերջին անգամ փոփոխվել է 2 Օգոստոսի 2016 թվականի ժամը 14:56-ին:


text: Հայ գեղասահորդուհին յոթերորդ տեղն է զբաղեցրել Երիտասարդական օլիմպիական փառատոնում 18:42 29 Հունվարի 2015 ԵՐԵՎԱՆ, 29 հունվարի. /Նովոստի–Արմենիա/. Հայ գեղասահորդուհի Անաստասիա Գալուստյանը յոթերորդ տեղն է զբաղեցրել Երիտասարդական օլիմպիական փառատոնում, «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը հայտնեցին սպորտի եւ երիտասարդության հարցերի նախարարությունից` հղում անելով Հայաստանի ԱՕԿ նախագահ Հրաչյա Ռոստոմյանին։ Ռոստոմյանը կարծում է, որ 14-ամյա գեղասահորդուհին մեծ ներուժ ունի։ «Լուրջ եւ պրոֆեսիոնալ աշխատանքի դեպքում Անաստասիա Ռոստոմյանը կարող է արժանիորեն ներկայացնել Հայաստանը առաջիկա ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ, որոնք կանցկացվեն 2018թ.-ին Կորեայում», - ասվում է հաղորդագրությունում։ Ձմեռային եվրոպական պատանեկան օլիմպիական փառատոնն անցկացվում է Ավստրիայում եւ Լիխտեյնշտեյնում։--0--