text: ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა () — ავტონომიური რესპუბლიკა აზერბაიჯანის შემადგენლობაში, ტერიტორიული ექსკლავი. ფართობი მოიცავს 5 500 კმ2, მოსახლეობა შეადგენს 439 800 კაცს. ესაზღვრება აღმოსავლეთით და ჩრდილოეთით სომხეთს (საზღვრის სიგრძე 221 კმ), სამხრეთით და დასავლეთით ირანს (179 კმ) და ჩრდილო-დასავლეთით თურქეთს (15 კმ). XVI საუკუნეში, ნახიჩევანის ტერიტორია გახდა სეფიანთა იმპერიის ნაწილი. 1828 წელს, ბოლო რუსეთ-სპარსეთის ომის და თურქმენჩაის ზავის შემდეგ, ნახიჩევანის სახანო გადავიდა ირანისგან რუსეთის იმპერიის მფლობელობაში. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, ნახიჩევანი და მისი მიმდებარე ტერიტორიები იმყოფებოდა რუსეთის დროებითი მთავრობის ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტის მმართველობის ქვეშ და შემდგომში ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. 1918 წელს, როდესაც ადფრ დაიშალა, ნახიჩევანის, მთიანი ყარაბაღის, ზანგეზურის (დღეს სომხეთის პროვინცია სიუნიქი) და ყაზახის ტერიტორია გახდა სადავო ახლადშექმნილ სახელმწიფოთა, სომხეთის დემოკრატიულ რესპუბლიკასა და აზერბაიჯანის დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის. 1918 წლის ივნისში, ოსმალეთის იმპერიამ რეგიონის ოკუპაცია მოახდინა. მუდროსის დროებითი ზავის მიხედვით, ოსმალეთმა დათანხმდა გაეყვანა საკუთარი შეიარაღებული ძალები კავკასიიდან, რომ შემდეგ ბრიტანეთს მოეხდინა რეგიონის ოკუპაცია, პირველი მსოფლიო ომის ბოლოს. 1920 წლის ივლისში, ბოლშევიკებმა რეგიონის ოკუპაცია მოახდინეს და 28 ივლისს გამოაცხადეს ნახიჩევანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, აზერბაიჯანის სსრ-თან „მჭიდრო კავშირში“. 1990 წლის იანვარში, ნახიჩევანმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა სსრკ-სგან, აზერბაიჯანში ნაციონალური მოძრაობის ჩახშობის საპასუხოდ და გახდა ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა, ხოლო ერთი წლის შემდეგ შევიდა ახლადშექმნილი დამოუკიდებელი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა აზერბაიჯანის ავტონომიური ტერიტორიაა, რომელიც იმართება საკუთარი არჩეული საკანონმდებლო ორგანოს მიერ. რეგიონი განიცდის სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის კონფლიქტის შედეგებს, ხოლო მისი ექსკლავი — ქარქი დღემდე სომხეთის ოკუპაციის ქვეშაა. ადმინისტრაციული დედაქალაქია – ქალაქი ნახიჩევანი. 1995 წლიდან ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ლიდერია ვასიფ თალიბოვი. ეტიმოლოგია ნახიჩევანის სახელების ვერსიებია: ნახიჩევანი, ნახჯივან, ნახჩივან, ნაჩიდშეუან, ნახიჭევანი, ნახჩაწანი, ნახითჩევანი, ნახჭავანი და ნახდჭევანი. XIX საუკუნის, ენადმეცნიერის იოჰან ჰენრიხ ჰიუბშმანის თქმით, სახელი „ნახიჩევანი“ სომხურ ლიტერატურაში სიტყვასიტყვით ნიშნავს „წარმოშობის ადგილს“, ნოეს კიდობანის არარატის მიმდებარედ ჩამოსვლის შესახებ, ბიბლიურ მითითებას. პირველ საუკუნეში, ებრაელი ისტორიკოსი იოსებ ფლავიუსი, წერდა ნახჭევანის შესახებ და მოიხსენიებდა, როგორც „Αποβατηριον“ ან „წარმოშობის ადგილს“. ჰიუბსჩმანი აღნიშნავს, რომ ქალაქი არ იყო ცნობილი ამ სახელით ანტიკურ ხანაში. ამის ნაცვლად, იგი აცხადებს, რომ დღევანდელი სახელი „ნახიჩევანი“ წარმოიშვა საწყისი „Naxčawan“-დან (ნახგაჭან). პრეფიქსი „Naxč“ მომდინარეობს Naxič ან Naxuč (ალბათ პიროვნების სახელი) და „awan“ (ჰიუბსჩმანის თანამედროვე ტრანსკრიპციით „ავანი“) სომხურად ნიშნავს „ადგილს, ქალაქს“. ნახიჩევანი ასევე ნახსენებია პტოლემეს გეოგრაფიაში და სხვა კლასიკური მწერლების ნაშრომებში, როგორც „Naxuana“. ისტორია ადრეული ისტორია სომხური ტრადიციის მიხედვით, ნახიჩევანი დაარსდა ნოეს მიერ. უძველესი მატერიალური კულტურის ნიმუშები, ნაპოვნი რეგიონში, თარიღდება ნეოლითის ხანით. რეგიონი, ურარტუს და მოგვიანებით მიდიის ნაწილი იყო. ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 521 წელს, ნახიჩევანი სომხეთის სატრაპო გახდა, აქემენიანთა იმპერიის ქვეშ. ძვ. წ. 323 წელს, ალექსანდრე მაკედონელის გარდაცვალების შემდეგ, სხვადასხვა მაკედონიელი გენერლი, როგორიცაა ნეოპტოლემეუსი, ცდილობდა რეგიონის აღება, მაგრამ ვერ მოახერხეს, ხოლო მშობლიური სომხური ერვანდუნების დინასტია აყვავდა მანამ, სანამ სომხეთი არ დაიპყრო ანტიოქე III დიდმა (მართავდა ძვ. წ. 222-187). ძვ. წ. 189 წელს, ნახიჩევანი დიდი სომხეთის ნაწილი გახდა, რომელიც დაფუძნდა არტაშეს I-ის მიერ. სამეფოს შიგნით, დღევანდელი ნახიჩევანის რეგიონი აირარატია, ვასპურაკანის და სიუნიქის პროვინციის ნაწილი იყო. ადრეული შუა საუკუნეების სომეხი ისტორიკოსის მოვსეს ხორენაცის თქმით, III და II საუკუნეებში, რეგიონი ეკუთვნოდა ნახარარ მურაციანების ოჯახს, მაგრამ ცენტრალურ ხელისუფლებასთან დავის შემდეგ, მეფე არტავაზდ პირველმა გაანადგურა ოჯახი და ჩამორთმეული მიწები ფორმალურად შეუერთა სამეფოს. რეგიონის სტატუსმა, როგორც ძირითადი სავაჭრო ცენტრი, ხელი შეუწყო მის აყვავებას, ხოლო ამის შედეგად, ბევრი უცხოელი მმართველი მის დაპყრობას ნატრობდა. სომეხი ისტორიკოსის ფავსტოს ბუზანდის (V საუკუნე) ცნობით, როდესაც სასანიანების სპარსელებმა დაიპყრეს სომხეთი, სასანიანების მეფე შაპურ II-მ (310-380) გააძევა 2 000 სომეხი და 16 000 ებრაელი ოჯახი, 360-370 წლებში. 428 წელს, სომხეთის არშაკუნიანების მონარქია გაუქმდა და სასანიდურმა სპარსეთმა ნახიჩევანის ანექსირება მოახდინა. 623 წელს, რეგიონი გადავიდა ბიზანტიის იმპერიის ხელში. ნახიჩევანი, მესროპ მაშტოცის მოსწავლის კორიუნ ვარდაპეტის თქმით, ადგილი იყო, სადაც სომეხმა მეცნიერმა და თეოლოგმა დაასრულა სომხური ანბანის შექმნა და გაიხსნა პირველი სომხური სკოლები. ეს მოხდა პროვინცია გოხატანში, რომელიც შეესაბამება ნახიჩევანის თანამედროვე ორდუბადის რაიონს. 640 წელს, არაბები შეიჭრნენ ნახიჩევანის ტერიტორიაზე და წამოიწყეს ბევრი კამპანია, გაანადგურეს ყველა მოწინააღმდეგე და თავსდაესხნენ სომხურ დიდებულებს, რომლებსაც კონტაქტი ჰქონდათ ბიზანტიელებთან. 705 წელს, მას შემდეგ, რაც მუჰამედ იბნ მურვანმა აღკვეთა სომეხთა აჯანყება, მურვანმა გადაწყვიტა აღმოეფხვრა სომეხი თავადაზნაურობა. ნახიჩევანში, რამდენიმე ასეული სომეხი თავადი გამოკეტეს ეკლესიაში და დამწვეს, ხოლო დანარჩენები ჯვარცმულ იქნენ. ძალადობამ გამოიწვია ბევრი სომეხი მთავრების გაქცევა მეზობელ საქართველოს სამეფოში ან ბიზანტიის იმპერიაში. იმავდროულად, ნახიჩევანის ტერიტორია გახდა დამოუკიდებელი სომხეთის სამთავროს ნაწილი არაბთა კონტროლი ქვეშ. VIII საუკუნეში, ნახიჩევანი გახდა არაბთა წინააღმდეგ აჯანყების სცენის ადგილი, რომელსაც სპარსი<ref>Ibn Hazm (994-1064), the Arab historian mentions the different Iranian revolts against the Caliphate in his book Al-fasl fil al-Milal wal-Nihal. He writes: The Persians had the great land expanse and were greater than all other people and thought of themselves as better... after their defeated by Arabs, they rose up to fight against Islam, but God did not give them victory. Among their leaders were Sanbadh, Muqanna', Ostadsis and Babak and others. Full original Arabic: «أن الفرس كانوا من سعة الملك وعلو اليد على جميع الأمم وجلالة الخطير في أنفسهم حتى أنهم كانوا يسمون أنفسهم الأحرار والأبناء وكانوا يعدون سائر الناس عبيداً لهم فلما امتحنوا بزوال الدولة عنهم على أيدي العرب وكانت العرب أقل الأمم عند الفرس خطراً تعاظمهم الأمر وتضاعفت لديهم المصيبة وراموا كيد الإسلام بالمحاربة في أوقات شتى ففي كل ذلك يظهر الله سبحانه وتعالى الحق وكان من قائمتهم سنبادة واستاسيس والمقنع وبابك وغيرهم ». See: al-Faṣl fī al-milal wa-al-ahwāʾ wa-al-niḥal / taʾlīf Abī Muḥammad ʻAlī ibn Aḥmad al-maʻrūf bi-Ibn Ḥazm al-Ẓāhirī ; taḥqīq Muḥammad Ibrāhīm Naṣr, ʻAbd al-Raḥmān ʻUmayrah. Jiddah : Sharikat Maktabāt ʻUkāẓ, 1982.</ref> რევოლუციონერი ბაბექ ხურამიტი ხელმძღვანელობდა. ნახიჩევანი საბოლოოდ გაათავისუფლა არაბთა ბატონობისგან X საუკუნეში ანისის მეფემ სმბატ I-მა და გადასცა სიუნიკის მთავრებს. ეს რეგიონი ასევე გადავიდა საჯიდების ხელში 895 წელს და 909-929 წლებს შორის, სალარიდების ხელში 942-971 შორის და შედადიანების ხელში 971-1045 შორის. დაახლოებით 1055 წელს, თურქ-სელჩუკებმა დაიპყრეს რეგიონი. XII საუკუნეში, ქალაქი ნახიჩევანი გახდა აზერბაიჯანის საათაბაგოს, აგრეთვე ცნობილი როგორც ილდეღიზიდების სახელმწიფო, დედაქალაქი, რომელშიც ირანის აზერბაიჯანის და სამხრეთ კავკასიის მნიშვნელოვანი ნაწილი შედიოდა. XII საუკუნის მომინე ხათუნის ბრწყინვალე მავზოლეუმი, რომელიც იყო ილდეღიზიდების მმართველის, დიდი ათაბაგის ჯაჰან ფეჰლევანის მეუღლე, თანამედროვე ნახიჩევანის ღირსშესანიშნაობაა. ილდეღიზიდების მმართველობის აყვავების დროს, ნახიჩევანი და სამხრეთ კავკასიის სხვა სფეროები იყო სადავო საქართველოსთან. XIII საუკუნის ადრეულ წლებში, როდესაც ილდეღიზიდების სახელმწიფო უკვე დასუსტებული იყო, მხარგრძელები ხშირად აოხრებდნენ რეგიონს. მას შემდეგ რეგიონი, 1220 წელს მონღოლებმა და 1225 წელს ხორეზმელებმა გაანადგურეს, ხოლო 1236 წელს მონღოლთა იმპერიის ნაწილი გახდა, როდესაც კავკასიაში ჩორმაქანი შემოიჭრა. XIII საუკუნეში, მონღოლთა ურდოს მმართველის გუიუკ ხანის მეფობის დროს, ქრისტიანებს მიეცათ უფლება აშენებინად ეკლესიები, მუსლიმურ ქალაქ ნახიჩევანში, თუმცა, ყაზან ხანის მიერ ისლამის მიღების შემდეგ, ეს აიკრძალა. XIV საუკუნეში, ნახიჩევანში გაიზარდა სომხური კათოლიკური ეკლესიის გავლენა, თუმცა, XV საუკუნეში ნახიჩევანის ტერიტორია ჯერ ყარა-ყოიუნლუს და შემდეგ აყ-ყოიუნლუს ნაწილი გახდა. ირანის მმართველობა XVI საუკუნეში, ნახიჩევანის კონტროლი გადავიდა სეფიანთა იმპერიის ხელში. თავისი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო, XVI-XVIII საუკუნეებში, ნახიჩევანი ხშირად განიცდიდა ომებს სეფიანთა და ოსმალეთის იმპერიას შორის. თურქმა ისტორიკოსმა იბრაჰიმ ფეჩევიმ, ასე აღწერა ოსმალეთის ჯარის გადასვლა არარატის დაბლობიდან ნახიჩევანში: 1604 წელს, შაჰ აბას I შეშფოთებული იყო იმით, რომ ნახიჩევანის გამოცდილი ხალხი, მისი ბუნებრივი რესურსები და მისი მიმდებარე ტერიტორიები შეიძლება საფრთხის ქვეშ მოექცეს, მისი ოსმალეთ-სპარსული ფრონტის ხაზთან შედარებით ახლოს მდებარეობის გამო, ამით შაჰ აბასმა ჩამოაყალიბა გადამწვარი მიწის პოლიტიკა. შაჰ აბასმა აიძულა ასობით ათასი ადგილობრივი მოსახლეობა, მათ შორის მუსლიმები, ებრაელები და სომხები, თანაბარწილად დაეტოვებინათ საკუთარი სახლები და გადასულიყვნენ არაქსის სამხრეთით პროვინციებში.The history and conquests of the Saracens, 6 lectures, Edward Augustus Freeman, Macmillan (1876) p. 229 გადასახლებულების უმეტესობა დასახლდა ისპაანის გარეუბანში, რომელსაც ეწოდა ახალი ჯულფა, რადგანაც გადასახლებულები წარმოშობით ჯულფიდან იყვნენ. მოგვიანებით, თურქულენოვანი კანგარლის ტომს აბას II-მ (1642-1666) ნებადართო დასხლებილიყვნენ თავისი სამეფოს სასაზღვრო რეგიონში. XVII საუკუნეში, ნახიჩევანში დაიწყო გლეხთა ამბოხი, ქოროღლის ხელმძღვანელობით, რომელიც მიმართული იყო უცხოელი დამპყრობლების და „ადგილობრივი მჩაგვრელების“ წინააღმდეგ. 1747 წელს, ნადირ-შაჰის გარდაცვალების შემდეგ, რეგიონში წარმოიშვა ნახიჩევანის სახანო. გადასვლა რუსეთის იმპერიის მმართველობაში რუსეთ-ირანის ომისა და თურქმენჩაის ზავის შემდეგ, 1828 წელს, ნახიჩევანის სახანო შევიდა რუსეთის მფლობელობაში, როდესაც ირანი იძულებული იყო დაეთმო რეგიონი ომისა და ხელშეკრულების შედეგად. რუსული მმართველობის დაწყებისთანავე, მეფის ხელისუფლებამ, დაიწყო სომხების გადმოსახლება სპარსეთიდან და ოსმალეთის იმპერიიდან, ნახიჩევანსა და კავკასიაში. ამ პროცესს ნებადართო, თურქმენჩაისა და ადრიანოპოლის ხელშეკრულების სპეციალური დებულებები. ალექსანდრე გრიბოედოვის ცნობით, რომელიც რუსეთის მუდმივი წარმომადგენელი იყო სპარსეთში, როდესაც ნახიჩევანი გადავიდა რუსეთის მმართველობაში, აქ იყო 290 მკვიდრი სომხური ოჯახი, გარდა ქალაქ ნახიჩევანისა, 1 632 მაჰმადიანი ოჯახი და 943 სომხური იმიგრანტი ოჯახი. ხოლო ქალაქ ნახიჩევანში ეს მონაცემი გამოიყურებოდა ასე: 114 392 და 285 შესაბამისად. სომეხი ემიგრანტების ასეთი დრამატული შემოდინების საპასუხოდ, გრიბოედოვმა აღნიშნა წარმოქმნილი უთანხმოება სომხურ და მუსლიმურ მოსახლეობას შორის. ამის გამო, მან რუსეთის არმიის მეთაურისგან, გრაფ ივანე პასკევიჩისგან, მოითხოვა გაეცა ბრძანებება ზოგიერთი ჩამოსული ადამიანების გადასახლება მოეხდინა დარალაიაზის რეგიონში, დაძაბულობის განმუხტვის მიზეზით. 1828 წელს ნახიჩევანის სახანო დაიშალა და იმავე წელს შევიდა რუსეთის მფლობელობაში, ხოლო მისი ტერიტორია შეირწყა ერევნის სახანოს ტერიტორიასთან და გახდა ნახიჩევანის მაზრა ახალი სომხეთის ოლქის შემადგენლობაში, რომელიც მოგვიანებით 1849 წელს გახდა ერევნის გუბერნია. რუსეთის იმპერიის ოფიციალური სტატისტიკის თანახმად, XX საუკუნისთვის მაზრის მოსახლეობის 57% აზერბაიჯანელები შეადგენდნენ, ხოლო სომხები 42%. ამავე დროს, შარურ-დარალაგიოზის მაზრის ტერიტორიაზე, რომელიც ქმნის თანამედროვე ნახიჩევანის ჩრდილოეთ ნაწილს, მოსახლეობის 70.5% აზერბაიჯანელები წარმოადგენდა, ხოლო სომხები 27.5%. 1905 წლის რუსეთის რევოლუციის დროს, დაიწყო კონფლიქტი ეთნიკურ სომხებსა და აზერბაიჯანლებს შორის, რომლის კულმინაცია გახდა სომხურ-თათრული ხოცვა-ჟლეტა, რომელიც იმავე წლის მაისში ნახიჩევანშიც წარიმართა. ომი და რევოლუცია პირველი მსოფლიო ომის დასრულებისას, ნახიჩევანი გახდა სომხებსა და აზერბაიჯანელებს შორის უფრო მეტი სისხლღვრის ადგილი, სადაც ორივე პრეტენზიას ავლენდა ტერიტორიაზე. 1914 წლისთვის, სომხური მოსახლეობა ოდნავ შემცირდა 40%-მდე, ხოლო აზერბაიჯანელი მოსახლეობა გაიზარდა დაახლოებით 60%-მდე. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, რეგიონი იმყოფებოდა რუსეთის დროებითი მთავრობის ამიერკავკასიის სპეციალური კომიტეტის მმართველობის ქვეშ და შემდგომში ხანმოკლე ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. 1918 წელს, როდესაც ადფრ დაიშალა, ნახიჩევანის, მთიანი ყარაბაღის, ზანგეზურის (დღეს სომხეთის პროვინცია სიუნიქი) და ყაზახის ტერიტორია გახდა სადავო ახლადშექმნილ სახელმწიფოთა სომხეთის დემოკრატიულ რესპუბლიკასა და აზერბაიჯანის დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის. 1918 წლის ივნისში, რეგიონი გადავიდა ოსმალეთის მმართველობაში. მუდროსის დროებითი ზავის მიხედვით, ოსმალეთმა დათანხმდა გაეყვანა საკუთარი შეიარაღებული ძალები კავკასიიდან, რომ შემდეგ ბრიტანეთს მოეხდინა რეგიონის ოკუპაცია. ბრიტანული ოკუპაციის ქვეშ, სერ ოლივერ უორდროპმა, ინგლისის წარმომადგენელი სამხრეთ კავკასიაში, შეთავაზა საზღვრების გავლა, კონფლიქტის მოგვარების მიზნით. უორდროპის თქმით, სომხეთის პრეტენზიები აზერბაიჯანის მიმართ, არ უნდა გასცდეს ყოფილი ერევნის გუბერნიის (რომელიც ადრე, რუსეთის იმპერიის დაყოფით, მოიცავდა ნახიჩევანსაც) ადმინისტრაციულ საზღვრებს, ხოლო აზერბაიჯანი უნდა დაკმაყოფილდეს ბაქოსა და ელიზავეტოპოლის გუბერნიით. ეს წინადადება უარყოფილი იყო, როგორც სომხების მიერ (რომლებსაც არ სურდა უკან წაეღოთ თავიანთი მოთხოვნები ყაზახიზე, ზანგეზურისა და ყარაბაღზე), ისევე აზერბაიჯანელების მიერ (მათვის მიუღებელი იყო ნახიჩევანის დაკარგვა). იმის გამო, რომ დავები ორ ქვეყანას შორის გრძელდებოდა, მალე ნათელი გახდა, რომ მყიფე მშვიდობა ბრიტანეთის ოკუპაციის ქვეშ არ გაგრძელდება. 1918 წლის დეკემბერში, აზერბაიჯანის მუსავათის პარტიის მხარდაჭერით, ჯაფარგული-ხან ნახიჩევანსკიმ გამოაცხადა ახალი არაქსის რესპუბლიკა, რომელიც მოიცავდა ნახიჩევანის მაზრას, ყოფილ ერევნის გუბერნიას. სომხეთის მთავრობამ არ აღიარა ახალი სახელმწიფო და გაგზავნა თავისი ჯარები რეგიონის ასაღებად. კონფლიქტმა მალე ძალადობრივ არაქსის ომში გადაიზარდა. ასე აღწერა ბრიტანელმა ჟურნალისტმა, კარლ ბეკჰოფერმა, 1920 წლის აპრილის სიტუაცია: 1919 წლის, ივნისის შუა რიცხვებში, სომხეთმა წარმატებით დაამყარა კონტროლი ნახიჩევანსა და თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის მთელ ტერიტორიაზე. არაქსის რესპუბლიკის დაცემამ, გამოიწვია აზერბაიჯანის რეგულარული არმიის შემოჭრა ივლისის ბოლოს, ხოლო სომხური ჯარი იძულებული გახდა დაეტოვებინა ქალაქი ნახიჩევანი აზერბაიჯანელებს. რაც კიდევ ერთხელ გამოიწვია ძალადობა, რის გამოც რამდენიმე ათიათასი სომეხი მოკვდა და ორმოცდახუთი სომხური სოფელი განადგურდა. იმავდროულად, სიტუაციის უიმედობის შეგრძნებით და ტერიტორიაზე კონტროლის შეუნარჩუნებლობით, 1919 წლის შუა რიცხვებში, ბრიტანეთმა გადაწყვიტა დაეტოვა რეგიონი. მიუხედავად ამისა, საბრძოლო მოქმედებები სომხებსა და აზერბაიჯანელებს შორის გაგრძელდება და შეტაკებათა სერიის შემდეგ, რომელსაც ადგილი ჰქონდა ნახიჩევანის რაიონში, დაიოდო ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ ხელშეკრულება. თუმცა, ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმი გაგრძელდა მხოლოდ მცირე ხნით, ხოლო 1920 წლის მარტში, უფრო ძლიერი ბრძოლები გაჩაღდა მთიანი ყარაბაღში, ყარაბაღელ სომხებსა და აზერბაიჯანის რეგულარულ არმიას შორის. ეს გამოიწვია კონფლიქტი იმ ტერიტორიებზეც, სადაც მოსახლეობა შერეულია, მათ შორის, ნახიჩევანშიც. გასაბჭოება 1920 წლის ივლისში, მე-11 საბჭოთა წითელმა არმიამ შემოიჭრა და მოახდინა რეგიონის ოკუპაცია, ხოლო 28 ივლისს გამოაცხადა ნახიჩევანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, აზერბაიჯანის სსრ-თან „მჭიდრო კავშირში“. ნოემბერში, სომხეთის აღების ზღვარზე, ბოლშევიკებმა საზოგადოების მხარდაჭერის მოსაზიდად, სომხეთს დაპირდა, რომ ნახიჩევანს გადასცემს სომხეთს, ყარაბაღსა და ზანგეზურთან ერთად. ეს მაშინ შესრულდა, როდესაც ნარიმან ნარიმანოვმა, აზერბაიჯანის ბოლშევიკების ლიდერმა, გამოსცა საზეიმო გამარჯვების განცხადება „სომხეთის საბჭოთა ხელისუფლების“ მიმართ, სადაც განაცხადა, რომ ნახიჩევანი და ზანგეზური უნდა მიენიჭოს სომხეთს, აზერბაიჯანელი ხალხის მიერ სომეხი ხალხის მხარდაჭერისთვის, რომლებიც სომხეთის ყოფილი ხელისუფლების წინააღმდეგ იბრძოდნენ: ვლადიმერ ლენინმა მიესალმება ამ „დიდი საბჭოთა ძმობის“ აქტს, სადაც „საბჭოთა ხალხების ოჯახს შორის, საზღვრებს არ ჰქონდა მნიშვნელობა“, თუმცა არ დაეთანხმა ამას და ნახიჩევანის მოსახლეობას რეფერენდუმი შესთავაზა. ამ რეფერენდუმის ოფიციალური მოღვაწეების განცხადებით, რომელიც 1921 წლის დასაწყისში ჩატარდა, ნახიჩევანის მოსახლეობის 90% სურდა რეგიონი ჩართული იყო აზერბაიჯანის სსრ-ს შემადგენლობაში, „ავტონომიური რესპუბლიკის უფლებით“. გადაწყვეტილება იმისა, რომ ნახიჩევანი გახდეს ნაწილი თანამედროვე აზერბაიჯანისა, გაამყარა 1921 წლის 16 მარტის მოსკოვის ხელშეკრულებამ, რომელსაც ხელი მოაწერეს მოსკოვში ერთის მხრივ, საბჭოთა რუსეთმა და მეორე მხრივ, ახლად დაარსებულმა თურქეთის რესპუბლიკამ. შეთანხმებამ, საბჭოთა რუსეთსა და თურქეთს შორის, ასევე მოუწოდებდა შარურ-დარალაგეზის მაზრა (რომლის მოსახლეობის უმრავლესობას აზერბაიჯანელები შეადგენდნენ), შევიდეს ნახიჩევანის შემადგენლობაში, რითაც თურქეთს საშუალება ექნებოდა ესაზღვროს აზერბაიჯანის სსრ-ს. ეს გარიგება კიდევ ერთხელ დაადასტურა, 13 ოქტომბერის ყარსის ხელშეკრულებამ. ხელშეკრულების V მუხლში წერია: ამით, 1924 წლის 9 თებერვალს, საბჭოთა კავშირმა ოფიციალურად დააფუძნა ნახჭევანის ასსრ. ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუცია მიიღეს 1926 წლის 18 აპრილს. ნახიჩევანი საბჭოთა კავშირში როგორც საბჭოთა კავშირის შემადგენელი ნაწილი, ნახიჩევანის ეთნიკურ შემადგენლობას შორის დაძაბულობამ იკლო, ისევე როგორც, ტერიტორიულმა პრეტენზიებმაც. ამის ნაცვლად, იგი გადაიქცა მნიშვნელოვან ინდუსტრიულ ზონად, განსაკუთრებით სამთო მინერალების მოპოვების სფეროში, როგორიცაა მარილის მოპოვებაში. საბჭოთა მმართველობის დროს, რეგიონის ტერიტორიაზე გადიოდა ძირითადი სარკინოიგზო ხაზები, როგორიცაა მოსკოვი-თეირანისა და ბაქო-ერევანის რკინიგზის ხაზი. რეგიონი, ასევე იყო მნიშვნელოვანი სტრატეგიული ტერიტორია ცივი ომის დროს, ესაზღვრებოდა თურქეთსა (ნატო-ს წევრი) და ირანს (დასავლეთის ახლო მოკავშირე, 1979 წლის რევოლუციამდე). საბჭოთა კავშირის დროს გაუმჯობესდა კეთილდღეობა. განათლებისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სფეროს განსაკუთრებული ცვლილებები შეეხო. 1913 წელს, ნახიჩევანში მხოლოდ ორი საავადმყოფო ფუნქციონირებდა, სულ 20 საწოლიანი. რეგიონში ხშირად იყო გავრცელებული ტრახომის და ტიფის დაავადებები. მალარიამ, რომელის ძირითადი მიზეზი მიმდებარე არაქსი იყო, რეგიონს სერიოზული ზიანი მიაყენა. ნებისმიერ დროს, 70%-დან 85%-მდე ნახიჩევანის მოსახლეობა ინფიცირებული იყო მალარიით, ასევე ნორაშენის მოსახლეობის (დღევანდელი შარური) თითქმის 100% დაავადებული იყო. სიტუაცია მკვეთრად გაუმჯობესდა საბჭოთა პერიოდში. მალარიის შემთხვევა მკვეთრად შემცირდა, ხოლო ტრახომა და ტიფი მთლიანად აღმოიფხვრა. საბჭოთა პერიოდში, ნიხიჩევანის დემოგრაფიული სიტუაციაც გაუმჯობესდა. ამ დროს, სომხური მოსახლეობა თანდათან შემცირდა, რადგან ბევრი გადავიდა სომხეთის სსრ-ში. 1926 წელს, რეგიონის მოსახლეობის 15% ეთნიკურად სომეხები იყვნენ, ხოლო 1979 წლისთვის ეს ციფრი 1,4%-მდე შემცირდა. იმავდროულად, აზერბაიჯანელი მოსახლეობის რიცხვმა საგრძნობლად გაიზარდა, ძირითადად მაღალი შობადობის და სომხეთიდან იმიგრაციის გამო (1926 წელს 85%-დან, 1979 წელს 96%-მდე). მთიან ყარაბაღშიც აღნიშნა სომხების მსგავსი შემცირება, მაგრამ უფრო ნელი დემოგრაფიული ტენდენციებით, მათ ეშინოდათ ტერიტორიის საბოლოო „დე-არმენიზაციისა“. როდესაც დაძაბულობა სომხებსა და აზერბაიჯანელებს შორის განახლდა 1980-იან წლებში, მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის გამო, აზერბაიჯანის სახალხო ფრონტმა მოახერხა ზეწოლა მოეხდინა აზერბაიჯანის სსრ-ს, რომელმაც შემოიღო ნაწილობრივი სარკინიგზო და საჰაერო ბლოკადა სომხეთის მიმართ, ხოლო მეორე მიზეზი სარკინიგზო მომსახურების ჩამონგრევის გახდა ის, რომ სომხური ძალები აწყობდნენ თავდასხმებს მატარებლებს, რომლებიც შედიოდნენ სომხეთის ტერიტორიაზე აზერბაიჯანიდან, რის შედეგადაც რკინიგზის პერსონალმა უარი განაცხადა სომხეთში შესვლაზე.Stuart J. Kaufman. Modern Hatreds: The Symbolic Politics of Ethnic War. ISBN 0-8014-8736-6 ამ მოვლენამ ურყოფითი ეფექტი მოახდინა სომხეთის ეკონომიკაზე, რადგან ქვეყნის საქონლის 85% სატვირთო და სარკინიგზო მიმოსვლაზე იყო დამოკიდებული. ამის საპასუხოდ, სომხეთმა დახურა სარკინიგზო მიმოსვლა ნახიჩევანთან, რითაც დაკეთა ექსკლავის ერთადერთი გზა დანარჩენ საბჭოთა კავშირთან. 1989 წლის დეკემბერი, ნახიჩევანში გაჩაღდა არეულობა, როდესაც რეგიონის აზერბაიჯანულმა მოსახლეობამ დაიწყო ირანთან საზღვრის დემონტაჟი, რეგიონის ტერიტორიის დატოვების და მათი ეთნიკური აზერბაიჯანელი ბიძაშვილების ნახვის მიზნით, რომლებიც ცხოვრობენ ჩრდილოეთ ირანში (ისტორიული სამხრეთი აზერბაიჯანი). ამ ქმედებამ გააბრაზა საბჭოთა ხელმძღვანელობა, ხოლო საბჭოთა მედიამ აზერბაიჯანელები „ისლამური ფუნდამენტალიზმის გაჩაღებაში“ დაადანაშაულა. 1990 წლის იანვარში, ნახიჩევანის ასსრ-ს უზენაესმა საბჭომ გამოსცა განკარგულება, სადაც ნათქვამია ნახიჩევანის განზრახვაზე გამოეყოს სსრკ-ს, მისი ქმედებების პროტესტის ნიშნად, ბაქოს შავი იანვრის მოვლენების გამო. ამით ნახიჩევანი გახდა პირველი საბჭოთა კავშირის ნაწილი, რომელიც გამოაცხადა დამოუკიდებლობა და ამით გადაუსწრო რამდენიმე კვირით ლიტვასაც. ნახიჩევანი პოსტ-საბჭოთა ეპოქაში ჰეიდარ ალიევი, აზერბაიჯანის მომავალი პრეზიდენტი, 1990 წელს დაბრუნდა თავის სამშობლოში, ნახიჩევანში, მას შემდეგ, რაც 1987 წელს მიხეილ გორბაჩოვმა გამოაძევა იგი მისი პოლიტბიუროს პოზიციიდან. დაბრუნებიდან მალევე, აბსოლუტური უმრავლესობით, ალიევი აირჩიეს ნახიჩევანის უზენაეს საბჭოში. ალიევი შემდგომში დატოვა სკკპ და გორბაჩოვის წინააღმდეგ, 1991 წლის აგვისტოს წარუმატებელი გადატრიალების შემდეგ, მან მოუწოდა აზერბაიჯანის სრული დამოუკიდებლობისკენ, ასევე დაგმო აიაზ მუტალიბოვი გადატრიალების მხარდაჭერისთვის. 1991 წლის ბოლოს, ალიევმა გაამყარა თავისი ძალაუფლება, როგორც ნახიჩევანის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე, ასევე გამოაცხადა ნახიჩევანის სრული დამოუკიდებლობა ბაქოსგან. ნახიჩევანი, ყარაბაღის ომის დროს, გადაიქცა კონფლიქტურ არენად. 1992 წლის 4 მაისს, სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა ცეცხლი გაუხსნეს სადარაქის რაიონს.Russia Plans Leaner, More Open Military. The Washington Post. May 23, 1992 სომხებმა განაცხადეს, რომ თავდასხმა იყო საპასუხოდ, ნახიჩევანის აზერბაიჯანული ძალების მიერ, საზღვრისპირა ცეცხლის გახსნაზე, სომხური სოფლების მიმართულებით. დავით ზადოიანის, 42 წლის სომეხი ფიზიკოსისა და რეგიონის მერის განცხადებით, სომხებმა მოთმინება დაკარგეს აზერბაიჯანელების მხრიდან, ერთთვიანი სროლების შემდეგ. ნახიჩევანის მთავრობამ უარყო ეს ბრალდება და ნაცვლად ამტკიცებდა, რომ სომხეთის თავდასხმა იყო პროვოცირებული და კონკრეტულად მიზნობრივ ხასიათს ატარებდა, კერძოდ თურქეთსა და ნახიჩევანს შორის ხიდის დაბლოკვის. „სომხები არ რეაგირებენ დიპლომატიურ ზეწოლაზე“ – განუცხადა იტარ-ტასს ნახიჩევანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა რზა იბადოვმა და განაგრძო: „ამიტომ მნიშვნელოვანია ესაუბრო იმ ენაზე, რომელიც მათ ესმით.“ თურქეთის დედაქალაქ ანკარაში სააგენტოსთან, იბადოვმა აღნიშნა, რომ სომხეთის მიზანია რეგიონში, ხელში ჩაიგდოს კონტროლი ნახიჩევანზე. Human Rights Watch-ის ინფორმაციით, საომარი მოქმედებები დაიწყო მას შემდეგ, რაც სამი ადამიანი დაიღუპა, როდესაც სომხურმა ძალებმა ცეცხლი გახსნეს რეგიონის მიმართულებით. მძიმე საბრძოლო მოქმედებებს ადგილი ჰქონდა 18 მაისს, როდესაც სომხებმა ნახიჩევანის ანკალავის, კერძოდ ქარქის ოკუპაცია მოახდინეს. ქარქი პატარა ტერიტორიაა, რომელზეც სომხეთის ძირითადი ჩრდილოეთ-სამხრეთის გზატკეცილი გადის. ანკლავი ამჟამად რჩება სომხების ოკუპაციის ქვეშ. ქალაქ შუშის დაცემის შემდეგ, მუტალიბოვის ხელისუფლებამ დაადანაშაულა სომხეთის მთავრობა, ნახიჩევანის ოკუპაციის მცდელობაში (რომელსაც უარყოფს სომხეთის მთავრობის თანამდებობის პირები). თუმცა, 23 მაისს ჰეიდარ ალიევმა, ცალმხვრივად გამოაცხადა ცეცხლის შეწყვეტა და ცდილობდა დადოს სეპარატისტული სამშვიდობო ზავი სომხეთთან. სომხეთის პრეზიდენტმა, ლევონ ტერ-პეტროსიანმა გამოთქვა მზადყოფნა, რომ ხელი მოაწეროს ხელშეკრულებას ნახიჩევანთან, რათა დასრულდეს საბრძოლო მოქმედებები. შემდგომში ცეცხლის შეწყვეტა შეთანხმებული იყო. კონფლიქტმა რეგიონში, გამოიწვია თურქეთის მწვავე რეაქცია. თურქეთის პრემიერ-მინისტრმა, თანსუ ჩილერმა განაცხადა, რომ ნებისმიერ სომხური საბრძოლო მოქმედება, ნახიჩევანის ძირითად ტერიტორიაზე, გამოიწვევს ომის გამოცხადებას სომხეთის მიმართ. რუსი სამხედრო ლიდერების მოსაზრებით: „რომელიმე მესამე მხარის ჩარევა კონფლიქტში, შეიძლება გამოიწვიოს მესამე მსოფლიო ომი“. სექტემბრის დასაწყისში, ათასობით თურქი ჯარისკაცი გაიგზავნა თურქეთ-სომხეთის საზღვარზე. საპასუხოდ, რისეთის სამხედრო ძალებმა სომხეთში, გაზარდეს სამხედროების რაოდენობა სომხურ-თურქული სასაზღვრო ზოლის გასწვრივ და განამტკიცეს თავდაცვა დაძაბულ პერიოდში, როდესაც ომი გარდაუვალი ჩანდა. დაძაბულობამ პიკს მიაღწია, როდესაც თურქეთის მძიმე არტილერიამ, ორი საათის განმავლობაში, ისროდა ნახიჩევანის მხარეს, ნახიჩევანი-სომხეთის საზღვარზე. ირანმაც, სომხეთის თავდასხმებზე საპასუხოდ, ნახიჩევანის საზღვრის გასწვრივ, ჩაატარა ფართომასშტაბიანი სამხედრო მანევრები, როგორც გაფრთხილება სომხეთისთვის. თუმცა, სომხეთმა ნებისმიერი სხვა შემდგომი თავდასხმები ნახიჩევანზე არ განახორციელა, ხოლო რუსი სამხედროების ყოფნა იყო საპასუხოდ იმისა, რომ თურქეთს შეუძლია ითამაშოს სამხედრო როლი ამ კონფლიქტში. პოლიტიკურ არასტაბილურობის პერიოდის შემდეგ, 1993 წელს, აზერბაიჯანის პარლამენტმა, ნახიჩევანიდან ჰეიდარ ალიევი მოიწვია. დღეს, ნახიჩევანი ინარჩუნებს ავტონომიას, როგორც ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა და არის საერთაშორისოდ აღიარებული, როგორც აზერბაიჯანის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც რეგულირდება თავისი საკუთარი არჩეული საკანონმდებლო ორგანოთი. ნახიჩევანის ახალი კონსტიტუცია დამტკიცდა 1995 წლის 12 ნოემბრის რეფერენდუმზე. კონსტიტუცია, რესპუბლიკის ასამბლეამ 1998 წლის 28 აპრილს მიიღო და ძალაში შევიდა 1999 წლის 8 იანვარს. თუმცა, რესპუბლიკა რჩება იზოლირებული, არა მხოლოდ დანარჩენი აზერბაიჯანშისგან, არამედ პრაქტიკულად მთელი სამხრეთ კავკასიის რეგიონისგან. ვასიფ თალიბოვი, რომელიც დაქორწინებულია აზერბაიჯანის მმართველი ოჯახის (ალიევი) ნათესავზე, არის რესპუბლიკის მიმდინარე საპარლამენტო თავმჯდომარე. რეგიონის მოსახლეობის უმრავლესობა უყურებს თურქულ არხებს. ეკონომიკური სირთულეები და ენერგიის დეფიციტი (რომელიც სომხეთის მუდმივი ბლოკადის, საპასუხოდ აზერბაიჯანელი და თურქული ბლოკადისა, მიზეზია) რეგიონის პრობლემაა. ამის გამო, შრომითი მიგრანტები სამუშაოდ მეზობელ თურქეთში გადადიან. ერთ-ერთმა თურქმა ანალიტიკოსმა განაცხადა, რომ „მიგრაცია ისეთი დიდია, რომ სტამბოლის ბესლერის რაიონის მოსახლეობის უმრავლესობას ნახიჩევანელები წარმოადგენენ“. ნახიჩევანის მერმა, ველი შახვერდიევმა, ბრიტანელ მწერალთან, თომას დე ვაალთან საუბრისას, ყარაბაღის კონფლიქტის მშვიდობიან გადაწყვეტას მიემხრო და ასევე ისაუბრა სომხურ-აზერბაიჯანულ თბილ ურთიერთობებზე, საბჭოთა კავშირის დროს. მან განაცხადა: „მე შემიძლია გითხრათ, რომ ჩვენ სომხებთან ძალიან ახლო ურთიერთობები გვქონდა, ისინი შესანიშნავები იყვნენ. როდესაც მივდიოდი მოსკოვში, უნივერსიტეტში, მე არც ერთხელ წავსულვარ ბაქოს გავლით. მე ჩავჯექი ავტობუსში, რომელიც ერთ საათში ერევანში იყო, შემდეგ თვითმფრინავით მოსკოვში გადავფრინდი და იმავე გზით უკან დავბრუნდი.“ ცოტა ხნის წინ ნახიჩევანმა ხელშეკრულება გააფორმა ირანთან, მეტი გაზის ექსპორტისთვის, ასევე, 2007 წლის ოქტომბერში, ორ ქვეყანას შორის, მდინარე არაქსზე ახალი ხიდი გაიხსნა; გახსნას დაესწრო აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი და ირანის პირველი ვიცე-პრეზიდენტი ფარვიზ დავუდი. 2008 წელს, აზერბაიჯანის ეროვნულმა ბანკმა, ნახიჩევანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დაფუძნებიდან 85 წლისთავზე, მოჭრა წყვილი ოქროსა და ვერცხლის სამახსოვრო მონეტა. ადმინისტრაციული დაყოფა ნახიჩევანი დაყოფილია რვა ადმინისტრაციულ ერთეულად: აქედან შვიდი რაიონია და ერთი, ნახიჩევანი, თვითმმართველი ქალაქია. დემოგრაფია 2014 წლის 30 ივნისისთვის, ნახიჩევანის მოსახლეობა შეადგენდა 435 400 კაცს. მოსახლეობის უმრავლესობა აზერბაიჯანელებია, რომლებიც 1999 წლისთვის, მოსახლეობის 99% წარმოადგენდნენ, ხოლო ეთნიკური რუსები (0.15%) და ქურთების უმცირესობა (0.6%) შეადგენდა დარჩენილ მოსახლეობას. 1990-იან და 2000-იან წლებში, რეგიონიდან აზერბაიჯანული მოსახლეობის დიდი გადინება მოხდა თურქეთსა და აზერბაიჯანში, სსრკ-ს დაშლის შემდეგ ეკონომიკური გაჭირვების გამო, ასევე ნახიჩევანის დანარჩენი აზერბაიჯანიდან გეოგრაფიული დაშორების გამო. ქურთები ნახიჩევანში ძირითადად ცხოვრობენ სადარაქის რაიონსა და თეივაზში. რეგიონიდან დარჩენილი სომხები გამოაძევეს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა, მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის დროს, როგორც მოსახლეობის ძალისმიერი გაცვლის ნაწილი სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის. 1932 წლის საბჭოთა შეფასებით, ტერიტორიის 85% იყო სოფელი, ხოლო 15% იყო საქალაქო. ქალაქის პროცენტული მაჩვენებელი 1939 წელს 18%-მდე და 1959 წელს 27%-მდე გაიზარდა. 2011 წლისთვის, ნახიჩევანის საერთო მოსახლეობის 435 400-დან, 127 200 ადამიანი ცხოვრობს ქალაქად, რაც 2014 წელს, ქალაქის პროცენტულობა 29.2%-მდე გაზარდა. ნახიჩევანი გამოირჩევა მაღალი ადამიანის განვითარების ინდექსით; მისი სოციალურ-ეკონომიკური ძალა ბევრად აღემატება მეზობელ ქვეყნებს, ისევე, როგორც თავად აზერბაიჯანსაც. 2014 წლის 30 ივნისის, ნახიჩევანის ა.რ. სტატისტიკის კომიტეტის ანგარიშის თანახმად, 2013 წლის ბოლოსთვის, ზოგიერთი სოციალურ-ეკონომიკური მონაცემები, მათ შორის შემდეგი, გამოაქვეყნა: ადამიანის განვითარების ინდექსის გამოთვლით, 2014 წლის ახალი UNHD მეთოდის გამოყენებით, ზემო მონაცემებში ცვლილება შევიდა: გარდა ამისა, ადამიანის განვითარების ინდექსი შეადგენს ნახიჩევანი სახელმწიფო რომ ყოფილიყო, განთავსდებოდა ადამიანის განვითარების ინდექსის მიხედვით მალაიზიასა (62-ე) და მავრიკის (63-ე) შორის. გარდა ამისა, ირანის 0.749 (75-ე), თურქეთის 0.759 (69-ე), ან აზერბაიჯანის 0.747 (76-ე) აგი-სთან შედარებით. გეოგრაფია ნახიჩევანი არის ნახევრად უდაბნოს რეგიონი, რომელიც გამოეყოფა აზერბაიჯანის ძირითად ნაწილს სომხეთის მიერ. ზანგეზურის მთები აყალიბებს საზღვარს სომხეთთან, ხოლო მდინარე არაქსი განსაზღვრავს საზღვარს ირანთან. არაქსის წყალსაცავი მდებარეობს ამავე მდინარეზე და გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო საჭიროებებსა და ჰიდროელექტროსადგურისთვის, რომლის დენი მიეწოდება აზერბაიჯანსა და ირანს. ნახიჩევანის ძალიან მშრალი და მაღალმთიანია. რეგიონის უმაღლესი მწვერვალია მთა გაფიჯიღი (3904 მ) და ყველაზე გამორჩეულია Ilandag (გველის მთა) (2415 მ), რომელიც ჩანს ქალაქ ნახიჩევანიდან. ლეგენდის მიხედვით, მწვერვალის ნაპრალში გაჩერდა ნოეს კიდობანი, როდესაც წყალდიდობა ჩადგა. Qazangödağ (ყაზანგიოდაღი 3829 მ) კიდევ ერთი მწვერვალია. ეკონომიკა მრეწველობა ნახიჩევანის მრეწველობა მოიცავს სამთო მინერალების მოპოვებას, როგორიცაა მარილი, მოლიბდენი და ტყვია. სოფლის მეურნეობა, რომელიც შემუშავდა და განვითარდა საბჭოთა წლებში სპეციალურად მშრალი კლიმატისთვის, მისცა საშუალება რეგიონს გაზარდოს ხორბალი (ძირითადად გაშენებულია არაქსის ვაკეზე), ქერი, ბამბა, თამბაქო, ხილის ბაღი, თუთა და ყურძენი, ღვინის დასამზადებლად. მრეწველობის სხვა დარგები მოიცავს ბამბის დამუშავებას/გაწმენდას, აბრეშუმის დამუშავებას, ხილის კონსერვაციას, ხორცის შეფუთვასა და მეცხვარეობას. სასარგებლო წიაღისეულის გადამუშავება, მარილი, რადიო ინჟინერია, აბრეშუმის პროდუქტების დამზადება, ხორცისა და რძის პროდუქტები, მინერალური წყალების ჩამოსხმა, ტანსაცმლის, ავეჯის დამზადება არის ნახიჩევანის ინდუსტრიის ძირითადი დარგები. ყარაბაღის ომის გამო, 1988 წელს, რეგიონის ეკონომიკამ განიცადა მძიმე დარტყმა, როდესაც დაკარგა ხელმისაწვდომობა ნედლეულზეც და ბაზრებზეც. მიუხედავად იმისა, რომ გაჩნდა ახალი ბაზრები, ირანისა და თურქეთის სახით, დღეს ეს იზოლაცია კვლავ რჩება, რომელიც ზიანს აყენებს განვითარებას. ნახიჩევანის ეკონომიკა დაფუძნებულია სოფლის მეურნეობაზე, სამთო და გადამამუშავებელ მრეწველობაზე, თუმცა რესპუბლიკის ბიუჯეტის 75% მიეწოდება ბაქოდან, ცენტრალური ხელისუფლებისგან. რეგიონს დახმარებას, ასევე, თურქეთი და რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაცია უწევს. რესპუბლიკა მდიდარია მინერალებით. ნახიჩევანში მდებარეობს მარმარილოს, კირქვის და თაბაშირის საბადოები. ამავე დროს, ქვის მარილის დეპოზიტები ამოწურულია ნეჰრამში, ნახიჩევანისა და სუსტინში. მოლიბდენის მნიშვნელოვანი საბადოები ამჟამად დახურულია, როგორც ანკლავის იზოლაციის შედეგი. არსებობს ბევრი მინერალური წყლების წყარო, როგორიცაა ბადამლი, სირაბი, ნაგაჯირი, ყიზილჯირი, სადაც წყალი დარიშხანს შეიცავს. სასოფლო-სამეურნეო მიწების დაახლოებით 90% კერძო მფლობელობაშია. თუმცა, სოფლის მეურნეობა ცუდად განვითარებულია. წარმოება მკვეთრად შემცირდა და მასშტაბური კომერციული სოფლის მეურნეობაც შემცირდა. რეგიონის ტერიტორიის ორ მესამედს კლდოვან ფერდობებს და უდაბნოს უკავია, ამიტომ სახნავ-სათესი მიწების ფართობი საკმაოდ შეზღუდულია. ძირითადი მოსავალია ბამბა და თამბაქო, რომელიც გაშენებულია „PriAraz“-ის ვაკეზე, ქალაქ შარურთან და ნახიჩევანთან ახლოს. მარცვლეუის წარმოების სამი მეოთხედი მოდის ხორბალზე, განსაკუთრებით ზამთარის ხორბლლზე, რომელიც კონცენტრირებულია შარურის ვაკის სარწყავ მიწებსა და მდინარე ნახიჩევანის აუზზე. მევენახეობას ნახიჩევანში გააჩნია უძველესი ტრადიცია, განსაკუთრებით არაქსის ხეობასა და მთისწინეთში. ძალიან ცხელი ზაფხულის და ხანგრძლივი თბილი შემოდგომის წყალობით, შესაძლებელია გაიზარდოს ისეთი უაღრესად ტკბილი ყურძენის ჯიშები, როგორიცაა ბაიან-შირაზი, თებრიზი, შირაზი. ღვინოები, როგორიცაა „ნახიჩევანი“, „შაჰბუზი“, „აბრაგუნისი“, „აზნაბურქი“ არის მისაღები ხარისხის და ძალიან პოპულარული. ხილის წარმოება საკმაოდ მნიშვნელოვანია, ძირითადად ესენია კომში, მსხალი, ატამი, გარგარი, ლეღვი, ნუში და ბროწეული. მესაქონლეობა ნახიჩევანისთვის ტრადიციული მეურნეობაა. იმის გამო, რომ რეგიონს ახასიათებს მშრალი კლიმატი, საძოვრები ნახიჩევანში არაპროდუქტიულია, ამიტომ მეცხვარეობა სჭარბობს სხვა პირუტყვის წარმოებასთან შედარებით. ზამთრის საძოვრები განლაგებულია „PriAraz“-ის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 1200 მ. მაგრამ ზაფხულის საძოვრები განლაგებულია მაღალ მთებში, ზღვის დონიდან 2300-3200 მ. ყველაზე გავრცელებული ცხვრის ჯიშია „ბალბასი“. ცხვრის ეს ჯიში გამოირჩევა პროდუქტიულობით და თოვლისავით თეთრი აბრეშუმისებრი მატყლი, რომელიც ფართოდ გამოიყენება ხალიჩების წარმოებაში. მსხვილი და პატარა რქოსანი პირუტყვი გაშენებულია ყველგან, განსაკუთრებით შარურისა და ნახიჩევანის შემოგარენში. ასევე გაშენებულია დომბაც. მიუხედავად იმისა, რომ მთავრობამ განაცხადა ხელი შეუწყოს ტურიზმს, ის მაინც ჩასახვის სტადიაზეა. 1997 წლამდე, ტურისტებს ესაჭიროებოდათ ჩასვლის სპეციალური ნებართვა, რომელიც უკვე გააუქმდა, რაც ამსუბუქებს მგზავრობას. მომსახურების თვალსაზრისით, ნახიჩევანი გთავაზობთ დასვენების ძირითად საშუალებებს, მაგრამ ზამთარში გათბობის ნაკლებობაა, რაც გამოწვეულია საწვავის უკმარისობით. საერთაშორისო ურთიერთობები ჩრდილოეთ კვიპროსის თურქული რესპუბლიკის აღიარება 1990-იანი წლების ბოლოს, ნახიჩევანის უზენაესმა ასამბლეამ აღიარა თვითგამოცხადებული ჩრდილოეთ კვიპროსის თურქული რესპუბლიკის (TRNC) სუვერენიტეტი და მოუწოდა აზერბაიჯანსაც ამის გაკეთებისკენ. მიუხედავად აზერბაიჯანის დიდი სიმპატიებისა, ჩრდილოეთ კვიპროსის თურქული რესპუბლიკის მიმართ, აზერბაიჯანის ხელისუფლებამ არ მიბაძა ნახიჩევანს, რადგან, ეს შეიძლება უბიძგოს კვიპროსის რესპუბლიკას აღიაროს თვითგამოცხადებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა. მჭიდრო ურთიერთობები ნახიჩევანსა და თურქეთს შორის, ალბათ გამოწვეულია ამ აღიარებით. სომხური ხაჩქარების საქმე აზერბაიჯანს ედება ბრალად, ისტორიული სომხური ძეგლების განადგურება ნახიჩევანში, როგორც ნაწილი პოლიტიკური განზრახვის, რომ წაშალოს სომხური კულტურის კვალი აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე. სომხური ეკლესიების რიცხვი, როგორც ცნობილია, ნახიჩევანის რეგიონში შეადგენს 280-ზე მეტს. 1648 წელს, ფრანგი მოგზაურის ალექსანდრე დეროდის ცნობით, ჯულფაში 10 ათასზე მეტი სომხური საფლავის ქვა არსებობდა, გაკეთებული მარმარილოთი. 1980 წლისთვის, საეკლესიო ძეგლების რიცხვი, სავარაუდოდ 59 და 100 შორის იყო. მწერალი და ჟურნალისტი სილვიან ბესონი მიიჩნევს, რომ ეს ძეგლები შემდგომში განადგურდა, როგორც აზერბაიჯანის მთავრობის კამპანიის ნაწილი, მიმართული სომხური კულტურის კვალის წასაშლელად თავის მიწაზე. XIV საუკუნის, აბრაგუნისის წმინდა სტეფანეს ეკლესიის 2005 წელს ვიზიტისას, შვეიცარია-სომხეთის ასოციაციის (SAA) წევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ცოტა ხნის წინ ეკლესია განადგურდა, მხოლოდ რამდენიმე აგური მოჩანდა შიშველ მიწაზე. მსგავსი სურათი დახვთად შურუდშიც, სადაც XVI საუკუნის წმინდა ჰაკოპ-ჰაირაპეტის ეკლესია სრულად განადგურებულია. სომხური ეკლესიები, რომლებიც 1980-იან წლებში იდგნენ ნორაშენში, კირნაში და გალში, ასევე გაქრა.Monumental Effort: Scotsman wants to prove Azeri policy of cultural destruction in Nakhijevan, Gayane Mkrtchyan, ArmeniaNow, 2 September 2005. http://www.armenianow.com/features/5782/monumental_effort_scotsman_wants_t Quote: "But a special state policy of destruction is being implemented in Azerbaijan. In Turkey, after 90 years of staying empty, there are still standing churches today, meanwhile in Nakhijevan, all have been destroyed within just 10 years." ყველაზე ცნობილი საქმეა, შუა საუკუნეების საფლავის ქვების მასობრივი განადგურება ჯულფის სასაფლაოზე, ამის მტკიცებულებაა ფოტოგრაფიული, ვიდეო და სატელიტური კადრები. 2006 წლის აპრილში, ბრიტანული The Times მასზე შემდეგს წერდა: სომხებმა, დიდი ხანია ატეხეს განგაში, რომ აზერბაიჯანელები აპირებენ აღმოფხვრან ყველა მტკიცებულება იმისა, რომ სომხები ცხოვრობდნენ ნახიჩევანში და ამ მიზნით, უკვე ახორციელებენ მასიურ და შეუქცევად, სომხური კულტურული კვალის განადგურებას. „ირონია ის არის, რომ ეს ფაქტი მოხდა არა ომის დროს, არამედ მშვიდობიან დროს“ – განაცხადა სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ვარდან ოსკანიანმა. აზერბაიჯანი გამუდმებით უარყოფს ამ ბრალდებებს. მაგალითად, აზერბაიჯანის ელჩმა აშშ-ში, ჰაფიზ ფაშაევმა, ამ ვიდეო და ფოტომასალაზე ასე გამოეხმაურა: „ნაჩვენებია უცნობი ადამიანები, რომლებიც ანგრევენ საშუალო ზომის ქვებს“ და „არ არის ნათელი, თუ რა ეროვნების ადამიანებია ისინი“, ასევე თქვა, რომ ეს ანგარიშები სომხების პროპაგანდაა, რომლებიც მიზნად ისახავს ყურადღების გადატანას და განაცხადა, რომ „ეს არის სომხეთის სახელმწიფოს პოლიტიკის ნაწილი, რომლებიც ანადგურებენ ისტორიულ და კულტურულ ძეგლებს აზერბაიჯანის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე“. აზერბაიჯანის უარყოფის საპირისპიროდ, რიგ საერთაშორისო ორგანიზაციებმა დაადასტურეს სასაფლაოს სრული განადგურება. ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტმა, 2006 წლის 19 აპრილს განაცხადა, რომ „არ არსებობს არაფერი ჯუგას ცნობილი ქვის ჯვრებისგან“. ძეგლებისა და ღირსშესანიშნაობათა დაცვის საერთაშორისო საბჭოს (იკომოსი) ცნობით, 1998 წელს აზერბაიჯანის სახელმწიფომ 800 ხაჩქარი გაანადგურა. მიუხედავად იმისა, რომ განადგურება დროებით შეჩერდა იუნესკოს პრეტესტის შემდეგ, ოთხი წლის თავიდან განახლდა. იკომოსის ცნობით, 2003 წლის იანვარისთვის „1500 წლის სასაფლაო სრულიად გასწორდა მიწასთან“. 2010 წლის 8 დეკემბერს, მეცნიერების ხელშეწყობის ამერიკულმა ასოციაციამ გამოაქვეყნა ანგარიში სახელწოდებით „სატელიტური სურათები გვიჩვენებენ გაუჩინარებულ სომხურ ძეგლებს აზერბაიჯანში“. ევროპარლამენტმა ოფიციალურად მოუწოდა აზერბაიჯანს შეაჩეროს დანგრევის პროცესი, როგორც დარმღვევი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კონვენციისა. ევროპარლამენტის რეზოლუცია, რომელიც ეხება სამხრეთ კავკასიის კულტურულ ძეგლებს, წერია: „ევროპარლამენტი მკაცრად გმობს ჯულფის სასაფლაოს განადგურებას, ისევე, როგორც ყველა ისტორიული მნიშვნელობის ძეგლების განადგურებას, რომელსაც ადგილი ჰქონდა სომხეთის ან აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე და გმობს ნებისმიერ ამგვარ ქმედებას, რომელიც ცდილობს გაანადგუროს კულტურული მემკვიდრეობა“. 2006 წელს, აზერბაიჯანმა არ დაუშვა ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის (ეუთო) მისიის წევრები უძველესი სამარხების შესამოწმებლად, რომელიც შემდეგში განაცხადა, რომ აზერბაიჯანი მიიღებდა მხოლოდ იმ დელეგაციას, რომელიც ასევე სომხების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიებსაც მოინახულებდა. „ჩვენ ვფიქრობთ, რომ იმ შემთხვევაში, თუ ყოვლისმომცველი მიდგომა მიღებულუ იქნება პრობლემის მიმართ, რომელიც დასმულია“, – განაცხადა აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალურმა წარმომადგენელმა თაჰირ თაღიზადემ, „შესაძლებელი იქნება ქრისტიანული ძეგლების შესწავლა აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, მათ შორის, ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზეც“. განახლებული მცდელობა იყო დაგეგმილი ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის ინსპექტორების მიერ, 2007 წლის 29 აგვისტოდან 6 სექტემბრამდე, ბრიტანელი დეპუტატის, ედუარდ ოჰარას ხელმძღვანელობით. ნახიჩევანის გარდა, დელეგაციამ უნდა ესტუმრა ბაქოს, ერევანს, თბილისსა და მთიან ყარაბაღს. ინსპექტორები გეგმავდნენ მთიან ყარაბაღში შესულივნენ სომხეთის გავლით, თუმცა, 28 აგვისტოს ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში აზერბაიჯანის დელეგაციის ხელმძღვანელმა მოითხოვა, რომ ინსპექტორები შესულიყვნენ მთიან ყარაბაღში აზერბაიჯანის გავლით. 29 აგვისტოს, ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის გენერალურმა მდივანმა მატეო სორინასმა განაცხადა, რომ ვიზიტი გაუქმდა, რადგან გაჩნდა მთიან ყარაბაღში წვდომის სირთულეები, აზერბაიჯანის მიერ შემოთავაზებული მარშრუტის გამოყენებით. სომხეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ გაავრცელა განცხადება, სადაც განაცხადა, რომ აზერბაიჯანმა ვიზიტი შეწყვიტა „მხოლოდ იმის გამო, რომ შენიღბონ სომხური ძეგლების დანგრევა ნახიჩევანში“. კულტურა ნახიჩევანი აზერბაიჯანის ერთ-ერთი კულტურული ცენტრია. 1923 წელს, სახელმწიფო დრამატულ თეატრში (1962 წელს მას ეწოდა მამედგულუზადეს მუსიკისა და დრამის თეატრი) შეიქმნა მუსიკალური ქვეჯგუფი. არაქსის სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლი'' (დაარსდა 1959 წელს) კიდევ ერთი ცნობილი ჯგუფია. ნახიჩევანში, XIX საუკუნეში დაიდგა დრამატული სპექტაკლები მოყვარული დასის მიერ. თეატრალურმა ხელოვნებამ, ასევე დიდი წვლილი შეიტანა ნახიჩევანის კულტურაში. ისეთი მოღვაწეების შემოქმედებამ, როგორიცაა ჯალილ მამედგულიზადე, ჰუსეინ ჯავიდი, მ.ს. გულუბეკოვი და ჰუსეინ არაბლინსკი (პირველი აზერბაიჯანული თეატრის დირექტორი), გაამდიდრეს ნახიჩევანის კულტურული მემკვიდრეობა. რეგიონი, ასევე ცნობილი სომეხი მხატვრების და მსახიობების სამშობლოა, როგორიცაა საბჭოთა კავშირის მსახიობი ჰასმიკ აკოპიანი. ნახიჩევანი, ასევე ნახსენებია ლიტერატურ ნაშრომებში. ნიზამი, რომელიც სპარსელი პოეტია, წერდა: ცნობილი ადამიანები პოლიტიკური ლიდერები ჰეიდარ ალიევი — აზერბაიჯანის ყოფილი პრეზიდენტი (1993–2003) და ეროვნული ლიდერი. აბულფაზ ელჩიბეი — აზერბაიჯანის ყოფილი პრეზიდენტი (1992–1993). რასულ გულიევი — მილი მეჯლისის ყოფილი თავმჯდომარე (1993–1996) და ოპოზიციის ლიდერი. კრისტაფორ მიკაელიანი — დაშნაკცუთიუნის დამფუძნებელი წევრი. ჯაფარგული-ხან ნახიჩევანსკი — არაქსის რესპუბლიკის დამფუძნებელი. იბრაჰიმ აბილოვი — პირველი და ერთადერთი აზერბაიჯანის სსრ-ს ელჩი თურქეთში. გარეგინ ნჟდე — ცნობილი სომეხი რევოლუციური, სამხედრო ლიდერი და მოაზროვნე. პოეტები და მწერლები ჰუსეინ ჯავიდი — პოეტი. ჯალილ მამედგულიზადე — მწერალი და სატირირსტი. ეკმულადინ ნახიჩევანი — შუა საუკუნეების ლიტერატურული ფიგურა. ჰინდუშაჰ ნახიჩევანი — შუა საუკუნეების ლიტერატურული ფიგურა. აბდურახმან ენ-ნეშევი — შუა საუკუნეების ლიტერატურული ფიგურა. მამედ საიდ ორდუბადი — მწერალი. ჰეირან ხანუმი — გვიანი შუა საუკუნეების პოეტი. ელშენ ჰუდიევი — თანამედროვე პოეტი და მწერალი. მამედ არაზი — პოეტი. სხვა აჯამი ნახიჩევანი — არქიტექტორი და ნახიჩევანის არქიტექტურის სკოლის დამფუძნებელი. იბრაჰიმ საფი — თურქი მსახიობი. ნათავან გასიმოვა — ფრენბურთის მოთამაშე. გალერეა იხილეთ აგრეთვე ნახიჩევანის მემორიალური მუზეუმი ნოე რესურსები ინტერნეტში ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ოფიციალური საიტი ნახიჩევანის გზამკვლევი სქოლიო აზერბაიჯანი კავკასია ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა


source: wikipedia

text: საკუთარი სახელი ბასილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ბასილი — ნახევრად წარმართული ღვთაება ბასილი (XI საუკუნე) — ქართველი კალიგრაფი ბასილი V — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ბასილი (XVI საუკუნე) — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ბასილი ბაგრატის ძე — მწერალი ბასილი ეზოსმოძღვარი — პოლიტიკური მოღვაწე ბასილი ვაჩეს ძე — მწერალი და საეკლესიო მოღვაწე, კათოლიკოსი ბასილი ზარზმელი — მწერალი და საეკლესიო მოღვაწე ბასილი საბაწმინდელი — მწერალი, ჰიმნოგრაფი ბასილი უჯარმელ-ჭყონდიდელი — საქართველოს სამეფოს მწიგნობართუხუცესი ბასილი ხანძთელი — საეკლესიო მოღვაწე, ჰიმნოგრაფი ბასილი I (ბიზანტია) — ბიზანტიის იმპერატორი ბასილი II — ბიზანტიის იმპერატორი ბასილი დიდი — ქრისტიანული ეკლესიის მოღვაწე ბასილი — ტრაპიზონის იმპერატორი


მსგავს თემაზე


საქართველო – კვიპროსი 1:0 | Radio Fortuna - ოფიციალური ვებგვერდი პირველი ტაიმის 24-ე წუთზე გიორგი ქვილითაიამ ამ მატჩის ერთადერთი გოლი გაიტანა. თამაში საბოლოოდ საქართველოს ნაკრების გამარჯვებით 1:0 დასრულდა. საქართველოს შემადგენლობა ასე გამოიყურებოდა: გიორგი ლორია, დავით ხოჭოლავა, გურამ კაშია, ოთარ კაკაბაძე, გიორგი ნავალოვსკი (გია გრიგალავა), ჯაბა კანკავა, ნიკა კვეკვესკირი (გიორგი აბურჯანია), ვაკო ყაზაიშვილი (საბა ლობჟანიძე) , გიორგი მერებაშვილი (ირაკლი სიხარულიძე), გიორგი პაპუნაშვილი (ვაკო გვილია), გიორგი ქვილითაია (ნიკა კაჭარავა) ფეხბურთი საქართველოს ნაკრები [1] => saqartvelos-nakrebi [0] => 186254 [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1 AND mob1n_posts.ID NOT IN (186254) AND ( mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (16199,3190) [ID] => 227415 [post_date] => 2018-03-27 21:14:14 [post_date_gmt] => 2018-03-27 17:14:14 [post_content] => ამხანაგურ შეხვედრაში საქართველოს ნაკრებმა მორიგი გამარჯვება მოიპოვა. ქართველმა ფეხბურთელებმა ესტონეთს ორი გოლი პირველივე ტაიმში გაუტანა. მე-6 წუთზე დებიუტანტმა ჯიმი ტაბიძემ პირველი გოლი გაიტანა. ტაიმის დასრულებამდე 10 წუთით ადრე ვაკო ყაზაიშვილმა ქართველ გულშემატკივარს შედევრი შესთავაზა – იგი ცრუმოძრაობებით გასცდა რამდენიმე მცველს და საჯარიმოს გარედან შესანიშნავი გოლი შემოგვთავაზა. მოკლედ, პირველი ტაიმი ჩვენმა გუნდმა დიდებულად ჩაატარა და ერთობ გაახარა გულშემატკივარი. მატჩის მეორე ნახევარიც ქართველთა უპირატესობით მიმდინარეობდა. 65-ე წუთზე მეკარესთან ერთი ერთზე კაჭარავა დარჩა, თუმცა მან ეს შანსი ვერ გამოიყენა. გოლის გატანის შანსი მასპინძლებს შეხვედრის მიწურულსაც ჰქონდათ, თუმცა საჯარიმოში მყოფმა ქვილიათიამ ბურთს ფეხი ააცილა. ვლადიმერ ვაისის გუნდმა ორ ამხანაგურ შეხვედრაში 6 გოლი გაიტანა და თავად არც ერთი არ გაუშვია. [post_title] => ესეც ესტონეთი: საქართველომ ბალტიური გამოცდა ჩააბარა [post_name] => esec-estoneti-saqartvelom-baltiuri-gamocda-chaabara [post_modified] => 2018-03-27 21:14:14 [post_modified_gmt] => 2018-03-27 17:14:14 [guid] => http://fortuna.ge/?p=227415 [query_vars_hash:WP_Query:private] => fb380b7e1181b9fe19e94982d5ffea71 ესეც ესტონეთი: საქართველომ ბალტიური გამოცდა ჩააბარა ამხანაგურ შეხვედრაში საქართველოს ნაკრებმა მორიგი გამარჯვება მოიპოვა. ...


ილჰამ ალიევი: შური ვიძიეთ ჩვენი დაღუპული ჯარისკაცებისთვის - სომეხი სამხედროები ერთი სანტიმეტრითაც ვერ გადმოვიდნენ აზერბაიჯანულ მიწაზე | imedinews imedi / 13 ივლისი 2020, 15:55 / სანდო წყარო „შური ვიძიეთ ჩვენი დაღუპული სამხედროებისთვის. სომხეთის ყველა მცდელობა ჩაიშალა. აზერბაიჯანმა თავისი სახელმწიფო საზღვარი დაიცვა და სომეხი სამხედროები ერთი სანტიმეტრითაც ვერ გადმოვიდნენ აზერბაიჯანულ მიწაზე“, - განაცხადა აზერბაიჯანის ლიდერმა. ილჰამ ალიევმა ასევე აღნიშნა, რომ საზღვარზე ვითარება კვლავ დაძაბული რჩება. „ერთი მხრივ, სომხეთი საერთაშორისო საზოგადოებას მიმართავს და დახმარებას სთხოვს, ხოლო, მეორე მხრივ, ჩვენს სოფლებსა და მოსახლეობას ცეცხლს უხსნიან. ამ ბინძურ პოლტიკას სომხეთი უფსკრულისკენ მიჰყავს. პასუხისმგებლობა სომხეთის ხელმძღვანელობას სრულად ეკისრება. აზერბაიჯანი მომავალშიც დაიცავს თავის საზღვრებს და ტერიტორიულ მთლიანობას“, - აღნიშნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა. ილჰამ ალიევმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ „აზერბაიჯანი თავისი ტერიტორიების ოკუპაციას არასდროს შეეგუება“. 24 დეკემბერი 2020, 22:20


მანუელ პრადო ი უგარტეჩე მანუელ პრადო ი უგარტეჩე (ესპ. Manuel Prado y Ugarteche) — (დ. 21 აპრილი, 1889 , ლიმა, პერუ -- გ. 15 აგვისტო, 1967, პარიზი, საფრანგეთი) — პერუელი პოლიტიკური მოღვაწე. ორჯერ პერუს პრეზიდენტი 1939–1945 და1956–1962 წწ. ბიოგრაფია [რედაქტირება] დაიბადა არისტოკრატების ოჯახში. იგი იყო პერუს პრეზიდენტის მარიანო იგნასიო პრადოს შვილი. ახალგაზრდობაში მონაწილეობდა პრეზიდენტ გილერმო ბილინგურსტიის დამხობაში. პირველი პრეზიდენტობა [რედაქტირება] ოსკარ ბენავიდესის შემდეგ პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა მანუელმა დაიკავა. მისი პირველი მმართველობის დროს დამთავრდა პანამერიკული მაგისტრალის მოასფალტება. იგი სახელმწიფოს სათავეში იდგა მთელი მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში. 1945 წელს ომი გამუცხადა კიდეც გერმანიას. 1941–1942 წწ. პერუმ ტერიტორიული კონფლიქტი მოიგო ეკვადორთან, რის შედეგადაც პერუმ მიიღო 200 000 კმ2 ტერიტორია. მეორე პრეზიდენტობა [რედაქტირება] პირველი საპრეზიდენტო ვადის გასვლის შემდეგ სამოგზაუროდ გაემგზავრა ევროპაში და გარკვეული პერიოდი დაჰყო პარიზში. მანუელ ოდრიას საპრეზიდენტო ვადის გასვლის შემდეგ იგი კვლავ დაბრუნდა პერუში და 1956 წლის არჩევნების შემდეგ მეორე ვადით გახდა პერუს პრეზიდენტი. 1961 წელს ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა იაპონიაში და გახდა მსოფლიოს პირველი სახელმწიფოს მეთაური, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ესტუმრა ამ ქვეყანას. 1962 წელს საპრეზიდენტო ვადის გასვლამდე 10 დღით ადრე რიკარდო პერეს გოდოის მიერ დამხობილ იქნა მისი ხელისუფლება. გარდაიცვალა ემიგრაციაში, პარიზში 1967 წლის 15 აგვისტოს. ლიტერატურა [რედაქტირება] - Tauro del Pino, Alberto: Enciclopedia Ilustrada del Perú. Tercera Edición. Tomo 11. MEN-OJE. Lima, PEISA, 2001. ISBN 9972-40-160-9 - Vargas Ugarte, Rubén: Historia General del Perú. Octavo y Noveno Tomo. Primera Edición. Editor Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1971. - Varios autores: Historia del Perú. Lima, Lexus Editores, 2000. ISBN 9972-625-35-4


text: ანრი I (დ. 17 მაისი, 1008 — გ. 4 აგვისტო, 1060) — საფრანგეთის მეფე 1031-იდან, კაპეტინგების დინასტიის მესამე მეფე. რობერტ II-ს (972-1031) და კონსტანცია არლერის (973–1032) შვილი. ლიტერატურა საფრანგეთის მეფეები დაბადებული 17 მაისი დაბადებული 1008 გარდაცვლილი 4 აგვისტო გარდაცვლილი 1060 სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები


მოცვი მოცვი (Vaccinium), მცენარეთა გვარი მანანასებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე ან ფოთოლმცვივანი ნახევრად ბუჩქები ან ბუჩქებია. აერთიანებს 100-მდე სახეობას. საქართველოში ამ გვარის 4 სახეობა გვხვდება. მათგან სამი — მთის მოცვი (Vaccinium myrtillus), ლურჯი მოცვი (Vaccinium uliginosum) და წითელი მოცვი (Vaccinium vitis-idea) ბორეალური ელემენტებია და გავრცელებულია ჰოლარქტიკული სამყაროს სუბალპურ და ალპურ სარტყელში ერთი კი — კავკასიური მოცვი (ანუ მაღალი მოცვი) იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყლების კოლხური ტიპის ტყეებში და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ანატოლიაში. მთის მოცვი მეტად დაბალი ბუჩქია. ჩვენში იზრდება სუბალპურ ტყეებში, გვხვდება უფრო მაღლაც — დეკიანებში. ბევრია მთათუშეთში, წითელ მოცვთან და შქერთან ერთად ქმნის მოცვიანებს. ყვავის მაის-ივნისში, ნაყოფი უმწიფდება ივლის-აგვისტოში. მოცვის ნაყოფი მომჟავო ტკბილია. იჭმება ნედლად, ამზადებენ მურაბასაც, შეიცავს C ვიტამინს, მთრიმლავ ნივთიერებებს. გამხმარ ნაყოფს ხმარობენ მედიცინაში კუჭის შემკვრელ საშუალებად. ნორჩი ფოთლების ნახარში საუკეთესო ოფლმდენი საშუალებაა. კარგი თაფლოვანი მცენარეა. ლიტერატურა [რედაქტირება] - ხინთიბიძე ლ, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, გვ. 152, თბ., 1984 წელი.


დენის მოწყობილობები(1)


აქტივისტები სასტუმრო „რუმსთან“, სადაც, ჟურნალისტი ვლადიმერ პოზნერი სტუმრებთან ერთად იმყოფება, მთელი ღამის განმავლობაში დარჩენას გეგმავენ. აქციის მონაწილეები სასტუმრო „რუმსის“ მეპატრონეს მიმართავენ, აღნიშნული სტუმრები სასტუმროდან გაუშვას. „ჩვენ მთელი ღამის განმავლობაში გავაგრძელებთ პროტესტს და დილიდან კი ველოდებით საქართველოს მოქალაქეებს, ვისაც აწუხებთ ამ ოკუპანტების ქვეყანაში შემოსვლა“,- განაცხადა ერთ-ერთმა აქტივისტმა. შეგახსენებთ, რომ სასტუმრო „რუმსთან“, სადაც რუსი ჟურნალისტი ვლადიმერ პოზნერი სტუმრებთან ერთად იმყოფება, სამოქალაქო აქტივისტები და პოლიტიკოსები აქციას მართავენ. ისინი პოზნერისა და მისი სტუმრების მიერ საქართველოს დატოვებას მოითხოვენ. ადგილზე მობილიზებულია პოლიცია.


source: fineweb

text: „საბა კონსტრაქშენმა“ ახალციხეში, რაბათის ციხის მიმდებარე ტერიტორიაზე სასტუმრო „ჯინო ველნეს რაბათის“ მოსაპირკეთებელი სამუშაოები დაასრულა და 12 აპრილს სასტუმროს იფიციალურად გახსნის ცერემონიალი შედგა. მოწვეულმა სტუმრებმა ერთხმად აღნიშნეს, რომ სასტუმროში შექმნილი კომფორტი უმაღლეს სტანდარტებს აკმაყოფილებს და „ჯინო ველნეს რაბათი“ ბევრ სასტუმროს გაუწევს კონკურენციას. ლევან თარგამაძე, შპს „საბა კონსტრაქშენის“ დირექტორი: „გარდა იმისა, რომ სასტუმროს ექსტერიერი ზუსტად ეწერება ციხე რაბათის კომპლექსში და ერთიან სახეს ინარჩუნებს, ჩვენ შევეცადეთ ამ კონტექსტიდან არც სასტუმროს ინტერიერი გამოგვეცალკევებინა. რა თქმა უნდა იმას არ ვგულისხმობთ, რომ სასტუმროს ნომრები შალვა ახალციხელის, ან მესხეთ–ჯავახეთის სხვა დიდებულების საძინებლის ანალოგიაა, მაგრამ მაქსიმალურად შევეცადეთ სასტუმროს ნომერში მოხვედრილ სტუმრისათვის კომფორტული გარემო შეგვექმნა. დარწმუნებული ვართ, ამ ამოცანას წარმატებით გავართვით თავი. ამას გარდა, სარემონტო სამუშაოების წარმოების დროს გამოყენებული სამშენებლო მასალის ხარისხმა მოგვცა იმის საშუალება, რომ შესრულებული სამუშაოს საგარანტიო ვადები ათ წლამდე გაგვეზარდა“. სასტუმრო „ჯინო ველნეს რაბათი“ როგორც ახალციხის ციხის დამსვენებლებს და ქალაქის სტუმრებს, ასევე მთლიანად რეგიონი ტურისტებს უკვე დღეიდან მოემსახურება და შეუძლია სრული კომფორტი შესთავაზოს დამსვენებლებს. სასტუმროს ინფრასტრუქტურა მოიცავს ბარს, რესტორანს, საკონფერენციო დარბაზს, გამაჯანსაღებელ ცენტრს – სპას, საუნასა. სასტუმრო 38 ნომრიანია. მათ შორის 2 ლუქსი და 36 სტანდარტი და ერთდროულად 150–მდე სტუმრის მიღებაზეა გათვლილი. სასტუმრო „ჯინო ველნეს რაბათში“ განხორციელებული ინვესტიციის მთლიანი მოცულობა 5 მილიონი დოლარია.


text: მშვენივრად მომეხსენება – მარკ ტვენის სახელს რომ მოჰკრავთ ყურს, პირველ რიგში, ყველას ერთი თმააბურძგნული და აჩაჩულ–დაჩაჩული ბიჭი გახსენდებათ, პირის დაბანა ჭირივით რომ ეჯავრებოდა, მოხუც დეიდას ყოფას უმწარებდა და ღამღამობით სასაფლაოებზე დაწანწალებდა მეჭეჭების მოსარჩენად. არა, მისი საწინააღმდეგო არაფერი მაქვს – გულადი და ღირსეული ყმაწვილი გახლდათ, მაგრამ ეს საყოველთაო აღტაცება, ცოტა არ იყოს, მწყინს – ბოლოს და ბოლოს, ერთი მწერლის პერსონაჟები ვართ ორივე და მაინცდამაინც სამართლიანი არ მეჩვენება, იშვიათად რომ გაგონდებით ხოლმე. სიტყვამ მოიტანა და კარგა ხანს საერთოდ არ მჯეროდა, რომ სამართალი და იღბალი სადმე არსებობდა – ასე რომ არ ყოფილიყო, თოთო ბავშვს ვინ გაიმეტებდა საიმისოდ, რომ ლონდონის ხიდის მახლობლად, ნასუფრალთა ჩიხში დაბადებულიყო და თანაც ჯონ კენტის ოჯახში. ნათქვამია, მშობლებს არ ირჩევენო და ისიც ვიცი, ღვიძლ მამაზე ასეთი ლაპარაკი მკრეხელური საქციელი რომ გახლავთ, მაგრამ რა ვქნა – მისგან ცემა–ტყეპის და ლანძღვა–გინების მეტი არაფერი მრგებია. განსაკუთრებით ცუდ დღეში მაშინ ვიყავი, ალქაჯი ბებიაჩემიც თუ წამოეშველებოდა. საბრალო დედა კი ხმის ამოღებასაც ვერ ბედავდა – იცოდა, ასეთი გულჩვილობისთვის გვარიანად მოხვდებოდა. ბეტი და ნენიც არ იყვნენ ურიგო გოგოები – იატაკზე დასაფენ ჩალას ყოველთვის მიწილადებდნენ ხოლმე – ამას ყველაზე უფრო მაშინ ვაფასებდი, როცა დალილავებული გვერდები უსაშველოდ მტკიოდა. ასე მხიარულად ვატარებდი ბავშვობას და რას ვიფიქრებდი, თუ ბედის უცნაური ჭირვეულობის წყალობით, ორი წვეთი წყალივით ვგავდი... არც მეტი, არც ნაკლები – ინგლისის ტახტის მემკვიდრეს – ედუარდ ტიუდორს. ან იმას როგორ წარმოვიდგენდი, რომ ეს ნალოლიავები, ფუფუნებასა და მაქმანებში ჩაფლული უფლისწული იმდენად მარტოსული იყო თავის უზარმაზარ, ოქროთი მოვარაყებულ სასახლეში, ჩემი უბადრუკი ყოფაც კი შეშურდებოდა.


რწყილის გასროლა ძაღლებისთვის - - ინფორმაცია - 2022 რწყილის გასროლა ძაღლებისთვის რწყილი ძაღლებისთვის მოდური აქსესუარია და არა რწყილების წამალი. ისინი არ არიან ეფექტური რწყილების წინააღმდეგ, სანამ ისინი აგრძელებენ ცხოვრებას ძაღლის ბეწვზე. მიუხედავად იმისა, რომ ზემოხსენებული სტატია ეხება რწყილის გასროლას, სხვა სტატიები ამ თემაზე ასევე გვთავაზობენ რამდენიმე ალტერნატივას, როგორიცაა: ეს არის უკიდურესი მაგალითი იმისა, თუ როგორ შეიძლება გამოყენებულ იქნას შინაარსის შესაქმნელად. ადამიანის ძაღლს ყურში რწყილი აქვს, რომლის ამოღებაც სპეციალური გასროლით არის შესაძლებელი. გასროლა მუშაობს ძაღლის სხეულზე რწყილებით დაინფიცირებულ კონკრეტულ ადგილზე. ამ ტიპის პრობლემის გამოყენებისას შესაძლებელია პროცესის ავტომატიზაცია და უფრო მოსახერხებელი გახადოს მომხმარებლებისთვის, რომლებიც ზრუნავენ თავიანთი შინაური ცხოველების ჯანმრთელობაზე. შინაური ცხოველების ზოგიერთ მფლობელს არც თუ ისე დიდი სურვილი აქვს გამოიყენოს კადრები მათი შინაური ცხოველების ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად. აქ არის ახალი ალტერნატივა, რომელიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას მათი შინაური ცხოველის ჯანმრთელობის სწრაფად შესამოწმებლად. ძაღლის რწყილის გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს თქვენი ბიზნესის გაყიდვები 15%-ით. რწყილის გასროლა არის პატარა პლასტმასის საგანი, რომელიც შეჰყავთ ძაღლის კანში, რათა დაეხმაროს მას უფრო სწრაფად გამოჯანმრთელდეს რწყილების ინფიცირებისგან. ძაღლებისთვის რწყილის გასროლის მიზანია ძაღლზე ყველა ზრდასრული რწყილის სწრაფად მოკვლა. ინექციების სიხშირე დამოკიდებულია ინვაზიის სიმძიმეზე. რაც უფრო მძიმეა, მით უფრო ხშირია ძაღლების ინექციები. ამ პროცესს ეწოდება "რწყილის თერაპია" და შედგება ინექციისგან ყოველ 8 დღეში ან ყოველ 20 დღეში, იმისდა მიხედვით, თუ სხეულის რომელ მხარეს არიან ისინი, მარცხენა თუ მარჯვენა (აქედან გამომდინარე, ძაღლები დარბიან გარშემო ორივე მხრიდან დაფარული). თუმცა, თუ ძაღლებს საკმარისად არ ჩაუტარდებათ ინექციები, მათ შეიძლება განუვითარდეთ მძიმე იმუნური რეაქციები და მოკვდნენ რამდენიმე კვირის არაეფექტური მკურნალობის შემდეგ. ძაღლები ყველაზე მნიშვნელოვანი არსებები არიან ნებისმიერ ოჯახში. ისინი განიხილება, როგორც ყველაზე მხიარული შინაური ცხოველები მსოფლიოში. ამ ძაღლებს ბევრი რწყილი აქვთ, რაც იმას ნიშნავს, რომ მათ უნდა უმკურნალონ რწყილის ფორმირებით ან ქიმიკატებით, რომლებიც მოკლავენ ყველა ამ რწყილს. ძაღლები სათანადო მოპყრობის გარეშე დარბიან და თუ ამ პარაზიტით მოკლავენ, მათ პატრონებს საერთოდ არ გაუხარდებათ. ძაღლს სჭირდება წამლებით მკურნალობა მათი მდგომარეობის გამო, რადგან ყოველწლიურად ძალიან ძვირი ჯდება ამ დაავადების განკურნება. შეუძლია დაეხმაროს ამ პრობლემის უკეთესი გადაწყვეტის შემუშავებაშიც, მანქანური სწავლების ტექნიკის გამოყენებით შინაარსის იდეების გენერირებით და მწერლის ბლოკისგან უფრო ეფექტური გზით მოშორებით. ეს სტატია განიხილავს იმაზე, თუ როგორ თუ გსურთ გაახაროთ თქვენი ძაღლი, თქვენ უნდა მისცეთ მას კარგი რწყილი. რწყილის გასროლა საუკეთესო საშუალებაა სამუშაოს შესასრულებლად. "რწყილის გასროლა" უძველესი მეთოდია, რათა ძაღლმა შეწყვიტოს რაიმე ნივთის ღეჭვა, რომელიც შეიძლება მიიპყრო მისი ყურადღება. იდეა შეიძლება გამოყენებულ იქნას სარეკლამო კამპანიებში ან ტრენინგ-სემინარებში. რწყილები მრავალი ძაღლის პრობლემად ითვლება, მაგრამ ისინი ძალიან სასარგებლოა პატრონებისთვის, რადგან ეს ხელს უწყობს ძაღლების გააქტიურებას და ჯანმრთელობას. ეს არ უნდა ვიფიქროთ, როგორც რწყილის წამლის ალტერნატივა. ეს მხოლოდ ერთი გზაა, რომლითაც ის შეიძლება გამოყენებულ იქნას ძაღლის ქავილის შესაჩერებლად. განყოფილების თემა: კატასთან ურთიერთობის დასრულება განყოფილების საკვანძო სიტყვები: ურთიერთობის დასრულება კატასთან, კატებთან, ურთიერთობა, პრობლემა, გამოსავალი, შინაური ცხოველების მოვლის პროფესიონალები შესავალი: ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც ადამიანებმა დაიწყეს ფიქრი კატებთან ურთიერთობის დასრულებაზე. თუმცა ახლა მათთვის უამრავი სხვადასხვა ვარიანტია ხელმისაწვდომი. ეს სტატია განიხილავს ამ საკითხის ზოგიერთ უარყოფით ასპექტს და ასევე გთავაზობთ გადაწყვეტილებებს კატებთან ურთიერთობის დასასრულებლად იმ ადამიანებისთვის, რომლებიც მათ ვეღარ იტანენ. , ერთი სტატიის სათაური ასახავს მის მიზნებს. სტატიაში ძაღლის რწყილის გასროლა აღწერილია, როგორც რწყილის საწინააღმდეგო პროდუქტი, რომელიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას მავნებლების მოსაკლავად, რომლებიც იწვევენ დაავადებებს და სხვა პარაზიტებს ძაღლებში. ავტორი განაგრძობს ამ პროდუქტის გამოყენების პროცესს. პირველი, რაც უნდა გააკეთოთ, დაასველეთ ბამბის ბამბის ნაჭერი გამოხდილი წყლით და დარწმუნდით, რომ ის არ არის ძალიან სველი ან ძალიან მშრალი. დარწმუნდით, რომ დაიჭირეთ იგი ნაზად, რადგან ხელები არ უნდა დასველდეს ან გაშრეს, სანამ ამას აკეთებთ. შემდეგ დააფიქსირეთ მუყაოს ნაჭერზე და მოათავსეთ ძაღლის კანზე დაახლოებით 20 წუთის განმავლობაში. 10 წუთის შემდეგ დაუყოვნებლივ გამორთეთ ექსპოზიციის მოწყობილობა, რადგან ექსპოზიციამ შეიძლება გამოიწვიოს თქვენი შინაური ცხოველის კანის დაზიანება, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული გართულებები, როგორიცაა შემდეგ განყოფილებაში განხილულია Flea Shot-ის გამოყენება ძაღლებისთვის. მარკეტინგისა და რეკლამის სფეროში კონცეფციის გამოყენების შესაძლებლობა საშუალებას აძლევს ბიზნესს გამოიმუშაონ წინასწარი შემოსავალი კამპანიების შექმნით, რომლებიც კარგად იმუშავებენ ბრენდის სამიზნე აუდიტორიასთან. ძაღლებისთვის რწყილები ძალიან პოპულარული ჯიშის ძაღლია. ეს არის მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ჯიში და გამოყვანილია სამუშაო ძაღლად. თუმცა, ეს მათთვის ძალიან საშიშია, რადგან მათ შეუძლიათ სხვადასხვა დაავადების მატარებლები და ადამიანებზეც გავრცელება. ეს იყო ძალიან მომგებიანი მეცხოველეობა და მათ უკვე ათწლეულების განმავლობაში იყენებდნენ სამუშაო ძაღლებად. , რომელსაც იყენებენ ციფრული სააგენტოები, ეხმარება მათ შექმნან შინაარსი ნულიდან მათი კლიენტების ინფორმაციით. ახლა მათ შეუძლიათ შექმნან კონტენტი იმ თემებზე, რომლებიც ადრე არ იყო გაშუქებული მათი კლიენტების მიერ ან იმ თემებზე, რომლებსაც ისინი არ აშუქებდნენ წინა წლებში ან თუნდაც თვეებში. გარდა ამისა, ისინი ციფრულ სააგენტოებს საშუალებას აძლევენ ფოკუსირება მოახდინონ იმაზე, რაც მათ საუკეთესოა - კრეატიულობა და ემოციები, ასევე მათი კლიენტების პრობლემების გადაჭრა. რწყილის კადრი არის კამერით სურათის გადაღების საშუალება ბუზის დაკბენის რისკის გარეშე. მას იყენებენ ვეტერინარულ მედიცინაში ბუზების მიერ დაკბენილი შინაური ცხოველების სამკურნალოდ. Flea Shot for Dogs არის ინოვაციური პროგრამული პროგრამა, რომელიც მომხმარებლებს საშუალებას აძლევს გადაიღონ სურათები მობილური ტელეფონებით და შემდეგ ატვირთონ ისინი აპლიკაციაში. ამის შემდეგ სურათების დამუშავება შესაძლებელია რეალურ დროში, რაც საშუალებას მოგცემთ გადაიღოთ კიდევ უფრო გასაოცარი კადრები, ვიდრე ეს შესაძლებელია კამერის გამოყენებით. ის ასევე აძლევს მომხმარებლებს უფლებას მისცენ თავიანთი შემოქმედებითი მხარე გამოავლინონ და დაზოგონ დრო გადაღების დროს. ამ პროგრამული უზრუნველყოფის გამოყენებით, ენთუზიასტები, რომლებსაც უყვართ ფოტოგრაფია, შეძლებენ გადაიღონ უფრო შთამბეჭდავი შედეგები, ვიდრე ოდესმე! ყველაზე ეფექტური გზა თქვენი სამუშაოსთვის კოპირაიტერის მისაღებად არის ფრილანსერის დაქირავება. ციფრული მარკეტინგისა და ავტომატიზაციის ხელსაწყოების ზრდასთან ერთად, კლიენტებს გაუადვილდათ ფრილანსერების დაქირავება ან ვინმეს დაქირავება, რომელსაც შეუძლია შინაარსის ჩამოტვირთვა და კონტენტის გენერირება თავის დროზე. ძაღლებისთვის ეს მათი გაწვრთნის კარგი საშუალებაა. ძაღლებისთვის რწყილის სროლის სარგებელი მრავალრიცხოვანია. მას შეუძლია დაეხმაროს იმუნიტეტის ამაღლებას და თავიდან აიცილოს ის დაავადებები, როგორიცაა ჭიები და პარაზიტები. ის ასევე ხელს უშლის ძაღლს ზედმეტი სტრესისა და შფოთვისგან. Copyright 2022 \_ რწყილის გასროლა ძაღლებისთვის...


text: ასტროფიზიკა — მეცნიერება, რომელიც იყენებს ფიზიკის მეთოდებსა და პრინციპებს ასტრონომიული ობიექტებისა და ფენომენების შესწავლის მიზნით. შესასწავლ საგნებს შორისაა მზე, სხვა ვარსკვლავები, გალაქტიკები, ექსტრასოლარული პლანეტები, ვარსკვლავთშორისი სივრცეები და კოსმოსური მიკროტალღური ფონი. მათი ემისები გაფანტულია ელექტრომაგნიტური სპექტრის ყველა ნაწილში და შეისწავლის ისეთ მახასიათებლებს, როგორებიცაა სინათლე, სიმკვრივე, ტემპერატურა და ქიმიური შედგენილობა. რადგან ასტროფიზიკა ფართო საგანია, ასტროფიზიკოსები იყენებენ ფიზიკის უამრავი დარგის ცნებებსა თუ მეთოდებს, მათ შორის კლასიკური მექანიკის, ელექტრომაგნეტიზმის, სტატიკური მექანიკის, თერმოდინამიკის, კვანტური მექანიკის, ფარდობითობის, ბირთვული ფიზიკის, ატომური ფიზიკის და მოლეკულური ფიზიკისა. პრაქტიკაში, თანამედროვე ასტრონომიული კვლევები ხშირად მოიცავს თეორიული ფიზიკის დიდ ნაწილს. ზოგიერთი დაკვირვება მოიცავს შავი მატერიის, შავი ენერგიისა და შავი ხვრელის თვისებების გამოკვლევის მცდელობებს რათა დადგინდეს შესაძლებელია თუ არა დროში მოგზაურობა, შესაძლებელია თუ არა ჭიის ხვრელების წარმოქმნა და არსებობს თუ არა მულტისამყარო. ასტროფიზიკა ასევე შეისწავლის მზის სისტემის ფორმაციასა და ევოლუციას, სტერალურ დინამიკას, გალაქტიკების ფორმაციასა და ევოლუციას, მაგნეტოჰიდროდინამიკას, მატერიის დიდ სტრუქტურებს სამყაროში, კოსმოსური რადიაციის წარმოშობას, ზოგად ფარდობითობას სიმებიანი კოსმოლოგიისა და ასტრონაწილაკური ფიზიკის ჩათვლით. წარმოშობა ასტროფიზიკის ფესვები შეიძლება ვიპოვოთ XVII საუკუნეში, რომელშიც ციური სხეულებისა და დედამიწისთვის ერთი და იგივე კანონები მიიღეს. ამ პერიოდში ისეთი ადამიანები ცხოვრობდნენ, რომლებიც გარკვეულნი იყვნენ როგორც ფიზიკაში, ისევე ასტრონომიაში, სწორედ ასეთმა ადამიანებმა ჩაუყარეს საფუძველი ასტროფიზიკას. დღეს ამ დარგის განმავითარებლებად და განმავრცობლებად ითვლებიან სამეფო ასტრონომიული საზოგადოების წარმომადგენლები და ისეთი პროფესორები, როგორებიც არიან ლაურენს კრაუსი, სტივენ ჰოუკინგი, ჰუბერტ რივზი, კარლ სეიგანი და ნილ დეგრას ტაისონი. ეს ადამიანები ასწავლიან ახალგაზრდა მოსწავლეებს ასტროფიზიკიას, მის ისტორიას და ცდილობენ, მომავალი ასტროფიზიკოსთა საზოგადოება სწორ გზაზე დააყენონ. ისტორია ზოგადად, ასტრონომია ისეთივე ძველია, როგორც თავად ჩაწერილი ისტორია, მიუხედავად ამისა, ის მაინც ძალიანაა დაშორებული ზოგადი სახმელეთო ფიზიკისგან. არისტოტელესეულ მსოფლიომხედველობაში ციური სხეულები უცვლელი სფეროები იყვნენ, რომლებიც უცვლელ წრიულ ტრაექტორიაზე მოძრაობდნენ, ხოლო დედამიწა იყო რეალური სამყარო, რომელიც ვითარდებოდა, იზრდებოდა და უძლებდა უამრავ განადგურებას. დედამიწის ტრაექტორია, არისტოტელეს აზრით, იყო სწორი ხაზი, რომელიც სრულდებოდა მაშინ, როდესაც სხეული დანიშნულების ადგილს მიაღწევდა. შესაბამისად, იმ პერიოდში დადგინდა, რომ დედამიწა და ციური სხეულები ფუნდამენტურად განსხვავებული მატერიისაგან შედგებოდა, ვიდრე დედამიწური მატერია იყო. XVII საუკუნეში ისეთმა ფილოსოფოსებმა, როგორებიცაა გალილიო გალილეი, დეკარტი და ნიუტონი, დაიწყეს ფიქრი იმაზე, რომ სამყაროს ყველა ნაწილი და განზომილება შედგებოდა ერთი ტიპის მატერიისგან და იქ მოქმედებდნენ ერთნაირი ბუნებრივი წესები ერთნაირ ფიზიკურ მუდმივებთან ერთად. მათი ყველაზე დიდი დაბრკოლება ის იყო, რომ მათ არ გააჩნდათ ამ კვლევებისთვის საჭირო იარაღები და მოწყობილებები, რადგან ისინი იმ დროს უბრალოდ გამოგონებულიც კი არ იყო. ასტროფიზიკა XIX საუკუნეში შემდეგ, XIX საუკუნეში, ასტრონომიული გამოკვლევები ფოკუსირებულია ციური სხეულების შუამდგომლობებისა და მათი გადაადგილებების გამოთვლებზე, ეს ახალი ასტრონომია იყო, რომელსაც ასტროფიზიკა უწოდეს. ის წარმოიშვა მაშინ, როდესაც უილიამ ვოლასტონმა და იოზეფ ფრაუნჰოფერმა აღმოაჩინეს, რომ როდესაც მზე სინათლეს აფრქვევდა, ამ დროს მზეზე ჩნდებოდნენ ბნელი ხაზები (ის ადგილები მზეზე, სადაც თითქმის სინათლე ან არ საერთოდ არ არის), რომლებსაც აკვირდებოდნენ სპექტრებად გადაქცევის შემდეგ. 1860 წლისთვის, ფიზიკოსმა გუსტავ კირხჰოფმა და ქიმიკოსმა რობერტ ბუნსენმა მოახდინეს დემონსტრირება იმისა, რომ ბნელ ხაზების სპექტრს შეესაბამება ნათელი ხაზების სპექტრი სხვადასხვა აირში, ასეთ შესაბამის ხაზებს სპეციფიურ ხაზებს უწოდებენ, ისინი შეესაბამებიან უნიკალერ ქიმიურ ელემენტებს. კირხჰოფმა დაადგინა, რომ მზის სპექტრები გამოწვეული იყო მზის ატმოსფეროში ქიმიური ელემენტის აბსორბციის შედეგად. ასევე, ეს ელემენტები მზისა და სხვა ვარსკვლავების გარდა არსებობენ დედამიწაზეც. ნორმან ლოკერის კვლევა ამ კვლევების პარალელურად მიმდინარეობდა მზისა და სხვა ვარსკვლავების სპექტრების შესწავლა ნორმან ლოკერის მიერ, რომელმაც 1863 წელს დააფიქსირა როგორც ნათელი, ისე ბნელი ხაზები და ამით დაამტკიცა კირხჰოფის კვლევები. ქიმიკოს ედუარდ ფრანკლანდთან მუშაობისას მათი მიზანი იყო ელემენტების სპექტრებზე დაკვირვება სხვადასხვა ტემპერატურასა და წნევაზე, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მზის სპექტრის ყვითელი ხაზების ასოცირება რომელიმე იმ დროს ცნობილ ელემენტთან. მაგრამ, სამაგიეროდ, მათ მზის სპექტრის ყვითელ ხაზებშიც აღმოაჩინეს ახალი ელემენტი, რომელსაც ბერძნული მზის ღმერთის ჰელიოსის საპატივცემულოდ ჰელიუმი დაარქვეს. პროგრამა „ქალი კომპიუტერები“ 1885 წელს ედუარდ პიკერინგი სათავეში ჩაუდგა ამბიციურ პროგრამას ჰარვარდის უნივერსიტეტის ობსერვატორიაში. მის გუნდს "ქალი კომპიუტერები" ერქვა (ვილიამინა ფლემინგი ანტონია მაური და ანი ქენონი). ისინი კლასიფიკაციას უწევდნენ მათ მიერ ფოტოგრაფიულ ფილებზე ჩაწერილ სპექტრებს. 1890 წლისთვის მათ ჰქონდათ 10,000-მდე ვარსკვლავის კატალოგი და ისინი დანაწილებული იყვნენ 13-ზე მეტ სპეციფიურ ტიპად. ედუარდ პიკერინგის ხედვებზე დაყრდნობით ანი ქენონმა 1924 წლისთვის კატალოგი გაზარდა 250,000 ვარსკვლავამდე. ჰარვარდის უნივერსიტეტის ეს კლასიფიკაცია სამყარომ გამოყენებაში 1922 წელს მიიღო. ასტროფიზიკური ჟურნალი 1895 წელს, ჯორჯ ჰეილი და ჯეიმზ კილერი, 10 ევროპელ და ამერიკელ რედაქტორთან ერთად, უშვებენ ასტროფიზიკურ ჟურნალს: ასტროსკოპების საერთაშორისო მიმოხილვა და ასტრონომიული ფიზიკა, ამ ჟურნალს უნდა შეევსო იმ დროს გაჩენილი „ხვრელები“ ასტრონომიასა და ფიზიკას შორის, სტატიები იბეჭდებოდა ასტრონომიულ მიღებულებებზე ასტროსკოპის შესახებ რომელიც ახლოს იყო ასტროფიზიკასთან, ტალღების დაშორების ჩათვლით მეტალურ და აირულ სპექტრებს შორის, ასევე აქ შედის რადიაციასა და აბსოროფციაზე, თეორიები მზეზე, მთვარეზე, პლანეტებზე, კომეტებზე, ასტეროიდებსა და ნებულაზე, ასევე იბეჭდებოდა ინსტრუქციები ტელესკოპებსა და ლაბორატორიებზე. ასტროფიზიკა XX საუკუნის დასაწყინში XX საუკუნის 20-იან წლებში ჰეტრსპრუნგ-რუსელის დიაგრამა კვლავ გამოიყენებოდა ვარსკვლავებისა და მათი ევოლუციის კლასიფიცირება, არტურ ედინგტონმა აღმოაჩინა რომ ბირთვული შერწყმა ხორციელდებოდა ვარსკვლავებში, ამ დროს კი ვარსკვლარური ენერგია იყო სრული იდუმალება, ედინგტონმა ზუსტად გამოთვალა თუ წყალბადის რა მასა ერწყმებოდა ჰელიუმს, ამ დროს თავისუფლდება კოლოსალული რაოდენობის ენერგია რომელიც ალბერტ აინშტაინის E = mc2 ტოლობით დადგინდა. ეს იყო პრაქტიკულად შეუძლებელი გამოკვლევა თერმობირთვული ენერგიის აღმოჩენამდე, და მაინც ვარსკვლავები შეიცავენ წყალბადის ისეთ რაოდენობას რომელიც ჯერ არსად არ აღმოჩენილა. სესილია გაპოსჩკინის კვლევა და მისი დესერტაცია 1925 წელს სესილია ელენა პაინმა (შემდგომში სესილია პაინ-გაპოსჩკინი) დაწერა სადოქტორო დესერტაცია რადკლიფის კოლეჯში, რომელშიც მან აღიარა იონიზაციის თეორია, რომ ვარსკვლავურ ატმოსფეროში სპექტრალური მინები დაკავშირებულია ვარსკვლავთა ტემპერატურასთან, ყველაზე მეტად კი აღსანიშნავია ის, რომ მან დაადგინა, რომ წყალბადი და ჰელიუმი ვარსკვლავის პრინციპული შემადგენელი ნივთიერებებია. ეს იმდენად მოულოდნელი აღმოჩენა იყო, რომ სესილიას მოსთხოვეს ეს ნაწილი ამოეშალა თავისი დესერტაციიდან, მაგრამ სულ მალე მისი დაკვირვებები და აღმოჩენები ცდებით დამტკიცდა. სხვადასხვა გამოსხივებები და ტალღები XX საუკუნის მიწურულს ასტრონომიული სპექტრების კვლევა გადავიდა გამოსხივებებისა და ტალღების კვლევებზე, როგორიცაა: ოპტიკური, რენტგენული და გამა გამოსხივებები. XXI საუკუნეში ეს დარგი გაიზარდა გრავიტაციული ტალღების კვლევების საფუძველზე. დაკვირვებითი ასტროფიზიკა დაკვირვებითი ასტრონომია არის ასტრონომიული მეცნიერება. ის მოიცავს ჩაწერილ მონაცემებს თეორიულ ასტროფიზიკასთან კონტრასტში, რომელიც მიზნად ისახავს გაზომვადი შედეგის ფიზიკური მოდელის აღმოჩენას. ის ციურ სცხეულებზე ტელესკოპითა და სხვადასხვა აპარატით დაკვირვებების პრაქტიკაა. დაკვირვებითი ასტროფიზიკის ძირითადი დაკვირვებები ელექტრომაგნიტური სპექტრით ხორციელდება. რადიოასტრონომია შეისწავლის რადიაციას, რომლის გამოსხივებაც რამდენიმე მილიმეტრს უდრის. კვლევის სამაგალითო არეალია რადიოტალღები. როგორც ყოველთვის, ის იმიტირებულია ისეთი ცივი ობიექტებით, როგორებიცაა ინტერსტერალური გაზი და ქვიშის ღრუბლები; კოსმოსური მიკროტალღოვანი ფონის რადიაციის ფერი წითელია თუ ის დიდი აფეთქებიდან, პულსარიდან ან სუპერნოვადან მოდის. ასეთი კვლევებისთვის საჭიროა უზარმაზარი რადიოსკოპები. ინფრაწითელი ასტრონომია შეისწავლის ისეთ რადიაციულ გამოსხივებას, რომელიც იმდენად დიდია, რომ შეუიარაღებელი თვალითაც კი შესამჩნევია, მაგრამ ასევე ეს გამოსხივებები რადიოტალღებზე პატარაა. ინფრაწითელი დაკვირვებები, როგორც წესი, ხორციელდება ტელესკოპებით, რომლებიც ძალიან ჰგავს ოპტიკურ ტელესკოპებს. ვარსკვლავებზე ცივი ობიექტები (უმეტესწილად პლანეტები) შეისწავლება ინფრაწითელი ასტრონომიით. ოპტიკური ასტრონომია ასტრონომიის ყველაზე ძველი დარგია. ამ დარგში სპექტროსკოპები ყველაზე მეტად გამოყენებადი ინსტრუმენტია. დედამიწის ატმოსფერო ოპტიკურ ობსერვარტორიებს ხელს უშლის, ამიტომ მაღალი ხარისხის სურათებისა და გამოსახულებების მისაღებად გამოიყენება კოსმოსური ტელესკოპები და ადაპტირებული ოპტიკები. ტალღის ასეთი სიდიდე განაპირობებს იმას, რომ ციური სხეულები უკეთ ჩანს, ამიტომ იკვეთება მათი ქიმიური სპექტრი და შესაძლებელი ხდება ვარსკვლავების, გალაქტიკებისა და ნებულის ქიმიური შემადგენლობის დადგენა. ულტრაიისფერი, რენტგენული და გამა სხივების ასტრონომია შეისწავლის ძალიან ენერგიულ პროცესებს, როგორებიცაა ბინალური პულსარები, შავი ხვრელები და მაგნეტარები. რადიაციის ეს სახეები დედამიწის ატმოსფეროში ვერ აღწევს და მათი გამოკვლევა მხოლოდ კოსმოსური ტელესკოპებით არის შესაძლებელი. თეორიული ასტროფიზიკა თეორიული ასტროფიზიკა იყენებს ხელსაწყოების ფართო ვარიაციებს, მაგალითად ანალიტიკურ მოდელსა (ვარკვლავის თვისებების დასადგენად) და კომპიუტერულ სიმულაციას. თითოეულ მათგანს გააჩნია დადებითი და უარყოფითი მხარე. ანალიტიკური მოდელით შესაძლებელია ვარსკვლავის ზედაპირის შესწავლა, ხოლო კომპიუტერული სიმულაცია გამოიყენება ვარსკვლავის შიგნიდან შესასწავლად და იმის გასაგებად, თუ რა ხდება მის გულში. თეორიტიკოსები ასტროფიზიკაში ცდილობენ, შექმნან სახვადასხვა ციური სხეულის კომპიუტერული მოდელი (სიმულაციები) და ისე დააკვირდნენ მას. ეს დამკვირვებლებს ეხმარება, მიიღონ მონაცემები სხეულების შესახებ და შემდეგ მათი პრაქტიკული შესწავლის გზები აირჩიონ. თეორიტიკოსები ასევე ცდილობენ შეცვალონ სიმულირებული სხეულები ახალი მონაცემების მიღების მიზნით. ამრიგად, თეორიტიკოსების მთავარი მიზანია რაც შეიძლება ნაკლები ცვლილების გაკეთება მონაცემების რეალობასთან მორგების მიზნით, რადგან ბევრი ცვლილება მათ მოდელების მიტოვებისაკენ უბიძგებს. თეორიული ასტროფიზიკა შეისწავლის: სტერალურ დინამიკასა და ევოლუციას; გალაქტიკის ფორმაციასა და ევოლუციას; მაგნეტოჰიდროდინამიკას; მატერიის დიდ სტრუქტურებს სამყაროში; კოსმოსური რადიაციის წარმოშობას; ზოგად ფარდობითობის თეორიასა და ფიზიკურ კოსმოლოგიას, სიმებიანი კოსმოლოგიისა და ასტრონაწილაკური ფიზიკის ჩათვლით. ასტროფიზიკური ფარდობითობა ემსახურება შავი ხვრელებისა და გრავიტაციული ტალღების შესწავლას. ზოგ ზოგადად აღიარებულ თეორიას შეისწავლის თეორიული ასტროფიზიკა, ესენია: დიდი აფეთქება, კოსმოსური ინფლექცია, შავი მატერია, შავი ენერგია და ფიზიკის ფუნდამენტური თეორიები. ხოლო ჭიის ხვრელები მიეკუთვნებიან იმ ჰიპოთეზებისა და თეორიების რიცხვს, რომლებიც არავის დაუდასტურებია და არავის აღმოუჩენია, მაგრამ არსებობს მათი არსებობის თეორიული შესაძლებლობა. იხილეთ აგრეთვე ასტროქიმია ასტროქიმიური ობსერვატორიები ასტრონაწილაკური ფიზიკა გრავიტაციული ტალღები ჰეტრსპრუნგ-რუსელის დიაგრამა მაღალ-ენერგიული ასტრონომია ასტროფიზიკის მნიშვნელოვანი გამოქვეყნებები ასტრონომების ჩამონათვალი რადიოასტრონომია დაკვირვებითი ასტრონომია რესურსები ინტერნეტში International Journal of Modern Physics D from Cosmic Journey: A History of Scientific Cosmology from the American Institute of Physics Prof. Sir Harry Kroto, NL, Astrophysical Chemistry Lecture Series. 8 Freeview Lectures provided by the Vega Science Trust. Stanford Linear Accelerator Center, Stanford, California Institute for Space Astrophysics and Cosmic Physics Astrophysical Journal Astronomy and Astrophysics, a European Journal List and directory of peer-reviewed Astronomy / Astrophysics Journals Master of Science in Astronomy and Astrophysics Ned Wright's Cosmology Tutorial, UCLA UNLV Astronomy & Astrophysics department Hot and Active Stars Research, astrophysicist Philippe Stee's homepage სქოლიო მეცნიერება ფიზიკა ასტრონომია კოსმოლოგია ასტროფიზიკა


source: CulturaX

text: პრეზიდენტი: ქვეყნის მომავალი აბიტურიენტების ხელშია! - kavkazplus.com "ქვეყნის მომავალი აბიტურიენტების ხელშია! ცოდნა, განათლება და პროფესიონალიზმი არის ის, რაც ჩვენს მომავალს განაპირობებს. წარმატებები, წარმატებები და წარმატებები!",- განაცხადა პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა ერთიანი ეროვნული გამოცდების დაწყების შესახებ. პრეზიდენტმა გამოცდების დაწყება აბიტურიენტებს ქუთაისის საგამოცდო ცენტრიდან მიულოცა და მათ წარმატება უსურვა. ,,დღეს ქუთაისში ვიმყოფებით და მინდა აქედან მოვულოცო ყველა აბიტურიენტს, ვინც წელს აბარებს ეროვნულ გამოცდებს და წარმატებები ვუსურვო მათ. მართალია, ეს წელი ცოტა განსხვავებულია, რადგან პანდემიის ფონზე ძალიან ბევრი რეგულაციაა, მაგრამ მგონია, რომ საგამოცდო პროცესი ძალიან კარგად მიმდინარეობს. ვნახე ყველაფერი ის, რაც მომზადებულია, იმისათვის რომ ამ პირობებში, მინიმუმზე იყოს დაყვანილი ნებისმიერი საფრთხე და მე მგონი, ყველაფერ ძალიან კარგად მიმდინარეობს. ერთიანი ეროვნული გამოცდების პირველი დღე ძალიან მნიშვნელოვანი დღეა და ის შემდგომი ცხოვრების საწყისია. ამ ქვეყნის მომავალი ამ აბიტურიენტების ხელშია. ცოდნა, განათლება და პროფესონალიზმი - ეს არის ის, რაც განაპირობებს ჩვენს ყველას მომავალს და პირველ რიგში, მათ მომავალს. ასე რომ, წარმატებები, წარმატებები და წარმატებები!" - აღნიშნა პრეზიდენტმა აბიტურიენტებისადმი გაკეთებულ მიმართვაში.


მომსახურების სახეები, რომელთაც გთავაზობთ გაფორმების ეკონომიკური ზონა როგორ უნდა განვახორციელოთ საქონლის წინასწარი დეკლარირება? საქონლისა და სატრანსპორტო საშუალების საქართველოში შემოსვლამდე (საზღვრის გადმოკვეთამდე) დეკლარირებისთვის საჭირო დოკუმენტები წინასწარი განხილვისათვის წარადგინეთ გეზ-ში ან ატვირთეთ შემოსავლების სამსახურის ვებგვერდზე თქვენ მიერ წარმოდგენილი საბუთების მონაცემებს გეზ-ის მომსახურების ოფიცერი შეავსებს და ელექტრონულად დაგიბრუნებთ დარეგისტრირებულ („C“ ნომრიან) სასაქონლო დეკლარაციას. საქონლისა და სატრანსპორტი საშუალებების ქვეყანაში შემოსვლისას საზღვარზე განისაზღვრება რისკის დერეფანი და მწვანე დერეფნის შემთხვევაში თქვენ შეგეძლებათ, პირდაპირ საზღვრიდან წაიღოთ საქონელი თქვენს საწყობში. წინასწარი დეკლარირებისას იმპორტის გადასახდელები და მომსახურების საფასური უნდა გადაიხადოთ საქონლის გაშვებიდან 15 დღეში. გთხოვთ, გაითვალისწინოთ! თუ წინასწარი დეკლარირება ხორციელდება იმპორტიორის მიერ შევსებული დეკლარაციით (ანუ დეკლარაცია შევსებულია პროგრამა ASYCUDA-ში იმპორტიორის მიერ), მომსახურების ტარიფები საგრძნობლად მცირდება (100, 200, 300 ლარი) და ეს ტარიფები არ ორმაგდება არასამუშაო დროს. როგორ ხორციელდება „დისტანციური“ დეკლარირება ელექტრონული ხელმოწერით? ტვირთის გაფორმება შესაძლებელია გაფორმების ნებისმიერი ადგილიდან, ელექტრონული ხელმოწერის გამოყენებით, მიუხედავად ტვირთის ადგილმდებარეობისა, ერთი რეგიონიდან მეორეში ჩასვლის გარეშე. მაგალითად: თუ ტვირთი მდებარეობს თბილისში, ხოლო თქვენ იმყოფებით ბათუმში, შესაძლებელია ბათუმის გეზ-ში ელექტრონული ხელმოწერის გამოყენებით ტვირთის გაფორმება თბილისში. როგორ ხორციელდება ტვირთის დათვალიერება იმპორტიორის საწყობში (წითელი დერეფანი)? ერთმიმღებიანი ტვირთის წითელ დერეფანში მოხვედრისას ტვირთის დათვალიერება შესაძლებელია იმპორტიორის საწყობში. ტვირთის წითელ დერეფანში მოხვედრისა და დათვალიერების დროის შესახებ გეცნობებათ მოკლე ტექსტური შეტყობინებით. თქვენს საწყობში გამოცხადდება გაფორმების ოფიცერი, რომელიც დათვალიერების ადგილზე, გეზ-ში მიბრუნების გარეშე, დაასრულებს საქონლის გაფორმებას - დაბეჭდავს და გადმოგცემთ შტრიხკოდიან დეკლარაციას. შესაძლებელია ექსპორტიორის მიერ ლუქების დადება? ექსპორტის და რეექსპორტის შემთხვევაში ექსპორტიორს შეუძლია თვითონ განახორციელოს ტვირთის დალუქვა, გეზ-ში გამოცხადების გარეშე. ლუქები გაიცემა გაფორმების დეპარტამენტში და უსასყიდლოა. მომსახურების სახეები, რომელთაც გთავაზობთ გეზი გაფორმების ეკონომიკურ ზონებში „ფოთი“ და „ბათუმის პორტი“ უკვე ფუნქციონირებს მომსახურება „Self Service”, რომელიც გულისხმობს პირის მიერ ავტომობილისა და მასში მოთავსებული ტვირთის გაფორმებას. გაფორმების ეკონომიკური ზონების ტერიტორიაზე განთავსებულია PAY BOX აპარატები. შესაბამისი მომსახურების არჩევის შემთხვევაში, პირი PAY BOX აპარატის მეშვეობით იხდის თანხას და თავად აფორმებს ავტომობილს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მას აღარ უწევს საინფორმაციოში იმპორტიორთან მისვლა შეტყობინების მისაღებად, ხოლო შემდეგ ბანკში გადასახდელების გადახდა. “Self Service”-ის გამოყენების შემთხვევაში, პირი ავტომობილის გაფორმებაზე ხარჯავს დაახლოებით 2 წუთს.


150c9 ტელეფონი: 2 23 02 03,მისამართი: თბილისი 0134, ჩოლოყაშვილის გამზ. 9; საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა და ზედამხედველობა. ტელეფონი 2 35 09 97, მეილი: n.udesiani@msy.gov.ge პოლიტიკა NGO ბაზა შშმპ ეთნიკური უმც. რესოციალიზაცია კულტურა-სპორტი თვითმმართველობა პროფ. ორიენტაცია ოკუპირებული რეგ. 14 თებერვალს ლაგოდეხის ბაზაზე სფფ აკადემიის კახეთის რეგიონის ფილიალი გაიხსნა. აკადემიაში, რომელსაც ნოდარ ახალკაცის სახელი მიენიჭა, 2003-2004 წელს დაბადებული 40 ბავშვი უკვე ვარჯიშობს. ნოდარ ახალკაცის სახელობის აკადემია მთლიანად კახეთის რეგიონს მოიცავს. საქართველოს რაგბის კავშირის, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს და თავდაცვის სამინისტროს ერთობლივი გადაწყვეტილებით, თბილისის ‘არმია' მინიმუმ მიმდინარე სეზონის ბოლომდე იარსებებს. ამერიკის ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის, NBA-ს მორიგი ტურის შეხვედრა ზაზა ფაჩულიას „გოლდენ სტეიტ უორიორსსა" და „მემფის გრიზლის" შორის ანსამბლ „შვიდკაცას" მიერ შესრულებული აშშ-ის ჰიმნით გაიხსნა. სეოკ-ში ზამთრის XXIII ოლიმპიურ თამაშებზე ქართველ ოლიმპიელთა გაცილების ცერემონია გაიმართა საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში ძიუდოს პრესტიჟული ტურნირი, წლის პირველი გრანდ სლემი გაიმართა, სადაც საქართველოს ნაკრები 12 სპორტსმენით გამოვიდა და 4 მედალი მოიპოვა. ტურნირის პირველ დღეს ლაშა შავდათუაშვილის მიერ მოპოვებულ ვერცხლის მედალს, მეორე საშეჯიბრო დღეს ირაკლი ცირეკიძის გუნდმა 3 მედალი დაუმატა - ვერცხლი მოიპოვა ბექა შვინიაშვილმა (90 კგ) და მსოფლიოს რეიტინგში პირველ პოზიციას იკავებს. გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფელ თელეთში ჭიდაობის ახალი დარბაზი გაიხსნა. სტაიერმა დავით ხარაზიშვილმა მძლეოსანთა მსოფლიო ჩემპიონატზე მარათონი 56-ე ადგილზე დაასრულა. პლანეტის პირველობას ამ დღეებში ლონდონი მასპინძლობს, ხარაზიშვილი კი ერთადერთი ქართველია, რომელიც მსოფლიო ჩემპიონატში მონაწილეობს. საბერძნეთიდან დაბრუნების შემდეგ, საქართველოს ქალ მოჭადრაკეთა ნაკრების წევრებს და ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდენტ გიორგი გიორგაძეს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა მინისტრი ტარიელ ხეჩიკაშვილი, მოადგილე შალვა გოგოლაძესთან ერთად სამინისტროში შეხვდა და წარმატება მიულოცა. საქართველოს ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დღეს ახალი სასწავლო წელი დაიწყო. ამასთან დაკავშირებით უნივერსიტეტის ეზოში მიღება გაიმართა.


text: საკუთარი სახელი ერისთავი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე ერისთავი — გენერალი; ანდრია ერისთავი — მეწარმე, პოლიტიკური მოღვაწე; ერისთავი, გიგუშა (გიორგი) — გენერალ-მაიორი; მერი შერვაშიძის მეუღლე; გიორგი ერისთავი — დრამატურგი, პოეტი, თეატრის მოღვაწე; გიორგიერისთავი — მხატვარი და საზოგადო მოღვაწე; გიორგი ერისთავი — რუსეთის არმიის ინფანტერიის გენერალი; გიორგი ერისთავი — რუსეთის არმიის კავალერიის გენერალი; დავით ერისთავი — რუსეთის არმიის კავალერიის გენერალი; დავით ერისთავი — ქართველი მწერალი; დიმიტრი ერისთავი — ქართველი მხატვარი; დიმიტრი ერისთავი — ქართველი ექიმი; დიმიტრი ერისთავი — ქართველი ქიმიკოსი; დიმიტრი ერისთავი — ქართველი სამხედრო პირი; ელიზბარ ერისთავი — პოეტი და პოლიტიკური მოღვაწე; ერისთავი, ელიზბარ — 1832 შეთქმულების აქტიური მონაწილე; ვარლამ ერისთავი — საეკლესიო მოღვაწე; თამარ ერისთავი — პოეტი, მთარგმნელი; კონსტანტინე ერისთავი — რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორი; კონსტანტინე ერისთავი — ქირურგი და საზოგადო მოღვაწე; მიხეილ ერისთავი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი; მიხეილ ერისთავი — მემამულე, მეწარმე; ნიკოლოზ ერისთავი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი; ნიკოლოზ ერისთავი — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი; რაფიელ ერისთავი — მწერალი; რევაზ ერისთავი — პოეტი, მთარგმნელი; რომანოზ (რომან) ერისთავი — საეკლესიო მოღვაწე; ანასტასია ერისთავი-ხოშტარია — მწერალი და საზოგადო მოღვაწე; ბესარიონ ერისტოვი — ჰიდროტექნიკოსი; იხილეთ აგრეთვე ერისთავი — თანამდებობა.


text: ქორეოგრაფია (ბერძნ. choreia – ცეკვა და ...გრაფია) — ცეკვის ხელოვნება. მისი პირვანდელი მნიშვნელობა იყო ჩანაწერი ცეკვის შესახებ, შემდეგ –— ცეკვის, ბალეტის შექმნის ხელოვნება, ხოლო XIX საუკუნის ბოლოდან თანამედროვე მნიშვნელობით იხმარება. ქორეოგრაფიის, ცეკვის ხელოვნების შემსწავლელ მეცნიერებას ქორეოლოგიას უწოდებენ. იხილეთ აგრეთვე ცეკვა ბალეტი რესურსები ინტერნეტში საქართველოს ცეკვის ეროვნული ანსამბლი ქართული ხალხური ცეკვა ხელოვნება ტიპის მიხედვით


კურსკის ბრძოლა კურსკის ბრძოლა — საბჭოთა არმიის საბრძოლო მოქმედება კურსკის შვერილის რაიონში დიდი სამამულო ომის (1941-45) დროს, 1943 წლის 5 ივლისიდან 25 აგვისტომდე, ფაშისტური გერმანიის ჯარების დიდი შემოტევის ჩასაშლელად და მათ გასანადგურებლად. ოპერაცია „ციტადელი“[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] კურსკის ბრძოლა იყოფა თავდაცვითი ბრძოლების და კონტრშეტევის პერიოდებად. სტალინგრადის ბრძოლაში (1942-43) და საბჭოთა არმიის ზამთრის შეტევის დროს დამარცხების შემდეგ ფაშისტური გერმანიის სარდლობამ დაკარგული სტრატეგიული ინიციატივის დაბრუნების მიზნით სსრკ-გერმანიის ფრონტზე დიდი შეტევის წამოწყება გადაწყვიტა. შეტევისათვის გერმანიის სარდლობამ შეარჩია მისი არმიების განლაგებაში ღრმად შეჭრილი ე. წ. კურსკის შვერილი. გერმანიამ აქ თავი მოუყარა 50 მდე დივიზიას, 2 სატანკო ბრიგადას, 3 ცალკე სატანკო ბატალიონს და საიერიშო ქვემეხების 2 დივიზიონს, რომლებიც შედიოდნენ არმიათა ჯგუფ „ცენტრის“ მე-9 და მე-2 არმიებში, და არმიათა ჯგუფ „სამხრეთის“ მე-4 სატანკო არმიასა და ოპერატიულ ჯგუფ „კემპში“. გარდა ამისა, დამრტყმელი დაჯგუფების ფლანგებს ემიჯნებოდა დაახლოებით 20 დივიზია. ოპერაცია მიზნად ისახავდა კურსკის მიმართულებაზე მოულოდნელი შემხვედრი დარტყმებით საბჭოთა არმიის დაჯგუფების გარემოცვასა და განადგურებას, წარმატების შემთხვევაში — შეტევის განვითარებას. ოპერაციას „ციტადელი“ უწოდეს. საბჭოთა არმიას ყველა შესაძლებლობა ჰქონდა კურსკის შვერილის რაიონში თვითონ გადასულიყო შეტევა 008000 ზე, მაგრამ უმაღლესი მთავარსარდლობის ბანაკმა 12 აპრილს განზრახ მოწყობილ და წინასწაარ დაგეგმილ თავდაცვაზე გადასვლა გადაწყვიტა, რათა საბჭოთა ჯარებს მესამე რაიხის დამრტყმელი დაჯგუფებები მოექანცათ და შემდეგ კონტრშეტევაზე გადასულიყვნენ, დაესრულებინათ მათი განადგურება და საერთო შეტევა წამოეწყოთ სამხრეთ-დასავლეთ და დასავლეთ სტრატეგიულ მიმართულებებზე. ცენტრალური ფრონტის ჯარები იცავდნენ კურსკის შვერილის ჩრდილოეთ მხარეს, ვორონეჟის ფრონტის ჯარები — სამხრეთ მხარეს. მათ ზურგში დაჯგუფდა მძლავრი სტრატეგიული რეზერვი სტეპის ფრონტი. ფრონტების მოქმედებათა კოორდინაცია დაეკისრათ მთავარბანაკის წარმომადგენლებს — საბჭოთა კავშირის მარშლებს გეორგი ჟუკოვსა და ალექსანდრე ვასილევსკის. სატანკო ბრძოლა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] აპრილ-ივნისში კურსკის შვერილზე შეიქმნა 300 კმ სიღრმის 8 თავდაცვითი ზღუდე. ცენრტალური და ვორონეჟის ფრონტების შემადგენლობაში ივლისის დამდეგს იყო 130 ათასი კაცი, 20 ათასი ქვემეხი და ნაღმსატყორცნი, დაახლოებით 3600 ტანკი და თვითმავალი ქვემეხი, 2800-ზე მეტი თვითმფრინავი. მესამე რაიხის ჯარების შეტევაზე გადმოსვლამდე რამდენიმე საათით ადრე საბჭოთა ჯარებმა განახორციელეს ძლიერი საარტილერიო და საავიაციო კონტრმომზადება, რომელმაც მოწინააღმდეგეს მნიშვნელოვანი ზარალი მიაყენა და ხელიდან გააშვებინა მოულოდნელი დარტყმის უპირატესობა. 5 ივლისს კურსკის ჩრდილოეთ მხარეს ფაშისტური გერმანიის ჯარები შეტევაზე გადმოვიდნენ. მათ მთავარი დარტყმა ოლხოვატკის მიმართულებით წარმართეს, მაგრამ წარმატებას ვერ მიაღწიეს. მაშინ მთავარი დარტყმა პონირის მომართულებით გადაიტანეს, მაგრამ აქაც ვერ შეძლეს საბჭოთა ჯარების თავდაცვის გარღვევა. მე-9 არმია, რომელმაც ტანკების 2⁄3 დაკარგა თავდაცვაზე გადავიდა. კურსკის შვერილის მარცხენა მხარეს გერმანიის ჯარების დარტყმა მე-6 და მე-7 გვარდიის არმიებმა მიიღეს. გერმანელებმა ამ მიმართულებით ცოცხალი ძალისა და საბრძოლო ტექნიკის მნიშვნელოვანი უპირატესობა შექმნეს და შეეცადნენ გაჭრილიყვნენ ობოიანისა და კოროჩის მიმართულებით, მაგრამ მხოლოდ უდიდესი დანაკარგით 35 კმ-ით წაიწიეს წინ და იძულებული გახდნენ მთავარი დარტყმა პროხოროვკის მიმართულებით გადაეტანათ. სტრატეგიული რეზერვებით გაძლიერებულმა საბჭოთა ჯარებმა თავდაცვის ზოლში შემოჭრილ გერმანელთა დაჯგუფებას მძლავრი კონტრდარტყმით უპასუხეს. 12 ივლისს პროხოროვკის რაიონში მოხდა ომების ისტორიაში უდიდესი სატანკო ბრძოლა. მხოლოდ ერთი დღის ბრძოლაში გერმანელებმა დაკარგეს 350-ზე მეტი ტანკი და 10 ათასზე მეტი კაცი. 12 ივლისს კურსკის ბრძოლაში გარდატეხა მოხდა, გერმანელები თავდაცვაზე გადავიდნენ, ხოლო 16 ივლისს უკან დახევა დაიწყეს. 19 ივლისიდან ვორონეჟისა და სტეპის ფრონტების ჯარები შეტევაზე გადავიდნენ და მოწინააღმდეგე საწყის პოზიციებზე უკუაგდეს. ოპერაცია „ციტადელი“ ჩაიშალა. გერმანელებმა ვერ მიაღწიეს ომის მსვლელობაში თავისთვის სასარგებლო გარდატეხის მიღწევას. 12 ივლისს დასავლეთის და ბრიანსკის ფრონტების ჯარებმა ორიოლის რაიონში წამოიწყეს შეტევა გერმანელთა მე-2 სატანკო და მე-9 არმიების წინააღმდეგ. გერმანელებმა აქ მძლავრი თავდაცვა შექმნეს. დასავლეთ ფრონტის შეტევის მთავარ მიმართულებაზე მოქმედება მე-11 გვარდიის არმიამ 13 ივლისს გერმანელთა თავდაცვა 25 კილომეტრის სიღრმეზე გაარღვია. ბრიანსკის ფრონტის 61-ე, მე-3 და 63-ე არმიებმა 8, 14, და 15 კმ-ით წაიწიეს წინ. შეტევა მალე ფართო ფრონტზე გაიშალა, ამით ცენტრალური ფრონტის ჯარებს პირობები შეექმნათ კრომის მიმართულებით კონტრშეტევის დაწყებისათვის. უმაღლესი მთავარსარდლის რეზერვიდან ბრძოლაში ჩაებნენ მე-3 და მე-4 სატანკო და მე-11 არმიები. გერმანელები იძულებული გახდნენ ორიოლის პლაცდარმი მიეტოვებინათ და „ჰაგენის“ პოზიციაზე გადასულიყო. 29 ივლისს გაათავისუფლეს ბოლხოვი, 5 აგვისტოს — ორიოლი. კონტრშეტევა საბჭოთა ჯარების საერთო შეტევად გადაიზარდა. კონტრშეტევა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ბელგოროდ-ხარკოვის მიმართულებით კონტრშეტევაზე გადავიდნენ ვორონეჟისა და სტეპის ფრონტის ჯარები სამხრეთ-დასავლეთის ფრონტის ჯარებთან თანამოქმედებით. 3 აგვისტოს მძლავრი საარტილერიო და საავიაციო მომზადების შემდეგ, დაიწყო საბჭოთა ჯარების კონტრშეტევა. 5 აგვისტოს გაათავისუფლეს ბელგოროდი, 7 აგვისტოს ბოგოდუხოვი. მე-5 გვარდიის სატანკო არმიის შენაერთებმა ლიუბოტინის მიმართულებით შეუტიეს. 11 აგვისტოს ვორონეჟის ფრონტის ჯარებმა ხარკოვ-პოლტავის რკინიგზა გადაჭრეს. სტეპის ფრონტის ჯარებმა 23 აგვისტოს გაათავისუფლეს ხარკოვი. შეტევის დროს საბჭოთა ჯარებმა 140 კმ-ით წაიწიეს წინ და მარცხენა ნაპირის უკრაინის გასათავისუფლებლად და დნეპრის გადასალახავად საერთო შეტევაზე გადასვლისათვის ხელსაყრელი პოზიციები დაიკავეს. ფაშისტური გერმანიის მარცხი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] კურსკის 50 დღიან ბრძოლებში განადგურდა გერმანელთა 30 დივიზია და მწყობრიდან გამოვიდა ნახევარ მილიონზე მეტი კაცი. საბჭოთა ავიაცია საბოლოოდ გაბატონდა ჰაერში. კურსკის ბრძოლის წარმატებას ხელი შეუწყო პარტიზანთა აქტიურმა მოქმედებამ. არმიამ საბოლოოდ განამტკიცა სტრატეგიული ინიციატივა. 1943 წლის გამარჯვებებს შორის კურსკის ბრძოლა იყო გადამწყვეტი, რომელმაც განაპირობა ძირეული გარდატეხა დიდი სამამულო ომისა და მეორე მსოფლიო ომის მსვლელობაში, უზრუნველყო 1943 წლის ბოლოსათვის მარცხენა ნაპირის უკრაინის გათავისუფლება და გერმანელთა თავდაცვის შემუსვრა დნეპრზე. ფაშისტური გერმანიის სარდლობა იძულებული გახდა უარი ეთქვა შეტევით სტრატეგიაზე და მთელ ფრონტზე თავდაცვაზე გადავიდა. ამის შედეგად განხორციელდა ინგლის-ამერიკის ჯარების გადასხმა სიცილიაზე და იტალიაში. ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 85. რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - კურსკის ბრძოლა[მკვდარი ბმული] — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (რუსული)


3)ჰერენვეენი-ვიტესი 1


text: ეუთოს ვენის შტაბ-ბინაში მიმდინარე მოლაპარაკება საქართველოში მეთვალყურეთა დამატებითი ჯგუფის გაგზავნის თაობაზე ჩიხში შევიდა და გაურკვეველი დროით შეწყდა. როგორც ეუთოს მუდმივმოქმედი საბჭოს თავმჯდომარემ, ფინეთის წარმომადგენელმა ანტი ტურუნენმა განაცხადა, მოლაპარაკების გაგრძელებას ამ ეტაპზე აზრი დაეკარგა, რადგან გადაიწურა კონსენსუსის მიღწევის ყოველგვარი იმედი. ჯერ შეგახსენებთ, რომ ეუთომ ჯერ კიდევ ამ ერთი თვის წინათ მიიღო გადაწყვეტილება საქართველოში ასი მეთვალყურის გაგზავნის შესახებ. მათგან ოცი საქართველოში საქმიანობას ომის დამთავრებისთანავე შეუდგა. [პაატა გაფრინდაშვილის ხმა] "ეუთოში ერთი გადაწყვეტილება უკვე მიღებულ იქნა 19 აგვისტოს ეუთოს ასი დამკვირვებლის საქართველოში გამოგზავნის და მათი საქმიანობის შესახებ. ბუნებრივია, ეს გულისხმობს სამხრეთ ოსეთს - ცხინვალის რეგიონს - და აფხაზეთსაც. ამ ასი დამკვირვებლისგან ოცი უკვე გამოგზავნილია და საქართველოშია." გვითხრა ავსტრიაში საქართველოს ელჩის მოადგილემ პაატა გაფრინდაშვილმა. დეტალების გასარკვევად დავუკავშირდით ეუთოს პრესმდივნის მოადგილეს ვირჟინი კულუდონს, რომელმაც განგვიმარტა, რომ დღევანდელი მოლაპარაკების ჩაშლის მიზეზად ტექნიკური საკითხები იქცა, მთავარი უთანხმოება კი მეთვალყურეთა საქმიანობის არეალს უკავშირდებოდა. [ვირჟინი კულუდონის ხმა]: "განვლილი ერთი თვის მანძილზე მიმდინარეობდა ინტენსიური მოლაპარაკებები ეუთოს წევრ 56-ივე ქვეყანას შორის, კერძოდ კი - როგორც გესმით - რუსეთის ფედერაციასა და საქართველოს შორის. ამ მოლაპარაკების ძირითადი საგანი ტექნიკური ხასიათის იყო - ანუ ის, თუ როგორ უნდა მომხდარიყო საქართველოში დამატებითი სამხედრო მეთვალყურეების გაგზავნა - და მოლაპარაკებამ შედეგი ვერ გამოიღო. ძირითადი უთანხმოება გამოიწვია იმან, თუ სად უნდა ემოქმედათ სამხედრო მეთვალყურეებს. ყველა ქვეყანა შეთანხმდა რიცხვზე - ას მეთვალყურეზე - და მათს სამხედრო სტატუსზე, მაგრამ მეთვალყურეების საქმიანობის ადგილმა, როგორც გითხარით, აზრთა სხვადასხვაობა გამოიწვია." როგორც ვირჟინი კულუდონმა გვითხრა, ეუთოს მუდმივმოქმედი საბჭოს თავმჯდომარის გადაწყვეტილება, მოლაპარაკება შეეწყვიტა, უწინარესად რუსეთის მხრიდან წამოსულმა პრობლემებმა განაპირობა. [ვირჟინი კულუდონის ხმა]: "მოლაპარაკების პროცესი, როგორც აღვნიშნე, ხანგრძლივი და ინტენსიური იყო. იყო მომენტები, როცა გარკვეულ ფორმულირებას საქართველო ეწინააღმდეგებოდა, ზოგი დებულება - რუსეთს ან ევროპის კავშირს არ აკმაყოფილებდა. მაგრამ ბოლოს, რამდენაც ვიცი, პრობლემები რუსეთის ფედერაციისგან წამოვიდა." ეუთოს პრესმდივნის მოადგილემაც აღნიშნა, რომ საქართველოში მეთვალყურეთა დამატებითი ჯგუფის გაგზავნის თაობაზე ინტენსიური მოლაპარაკება თითქმის ერთ თვეს გაგრძელდა. ავსტრიაში საქართველოს ელჩის მოადგილის პაატა გაფრინდაშვილის თქმით, ამ ხნის მანძილზე იყო რამდენიმე შემთხვევა, როცა კონსენსუსი თითქმის მიღწეული ჩანდა... [პაატა გაფრინდაშვილის ხმა] "...მაგრამ მთელი ამ მოლაპარაკებების მანძილზე ხდებოდა ის, რომ პირადად მინისტრი ლავროვი და რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელობა ამა თუ იმ ფორმით უხეშად ერეოდა ხოლმე მოლაპარაკებებში, აკეთებდნენ სხვადასხვა სახის განცხადებებს, რაც, ბუნებრივია, ხელს უშლიდა მოლაპარაკებებს და რამაც პრინციპში საბოლოოდ მიგვიყვანა ამ მოლაპარაკებების ჩაშლამდე." არის თუ არა უახლოეს მომავალში მოლაპარაკების განახლების იმედი? ამ კითხვის ისევ ეუთოს პრესმდივნის მოადგილეს, ვირჟინი კულუდონს მივმართეთ. [ვირჟინი კულუდონის ხმა]: "ეუთოს მორიგე თავმჯდომარის, ფინეთის მიერ გამოქვეყნებულ ოფიციალურ განცხადებაში ნათქვამია, რომ ამ ეტაპზე აზრი არა აქვს ვენაში მოლაპარაკების გაგრძელებას. მაგრამ არსებობს იმედი - დღეს რუსეთის ფედერაციამაც კი განაცხადა, რომ არსებობს მოლაპარაკების გაგრძელების იმედი. მაგრამ ეს უკვე სხვა დონეზე და ალბათ სხვაგან უნდა მოხდეს. ვფიბრობ, ვენაში ამ საკითხზე უკვე დასრულდა დიპლომატიური მოლაპარაკება და მან, შესაძლოა, დედაქალაქების დონეზე გადაინაცვლოს. ამდენად, მოლაპარაკება მთლიანად ჩაშლილად არ უნდა გამოვაცხადოთ. ის დროებით შეწყდა - ამ კონკრეტული ხალხის მონაწილეობით და ამ კონკრეტულ ეტაპზე."


text: წამოდექით მიცვალებულებო |წამოდექით მიცვალებულებო| |სრული სათაური:||Debout les Morts| |საერთო სათაური:||წამოდექით მიცვალებულებო!| |ჟანრი:||დეტექტივი| |ავტორი:||ფრედ ვარგასი| |მშობლიური ენა:||ფრანგული| |დაწერილია:||საფრანგეთი| |გამოცემულია:||1995| |ქართულად თარგმნა:||ლელა ზურებიანი| „წამოდექით მიცვალებულებო“ (ფრანგ. Debout les morts) — ფრანგი მწერლის ფრედ ვარგასის დეტექტიური ჟანრის რომანი, რომელიც პირველად გამოქვეყნდა 1995 წელს და ამავე წელს დასახელდა წლის საუკეთესო დეტექტიურ რომანად. ნაწარმოებმა მიიღო პირველი ადგილის პრემია Crime Writers’ Association’s Duncan Lawrie International Dagger - ზე, დღეს ცნობილზე როგორც - The International Dagger Award. სიუჟეტი[რედაქტირება] ერთ დილით, ყოფილი ოპერის მომღერალი სოფია სიმეონიდისი აღმოაჩენს რომ მისი სახლის ეზოში დგას წიფლის ხე, რომელიც მანამდე იქ არ იდგა. სოფია ამ ამბით შეშფოთებულია, თუმცა მის შეშფოთებას არ იზიარებს სოფიას ქმარი პიერი და ხის უცნაურ გამოჩენას მისი ცოლის რომელიმე თაყვანისმცემელს მიაწერს. შეშინებული სოფია კი დასახმარებლად, მათ წინ ახლადგადმოსულ მეზობლებს მიმართავს. სწორედ ეს ახლადგადმოსული მეზობლები წარმოადგენენ რომანის ცენტრალურ პერსონაჟებს. ესენი არიან: მარკ ვანდუზლერი, მეტსახელად მარკოზ მახარებელი, მათიას დელამარი, მათე მახარებელი და ლუსიენ დევერნუა, ლუკა მახარებელი. სამივენი ისტორიკოსები არიან და შეისწავლიან მსოფლიო ისტორიის სხვადასხვა პერიოდებს. მეტსახელები კი მათ შეარქვა ამ სახლის მეოთხე მკვიდრმა, აწ უკვე პენსიაზე გასულმა ყოფილმა პოლიციელმა, არმან ვანდუზლერმა. მეზობლების დახმარებით სოფია სიმეონიდისი ამოთხრის ხის ქვეშ არხს თუმცა იქ ვერაფერს აღმოაჩენს . ამის შემდგომ მოვლენები დრამატულად ვითარდება. გაუჩინარდება სოფია სტამადიასი და მის კვალს ვერსად პოულობენ. უცნაური ხითა და სოფიას გაუჩინარებით შეწუხებული სამი მახარობელი და ერთი გადამდგარი პოლიციელი იწყებენ გამოძიებას... პერსონაჟები[რედაქტირება] - მარკ ვანდუზლერი (მარკოზ მახარებელი) — შეისწავლის შუა საუკუნეების ისტორიას. საშუალო სიმაღლის, ძალიან გამხდარი, შავი თმით. მუდამ ატარებს შავი ფერის ტანისამოსს და არის ძალიან ელეგანტური. არის ამაყი და პესიმისტი, ამავდროულად ოდნავ ნერვიული და მოუთმენელი. ცოლს გაშორებული და უმუშევარია. მისი როლი ნაწარმოებში ძალიან მნიშვნელოვანია, თითქმის მთლიანი ამბავი მოთხრობილია მისი თვალთახედვით. განათლებული ადამიანია და თავისუფალ დროს წერს შუა საუკუნეებზე. რომანის ბოლოს მკითხველს შთაბეჭდილება რჩება იმისა რომ ის შეყვარებულია სოფია სიმეონიდის დისშვილ ალექსანდრაზე. ცხოვრობს სახლის მესამე სართულზე. - მატიას დელამარი (მათე მახარებელი) — მისი პროტოტიპია მონადირე-შემგროვებელი რაც კავშირშია მისი საქმიანობასთან, ის იკვლევს პრეისტორიულ ეპოქას. არის ქერა, მაღალი, ჩაფსკვნილი სხეულით და ცისფერი თვალებით. იგი მუდამ ტყავის სანდალებით დადის. არის ჩუმი და განათლებული ადამინი. უმუშევარია და არ ჰყავს მეუღლე. გატაცებულია ჟულიეტ გოსლენით. ცხოვრობს სახლის მეორე სართულზე. - ლუსიენ დევერნუა (ლუკა მახარებელი) — არის პირველი მსოფლიო ომის ისტორიკოსი. ჩავარდნილი ლოყებით და ყავისფერი თმით. ის მუდამ ჰალსტუხში, ნაცრისფერ პიჯაკსა და ინგლისურ ტყავის ფეხსაცმელშია გამოწყობილი. უყვარს ბევრი ლაპარაკი. არის ძალიან სუფთა და მოწესრიგებული. ამ პერსონაჟის შექმნისას მწერლის შთაგონების წყაროს წარმოადგენდა მისი ძმა, ისტორიკოსი სტეფან აუდიონ-როზეუ. ლუსიენი ცხოვრობს სახლის მეოთხე სართულზე. - არმან ვანდუზლერი — მარკ ვანდუზლერის ბიძა და ნათლია. არის 68 წლის, საოცრად მომხიბვლელი. უყვარს დაკვირვება და შემდგომ საკუთარი აზრის გამოთქმა. ყოფილი პოლიციელია, იგი გაათავისუფლეს მას შემდეგ რაც დაეხმარა დამნაშავეს გაქცევაში. უყვარს ბანქოს თამაში. ცხოვრობს სახლის მეხუთე სართულზე. - სოფია სიმეონიდისი — ცნობილი ოპერის მომღერალი. წარმოშობით ბერძენი, დაიბადა დელფიში. არის 50 წლის და დაქორწინებულია პიერ რელივოზე 15 წელია. - პიერ რელივო — სოფი სიმეონიდისის ქმარი. მუშაობდა სახელმწიფო მდივნად. პირველი ეჭვმიტანილი ცოლის მკვლელობაში. - ჟულიეტ გოსლენი — აღმოსავლეთის ფრონტის მეზობელი, სოფიას ახლო მეგობარი. აქვს პატარა რესტორანი სახელად „კასრი“. არის ნაზი, მეგობრული, კეთილი და ლამაზი. აქვს თეთრი კანი და ქერა თმა. - ალექსანდრა — სოფია სიმეონიდისის დისშვილი. ჰყავს მცირეწლოვანი შვილი. არის მარტოხელა მშობელი. აქვს მოკლედ შეჭრილი შავი თმები. უყვარს ავტომანქანით სეირნობა. არის ჯიუტი და ამაყი. - ინსპექტორი ლეგენეკი — არმან ვანდუზლერის ყოფილი თანამშრიმელი. - ჯორჯ გოსლანდი — ჟულიეტ გოსლანდის ძმა. - კრისტოფ დომპიერი - ლუისი


ეკლესია და ისტორია - Part 16 “წმიდა ვალენტინი გახლდათ რეალურად ისტორიული პიროვნება, წმიდანი, რომელიც ცხოვრობდა მესამე საუკუნის შუა წლებში, ქალაქ ტერნისში, დღევანდელი იტალიის ტერიტორიაზე. იყო ინტერამის ეპისკოპოსი. იგი 270 წელს მოწამეობრივად აღესრულა. Read more » “რჩეული ერის” გაგება ქართულ ჰაგიოგრაფიაში ავტორი – ეკა ჭყოიძე ნაშრომი დაიბეჭდა ჰუმანიტარულ კვლევათა ჟურნალში – “კადმოსი” 2.2010 საკვანძო სიტყვები: ჰაგიოგრაფია, იდეოლოგია, მესიანიზმი, ათონი, შუა საუკუნეები მეოთხე საუკუნის პირველ ნახევარში ქრისტიანობაზე მოქცევით საქართველოს კულტურულ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში, ალბათ, არ შევცდებით, თუ ვიტყვით, რომ ყველაზე მნიშვნელოვანი პერიოდი დაიწყო. ახალმა რელიგიურმა ფაქტორმა გადამწყვეტი როლი ითამაშა იდენტობის ჩამოყალიბების საქმეში. ქართული ნაციონალური იდენტობა საკმაოდ გამოკვეთილადაა ნიშანდებული რელიგიურად. “ქრისტინობა, ეს არაქართული ფენომენი, ფუნქციონირებას იწყებს როგორც ქართული იდენტობის მარკერი. ქართული ერთობა, რომელიც აქამდე საერთო წინაპრის ერთობად მოიაზრებოდა, ტრანსფორმირდა სულიერ ერთობად. ერთობად ქრისტეში” [ჩხარტიშვილი 2007:17]. Read more » ისტორიის პრობლემა ქრისტიანობაში ვაგრძელებთ პარიზის წმ. სერგის სახელობის თეოლოგიური ინსტიტუტის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენლის – პროტოპრესვიტერ ნიკოლოზ აფანასიევის ნაშრომების გამოქვეყნებას. ამჯერად გთავაზობთ მის მოხსენებას ეკლესიისა და ისტორიის პრობლემატიკაზე, რომელიც წარმოდგენილი იყო მართლმადიდებლური კულტურის საკითხებისადმი მიძღვნილ რუსული პედაგოგიური კაბინეტის სხდომაზე. მოხსენებას თან ახლავს სხდომის მონაწილეთა კომენტარები და პროტ. ნ. აფანასიევის პასუხი. ნაშრომი ექსკლუზიურად ბლოგისთვის რუსულიდან თარგმნა და შენიშვნები დაურთო დიაკვან ირაკლი წაქაძემ ამჯერად გთავაზობთ პროტოპრესვიტერ იოანე მეიენდორფის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ სტატიას “რა არის მსოფლიო კრება?” Read more » აფხაზეთში არსებული საეკლესიო მდგომარეობის სამართლებრივი ანალიზი თეოლოგიის დოქტორი საეკლესიო სამართალში, მღვდელი ალექსი ქშუტაშვილი. 1. ეპარქიაში არსებული მდგომარეობა. 1993 წლის 27 სექტემბერს სოხუმის დაცემის შემდეგ ოთხას ათასზე მეტი ეთნიკური ქართველი და მათთან ერთად სამღვდელოებაც განდევნილ იქნა მშობლიური მხარიდან. აფხაზეთში დარჩა მხოლოდ ოთხი ეთნიკურად არაქართველი სასულიერო პირი: მღვდელი ბესარიონ აპლია (ეთნიკური აფხაზი), მღვდელი პავლე ხარჩენკო (უკრაინელი), დეკანოზი პეტრე სამსონოვი (რუსი) და მღვდელი ვიტალი გოლუბი (ასევე რუსი). ასეთ პირობებში რელიგიური მდგომარეობა საქართველოს ამ მხარეში ძალზე გართულდა, ხოლო კანონიკური მართვა-გამგეობის მხრივ, შეიძლება ითქვას, სრული ქაოსი ჩამოყალიბდა. დე იურედ აფხაზეთის ეპარქია დღემდე რჩება საქართველოს საპატრიარქოს იურისდიქციის ქვეშ, ხოლო დე ფაქტოდ – ის ნაწილობრივ თვითმართველობს, ნაწილობრივ კი რუსეთის საპატრიარქოს მაიკოპისა და ადიღეის ეპარქიის მიერ იმართება. ეს ეპიგრაფი, რომელიც ჩვენი მსჯელობის წანამძღვრად ავირჩიეთ, წარმოდგენს ამონარიდს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის განჩინებიდან (05.07.2012)[1]. ამ მოწოდებით საქართველოს ეკლესიამ ერთმნიშვნელოვნად და იმპერატიულად დააფიქსირა, უფრო კი შეგვახსენა, საკუთარი პოზიცია ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური პროცესების მიმართ და ამ პროცესებში საკუთარი ადგილიც განსაზღვრა. უფრო სწორი კი იქნებოდა გვეთქვა არა – პროცესებში, არამედ – პროცესებს მიღმა. Read more »