text: კითხვა-პასუხი #3(მარტი), 2007 ამ რუბრიკით ჟურნალში ქვეყნდება პასუხები ჩვენი მკითხველების იმ შეკითხვებზე, რომლებიც ბუღალტრულ აღრიცხვას, საგადასახადო და საბაჟო კანონმდებლობასა და სამოქალაქო სამართალს შეეხება. დასმულ შეკითხვებზე პასუხს გასცემენ შპს "ააფ-მენეჯმენტი"-ს მენეჯერები, შპს აუდიტური კომპანია "ააფ კონსალტინგი"-ს აუდიტორები, საქართველოს სხვა წამყვანი საკონსულტაციო ფირმების სპეციალისტები. შეკითხვები მიიღება წერილობითი სახით, ელექტრონული ფოსტით ან ფაქსით. ჟურნალის ხელმომწერებს შეუძლიათ შეკითხვით მოგვმართონ ტელეფონის მეშვეობითაც. ანონიმური შეკითხვები მიღებული არ იქნება! თუმცა შეკითხვის ავტორთა ვინაობა ჟურნალში არ გამოქვეყნდება. შეკითხვები მიიღება ელექტრონული ფოსტით: firstname.lastname@example.org ან ტელ/ფაქსით: 39-33-50. ხელმომწერთა შეკითხვებისათვის ტელ.:39-33-46, 39-33-56. წინამდებარე ნომერში მკითხველთა შეკითხვებს პასუხობს შპს აუდიტური კონცერნი "ცოდნისა"-ს გენერალური დირექტორი, "ააფი"-ს მთავარი რედაქტორი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი გიორგი ცერცვაძე. კითხვა: ვარ ფიზიკური პირი. იურიდიულ პირს მივყიდე 4000 ლარად სამშენებლო მასალა (აგური, კრამიტი და ა.შ.), რომლის შეძენის დამადასტურებელი საბუთი (ფაქტურა) არ მაქვს, რადგან მასალა ნაყიდია პირადი მოხმარების მიზნით 10 წლის წინ. რა ვალდებულება მეკუთვნის ბიუჯეტის მიმართ? პასუხი: ვინაიდან სამშენებლო მასალების შეძენის საბუთები არ გაქვთ, თქვენზე არ გავრცელდება სსკ 168-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის "ვ" პუნქტით გათვალისწინებული საგადასახადო შეღავათი საშემოსავლო გადასახადში. ამიტომ თქვენ უნდა წარუდგინოთ საგადასახადო ორგანოს "ფიზიკური პირის მიერ მატერიალური აქტივების რეალიზაციით, მემკვიდრეობით ან ჩუქებით მიღებული შემოსავლების დეკლარაცია" საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 22.11.2006 წ. #1442 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის მიხედვით და გადაიხადოთ საშემოსავლო გადასახადი 12% აქტივების გასხვისებამდე. საშემოსავლო გადასახადის გადახდა მოგიწევთ მთლიანი სარეალიზაციო ფასიდან, რადგან შეძენის ანუ ხარჯების გაწევის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია არ მოგეპოვებათ. კითხვა: სავაჭრო ცენტრის ტერიტორიაზე ე.წ. ჯიხურში ვეწეოდი ავტონაწილებით ვაჭრობას. სავაჭრო ცენტრის დირექციას ვუხდიდი შესაბამისად გადასახადებს და ისე, როგორც სხვა ბევრი ჩემისთანა (აღნიშნულ სავაჭრო ცენტრში მოვაჭრე), არ ვიყავით საგადასახადო ინსპექციაში რეგისტრირებული გადამხდელებად. გარკვეული დროის შემდეგ სავაჭრო ცენტრის პროფილის შეცვლასთან დაკავშირებით, ჩემი კუთვნილი სავაჭრო ჯიხური გავიტანე სავაჭრო ცენტრის ტერიტორიიდან, განვათავსე სავაჭრო ცენტრის მიმდებარე ტერიტორიაზე და განვაგრძე სავაჭრო საქმიანობა. მოულოდნელად ფინანსური პოლიციის მიერ შემოწმდა ჩემი ობიექტი. ჩემი დაკითხვისა და სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა აღწერის საფუძველზე საგადასახადო ინსპექციის მიერ დაგვერიცხა გადასახადები და ჯარიმები. საგადასახადო ინსპექციის თანამშრომლებმა იხელმძღვანელეს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 36-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და 41-ე მუხლის "გადასახადის გადამხდელთა ვალდებულებებით" (პუნქტი პირველის "ა"-"ი" ნაწილებითა და პუნქტი 4-ით), შესაბამისად დაგვარიცხეს გადასახადები და ფინანსური სანქცია-საურავები. კერძოდ: 1) კუთვნილი გადასახადები (სოციალური, საშემოსავლო); 2) ჯარიმები სსკ-ის 131-ე მუხლის შესაბამისად (სოციალური და საშემოსავლო გადასახადების დეკლარაციების წარუდგენლობისათვის); 3) საურავი სსკ-ის 129-ე მუხლის შესაბამისად (გადასახადის დადგენილ ვადაში გადაუხდელობისათვის); 4) ჯარიმა სსკ-ის 133-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად (აღრიცხვის დადგენილი წესების დარღვევისათვის); 5) ჯარიმა სსკ-ის 139-ე მუხლის შესაბამისად (საკონტროლო-სალარო აპარატის გარეშე ფუნქციონირებისათვის); 6) ჯარიმა სსკ-ის 143-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად (საბუღალტრო დოკუმენტებში აღურიცხავი საქონლის საბაზრო ღირებულება დღგ-ის და აქციზის გარეშე); 7) ჯარიმა სსკ-ის 130-ე მუხლის შესაბამისად; 8) ჯარიმა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 164-ე მუხლის შესაბამისად. გთხოვთ განგვიმარტოთ, რამდენად რეალურია საგადასახადო ინსპექციის მიერ ჩვენს მიმართ გავრცელებული საჯარიმო სანქციები, კერძოდ: 1) ჯარიმები 2005 წლის შედეგებით სოციალური და საშემოსავლო გადასახადების დეკლარაციების წარუდგენლობისათვის, რომლებმაც არც მეტი, არც ნაკლები, ყოველ დაგვიანებულ თვეზე 200 ლარის გათვალისწინებით 2000-2000 ლარი შეადგინა თითოეულზე მაშინ, როცა ჩემი 2005 წლის საერთო შემოსავალი სავაჭრო დანარიცხის ჩათვლით 2700 ლარი იყო (საკითხავია, რა დეკლარაციები უნდა წარმედგინა საგადასახადო ინსპექციაში, როცა გადამხდელად არ ვიყავი რეგისტრირებული). ამ დროისათვის სსკ-ის (მუხლი 217, ნაწ. 1, ქვეპუნქტი "ე") შესაბამისად რეზიდენტი ფიზიკური პირი მხოლოდ იმ შემთხვევაში წარადგენდა დეკლარაციას, თუ მისი ერთობლივი შემოსავალი კალენდარული წლის განმავლობაში აღემატებოდა 35 000 ლარს. აღნიშნული პუნქტი მოქმედებდა 2005 წელში, იგი საგადასახადო კოდექსიდან ამოღებულ იქნა 2006 წლის 25 მაისის კანონით და ძალაში შევიდა 2006 წლის 15 ივნისიდან. 2) ჯარიმა სსკ-ს 133-ე მუხლის მე-3 ნაწილით - აღრიცხვის დადგენილი წესის დარღვევისათვის (საინტერესოა აღრიცხვის რა წესი დავარღვიე, როცა გადამხდელად რეგისტრირებული არ ვიყავი, ჩემთვის კი ყველაფერი მქონდა აღრიცხული). 3) ჯარიმა საკონტროლო-სალარო აპარატის გარეშე ფუნქციონირებისათვის (რომც მქონოდა სალარო-საკონტროლო აპარატი, როგორ დავარეგისტრირებდი მას და როგორ გავუკეთებდი ფისკალიზაციას, როცა საგადასახადო ინსპექციაში გადამხდელად არ ვიყავი დარეგისტრირებული). 4) ჯარიმა სსკ-ის 143-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, როგორც აღურიცხავი საქონელი (მე თუ მკითხავთ, ჩემთვის ყველაფერი აღრიცხული მქონდა). ამასთან, სადავოდ არ მიმაჩნია კუთვნილი გადასახადების და საურავების დარიცხვა. ასევე ჯარიმების დარიცხვა სსკ-ის 130-ე და ასკ-ის 164-ე მუხლების შესაბამისად. გთხოვთ მოგვცეთ თქვენი ჟურნალისათვის დამახასიათებელი კომპეტენტური და ამომწურავი პასუხები ჩვენს მიერ ზემოთ დასმულ შეკითხვებზე. პასუხი: ჩვენ შევისწავლეთ ის სიტუაცია, რომელშიც თქვენ აღმოჩნდით და მივედით დასკვნამდე, რომ იმ ოთხი სახის ჯარიმიდან, რომელსაც თქვენ აპროტესტებთ, უსამართლოდ დარიცხულია მხოლოდ ერთი (სსკ 133 ე მუხლის მიხედვით), ხოლო დანარჩენი სამი კი მართებულად არის დარიცხული (საგადასახადო კოდექსის დებულებებიდან გამომდინარე) შემდეგი მიზეზების გამო: სსკ 36-ე მუხლის მე-2 ნაწილში აღნიშნულია, რომ “ამ მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრული ფიზიკური პირის მიერ ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელება რეგისტრაციის, ლიცენზიის ან ნებართვის გარეშე არ არის ამ ფიზიკური პირის დაბეგვრის მიზნით მის მეწარმე ფიზიკურ პირად არცნობის საფუძველი”. აქედან გამომდინარე, თქვენ გეკისრებათ არა მარტო გადასახადების გადახდის ვალდებულება, არამედ მათი დეკლარირებისაც, რადგან სსკ 131-ე მუხლში აღნიშნული ჯარიმა შეეხება არა მხოლოდ გადასახადის გადამხდელებს/საგადასახადო აგენტებს, არამედ “სხვა ვალდებულ პირებსაც”! ამავე მიზეზით, სსკ 143-ე მუხლის მე-3 ნაწილით დაკისრებული ჯარიმაც მართებულია, რადგან მასშიც “სხვა ვალდებული პირის” მოვალეობაა აღნიშნული. სამაგიეროდ, მცდარია საგადასახადო ორგანოს მხრიდან სსკ 133-ე მუხლის მიხედვით დაკისრებული ჯარიმა, რადგან ამ მუხლის როგორც 1-ლ, ასევე მე-5 ნაწილებში აღრიცხვის წესების დარღვევა შეეხება მხოლოდ გადასახადის გადამხდელებს/საგადასახადო აგენტებს და არა “სხვა ვალდებულ პირებსაც”, როგორც ეს წინა შემთხვევებში იყო. რაც შეეხება საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენების აუცილებლობას, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 971 მუხლი მის გამოყენებას ავალდებულებს საზოგადოდ ეკონომიკური საქმიანობის განმახორციელებელ პირებს (გარდა ზოგიერთი გამონაკლისი შემთხვევისა), არ მიუთითებს რა ამ პირების საგადასახადო რეგისტრაციაზე. ამიტომ სსკ 139-ე მუხლით დაკისრებული ჯარიმაც მართებულია. კითხვა: იმ ქვეყნების ჩამონათვალს ("აუდიტი, აღრიცხვა, ფინანსები" 2005 წლის #10), რომლებთანაც საქართველოს გაფორმებული აქვს შემოსავლებზე და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადაუხდელობის შესახებ ხელშეკრულებები, კიდევ რომელი ქვეყნები დაემატა 2007 წლის იანვრის მდგომარეობით? პასუხი: 2005 წლის ოქტომბრის მდგომარეობით არსებობდა 15 ქვეყანა (ირანი, აზერბაიჯანი, სომხეთი, თურქმენეთი, უკრაინა, უზბეკეთი, ყაზახეთი, ბულგარეთი, რუმინეთი, ბელგია, იტალია, ლატვია, ლიტვა, ნიდერლანდები და საბერძნეთი), რომელთანაც საქართველოს გაფორმებული ჰქონდა საერთაშორისო ხელშეკრულებები (შეთანხმებები, კონვენციები) ორმაგი დაბეგვრისაგან თავიდან აცილების შესახებ, ეს შეთანხმებები იყო იურიდიულად ძალაში შესული და ამავდროულად - რატიფიცირებული საქართველოს პარლამენტის მიერ, ხოლო ხელშეკრულებები პოლონეთთან, ავსტრიასთან, ჩინეთთან და დიდ ბრიტანეთთან არ იყო იურიდიულად ძალაში შესული სხვადასხვა იურიდიული მიზეზების გამო (თუმცა შესაბამისი შეთანხმებები რატიფიცირებული იყო საქართველოს პარლამენტის მიერ). განვლილ პერიოდში მიღწეული იქნა შეთანხმება საფრანგეთის მთავრობასთან `შემოსავლებსა და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობის შესახებ”, რომლის ხელმოწერის თაობაზე გამოცემულია საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 3 მარტის #92 განკარგულება. სხვა ქვეყნებთან ანალოგიური შეთანხმებების გაფორმების ფაქტები ჩვენთვის ცნობილი არ არის. იმის თაობაზე, არის თუ არა ამჟამად იურიდიულად ძალაში შესული საერთაშორისო ხელშეკრულებები პოლონეთთან, ავსტრიასთან, ჩინეთთან, დიდ ბრიტანეთთან და საფრანგეთთან ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების თობაზე, ჩვენმა რედაქციამ გაუგზავნა შეკითხვა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს, რომლიდანაც პასუხის მიღების შემდეგ გაცნობებთ მას დამატებით, ჩვენი ჟურნალის ერთ-ერთ უახლოეს ნომერში. კითხვა: 1) 7-მა პიროვნებამ (I და II რიგის მემკვიდრეები) მემკვიდრეობით მიიღო უძრავი ქონება. მათ შორის 1 არის ინდ. მეწარმე (აქვს პურის საცხობი, მაღაზია 7 პიროვნების მემკვიდრეობით მიღებულ ქონებაში). არასაჭირო ფართი გაქირავებულია: 1. შპს-ზე; 2. ინდ/მეწარმეზე; 3. მოქალაქეზე. 2006 წლის გაქირავებიდან შემოსავალი: შპს - 3000 ლარი; ინდ/მეწარმე - 2500 ლარი; მოქალაქეებიდან - 1200 ლარია. სულ 6700 ლარი. გაწეული არასაუწყებო დაცვის ხარჯები - 150 ლარი; ელექტროენერგიის - 250 ლარი; ტელეფონის - 120 ლარი. 2) ამავე 7-მა პიროვნებამ მემკვიდრეობით მიიღო მშენებარე ბენზინგასამართი სადგური: მიწა 0,005 ჰა; ნაგებობა დანახარჯები 13954 ლარი. 2006 წლის ოქტომბერში გაიყიდა 73875 ლარად. თანხა არ არის გადახდილი, გაყიდვა სანოტარო წესით გაფორმებულია 73875 ლარად. არ არის მითითებული მიწის ღირებულება. გთხოვთ გაგვიმარტოთ, რა საგადასახადო ვალდებულებები წარმოგვექმნება #1 და #2 შეკითხვის მიხედვით. გთხოვთ მიუთითეთ კოდექსის მუხლები. პასუხი: 1) ფიზიკური პირების მიერ მათ საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების (მნიშვნელობა არა აქვს, ის მემკვიდრეობით მიიღეს თუ სხვა გზით) იჯარით ან ქირით გაცემა წარმოადგენს არასამეწარმეო ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებულ შემოსავალს სსკ მე-13 მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, ამიტომ ის არ იბეგრება სოციალური გადასახადით, თუმცა იბეგრება საშემოსავლო გადასახადით. საშემოსავლო გადასახადით დასაბეგრი შემოსავლიდან თქვენს მიერ გაწეული ხარჯების (დაცვა, ელექტროენერგია, ტელეფონი) გამოქვითვის მიზნით, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის #52 ბრძანებით დამტკიცებული "სოციალური და საშემოსავლო გადასახადების დეკლარაციის ფორმის შევსების წესის შესახებ ინსტრუქციის" 1-ლი მუხლის მე-5 ნაწილის მიხედვით, ფიზიკურმა პირებმა უნდა “შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვა აწარმოონ სამეწარმეო და არასამეწარმეო ეკონომიკური საქმიანობის მიხედვით ცალ-ცალკე. ხარჯების ცალკეული ელემენტების ცალ-ცალკე აღრიცხვის შეუძლებლობის შემთხვევაში, ხარჯების ასეთი ელემენტები სამეწარმეო და არასამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობებზე უნდა განაწილდეს ასეთი საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლების პროპორციულად”. გაქირავებული უძრავი ქონების მეპატრონე ფიზიკური პირები ამ უძრავ ქონებაზე 2006 წელს დაიბეგრებიან ქონების გადასახადითაც (სსკ 272-ე მუხლის მე-4 ნაწილის "ბ" პუნქტისა და 273-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით), ხოლო 2007 წლიდან 2009 წლის 1 იანვრამდე ისინი გათავისუფლებულნი არიან ქონების გადასახადისაგან სსკ 281-ე მუხლის მე-18 ნაწილის თანახმად. თუ გაქირავებული ობიექტი გამოყენებულია დამქირავებლის (მოიჯარის) მიერ სამეწარმეო საქმიანობისათვის, მაშინ 2007 წლიდან 2009 წლის 1 იანვრამდე პერიოდში ქონების გადასახადის საგადასახადო ვალდებულება ეკისრება დამქირავებელს (მოიჯარეს). 2) აღნიშნულ კითხვაზე პასუხის გაცემა ძნელია, რადგან შეკითხვიდან ცალსახად არ ჩანს, გაყიდული აქტივი გამოიყენებოდა თუ არა სამეწარმეო საქმიანობაში. თუ კი, მაშინ მისი გაყიდვა წარმოქმნის სამეწარმეო ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებულ შემოსავალს სსკ 175-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით და დაიბეგრება როგორც საშემოსავლო, ასევე სოციალური გადასახადებით (დასაბეგრი ერთობლივი შემოსავალი იქნება 73875-13954=59921 ლარი); თუ არა, აქტივის გაყიდვა წარმოქმნის არასამეწარმეო ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებულ შემოსავალს სსკ 175-ე მუხლის მე-3 ნაწილის "ე" პუნქტის მიხედვით და დაიბეგრება მხოლოდ საშემოსავლო გადასახადით. ამ შემთხვევაში, თუ უძრავი ქონების რეალიზაცია მოხდა მასზე საკუთრების წარმოშობის თარიღიდან 2 წელზე ნაკლები ვადის განმავლობაში, დასაბეგრი შემოსავალია 73875 ლარს მინუს მემკვიდრეობით მიღებული ქონების საბაზრო ფასი მისი მიღების მომენტისთვის, თანახმად სსკ 168-ე მუხლის 1 ლი ნაწილის "ვ" პუნქტისა, ხოლო თუ უძრავი ქონების რეალიზაცია მოხდა მასზე საკუთრების წარმოშობის თარიღიდან 2 წელზე მეტი ვადის გასვლის შემდეგ, მაშინ ამავე პუნქტის თანახმად გამყიდველ ფიზიკურ პირებზე გავრცელდება საგადასახადო შეღავათი საშემოსავლო გადასახადში. აღვნიშნავთ აგრეთვე, რომ არასამეწარმეო საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლები ფიზიკური პირების მიერ აღირიცხება მხოლოდ საკასო მეთოდით, სსკ 199-ე მუხლის მე-6 ნაწილის შესაბამისად. კითხვა: გთხოვთ, ჟურნალში დაბეჭდოთ სსკ 41-ე მუხლის მე-2 ნაწილის "ა" და "დ" ქვეპუნქტებით განსაზღვრული ცნობების (სსკ 41-ე მუხლის მე-3 ნაწილის გათვალისწინებით) ნიმუშები. პასუხი: სსკ 41-ე მუხლის მე-2 ნაწილის "ა" და "დ" პუნქტებში აღნიშნულია, რომ გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს ცნობა "ბანკებში და საბანკო ოპერაციების განმახორციელებელ სხვა ორგანიზაციებში საბანკო ან სხვა ანგარიშების გახსნის შესახებ, ასეთი ანგარიშების გახსნიდან 5 დღის ვადაში" და "თავისი ("მეწარმეთა შესახებ" საქართველოს კანონით გათვალისწინებული საწარმოსა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების გარდა) საქმიანობის ადგილის, მართვის ადგილის ან ეკონომიკური საქმიანობის ადგილის შეცვლის შესახებ, ასეთი გადაწყვეტილების მიღებიდან 10 დღის ვადაში, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დამტკიცებული წესის შესაბამისად". ეს ცნობები წარედგინება საგადასახადო ორგანოს მხოლოდ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დამტკიცებული ფორმით. "დ" პუნქტთან დაკავშირებით, როგორც ახლახან მიღებულ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2007 წლის 20 მარტის #233 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის "ფიზიკური და იურიდიული პირების, მათი ფილიალების (წარმომადგენლობების) და გადასახადის სხვა გადამხდელების სახელმწიფო ან/და საგადასახადო რეგისტრაციის წესის შესახებ" მე-15 მუხლშია მითითებული, "აღნიშნულ შემთხვევაში (გარდა საბანკო ანგარიშებზე ინფორმაციისა) შესაბამის რეგისტრაციაზე პასუხისმგებელ პირს წარედგინება შესწორებული საგადასახადო აღრიცხვის განცხადების ფორმა" ამ ბრძანების მე-13 და მე 14 დანართების მიხედვით. ამასთან, "გადასახადის გადამხდელის აღნიშნული ვალდებულება საგადასახადო რეგისტრაციის მონაცემებში ცვლილების თაობაზე არ ვრცელდება იმ შემთხვევებზე, როდესაც ცვლილება ხორციელდება საგადასახადო ინსპექციის მიერ სახელმწიფო რეგისტრაციის მონაცემებში". რაც შეეხება საბანკო ანგარიშებზე ინფორმაციას, არც აღნიშნული ბრძანება, არც საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 27 ივნისის #477 ბრძანება "გადასახადის გადამხდელის მიერ მის საქმიანობასთან დაკავშირებული სტრუქტურული ცვლილებების თაობაზე საგადასახადო ორგანოში ცნობის წარმოდგენის წესის" დამტკიცების თაობაზე" ასეთი ინფორმაციის მიწოდების ფორმას არ განსაზღვრავს. #233 ბრძანებაში მხოლოდ ის არის აღნიშნული, რომ "გადასახადის გადამხდელისათვის ბანკებში და საბანკო ოპერაციების განმხორციელებელ სხვა ორგანიზაციებში საბანკო ან სხვა ანგარიშების გახსნისას, აღნიშნულის შესახებ მონაცემები საგადასახადო აღრიცხვის მონაცემთა დამუშავების კომპიუტერულ ბაზაში საგადასახადო ორგანოს მიერ მონაცემები შეიტანება როგორც გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული, ასევე საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 103-ე მუხლის შესაბამისად ამავე დაწესებულებებიდან მიღებული ინფორმაციის საფუძველზე". კითხვა: 1) საქონელი გადაეცემა საწარმოს თანამშრომლებს - დისტრიბუტორებს სასაქონლო ზედნადების გამოწერით. დისტრიბუტორები ავტომანქანებიდან ახდენენ საქონლის რეალიზაციას სხვა გადამხდელებზე სათანადო დოკუმენტების (სასაქონლო ზედნადები, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა, საკონტროლო-სალაროს ჩეკი) გადაცემით. მყიდველთა ნაწილს სასაქონლო ზედნადები (მათ შორის არც გამარტივებული) არ უნდა. დისტრიბუტორის მიერ ავტომანქანიდან ასეთ მყიდველებზე და უშუალოდ მოსახლეობაზე საქონლის რეალიზაცია მხოლოდ საკონტროლო-სალაროს ჩეკის გაცემით ხომ არ ეწინააღმდეგება მოქმედ სსკ-ის 199 ე მუხლის მე-2 ნაწილის ან სხვა მოთხოვნებს? 2) დისტრიბუტორები საქონლის რეალიზაციას ახდენენ ავტომანქანიდან სხვა გადამხდელებზე სათანადო დოკუმენტების გადაცემით. თუ მათ მიერ განხორციელდა საქონლის საცალოდ რეალიზაცია მოსახლეობაზე და სხვა მყიდველებზე (ამ შემთხვევაში საბოლოო მომხმარებელზე) მხოლოდ საკონტროლო-სალაროს ჩეკის გაცემით, საგადასახადო მიზნით სავალდებულო ხომ არ იქნება დისტრიბუტორების მიხედვით ბუღალტერიაში საქონლის რაოდენობრივ-თანხობრივი მოძრაობის აღრიცხვის არსებობა? საერთოდ რა შემთხვევაში წარმოექმნება გადამხდელს საქონლის რაოდენობრივ-თანხობრივი მოძრაობის აღრიცხვის ვალდებულება ბუღალტრულად და საგადასახადო მიზნით? პასუხი: 1) სსკ 199-ე მუხლის მე-2 ნაწილში მართლაც ნათქვამია, რომ "ეკონომიკური საქმიანობისათვის ქვეყნის შიგნით საქონლის მიწოდების შემთხვევაში (გარდა სპეციალური დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით განხორციელებული მიწოდებისა, რომლებიც მოიცავს ზედნადებით გათვალისწინებულ რეკვიზიტებს) სავალდებულოა სასაქონლო ზედნადები გამოიწეროს საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი ფორმითა და წესით, რომლის გარეშე აკრძალულია საქონლის ტრანსპორტირება, შენახვა და რეალიზაცია", მაგრამ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 14 თებერვლის #86 ბრძანებით დამტკიცებული "სასაქონლო ზედნადების გამოწერისა და გამოყენების შესახებ" ინსტრუქციის მე-4 მუხლში გამარტივებული სასაქონლო ზედნადების გამოწერის თაობაზე აღნიშნულია, რომ ის გამოიწერება "გარდა საცალო ქსელში საქონლის მიწოდებისა". (!) 2) საქონლის გადაცემა საწარმოს საწყობიდან დისტრიბუტორზე არ წარმოადგენს რეალიზაციას, ის მხოლოდ მათი ადგილმდებარეობის შეცვლაა (გადანაცვლება სხვა მატერიალურად პასუხისმგებელი პირის ქვეშ), ამიტომ მათი რაოდენობრივ-თანხობრივი აღრიცხვა ისევე სავალდებულოა, როგორც საწყობში. დისტრიბუტორს მასზე გადაცემული საქონელი ჩამოეწერება რაოდენობრივად და თანხობრივად მის მიერ გაცემული ზედნადებებისა და საცალო წესით რეალიზებული საქონლის გაყიდვის აქტების მიხედვით. საცალო წესით რეალიზებული საქონლის რაოდენობა შესაბამისობაში უნდა იყოს გასაყიდი ფასების მიხედვით დისტრიბუტორის მიერ გაცემულ საკონტროლო-სალარო აპარატის ჩეკებთან. წინააღმდეგ შემთხვევაში ვერც ბუღალტრული და ვერც საგადასახადო მიზნებით რეალიზაციის რეალური მოცულობა ვერ გადამოწმდება. კითხვა: საჯარო სამართლის იურიდიულმა პირმა (უნივერსიტეტი) სახელმწიფოსგან უზუფრუქტით (უსასყიდლოდ, საიჯარო ქირის გარეშე) მიიღო შენობა. გვაინტერესებს კონსულტაცია შემდეგზე: 1) როგორი ბუღალტრული გატარება უნდა მიეცეს? 2) დაერიცხება თუ არა ამორტიზაცია? თუ დაერიცხება, რომელი ნორმებით? 3) საგადასახადო მიზნებისათვის ამორტიზაცია კოდექსის ნორმების გათვალისწინებით ჩაითვლება თუ არა გამოქვითვაში? 4) უნდა გადავიხადოთ თუ არა ქონების გადასახადი? 5) საგადასახადო მიზნებისათვის საიჯარო ქირის თანხა უნდა შევიდეს თუ არა ერთობლივ შემოსავლებში? თუ უნდა შევიდეს, როგორ უნდა გამოვიანგარიშოთ? 6) ჩატარებული სარემონტო სამუშაოები (როგორც მიმდინარე, ასევე კაპიტალური), ჩაგვეთვლება თუ არა ხარჯებში და გამოქვითვაში? პასუხი: 1) სსიპ-მა უნდა აღრიცხოს უზუფრუქტით მიღებული შენობა ძირითადი საშუალებების შემადგენლობაში. ბუღალტრულ გატარებას ექნება სახე: დ-ტი 011 კ-ტი 250; 2) სსიპ-მა კაპიტალური ტიპის შენობას ცვეთა უნდა დაარიცხოს საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2002 წლის 31 დეკემბრის #439 ბრძანებით დამტკიცებული "ბიუჯეტზე მყოფი ორგანიზაციებისა და დაწესებულებების ძირითადი საშუალებების ცვეთის ნორმებისა და მათი ბუღალტრულ აღრიცხვაში ასახვის შესახებ" ინსტრუქციის მიხედვით, წელიწადში 1 ან 1,2 ან 1,7%-ის ოდენობით (დამოკიდებულია კონკრეტული შენობის ტიპზე); 3) საგადასახადო მიზნებისათვის კი, კოდექსის ნორმების მიხედვით უსასყიდლო უზუფრუქტით მიღებული შენობის ამორტიზაციის გამოქვითვა დაუშვებელია, რადგან მის შესაძენად სსიპ-ს ხარჯები არ გაუწევია; 4) რადგან სსიპ-ი (უნივერსიტეტი) ეწევა ამ შენობაში როგორც ეკონომიკურ, ასევე არაეკონომიკურ საქმიანობას და ამ შენობის გახლეჩვა ეკონომიკურ და არაეკონომიკური საქმიანობების ნაწილებად შეუძლებელია, სსიპ-მა ქონების გადასახადი ამ შენობაზე უნდა გადაიხადოს მისი საშუალოწლიური საბალანსო ღირებულებიდან (ცვეთის გამოკლებით) მის მთლიან შემოსავლებში ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლების ხვედრითი წილის პროპორციულად. შესაბამისი მაგალითი მოყვანილია საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2007 წლის 6 მარტის #176 ბრძანებით დამტკიცებული "ქონების გადასახადის გამოანგარიშებისა და გადახდის წესის შესახებ" ინსტრუქციის მე-10 მუხლში, მაგალითები 21 და 22; 5) რადგან სსიპ-ი შენობით სარგებლობისათვის არაფერს არ იხდის და ამავდროულად, მას იყენებს თავის არა მხოლოდ არაეკონომიკურ, არამედ ეკონომიკურ საქმიანობაშიც, მაშინ მას მოგების გადასახადით დაბეგვრის მიზნებისათვის წარმოეშვება სარგებელი სსკ 176-ე მუხლის 1-ლი და მე-2 ნაწილების მიხედვით, რომელიც უნდა გამოთვლილი იქნეს შემდეგნაირად: შენობით საიჯარო ქირის (ის გადასახდელი რომ ყოფილიყო) საბაზრო ღირებულება გამრავლებული სსიპ-ის მთლიან შემოსავლებში ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლების ხვედრით წილზე; 6) ჩატარებული სარემონტო (როგორც მიმდინარე, ასევე კაპიტალური) სამუშაოები ჩაგეთვლებათ ხარჯებში (გამოქვითვებში - ეკონომიკური და არაეკონომიკური საქმიანობებიდან მიღებული შემოსავლების პროპორციულად), გარდა ისეთი კაპიტალური რემონტის ხარჯებისა, რომლებიც ზრდიან მის ღირებულებას (დაშენება, რეკონსტრუქცია). ასეთი სახის კაპიტალური დანახარჯები აღიარდება ცალკე ძირითად საშუალებად და გადაიტანება ხარჯებში ნაწილ-ნაწილ, ყოველწლიური ცვეთის დარიცხვის გზით. კითხვა: 1) საჯარო სამართლის იურიდიული პირი ფასიან მომსახურებას უწევს დამკვეთ კერძო სტრუქტურებსა და ფიზიკურ პირებს მხოლოდ იმ ფუნქცია-მოვალეობების ფარგლებში, რომელიც სახელმწიფოს მიერ აქვს მინიჭებული. ხელშეკრულებების საფუძველზე დაკვეთილი სამუშაოები, რა თქმა უნდა, დამატებით ხარჯებს მოითხოვს. ითვლება თუ არა აღნიშნული სამუშაოები ეკონომიკურ საქმიანობად და თუ ითვლება, მაშინ საჯარო სამართლის იურიდიული პირის რა სახელშეკრულებო სამუშაოები არ ითვლება ეკონომიკურ საქმიანობად? ანდა რას ითვალისწინებს "საჯარო სამართლის იურიდიული პირის" შესახებ კანონის მე-13 მუხლის მე-2 პუნქტი? 2) საჯარო სამართლის იურიდიული პირის მიერ ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლებიდან შეძენილი ძირითადი საშუალება აღირიცხება თუ არა ძირითადი საშუალებების ფონდებში და თუ არ აღირიცხება, როგორი ბუღალტრული გატარებები მიეცემა მას? პასუხი: 1) სსკ მე-13 მუხლის 1-ლ ნაწილში ნათქვამია, რომ "ეკონომიკურ საქმიანობად ითვლება ნებისმიერი საქმიანობა, რომელიც ხორციელდება მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მისაღებად, მიუხედავად ასეთი საქმიანობის შედეგებისა", ხოლო ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის "ა" პუნქტში აღნიშნულია, რომ ეკონომიკურ საქმიანობას არ განეკუთვნება "სახელმწიფო ხელისუფლების, დამიუკიდებელი ეროვნული მარეგულირებელი და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების საქმიანობა, რომელიც უშუალოდ არის დაკავშირებული მათთვის საქართველოს კანონმდებლობით მინიჭებული ფუნქციების შესრულებასთან, გარდა ხელშეკრულების საფუძველზე ფასიანი მომსახურების გაწევისა". აღნიშნულიდან გამომდინარე, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის მიერ ნებისმიერი ფასიანი მომსახურების გაწევა (სამუშაოების შესრულება) წარმოადგენს ეკონომიკურ საქმიანობას. რაც შეეხება "საჯარო სამართლის იურიდიული პირის" შესახებ საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის მე 2 პუნქტს, ის ითვალისწინებს, რომ სსიპ-ის მიერ მიღებული ყველანაირი შემოსავალი (როგორც საბიუჯეტო დაფინანსებით, ასევე ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული) უნდა მოხმარდეს ამ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირის მიზნებსა და ფუნქციებს და მისი გამოყენება სხვა მიზნით აკრძალულია. 2) საჯარო სამართლის იურიდიული პირის მიერ ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლებიდან შეძენილი ძირითადი საშუალება ჩვეულებრივ აღირიცხება ძირითადი საშუალებების ფონდებში, 010-019 ანგარიშების ჯგუფში. ამ დროს, საბიუჯეტო სახსრებიდან და სხვა მიზნობრივი შემოსავლებიდან ძირითადი საშუალებების შეძენისაგან განსხვავებით, არ კრედიტდება 250 სუბანგარიში "ძირითადი საშუალებების ფონდი". კითხვა: პროცენტებით მიღებულ შემოსავალს მიეკუთვნება დარიცხული სარგებლის მთლიანი თანხა, თუ დარიცხული სარგებელიდან მსესხებლის მიერ დაკავებული 10%-ის გამოკლების შემდგომ დარჩენილი თანხა? განვიხილოთ ასეთი მაგალითი - შპს-მ მეორე შპს-ს ასესხა 100 ლარი 16%-იანი სარგებლით. დავუშვათ, მსესხებელმა შპს-მ საანგარიშო წლის 31 დეკემბერს სესხი დააბრუნა, გამსესხებელს გადახდისას დაუქვითა 10% (16 ლარი) და მისცა საბუთი დაქვითული თანხის ბიუჯეტში გადახდის თაობაზე. ვარიანტი 1. საანგარიშო პერიოდის ბოლოს გამსესხებელი შემოსავალში იღებს სესხის გაცემით მისაღებ სარგებელს 160 ლარს (თუ დავუშვებთ, რომ ამ შპს-ს საანგარიშო პერიოდში სხვა ოპერაციები არ უწარმოებია). გამსესხებელი დაქვითულ თანხას 16 ლარს გამოაკლებს დაანგარიშებულ მოგების გადასახადს 160*20%=32 ლარს და ნარჩენ 16 (32-16) ლარს გადარიცხავს ბიუჯეტში. ვარიანტი 2. გამსესხებელი შემოსავალში იღებს მსესხებლის მიერ გადახდილ თანხას 144 (160-(160*10%)) ლარს და ბიუჯეტში იხდის გადასახდელი მოგების გადასახადის ნარჩენ თანხას 12,80 (28,80-16) ლარს. პასუხი: პროცენტებით მიღებულ შემოსავალს მიეკუთვნება დარიცხული სარგებლის მთლიანი თანხა, ანუ თქვენს მიერ მითითებული ორი ვარიანტიდან სწორია 1-ლი. ეს ცალსახად გამომდინარეობს სსკ 196-ე მუხლის დებულებებიდან, მათ შორის იქიდან, რომ ეს 10% მსესხებლის (სესხის მიმღების) გადასახდელი გადასახადი კი არ არის, არამედ ის გამსესხებლის კუთვნილი პროცენტის თანხიდან დასაკავებელი გადასახადია. ანუ, მსესხებელი ასრულებს მხოლოდ საგადასახადო აგენტის ფუნქციას. მსესხებლის მიერ დაკავებული 10%-იან საშემოსავლო გადასახადს (თუ არსებობს მისი გადახდის დამადასტურებელი საბუთი) გამსესხებელი ასახავს მოგების წლიური საგადასახადო დეკლარაციის 29-ე სტრიქონში. კითხვა: შპს X-მა მიჰყიდა დისტრიბუციის ექსკლუზიური უფლება (2 წლის ვადით) სადისტრიბუციო კომპანიას 1 000 000 ლარად. აღნიშნული თანხა გადახდილ იქნა 2006 წლის 15 მარტს, ხოლო უფლება დისტრიბუციაზე გადაეცა სადისტრიბუციო კომპანიას 2006 წლის 1 აპრილს 2 წლის ვადით. როდის უნდა გადაიხადოს შპს X-მა დღგ და მოგების გადასახადი აღნიშნულ ოპერაციაზე? პასუხი: დისტრიბუციის ექსკლუზიური უფლების გადაცემას ჩვენ განვიხილავთ როგორც მომსახურებას როაილტის სახით. დღგ-ით დაბეგვრის მიზნებისათვის დასაბეგრი ოპერაციის დღედ უნდა ჩაითვალოს დისტრიბუციის უფლების გადაცემის დღე, ანუ 2006 წლის 1 აპრილი. 15 მარტს გადახდილი თანხა 1 აპრილამდე წარმოადგენს მომსახურების ავანსს, რადგან სამეურნეო ოპერაცია ჯერ არ დაწყებულა, ამიტომაც სსკ 238-ე მუხლის მე-3 ნაწილის დებულება ("თუ მომსახურების გაწევა ხდება რეგულარულად ან უწყვეტად, მომსახურების გაწევა შესრულებულად ითვლება ამ ოპერაციის ნებისმიერი ნაწილისათვის ყოველი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის ან გადახდის მომენტში, მაგრამ არა უგვიანეს საანგარიშო თვის ბოლო სამუშაო დღისა") მოქმედებას იწყებს 1 აპრილს და არა უფრო ადრე. სსკ 238-ე მუხლის მე-7 ნაწილი ამ შემთხვევას არ ესადაგება, რადგან დისტრიბუციის ექსკლუზიური უფლების გაყიდვა იჯარას არ წარმოადგენს. მოგების გადასახადით დაბეგვრის მიზნებისათვის, ყოველთვიურად შემოსავლის სახით უნდა აღიარდეს საკომპენსაციო თანხის - 847457.63 ლარის (1 000 000 ლარი დღგ-ის გამოკლებით) 1/24-დი. კითხვა: უმაღლეს სასწავლებელს 2004 წლის ბუღალტრული აღრიცხვა ნაწარმოები აქვს დარიცხვის მეთოდით. წლის ბოლოს სწავლის საფასურის გადაუხდელობის გამო გამოყენებული იქნა 90 დღიანი გადავადების პრინციპი მოგების გადასახადით დაბეგვრის მიზნებისათვის. რამდენად შეესაბამება აღნიშნული 2004 წელს მოქმედი საგადასახადო კოდექსისა და სხვა ნორმატიული აქტების მოთხოვნებს? პასუხი: 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-5 ნაწილში აღნიშნული იყო, რომ "თუ გადასახადის გადამხდელი აღრიცხვას აწარმოებს დარიცხვის მეთოდის გამოყენებით, შემოსავლის მიღების მომენტად ჩაითვლება საქონლის მიწოდების, სამუშაოს შესრულების ან მომსახურების გაწევის მომენტიდან 90 დღის შემდგომი პერიოდი, ხოლო თუ განაღდება წარმოებს უფრო ადრე, მაშინ - განაღდების მომენტი". ამგვარად, თქვენი ქმედება შესაბამისობაშია იმ დროს მოქმედ საგადასახადო კანონმდებლობასთან. კითხვა: ახალი შრომის კოდექსის თანახმად შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისას დამსაქმებელი ვალდებულია დასაქმებულთან მოახდინოს საბოლოო ანგარიშსწორება არა უგვიანეს 7 კალენდარული დღისა (მუხლი 34). საბოლოო ანგარიშსწორებაში იგულისხმება თუ არა გამოუყენებელი შვებულების კომპენსაცია და სავალდებულოა თუ არა მისი გაცემა შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისას? პასუხი: საქართველოს შრომის კოდექსის 34-ე მუხლში მართლაც აღნიშნულია, რომ "შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისას დამსაქმებელი ვალდებულია დასაქმებულთან მოახდინოს საბოლოო ანგარიშსწორება არა უგვიანეს 7 კალენდარული დღისა", თუ სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული შრომითი ხელშეკრულებით. საბოლოო ანგარიშსწორება სხვა საკითხებთან ერთად აუცილებლად გულისხმობს გამოუყენებელი შვებულების კომპენსაციის გაცემასაც. ეს არ არის უშუალოდ კანონში მითითებული, მაგრამ გამომდინარეობს კანონის ლოგიკიდან. გამოუყენებელი შვებულების კომპენსაცია უნდა გაიცეს ყოველ ნამუშევარ თვეზე, რომლის შესაბამისი შვებულებით მუშაკს არ უსარგებლია, ორი სამუშაო დღის ანაზღაურების ოდენობით. კითხვა: დისტილატების ინსტრუქციის მიხედვით სსფ-ს ფაქტურებს 4 დანართი აქვს. ერთი მყიდველს რჩება, მეორე - გამყიდველს. რა ვუყოთ დანარჩენ ორს? პასუხი: საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 14 თებერვლის #87 ბრძანებით დამტკიცებული "ნავთობპროდუქტების მიწოდების აღრიცხვისა და დაბეგვრის კონტროლის ღონისძიებათა შესახებ" ინსტრუქციის მე-11 მუხლით განსაზღვრულია, რომ "სსაფ გამოიწერება ნავთობპროდუქტების მიმწოდებლის მიერ 4 ეგზემპლარად, რომლის პირველი (ორიგინალი) და მესამე ეგზემპლარი (ასლი) ეძლევა მყიდველს, ხოლო მეორე და მეოთხე ეგზემპლარები (ასლები) რჩება გამყიდველს". საანგარიშო თვის დამთავრებიდან 15 დღის ვადაში დღგ-ის ყოველთვიურ დეკლარაციასთან ერთად გამყიდველმა (სავარაუდოა, რომ ის დღგ-ის გადამხდელია) საგადასახადო ორგანოს უნდა წარუდგინოს სსაფ-ის მე-4 ეგზემპლარი. კითხვა: შიდა გადაზიდვების დროს შეიძლება თუ არა ტრანსპორტირების დამთავრების ადგილი შეუვსებელი დარჩეს (დისტრიბუტორმა არ იცის, სად მივა ბოლოს)? პასუხი: ასეთ უცნაურ შემთხვევას არც საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 14 თებერვლის #86 ბრძანებით დამტკიცებული "სასაქონლო ზედნადების გამოწერისა და გამოყენების შესახებ" ინსტრუქცია და არც იმავე დღეს #87 ბრძანებით დამტკიცებული "ნავთობპროდუქტების მიწოდების აღრიცხვისა და დაბეგვრის კონტროლის ღონისძიებათა შესახებ" ინსტრუქცია არ ითვალისწინებენ. თუ შიდა გადაზიდვაა, მაშინ თქვენ უნდა განუსაზღვროთ დისტრიბუტორს საბოლოო ადგილი, სადაც მან უნდა დაამთავროს გადაზიდვა, დისტრიბუტორმა კი უნდა შეასრულოს თქვენი დავალება. ანუ, დისტრიბუტორი უნდა აეწყოს კომპანიის მიზნებზე და სურვილებზე და არა კომპანია - დისტრიბუტორის სურვილებზე. კითხვა: შპს და ფონდი უსასყიდლოდ ახდენენ საქონლის მიწოდებას ბავშვთა სახლზე და ფიზიკურ პირებზე. დაიბეგრებიან თუ არა ისინი დღგ-თი და მოგების გადასახადით საქონლის საბაზრო ფასიდან და თუ კი, მაშინ რომელი მუხლის მიხედვით? პასუხი: როგორც ჩანს, შპს-ის და ფონდის მიერ საქონლის უსასყიდლო მიწოდება ბავშვთა სახლზე და ფიზიკურ პირებზე ხდება საქველმოქმედო მიზნებით. შესაბამისად, ის საქველმოქმედო ანუ არაეკონომიკური საქმიანობაა, რაც დღგ-ით არ იბეგრება. შპს-მ და ფონდმა არ უნდა მოახდინონ ასეთ საქონელზე გადახდილი ან გადასახდელი დღგ-ის ჩათვლა, ხოლო თუ ასეთი ჩათვლა მომხდარი იყო წარსულ პერიოდში, უნდა აღადგინონ დღგ-ის ჩათვლა არაეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენებული საქონლის ხვედრითი წილის შესაბამისად. მოგების გადასახადის მიზნებისთვის, შპს და ფონდი განსხვავებულ სიტუაციაში არიან. ფონდი, წარმოადგენს რა არაკომერციულ ორგანიზაციას, აღნიშნული საქმიანობიდან მოგების გადასახადით არ იბეგრება. რაც შეეხება შპს-ს, რადგან ის კომერციული საზოგადოებაა, მისთვის ამ შემთხვევაში ვრცელდება სსკ 210-ე მუხლის მე-4 ნაწილის დებულება, რომლის მიხედვით, "აქტივების უსასყიდლოდ ან თვითღირებულებაზე ნაკლები ფასით მიწოდებისას მიმწოდებელი პირის მოგება განისაზღვრება, როგორც დადებითი სხვაობა მიწოდებული აქტივების საბაზრო ფასსა და ... აქტივების ღირებულებას შორის". კითხვა: მოგება-ზარალის ანგარიშგებაში შეგვაქვს დარიცხული გაუცემელი ხელფასები. ზარალი გამოდის დიდი, რის გამოც საგადასახადოში მითხრეს, რომ აღარ შევიტანო გაუცემელი ხელფასები და საკასო მეთოდით აღვრიცხო. გთხოვთ განმარტებას, რამდენად რამდენად სწორია ეს? პასუხი: ასეთი "რჩევა" კორექტული არ არის. სსკ 199-ე მუხლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელი თავად გადაწყვეტს, შემოსავლებისა და ხარჯების საგადასახადო აღრიცხვისათვის გამოიყენოს საკასო მეთოდი თუ დარიცხვის მეთოდი (იმის მიხედვით, თუ რომელ მეთოდს იყენებს ბუღალტრული აღრიცხვისათვის), იმ პირობით, რომ იგი ერთ მეთოდს გამოიყენებს საგადასახადო წლის განმავლობაში. ზარალიანობის სიდიდე არ წარმოადგენს იმის მიზეზს, რომ თქვენ შეცვალოთ არჩეული დარიცხვის მეთოდი საკასოთი, მით უმეტეს, რომ დარიცხვის მეთოდით შედგენილი ანგარიშგება უფრო რეალურად ასახავს საწარმოს ფინანსურ მდგომარეობას. კითხვა: არარეზიდენტმა იურიდიულმა პირმა მიიღო შემოსავალი საქართველოს რეზიდენტი საწარმოსაგან ვალების პატიების სახით. როგორ დაიბეგრება ეს არარეზიდენტი აღნიშნულ შემოსავალთან დაკავშირებით? მან თავად უნდა წარადგინოს დეკლარაცია? და თუ კი, მაშინ რომელი? პასუხი: რეზიდენტი პირის მიერ არარეზიდენტი იურიდიული პირისათვის ვალის პატიება (ჩამოწერა) ამ არარეზიდენტისათვის წარმოადგენს საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს სსკ 24-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის "დ" პუნქტის თანახმად, ამიტომ ის უნდა დაიბეგროს შემოსავლის მიღების წყაროსთან სსკ 197-ე მუხლის თანახმად! ამგვარად, არარეზიდენტის საშემოსავლო გადასახადი უნდა გადაიხადოს და საგადასახადო ორგანოს დეკლარაცია უნდა წარუდგინოს იმ რეზიდენტმა იურიდიულმა პირმა, რომელმაც აპატია არარეზიდენტს დავალიანება. თუ ასე არ მოქცეულხართ, გირჩევთ წარადგინოთ დაზუსტებული საგადასახადო დეკლარაცია. კითხვა: 2005 წლის შედეგების მიხედვით ფირმას ჰქონდა მოგება, მაგრამ არ აუღია დივიდენდი. 2006 წელი ასევე დაამთავრა მოგებით. გვაქვს თუ არა უფლება, ორივე წლის დივიდენდი ავიღოთ 2007 წელს? პასუხი: რა თქმა უნდა, გაქვთ. თუ თქვენი საწარმოს წესდებაში რაიმე შეზღუდვა ჩადებული არა გაქვთ (მაგალითად, გაუნაწილებელი მოგებიდან სარეზერვო ფონდების შექმნა), მაშინ საწარმოს დამფუძნებელ პარტნიორთა (აქციონერთა) კრებას შეუძლია ნებისმიერ დროს მიიღოს გადაწყვეტილება წლების მანძილზე დაგროვილი გაუნაწილებელი მოგების დივიდენდებად განაწილების თაობაზე. კითხვა: 2005 წელს დაფუძნებულ შპს-ს საწესდებო კაპიტალში ჩადებული აქვს ორი კომპიუტერი, თითოეული 1000 ლარის ღირებულების. 2005 წლის ბალანსში კომპიუტერებზე ცვეთა დაერიცხა. ეს კომპიუტერები ყოველდღიურ ექსპლუატაციაშია. გვაქვს თუ არა უფლება არ დავარიცხოთ ცვეთა 2006 წელს? პასუხი: ძირითად საშუალებებზე ცვეთის დარიცხვა როგორც საგადასახადო, ასევე ფინანსური აღრიცხვის მიზნებისათვის აუცილებელია, მით უფრო, რომ, როგორც თქვენ თვითონვე აღნიშნავთ, ეს კომპიუტერები ყოველდღიურ ექსპლუატაციაშია. ცვეთის არდარიცხვა გამოიწვევს მოგების ხელოვნურად გაზრდას ან ზარალიანობის ხელოვნურად შემცირებას. კითხვა: ფირმას, რომელიც ყიდის საქონელს მხოლოდ ანგარიშ-ფაქტურით (ანგარიშსწორება ხდება ეტაპობრივად ნაღდი და უნაღდო ფორმით), ევალება თუ არა სალარო აპარატის ჩეკის გაცემა? პასუხი: არა, არ ევალება. მომხმარებლებზე საკონტროლო-სალარო აპარატის ჩეკის გაცემის ვალდებულებისაგან გათავისუფლება, როდესაც გამყიდველი გამოწერს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურას, გამომდინარეობს სსკ 971 მუხლის მე-6 ნაწილიდან, სადაც აღნიშნულია: "ამ თავისა და ამ კოდექსის 139-ე მუხლის მიზნებისათვის, მომხმარებლად ჩაითვლება პირი, რომელიც ნაღდი ფულით (სრულად ან ნაწილობრივ) ანაზღაურებს მისთვის მიწოდებულ/მისაწოდებელ საქონელზე/მომსახურებაზე გადასახდელ თანხას, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც თანხა ანაზღაურდება მისთვის გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით განსაზღვრული საქონლის/მომსახურების ღირებულების დასაფარავად". კითხვა: სსკ 187-ე მუხლში აღნიშნულია, რომ გამოიქვითება სადაზღვევო შენატანები, გარდა მაგროვებადი და დაბრუნებადი ხასიათის ხელშეკრულებათა მიხედვით გადახდილი შენატანებისა. გთხოვთ მოგვცეთ განმარტება, რომელი შენატანებია მაგროვებადი და დაბრუნებადი? პასუხი: მაგროვებადი და დაბრუნებადი სადაზღვევო შენატანების მაგალითია საპენსიო დაზღვევა - როდესაც დაზღვეული რამდენიმე წლის განმავლობაში იხდის სადაზღვევო შენატანებს, რომლებიც საპენსიო ასაკის მიღწევის შემდგომ მას უბრუნდება პენსიის სახით. საპენსიო დაზღვევის კონკრეტული პირობები განსაზღვრულია დაზღვეულს და დამზღვევს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებებით (საპენსიო სქემით), თუმცა მათი არსი, როგორც წესი, ერთმანეთის მსგავსია. კითხვა: შპს-ის ლიკვიდაციის შემდეგ პარტნიორებმა გაინაწილეს ქონება. ერთ-ერთმა პარტნიორმა მიიღო ძირითადი საშუალება, რაც წარმოადგენს დივიდენდს საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის თანახმად. როგორ გაიანგარიშება დივიდენდი - ძირითადი საშუალების საბაზრო ღირებულებით, საბალანსო ღირებულებით თუ მისი წილით შესაბამისი ჯგუფის ღირებულებით ბალანსში? როდის და ვინ უნდა დააკავოს საშემოსავლო გადასახადი აღნიშნული დივიდენდიდან, როდესაც აღნიშნული ძირითადი საშუალების მიღებისას შპს უკვე ლიკვიდირებულია? პასუხი: უპირველეს ყოვლისა, შევნიშნავთ, რომ თუ შპს-ის პარტნიორი საქართველოს კანონმდებლობით შექმნილი კერძო სამართლის იურიდიული პირია, მაშინ ლიკვიდირებულ შპს-ს არც ევალებოდა დივიდენდის დაკავება სსკ 195-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად. თუ შპს-ის პარტნიორი ფიზიკური პირია და ეს შპს უკვე ლიკვიდირებულია, ცხადია, ის ვერანაირად ვეღარ დააკავებს 10%-იან საშემოსავლო გადასახადს გადახდის წყაროსთან. ამიტომ ამ პარტნიორი ფიზიკური პირისთვის ეს დივიდენდი განხილულ უნდა იქნეს როგორც შემოსავალი, რომელიც არ დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან. ასეთ შემთხვევაში დივიდენდის მიმღებმა ფიზიკურმა პირმა თავად უნდა წარუდგინოს საშემოსავლო გადასახადის წლიური დეკლარაცია საგადასახადო ორგანოს სსკ 217-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის "ა" პუნქტის მიხედვით. დივიდენდის ოდენობა განისაზღვრება სსკ 214-ე მუხლის მიხედვით "პარტნიორის წილის (აქციების) სანაცვლოდ გადაცემული აქტივების ღირებულების განსაზღვრის წესი", თუ პარტნიორი იურიდიული პირია და ლიკვიდირებულ შპს-ში ფლობდა წილის 50%-ს ან მეტს. სხვა შემთხვევაში დივიდენდის ოდენობა უნდა განისაზღვროს იმ თანხის სიდიდით, რა თანხის სანაცვლოდაც მას გადაეცა ეს ძირითადი საშუალება შპს-ის ლიკვიდაციისას. მაგალითად, ვთქვათ, შპს-ს ჰყავდა ორი პარტნიორი - I (60%) და II (40%). შპს-ის ლიკვიდაციის შემდეგ დარჩა 3500 ლარი ფული და ერთი ძირითადი საშუალება ნარჩენი საბალანსო ღირებულებით 600 ლარი. მხარეთა შეთანხმებით, I პარტნიორს ერგო 3000 ლარი ფული, ხოლო II პარტნიორს - ეს ძირითადი საშუალება და 500 ლარი ფული. ასეთ შემთხვევაში II პარტნიორის დივიდენდის ოდენობის განსაზღვრის მიზნით ძირითადი საშუალება უნდა შეფასდეს 1500 ლარად (რადგან II პარტნიორის წილი სულ შეფასდა 3000/60*40=2000 ლარად, რომლიდანაც 500 ლარი მან მიიღო ფულის, ხოლო დანარჩენი - ქონების სახით). კონკრეტულ შემთხვევებში დივიდენდის ოდენობის განსაზღვრა სირთულეებთან შეიძლება იყოს დაკავშირებული, ამიტომ გირჩევთ ისარგებლოთ პროფესიონალი აუდიტორის მომსახურებით. კითხვა: 1) გვაინტერესებს, საგადასახადო ინსპექციის მიერ დაყადაღებული ქონების (იძულებით ამოღებული ქონების) ღია აუქციონის მეშვეობით გაყიდვა ითვლება თუ არა სამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობად? 2) იძულებით ამოღებული დაყადაღებული ქონების აუქციონზე გაყიდვით შემოსული თანხა იბეგრება თუ არა დამატებითი ღირებულების გადასახადით? 3) საგადასახადო ინსპექციის მიერ დაყადაღებული ქონების ღია აუქციონზე გაყიდვისას ვინ ითვლება აგენტად? პასუხი: 1) დაყადაღებული ქონების ღია აუქციონის მეშვეობით გაყიდვა ითვლება სამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობად სსკ მე-13 მუხლის მე-4 ნაწილში მოცემული განმარტებების თანახმად, რადგან ის ხორციელდება სავაჭრო გარიგების სახით; 2)-3) რადგან დაყადაღებული ქონების აუქციონის შედეგია ამ ქონების გასხვისება და მის სანაცვლოდ შემოსული თანხა, ცხადია, ეს წარმოადგენს დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციას. აუქციონის მეშვეობით დაყადაღებული ქონების გაყიდვიდან წარმოშობილი გადასახადების გადახდა ეკისრება თავად ამ გადამხდელს, რომლის კუთვნილი ქონებაც იქნა რეალიზებული. კითხვა: რით უნდა ვიხელმძღვანელოთ შვებულებასთან, დეკრეტულ შვებულებასთან და ბიულეტენთან დაკავშირებით? პასუხი: თქვენთვის საინტერესო საკითხები ამჟამად რეგულირდება: შვებულება - საქართველოს 2006 წლის 25 ივნისის კანონით "საქართველოს შრომის კოდექსი", მუხლები 21-26 (კერძო სამართლის სექტორის მუშაკებისთვის) და საქართველოს 1997 წლის 31 ოქტომბრის კანონით "საჯარო სამსახურის შესახებ", მუხლები 41 და 48 (საჯარო მოხელეებისთვის); დეკრეტული შვებულება - საქართველოს 2006 წლის 25 ივნისის კანონით "საქართველოს შრომის კოდექსი", მუხლები 27-30 (კერძო სამართლის სექტორის მუშაკებისთვის) და საქართველოს 1997 წლის 31 ოქტომბრის კანონით "საჯარო სამსახურის შესახებ", მუხლი 411 (საჯარო მოხელეებისთვის), აგრეთვე - საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2006 წლის 25 აგვისტოს #231/ნ ბრძანებით "ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის, ასევე ახალშობილის შვილად აყვანის გამო შვებულების ანაზღაურების წესის დამტკიცების თაობაზე" (2006 წლის 29 დეკემბრის ცვლილებების გათვალისწინებით); ბიულეტენი - საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2007 წლის 15 თებერვლის #48/ნ ბრძანებით "დროებითი შრომისუუნარობის გამო დახმარების დანიშვნისა და გაცემის წესის დამტკიცების თაობაზე". კითხვა: არარეზიდენტმა საქართველოს ტერიტორიაზე საქართველოს რეზიდენტ შპს X-ს გაუწია მომსახურება 15 მარტს, რისთვისაც შპს X-მა მას უნდა გადაუხადოს 10 000$ 20 აპრილს, საიდანაც დაუკავებს არარეზიდენტის საშემოსავლო გადასახადს 10%-ს. შპს X ვალდებულია დღგ უკუდაბეგვრის წესით დაარიცხოს და გადაიხადოს 15 აპრილამდე 15 მარტის შესაბამისი კურსით, ხოლო საშემოსავლოს დაკავების და გადახდის ვალდებულება ექნება 20 აპრილს შესაბამისი კურსით. გამომდინარე იქედან, რომ აღნიშნულ თარიღებში სავარაუდოდ სხვადასხვა კურსი დაფიქსირდება, გამოდის, რომ ამ გადასახადებით დასაბეგრი თანხებიც განსხვავებული იქნება. რამდენად მართებულია ჩვენი მოსაზრება? პასუხი: თქვენი მოსაზრება სავსებით სწორია, რადგან არარეზიდენტის (უკუდაბეგვრის) დღგ-ის დარიცხვა ხდება მომსახურების მიწოდებისთანავე, ხოლო სსკ 197-ე მუხლის მიხედვით არარეზიდენტის საშემოსავლოს დაკავება _ არარეზიდენტისათვის თანხის ფაქტობრივად გადახდის მომენტში. ცხადია, შესაბამის დღეებში ვალუტის კურსების განსხვავებულობის გამო გადასახადებით დასაბეგრი ბაზა იქნება სხვადასხვა. კითხვა: შპს X-მა დაქირავებული თანამშრომლისათვის შეიძინა ჯანმრთელობის დაზღვევის მომსახურება და ასევე სხვა მომსახურება. აღნიშნული წარმოადგენს თუ არა ასევე დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციას? პასუხი: დაზღვევის და გადაზღვევის ოპერაციები სსკ მე-19 მუხლის "ზ" პუნქტის მიხედვით ფინანსური მომსახურების ერთ-ერთი სახეა. შესაბამისად, ის საერთოდ არ წარმოადგენს დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციას, რადგან ფინანსური მომსახურება გათავისუფლებულია დღგ-ისაგან სსკ 230-ე მუხლის 1-"ა" პუნქტის თანახმად. რაც შეეხება სხვა მომსახურებას, რომელიც თქვენ შეიძინეთ თანამშრომლებისათვის, მათი დღგ-ით დაბეგვრა/არდაბეგვრის საკითხის გადასაწყვეტად უნდა ვიცოდეთ, თუ რა შეიძინეთ და რა ფორმით მიაწოდეთ ის თანამშრომლებს. აქ ბევრ ნიუანსს შეიძლება ჰქონდეს მნიშვნელობა. მაგალითად, თუ თქვენ შეიძინეთ კვების პროდუქტები, რომლითაც თანამშრომლები გამოიკვებენ, ეს დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა, მაგრამ თუ თანამშრომელმა თავად შეიძინა პროდუქტი და მიირთვა, ხოლო თქვენგან ფულადი კომპენსაცია მიიღო, აქ დღგ ით დაბეგვრა არ მოხდება.


16.05.2012 წელს პირველად, საბუნებისმეტყველო საგნების სერტიფიცირებული პედაგოგებისთვის ფიზიკის, ქიმიისა და ბიოლოგიის ექსპერიმენტულ ნაწილში გამოცდა ჩატარდა. მასწავლებელთა უპრეცედენტო რაოდენობამ გადალახა ბარიერი და მაღალი შედეგები აჩვენა: - ბიოლოგიაში ექსპერიმენტული ნაწილი პედაგოგთა 90%-მა ჩააბარა; - ფიზიკაში- 83%-მა; - ქიმიაში - 74%-მა; გამოცდაზე პედაგოგებს ის ცოდნა მოეთხოვებოდათ რაც აუცილებელია თანამედროვე ”აინშტაინის ლაბორატორიაში” პრაქტიკული მეცადინოებების მაღალ დონეზე წარმართვისათვის. გამოცდების მაღალი შედეგები მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრის მიერ ორგანიზებულმა ეფექტურმა ტრენინგებმა და სკოლების ”აინშტაინის ლაბორატორიებით” აღჭურვამ განაპირობა. პედაგოგთა მოტივაციის ამაღლებაში ასევე მნიშვნელოვანია გაზრდილი ხელფასების ფაქტორი - ბიოლოგიის, ფიზიკისა და ქიმიის ექსპერიმენტულ ნაწილში გამოცდის ჩაბარების შემდეგ, პედაგოგი ხელფასზე დანამატის სახით 75 ლარს მიიღებს. მასწავლებელთა სერტიფიცირების მიზანი მათი კვალიფიკაციის ამაღლება და ხელფასების ზრდაა. საბოლოოდ სერტიფიცირებული მასწავლებლების სახელფასო სქემა ასეთია: სერტიფიცირების დანამატი 75 ლარი; დამატებით ინგლისურისა და კომპიუტერის გამოცდის ჩაბარების შემთხვევაში - 200 ლარი; ისინი, ვინც ინგლისურის და კომპიუტერის გამოცდის ჩაბარების შემდეგ საუკეთესო 25%-ში ხვდებიან, ხელფასი 1000 ლარი გაუხდებათ; პედაგოგებს კი, რომლებიც საბუნებისმეტყველო საგნებში ლაბორატორიულ გამოცდას ჩააბარეს, ხელფასი კიდევ 75 ლარით გაეზრდებათ. Video


source: wikipedia

text: ინგლისი ( ) — გაერთიანებული სამეფოს ისტორიული და ადმინისტრაციული ოლქი, რომელიც იკავებს დიდი ბრიტანეთის კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილს, მას ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება შოტლანდია, ხოლო დასავლეთიდან უელსი. რაც შეეხება გეოგრაფიულ საზღვრებს, ინგლისის ტერიტორიას აღმოსავლეთიდან საზღვრავს ჩრდილოეთის ზღვა, დასავლეთიდან კელტების და ირლანდიის ზღვები, ხოლო სამხრეთიდან ინგლისის არხი, სწორედ ამ არხის მეშვეობით ხდება დაკავშირება კონტინენტურ ევროპასთან. ინგლისის შემადგენლობაში შედის სანაპირო ზოლის სიახლოვეს არსებული ასამდე მცირე კუნძული, მათგან განსაკუთრებით აღსანიშნავია კუნძულები: სილლი და უაიტი. ინგლისის ტერიტორიაზე ადამიანი უძველესი დროიდან იყო დასახლებული, აქ ადამიანის აქტიური დასახლება 35,000 ათასი წლის წინ დაიწყო. ქვეყნის სახელწოდება მომდინარეობს აქ არსებული ანგლური ტომისგან. ისინი ამ ტერიტორიაზე ჯერ კიდევ ძვ. წ. V და VI საუკუნეებში დასახლდნენ. ინგლისი გაერთიანდა 927 წელს. XV საუკუნეში დაწყებული დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების შემდეგ, ინგლისის გავლენა დანარჩენ მსოფლიოზე მნიშვნელოვნად გაიზარდა. მრავალ ქვეყანაში გავრცელდა ინგლისური ენა და ანგლიკანური ეკლესია. ინგლისური კანონმდებლობა სხვადასხვა ქვეყნის სამართლებრივი სისტემის საფუძველი გახდა. XVIII საუკუნეში სწორედ ინგლისში დაიწყო ინდუსტრიული რევოლუცია. ინგლისის რელიეფი, ძირითადად, შედგება გორაკებისგან რომელიც ძირითადად ქვეყნის ცენტრალურ და სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს, ჩრდილოეთისკენ რელიეფი კი უფრო მთიანი ხდება. აღმოსავლეთი ნაწილი ძირითადად მოიცავს დაჭაობებულ ტერიტორიებს, რომლებიც სასოფლო-სამეურნეო მიზნებისთვის ძირითადად ამომშრალია. ინგლისის ადმინისტრაციული ცენტრი ლონდონი მდებარეობს სამხრეთ ნაწილში. ეს ქალაქი წარმოადგენს არა მარტო ამ რეგიონის არამდე მთელი გაერთიანებული სამეფოს უდიდეს დასახლებას და უდიდეს ურბანულ არეს. ინგლისის მოსახლეობა შეადგენს 51 მილიონ კაცს (მთელი ქვეყნის 84%). მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი სამხრეთ ნაწილში ცხოვრობს. ისტორია ინგლისის ტერიტორიაზე ადამიანი უძველესი დროიდან ცხოვრობდა, ამას ადასტურებს ქვეყნის სხვადასხვა ტერიტორიაზე ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრები. აქ აღმოჩენილი უძველესი ადამიანის ფრაგმენტები 700,000 წლით თარიღდება, ჰომო-ერექტუსის წარმომადგენელთა ჩონჩხები აღმოჩენილი იქნა ნორფოლკის და საფოლკის სიახლოვეს. ადამიანის ფართოდ დასახლება უკვე 35,000 წლიდან იწყება. უკვე მოგვიანებით ამ ტერიტორიაზე მაცხოვრებლები მნიშვნელოვნად განვითარდნენ, ამას ადასტურებს დაახლოებით ძვ. წ. 2500 წლისათვის აგებული სტოუნჰენჯი და ეივბერი. ბრიტანეთის კუნძულზე უკვე მოგვიანებით სხვადასხვა ტომის წარმოამადგენლები სახლობდნენ. მათგან აღსანიშნავია კელტური წარმოშობის, ბრიტები. ძვ. წ. 55 წელს ბრიტანეთში იულიუს კეისარი შეიჭრა. ძვ. წ. 43 წელს იმპერატორ კლავდიუსის მმართველობის პერიოდში ეს ტერიტორია უშუალოდ შეუერთდა რომის იმპერიას, აქ შეიქმნა ახალი პროვინცია ბრიტანეთი, პროვინციაში უშუალოდ შედიოდა დღევანდელი უელსი და ინგლისი. 211 წელს იმპერატორი სეპტიმიუს სევერუსი ინგლისში იმყოფებოდა, სწორედ ამ წელს ის ქალაქ იორკში გარდაიცვალა. ინგლისში ქრისტიანობა ჯერ კიდევ I საუკუნიდან იწყებს გავრცელებას. 410 წელს რომაელებმა კუნძული დატოვეს. რომაული ლეგიონების დახმარების გარეშე ბრიტანეთმა დიდხანს ვეღარ გაუწია წინააღმდეგობა ბარბაროს გერმანელებს, რომლებიც გამოჩნდნენ V-VI საუკუნეებში. საქსებმა და იუტებმა გამარჯვებები მოიპოვეს აქ მცხოვრებ ადგილობრივებზე და მათ, თავიანთ კონტროლს დაუქვემდებარეს ინგლისის აღმოსავლეთი და დასავლეთი ნაწილები. ქვეყნის ჩრდილოეთით მცხოვრებმა ტომებმაც გააფართოვეს თავიანთი გავლენა. აითვისეს რა ინგლისის ძირითადი ტერიტორია, გერმანელებმა დაიწყეს, ბრიტების შევიწროება უელსისა და კორნუელის მიწაზეც. დროთა განმავლობაში, გერმანელი ტომობრივი გაერთიენებებისგან ჩამოყალიბდა ცალკეული სახელმწიფოები, რომლებიც მთლიანობაში წარმოდგენდნენ „ანგლო-საქსურ ჰეპტარქიას“. VII საუკუნისთვის უკვე ინგლისის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბებული სამეფოები იყო: ნორთომბრია, მესია, აღმოსავლეთის ანგების სამეფო, ესექსი, კენტი, სუსექსი და უესექსის სამეფო. შემდგომ ვიკინგებმა დაიპყრეს ინგლისის აღმოსავლეთი ნაწილი. ინგლისის პირველი მეფე გახდა უსექსების წარმომადგენელი ალფრედ დიდი. მისი შვილიშვილი ათელსტანი, 927 წელს გაერთიანებული ინგლისის მეფე იყო. ნორმანდიის ჰერცოგი უილიამი, 1066 წელს ჰასტინგთან ბრძოლაში მოპოვებული გამარჯვების შემდეგ ინგლისის მეფე გახდა. უილიამ დამპყრობელმა ინგლისში გადმოიტანა ფრანგული ფეოდალური სისტემა. 1154 წელს ინგლისის ტახტზე ავიდა უილიამ დამპყრობელის შვილიშვილი ჰენრი II, რომლის მამა ჯოფრუა პლანტაგენტი საფრანგეთის ერთ-ერთი საგრაფოს ანჟუს გრაფი იყო. ამ დინასტიას პლანტაგენეტების სახელი ეწოდა. ჰენრის და მისი მემკვიდრეების მმართველობის პერიოდში მნიშვნელოვნად განვითარდა ვაჭრობა. XIII საუკუნის ბოლოს ინგლისმა საბოლოოდ დაიპყრო და შეიერთა მეზობელი სამთავრო, უელსი. XIV საუკუნეში მიმდინარეობდა ომი ინგლსსა და საფრანგეთს შორის, ამ ომმა ას წელს გასტანა. ამ პერიოდში ინგლისში გავრცელდა შავი ჭირის ეპიდემია, რამაც მრავალი ინგლისელი შეიწირა. 1453-1487 წლებში ინგლისში მიმდინარეობდა სამოქალაქო ომი იორკებსა და ლანკასტერებს შორის, ამ ომს ვარდების ომი ეწოდა. საბოლოოდ გამარჯვება იორკებმა მოიპოვეს. ედუარდ იორკის გარდაცვალების შემდეგ ტახტი გადავიდა მისი ძმის რიჩარდ III-ის ხელში. რიჩარდს აუჯანყდა ლანკასტების შორეული ნათესავი ჰენრი ტიუდორი. 1485 წელს გამართულ ბრძოლაში გამარჯვება ჰენრიმ მოიპოვა. ინგლისსა და უელსში დაიწყო ახალი დინასტიის ტიუდორების მმართველობა. ჰენრი VII-ის გარდაცვალების შემდეგ 1509 წელს, ტახტი დაიკავა ჰენრი VIII-მ. ის თავიდან პიპის მხარდამჭერი იყო. თუმცა 1534 წელს მან პროტესტი გამოთქვა პაპის მიმართ. ინგლისის მმართველმა წრეებმა, მხარი დაუჭირეს ჰენრის დაპირისპრებას რომის პაპთან. ინგლისის პარლამენტმა გამოსცა აქტი, რომლის ძალითაც ჰენრი გახდა ინგლისური ეკლესიის უზენაესი მეთაური. ინგლისის შემდგომმა მმართველმა მერი I-მა სცადა კვლავ აღედგინა ინგლისში კათოლიკობა. ვინაიდან ინგლისის მოსახლეობის უმრავლესობა პროტესტანტი იყო, მერის კათოლიკური პოლიტიკა გადაულახავ წინააღმდეგობას წააწყდა. მას კი „სისხლიანი“ მერი უწოდეს. მერის გარდაცვალების შემედგომ ტახტი დაიკავა ელისაბედ I-მა. ელისაბედის მეფობის პერიოდში მოხდა ესპანური არმადის დამარცხება. სწორედ ინგლისსა და ესპანეთს შორის მიდიოდა ბრძოლა პირველობისთვი. ამ პერიოდში იწყება ინგლისის როგორც კოლონიური სახელმწიფოს ჩამოყალიბების პროცესი. ინგლისის მიერ ამერიკის კონტინენტზე დაარსებული პირველი კოლონია იყო ვირჯინია. 1603 წელს დედოფალ ელისაბედ I-ის გარდაცვალების შემდეგ ტიუტორებს უშუალო მემკვიდრე არ დარჩენიათ. ინგლისის ტახტი დაიკავა ტიუდორების ნათესავმა, შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ I სტიუარტმა. ჯეიმზის გარდაცვალების შემდეგ, ტახტზე ავიდა მისი შვილი ჩარლზ II. ურთიერთობა მეფესა და პარლამენტს შორის უკიდურესად დაიძაბა. 1628 წელს პარლამენტმა მიიღო „პეტიცია უფლებათა შესახებ“, მეფემ ეს დოკუმენტი დაამტკიცა იმ იმედით, რომ პარლამენტი მას თანხებს გამოუყობდა, მაგრამ ჩარლზის ვარაუდი არ გამართლდა. ამის გამო მეფემ 1629 წელს პარლამენტი დაითხოვა. 1642–1651 წლებში ქვეყანაში მიმდიანრეობდა სამოქალაქო ომი, რომლის შედეგადაც მეფე ჩამაოგდეს და სიკვდილით დასაჯეს. ჩარლზის სიკვდილით დასჯის შემდეგ ინგლისში რესპუბლიკა დამყარდა. ამ ეგრეთ წოდებული ინტერრეგნუმის პერიოდში (1649-1660 წლები) ინგლისში ფაქტობრივად სამხედრო დიქტატურა დამყარდა. ამ პერიოდში ქვეყანას მართავდა ოლივერ კრომველი. კრომველის სიკვდილის შემდეგ ქვეყანაში არასტაბილური სიტუაცია შეიქმნა. 1660 წელს მოხდა სტიუარდების ხელისუფლების რესტავრაცია. XVII საუკუნის 70-იან წლებში ინგლისში ჩამოყალიბდა ვიგების და ტორების პოლიტიკური პარტიები. 1679 წელს ინგლისის პარლამენტმა ჰაბეას-კორპუს აქტი მიიღო. აქტი ადამიანის უფლებებს იცავდა, სასამართლოს ენიჭებოდა მოქალაქეთა დაპატიმრების კანონიერების შემოწმება. 1685 წელს ჩარლზ II-ის გარდაცვალების შემდეგ, ტახტი დაიკავა მისმა ძმა ჯეიმზ II-მ. 1688 წელს ქვეყანაში მოხდა მშვიდობიანი გადატრიალება, ქვეყნის სათავეში მოვიდა უილიამ III. 1689 წელს მიღებული იქნა „ბილი უფლებათა შესახებ“, ამ კანონით ინგლისის მეფეს თემთა პალატასთან შეთანხმებით უნდა ემოქმედა. ანას გარდაცვალების შემდეგ ინგლისის ტახტი სტიუარტების შორეულ ნათესავ გერმანელ ჰანოვერთა დინასტიას გადაეცა. სწორედ ამ პერიოდში ინგლისში საბოლოოდ დამკვიდრდა კონსტიტუციური მონარქია. ქვეყანაში დაიწყო ინდუსტრიული რევოლუცია. გეოგრაფია გეოგრაფიულად ინგლისი მოიცავს დიდი ბრიტანეთის კუნძულის ორ-მესამედს, ეს რეგიონი მდებარეობს კუნძულის ცენტრალურ და სამხრეთ ნაწილში. ინგლისის შემადგენლობაში შედის სანაპირო ზოლის სიახლოვეს არსებული კუნძულები. ინგლისის საზღვარი გადის ჩრდილოეთით შოტლანდიასთან ხოლო დასავლეთით უელსთან. გაერთიენებული სამეფოს ეს ადმინისტრაციული ერთეული, გაცილებით უფრო ახლოსაა კონტინენტურ ევროპასთან, ვიდრე დიდი ბრიტანეთის დანარჩენი მხარეები. ინგლისის სანაპირო ზოლიდან 34 კილომეტრში მდებარეობს საფრანგეთი ამ ორ ქვეყანას ერთმანეთთან აკავშირებს ინგლისის არხი, რომელიც ქალაქ ფოლკსტონის სიახლოვეს მდებარეობს. ინგლისი გარშემორტყმულია ზღვებით, ესენია დასავლეთიდან ირლანდიის და კელტების ხოლო აღმოსავლეთიდან ჩრდილოეთის. ინგლისი მდიდარია ჰიდროგრაფიული ქსელი, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მდინარეთა სისტემა. ინგლისის მნიშვნელოვანი ქალაქები: ლონდონი, ლივერპული და ნიუკასლი გაშენებულები არიან ტემზის, მერსის და ტაინის სანაპირო ზოლში. ეს მდინარები გამორჩეულები არიან თავიანთი მრავალფუნქციონირებით, ამ მდინარეებს საპორტო დანიშნულებაც აკისრიათ. გაერთიანებული სამეფოს უგრძესი მდინარეა 324 კილომეტრიანი სევერნი, ამ მდინარეს გააჩნია მრავალი შენაკადი, სევერნია ჩაედინება ინგლისის დასავლეთ არსებულ ბრისტოლის ყურეში. სიგრძით ინგლისში მეორე მდინარეა ტემზა (346 კმ). დიდი ბრიტანეთის უდიდესი ადმინისტრაციული ერთეულის ტერიტორიაზე არის საკმაოდ ბევრი ტბა, თუმცა აქ არსებული ტბები არ გამოირჩევიან თავანთი სიდიდით, მათი დიდი ნაწილი მდებარეობს ტბების ოლქის ტერიტორიაზე, ფართობის მხრივ უდიდესია უინდერმერი. პენინის მთები ცნობილია როგორც „ინგლისის ხერხემალის“ სახელით, ეს არის უძველესი მთათა სისტემა ინგლისში, რომლის საბოლოო ჩამოყალიბების პროცესი ჯერ კიდევ პალეოზოური ერაში 300 მილიონი წლის წინ დასრულდა. პენინის მთების სიგრძე შეადგენს 400 კილომეტრს, ეს მთები გაიმოირჩევა თავისი დაბალი სიმაღლით, მთათა სისიტემის უმაღლესი წერტილი არის კროს-ფელის, მისი სიმაღლე შეადგენს 893 მეტრს. დერბიშირის და იორკშირის საგრაფოების სიახლოვეს არის კარსტული მღვიმეები. ინგლისის ჩრდილოეთ ნაწილში არის სამი ეროვნული პარკი. პენინის მთების სამხრეთით არის დაბლობების ტერიტორია. ინგლისი მოქცეულია ზომიერ კლიმატურ სარტყელში. სტატისტიკურად აქ ზამთრის ტემპერატურა ყოველწლიურად 0 °C-ზე დაბლა არ დადის ხოლო ზაფხულის მაქსიმალური ტემპერატურა 32 °C-ს არ აჭარბებს. ამინდი აქ ხშირად ცვალებადია. ჩვეულებისამებრ ინგლისში ყველაზე ცივი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ეს თვეები განსაკუთრებით ცივია ინგლისის სანაპირო ზოლში, ხოლო ყველაზე ცხელი თვეა ივლისი. კლიმატზე უდიდეს გავლენას ახდენს ატლანტის ოკეანიდან შემოსული ჰაერის მასები. ადმინისტრაციული დაყოფა გაერთიანებული სამეფოს ადმინისტრაციული ერთეული ინგლისი იყოფა ცხრა რეგიონად, ესენია: დიდი ლონდონი, სამხრეთ-აღმოსავლეთი ინგლისი, სამხრეთ-დასავლეთი ინგლისი, უესტ-მიდლენდსი, ჩრდილო-დასავლეთი ინგლისი, ჩრდილო-აღმოსავლეთი ინგლისი, იურკშირი და ჰამბერი, ისტ-მიდლენდი და დასავლეთი ინგლისი. თითოეულ ამ რეგიონს ინგლისის ცხოვრებაში განსაკუთრებული ფუნქციები აკისრია. XX საუკუნისთვის ინგლისის ტერიტორიაზე არსებობდა 39 საგრაფო, 1965 წელს დაარსდა დიდი ლონდონი. ქვეყანაში არსებობს შვიდი მეტროპოლიური ქალაქი: დიდი ლონდონი (ცენტრი ლონდონი), დიდი მანჩესტერი (მანჩესტერი), მერსისაიდი (ლივერპული), სამხრეთ იორკშირი (დონკასტერი), თაინი და ვეირი (ნიუკასლი), დასავლეთ მიდლენდი (ბირმინგემი), დასავლეთ იორკშირი (ლიდსი). ამგვარ გაერთიენებებში მთავარი ქალაქის გარდა შედის დამატებით მის აგლომერაციაში არსებული დასახლებებიც. სპორტი ინგლისს გააჩნია დიდი სპორტული ტრადიციები, XIX საუკუნეში აქ ჩამოყალიბდა სხვადასხვა სპორტული სახეობა, რომლებიც დღეს მთელ მსოფლიოში პოპულარობით სარგებლობს. სწორედ აქ ჩამოყალიბდა ფეხბურთი, კრიკეტი, რაგბი, ჩოგბურთი, ბადმინტონი, კრივი და სხვა სპორტული სახეობები. ინგლისს ყველა ამ სპორტულ სახეობებში გააჩნია თავისი გუნდი, რომელიც მონაწილეობას იღებს მსოფლიოს ისეთ მნიშვნელოვან ჩემპიონატებში, როგორებიცაა: ფიფა-ს მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი, რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი, თანამეგობრობის თამაშები და სხვა. თუმცა ოლიმპიურ თამაშებზე ინგლისი გაერთიანებული სამეფოს სახელით გამოდის. ქვეყანაში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სპორტული თამაშია ფეხბურთი. ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები 1966 წელს მსოფლიო ჩემპიონი გახდა. ფეხბურთის მმართველი ორგანოა ფეხბურთის ასოციაცია. ინგლისის ტერიტორიაზე დაარსებული ყველაზე ძველი საფეხბურთო კლუბია შეფილდი, ის დაარსდა 1857 წელს. სხვადასხვა ინგლისური საფეხბურთო კლუბი, არაერთხელ გამხდარა უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებულები. რესურსები ინტერნეტში Official website of the United Kingdom Government English Heritage Natural England Enjoy England სქოლიო გაერთიანებული სამეფო


სულებისთვის ლოცვას... ის ყველას ღირსეულად იღებდა და ისტუმრებდა. მისი ღირსების ხაზგასმული დასტური კი ის იყო, რომ თვით ავი განზრახვით მასთან მისული ადამიანებიც კი იმედცემულნი ბრუნდებოდნენ, სინანულით სავსენი, რომ ამ საოცარ მოძღვარს აქამდე არ იცნობდნენ...


13 ივნისს, უგზო-უკვლოდ დაკარგული სერგი კაპანაძის ბებიის განცხადებით, მისი შვილიშვილი ცოცხალია მთავარი/ახალი ამბები/13 ივნისს, უგზო-უკვლოდ დაკარგული სერგი კაპანაძის ბებიის განცხადებით, მისი შვილიშვილი ცოცხალია 13 ივნისს თბილისში მომხადარი წყალდიდობის დროს უგზო-უკვლოდ დაიკარგა სერგი კაპანაძე. თუმცა ბიჭის ბებია აცხადებს, რომ სერგი კაპანაძე ცოცხალია. “არის ფაქტი, ერთმანეთს სოციალურ ქსელში რაღაცეებს ვუზიარებდით . ვიღაც შეეხმიანა ჩვენს ნათესავს და მისწერა, სერგო ცოცხალიაო. მერე მე მივწერე და ისეთი რაღაცეები თქვა, რომელიც ტელევიზორში არ თქმულა. ესეიგი კარგად იცნობდა სერგოს. როგორ არ ვემუდარე ამ ბიჭს და მან მითხრა რომ 99% სერგო ცოცხალიაო. ერთ დღეს პირდაპირ მივწერე სეგო, ჩემი გაგიჟება გინდა – მეთქი? პირდაპირ მომწერა რომ დავბრუნდე სად დავბრუნდეო” – განაცხადა ბებია. “ჩემს წინ სასწაულები მოხდა. ეს კაცი გადიოდა იმ გზას, რაც სერგომ 13 ივნისის ღამეს. ბოლოს თქვა მამაომ ლამის დავიხრჩვიო. დაადო სერგოს სურათს ხელი და ღმნერთმა დალოცოოს. დედაომ მითხრა ცოცხალია, ამან ერთი ცხოვრება დაამთავრა და მეორეს შეუდგაო. მე ერობაში სხვა ვიყავი და ახლა სხვა ადამიანი ვარო” – ამბობს ნინო თევდორაშვილი. ქალბატონი მამა ნაუმისთან იყო მისული, დარწმუნებულია, რომ ბიჭი სერგი ცოცხალია და შესაძლოა აზერბაიჯანში მდებარე წმინდა გიორგის ტაძარში სასულიერო ცხოვრებას ეწევა.


კონკურსის - „ლიეტუვის ევროპული გამოცდილება საქართველოსთვის“ გამარჯვებულები საზეიმოდ დაჯილდოვდნენ - ეტალონი კონკურსის - „ლიეტუვის ევროპული გამოცდილება საქართველოსთვის“ გამარჯვებულები საზეიმოდ დაჯილდოვდნენ საქართველოს ინტელექტ-ჩემპიონატ „ეტალონისა“ და ლიეტუვის რესპუბლიკის საელჩოს მეგობრობა უკვე წლებია გრძელდება და ისინი ერთობლივად არაერთ საინტერესო პროექტს ახორციელებენ. ერთ-ერთი ბოლო და წარმატებული კონკურსი, რომელიც ლიეტუვას საელჩოსა და პროექტ „ეტალონის“ ერთობლივი თანამშრომლობით განხორციელდა, სრულიად საქართველოს მოსწავლეების დიდი დაინტერესება გამოიწვია. კონკურსი „ლიეტუვის ევროპული გამოცდილება საქართველოსთვის“, ივლისიდან სექტემბრის ჩათვლით მიმდინარეობდა და მიზნად ისახავდა ლიეტუვის ევროპული გამოცდილების პოპულარიზებას და მასზე მსჯელობის წახალისებას, საქართველოს საჯარო და კერძო სკოლის მოსწავლეთა შორის საქართველოს ევროკავშირისკენ მიმავალ გზაზე წარმატებული მაგალითების მოძიების და საქართველოსთვის ამ მაგალითების გაზიარების შესაძლებლობებზე დისკუსიის წინ წამოწევას ლიეტუვის, როგორც წარმატებული ქვეყნის მაგალითზე. კონკურსის გამარჯვებულებისა და ჟიურის რჩეულების დაჯილდოება მიმდინარე წლის 30 ნოემბერს ლიეტუვის რესპუბლიკის საელჩოში გაიმართა. ღონისძიებას კონკურსის წარმატებული მონაწილეები, მათი სკოლების დირექტორები და პედაგოგები ესწრებოდნენ. მოსწავლეებს ლიეტუვის ელჩმა გიედრიუს პუოჯუნასმა დიპლომები და სიმბოლური საჩუქრები გადასცა. მან etaloni.ge - სთან საუბრისას აღნიშნა, რომ „ეტალონის“ როლი ქვეყნის განვითარებისა და წინსვლის საქმეში ძალიან დიდია. მისი თქმით, განათლება არის ის უმთავრესი მექანიზმი, რაც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ნებისმიერი დემოკრატიული და განვითარებული ქვეყნისთვის. „ეს პროექტი არის ნაყოფიერი თანამშრომლობის შედეგი ლიეტუვის საელჩოსა და ძალიან ცნობილ პროექტ „ეტალონს“ შორის. რომელსაც დიდი წვლილი მიუძღვის ქვეყნის წინსვლისა და განვითარების საქმეში. კონკურსი, რომელიც ლიეტუვის საელჩოსა და „ეტალონის“ თანამშრომლობით ჩატარდა საქართველოს მასშტაბით, იყო ერთგვარი მცდელობა მიგვეტანა ლიეტუვის გამოცდილება საქართველოს მოსწავლეებთან და სტუდენტებთან, რომლებიც ამ გამოცდილებას საქართველოს განსავითარებლად გამოიყენებენ“. ლიეტუვის ელჩმა გიედრიუს პუოჯუნასმა პროექტის გამარჯვებულებს მიღწეული წარმატება კიდევ ერთხელ მიულოცა და აღნიშნა, რომ ლიეტუვა მომავალშიც მოძებნის პროექტ „ეტალონთან“ თანამშრომლობის გზებს და გაუზიარებს საქართველოს საკუთარ გამოცდილებას განათლების სფეროში. „ლიეტუვის ევროპული გამოცდილება საქართველოსთვის“ - კონკურსის შედეგები ლიეტუვის რესპუბლიკის საელჩო საქართველოში და „ეტალონი“ მოსწავლეებისთვის ერთობლივ კონკურსს აცხადებენ


რა ასაკიდან შეიძლება მივცეთ ბავშვს ქაშაყის ჭამის უფლება თამამად „დღეში ერთი ვაშლი შვიდი დაავადებისგან გვიცავს“ – ამბობენ ინგლისელები. შვედებს ანდაზის საკუთარი ვერსია აქვთ: „ქაშაყი სუფრაზე – ექიმი გვერდზე“. უმეტესობა ჩვენგანი ქაშაყს იაფ წასახემსებლად მიიჩნევს და წარმოდგენა არ აქვს, თუ რამდენად სასარგებლოა. იმის მიუხედავად, რომ ზრდასრულებისთვის სასარგებლოა, პედიატრები გირჩევენ, რომ ცხიმიანი თევზით ბავშვები არ გამოკვებოთ. Paparazzi ამის შესახებ დეტალურად გიამბობთ. ქაშაყის სარგებელი – ქაშაყს ბუნების ფასდაუდებელ საჩუქრად მიიჩნევენ. ცივი ზღვების ბინადარი 20% თუთიას, A, D, E, B1, B6 და B12 ვიტამინებს შეიცავს. რაც მთავარია, ომეგა 3 უცვლელ ცხიმოვან მჟავებს.მომზადების მეთოდის მიხედვით ცხიმიანი ქაშაყი 600–დან 1200–მდე საერთაშორისო ერთეულ D ვიტამინს შეიცავს. გავრცელებული მოსაზრების მიუხედავად, ეს უფრო მეტია, ვიდრე ორაგულში, ხმელ ყველში, ვირთევზას ღვიძლსა და წითელ ხიზილალაში.ქაშაყი ასევე მდიდარია რკინით, კალციუმით, ფოსფორით, მაგნიუმით, იოდით და სელენით. სელენი და მაგნიუმი გულს აძლიერებს, იოდი ფარისებრი ჯირკვლის ჯანმრთელობისთვის აუცილებელია, ხოლო რკინა მკვებავი ნივთიერებების ათვისებას ხელს უწყობს და ანემიის განვითარებას აფერხებს. რა ასაკიდან უნდა მივცეთ ბავშვს ქაშაყი – ბევრი ცხიმის და მარილის გამო ქაშაყი სიფრთხილით უნდა მიირთვათ, თუ მაღალი წნევა, შეშუპება, ღვიძლის და თირკმლის პრობლემები გაქვთ. 5 წლამდე ბავშვებისთვის დამარილებული ქაშაყის ჭამა არ შეიძლება.საერთაშორისო რეკომენდაციებით, ამ ასაკამდე რაციონში უმი და ნახევრად უმი თევზის პროდუქტები აკრძალულია. თუ საქმე თერმულად კარგად დამუშავებულ ქაშაყს ეხება, მისი მიღება მცირე დოზით და დიდი სიფრთხილით 6 თვიდან შეიძლება.ამავდროულად, ბავშვს თევზის პატარა ნაჭერი (5-10 გრ) დანამატის გარეშე სჯობს დილით აჭამოთ. თუ ალერგიული რეაქცია არ აქვს, შემდეგი ულუფა შეგიძლიათ გაზარდოთ. 5 წლის ბავშვების რაციონში ყოველ მე-3-4 დღეს შეგიძლიათ მსუბუქად დამარილებული ქაშაყი ჩართოთ. რეკომენდებულია, რომ ბავშვისთვის რძის და ხიზილალის მიწოდება 7 წლიდან დაიწყოთ. ახალი ქაშაყი სჯობს ორთქლზე გამოაცხოთ. ამ მეთოდით მომზადებული თევზი ბევრ სასარგებლო ნივთიერებას ინარჩუნებს.შეგახსენებთ, რომ ბავშვებისთვის დამარილებული თევზი სჯობს ახალ გაყინული თევზისგან სახლის პირობებში მოამზადოთ. ასე ბავშვს კონსერვანტებისა და მინარევებისგან დაიცავთ, ამავდროულად, ალერგიის რისკს შეამცირებთ.


გია ვოლსკი - უტიფრობის მწვერვალია, რომ ჰეპატიტის მკურნალობის პროგრამის მადისკრედიტირებელ განცხადებას აკეთებენ ადამიანები, რომელთა პირადი მონაწილეობა დანაშაულებრივ დამოკიდებულებაში დაავადებულთა მიმართ უდავოა 16.01.2020 / 22:48 უტიფრობის მწვერვალია ის, რომ ჰეპატიტის მკურნალობის პროგრამის მადისკრედიტირებელ განცხადებას აკეთებენ ადამიანები, რომელთა პირადი მონაწილეობა დანაშაულებრივ დამოკიდებულებაში დაავადებულთა მიმართ უდავოა, - ამის შესახებ პარლამენტის პირველი ვიცე-სპიკერი გია ვოლსკი სოციალურ ქსელში წერს. „უტიფრობის მწვერვალია ის, რომ ჰეპატიტის მკურნალობის პროგრამის მადისკრედიტირებელ განცხადებას აკეთებენ ადამიანები, რომელთა პირადი მონაწილეობა დანაშაულებრივ დამოკიდებულებაში დაავადებულთა მიმართ უდავოა. ციხეებში ჰყავდათ 25.000-მდე პატიმარი და აქედან ნახევარი ,,C” ჰეპატიტის ვირუსით ინფიცირებული და “სიკვდილის” რეალური კანდიდატი იყო. მაშინ ამ ვითარებამ ევროპულ სასამართლომდე მიაღწია და ჭიაბერაშვილის ხელისუფლებას ევროპული კონვენციის მე-3 მუხლის დარღვევა და არაადეკვატური მკურნალობის ვერდიქტი გამოუტანეს, დარღვევები სისტემური იყო!“, - წერს გია ვოლსკი „ფეისბუქზე“.


Universal მონსტრები ონლაინ რეგისტრაცია. თამაში Universal მონსტრები ონლაინ თამაში. Universal მონსტრები ონლაინ თამაში ონლაინ თამაში: Universal მონსტრები ონლაინი ალტერნატიული სახელები: Universal მონსტრები ონლაინი Universal მონსტრები ონლაინ თამაში არის ბრაუზერის დაფუძნებული მასიურად Multiplayer ონლაინ თამაში, რომელიც იყენებს ცნობილი მონსტრი სტუდიის Universal, როგორიცაა Dracula, Frankenstein და Wolf Man, და იბრძვის მათ შორის. ნახოთ დეტალური აღწერა Universal მონსტრები ონლაინ თამაში არის ბრაუზერის დაფუძნებული მასიურად Multiplayer ონლაინ თამაში, რომელიც იყენებს ცნობილი მონსტრი სტუდიის Universal, როგორიცაა Dracula, Frankenstein და Wolf Man, და იბრძვის მათ შორის. ყოველი მონსტრის Universal მონსტრები ონლაინ თამაში აქვს საკუთარი კომპლექტი ცოდნა (თავდასხმითი და თავდაცვითი), რომელიც დაეხმარება მათ ბრძოლაში. ასევე შეგიძლიათ შეიძინოთ პროდუქცია, რათა გაზარდოს დონეზე თითოეული მონსტრები სხვადასხვა ატრიბუტები, რომ შეუძლია თქვენ უპირატესობა. თქვენ თამაში Universal მონსტრები ონლაინ და მიიღოს მონაწილეობა თავგადასავლები აღმოჩენა მსოფლიოში მოღვაწეები, როგორიცაა Dracula და Frankenstein-ს მონსტრი. Unsuspecting მოქალაქეები ელოდებიან ... სანამ ითამაშებს Universal მონსტრები Online, დარწმუნდით, რომ თქვენი კომპიუტერი აკმაყოფილებს სისტემური მოთხოვნები როგორიცაა: სიხშირე პროცესორი - 2GHz, 1GB RAM, ვიდეოკარტა - 128 MB. გაწევრიანება თამაშში Universal მონსტრები ონლაინი არ მიიღებს თქვენ ბევრი დრო და მარტივია: 1. მთავარ გვერდზე, მისცეს სახელი მისი ხასიათი; 2. შეიტანეთ უსაფრთხო პაროლი და გაიმეორეთ იგი; 3. შეიყვანეთ სწორი ელ; 4. მოგვწერეთ თქვენი დაბადების თარიღი; 5. გსურთ «დარეგისტრირება» და უნივერსალური მონსტრები ონლაინ რეგისტრაცია დასრულდა. საყოველთაო მონსტრები ონლაინ თამაში თქვენ მოვა პირისპირ მონსტრი რომ თქვენ იცით ზოგიერთი ყველაზე პოპულარული ფილმების ისტორიაში. Gorgeous აქცია გელით, როდესაც თქვენ თქვენი თანამოაზრეების იქნება უნივერსალური მონსტრები ონლაინი ითამაშოს და აირჩიოს მონსტრის დატერორების და შექმნას Havoc. ეს ძალიან pitchforks და torches არ იმუშავებს გარეშე თქვენ და თქვენი თანამოაზრეების ამ დროს თქვენ wander მეშვეობით ქალაქებსა და სოფლებში Universal მონსტრები Online. In მოგვიანებით, ხალხი გაიქცა იმიტომ, რომ ისინი არ მინახავს ასეთი მონსტრის როგორც თქვენ წინაშე ... Universal მონსტრები ონლაინ თამაში არის რეალური დროის სტრატეგია თამაში. სამყაროში მონსტრი ამაზრზენი აქცენტი PvP ბრძოლებში: ადვილი გააშუქა ითამაშოს, მაგრამ ეს შესაძლოა გარკვეული დრო და ძალისხმევა დაეუფლონ პიესა. თითოეული მოთამაშე აკონტროლებს უნივერსალური მონსტრები ონლაინი რაოდენობის პერსონაჟი, მათ შორის ცნობილი Wolf ადამიანი და Dracula, რომელიც დაჯგუფება ერთად კიდევ ხუთი გუნდი. ბრძოლა არის სტანდარტული და ორმხრივი, აზრი შეგროვება, როგორც ბევრი მოთამაშე. გუნდი, რომელიც კლავს მეტი მოთამაშეებს დაპირისპირებული ფრაქცია როცა ვადა ამოიწურება, ან ანგრევს ბაზა, არის გამარჯვებული ონლაინ თამაში Universal მონსტრები. დამოკიდებული ბარათის, გზა გამარჯვების შეიძლება იყოს ძალიან მარტივი მკვლელობის ყველაზე სუსტი ფეხბურთელები ან როგორც მყარი, როგორც თქვენ კლავს მთელ ფრაქციაში. თითოეულ პერსონაჟს შეუძლია მხოლოდ ხუთ აქტიური გასაღებები ნებისმიერ დროს დაამატოთ ძალა და მოშუშებისა საყოველთაო მონსტრები Online. გუნდური არის გადამწყვეტი და თუ მოქმედებენ მარტო, თითქმის ყოველთვის იწვევს თქვენი სიკვდილი. საბედნიეროდ, მომდევნო რაუნდი ონლაინ თამაში მოთამაშეებს Universal მონსტრები შეუძლიათ აირჩიონ სხვა ხასიათი და ბუნების ცვლილება, ისევე, როგორც, რათა შეიქმნას სრულიად ახალი სტილი. ეს არის კარგი შესაძლებლობა, Universal მონსტრები ონლაინ თამაში, რადგან პერსონაჟი საკმაოდ მკაფიოდ პასუხისმგებელია სხვადასხვა როლები: melee, ტანკები, მკურნალი, და ასე შემდეგ. Universal მონსტრები ონლაინი მოთამაშეებს შეუძლიათ წინასწარ ჩამოყალიბებული გუნდი ან უბრალოდ მდგომ შემთხვევითი თამაში თანამოაზრეების ადამიანი. Universal მონსტრები ონლაინ თამაში - ეს არის საინტერესო ბრაუზერის თამაში ქაოტური სამყაროს ტიპის ფანტაზია. ყოველ შემთხვევაში, უბრალოდ უნდა მომზადდეს დაუთმოს ბევრი დრო, თუ თქვენ გეგმავთ რომ ითამაშოს და მოიგოს Universal მონსტრები Online.


ასეთი ამომრჩეველი, შვედეთის სამეფოში შექმნილ საარჩევნო უბანში ხმის მიცემას შეძლებს, თუ ის, მიმდინარე წლის 6 სექტემბრამდე, ქ. სტოკჰოლმში საქართველოს საელჩოში დადგება საკონსულო აღრიცხვაზე. - ქ. სტოკჰოლმში საქართველოს საელჩოში პირადად გამოცხადების გზით; - საფოსტო გზავნილით; (იხილეთ ბმული: http://sweden.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=1139). ხოლო, ქ. სტოკჰოლმში შექმნილ საუბნო საარჩევნო კომისიაში ან საელჩოში, 17 სექტემბრამდე შესაძლებელი იქნება იმ ამომრჩევლების რეგისტრაცია, რომლებიც არ დგანან საკონსულო აღრიცხვაზე (ინფორმაციისთვის დაუკავშირდით საქართველოს საელჩოს). საარჩევნო სიაში საქართველოს მოქალაქის მოძიება შესაძლებელია ინტერნეტ-გვერდზე: http://voters.cec.gov.ge/ არჩევნების ჩატარებასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ და ადმინისტრაციულ დეტალებს შეგიძლიათ გაეცნოთ ინტერნეტ-გვერდზე: http://www.cesko.ge/


უკრაინა-რუსეთის საზღვარზე ვითარების დაძაბვა მას შემდეგ დაიწყო, რაც უკრაინის შეიარაღებულმა ძალებმა დონბასში პრორუსი სეპარატისტების წინააღმდეგ პირველად გამოიყენეს საბრძოლო დრონები. ამის შემდეგ, 10-15 სექტემბერს ჩატარდა რუსეთ-ბელორუსის ერთობლივი სამხედრო წვრთნები, რომლის დსრულების შემდეგაც რუსეთმა წვრთნებში მონაწილე 41-ე არმია ყაზარმებში დაბრუნების ნაცვლად უკრაინის საზღვრისკენ გადაისროლა. ამჟამად ეს ნაწილები უკრაინის საზღვრიდან რამდენიმე კილომეტრში დგანან. ეს შეიარაღება მოიცავს ტანკებს, ჯავშანტრანსპორტიორებს, თვითმავალ არტილერიას და მათთან დაკავშირებულ დამხმარე აღჭურვილობას. ამერიკული დაზვერვის მონაცემებით, სატელიტურ ფოტოებზე ჩანს, რომ რუსეთის ტერიტორიაზე, ქალაქ იელნისთან, უკრაინის საზღვრიდან 250 კილომეტრში, 1000-მდე ერთეული რუსული ჯავშანტექნიკაა განლაგებული. გარდა ამისა, ბოლო კვირის განმავლობაში სოციალურ ქსელებში გავრცელდა ვიდეოები, რომლებზეც ჩანს რუსული ეშელონებისა და სამხედრო მანქანების კოლონების გადაადგილება. კადრებში ჩანს, თუ როგორ გადააქვთ სამხედრო დანადგარები და აღჭურვილობა, მათ შორის ტანკები და სარაკეტო დანადგარები. ეს ტექნიკა, სავარაუდოდ, უკრაინის საზღვრების მიმართულებით, რუსეთის დასავლეთ რეგიონებში გადაჰქონდათ. უკრაინის დაზვერვის სამსახურის მეთაური კირილო ბუდანოვი აცხადებს, რომ რუსეთის ფედერაცია უკრაინაში შეჭრას 2022 წლის იანვრის დასასრულისთვის ან თებერვლის დასაწყისში აპირებს. მისივე თქმით, ეს თავდასხმა ბევრად უფრო გამანადგურებელი იქნება ვიდრე 2014-ში. თავდასხმა შეიძლება მოიცავდეს საჰაერო და საარტილერიო იერიშებს, ჯავშანტექნიკას, საზღვაო დესანტის გადასხმას ოდესასა და მარიუპოლში და მეზობელი ბელარუსიდან მცირე მასშტაბის შეტევებს. Washington Post-თან უკრაინის თავდაცვის მინისტრმა ოლესკი რეზინკოვმა განაცხადა, რომ ჯერჯერობით უცნობია რუსეთის გეგმა პრეზიდენტმა პუტინმა დაამტკიცა თუ არა, მაგრამ, ცხადია, რომ რუსეთი ზრდის სამხედროების რიცხვს და შეიარაღებას ოკუპირებულ ყირიმში, ასევე, საზღვრებთან მოკლე მანძილის ბალისტიკურ რაკეტებს ამონტაჟებენ. ბუდანოვი ამბობს, რომ ასეთი თავდასხმებით რუსეთი უკრაინის შიგნიდან დესტაბილიზაციას შეეცდება. ,,არ ვიცით პუტინის გეგმა, მაგრამ მათი ქმედებები ჩვენს ყურადღებას იქცევს. ვფიქრობ, მათ ქვეყანაში უფრო რთული და სახიფათო სიტუაციის შექმნა სურთ, როგორიცაა - მთავრობის შეცვლა, თუ ამას ვერ მოახერხებენ, შემდეგ სამხედროები მიხედავენ საქმეს", - ამბობს ბუდანოვი. მისივე თქმით, უკრაინულმა მხარემ დონბასელი სეპარატისტების წინააღმდეგ, პირველად აშშ-სგან შეძენილი ტანკსაწინააღმდეგო სისტემაც გამოიყენა. პოლიტოლოგი ვახტანგ მაისაია „რეზონანსთან" საუბრისას რუსეთ-უკრაინის საზღვართან არსებულ დაძაბულობას აფასებს და მოსალოდნელ სავარაუდო მოვლენების განვითარებას აღწერს. მისი შეფასებით, ამჟამად პოლონეთი-ბელარუსის საზღვარზე მიმდინარე მიგრანტთა კრიზისიც მოსკოვის პროვოცირებულია და იგი პირდაპირ უკავშირდება უკრაინაში ვითარების დაძაბვას. „რუსეთმა უკვე დაიწყო სამხედრო მუქარა და მისი ძალების დემონსტრირება რამდენიმე დღის წინ, როდესაც რუსეთმა პოლონეთზე ჰიბრული შეტევა განახორციელა. ამან სიტუაცია კიდევ უფრო დაძაბა და ამ ქმედებით პუტინმა ღიად თქვა, რომ მე გადავედი ვა-ბანკზე, რაც კიდევ უფრო სახიფათოა უკრაინისთვის. სიტუაცია ნებისმიერ დროს შეიძლება გართულდეს. დარწმუნებული ვარ, რომ ორივე მხარე წამსვლელია ვა-ბანკზე. ,,სიტუაცია იმდენად მძიმეა, შესაძლოა ომი ყოველ წამს დაიწყოს. საომარი მოქმედებების განახლდება მე ვფიქრობ იანვრის ბოლოსა. რუსეთის მთავრი მიზანია კიევი აიძულოს შეცვალოს გეოსტრატეგიული გეგმა. გამორიცხული არ არის მთლიანი უკრაინული სანაპიროს დაკავება და მისი უკრაინისთვის გამოყენების შეზღუდვა. რუსეთი ასევე შეეცდება ზელენსკის ხელისუფლების შეცვლას და უკრაინის სამხედრო ნაწილების ალყაში მოქცევას. "პუტინს არ მოსწონს ზელინსკის რეჟიმი და მისი მთავარი მიზანია უკრაინაში ჩამოაყალიბოს ისეთი პოლიტიკური ძალა, რომელიც კრემლის პოლიტიკას სრულად მიემხრობა და გაიზიარებს. საფრთხე იმდენად ახლოსაა, რომ უკრაინა უკვე დეტალურად აწვდის დასავლეთს ინფორმაციას, რათა ისინი მობილიზდნენ", -განაცხადა ვახტანგ მაისაიამ.


source: CulturaX

text: შთაბეჭდილებები | ანას დღიურები როცა სოფელში ჩავდივარ, ზაფხულობით, საღამოს ყოველთვის ვაღებ ფანჯარას, რომ ნიავის მოტანილი სიგრილე ვიგრძნო, რომელიც კაკლის ფოთლის და ტყემლის სურნელითაა გაჟღენთილი. მე დავიფიცებ რომ ასეთი სურნელი მარტო ჩემს სოფელშია, და აქ, თბილისში, ყოველთვის ვგრძნობ ამ სურნელს, მაშინ როცა რაღაც ძალიან მენატრება. და ეს მოგონება თუ გრძნობა არასოდეს მავიწყდება. რა თქმა უნდა ეს არ არის ის ამბავი, რომელიც უნდა მოყვე. რა თქმა უნდა სხვებს სულაც არ აინტერსიებთ ნიავის მოტანილი სურნელი ჩემს სოფელში. მაგრამ ეს ის არის რაც ყოველთვის გვახსოვს .ასეთი მოგონებები ,ბავშვობაში ნანახი ფილმის კადრივით არიან, რომელმაც ჩვენზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა და არასოდეს იცვლებიან , ერთი და იგივე მომენტიდან მეორდებიან გონებაში. ამ აკვიატებული კადრივით ჩაგვიქროლებენ და ყოველთვის თან ახლავთ ის გრძნობა, ის სურნელი, რაც იმ დროს ჰქონდათ..


text: სამედიცინო განათლების მოკლევადიანი პროგრამები თსსუ-ის დიპლომისშემდგომი სამედიცინო განათლებისა და უწყვეტი პროფესიული განვითარების ინსტიტუტის ბაზაზე თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის დიპლომისშემდგომი სამედიცინო განათლებისა და უწყვეტი პროფესიული განვითარების ინსტიტუტის ბაზაზე წარმატებით ფუნქციობს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ აკრედიტირებული სამედიცინო განათლების მოკლევადიანი პროგრამები: გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების (emergency) ერთეულის და სხვადასხვა სპეციალობის ექიმებისათვის, ასევე, შესაბამისი მოკლევადიანი ტრენინგ-პროგრამა ექთნებისათვის. აღნიშნული პროგრამები შემუშავდა საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 6 მარტის #149 დადგენილების მიღებისთანავე. ეს დადგენილება ზოგადად აწესრიგებს გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების (emergency) ერთეულის ფუნქციობისა და აქ დასაქმებული ყველა ექიმის უწყვეტი პროფესიული განვითარების სისტემაში მონაწილეობის საკითხს. პროგრამაზე მუშაობა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის დიპლომისშემდგომი სამედიცინო განათლებისა და უწყვეტი პროფესიული განვითარების ინსტიტუტის დირექტორის, მედიცინის აკადემიური დოქტორის, პროფესორ ზაზა ბოხუას ხელმძღვანელობით, განახორციელეს თსსუ -ის პირველი საუნივერსიტეტო კლინიკის დირექტორმა, პროფესორმა ლევან რატიანმა, ასოცირებულმა პროფესორმა ქეთევან მაჭავარიანმა, კლინიკის პროფესორმა იოსებ მაისურაძემ და მედიცინის აკადემიურმა დოქტორმა გოჩა აბუთიძემ. პირველი ეტაპის ტრენინგები თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პირველი საუნივერსიტეტო კლინიკის გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების ექიმებსათვის ჯერ კიდევ 2020 წლის ივლისში ჩატარდა და პირველი სავალდებულო, უწყვეტი პროფესიული განვითარების ქულები სწორედ მათ მოიპოვეს. აღნიშნული ტრენინგებით, ასევე, დაინტერესდა, თსსუ-ის აფილირებული კლინიკები ქ. ქუთაისში. 2020 წლის სექტემბერში ქუთაისის თანამედროვე სამედიცინო ტექნოლოგიების დასავლეთის რეგიონალური ცენტრის კლინიკის ხელმძღვანელების მხარდაჭერით, "მულტიპროფილურ ჰოსპიტალ - მედიქალსიტსა" და "კლინიკა ლჯ-ის" ბაზებზე იოსებ მაისურაძემ და გოჩა აბუთიძემ ჩაატარეს შემდეგი ტრენინგები: ექიმებისთვის: "კარდიოვასკულური პრობლემებით გამოწვეული გადაუდებელი მდგომარეობების მართვა" და "ტრავმებით გამოწვეული გადაუდებელი მდგომარეობების მართვა", ხოლო ექთნებისთვის: "გადაუდებელი მდგომარეობების მართვა".


text: ქ, ⴕ, Ⴕ, Ქ (ქანი) — ქართული ანბანის ოცდამეორე ასო (ძველ ქართულში ოცდამეხუთე იყო). შეესაბამება უკანასასისმიერ ყრუ ფშვინვიერ თანხმოვანს. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ ექვსასს (600). მოხაზულობა ქ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ურთიერთპერპენდიკულარული ხაზების კომბინაციაა, რომელსაც კვადრატის ნახევარი უკავია. ქ ნუსხურში კუთხოვანი ფორმისაა და მარჯვნივ გადახრილი. მხედრულში მისი ასწვრივი ხაზი ქვემოთ მომრგვალებულია. ნუსხურსა და მხედრულში იგი ოთხ ხაზში იწერება. კოდების ცხრილი ბრაილი რესურსები ინტერნეტში Graphemica (ქ) Graphemica (ⴕ) Graphemica (Ⴕ) სქოლიო ქართული ასოები


ნეტგაზეთი | რუსეთი დიდ ბრიტანეთს დიპლომატების გაძევებით ემუქრება რუსეთი დიდ ბრიტანეთს დიპლომატების გაძევებით ემუქრება – Netgazeti მარიამ ბოგვერაძე - 15.03.2018 რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი აცხადებს, რომ ბრიტანეთის სანქციების საპასუხოდ უახლოეს მომავალში რუსეთი ქვეყნიდან ბრიტანელ დიპლომატებს გააძევებს. ამის შესახებ ინფორმაცია რუსულ მედიაში ვრცელდება. რამდენი დიპლომატის გაძევებას გეგმავს რუსეთის ფედერაცია ქვეყნიდან და რა ვადებში მოხდება ეს, – სერგეი ლავროვს არ განუმარტავს. თუმცა რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა მინისტრი ამბობს, რომ პროცესი მალე დაიწყება. 14 მარტს ტერეზა მეიმ ის სანქციები დაასახელა, რომელსაც დიდი ბრიტანეთი რუსეთს დაუწესებს. 23 რუსი დიპლომატის ქვეყნიდან გაძევებისა და მთავრობის მხრიდან მსოფლიო ჩემპიონატის ბოიკოტირების გარდა, ბრიტანეთი აძლიერებს კონტროლს რუსეთიდან კერძო ფრენებსა და ტვირთებზე. ტერეზა მეის თქმით, ასევე გაიყინება რუსეთის სახელმწიფოს ყველა აქტივი, რომელთა გამოყენებაც შეიძლება ემუქრებოდეს გაერთიანებული სამეფოს მოქალაქეების სიცოცხლეს ან საკუთრების უფლებას. ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრის თქმით, ასევე შეჩერდება მაღალი დონის ორმხრივი ურთიერთობა გაერთიანებულ სამეფოსა და რუსეთს შორის. გუშინ, 13 მარტს, ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრმა განაცხადა, რომ ყოფილი რუსი ჯაშუშისა და მისი შვილის მოწამვლის უკან დიდი ალბათობით რუსეთი იდგა. ტერეზა მეიმ რუსულ მხარეს მოსთხოვა, შუაღამემდე მიეწოდებინათ ინფორმაცია, თუ როგორ მოხდა სერგეი სკრიპალისა და მისი შვილის რუსული წარმოების ტოქსიკური ნივთიერებით მოწამლვა. ეს ინფორმაცია რუსეთმა დიდ ბრიტანეთს აღნიშნულ ვადაში არ მიაწოდა. რუსეთი დიდი ბრიტანეთის ბრალდებებს უარყოფს. ლავროვმა ტერეზა მეის შეშლილიც უწოდა. დიდი ბრიტანეთირუსეთი ← EMC: მაჩალიკაშვილის სიცოცხლის ხელყოფის საქმეზე ექსპერტიზა ხარვეზებით ჩატარდა ბაგრატია: თანამდებობის დატოვების მიზეზი ვაკანტურ ადგილზე კონკრეტული პირის დანიშვნის მოთხოვნა იყო → Archives Select Month June 2019 (951) May 2019 (1062) April 2019 (929) March 2019 (970) February 2019 (860) January 2019 (611) December 2018 (823) November 2018 (845) October 2018 (955) September 2018 (711) August 2018 (595) July 2018 (797) June 2018 (816) May 2018 (940) April 2018 (784) March 2018 (777) February 2018 (698) January 2018 (499) December 2017 (702) November 2017 (799) October 2017 (727) September 2017 (611) August 2017 (708) July 2017 (662) June 2017 (704) May 2017 (818) April 2017 (630) March 2017 (865) February 2017 (706) January 2017 (519) December 2016 (739) November 2016 (704) October 2016 (725) September 2016 (650) August 2016 (657) July 2016 (677) June 2016 (833) May 2016 (1041) April 2016 (732) March 2016 (792) February 2016 (749) January 2016 (532) December 2015 (625) November 2015 (680) October 2015 (838) September 2015 (626) August 2015 (592) July 2015 (755) June 2015 (954) May 2015 (714) April 2015 (766) March 2015 (725) February 2015 (699) January 2015 (535) December 2014 (667) November 2014 (866) October 2014 (779) September 2014 (696) August 2014 (656) July 2014 (859) June 2014 (814) May 2014 (827) April 2014 (727) March 2014 (771) February 2014 (736) January 2014 (598) December 2013 (783) November 2013 (768) October 2013 (936) September 2013 (859) August 2013 (650) July 2013 (939) June 2013 (861) May 2013 (864) April 2013 (854) March 2013 (680) February 2013 (701) January 2013 (444) December 2012 (738) November 2012 (678) October 2012 (761) September 2012 (740) August 2012 (469) July 2012 (395) June 2012 (397) May 2012 (466) April 2012 (329) March 2012 (490) February 2012 (448) January 2012 (345) December 2011 (430) November 2011 (422) October 2011 (484) September 2011 (174) August 2011 (264) July 2011 (307) June 2011 (150) May 2011 (196) April 2011 (148) March 2011 (298) February 2011 (332) January 2011 (426) December 2010 (433) November 2010 (497) October 2010 (411) September 2010 (213) August 2010 (118) July 2010 (200) June 2010 (132) May 2010 (249) April 2010 (171) March 2010 (74) February 2010 (225) January 2010 (69) December 2009 (1) April 2009 (1) February 2009 (5) January 2009 (2) December 2008 (3)


Commersant.ge | როცა აღმშენებლობა წინასაარჩევნო დღეებს ემთხვევა - ინფრასტრუქტურული პროექტები, რომელთაც საარჩევნოდ ხსნიან როცა აღმშენებლობა წინასაარჩევნო დღეებს ემთხვევა - ინფრასტრუქტურული პროექტები, რომელთაც საარჩევნოდ ხსნიან ყოველთვის, სწორედ არჩევნების წინაპერიოდში, ინფრასტრუქტურული პროექტებით თავის მოწონება ხელისუფლებისთვის კვლავ ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი აქტივობაა. ფაქტ-მეტრმა აღნიშნულ საკითხს არაერთხელ მიაქცია ყურადღება, მათ შორის, 2018 წელს, პრეზიდენტის არჩევნების წინა პერიოდში. სწორედ არჩევნებამდე რამდენიმე დღით ადრე მმართველმა გუნდმა არაერთი ინფრასტრუქტურული პროექტის დაწყება დააანონსა და უკვე დაწყებულის დასრულება აღნიშნა. მაგალითისთვის შეგახსენებთ, რომ 2017 წლის 19 ოქტომბერს, ადგილობრივი თვითმმართველობების არჩევნებამდე ორი დღით ადრე, აჭარის ა/რ მთავრობის მაშინდელმა თავმჯდომარემ ზურაბ პატარაძემ, აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე დავით გაბაიძემ და ბათუმის უკვე ყოფილმა მერმა გიორგი ერმაკოვმა (რომელიც შემდგომ დააკავეს) როგორ ჩაუყარეს საფუძველი ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტთა საცხოვრებლის მშენებლობას. დანერგილი პრაქტიკა წელსაც განმეორდა. მართალია, ამას ადმინისტრაციული რესურსის გამოყენებად (საქართველოს საარჩევნო კოდექსის მე-6 თავის 48-ე მუხლი, წინასაარჩევნო აგიტაციისას და კამპანიისას ადმინისტრაციული რესურსის გამოყენების აკრძალვა) ვერ ჩავთვლით, თუმცა ფაქტია, რომ ხელისუფლებაში მყოფი პოლიტიკური გუნდი ინფრასტრუქტურული პროექტების დასრულებასა და დაწყებას, რატომღაც, ყოველი არჩევნების წინ რამდენიმე დღით ადრე ასაჯაროებს. 2020 წლის პარლამენტისა და უმაღლესი საბჭოს არჩევნების წინ ფაქტ-მეტრმა აჭარის ა/რ მთავრობის მიერ განხორციელებულ აქტივობებს თვალი გადაავლო. აღმოჩნდა, რომ „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებამ მოქალაქეებს არაერთი პროექტის დაწყება დაუანონსა. რაც მთავარია, სწორედ არჩევნებამდე რამდენიმე დღით ადრე, ბათუმის საფეხბურთო სტადიონი გახსნა კიდეც. ბათუმის საერთაშორისო სტანდარტების საფეხბურთო სტადიონის მშენებლობის დაწყება ჯერ „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ სცადა, მაგრამ ვერ მოასწრო. ამის შესახებ ფაქტ-მეტრმა წლების წინ დაწერა. ახალმა ხელისუფლებამ სტადიონის მშენებლობის დაწყებაც და უკვე დაწყებულის დასრულებაც არართხელ დააანონსა. თუმცა მშენებლობა დადგენილ ვადებში ვერ დასრულდა. უფრო მეტიც, ბათუმის UEFA-ს IV კატეგორიის სტანდარტების სტადიონის მშენებლობა მთელი რვა თვე ისე მიმდინარეობდა, რომ სამშენებლო სამუშაოებზე ტექნიკური ზედამხედველობის მომსახურება შესყიდულიც არ იყო. იხ ფაქტ-მეტრის სტატია. საბოლოოდ, პროექტი 2020 წელს დასრულდა და ხელისუფლებამ მისი გახსნა 12 სექტემბერს გადაწყვიტა. თუმცა მოგვიანებით გადაიფიქრა და ამის მიზეზად აჭარაში შექმნილი ეპიდემიოლოგიური ვითარება დაასახელა. იმ დროს რეგიონში კოვიდით ინფიცირებულთა რიცხვი ჯერ კიდევ 150-160-ის ფარგლებში მერყეობდა. ხელისუფლება სტადიონის გახსნის ზუსტ თარიღს არ ასახელებდა. საზოგადოების ნაწილი იმთავითვე მიხვდა, რომ სტადიონი სწორედ არჩევნების წინ გაიხსნებოდა. ასეც მოხდა. სპორტული ობიექტი 27 ოქტომბერს საზეიმოდ გაიხსნა და ცერემონიას პრემიერ-მინისტრი და ცენტრალური თუ რეგიონის ხელისუფლების წარმომადგენლები ესწრებოდნენ. ოქტომბერში კი კოვიდინფიცირებულთა რაოდენობა აჭარაში 500-ს აღმატებოდა. სწორედ 27 ოქტომბერს რეგიონში 545 ახალი შემთხვევა დადასტურდა, ხოლო რვა პაციენტი გარდაიცვალა. 29 ოქტომბერს თორნიკე რიჟვაძემ ჩაქვში მულტიფუნქციური ძალოსნობის ბაზის მშენებლობის დაწყება დააანონსა. ძალოსნები ამორტიზებულ შენობაში ვარჯიშობდნენ და უკვე წლებია, რაც შესაბამის ინფრასტრუქტურას ითხოვდნენ. აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს შპს „სტადიონმა“ საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის შესყიდვაზე ხელშეკრულება 2019 წლის მაისში გააფორმა. პირობის თანახმად, დოკუმენტაცია ხელშეკრულების გაფორმებიდან 150 დღეში მზად უნდა ყოფილიყო, თუმცა ვადები გახანგრძლივდა და მიღება-ჩაბარების აქტი მიმდინარე წლის 17 ივნისს გაფორმდა. მშენებლობა კი 2020 წლის არჩევნებამდე ორი დღით ადრე დაიწყო და ამ პროცესს რეგიონის ხელისუფლება დაესწრო. კიდევ ერთი ინფრასტრუქტურული პროექტი, რომლის დაწყების შესახებაც მთავრობამ საზოგადოებას 27 ოქტომბერს ამცნო, კავკასიის უნივერსიტეტის ბათუმის კამპუსის მშენებლობაა. ამ პროექტის განხორციელების თაობაზე ინფორმაცია ჯერ კიდევ 2019 წლის ზაფხულში გავრცელდა. ოთხი დღის წინ რეგიონის პირველმა პირმა მოსახლეობას ბათუმში განათლებისა და მეცნიერების ქალაქის მიმდინარე მშენებლობის პროცესი გააცნო, ხოლო ორიოდე დღით ადრე ქობულეთში ბულვარის მშენებლობის დეტალებზე ისაუბრა. აუცილებლად უნდა ვახსენოთ, რომ, ბოლოს და ბოლოს, ბათუმში ახალი ელექტროავტობუსები შემოვიდა. ფაქტ-მეტრმა ამ თემაზეც არართხელ იმუშავა, მათშორის, ჩვენ გადავამოწმეთ ბათუმის ყოფილი მერების - გიორგი ერმაკოვისა და ლაშა კომახიძის განცხადებები, რომლებიც მოქალაქეებს ელექტროავტობუსების შემოყვანას ჰპირდებოდნენ. 20 ოქტომბრიდან ელექტროავტობუსები, რომლებიც შეძენილია ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკის (EBRD) და ევროკავშირის/აღმოსავლეთ ევროპის ენერგოეფექტურობისა და გარემოს დაცვის საპარტნიორო ფონდის (E5P) დახმარებით, ბათუმის ქუჩებში გამოჩნდა. თუმცა რვა ერთეულის ნაცვლად, მხოლოდ ხუთი. როგორც განმარტეს, სამი ავტობუსი რამდენიმე დღეში შემოვიდოდა. პრობლემა ისაა, რომ ეს ავტობუსები ზოგჯერ უადგილო ადგილას ჩერდება და ავტოპარკში ძველ, ყვითელ ავტობუსზე ჩაბმული გადაჰყავთ. შესაბამისი სამსახური ამბობს, რომ ავტობუსები ხაზზე ტესტირების რეჟიმში გაუშვეს და ამ შეფერხებაში საგანგაშო არაფერია. ფაქტ-მეტრს კი ერთ-ერთმა წყარომ უთხრა, რომ სანამ ავტობუსები ჩამოვიდოდა, საკმაო დრო იყო, რომ შესაბამისი ინფრასტრუქტურა მოწყობილიყო. ახლა ეს ინფრასტრუქტურა ქალაქს არ აქვს და ყოველ ჯერზე, ავტობუსი რომ „დაიტენოს“, აუცილებლად ავტოპარკში უნდა შევიდეს, რაშიც საკმაო დრო იხარჯება. არჩევნებამდე ზუსტად ერთი კვირის შუალედში თორნიკე რიჟვაძემ კიდევ რამდენიმე პროქტის პრეზენტაცია გამართა. მათ შორის, საცხოვრებელი სახლის, რომელიც მთავრობის ერთ-ერთი პროგრამის ფარგლებში აშენდა. ფაქტ-მეტრი ამ პროგრამის შესახებაც წერდა. და ბოლოს, ყველა არჩევნების წინ ხელისუფლების მიერ საუკეთესო დაპირებად შემონახული ხულო-ზარზმის გზის მშენებლობა, რომელსაც ჩვენ, ასევე, არართი კვლევა მივუძღვენით. აღნიშნული გზის მშენებლობის დაწყების შესახებ ხელისუფლებამ არართხელ გვამცნო, თუმცა პროექტის განხორციელებას ყოველ ჯერზე ხელი ეშლებოდა. ხელისუფლება სხვადასხვა მიზეზს ასახელებდა. საბოლოოდ, მშენებლობა დაიწყო, მაგრამ მხოლოდ მცირე მონაკვეთის და მხოლოდ იმის შემდეგ, რაც ადგილობრივმა მოსახლეობამ არართი აქცია გამართა. არჩევნების წინ აჭარის ა/რ მთავრობის თავმჯდომარემ მოსახლეობას განუცხადა, რომ 5-კილომეტრიანი მონაკვეთის მშენებლობა მიმდინარეობს და დანარჩენი მონაკვეთები მომავალში გაკეთდება.


საქართველო კვირა, 5 დეკემბერი 2021 - დეკემბერი 02, 2021 „სიამოვნებით ვიჯდებოდი სანდრასთან ერთად საბრალდებო სკამზე“ - სააკაშვილის მეორე გამოსვლა სასამართლოში „დიდი ოდენობით სახელმწიფო საბიუჯეტო თანხების გაფლანგვის“, საზოგადოების ნაწილისთვის კი, „პიჯაკების საქმის“ სახელით ცნობილი საქმის განხილვას ბრალდებული მიხეილ სააკაშვილი 2 დეკემბერს პირველად დაესწრო და თბილისის საქალაქო სასამართლოში თითქმის 2-საათიანი სიტყვითაც გამოვიდა. - - ნოემბერი 18, 2021 ვის ხელშია მიხეილ სააკაშვილის ჯანმრთელობა? - რაც ვიცით - ნოემბერი 17, 2021 ვინ არის გენადი ბესტაევი და რატომ ვერ მოხერხდა მისი გათავისუფლება? - ნოემბერი 08, 2021 ენმ-ის დაანონსებული აქცია თბილისში - რა არ უნდა გამოგრჩეს 8 ნოემბერს - - - ნოემბერი 04, 2021 მოსახლეობა, ბიუჯეტი, ფართობი... რა ვიცით წალენჯიხაზე? მას შემდეგ, რაც წალენჯიხის მერად „ნაციონალური მოძრაობის“ კანდიდატი გავიდა, გაჩნდა იდეა, ეს მუნიციპალიტეტი პოლიტიკური თუ ეკონომიკური განვითარების ცენტრად იქცეს. რამდენად აქვს წალენჯიხას ამის პოტენციალი და საერთოდ რა ვიცით წალენჯიხაზე? - - ოქტომბერი 25, 2021 ამერიკის პრეზიდენტი ჩემზე ასაკოვანია, რა ნახა პრემიერმა ჩემს ასაკში ასეთი?! - ინტერვიუ თამაზ მეჭიაურთან თიანეთის მერობის ოპოზიციონერი კანდიდატი, თამაზ მეჭიაური, პრემიერ-მინისტრ ირაკლი ღარიბაშვილის მოწოდებების საპასუხოდ, რადიო თავისუფლებასთან აცხადებს, რომ - არც ნიჭს უჩივის, არც ასაკს და არც მერობისთვის ბრძოლას გამოეთიშება. - -


text: გიგლა ბარამიძის ინტერვიუ გაზეთ "ალიში" - დემოკრატიული მოძრაობა 14:31 / 30.10.2018 "ნაციონალების" სამი ყოფილი საგარეო საქმეთა მინისტრი იყრიდა კენჭს, ორ მათგანს შორის მეორე ტურია და ეს ბიძინამ გათვალა ძალიან ეშმაკურად, სხვათა შორის კომპრომატების ომში ბიძინა ივანიშვილის ხელისუფლება დამარცხდა და წელში გადაამტვრია იმ ჩანაწერებმა, რამაც აშკარა გახადა სისტემური მარცხი და ელიტური კორუფცია, ივანიშვილის ინტერვიუმ კი გარდაუვალი გახადა ის შედეგი, რაც საპრეზიდენტო არჩევნებზე დადგა და ცხადია, ეს შედეგი ძირეულად განსაზღვრა მისმა ფავორიტმა, ნიჩურტებით, ვითომ დამოუკიდებელმა საპრეზიდენტო კანდიდატმა სალომე ზურაბიშვილმა, რომელიც თავიდანვე განწირული იყო დამარცხებისთვის, რასაც ''ალია'' მუდმივად წერდა. რატომ დადო გილიოტინაზე თავი ქვეყნის მთავარმა მოქალაქემ და რა იქნება მეორე ტურში, ამის თქმა ნაადრევია, თუმცა ერთი რამ ფაქტია, ''ნაციონალური მოძრაობა'', ბოლო წლების მანძილზე ასე ახლოს არასდროს ყოფილა ხელისუფლებასთან, როგორც ახლა და შესაძლოა, ჩვენ დიდი სიურპრიზების მომსწრენიც გავხდეთ. ''ალიას'' ''დემოკრატიული მოძრაობა - ერთიანი საქართველოს'' ერთ-ერთი ლიდერი გიგლა ბარამიძე ესაუბრება. - გასული კვირის ქრონიკა ბევრი რამით იყო საინტერესო, მაგრამ ივანიშვილის ორეტაპიანმა ინტერვიუმ რეკორდი მოხსნა. მაშ ასე, რა გავიგეთ ბიძინა ივანიშვილის პასუხებიდან; ბრალდებები, რომელიც მისი ხელისუფლების მისამართით ისმოდა, ამ ადამიანმა დაადასტურა თუ არა? რამდენად აცნობიერებს, რომ მისი ხელისუფლება ელიტურ კორუფციაშია ჩაფლული და მმართველ გუნდს სერიოზული კრიზისი აქვს? - ბიძინა ივანიშვილის პირველმა და მეორე ინტერვიუმ უმძიმესი შთაბეჭდილება დატოვა. ეს ადამიანი არ იცვლება და რეალობას არის აცდენილი. ის ირეალურ სამყაროში ცხოვრობს, თავისი რაღაც შემოფარგლული წრე ჰყავს და მათგან მიწოდებული ინფორმაციით აკეთებს დასკვნებს. მისი ანალიზი აბსოლუტურად აცდენილია რეალობას. ვერცერთ რთულ კითხვაზე ვერ მოვისმინეთ პასუხი. პირველი მარცხი იყო ის, რომ სამი წამყვანი ტელევიზიიდან მოითხოვა სახელობით სამი ჟურნალისტი და ამ სამიდან არცერთი ჟურნალისტი არ მივიდა. ეს იყო ნიშანი იმისა, რომ აღარ უჯერებენ და აღარ აინტერესებთ მისი შეკვეთილი ინტერვიუები. მასთან ინტერვიუზე მივიდნენ ისინი, ვინც ტელევიზიის ხელმძღვანელობამ გაგზავნა. ეს იყო პირველი რაუნდის პირველი მარცხი და მეორე ის, რომ აღარ ჰყავს ბუფერები, ასე ვთქვათ, პარტიის ან მინისტრების სახით. გამოჩნდა, რომ ყველაფერზე ის არის პასუხისმგებელი და ეს პასუხისმგებლობა მან თვითლუსტრაციით დაადასტურა; მესამე და ყველაზე მთავარი ის არის, რომ ეს ადამიანი ისევ ცდილობს, იყოს იმ 2012 წლის პერიოდში, რომლითაც მან მოღვაწეობა დაიწყო. მას ჰგონია, რომ ყველაფერი არის კარგად და ყველაფერი არის მშვენივრად, არადა, საქმე ასე არ არის. აი, ეს სამი ძირითადი საკითხი გამოიკვეთა და მე ასე ვიტყოდი პოლიტიკურად, რომ მეფე შიშველია! და მან ეს დაადასტურა. ყველაფერი, რაც კი დაემართა ''ქართულ ოცნებას'' - კორუფცია, სარდაფებში ჩაყვანა, გაყიდულ-გამოყიდული თანამდებობის პირები, სასახლეები, ბიზნესზე ზეწოლა, მედიაზე ზეწოლა, ამ ყველაფერში, ეს ადამიანი არის პირდაპირ თუ ირიბად ჩართული და რაც მთავარია, არ უარყოფს ამას. აქედან გამომდინარე, სიტყვა ''თვითლუსტრაცია'' ტყუილად არ ვიხმარე, მას უნდოდა თუ არ უნდოდა, ასე გამოვიდა. ამიტომ ახლა, როდესაც ვინმე იტყვის, რომ ის არის არაფორმალური მმართველი, ეს ასე არ არის, ამ ყველაფრის მმართველი და წარმმართველი ის არის! ახია ჩვენზე, ქართველები მეტიჩრები ვართ და მლიქვნელობა შემოგვეპარა. რომ გავიძახით ევროპა ვართო, ევროპა კი არა, პრაქტიკულად, ჩვენ ვგუობთ იმას, რომ ერთი ადამიანის დღის წესრიგით ვცხოვრობთ. ეს ეხება ყველას, როგორც პოლიტიკურ პარტიებს, ისე საზოგადოებას, ბიზნესინტელიგენციას, წითელ ინტელიგენციას, რომლებიც მზად არიან, ყოველთვის ვიღაცას უმღერონ... - თქვენი აზრით, ბიძინა ივანიშვილი რატომ იცავს გამალებით დანაშაულებში ეჭვმიტანილ ყოფილ პროკურორს _ ფარცხალაძეს, რომელსაც ამბრაზურასავით გადაეფარა, მეორე მხრივ ვხედავთ, რომ ის გაბრაზებულია ყოფილ მინისტრზე ლევან ყიფიანზე. რატომ და რის ფასად მფარველობს კრიმინალს და რატომ მიდის ის დინების წინააღმდეგ? - იმიტომ, რომ ეს არის მისი სამყარო, ამის იქით ის არ იხედება, შეიძლება თავის დროზე რუსეთში კარგი ბიზნესმენი იყო, მაგრამ სახელმწიფოს მშენებლობა არ შეუძლია. ფიცი მწამს, ბოლო მაკვირვებსო და ლამის პოლიტიკურ საფლავში ჩაჰყვა ამ პარტიულ აქტივისტს, სალომე ზურაბიშვილს და თავის ''ოცნებას'' და მეორე ინტერვიუში მან თქვა, რომ ''ოცნება'' არის უმოქმედო და სუსტიო. თუ უმოქმედო, სუსტი და არაფრისმაქნისია, რატომ ახვევს თავს ამ ორგანიზაციას, ამ ჩარჩების, ვაჭრებისა და უკვე ''პრარაბების'' სექტად წოდებულ ''ოცნებას'' საზოგადოებას?! მას რომ ჭკვიანი მრჩეველი ჰყოლოდა, ის ეტყოდა, რომ ეს ორრაუნდიანი თვითლუსტრაცია არ გაეკეთებინა. გაგიგიათ? ცხვირწინ აფარებენ სასახლეებს, მე კიდევ ვიტყვი, რომ ეს სასახლეები მხოლოდ აისბერგის წვერია, მათ პენტჰაუზებიც აქვთ, საბანკო ანგარიშები, მიწები, წილებიც აქვთ ''ქართული ოცნების'' ამ მდაბიორებს, დახეული ცალ-ცალი კეტებით რომ მოვიდნენ ხელისუფლებაში და ივანიშვილი ამის საწინააღმდეგო არგუმენტად ამბობს, რომ თურმე სესიაშვილის სახლის აუზში წყალი არ ყოფილა და კიდევ მეორე ზღაპარი. თუ ''კანიოკია'' მისი მენეჯმენტი, რომელ მენეჯმენტზეა საუბარი მითხარით ერთი, ხუთსართულიან სახლს 31 ათას დოლარად ვინ ააშენებს საქართველოში, ან რატომ უნდა გადაჰყვე ვინმე ფარცხალაძეს?! ან რატომ უნდა გადაჰყვე მირზა სუბელიანს, რომელსაც თავის დროზე ''ქართული ოცნება'' და ივანიშვილი კარგად იცავდნენ. ეს არაადეკვატურობის მანიშნებელია, მეტი კი არაფერი. ოქუაშვილის კადრებით დაიწყო ივანიშვილის და მისი გარემოცვის გაქცევისა და პოლიტიკურ მოუსავლეთში წასვლის პირველი ეტაპი. სხვათა შორის, ესეც საინტერესოა, სალომე ზურაბიშვილმა, ამ არა დამოუკიდებელმა, არამედ პარტიულმა აქტივისტმა, ძალიან ეშმაკურად დაინახა სისუსტეები ბიძინას ფსიქოტიპის და ძალიან კარგად გამოიყენა ის, რომ ბიძინა ჩაითრია თავის საარჩევნო კამპანიაში ისე, რომ ეს კაცი ვეღარასოდეს ვერ ამოვა, ვერ ამოვა იმიტომ, რომ იმდენი რამე ათქმევინა, იძულებული გახადა, რომ ამ პროცესს და სალომე ზურაბიშვილს გადაფარებოდა და მომავალში რაც არ უნდა გაანაწყენოს იგი, დაიმახსოვრეთ, რომ ივანიშვილის პირველი მტერი გახდება სალომე ზურაბიშვილი. სალომე ზურაბიშვილი გახდა თანამონაწილე და პასუხისმგებელი ''ქართული ოცნების'' ყველა ქმედების, ფარცხალაძის ოფისში რომ იჯდა, ის მილიონები, რომელიც შეწირეს მას იძულებით, იმ ექიმის რა ვთქვი, გაჭირვებულს ფულს რომ არ მისცემს, არა მაქვსო და შემდეგ უცბად გაახსენდება და სალომე ზურაბიშვილს გადაურიცხავს. ყველაზე დიდი და უმძიმესი ფაქტი ზნეობრივი, ადამიანური, სახელმწიფოებრიობიდან და მოქალაქეობრივი პოზიციიდან გამომდინარე ამ არჩევნებში იყო ის, რომ მეან-გინეკოლოგები გახადეს სალომე ზურაბიშვილის ბეგარის გადამხდელები. აი, ამაზე დიდი ცინიზმი ქართულ პოლიტიკაში კარგა ხანია არ ყოფილა და ეს ყველაფერი ბიძინას და ამ ძალიან მდაბიორებისთვის დამახასიათებელი ენერგიამოჭარბებული სალომე ზურაბიშვილის სინდისზე იქნება, მაგას ვერ ჩამოირეცხავენ ვერანაირად. კიდევ ერთი, დაიმახსოვრეთ ჩემი სიტყვა, თუ ამ ქალს პრეზიდენტად მაინც გაიყვანენ, პირველი დაპირისპირება მოხდება სალომესა და ''ოცნებას'' შორის, როდესაც ''ოცნების'' დეპუტატების არცერთ თხოვნას არ გაითვალისწინებს სალომე, მოითხოვს და ექნება პრეზიდენტის ფონდი, აქეთ-იქით დაუკრეფავში რომ მოისურვებს გაფრენებს ხან პარიზში, ხან მოსკოვში, რომ როგორღაც გამოასწროს თავისი იმიჯი, მეორე იქნება ის, რომ მოითხოვს მოსამართლეებად, ელჩებად და მინისტრებად თავისი კანდიდატების დანიშვნას, ჩაყოფს ყველგან ცხვირს. მესამე და უმთავრესი, როდესაც დადგება საპარლამენტო არჩევნების მარათონი, ის მოითხოვს თავისი ფრაქციის შექმნას პარლამენტში და მოიტანს სიას, რომელი ადამიანები უნდა გაიყვანოს ბიძინამ და აქ მოხდება ერთმანეთში დიდი დატაკება. ბოლოს, თუ მანამდე არ დაიშალა ''ქართული ოცნება'' და ბიძინა ივანიშვილი იმპიჩმენტის პროცესს დაიწყებს, ეს წავა თავის პრეზიდენტის ფონდით და დაიწყებს ოპოზიციონერობას, დაჯდება ევროპის ერთ-ერთ ქვეყანაში, ხელს ვერავინ ვერ ახლებს და იქიდან დაიწყებს მეორე ცენტრის შექმნას, შესაძლებელია კახი კალაძესთან ერთადაც კი, ისე იკვეთება მათ შორის ინტერესები. აი, ასეა. - არ გამორიცხავთ, რომ სალომე ზურაბიშვილისა და კახი კალაძის ინტერესი პოლიტიკურად გადაიკვეთოს და მომავალი ხელისუფლებისთვის ერთად იბრძოლონ? - არ გამოვრიცხავ კი არა, დაახლოებით ვიცი, ბიძინამ მას მეტოქე არ დაუტოვა და კახი კალაძე ახლა ითვლება ვარსკვლავბიჭუნად. კახი კალაძე არის ეშმაკი ადამიანი თავისი დონის მასშტაბით, ყოველ შემთხვევაში იმ შტერებს სჯობია, თავის კადრები ჰყავს, ფინანსები აქვს, არის უკვე დამოუკიდებელი და მას სჭირდება საერთაშორისო მასშტაბის დონეზე პრეზიდენტის მხარდაჭერა. იკვეთება მათ შორის პოლიტიკური კავშირი და ინტერესთა სფერო, მე ამას ვგრძნობ, ვიცი, რასაც ვამბობ. შეიძლება ერთიც და მეორეც ცალკე ბანაკში აღმოჩნდნენ ''ოცნების'' წინააღმდეგაც კი, ბიძინა ივანიშვილს ყველა ესენი გაწირავენ ბებერი მგელი ტოტიასავით და თვითონ ამას ვერ ხვდება. მისი კიდევ ერთი მარცხი იყო ''ომეგას'' საქმე. - მაინტერესებს ''ომეგას'' სკანდალური საქმის შეფასება. რა მოხდა იმ რამდენიმე საათში და რატომ მოუხსნეს ყადაღა ოქუაშვილის კომპანიას? შეეშინდა ბიძინა ივანიშვილს იმ ჩანაწერის, რითაც ზაზა ოქუაშვილი პირადად მას ემუქრებოდა? - რა მოხდა და მოხდა ის, რომ გადაიდო პრესკონფერენცია, სადაც უნდა თქმულიყო და ნაჩვენები ყოფილიყო კიდევ უფრო უმძიმესი კადრები და მე ვფიქრობ, რომ გადაიდო დროებით ეს პრესკონფერენცია და მიეცა ''ომეგას'' საშუალება მოღვაწეობის დაწყების, ეს მასალა, როგორც ჩანს, არსებობს და ივანიშვილს მაგის ეშინია. ფაქტია, რომ ოქუაშვილმა ბეჭზე დადო ივანიშვილი, ჯერ ერთი იმით, რომ ამ კადრებით იძულებული გახადა ივანიშვილი, ეჩვენებინა, რომ ის ყველაფრის საქმის კურსშია, ისიც კი იცის, თავისი თანაგუნდელები რამდენ კუბამეტრ გაჯს ხარჯავენ სასახლეების მშენებლობისას, ჩხუბის და გაწევ-გამოწევის შესახებაც იცის, ბიზნესმენების საქმის გარჩევაც იცის. ოქუაშვილის კადრებმა ყველაფერი გამოავლინა. ამ კადრების გამომჟღავნებით ივანიშვილმა მთელი თავისი პოლიტიკური არსენალი დახარჯა. ახლა ის ზღაპრები, რომ ივანიშვილი არ ერევა არაფერში, უკვე აღარავის არ სჯერა და ბოლო გადაწყვეტილება მანიშნებელი იყო იმისა, რომ ოღონდ არ ჩაეტარებინა ოქუაშვილს პრესკონფერენცია ლონდონიდან და ყველაფერზე მზად იყო. ახლა შეიძლება წავიდეს თხოვნა, რომ ოქუაშვილმა გამოიტანოს სარჩელი ლონდონისა და პარიზის სასამართლოებიდან, იმიტომ, რომ ერთგან არის ბიზნესზე ზეწოლა და მეორეგან სისხლის სამართლის დანაშაული... და სხვათა შორის, მსგავსი საკითხები რომ მოუგვარდეს, რატომღაც ჰგონია, რომ საფრანგეთში დაბადებული ზურაბიშვილი მოუგვარებს ამ საკითხებს, მაგრამ კიდევ ერთხელ თეთრზე წითელით გამოყავი _ ზურაბიშვილი ისეთი ტიპაჟია, რომ არავის არასოდეს არაფერს არ მოუგვარებს, იმდენად არის თავის თავზე შეყვარებული და იმდენად მზად არის, რომ ყველაფერზე გადაიაროს თავისი კარიერის გამო. ქალი, რომელიც მზად იყო, მისულიყო მერაბიშვილის მოადგილედ, ოღონდ კი თანამდებობა მიეღო, მაშინ, როცა მთელი ქვეყანა აგინებდა სისხლიან რეჟიმს და მერაბიშვილს. ამ ქალს გაუჩნდა შანსი, ამიტომ ყველაფერზე მიდის, ჯანსაღი ფსიქიკის ადამიანი რომ იყოს, თუ არ არის ატეხილი და კულაკური ფსიქიკის, არ იკადრებდა ამდენ ლაფის შესხმას, მაგრამ ამ ქალმა ოღონდ მიიღოს თანამდებობა და გინდა აფურთხე სახეში, ყველაფრისთვის მზად არის. მაგრამ ამავე დროს საოცრად ბოღმიანი ქალია და დაინიშნება თუ არა პრეზიდენტად, ნახეთ მისი ქცევები, ის თავის თავს ვერ გადაახტება, დაიწყებს ხალხოსნობით, მაგრამ დაამთავრებს საშინელი კონფრონტაციით. არაფრის უფლება ამ დედაკაცს არ ექნება იურიდიულად, მაგრამ სულ პრობლემებს შექმნის. ყველაზე მეტად ვინც არ უყვარს და ვინც ეზიზღება, ეგ იცოდეთ, რომ ბიძინა ივანიშვილი და ''ოცნების'' ის დეპუტატები არიან, რომლებიც მის გამო დარბიან და მზად არიან გაყალბებისთვის. ერთადერთი, ვისთანაც ის გამოძებნის და გამოძებნილი აქვს უკვე საერთო, ეს არის კახი კალაძე. - მიხეილ სააკაშვილმა საინტერესო პოზიცია განავითარა, როცა თქვა, ბურჯანაძემ და ''პატრიოტთა ალიანსმა'' კანდიდატურა იმიტომ არ დააყენეს, რომ რუსეთის რჩეული ამ შემთხვევაში სალომე ზურაბიშვილია და ხმები არ გაყვესო. ამ პათოსს იზიარებთ, რომ სალომე ზურაბიშვილს მხარს უჭერს რუსეთი? - რამდენსაც არ უნდა ფაფხურობდეს სააკაშვილი აქეთ-იქით, ისიც ბიძინასავით რეალობას არის აცდენილი. არაერთხელ ვნახეთ ჩვენ ჯერ ზღვის სანაპიროზე რომ გაიშხლართებოდა და ამბობდა _ უკრაინა, შენს გასათავისუფლებლად მოვდივარო. უკრაინამაც არ მიიღო და ამერიკაში მოქალაქეობას არ აძლევენ, ახლა გაახსენდა საქართველო. მისი ანალიზები ხშირ შემთხვევაში აცდენილია რეალობას. ბურჯანაძეზე გამოირეცხოს პირი, ბურჯანაძემ თავისი კანდიდატურა რომ არ დააყენა, ამით კიდევ ერთხელ აჩვენა საზოგადოებას, რომ მისთვის სახელმწიფო ინტერესებია მთავარი და არა პოპულარობა და პრეზიდენტობის კანდიდატისთვის გამოყოფილი თანხები. რით ვერ მიხვდნენ ეს ადამიანები და თუკი ვინმე ივანიშვილს და ''ქართულ ოცნებას'' ებრძვის, არის ბურჯანაძის ''დემოკრატიული მოძრაობა'', რომელსაც დაფინანსებაც კი მოუხსნეს. რაც შეეხება სალომე ზურაბიშვილის რუსეთთან ურთიერთობას, არ ვიცი, რუსეთი იქნება, საფრანგეთი, ისრაელი, თუ რომელი ქვეყანა, ეგ ნაკლებად მაინტერესებს, სალომე ზურაბიშვილი ყველასთან იქნება, სადაც არის მისი კეთილდღეობისა და მისი არნახული კომპლექსების დაკმაყოფილების შესაძლებლობა. თანამდებობა მისთვის ყველაფერია, ამისთვის უნდა და ბოლოს და ბოლოს, დიდ დიპლომატს რომ ეძახიან, მის შელამაზებულ ბიოგრაფიაში საქართველოს ელჩობას თუ არ ჩავთვლით, მეორე მდივნობას ვერ ასცდა ვერსად. ჩადში იყო მეორე მდივანი, მე ვარ საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი უმაღლესი რანგის და ვიცი, რას ვლაპარაკობ. დიდი დიპლომატი ეგ არსად არ იყო, სულ იყო ტექნიკური მუშაკის და ნახევრად დიპლომატის ზღვარს შორის, ამიტომ მისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია, მშვენივრად მოიწყოს ცხოვრება და ძალიან კარგად თამაშობს ნაყიდ, გოიმ, პროვინციელ ქართველებზე. ძალიან კარგად ივაჭრა ჯერ ნაცებთან, ნაცებს ხმა საერთოდ არა აქვთ ამოსაღები იმიტომ, რომ ნაცებმა მოიყვანეს ეს ქალი და ბიძინაც მათთან ერთად იყო თავის დროზე, ნაცებს რომ არ შეეზიზღებინათ თავიანთი ქმედებებით ხალხისთვის თავი, დღემდე იქნებოდნენ ხელისუფლებაში, მაგრამ სექტად რომ იქცნენ, თავის თავს დააბრალონ და ამ ქალმა კლასიკურად გაყიდა თავისი თავი, კარგად ვაჭრობს და ჯერ სადა ხარ, ისეთ ''გორლაზე'' და მადაზე მოვა, მიშა რომ სთხოვდა ფულებს ივანიშვილს, იმას გადააჭარბებს ამ საქმეში. ქართველი ხალხისთვის ყველაფერი უცხოური რომ სასწაულად კარგი და მისაღებია, ესეც ძალიან კარგად დაიჭირა და ითამაშა პარიზელის როლი, პარიზში საერთოდ იციან ეს ქალი?! საქართველოს სათვისტომოში არ იღებდნენ და ჩვენ გვგონია, ეს ქალი ნომერი პირველია და ვისაც ასე ჰგონია, გაჰყვეს და იყოს მასთან. - ჩვენ ვხედავთ, რომ არჩევნების მეორე ტურში გრიგოლ ვაშაძე და სალომე ზურაბიშვილი დაუპირისპირდებიან ერთმანეთს. ცესკოს წინასწარი მონაცემებით, ზურაბიშვილს - 40, ვაშაძეს კი 38 პროცენტი აქვს. ''ნაციონალური მოძრაობა'' ისე ახლოსაა ხელისუფლებასთან, როგორც არასდროს, ეს ძალიან კარგად მოახერხა ბიძინა ივანიშვილმა და მისმა უნიათო გუნდმა... - ივანიშვილმა არ გაირთულა საქმე, არჩია კოჰაბიტაცია და ერთადერთი, რაც ბიძინამ გააკეთა, ისაა, რომ არჩევის საშუალება ხალხს არ დაუტოვა, ''ნაციონალების'' სამი ყოფილი საგარეო საქმეთა მინისტრი იყრიდა კენჭს, ეს არის ბიძინას ''დამსახურება'', მან გათვალა ძალიან ეშმაკურად, სხვათა შორის, რაც არ უნდა ვთქვათ, უნიჭო არ არის და თავის ჭკუაზე ატრიალებს ამ პატარა ქვეყანას ჯერჯერობით. მან გათვალა, რომ ყველაფერს აპატიებს ხალხი, სასახლეებსაც, მექრთამეობასაც, ''ქართული ოცნების'' სითახსირეს, ოღონდ ''ნაცები'' არა, მან ნაცები დატოვა, რბილი ბალიში გაუკეთა მათ 2012 წელს და ყველა დანარჩენის პოლიტიკურად განადგურებას ცდილობს, ოღონდ ესენი ჰყავდეს. ამიტომ მათი არაფერი მჯერა, მან პრაქტიკულად პოლიტიკური ცხოვრება მოსპო, გადააყოლა ''ნაციონალებს'' და თავისი ''პლანის'' პლანტაციებს ქვეყანა. ივანიშვილისა და ''ქართული ოცნების'' პოლიტიკური დაქცევის დასაწყისია. რაც ხდება, ყველაფერი ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებამდე მიდის.


საწყისი გვერდი/კატალოგი/საოჯახო ტექნიკა/მსხვილი ტექნიკა/მტვერსასრუტები/მტვერსასრუტები FRANKO/მტვერსასრუტი Franko FVC-1022