text: რუსეთი (), ოფიციალური სახელია რუსეთის ფედერაცია () — ევრაზიის ქვეყანა. ის არის ფედერაციული რესპუბლიკა. რუსეთი შედგება 83 ფედერაციულ სუბიექტისგან. ქვეყნის სახმელეთო საზღვარი ყველაზე დიდია მსოფლიოში. რუსეთის დასავლეთ მხარეს ესაზღვრება ევროპული სახელმწიფოები: ფინეთი, ნორვეგია, ესტონეთი, ლატვია, ლიეტუვა და პოლონეთი, ეს ორი სახელმწიფო რუსეთის მხოლოდ ერთი ადმინისტრაციულ სუბიექტს კალინინგრადის ოლქს ესაზღვრება. რუსეთს ასევე ესაზღვრება: ბელარუსი, უკრაინა, საქართველო, აზერბაიჯანი, ყაზახეთი, ჩინეთი, მონღოლეთი და ჩრდილოეთი კორეა. რუსეთს ოფიციალური საზღვარი არ გააჩნია იაპონიასთან და აშშ-სთან, მაგრამ ამ ორ ქვეყანას ის ზღვის მეშვეობით უკავშირდება, იაპონიასა და რუსეთს შორის მდებარეობს ოხოტის ზღვა, ხოლო აშშ-სა და რუსეთს შორის მდებარეობს ბერინგის სრუტე. რუსეთს ტერიტორიის ფართობის მიხედვით მსოფლიოში პირველი ადგილი უკავია, მისი ფართობი შეადგენს 17 075 400 კმ2-ს. რაც შეეხება მოსახლეობას რუსეთს მსოფლიოში მეცხრე ადგილი უკავია, მისი მოსახლეობა შეადგენს 146 მილიონ ადამიანს. რუსეთის ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი აზიაში მდებარეობს, ხოლო ტერიტორიის 40 % ევროპულია, ქვეყანა მოქცეულია 11 დროის სარტყელში. რუსეთი მსოფლიოში გამოირჩევა, თავისი მინერალური და ენერგეტიკული რესურსების სიუხვით. რუსები აღმოსავლელ სლავებს მიეკუთვნებიან. რუსეთის ტერიტორიაზე ადამიანები უძველესი დროიდან სახლობდნენ, პირველი ძლიერი რუსული სახელმწიფო იყო კიევის რუსეთი, ამ ქვეყნის ჩამოყალიბებაში უდიდესი წვლილი მიუძღვით ვიკინგებს, გადმოცემით სლავურ ტომებებს ქვეყნის სამართავად სწორედ ვიკინგები მიუწვევიათ. 9 საუკუნეში რუსეთში ფართოდ ვრცელდება მართლმადიდებლური ქრისტიანობა, მართლმადიდებლობა რუსეთში ბიზანტიის იმპერიიდან შედის 988 წელს. ბიზანტიურმა და სლაურმა კულტურებმა უდიდესი გავლენა მოახდინეს რუსეთზე, სწორედ ამ გზით ჩამოყალიბდა სრულიად დამოუკიდებელი რუსული კულტურა. კიევის რუსეთის დაშლის შემდეგ, ქვეყანა წარმოადგენს დამოუკიდებელ სამთავროებს. რუსეთში უკვე ფართოდ იკიდებს ფეხს ფეოდალიზმი. დაშლილი რუსული სახელმწიფოს პერიოდში ძლიერდება მოსკოვი, მოსკოვი უკვე თავისუფლდება ოქროს ურდოს ბატონობისგან. გაძლიერებული მოსკოვის დიდი სამთავრო ერთიანი რუსეთის სახელმწიფოს ძირითად ბირთვად იქცა. რუსეთი ფართოვდება საზღვრებში, შეიქმნა ახალი სახელმწიფო რუსეთის სამეფო, რომელიც პეტრე დიდის დროს უკვე იმპერიად გამოცხადდა. რუსეთმა მოახერხა მრავალი ქვეყნის ანექსირება და დაპყრობა. დაპყრობილ ტერიტორიებზე სპეციალური კოლონიური პოლიტიკა ტარდებოდა. რუსეთის შემადგენლობაში იყო ჩრდილოეთ ამერიკის ტერიტორიებიც, კერძოდ რუსული ალასკა. იმპერიის დამხობის შემდეგ რუსეთის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა საბჭოთა კავშირი, რომელშიც უკვე მოგვიანებით 15 რესპუბლიკა გაერთიანდა. სსრკ აგრძელებდა იმპერიულ პოლიტიკას. აქედან ხდებოდა სოციალიზმის და კომუნიზმის პროპაგანდირება მთელ მსოფლიოში. მეორე მსოფლიო ომმა. რუსეთზე უდიდესი გავლენა იქონია. 1991 წელს სსრკ-ს დაშლის შემდეგ რუსეთი დამოუკიდებელი ქვეყანა გახდა. რუსეთს თავდაპირველად მრავალი სირთულე და პრობლემა ჰქონდა, თანდათანობით რუსეთის ეკონომიკამ განვითარება დაიწყო, მას ამჟამად მსოფლიოში ეკონომიკის თვალსაზრისით მერვე ადგილი უკავია. უკრანაში რუსეთის შეჭრის შემდეგ, უკრაინის, სლოვაკეთის, ლიეტუვისა და ლატვიის პარლამენტებმა რუსეთი ტერორისტულ სახელმწიფოდ აღიარეს, ხოლო ევროპარლამენტმა რუსეთი ტერორიზმის სპონსორ სახელმწიფოდ დაასახელა. სახელწოდება ოფიციალური: რუსეთის ფედერაცია. ეროვნული: Россия, Российская Федерация. ეტიმოლოგია: შესაძლოა სახელწოდება მომდინარეობდეს შვედური სიტყვისაგან rus, რაც „მცხოვრებს“ ნიშნავს. თვით რუსული ენით ეს ტერმინი არ აიხსნება. რუსეთის ისტორია უძველესი პერიოდი რუსეთის ტერიტორიაზე ადამიანები უძველესი დროიდან სახლობდნენ, აღმოჩენილი ადამიანის ფრაგმენტები თარიღდება 35 000 წლით, უძველესი ადამიანის ნასახლარები აღმოჩენილია ქალაქ კოსტიონკის სიახლოვეს მდინარე დონის ნაპირებზე. რუსეთის ტერიტორიაზე უძველესი დროიდან იწყება ტომების გაერთიანება, მათგან აღსანიშნავია სკვითების სახელმწიფო. მათ ახლო აღმოსავლეთში მარბიელი ლაშქრობები მოაწყვეს და იმდროინდელ ურარტუს და ასურეთის უძლიერეს სახელმწიფოებს მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენეს. რუსეთის მრავალ ადგილებშია აღმოჩენილი, უძველესი ცივილიზაციების ნაშთები. მათგან აღსანიშნავია სინტაშტას,არკაიმისა და პაზურიკების უძველესი ცივილიზაციები, მათი ძირითადი საცხოვრებელი ადგილები იყო რუსეთის ცენტრალურ ნაწილში. ძველი წელთაღრიცხვით VIII საუკუნეში, რუსეთის სამხრეთ ტერიტორიებზე ხორციელდება ბერძნული კოლონიზაცია, ამ ტერიტორიებს მნიშვნელოვანი სავაჭრო კავშირები ჰქონდა საბერძნეთთან. კოლონიებიდან ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო ტანაისი და ფანაგორია. ამ ადგილებში აღმოჩენილია ბევრი ძვირფასი ნაკეთიბა და მონეტები. ბერძნული კოლონიზაციის დასრულების შემდეგ, კოლონიების ტერიტორიაზე შეიქმნა ბოსფორის სამეფო. მოგვიანებით რუსეთის სამხრეთ ნაილებს იკავებს გაძლიერებული რომის იმპერია, მაგრამ უკვე რომის იმპერიის კრიზისის პერიოდში, ეს ტერიტორიები ჰუნებისა და ხუნძების საცხოვრებელი ადგილები ხდება. რუსეთის სამხრეთ ტერიტორიებზე დასახლებას იწყებს თურქულენოვანი ხალხები, მათგან აღსანიშნავია ჩრდილოეთ კავკასაში დასახლებული ხაზარების მომთაბარე ტომები, ისინი ერთ-ერთ დიდ ძალას წარმოადგენდნენ. თურქულენოვანი ხალხი ასევე სახლობდა მდინარე ვოლგისა და კასპიის ზღვის აუზის ტერიტორიებზე. თანდათანობით ამ ტერიტორიებზე ხდება სლავი ხალხის გაძლიერება. ისინი ქმნიან თავიანთ სპეციალურ სამთავროებს. კიევის რუსეთი IX საუკუნეში ჩამოყალიბდა კიევის რუსეთი, ეს მნიშვნელოვანი პერიოდია რუსეთის, უკრაინისა და ბელარუსის ხალხის ისტორიაში. ძველი რუსული მატიანეების ცნობით, კიევის რუსეთის პირველი მთავარი იყო ლეგენდარული კიი, შჩეკი და ხორივი. (დაახლოებით 852). სლავურ ტომებს ქვეყნის სამართავად ვიკინგები მოუწვევიათ სამი ძმის — რიურიკის, სინეუსის და ტრუველის მეთაურობით. სწორედ რიურიკი ჩაუდგა კიევის რუსეთს სათავეში და ჩამოაყალიბა რიურიკების დინასტია. კიევის რუსეთის ფეოდალური სახელმწიფო, სულ უფრო ძლიერდებოდა 862 წელს მათ მიიერთეს ნოვგოროდი. რიურიკის სიკვდილის შემდეგ ძალაუფლება გადავიდა ოლეგის ხელში, რომელმაც 882 წელს მან კიევის ადგილობრივი ფეოდალები დაამარცხა და ქალაქი კიევი მან დაიკავა, 883-885 წლებში დაიმორჩილა რადიმიჩთა ტომები, ხოლო 907 და 911 ილაშქრა ბიზანტიაში. ოლეგის გარდაცვალების შემდეგ 912 წელს, სახელმწიფოს მმართველი ხდება იგორი ის ასევე აქტიური საგარეო პოლიტიკას აწარმოებს. 994-972 წლებში კიევის რუსეთის ფეოდალური სახელმწიფო საკმაოდ გაფართოვდა და გაძლიერდა. კიევის რუსეთის მმართველები აწარმოებდნენ ომებს პაჭანიკების წინააღმდეგ. ერთ-ერთ ასეთ ბრძოლაში დაიღუპა კევის რუსეთის დიდი მთავარი სვიატოსლავი. მისი გარდაცვალების შემდეგ ტაზტის მემკვიდრე ვაჟებს შორის ატყდა ბრძოლა პირველობისათვის, გაიმარჯვა ვლადიმირმა მოგვიანებით დიდად წოდებულმა (980–1015). ვლადიმირის და მისი ვაჟის იაროსლავ ბრძენის დროს კიევის რუსეთში სახელმწიფო რელიგიად ქრისტიანობა ცხადდება (988-989), კერძოდ, ბიზანტიის მართლმადიდებლობა. კიევის რუსეთში სიტუაცია ძალიან მძიმე იყო, იაროსლავ ბერძენის გარდაცვალების შემდეგ დაიწყო მის ვაჟებს შორის ბრძოლა ტახტის ხელში ჩასაგდებად. 1078-1093 წლებში კიევის მთავარი გახდა ვსევოლოდი, მან ვერ შეძლო კიევის რუსეთის დაშლის პროცესის შეჩერება. სულ უფრო მეტ დამოუკიდებლობას იჩენდნენ მიწების მთავრები. 1097-1113 წლებში გამართულკმა მთავრების ყრილობებმა უშველა მდგომარეობას ვერ უშველა. 1113 კიევის მთავარი გახდა ვლადიმირ მონომახი, მან შეძლო მდგომარეობის სტაბილიზაცია, მან მოახერხა ყივჩაყთა დამარცხება, ცალკეულ მთავართა დამორჩილება. მაგრამ სიტუაცია მაინც სავალალო იყო და კიევის რუსეთის დაშლამ შეუქცევადი სახე მიიღო. 1125-1132 წლებში გამეფდა ვლადიმირის ვაჟი მსტისლავი, მაგრამ მისი სიკვდილის შემდეგ კიევის რუსეთი საბოლოოდ დაიშალა ცალკეულ სამთავროებად. კიევის რუსეთის დაშლილ ტერიტორიაზე წარმოქმნილ სახელმწიფოებიდან, ყველაზე მნიშვნელოვანი და ძლიერი სახელმწიფოები იყო ვლადიმირ-სუზდალის სამთავრო, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ნოვგოროდის რესპუბლიკა, ხოლო ჩრდილო-დასავლეთის ყველაზე ძლიერი სახელმწიფო იყო გალიჩ-ვოლინის სამთავრო. სწორედ ამ პერიოდში ძლიერდება მონღოლთა იმპერია ისინი აწყობედ დაპყრობით ომებს. 1237–1240 წლებში მონღოლები იპყრობენ დაშლილ რუსულ სახელმწიფოებს. რუსეთის ამ ტერიტორიებზე დასახლება დაიწყო თათრული წარმოშობის ხალხმა. მონღოლებმა ამ ტერიტორიაზე შექმნეს ოქროს ურდოს სახელმწიფო, ეს ერთ-ერთი უძლიერესი სახელმწიფო იყო. უკვე მოგვიანებით მონღოლთა ბატონობა თანდათანობით სუსტდება, რუსეთის ისტორიაში მნიშვნელოვანი პიროვნება იყო ალექსანდრე ნეველი, 1240 წლის 15 ივლისს ალექსანდრე ნეველის რაზმა და ნოვგოროდის სახალხო ლაშქარმა სასტიკად დაამარცხა შვედები მდინარე ნევაზე. 1242 წელს ნეველმა ჩუდის ტბაზე გაანადგურა გერმანელი რაინდები და შეაჩერა მათი აგრესია აღმოსავლეთით. მონღოლთა უღლის შესუსტებასთან ერთდ ძლიერდება სხვადასხვა სახელმწიფო, რუსეთი ტერიტორიაზე წარმოქმნილ სახელმწიფოთაგან ყველაზე ძლიერი იყო პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობა, ვლადიმირ-სუზდალის სამთავროსგან განსხვავებით კვლავ მნიშვნელოვან ძალას ფლობდა ნოვგოროდის რესპუბლიკა. მოსკოვის დიდი სამთავრო კიევის რუსეთის დაშლის შემდეგ, მის ჩრდილოეთ ნაწილში წარმოიშვა მოსკოვის დიდი სამთავრო. მონღოლებმა ამ ტერიტორიების დაპყრობაც მოახერხეს. 1380 წელს რუსებმა ვლადიმირის მთავრის დიმიტრი დონელის მეთაურობით დაამარცხეს მონღოლები კულიკოვოს ბრძოლაში. ამ ბრძოლის შემდეგ რუსეთი მონღოლების ბატონობისგან არ განთავისუფლებულა მაგრამ დაიწყო ნელ-ნელა რუსული სამთავროების მონღოლებისგან გათავისუფლება.მოსკოვის დიდი სამთავრო, თანდათანობით ძლიერდებოდა, მის ტერიტორია თანდათანობით ფართოვდებოდა. 1392 წელს სამეფომ შეიერთა ნიჟნი-ნოვგოროდი, მის შემადგენლობაში შევიდა ასევე ტვერი და ნოვგოროდი. XV საუკუნის II ნახევარში მოსკოვის დიდი სამთავროში მიმდინარეობდა ხანგრძლივი შინაფეოდალური ომი, რომელიც ვასილი II-ის გამარჯვებით დასრულდა. ვასილი მეფობდა 1415-1462 წლებში. მის შემდეგ მოსკოვის დიდი სამთავროს მეფე ხდება ივანე III, ივანეს დროს სამეფო განსაკუთრებით ძლიერდება უკვე რუსეთი სრულიად განთავისუფლებულია მონღოლებისგან. გაძლიერებული მოსკოვის დიდი სამთავრო ერთიანი რუსეთის სახელმწიფოს ძირითად ბირთვად იქცა. 1453 წელს დაემხო ბიზანტიის იმპერია, მართლმადიდებლური სამყაროს წინამძღოლობა რუსეთმა იკისრა, უკვე მოგვიანებით შეიმუშავეს მესამე რომის თეორია. რუსეთის სამეფო 1547 წელს რუსეთის სამეფოს პირველი მმართველი გახდა ივანე IV (ივანე მრისხანე), ამ პერიოდიდან უკვე რუსეთის მონარქები ატარებენ ტიტულს ცარი. რუსეთის პირველი ცარის ივანე IV-ის დროს შემუშვად მესამე რომის თეორია. ბიზანტიის იმპერიის დაცემის შემდეგ მართლმადიდებლური სამყაროს პირველობის პრეტენზია რუსეთმა წამოაყენა. „მესამე რომი“ ანუ მოსკოვი, თავს ყველა მართლმადიდებლის მფარველად აცხადებდა და ამ უკანასკნელთა იმედებიც გარკვეულწილად მოსკოვს დაუკავშირდა. რუსეთის სახელმწიფო თანდათანობით სულ უფრო ძლიერდებოდა, სამეფომ დაიპყრო ყაზანის და ასტრახანის სახანოები. რუსეთის საზღვრები უკვე გადის მდინარე ვოლგას და ციმბირის სახანოზე. ამის შემდეგ რუსეთს გზა გაეხსნა ციმბირის სახანოსკენ. ვოლგისპირა კაზაკების რაზმის ატამანის ერმაკის მიერ წამოწყებული ბრძოლა ციმბირის სახანოს წინაარმდეგ. ერმაკის დაღუპვის შემდეგაც გაგრძელდა და ციმბირის სახანოს სამეფოს შემადგენლობაში შესვლით დასრულდა. რუსეთის საზღვრები სულ უფრო იზრდებოდა. სამეფოს გაუჩნდა სურვილი ბალტიის ზღვაზე გასასვლე ჰქონოდა. სწორედ ამ მიზეზის გამო 1558 წელს ივანე მრისხანემ დაიწყო ლივონიის ომი. ეს ომი რუსეთისთვის წარუმატებლად დასრულდა ამ ოცდახუთწლიანმა ომმა რუსეთს ნგრევა და გაპარტახება მოუტანა. რუსეთმა ვერ მოიპოვა გასასვლელი ბალტიის ზღვაზე. უკვე მოგვიანებით რუსეთმა დაიწყო ომი ყირიმის სახანოს წინააღმდეგ, ამ ომით რუსეთმა მიიერთა ყოფილი ოქროს ურდოს მნიშვნელოვანი ტერიტორიები. 1584 წელს ივანე მრისხანეს გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ავიდა მისი ავადმყოფი და გონებასუსტი ვაჟი თეოდორე ივანეს ძე. თეოდორე ივანეს ძის მეფობის დროს რუსეთს ფაქტობრივად მართავდა ბორის გოდუნოვი. 1598 წელს თეოდორეს გარდაცვალების შემდეგ რუსეთში რიურიკების დინასტიამ მმართველობა დაკარგა. ბორის გოდუნოვის გარდაცვალების შემდეგ რუსეთი ანარქიამ და ქაოსმა მოიცვა. ყველაფერი კი დაიწყო იმით რომ, 1591 წელს ქალაქ უგლიჩში გაურკვეველ ვითარებაში დაიღუპა ტახტის მემკვიდრე 8 წლის დიმეტრი ივანეს ძე, გავრცელდა ხმები რომ კაზაკებთან იმყოფებოდა უგლიჩში მოკლული დიმიტრი ივანეს ძე. ეს იყო თვითმარქვია ბერი გრიგოლ ოტრიპეევი. რომელიც პოლონეთში გაიქცა. 1604 წელს ცრუ დიმიტრი პოლონელებთან და კაზაკებთან ერთად მოსკოვისკენ გაემართა, მის რაზმებს მოსახლეობა უერთდეობდა. მოსკოვის აღების შემდეგ ცრუ დიმიტრიმ ამოხოცა გოდუნოვების ოჯახი და თავი მეფედ გამოაცხადა. მან ვერ შეძლო ქვეყნის მძიმე მდგომარეობიდან გამოყვანა ამიტომ მისი მეფობის ერთი წლის თავზე ის შეთქმულებმა მოკლეს. 1609 წელს რუსეთში განხორციელდა პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის შეჭრა, მათ აიღეს მოსკოვი, რუსეთიში გამეფდა ვლადისლავ IV. იმავე წელს რუსეთი დალაშქრეს შვედებმაც. 1612 წელს რუსებმა კუზმა მინინის და თავად დიმიტრი პოჟარსკის ხელმძღვანელობით აჯანყება დაიწყეს. მათ მიზნად დაისახეს რუსეთის ინტერვენტთაგან გათავისუფლება. სახალხო ლაშქარი თანდათანობით იზრდებოდა. 1612 წელს მოლაშქრეებმა გაათავისუფლეს რუსეთის ჩრდილოეთი და მოსკოვისკენ დაიძრნენ. ბრძოლების შემდეგ ინტერვენტები დამარცხდნენ. 1613 წლის თებერვალში გაიმართა ერობის კრება, რომელმაც ერთხმად აირჩია მეფედ 16 წლის მიხეილ თევდორეს ძე რომანოვი. რომანოვთა მმართველობის დასაწყისში ცენტრალური ხელისუფლება დროებით შესუსტდა. სახელმწიფო საქმეებს ძირითადად ერობის კრება წყვეტდა. ვითარება მკვეთრად შეიცვალა მიხეილის ვაჟის ალექსეი I-ის მმართველობის დროს, რუსეთის ცენტრალური ხელისუფლება თანდათანობით ძლიერდებოდა. რუსეთმა განაახლა დაპყრობითი ომები, 1653 წელს რუსეთმა შეიერთა უკრაინა, რასაც მოჰყვა რუსეთ-პოლონეთის ომი. ამ ომის შემდეგ რუსეთის შემადგენლობაში დამატებით ახალი ტერიტორიები შევიდა (ლევობრეჟის უკრაინა და კიევი). ალექსანდრე მიხეილის გარდაცვალების შემდეგ ხელისუფლებისთვის გაჩახდა ბრძოლა მის ორ შვილს სოფიასა და პეტრეს შორის. 1689 წელს ეს ბრძოლა პეტრეს გამარჯვებით დასრულდა. იმპერიული რუსეთი პეტრე I-ის (პეტრე დიდი), დროს რუსეთის ჩამოყალიბდა როგორც იმპერიულ სახელმწიფოდ. პეტრეს მმართველობის დროს ტერიტორიების შეერთებამ კიდევ უფრო დიდი სახე მიიღო, 1696 წელს პეტრე I-მა აიღო დონის შესართავთან აგებული თურქეთის ციხესიმაგრე აზოვი და გზა გაეხსნა აზოვის ზღვისაკენ, მაგრამ უკვე მოგვიანებით პეტრე იძულებული გახდა ეს ტერიტორიები კვლავ ოსმალეთისთვის დაებრუნებინა. რუსეთს კვლავ სურდა ბალტიის ზღვაზე გასასვლელი მოეპოვებინა, ამის გამო 1700 წელს დაიწყო ჩრდილოეთის ომი, ამ ომში რუსეთი გამარჯვებული გამოვიდა. ამ ომით რუსეთმა მიიერთა კარელია და ინგერმანლანდია (ეს ორი რეგიონი რუსეთს დაკარგული ჰქონდა არეულობის ხანაში,) 1721 წელს რუსეთსა და შვედეთს შორის დადებული ზავით პეტრე I-ის მიერ დაპყრობილი ლივონია და ესტონეთი რუსეთს შეუერთდა. პეტრემ ბალტიის ზღვაზე ნევის შესართავთან დაიწყო დიდი სანვსადგურო ქალაქის მშენებლობა 1721 წლიდან ახლად აშენებული ქალაქი სანქტ პეტერბურგი რუსეთის დედაქალაქი გახდა. პეტრეს მიერ გატარებულმა რეფორმებმა, რუსეთი ევროპას დაუახლოვა. პეტრე დიდის გარდაცვალების შემდეგ, სამეფო ტახტი დაიკავა მისმა მეუღლემ ეკატერინე I-მა. ეკატერინეს მმართველობა მხოლოდ ორ წელიწადს გაგრძელდა. ეკატერინეს შემდეგ სამეფო ტახტის პრეტენდენტთა რაოდენობა გაიზარდა, 1741 წელს იმპერატორ ანას გარდაცვალების შემდეგ, სამეფო ტახტი დაიკავა პეტრე დიდის ქალიშვილმა ელისაბედ I-მა (1741–1762). ევროპაში დაწყებულ შვიდწლიან ომში რუსეთი ჩართული აღმოჩნდა, რუსეთის იმპერია ეომებოდა პრუსიასიის უძლიერეს სახელმწიფოს. ამ ომში რუსეთმა გაიმარჯვა, მაგრამ რუსეთმა ამ გამარჯვებით ვერ ისარგებლა რადგან 1761 წელს გარდაიცვალა იმპერატორი ელისაბედი. ტახტი დაიკავა პეტრე III-მ . პეტრეს მმართველობა დიდხანს არ გაგრძელებულა 1762 წელს რუსეთში მორიგი სამხედრო გადატრიალება განხორციელდა და პეტრე თანამდებობიდან ჩამოაგდეს. პეტრეს შემდეგ რუსეთის მმართველი გახდა, მისი მეუღლე ეკატერინე II (ეკატერინე დიდი), ის რუსეთს მართავდა 1762-1796 წლებში. რუსეთმა შეიერთა პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის აღმოსავლეთი ტერიტორიები და უკვე ის უშვუალოდ დაუმეზობლდა ცენტრალური ევროპის დომინიონ ქვეყნებს ავსტრიას და პრუსიას. სულ უფრო ძლიერდებოდა, რუსეთის პოლიტიკა სამხრეთის ქვეყნების მიმართ. სწორედ ამის გამო ოსმალეთის იმპერიასა და რუსეთს შორის მრავალი ომი გაიმართა. რუსეთი ნელ-ნელა იკავებდა შავი ზღვის რეგიონის ქვეყნებს, 1783 წელს იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა ყირიმის სახანო. ამით ოსმალეთმა დაკარგა მისი ტერიტორიები ჩრდილოეთ შავიზღვისპირეთში. XIX საუკუნის დასაწყისში რუსეთმა მიიერთა სამხრეთი კავკასია. რუსეთის იმპერიის კოლონიური პოლიტიკა კიდევ უფრო გაძლიერდა ალექსანდრე I-ის მმართველობის დროს (1801-1825). შვედეთთან ომის შემდეგ იმპერიის შემადგენლობაში შედის ფინეთი, ხოლო 1809 წელს ოსმალეთთან ომის შემდეგ რუსეთის იმპერიის ნაწილი ხდება ბესარაბია. XIX საუკუნის დასაწყისში ევროპაში ვითარება მკვეთრად დაიძაბა მას შემდეგ რაც, საფრანგეთის იმპერატორი გახდა ნაპოლეონ ბონაპარტი. სწორედ ამის გამო მოხდა ევროპული სახელმწიფოების კოალიციის შექმნა საფრანგეთის წინააღმდეგ. 1812 წელს ნაპოლეონმა წამოიყო ომი რუსეთის წინააღმდეგ. ეს ომი საკმაოდ გაჭიანურდა, ხოლო ფრანგულმა ჯარმა რუსულ ზამთარს ვერ გაუძლო, რამაც საფრანგეთის დამარცხება განაპირობა. რუსეთის ლაშქრობა ნაპოლეონის სრული კრახით დასრულდა, რასაც შემდგომში მისი ტახტიდან ჩამოგდება მოჰყვა. რუსეთის ჯარის ხელმძღვანელები იყვნენ მიხეილ კუტუზოვი და ბარკლაი-დე-ტოლი. რუსეთის იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა რეაქციული გზა აირჩია. ვენის კონგრესის შემდეგ საღვთო კავშირის შექმნით მან რუსეთს ევროპის ჟანდარმის სახელი დაუმკვიდრდა. 1825 წლის ნოემბერში იმპერიის სამხრეთში მოგზაურობისას ქალაქ ტაგანროგთან მოულოდნელად გარდაიცვალა იმპერატორი. 1825 წელს რუსეთში მოხდა დეკაბრისტთა აჯანყება, ეს აჯანყება წარუმატებლად დასრულდა. იმპერიის ტახტი დაიკავა ნიკოლოზ I-მა (1825-1855). იმპერატორს სურდა ოსმალეთის დანაწევრება, ბოსფორის და დარდანელის სრუტეების ხელში ჩაგდება და ბალკანეთში განმტკიცება. ამ მიზნით 1853 წელს მან ოსმალეთს ახალი ომი გამოუცხადა. ეს ომი ისტორიაში შესულია ყირიმის ომის სახელით, რუსეთის ამ მიზნების შესრულების შემთხვევაში ევროპის ქვეყნები ძალიან დიდი საფრთხის წინაშე აღმოჩნდებოდნენ, რუსეთის მიერ ოსმალეთის დამარცხებით ისინი მსოფლიოში პირველობას დაკარგავდნენ. ამიტომ ყირიმის ომში ოსმალეთის მხარის დასახმარებლა ჩაერთო, დიდი ბრიტანეთი და საფრანგეთი, მოგვიანებით მოკავშირეებს შეუერთდა სარდინიის სამეფოც. რუსეთის მოწინააღმდეგე მხარეს მიემხრო ავსტრიაც, მაგრამ ის უშუალოდ ომში არ ჩარეულა. ამ ომის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და გარდამტეხი ბრძოლა მოხდა სევასტოპოლთან. ჩამორჩენილმა ბატონყმურმა რუსეთმა ვერ უზრუნველყო სევასტოროლის დაცვა. ამ ომში გამარჯვება ოსმალეთმა მოიპოვა, რუსეთი უმძიმეს მდგომარეობაში აღმოჩნდა, მან დაკარგა მრავალი კოლონია. 1881 წელს ხალხოსნებმა მოკლეს ალექსანდრე II. ტახტი დაიკავა მისმა რექციონერმა ვაჟმა ალექსანდრე III-მ (1881-1894). ალექსანდრეს შემდეგ რუსეთის იმპერატორი ხდება ნიკოლოზ II (1894-1917). რუსეთის ტერიტორიაზე უკვე ფართოდ ვრცელდება სოციალიზმი. 1904 წელს გამწვავდა ურთიერთობა იაპონიათან, კორეის და მანჯურიის ბატონობისთვის. 1904 წელს იაპონელებმა რუსები საზღვაო ბრძოლებში დაამარცხეს. რუსი გლეხების ძირითადი ნაწილის უმძიმეს მდგომარეობაში ყოფნამ და კიდევ სხვა მიზეზებმა, ხალხის მასობრივი უკმაყოფილება გამოიწვია, 1905 წლის დასაწყისში მოსახლეობა ქუჩებში გამოვიდა, რევოლუციის თავიდან ასაცილებლად მთავრობამ ქუჩაში გამოსული ხალხი ძალით დაშალა. შექმნილ უმძიმესი სიტუაციის გამო, ნიკოლოზ II იძულებული გახდა 1905 წლის 17 ოქტომბერს გამოეცა მანიფესტი, რომლითაც იგი ხალხს ჰპირდებოდა დემოკრატიული რეფორმების გატარებას. 1914 წელს რუსეთი ჩაერთო პირველ მსოფლიო ომში, ომში ჩართვის ძირითადი მიზეი იყო ავსტრიის მიერ სერბეთისთვის ომის გამოცხადება, რუსეთი მიემხრო ინგლის-საფრანგეთის ალიანსს. 1916 წელს რუსეთმა განახორციელა ერთ-ერთი ყველაზე დიდი კონტრშეტევა ბრუსილოვის კონტრშეტევა, ავსტრიელები რუსებს ვერ უმკლავდებოდნენ, რუსეთმა წინსვლა ვეღარ განახორციელა რადგან მას რესურსები აღარ ყოფნიდა. 1917 წლის 23 თებერვალს რუსეთის დედაქალაქის მოცხოვრებნი ქუჩებში გამოვიდნენ. 26 თებერვლიდან სამხედრო ნაწილები დემონსტრანტთა მხარეს გადავიდა. ფრონტის სარდლობამ ნიკოლოზს გადადგომა მოსთხოვეს, ნიკოლოზ II 1917 წლის 2 მარტს გადადგა. შეიქმნა დროებითი მთავრობა, თავად გიორგი ლვოვის ხელმძღვანელობით. რუსეთში არსებული არასტაბილური ვითარებით ისარგებლა, ლენინმა და ის 1917 წელს ემიგრაციიდან დაბრუნდა. ლენინის დაბრუნებასთან ერთად ბოლშევიკები სულ უფრო ძლიერდებოდნენ. 1917 წლის 25 ოქტომბერს ბოლშევიკებმა ყოველგვარი მსხვერპლის გარეშე აიღეს ხელისუფლება. ბოლშევიკებმა ქვეყანაში დიქტატურა დაამყარეს. უპირველეს ყოვლისა მათ დახვრიტეს ნიკოლოზ II და მისი ოჯახის წევრები. რუსეთის ტერიტორიაზე დაიწყო აჯანყებები, ეს აჯანყებები სამოქალაქო ომში გადაიზარდა. ერთ მხარერს წარმოადგენდა ბოლშევიკები. რაც შეეხება ანტი ბოლშევიკთა ბანაკს ისინი ძალზედ მრავალრიცხოვანნი იყვნენ. მაგრამ მათ ბანაკში არსებობდა გადაულახავი წინააღმდეგობები. ეს ომი ბოლშევიკების გამარჯვებით დასრულდა, ქვეყანაში დამყარდა ოქტომბრის რევოლუციის მთავრობა, ვლადიმერ ლენინის ხელმძღვანელობით. მსოფლიოში შეიქმნა პირველი სოციალისტური ქვეყანა. საბჭოთა რუსეთი ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, რუსეთმა შეწყვიტა ბრძოლები პირველი მსოფლიო ომში, საბოლოოდ რუსეთი გამარჯვებული გამოვიდა, მაგრამ მიღწეული შედეგები მისთვის დამარცხებას ნიშნავდა. რუსეთს ბრესტ-ლიტოვსკის ზავით ჩამოსცილდა უკრაინა, ბალტიისპირეთი, პოლონეთი, კავკასია და ყველა დაპყრობილი ქვეყანა. რუსეთს უკე თავიდან უნდა დაემყარებინა ამ ტერიტორიებზე კონტროლი. რუსეთის სამოქალაქო ომში მოეწყო ტერორისტული აქტები კომუნისტების მიმართ. ერთ-ერთი ასეთი აქტის დროს დაიჭრა ლენინი. 1918 წლის 2 სექტემბერს რუსეთის ცაკ-მა შემოიღო თეთრი ტერორის წინააღმდეგ წითელი ტერორი. საბოლოოდ ეს ომი დასრულდა 1921 წელს, სამოქალაქო ომში დაიღუპა 5 მილიონი ადამიანი.. რუსეთის სფსრ-მ განახორციელა დაპყრობითი ომები და დაიბრუნა პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ წართმეული გარკვეული ტერიტორიები. 1922 წლის 30 დეკემბერს შეიქმნა საბჭოთა კავშირი, რუსეთმა განაგრძო მისი იმპერიალური პოლიტიკა და საბოლოოდ სსრკ-ში გაერთიანდა 15 რესპუბლიკა. ოფიციალურად ყველა რესპუბლიკა სრულუფლებიანი იყო და მათ ნებისმიერ დროს შეეძლოთ დაეტოვებინათ საბჭოთა კავშირი, მაგრამ ეს შეუძლებელი იყო. 20-იან წლების დასაწყისში რუსეთის კომუნისტური პარტიის ხელმძღვანელობა ჯერ კიდევ „ძველი ბოლშევიკების“ ხელში რჩებოდა. მაგრამ პარტიის რიგებში ძალას იკრეფდა ახალი ძალები. ლენინის შემდეგ პარტიას ხელმძღვანელობდა ლევ ტროცკი. პოლიტბიუროს წევრებს ეშინოდათ ხელისუფლების სათავეში ერთი ძლიერი პიროვნების მოსვლის. 1924 წელს ვლადიმერ ლენინის გარდაცვალების შემდეგ საბჭოთა კავშირის ხელმძღვანელი გახდა იოსებ სტალინი, სტალინმა ის ხალხი ჩამოიშორა რომლებმაც ის ხელისუფლებაში მოიყვანეს მათ შორის იყვნენ: ლევ კამენევი, გრიგორი ზინოვიევი, ბუხარინი. სტალინი გახდა საბჭოთა კავშირის მართველი დიქტატორი. სტალინის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ქვეყანაში დაიწყო დიდი წმენდა, ტერორი განსაკუთრებით გამძაფრდა 1934 წლიდან როდესაც მოკლეს ცნობილი პარტიული ლიდერი სერგეი კიროვი. მთელს ქვეყანას მოედო შეთქმულების გამომჟღავნების ტალღა. 1936-1937 წლებში განადგურდა, კომუნისტური პარტიის ყოფილი ლიდერები. 1937 წელს რეპრესირებული იქნა წითელი არმიის მეთაურთა თითქმის ნახევარი. რაც შეეხება საბჭოთა კავშირის ეკონომიკას, ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ქვეყანაში დაიწყო გეგმიური ეკონომიკის გატარება. ქვეყანაში დაიწყო ინდუსტრიალიზაციის და კოლექტივიზაციის განხორციელება. კოლექტივიზაცია ძირითადა ძალდატანებით მიმდინარეობდა, ამიტომ მრავალი ადამიანი გაკულაკებული აღმოჩნდა. 1929-1953 წლებში მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი გულაგებში გადაასახლეს . ინდუსტრიალიზაციის და კოლექტივიზაციის წარმატებულად დასრულების შემდეგ, 1929 წელს დაიწყო სახალხო მეურნეობის განვითარების ხუთწლიანი გეგმა. საბჭოთა კავშირი იმ დროის მოწინავე ქვეყნებს სამხედრო ტწქნიკითაც დაეწია. 1933 წლიდან, გერმანიაში, ადოლფ ჰიტლერის მოსვლით და ქვეყანაში ნაცისტების გამარჯვებით დაიწყო ბრძოლა კომუნიზმთან. ამ დროს მსოფლიოში ორი რეაქციული ძალა არსებობდა, ჰიტლერის გერმანიის მსოფლიო დომინიონობის შეჩერება ვერ შეძლო ერთა ლიგამ, ამ პროცეს გარკვეულწილად ხელს უწყობდა თავისი ნეიტრალური დამოკიდებულებით საბჭოთა კავშირიც. 1939 წელს აგვისტოში სსრკ აღმოჩნდა მსოფლიოს პოლიტიკური ცენტრი. მის კეთილგანწყობითვის მიისწრაფოდნენ როგორც გერმანელები ასევე მისი მოწინააღმდეგეები. საბჭოთა კავშირმა აირჩია პრო-გერმანული პოზიცია და ამ ორ ქვეყანას შორის გაფორმდა, თავდაუსხმელობის პაქტი ანუ მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტი. ხელმოკლე მოლაპარაკების შემდეგ, პაქტი 1939 წლის 23 აგვისტოს გაფორმდა. ამ პაქტს გააჩნდა საიდუმლო დამატებითი ოქმები, ამ ოქმებით ეს ორი მხარე შეთანხმდა აღმოსავლეთ ევროპაში ინტერესების სფეროების გაყოფის შესახებ. გერმანიამ საბჭოთა ინტერესთა სფეროდ ცნო: ფინეთი, ლატვია, ესტონეთი და ბესარაბია. ოქმი ითვალისწინებდა პოლონეთის შუაზე გაყოფას. საბჭოთა კავშირი „ომის გამჩაღებელთა“ მხარეს აღმოჩნდა. პაქტის გაფორმებიდან ზუსტად რვა დღის შემდეგ 1 სექტემბერს გერმანიამ დაიწყო ომი პოლონეთის წინააღმდეგ. გერმანიის წინააღმდეგ ომში ჩაერთო საფრანგეთი და ინგლისი, დაიწყო მეორე მსოფლიო ომი. თავდაპირველად საბჭოთა კავშირი ომში არ ერეოდა და პაქტში დადებულ პირობებს ასრულებდა. სსრკ-ს სურდა რუსეთის იმპერიის დროინდელი ტერიტორიების დაბრუნება, სწორედ ამიტომ მათ დაიკავეს აღმოსავლეთ პოლონეთი. ფინეთის წინააღმდეგ წამოწყებული ზამთრის ომი საბჭოთა კავშირისთვის ძალიან მძიმე აღმოჩნდა, მან ეს ომი წააგო. მიუხედავად ამისა საბჭოთა კავშირმა ფინეთს წაართვა კარელიის ყელი და ზოგიერთი სხვა ტერიტორია. 1940 წელს სსრკ-მ აიძულა ბალტიისპირეთის ქვეყნები ლატვია, ლიტვა, ესტონეთი და ისინი ძალით შეიყვანა მის შემადგენლობაში, მოკავშირე რესპუბლიკის სტატუსით. 1941 წლის 22 ივნისს ნაცისტურმა გერმანიამ დაარღვია შეთანხმება და დაიწყო შეტევა საბჭოთა კავშირზე. მეორე მსოფო იმში შეიქმნა აღმოსავლეთი ფრონტი. ეს რუსეთის ისტორიაში უმნიშვნელოვანესი პერიოდია. მოულოდნელმა თვდასხმამ ფაშისტებს მნიშვნელოვანი უპირატესობა მოუტანა და უკვე 30 სექტემბერს, ისინი მოსკოვის სიახლოვეს იყვნენ. საბჭოთა კავშირმა მოახერხა ძალათა მობილიზება და დეკემბერში მოსკოვის ბრძოლის შემდეგ ფაშისტებმა უკან დაიხიეს. საბჭოთ კავშირის ტერიტორიებზე, იმართებოდა ბრძოლები, რომლებმაც გარდატეხა მოახდინეს მთელი ომის განმავლობაში. ერთ-ერთი ასეთი ბრძოლა მოხდა 1942 წლის სექტემბერ-ოქტომბერში ქალაქ სტალინგრადთან. სტალინგრადის ბრძოლა გერმანელების უდიდესი მარცხი იყო, ასეთი მარცხი ჰიტლერს მანამდე არცერთ ბრძოლაში არ განეცადა. სტალინგრადის შემდეგ ფაშისტებმა მეორე უდიდესი მარცხი ნახეს კურსკის ბრძოლაში, სწორედ ამ ბრძოლაში მოხდა კაცობრიობის ისტორიაში პირველი ყველაზე დიდი სატანკო ბრძოლა, რომელშიც ორივე მხრიდან 1200 ტანკი მონაწილეობდა. მიუხედავად ამისა გერმანელებს მაინც ჰქონდათ ალყა შემორტყმული ქალაქ ლენინგრადისთვის. 1945 წელს ბერლინში გამართული ბრძოლის შემდეგ სსრკ-მ გერმანიის აღმოსავლეთი ნაწილი დაიკავა. იალტის კონფერენციის საფუძველზე, სსრკ-მ ომი გამოუცხადა იაპონია, ამ ომით რუსეთს შეუერთდა კურილიის კუნძულები, რომლებიც დღემდე სადავოა ამ ორ ქვეყანას შორის. ამ ომში მოკავშირეებმა გაიმარჯვეს, მოკავშირეების გამარჯვებაში უდიდესი წვლილი სწორედ საბჭოთა კავშირს მიუძღოდა. მეორე მსოფლიო ომში საბჭოთა მხარეს თავი გამოიჩინა გიორგი ჟუკოვმა და კონსტანტინე როკოსოვსკიმ. ამ ომში რუსეთის გამარჯვებით მსოფლიოში უდიდესი გეოპოლიტიკური ცვლილებები მოხდა. აღმოსავლეთ ევროპის დომინიონ ქვეყნად სწორედ, სსრკ იქცა. 1941–1945 წლების მეორე მსოფლიო ომი რუსეთის ისტორიაში შევიდა დიდი სამამულო ომის სახელით. ამ ომში საბჭოთა მხარეს დაიღუპა 10.6-15.9 მილიონი ადამიანი. ომში გამარჯვებამ მნიშვნელოვნად გაზარდა იოსებ სტალინის ავტორიტეტი. უდიდესი ზიანი მიიღო საბჭოთა მეურნეობამ, ქალაქებსა და სოფლებში ცხოვრების დონე უკიდურესად მძიმე იყო. ყველაფერ ამის მიუხედავად აღმოსავლეთ ევროპაში სიტუაცია რადიკალურად არ შეცვლილა, გერმანული ჯარი საბჭოთა წითელმა არმიამ შეცვალა. ყოველივე ამის გამო 1956 წელს დაიწყო უნგრეთის რევოლუცია სსრკ-მა უნგრელების დამოუკიდებლობის სურვილი ტყვიით ჩაახშო. საბჭოთა კავშირმა შექმნა საკუთარი სამხედრო პოლიტიკური ორგანიზაცია ვარშავის პაქტი, რომელშიც აღმოსავლეთ ევროპის სოციალისტური ქვეყნები გაეთიანდა. მსოფლიოში დაიწყო ცივი ომი. საბჭოთა კავშირიდან დაიწყო კომუნისტური იდეოლოგიის სხვადასხვა ქვეყნებში დანერგვა. კომუნისტები მოვიდნენ ჩინეთის სათავეში, ამას მოყვე კომუნისტების გამარჯვება ჩრდილოეთ კორეასა და კუბაში. ამ ქვეყნებში ძირითადად სწორედ საბჭოთა სისტემით ხდებოდა ეკონომიკის განვითარება. სტალინის გარდაცვალების შემდეგ საბჭოთა ქვეყნის მმართველი გახდა ნიკიტა ხრუშჩოვი, მისი მმართველობის დასაწყისში დაიგმო სტალინის კულტი და დაიწყო დე-სტალინიზაცია. ხრუშჩოვის მმართველობის დასაწყისს დათბობის ხანა ეწოდება, მაგრამ დათბობა მხოლოდ პირობითი იყო, ხელისუფლების ყველა კრიტიკას ულმობლად ახშობდნენ. ამ პერიოდში მასობრივად მოხდა გულაგებიდან ხალხის დაბრუნება, პოლიტპატიმრების გათავისუფლება. 1957 წელს საბჭოთა კავშირიდან განხორციელდა პირველი ხელოვნური თანამგზავრის კოსმოსში გაშვება, სპუტნიკ 1-ის გაშვებით სსრკ-მ ერთი წლით დაასწრო აშშს. სწორედ ამ დროს გაფრინდა კოსმოსში პირველი კოსმონავტი იური გაგარინი, ის იყო პირველი ადამიანი რომელმაც დედამიწას გარშემო შემოუფრინა. მკვეთრად იძაბებოდა სიტუაცია ორი სახელმწიფოს აშშს და სსრკ-ს შორის მსოფლიო პირველობისთვის, ყოველივე ამოას მოჰყვა კუბის კრიზისი, ეს კრიზისი მშვიდობიანად დასრულდა. ხრუშჩოვის შემდეგ სახელმწიფოს მმართველი ხდება ლეონიდ ბრეჟნევი, სახელმწიფოში გამოცხადდა რომ ჯერ კიდევ ქვეყანაში არსებობდა "განვითარებული სოციალიზმი", რომელიც დროთა განმავლობაში კომუნიზმში გადაიზრდებოდა. ბრეჟნევის მთავრობა ცდილობდა, შექმნილი ვითარება შეენარჩუნეინათ, რაც უკვე მოგვიანებით უძრაობაში გადაიზარდა, ამიტომაც ხშირად ლეონიდ ბრეჟნევის მმართველობას უძრაობის ხანას უწოდებენ. ბრეჟნევის მმართველობსი დასაწყისში საბჭოთა ეკონომიკა კვლავ განაგრძობდა განვითარებას, მაგრამ ეს ძირითადად განპირობებული იყო ნავთობის და გაზის დიდი მარაგებით და მათზე ფასების რეგულირებით. მიუხედავად ამისა ეკონომიკურმა სტაგნაციამ შეუქცევადი სახე მიიღო. პრემიერ-მინისტრ ალექსი კოსიგინის მიერ სოციალისტურ ეკონომიკური სისტემის გადახალისების ცდა უშედეგოდ დასრულდა. ასეთი მძიმე სიტუაციის მიუხედავად უზომოდ დიდი ხარჯები იხარჯებოდა შეიარაღებაზე. 1979 წელს საბჭოთა კავშირმა ჯარები შეიყვანა ავღანეთში. ამ ინტერვენციამ ბოლო მოუღო დაძაბულობის განმუხტვის და მშვიდობიანი დაძაბულობის პოლიტიკას. კვლავ აღდგა ორ დაპირისპირებულ მხარეს შორის ძალისმიერი დაპირისპირების პოლიტიკა. 1989 წელს სსრკ-მ დატოვა ავღანეთის ტერიტორია, ეს ექსპანსეა მისთვის უკიდურესად მძიმე იყო რადგანაც მან საწადელ მიზანს ვერ მიაღწია. საბჭოთა პოზიციები მსოფლიოში უკიდურესად შეირყა ავღანეთის ომის შემდეგ. 80-იანი წლების დასაწყისში საბჭოთა კავშირი ტექნოლოგიური თვალსაზრისით კიდევ უფრო ჩამორჩა მსოფლიოს. დღის წესრიგში კიდევ უფრო მწვავედ დადგა საბჭოთა სისტემის რეფორმირების საკითხი. გარდაქმნები გარდაუალი იყო. საბჭოთა ეკონომიკა სავალალო მდგომარეობაში იყო ქვეყანა ვეღარ უძლებდა უზარმაზარ სამხედრო ხარჯებს. სწორედ ასეთ ვითარებაში საბჭოთა კავშირის ხელმძღვანელი გახდა მიხეილ გორბაჩოვი, ახალმა ხელისუფლებამ ჩამოაყალიბა რეფორმების ძირითადი ლოზუნგები, რომელშიც უმნიშვნელოვანესი იყო გარდაქმნა და პოლიტიკური სისტემის დემოკრატიზაცია. საბჭოთა კავშირმა უარი განაცხადა ცივ ომზე, ამან ქვეყანა საერთაშორისო იზოლაციიდან გამოიყვანა. ცენზურა შესუსტდა, მაგრამ თანდათანობით საჯაროობის მართვა გართულდა. დაირღვა კომუნისტური პარტიის ერთიანობა. საბჭოთა კავშირის დაშლამ შეუქცევადი სახე მიიღო, ქვეყნის ხელმძღვანელობამ საბჭოთა კავშირის შენარჩუნება სცადა ახალი სამოკავშირეო ხელშეკრულების დადებით, რომელიც ფედერაციულ საწყისებზე უნდა აგებულიყო. მაგრამ ეს კონსერვატორებისთვის მიუღებელი იყო. 1991 წლის აგვისტოში მათ სცადეს ამბოხების მოწყობა. რომელიც ისტორიაში აგვისტოს პუტჩის სახელით არის ცნობილი. პუტჩმა კიდევ უფრო დააჩქარა სსრკ-ს დაშლის პროცესი. მიხეილ გორბაჩოვი თანამდებობიდან გადადგა. 1991 წლის 8 დეკემბერს საბჭოთა კავშირი უკვე ოფიციალურად დაიშალა. 1991 წელს სსრ კავშირის დაშლის შემდეგ გახდა მისი სამართალმემკვიდრე. 1992 წელს ჩამოაყალიბა დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობა. 1993 წელს მიღებულ იქნა რუსეთის ფედერაციის კონსტიტუცია. 1990-იანი წლების მე-2 ნახევარში გაურთულდა მდგომარეობა ფედერაციის სუბიექტებთან, განსაკუთრებით ჩეჩნეთთან. 1999 წლის ბოლოს პოლიტიკური კავშირი შეკრა ბელარუსთან. გეოგრაფია და ბუნება ქვეყანა აღმოსავლეთ ევროპასა და ჩრდილოეთ აზიაში. ფართობის მიხედვით (17 075 400 კვ. კმ) მსოფლიოს უდიდესი სახელმწიფოა. გამოიყოფა დიდი გეოგრაფიული რაიონები — აღმოსავლეთ-ევროპის ვაკე, დასავლეთ-ციმბირის დაბლობი, ცენტრალური ციმბირის მაღლობი. ტერიტორიის ნაწილი მთიან რეგიონებს უკავიათ — ალთაი, ჩრდილოეთი კავკასია, კოლიმა, საიანი, ურალი. უმაღლესი მწვერვალია — იალბუზი, 5633 მ. მთავარი მდინარეები — ამური, ანგარა, ირტიში, ლენა, ობი, ვოლგა, ენისეი. ტბები — ბაიკალი, კასპიის ზღვა, ლადოგი, ონეგა. კლიმატი რუსეთის ფედერაციის კლიმატის ფორმირებაში დიდი წვრილი შეაქვს გარკვეულ ფაქტორებს. ერთ–ერთ მნიშვნელოვანს წარმოადგენს ტერიტორიის სიდიდე და ზოგიერთი რაიონის საკმაო დაცილება ზღვიდან (უმრავლესობა 400 კმ–ით არის დაცილებული, ხოლო ზოგიერთი რაიონი – 2400 კმ–ით). ეს გახდა ტერიტორიაზე კონტინენტური (ცივი) კლიმატის სიჭარბის მიზეზი. ტერიტორიის ნახევარზე მეტი 60° ჩრ. განედის ზემოთ მდებარეობს. სამხრეთით განლაგებული მთები წინააღმდეგობას უწევენ თბილი მასების შემოსვლას ინდოეთის ოკეანიდან, ხოლო ქვეყნის ჩრდილოეთით მდებარე დბლობები არქტიკული და ატლანტიკური მასების ზეგავლენის ქვეშ არის მოქცეული. ყველაზე ცივი თვე – იანვარი (ზღვის სანაპიროებზე – თებერვალი), ხოლო ყველაზე თბილი თვე –ივლისი. რუსეთი მდებარეობს 4 კლიმატურ სარტყელში: არქტიკულში, სუბარქთიკულში, ზომიერში (დიდ ტერიტორიაზე) და სუბტროპიკულში (მხოლოდ სანაპირო ზოლი). უარყოფითი ტემპერატურების ხანგრძლივობა ზოგიერთ რაიონში მარადი მზრალობის მიზეზი ხდება. ასეთ ტერიტორიებს 10 მლნ. კვ. კმ უკავიათ, რაც ქვეყნის თითქმის 60 % შეადგენს. ტემპერატურასთან მნიშვნელოვან კავშირშია ჰაერის მასების გადაადგილება და სიჩქარე. ზამთარში ევროპის ნაწილში ჭარბობს სამხრეთ–დასავლეთის ქარები, ციმბირის უდიდეს ტერიტორიაზე – სამხრეთის, ხოლო შორეულ აღმოსავლეთში – ჩრდილო–დასავლეთის. ზაფხულობით ამ ტერიტორიებზე საპირისპირო სიტუაციაა. რუსეთში ნალექების რაოდენობა ზაფხულის მაქსიმუმით ხასიათდება. ქვეყნის ევროპულ ნაწილში და დასავლეთ ციმბირში ნალექების რაოდენობა 600 მმ–ს შეადგენს წელიწადში. ზღვისპირეთში და მაღალ მთიან რაიონებში ნალექების შედარებით დიდი რაოდენობა მოდის (ურალი 1400 მმ) თოვლის დების პერიოდი განსხვავებულია სხვადასხვა რაიონში, აღმოსავლეთ ევროპის დაბლობზე იგი 40–200 დღეს შეადგენს, ხოლო ციმბირში – 120–250 დღეს წელიწადში. ქვეყნის უზარმაზარი ტერიტორია მრავალფეროვანი ლანდშაფტებით გამოირჩევა. იგი მდიდარია სხვადასხვა სახის სასარგებლო წიაღისეულით, როგორც სათბობ-ენერგეტიკული, ასევე ლითონური და არალითონური წიაღით. ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი მდებარეობს ზომიერ სარტყელში. ჩრდილოეთით არქტიკული და სუბარქტიკული, ხოლო უკიდურეს სამხრეთში კი სუბტროპიკული სარტყლებია. ჭარბობს კონტინენტური კლიმატი. რუსეთი მდიდარია ჰიდროგრაფიული ქსელით. აქ მიედინება ევროპის უგრძესი მდინარე ვოლგა. ქვეყნის ტერიტორიაზე მდებარეობს მსოფლიოს უღრმესი ტბა ბაიკალი. ტყეებს ტერიტორიის 40 % უკავია. სერიოზული პრობლემებია ბუნების დაცვასთან დაკავშირებით. მდინარეები და ტბები წყალს რუსეთის ტერიტორიის 12,4 % უკავია (ძირითადად ურალის აღმოსავლეთით). ევროპული ნაწილის მჭიდროდ დასახლებული ტერიტორიები წყლის რესურსების ნაკლებობას განიცდის. რუსეთის მდინარეების საერთო სიგრძე 8 მლნ. კმ. სულ რუსეთში 2,5 მლნ მდინარეა. უმსხვილესი დელტა აქვს მდ. ლენას, ვოლგას, ობს და ენისეის. თითქმის ყველა მდინარეს აქვს შერეული ტიპის კვება. რუსეთის მდინარეები მიეკუთვნებიან 5 მთავარ აუზს: შავი ზღვის (დნეპრი და დონი), კასპიის (ვოლგა), არქტიკის (ობი, ენისეი, ლენა, ჩრდილოეთის დვინა, პეჩორა, ინდიგირგა), ბალტიის (ნევა) და წყნარი ოკეანის. ვოლგა ევროპის უმსხვილესი მდინარეა (3530 მ). მის ნაპირებზე მდებარეობს რუსეთის 4 უმსხვილესი ქალაქი (13–დან) – ნოვგოროდი, ყაზანი, სამარა და ვოლგოგრადი. წყალდიდობებისა და წყალმოვარდნის დროს იტბორება უზარმაზარი ტერიტორიები და წარმოიქმნება ჭაობები. მდინარე ობი წარმოქმნის ყველაზე დიდ ჭაობს – 49 ათასი კვ. კმ. რუსეთის ევროპულ ნაწილში უმსხვილესი მდინარეები დაკავშირებულია არხების სისტემით. ყველაზე გრძელი არხია ვოლგა–ბალტიის, რომლის სიგრძე 1100 კმ–ია. რუსეთში ორ მილიონზე მეტი ტბაა, საერთო ფართობით 350 ათასი კვ. კმ. ტბების უმრავლესობა მყინვარული წარმოშობისაა. უმსხვილესი ტბებია: ლადოგის (17 680 კვ. კმ), ონეგის (9720 კვ. კმ), ჩუდის (3550 კვ. კმ), ილმენი (1000 კვ.კმ). მსოფლიოს უღრმესი და ციმბირის უდიდესი ტბა არის ბაიკალი. გვხვდება აგრეთვე შემდეგი წყალსაცავები: რიბინსკის, შუშენსკოეს, კრასნოიარსკის, ვილუის. ჭაობებს რუსეთის ტერიტორიაზე 2 მლნ. კვ. კმ. უკავია (დასავლეთ ციმბირში თითქმის 50 % ჭაობია). დიდი მდინარეების დელტაშიც წარმოიქმნება დაჭაობებული ადგილები. სეისმურად აქტიურ ტერიტორიებზე არის ვულკანებიც, მათგან ყველაზე მეტი კამჩატკაზე მდებარეობს. ფლორა და ფაუნა არქტიკაში რამდენიმე ბუნებრივ ზონას გამოყოფენ: არქტიკულ უდაბნოებს, ტუნდრას, ტყეტუნდრას, ტაიგას, შერეული და ფართოფოთლოვანი ტყეების, ტყესტეპი, სტეპი, უდაბნოები და ნახევარუდაბნოები. არქტიკულ უდაბნოები გვხვდება უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში. მისთვის დამახასიათებელია მწირი მცენარულობა და თითქმის მთლიანად დაფარულია ყინულით. აქ ბინადრობენ თეთრი დათვი, ლომვეშაპი, სელაპი. ზაფხულობით კი კლდეებზე შევხვდებით ფრინველთა ბაზარს, ისეთებს, როგორიცაა ბატასინი. არქტიკულს მოსდევს ტუნდრის ზონა, რომელიც რუსეთის ტერიტორიის 10 % იკავებს. იგი თითქმის უტყეოა და ძირითადად იზრდება ხავსი, ხავსურა, ბუჩქნარები, ბალახები და ჯუჯა არყები. აქ ბინადრობს: ირემი, თეთრი მელა, თეთრი ბუ, კაკაბი, ბატასინი. შედარებით შეცვლილია ტყეტუნდრის ბუნება. აქ უკვე ჩნდება ტყის მცენარეულობა: ნაძვი და რბილწიწვიანა ლარიქსი. მნიშვნელოვანი ფართობი ჭაობებს უკავიათ. ყველაზე დიდი ტერიტორია ტაიგას უკავია (60 %), რომლისთვისაც დამახასიათებელია ნაძვისა და სოჭის ტყეები. თუმცა გვხვდება ფართოფოთლოვანი ტყის მასივებიც. ეს ზონა ნელ–ნელა შერეულ და ფართოფოთლოვან ტყეთა ზონაში გადადის. ძირითადი სახეობები, რომლებიც აქ ხარობს არის მუხა და ცაცხვი. ბინადრობს: ამურის ვეფხვი, ირემი, მანჯურიის კურდღელი, ხოხობი. უფრო განვითარებულია ფოთლოვანი მცენარეულობა ტყესტეპის ზონაში. ევროპულ ნაწილში ხარობს არყი, ხოლო აღმოსავლეთით – ვერხვი. ეს ზონა სამხრეთისკენ იცვლება სტეპით. მცენარეულობის ძირითადი წარმომადგენლები არიან: ვაციწვერა, ჭანგა, აბზინდა, სტეპის ბუჩქნარები. ტყის მცენარეები ძირითადად მდინარეების ხეობებსა და დაბლობებზეა გავრცელებული. მშრალ ბუნებრივ პირობებს ყველაზე კარგად ადაპტირებულია მღრღნელების სხვადასხვა სახეობები, სტეპის მგელი, მელა, ანტილოპები. ყველაზე მცირე ტერიტორია უდაბნოსა და ნახევარუდაბნოს ბუნებრივ ზონას უკავია და ის მხოლოდ კასპიისპირეთს მოიცავს. ნიადაგი საკმაოდ დამლაშებულია, ამიტომ ამ ადგილებისთვის მწირი მცენარეულობაა დამახასიათებელი. მრავლადაა სხვადასხვა სახეობის ქვეწარმავალი. სახელმწიფო სახელმწიფო სისტემა — გარდამავალი. სახელმწიფოს მეთაური — პრეზიდენტი ვლადიმირ პუტინი (2012 წლიდან). მთავრობის მეთაური — პრემიერ-მინისტრი დიმიტრი მედვედევი (2012 წლიდან). საკანონმდებლო ორგანო — ორპალატიანი ფედერალური კრება (ფედერაციის საბჭო — 178 წევრი და სახელმწიფო სათათბირო — 450 წევრი). პოლიტიკური პარტიები — კომუნისტური პარტია (თავმ. გ. ზიუგანოვი), მოძრაობა „ნაშ დომ — როსია“ (ვ. ჩერნომირდინი), ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტია (ვ. ჟირინოვსკი), გაერთიანება „იაბლოკო“ (ვ. იავლინსკი). ტერიტორიული მოწყობა რუსეთის ფედერაცია 89 თანაბარუფლებიანი სუბიექტისაგან შედგება, მათ შორის — 21 რესპუბლიკაა (республика), 1 ავტონომიური ოლქი (автономная область), 10 ავტონომიური ოკრუგი (автономный округ), 6 მხარე (край), 49 ოლქი (область) და 2 ფედერალური ქალაქი (город — მოსკოვი, სანქტ-პეტერბურგი). ფედერალური ოკრუგები 2000 წლის მაისში პრეზიდენტის დეკრეტით შემოღებულ იქნა ახალი ადმინისტრაციული დაყოფა — 7 ფედერალური ოკრუგი: ცენტრალური ფედერალური ოკრუგი (ადმ. ცენტრი — მოსკოვი) ჩრდილო-დასავლეთის ფედერალური ოკრუგი (ადმ. ცენტრი — სანქტ-პეტერბურგი) სამხრეთის ფედერალური ოკრუგი (ადმ. ცენტრი — დონის როსტოვი) ჩრდილოეთ კავკასიის ფედერალური ოკრუგი (ადმ. ცენტრი — პიატიგორსკი) ვოლგისპირეთის ფედერალური ოკრუგი (ადმ. ცენტრი — ნიჟნი-ნოვგოროდი) ურალის ფედერალური ოკრუგი (ადმ. ცენტრი — ეკატერინბურგი) ციმბირის ფედერალური ოკრუგი (ადმ. ცენტრი — ნოვოსიბირსკი) შორეული აღმოსავლეთის ფედერალური ოკრუგი (ადმ. ცენტრი — ხაბაროვსკი) ეროვნული რესპუბლიკები დემოგრაფია რუსეთის ფედერაციის ტერიტორიაზე მრავალი ეთნიკური ჯგუფი სახლობს, რუსეთში მოსახლე ძირითადი ეთნიკური ჯგუფების რაოდენობა შეადგენს 160, ისინი ერთმანეთისგან ძალიან განსხვავდებიან და დასახლებული ტერიტორიების ადგილობრივ მოსახლეობას შეადგენენ. რუსეთში მცხოვრები ადამიანები არათანაბრადაა განლაგებული, ეს ძირითადად განპირობებულია რუსეთის უზარმაზარი ტერიტორიით. მოსახლეობის ყველაზე დიდი სიმჭიდროვით გამოირჩევა ევროპული რუსეთი და ურალის მთების ახლოს მდებარე ტერიტორიები. მოსახლეობის ყველაზე ნაკლები სიმჭიდროვით გამოირჩევა ციმბირი. რუსეთი მაღალურბანიზებული ქვეყანაა მოსახლეობის 73% ქალაქებში ცხოვრობს, ხოლო დარჩენილი მოსახლეობის 27 % სხვა დასახლებულ პუნქტებში სახლობს. 2010 წლის 1 იანვრის მონაცემებით რუსეთის მოსახლეობა 141,927,297 ადამიანს შეადგენს. რაც შეეხება რუს ემიგრანტებს, დაახლოებით 10 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში. ხოლო ეთნიკური რუსებიდან 116 მილიონი ადამინი რუსეთში სახლობს. ეთნიკური რუსებიდან 20 მილიონი ადამიანი, საბჭოთა კავშირის ყოფილი რესპუბლიკების უკრაინისა და ყაზახეთის ადგილობრივი მოსახლეობაა. აქ მცხოვრები ხალხების უმრავლესობისთვის მშობლიური ენა რუსულია, თუმცა მრავალ ადგილორივ ეთნიკურ წარმომადგენლობას თავისი სპეციალური ენა გააჩნიათ. ეკონომიკა რუსეთი ინდუსტრიულ-აგრარული ქვეყანაა. ქვეყანას აქვს ნავთობის, ბუნებრივი აირის, ქვანახშირის მნიშვნელოვანი მარაგები, საშენი ხე-ტყე, სხვა სტრატეგიული მინერალები, რაც ქვეყნის შემოსავლების ძირითადი წყაროა. მრეწველობის წამყვანი დარგებია: მანქანათმშენებლობა, შავი და ფერადი მეტალურგია, ქიმიური და ნავთობქიმიური მრეწველობა, სატყეო მეურნეობა და სხვა. მნიშვნელოვანი წილი აქვს სოფლის მეურნეობას. ექსპორტის ძირითადი ელემენტებია — ბუნებრივი აირი, ნავთობი, მანქანათმშენებლობის პროდუქცია, ხე-ტყე, ქვანახშირი, კვების პროდუქტები. ეროვნული ვალუტა — რუსული რუბლი (RUR). ტრანსპორტი რუსეთის სატრანსპორტო ქსელი საკმაოდ განვითარებულია და მოიცავს სარკინიგზო გზების 87 ათას კმ–ს, საავტომობილო გზების 745 ათას კმ–ს (ასფალტის საფარიანი), 600 ათას კმ–ზე მეტი საჰაერო და 115 ათასი კმ საზღვაო–სამდინარო გზებს. ქვეყნის მკაცრი კლიმატური პირობების გამო უპირატესად სარგებლობენ სახმელეთო ტრანსპორტით. მეორე ადგილი სატვირთო გადაზიდვების მხრივ საზღვაო ტრანსპორტს უკავია (მოკლეა სანავიგაციო პერიოდი, იყინება პორტები). თანამედროვე სატრანსპორტო ქსელის მდგომარეობა გაუარესბულია, რადგან საკმაო ხანია არ განახლებულა. ამას მივყავართ სხვადასხვა პრობლემებამდე, როგორიცაა უსაფრთხოება. სარკინიგზო ტრანსპორტი – ყველაზე განვითარებულია რუსეთში. ევროპულ ნაწილში მას აქვს რადიალური განლაგება, რომლის ცენტრი მოსკოვში მდებარეობს. პირველი რკინიგზა მოსკოვი–ლენინგრადი 1851 წელს გაიხსნა, ხოლო 1892 წელს სარკინიგზო მაგისტრალი გაიყვანეს ციმბირისკენ. საზღვაო ტრანსპორტი – ყველაზე დიდი წილი აქვს საერთაშორისო ტვირთბრუნვაში. რუსეთს მნიშვნელოვანი პორტები აქვს: ნოვოროსიისკი (შავი ზღვა), კალინინგრადი, სანქტ–პეტერბურგი, ბალტიისკი (ბალტიის ზღვა), არხანგელსკი (თეთრი ზღვა), ვლადივოსტოკი, აღმოსავლეთის პორტი (იაპონიის ზღვა). ვლადივოსტოკთან ერთად რუსეთში შემდეგი გაუყინავი პორტებია: მურმანსკი, მახაჩკალა, ნოვოროსიისკი. სამდინარო ტრანსპორტი – ყველაზე დიდი მოთხოვნით სარგებლობს ჩრდილოეთის რეგიონებში (ციმბირი). მნიშვნელოვანია მდინარეთა ვოლგა–კამის აუზი, რომელიც სამდინარო ტვირთბრუნვის 40%–ს ახორციელებს. აგრეთვე მნიშვნელოვანია ისეთი მდინარეები, როგორიცაა ენისეი, ობი, ლენა, ამური და მათი შენაკადები. საავტომობილო ტრანსპორტი – სუსტად არის განვითარებული რუსეთში. ეს განპირობებულია გზების მშენებლობის სიძვირით და მკაცრი ბუნებრივი პირობებით. თუმცა ავტომობილის უდავო უპირატესობას წარმოადგენს მობილობა და საკმაოდ კომფორტულია მგზავრთათვის. ეს წარმოქმნის ამ სახეობის ტრანსპორტზე მოთხოვნის ზრდის ტენდენციას. საჰაერო ტრანსპორტი – ყველაზე ძვირ სატრანსპორტო საშუალებას წარმოადგენს, ამიტომ ხდება მხოლოდ მალფუჭადი პროდუქტების გადაზიდვა. დიდ როლს თამაშობს მგაზვრთა ტრანსპორტირებაში. მნიშვნლოვანია ვერტმფრენების ფუნქცია ქვეყნის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში (სასწრაფო სამედიცინო დახმარება). ყველაზე მსხვილი აეროპორტებია მოსკოვსა (დომოდევო, შერემეტიევო, ვნუკოვო) და სანქტ–პეტერბურგში. ტურიზმი ვრცელი ტერიტორიები, მრავალფეროვანი ბუნება და ლანდშაფტი გახდა რუსეთში ტურიზმის განვითარების ერთ–ერთი მიზეზი. მსოფლიო ტურიზმის ორგანიზაციის მიერ რუსეთის ტურისტული პოტენციალი შეფასდა და დადგინდა, რომ სრულად განვითარებული ინფრასტრუქტურის შემთხვევაში ქვეყანა შეძლებს 40 მლნ. საერთაშორისო ტურისტის მიღებას წელიწადში. თუმცა დღესდღეობით მათი რაოდენობა ყოველწლიურად 7,4 მლნ–ს შეადგენს. 2007 წლის მონაცემებით ჩასული ტურისტების რაოდენობა 20,6 მლნ–ს შეადგენს. საერთო შემოსავალი 2008 წელს 11 943 მლნ დოლარია, ხოლო ტურისტული გასავალი (დანახარჯები) ამავე წელს 24,9 მლრდ დოლარია. რუსეთის ტერიტორია იყოფა შემდეგ ტურისტულ რაიონებად: ცენტრალური რაიონი – ქვეყნის ევროპული ნაწილი, მნიშვნელოვანი ქალაქებით (მოსკოვი, სანქტ–პეტერბურგი); დასავლეთ რაიონი – ბალტიის ზღვის სანაპირო ტურისტული ცენტრებით კალინინგრადში, ნოვგოროდსა და ფსკოვში; ზემო ვოლგის – ტვერი, იაროსლავლი; ურალის რაიონი – პერმი, უფა. ჩრდილოეთ რუსეთში გამოიყოფა ქვერაიონი – კარელიის–ნოლსკი, რომლის ტურისტული ცენტრებია პეტროზავოდსკი, მურმანსკი, არხანგელსკი, რესპუბლიკა კომი და სანქტ–პეტერბურგი. მნიშვნელოვანი რეგიონია სამხრეთ რუსეთი, რომელიც შემდეგ ქვერაიონებს მოიცავს: შავი ზღვისპირეთი – სოჩა, ანაპა, გელენჯიკი; ჩრდილოეთ კავკასიონი ანუ კავკასიონის მინერალური წყლების კურორტები – ნალჩიკი, ვლადიკავკაზი, კრასნი კლუჩი, ჟელეზნოგორსკი, კისლოვოდსკი, კავკაზსკიე მინერალნიე ვოდი; მთიანი კავკასიის რაიონი – ჯამბალაისკი, ტებერდა, დომბაი, არხიზი; აზოვის რაიონი – როსტოვი დონზე, ტაგანროგი; კასპიის ზღვისპირეთი და ვოლგისა ნაპირები – სამხრეთ რუსეთის რაიონი. ციმბირი და შორეული აღმოსავლეთის რეგიონი იყოფა შემდეგ ქვერაიონებად: ობი–ალთაის ტურისტული ცენტრები – კურგანი, ომსკი, ბარნაული, კემეროვო; ენისეისა და ბაიკალისპირეთი – კრასნოიარსკი, აბაკანი; შორეული აღმოსავლეთი – კურილიის კუნძულები და სახალინი; რუსეთის ტერიტორიის აზიური ჩრდილოეთი – პეტროპავლოვსკი, კამჩატკა, ბოლანჩა, ტოპაია. რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები დიპლომატიური ურთიერთობები საქართველოსა და რუსეთის ფედერაციას შორის დამყარდა 1992 წლის 1 ივლისს. 2008 წლის 3 სექტემბრიდან, აგვისტოს თვეში რუსეთის საქართველოზე განხორციელებული აგრესიის შედეგად, საქართველომ გაწყვიტა დიპლომატიური ურთიერთობა რუსეთის ფედერაციასთან. 2009 წლის მარტს გაიხსნა საქართველოში შვეიცარიის საელჩოს რუსეთის ფედერაციის ინტერესების სექცია, იმავე დღეს გაიხსნა რუსეთის ფედერაციაში შვეიცარიის საელჩოს საქართველოს ინტერესების სექცია. ეკონომიკური თანამშრომლობა და ინვესტიციები 2005 წლის ბოლომდე ეკონომიკური ურთიერთობები საქართველოსა და რუსეთს შორის საკმაოდ აქტიურად ვითარდებოდა, იზრდებოდა საქონელბრუნვა, მუშაობდა ეკონომიკური თანამშრომლობის სამთავრობათაშირისო კომისია, მაგრამ რუსეთის მხრიდან განხორციელებულმა ქმედებებმა ჯერ შეაჩერა ზრდის ტემპი, შემდეგ კი პრაქტიკულად მინიმუმამდე დაიყვანა ამ მიმართულებით თანამშრომლობა, კერძოდ: 2005 წლის დეკემბრიდან, ფიტოსანიტარული ნორმების დარღვევის საბაბით აიკრძალა საქართველოდან რუსეთში მცენარეული წარმოშობის პროდუქციის ექსპორტი; 2006 წლის მარტის ბოლოს აიკრძალა ქართული ღვინის, ღვინომასალის, ბრენდისა და შუშხუნა ღვინოების რუსეთში იმპორტი და რეალიზაცია. აპრილის ბოლოს აკრძალვები გავრცელდა საქართველოდან ექსპორტირებულ მინერალურ წყლებზე; 2006 წლის 8 ივლისს რუსეთმა დახურა ერთადერთი ლეგიტიმური საკონტროლო-გამშვები პუნქტი საქართველო-რუსეთის სახელმწიფო საზღვარზე „ყაზბეგი-ზემო ლარსი“, მისი სარეკონსტრუქციო სამუშაოების დაწყების საბაბით; 2006 წლის 2 ოქტომბრიდან რუსეთმა შეწყვიტა საქართველოსთან საჰაერო, საავტომობილო, საზღვაო და სარკინიგზო მიმოსვლა და საფოსტო კავშირი. პირდაპირმა ინვესტიციებმა რუსეთის ფედერაციიდან საქართველოს ეკონომიკაში მკვეთრად იმატა 2003 წელს და ძირითადად ხორციელდებოდა ენერგეტიკულ სფეროსა და გადამამუშავებელ მრეწველობაში. 2006 წელს მკვეთრად შემცირდა ინვესტიციების რაოდენობა. სამართლებრივი ბაზა საქართველოსა და რუსეთის ფედერაციას შორის გაფორმებულია ასზე მეტი სახელშეკრულებო-სამართლებრივი დოკუმენტი, მათ შორის: საერთაშორისო საჰაერო მიმოსვლის შესახებ (6.10.1993) საბაჟო საზღვარზე გამშვები პუნქტების შესახებ (6.10.1993) საკონსულო კონვენცია (8.10.1993) კავშირგაბმულობის დარგში თანამშრომლობის შესახებ (3.02.1994) თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ (3.02.1994) საერთაშორისო საავტომობილო მიმოსვლის შესახებ (3.02.1994) კულტურის, მეცნიერებისა და განათლების შესახებ (3.02.1994) რკინიგზის ტრანსპორტის საქმიანობის კოორდინაციის შესახებ (15.09.1995) სავაჭრო ნაოსნობის შესახებ (19.03.1996) რუსეთის ფედერაციის ეროვნულ ბანკსა და საქართველოს ეროვნულ ბანკს შორის ანგარიშსწორების ორგანიზების თაობაზე (10.01.1997) საგადასახადო კანონმდებლობის დარღვევასთან ბრძოლის საკითხებზე თანამშრომლობისა და ინფორმაციის ურთიერთგაცვლის შესახებ (09.01.1997) სასაზღვრო საკითხებში თანამშრომლობის შესახებ (03.11.1998) უკანონო საფინანსო ოპერაციებთან აგრეთვე უკანონო გზით მიღებული შემოსავლების ლეგალიზაციასთან (გაწმენდასთან) დაკავშირებულ საფინანსო ოპერაციებთან ბრძოლის სფეროში თანამშრომლობისა და ურთიერთდახმარების შესახებ (04.06.1999) შემოსავლებსა (მოგებასა) და კაპიტალზე (ქონებაზე) ორმაგი დაბეგრვის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობის აღკვეთის შესახებ (04.08.1999) საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) ექსპორტისა და იმპორტის ირიბი გადასახადებით დაბეგვრის პრინციპების შესახებ (10.07.2001) ინტელექტუალური საკუთრების დაცვის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ (11.02.2004) საქართველოს ტერიტორიაზე განლაგებული ამიერკავკასიაში არსებული რუსეთის ჯარების ჯგუფის რუსეთის სამხედრო ბაზებისა და სხვა სამხედრო ობიექტების დროებითი ფუნქციონირების ვადების, წესისა და მათი გაყვანის შესახებ (31.03.2006). კულტურა არქიტექტურა: პეტერბურგის ისტორიული ცენტრი, კიჟი პოგოსტი, კრემლი და წითელი მოედანი, ამაღლების ტაძარი მოსკოვში, ნოვგოროდი და მისი შემოგარენი, დიდი ნოვგოროდი, ვლადიმირისა და სუზდალის მონუმენტები. სხვა ღირსშესანიშნაობები: სოლოვეცკის კუნძულის ისტორიული ანსამბლი, ბაიკალის ტბა, კამჩატკის ვულკანები, კავკასიის მინერალური წყლები. სულიერი კულტურა'': რუსული ეპოსი — თქმულება იგორზე (XII ს.). სქოლიო ევროპის ქვეყნები აზიის ქვეყნები დიდი რვიანის ქვეყნები სლავური ქვეყნები ბალტიის ზღვის ქვეყნები გაეროს წევრი სახელმწიფოები ბირთვული ქვეყნების სია


ხულოს მუნიციპალიტეტისთვის სახელის შეცვლას მოითხოვს ათასზე მეტი ადგილობრივი. ინფორმაციას პირველი არხი ავრცელებს. საკუთარი ხელმოწერებით საინიციატივო ჯგუფმა პეტიცია საკრებულოში უკვე შეიტანა. მოთხოვნის მიხედვით მუნიციპალიტეტს ხულოს ნაცვლად... წინა სტატია ორგანიზაცია "დეას" ინიციატივით, შშმ პირების, ქალებისა და ახალგაზრდების მიერ სამეგრელოს სამ მუნიციპალიტეტში დაწყებულმა აქტივიზმმა პირველი შედეგი უკვე აჩვენა - ზუგდიდის, ფოთისა და წალენჯიხის... გავლენიანმა სამოგზაურო გამოცემამ National Geographic Travel Magazine 100 საუკეთესო ქალაქის შესახებ სპეციალური გზამკვლევი მოამზადა. ტურიზმის ეროვნული სააგენტოს ცნობით, გზამკვლევში თბილისის ტურისტული ადგილებია წარმოდგენილი. სპეციალურ გამოცემაში... ბათუმს UNESCO-ს მუსიკის ქალაქის წოდება მიენიჭა - ინფორმაციას ამის შესახებ ბათუმის მერია ავრცელებს. მათივე ცნობით, ბათუმის მუსიკის სფეროს წარმომადგენლებს შესაძლებლობა ექნებათ, მონაწილეობა მიიღონ UNESCO-ს უნიკალურ პროექტებსა... გავლენიანი ტელეკომპანია „ევრონიუსი“ ბათუმის, როგორც ევროპის სწრაფად მზარდი ტურისტული მიმართულების შესახებ სიუჟეტს ამზადებს, - აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის ინფორმაციით, ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტიქალაქის ტურისტულ ღირსშესანიშნაობებთან... აგარელებმა სკვერი საკუთარი რესურსებით მოაწესრიგეს. პირველ ეტაპზე, ადგილობრივებმა სკამები შეღებეს. ინფორმაციას რადიო მოზაიკა ავრცელებს. როგორც აქციის ერთ-ერთი ინიციატორი დათო ქველიძე ამბობს, საღებავები და სხვა საჭირო... წინა სტატია ავტორები: რუსა მაჩაიძე, მაგდა პოპიაშვილი მუნიციპალიტეტების საკუთრებაში არსებულ ქონებასთან დაკავშირებით droa.ge ამზადებს კვლევას, სადაც დეტალურად იქნება გაანალიზებული მუნიციპალიტეტების ქონებრივი მდგომარეობა და შესაძლებლობები, თვითმმართველობის... პირველი რესპუბლიკის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებულ რეფორმა სწორედ ადგილობრივი თვითმმართველობის რეფორმა იყო. დამოუკიდებლობის არასრულ სამ წელში ამ მიმართულებით იმაზე მეტი გაკეთდა, ვიდრე 1991 წელს აღდგენილი...


source: CulturaX

text: ყიზილაჯლოს ინციდენტი - არასაპარლამენტო ოპოზიცია დროული გამოძიების აუცილებლობაზე საუბრობს | Rustavi2 ყიზილაჯლოს ინციდენტი - არასაპარლამენტო ოპოზიცია დროული გამოძიების აუცილებლობაზე საუბრობს მარნეულში განვითარებულ მოვლენებზე შეფასებები გაკეთდა ოპოზიციურ პარტიებში. მმართველი გუნდის ოპონენტები დროული გამოძიების აუცილებლობაზე საუბრობენ. "მარნეულში ფეთქებად საშიში ვითარება იყო და საჭირო იყო ყურადღების მიქცევა. მე არ ვიცი, ვინ რა ყურადღებას აქცევს, მაგრამ ფაქტია, რომ გუშინდელი მოვლენა ძალიან სერიოზულ დაძაბულობას ქმნის ქვეყანაში. დარჩენილ დღეებში თუ ყველა სახელისუფლებო ორგანო თავის საქმეს გააკეთებს, მაშინ ჩვენ გვექნება ასე თუ ის ნორმალური არჩევნები," - განაცხადა "შენების მოძრაობის" დამფუძნებელმა და თავმჯდომარემ დავით უსუფაშვილმა. "დემოკრატიული მოძრაობა - ერთიანი საქართველოს" თავმჯდომარის ნინო ბურჯანაძის თქმით, მნიშვნელოვანია, რომ გამოძიება მინიმალურ დონეზე მაინც ჩატარდეს. "ძალიან შემაშფოთებელი ფაქტია, უბრალოდ ჯერჯერობით ნამდვილად ვერ ვიტყვი რა დგას ამის უკან. გამოძიება მინიმალურად მაინც უნდა ჩატარდეს, რომ ვიცოდეთ რა ხდება, რაც სწრაფად ჩატარდება გამოძიება, უკეთესია," - აღნიშნა ნინო ბურჯანაძემ. "საქართველოს ლეიბორისტული პარტიის" თავმჯდომარის შალვა ნათელაშვილის თქმით, ეს არის მმართველი გუნდის მიერ დაგეგმილი სპეცოპერაცია. "ეს გახლავთ გომელაურის და ივანიშვილის სპეცსამსახურთა მიერ დაგეგმილი ოპერაცია იმისათვის, რომ საზოგადოების ყურადღება გადართო პრობლემაზე, რომლის თანახმადაც არსებობს რაღაც დიდი საფრთხე სახელმწიფოსათვის. მე მათ ვეუბნები, საყოველთაო დესტაბილიზაცია იქნება იმ შემთხვევაში თუ ისინი ხმას მიიღებენ," - განაცხადა შალვა ნათელაშვილმა. შემთხვევა "ქართული ოცნების" შტაბთან გვიან ღამით მოხდა. თვითმხილველების ინფორმაციით, ცეცხლი სოფელ ყიზილაჯლოში "ქართული ოცნების" საარჩევნო შტაბს გაუხსნეს. თავდასხმის შედეგად დაჭრილია ხუთი ადამიანი, მათ შორის, "ქართული ოცნების" მაჟორიტარობის კანდიდატი ჯეიხუნ ჩოვდაროვი და საკრებულოს მოქმედი დეპუტატი.


საჯარო ლექციების ფარგლებში მონაწილეებს შეხვდებიან წარმატებული ადამიანები სხვადასხვა სფეროდან (ბიზნესი, პოლიტიკა, მეცნიერება და სხვ.). მოწვეული სპიკერები მსმენელებს გაუზიარებენ გამოცდილებას, მისცემენ რეკომენდაციებს და გააცნობენ საკუთარ ხედვას საჯარო სამსახურის განვითარებასთან დაკავშირებით. გარდა ადგილობრივი ექსპერტებისა, მსმენელებს შეხვდებიან მაღალი რანგის საერთაშორისო ექსპერტები.


ტრანსპორტი ჩილეში ჩილეში განვითარებულია ტრანსპორტის შემდეგი სახეობები: სახმელეთო ტრანსპორტი [რედაქტირება] მაგისტრალები [რედაქტირება] - საერთო სიგრძე: 79,800 კმ - მყარი საფარით: 41,012 კმ - მყარი საფარის გარეშე: 38,788 კმ ჩქაროსნული გზები [რედაქტირება] - საერთო სიგრძე: 2,653 კმ ავტობუსები [რედაქტირება] ამჟამად, ჩილეში შორ მანძილზე გადაადგილების მთავარი სატრანსპორტო საშუალებაა ავტობუსი. ავტობუსების სისტემა ფარავს მთელს ქვეყანას. 2007 წლიდან, დედაქალაქ სანტიაგოს აქვს საკუთარი, საზოგადოებრივი ავტობუსების სისტემა. რკინიგზა [რედაქტირება] - საერთო სიგრძე: 6,782 კმ - განიერი რკინიგზა: (1,676 მმ) - 3,743 კმ. მათ შორის 1,653 კმ ელექტრიფიცირებულია. - ვიწრო რკინიგზა: (1,067 მმ) - 2,923 კმ. სარკინიგზო კავშირები მეზობელ ქვეყნებთან [რედაქტირება] - ბოლივია - არსებობს. მიმოსვლა არიკა - ლა-პასს შორის. - არგენტინა - ამ ქვეყანასთან აკავშირებს ტრანს-ანდური რკინიგზა. - პერუ - არსებობს. მიმოსვლა ჩრდილოეთ ჩილეს ქალაქ არიკასა და სამხრეთ პერუს ქალაქ ტაკნას შორის. ქალაქები, სადაც მეტრო არსებობს: [რედაქტირება] პორტები [რედაქტირება] საჰაერო ტრანსპორტი [რედაქტირება] აეროპორტები მყარი საფარის მქონე ასაფრენი ბილიკით [რედაქტირება] - სულ: 62 აეროპორტები მყარი საფარის არმქონე ასაფრენი ბილიკით [რედაქტირება] - სულ: 310 მილსადენები [რედაქტირება] - ნედლი ნავთობის: 755 კმ - ნავთობპროდუქტების: 780 კმ - ბუნებრივი გაზის: 320 კმ


სამხრეთ ამერიკა (კონტინენტი) ფაქტები, სამუშაო ფურცლები, ქვეყნები და ისტორია ბავშვებისათვის - გეოგრაფია სამხრეთ ამერიკა (კონტინენტი) ფაქტები და სამუშაო ფურცლები სამხრეთ ამერიკა ამერიკის სუბკონტინენტია. მიწის ფართობია 17,8 მილიონი კვადრატული კმ. კონტინენტი შედგება 12 სუვერენული ქვეყნისგან, რამდენიმე კუნძულით. ამ კონტინენტის თორმეტი ქვეყნიდან ათი ლათინური ამერიკის ნაწილია. იხილეთ სამხრეთ ოსეთის შესახებ დამატებითი ინფორმაციისთვის ქვემოთ მოცემული ფაქტების ფაილი, ან ასევე შეგიძლიათ ჩამოტვირთოთ ჩვენი 27 – გვერდიანი სამხრეთ ამერიკის კონტინენტის სამუშაო ფურცელი, რომ გამოიყენოთ საკლასო ოთახებში ან სახლის გარემოში. თეორიულად ვარაუდობენ, რომ სამხრეთ ამერიკა და აფრიკა ერთ დროს ერთად იყვნენ კონტინენტზე, სახელწოდებით 'გონდვანა', ანტარქტიდასა და არაბეთის ნახევარკუნძულზე. უამრავი ცივილიზაციაა, რომელიც ამ კონტინენტზე აღმოცენდა, მაგალითად, ჩავინის, მოჩეს, ინკის, არავაკისა და კარიბის ცივილიზაციები. კონტინენტს ჩრდილოეთ ამერიკასთან შედარებით გაცილებით თბილი კლიმატი აქვს. სამხრეთ ამერიკა ძალიან მდიდარია მინერალური რესურსებით, მათ შორის სპილენძი, რკინა, ოქრო და ვერცხლი. ამ კონტინენტზე ასევე შეგიძლიათ იპოვოთ ყველაზე მკაფიო ცხოველთა სამყარო. გამოკვლევების დროს, იმ პერიოდში ორმა ყველაზე ძლიერმა ქვეყანამ, პორტუგალიამ და ესპანეთმა, პაპის კურთხევით გააფორმეს შეთანხმება, რომელიც ცნობილია როგორც 'ტორდესილას ხელშეკრულება'. ამ ხელშეკრულებაში ნათქვამია, რომ ევროპიდან გარე მთელი მიწა მხოლოდ ამ ქვეყნებისთვის არის განკუთვნილი. მთელ კონტინენტზე ფართო მონობა იყო. ადგილობრივი მოსახლეობა იძულებულია არაადამიანურად იმუშაოს. ამასთან, შემდგომ წლებში პორტუგალიამ გადაწყვიტა აფრიკელი მონები ჩაენაცვლებინა მკვიდრთათვის, რადგან ისინი უფრო მკვიდრნი იყვნენ და უფრო ძლიერები იყვნენ. ჩილე იყო პირველი ქვეყანა სამხრეთ ამერიკაში, რომელმაც შეწყვიტა მონობის პრაქტიკა. სამხრეთ ამერიკის თავისუფლების ორი ყველაზე მნიშვნელოვანი ადამიანი იყო სიმონ ბოლივარი და ხოსე დე სან მარტინი. მსოფლიოში ყველაზე მშრალი ადგილი შეგიძლიათ იხილოთ ამ კონტინენტზე - ეს არის ატაკამა უდაბნო, რომელიც ჩილეში მდებარეობს. მთელ მსოფლიოში მცენარეთა და ცხოველთა სახეობების დაახლოებით 40 პროცენტი გვხვდება სამხრეთ ამერიკაში. მსოფლიოში მეორე უმაღლესი მთის პოვნა ამ კონტინენტზე არგენტინაშია. ბრაზილიაში დაახლოებით 150 ენაა გამოყენებული. მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე პატარა ქვეყანა ამ კონტინენტზე, სურინამიცაა. ამ ქვეყანას მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მცირე მოსახლეობა აქვს, სადაც მხოლოდ 540,000 ადამიანი ცხოვრობს. ბრაზილია სამხრეთ ამერიკის უდიდესი ქვეყანაა. ასევე, სამხრეთ ამერიკის მიწის მასის ნახევარი ბრაზილიას ფარავს. ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკას უკავშირდება მიწის თხელი ზოლი, რომელიც ცნობილია როგორც 'პანამის ისტმი'. მდინარე ამაზონს აქვს წყლის უდიდესი მოცულობა მსოფლიოს სხვა მდინარეებთან შედარებით. ვენესუელაში ამ კონტინენტზე შეგვიძლია მსოფლიოში ყველაზე მაღალი აუთვისებელი ჩანჩქერი, ანგელოზის ჩანჩქერი. ჩვენ ასევე შეგვიძლია ვიპოვოთ მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი ქალაქი სამხრეთ ამერიკაში, რომელიც არის სან-პაულო ბრაზილიაში. ყველაზე დიდი მფრინავი მტაცებელი ფრინველის პოვნა ამ კონტინენტზე შეიძლება. მას ანდების კონდორს უწოდებენ. სამხრეთ ამერიკა ერთადერთი კონტინენტია, სადაც ვარდისფერ დელფინებს ნახავთ. ამ კონტინენტზე ყველაზე გავრცელებული რელიგია არის ქრისტიანობა, რომელიც მოიცავს სამხრეთ ამერიკის მოსახლეობის უმეტეს ნაწილს. ამ კონტინენტზე სამი სახის ბიომი გვხვდება, კერძოდ, ბალახი, ტროპიკული ტყე და სავანე. ამ კონტინენტზე გვხვდება ყველაზე მაღალი მთა, რომლის პოვნაც არგენტინაში შეიძლება. Tierra del Fuego არის ყველაზე დიდი კუნძული სამხრეთ ამერიკაში. ყველაზე მაღალი მთა, რომელიც ამ კონტინენტზე გვხვდება, არის აკონკაგუა, რომელიც არგენტინაში მდებარეობს. ეს კონტინენტი მდიდარია სოფლის მეურნეობის პროდუქტებით, როგორიცაა კაკაო, ყავა, სიმინდი, სოიო და ხორბალი. მსოფლიოში ყველაზე სამხრეთი ქალაქი უშუაიაა, რომელიც არგენტინაში მდებარეობს. დიდი რაოდენობითაა დინოზავრის ნამარხი, რომლებიც ბოლო 30 წლის განმავლობაში გამოიკვეთა სამხრეთ ამერიკაში. ამ კონტინენტს მოსახლეობის მეხუთე უდიდესი რიცხვი აქვს მსოფლიოში. ყველაზე დიდი ღია საბადო ასევე შეგიძლიათ ნახოთ ამ კონტინენტზე და მდებარეობს ჩილეში. მსოფლიოში ყველაზე გამორჩეული სტადიონი შეგიძლიათ იხილოთ ბრაზილიაში, რიო დე ჟანეიროში. იგი ცნობილია როგორც 'მარაკანას სტადიონი'. უწყვეტი ურბანიზაციის გამო, ბრაზილია და კოლუმბია ნაყოფიერების და სიკვდილიანობის შემცირებას განიცდიან. მარაკაიბოს ტბა სამხრეთ ამერიკის უდიდესი ტბაა, რომლის ზომაა 8,208 კვადრატული მილი. მსოფლიოში ჟანგბადის მარაგის 20 პროცენტი მოდის ამაზონის ტროპიკულ ტყეზე. ევოლუციის თეორია მას შემდეგ გაჩნდა, რაც ჩარლზ დარვინი გალაპაგოსის კუნძულებს ეწვია. სამხრეთ ამერიკის კონტინენტის სამუშაო ფურცლები ეს ფანტასტიკური პაკეტია, რომელიც მოიცავს ყველაფერს, რაც თქვენ უნდა იცოდეთ სამხრეთ ამერიკის შესახებ 27 სიღრმისეულ გვერდზე. Ესენი არიან გამოსაყენებლად მზად არის სამხრეთ ამერიკის კონტინენტის სამუშაო ფურცლები, რომლებიც შესანიშნავია სტუდენტებისათვის სამხრეთ ამერიკის შესახებ, რომელიც ამერიკის სუბკონტინენტია. მიწის ფართობია 17,8 მილიონი კვადრატული კმ. კონტინენტი შედგება 12 სუვერენული ქვეყნისგან, რამდენიმე კუნძულით. ამ კონტინენტის თორმეტი ქვეყნიდან ათი ლათინური ამერიკის ნაწილია. სამხრეთ ამერიკის ფაქტები ენები სამხრეთ ამერიკაში დედაქალაქები სამხრეთ ამერიკაში სამხრეთ ამერიკის მოსახლეობა სამხრეთ ამერიკის უნიკალური სახეობები ცივილიზაციები სამხრეთ ამერიკაში სამხრეთ ამერიკის ვალუტები თვითრეფლექსი მდინარე ამაზონზე სამხრეთ ამერიკა (კონტინენტი) ფაქტები და სამუშაო ფურცლები: https://diocese-evora.pt - KidsKonnect, 2018 წლის 14 ნოემბერი ბმული გამოჩნდება, როგორც სამხრეთ ამერიკა (კონტინენტი) ფაქტები და სამუშაო ფურცლები: https://diocese-evora.pt - KidsKonnect, 2018 წლის 14 ნოემბერი გოგონას თეთრი ღილაკით პერანგი რატომ არის ჩემი ლაბია დიდი? თვალის ნიღაბი მუქი წრისთვის მოდის გაზაფხული-ზაფხული 2015 როგორ ავიცილოთ თავიდან ორსულობა ბუნებრივად გარკვეული საკვების მიღებით


როგორ მივიდეთ 36'6 (36'6)-მდე გარდაბანი-ში ავტობუსი -ის მეშვეობით | Moovit 36'6 (36'6), გარდაბანი როგორ მივიდეთ 36'6 (36'6)-თან გარდაბანი-ში ავტობუსი -ის მეშვეობით საზოგადოებრივი ტრანსპორტის გამოყენებით? მიმართულებები 36'6 (36'6) (გარდაბანი) საზოგადოებრივი ტრანსპორტით შემდეგ ტრანზიტულ ხაზებს აქვთ მარშრუტები რომლებიც ახლოსვე გადიან 36'6 (36'6) როგორ მივიდეთ 36'6 (36'6)-მდე ავტობუსი-ით? ავტობუსი სადგურები 36'6 (36'6)-ის ახლოს გარდაბანი-ში ამილახვრის და აღმაშენებლისს ქ-ების გადაკვეთა - 8 წთ სასიარულო დრო სტატისტიკის დეპარტამენტი - 12 წთ სასიარულო დრო ავტობუსი lხაზები 36'6 (36'6)-მდე გარდაბანი-ში Covid-19 შეზღუდვების თანახმად, შესაძლებელია საზოგადოებრივი ტრანსპორტით 36'6 (36'6)-მდე მისვლა გარდაბანი-ში? გარდაბანი - ში Covid-19-ის გამო დაწესებულია საზოგადოებრივ ტრანსპორტზე მგზავრობის შეზღუდვები. ამან შეიძლება გავლენა იქონიოს გრაფიკებსა და ხაზებზე, რომლებიც ეხება თქვენ მგზავრობას 36'6 (36'6)მდე გარდაბანი - ში. რომელი გაჩერებაა 36'6 (36'6) აუხლოესი? 36'6 (36'6) აუხლოესი გაჩერებები არიან: ამილახვრის და აღმაშენებლისს ქ-ების გადაკვეთა - არის 581 მეტრი -ის მანძილზე, 8 წუთი ფეხით. სტატისტიკის დეპარტამენტი - არის 884 მეტრი -ის მანძილზე, 12 წუთი ფეხით. რომელი ავტობუსი ხაზი ჩერდება 36'6 (36'6)-თან ახლოს? ეს ავტობუსი ხაზები ჩერდება 36'6 (36'6)-თან ახლოს: 334, 34. საზოგადოებრივი ტრანსპორტი 36'6 (36'6)-მდე გარდაბანი-ში გაინტერესებთ როგორ 36'6 (36'6)-მდე გარდაბანი, საქართველო? Moovit დაგეხმარებათ საუკეთესო პოვნაში, რათა მიხვიდეთ 36'6 (36'6)-მდე დაუბრკოლებლად უახლოეს საზოგადოებრივი ტრანსპორტის სადგურიდან. Moovit უზრუნველყოფს უფასო რუკებითა და ცოცხალი მიმართულებით გეხმარებათ იმოძრაოთ თქვენს ქალაქში. ნახეთ განრტიგები, გრაფიკები, მარშრუტები და გაარკვიეთ, თუ რამდენი ხანია საჭირო რეალურ დროში 36'6 (36'6)-მდე მისასვლელად. ვეძებთ უახლოეს გაჩერებას, ან სადგურს 36'6 (36'6)-თან? შეამოწმეთ ამ სიის მეშვეობით თქვენს დანიშნულებასთან ახლომდებარე გაჩერებები: ამილახვრის და აღმაშენებლისს ქ-ების გადაკვეთა - ; სტატისტიკის დეპარტამენტი - . 36'6 (36'6)-მდე შეგიძლიათ ავტობუსი-ით მიხვიდეთ. ეს არის ხაზები და მარშრუტები, რომლებსაც აქვთ გაჩერებები უახლოეს ადგილებში - ავტობუსი: 334, 34 გსურთ რომ გაიგოთ, არის თუ არა კიდევ სხვა მარშრუტი, რომელიც მიგიყვანთ იქამდე უფრო ადრე? Moovit დაგეხმარებათ ალტერნატიული მარშრუტების ან დროის მოძიებაში. მიიღოთ მიმართულებები, მდებარეობა და მარშრუტები დაკავშირებული 36'6 (36'6)-თან. 36'6 (36'6) მარტივია, ამიტომ 865 გარდაბანი-ის მომხმარებელთა რიცხვზე მეტია, რაც მონოვტიდ მიიჩნევა საზოგადოებრივი ტრანზიტის საუკეთესო აპლიკაცია. თქვენ არ გჭირდებათ ინდივიდუალური ავტობუსის აპლიკაციის ან მატარებლის აპლიკაციის ჩამოტვირთვა, მოოვიტი არის ყველა თქვენი ერთ-ერთი სატრანზიტო პროგრამა, რომელიც დაგეხმარებათ საუკეთესო ავტობუსების ან მატარებლის დროულად გაცნობა. საუკეთესო ადგილები 36'6 (36'6)-ს გარშემო, გარდაბანი-ში საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ხაზები გარდაბანი-ში 36'6 (36'6)-ის უახლოესი სადგურებით ავტობუსი ხაზები 36'6 (36'6)-ის სიახლოვეს არსებული სადგურებით გარდაბანი-ში უფრო მარტივია 36'6 (36'6)-მდე მისვლა აპით!


source: fineweb

text: თამაშები დაცვის ციხე როგორც ჩანს, რომ თანამედროვე არკად თამაშები ძნელი ამუშავება რაღაც სრულიად ახალი.მაგრამ ყოველ რამდენიმე წლის განმავლობაში, ამ იდეა უარყო.ასე რომ, რამდენიმე წლის წინ, იყო ფლეშ თამაშები ციხე თავდაცვის, რომელიც თითქმის მაშინვე გახდა ძალიან პოპულარული.შედარებით PC კოლეგებთან, რომელიც ასევე არის თავდაცვის ციხე ფლეშ თამაში არანაირად არ inferior.რა თქმა უნდა, ისინი არ არიან იმდენად ფერადი გრაფიკა, მაგრამ გეიმპლეი მაინც საინტერესოდ.ძირითადი მიზანი ციხე თავდაცვის ჟანრის თამაშები (Tower თავდაცვის) არის, როგორც სახელწოდება გულისხმობს, დაცვის ციხე, ან სხვა ნივთი მტრის თავდასხმები.წესები მარტივია, მაგრამ ამავე დროს იძლევა საშუალებას შეცვალოთ საერთო კონცეფცია თამაში.In კლასიკური ვერსია ციხე თავდაცვის ონლაინ თამაშები გთავაზობთ დასაცავად გარკვეული სტრუქტურის შეტევა მტრები.როგორც წესი, დაცული ობიექტის კუთხეში თამაშობენ კარტს.მას are ornate სიმღერა.მხოლოდ ამ სიმღერებში, ზოგიერთი გამონაკლისის გარდა, შეიძლება გადავიდეს მტრის ჯარი.მას შემდეგ, რაც მიზანი თამაშში არის ხელშეუხებლობის შენობა, აუცილებელია განადგურება მტრები.ეს შეიძლება გაკეთდეს სხვადასხვა კოშკი, turrets, იარაღი, პისტოლეტი, საბრძოლო ერთეული და ა.შ.ა.შ.თითოეული ეს თავდაცვითი აქვს გარკვეული ფარგლები.ამიტომ ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ეს ობიექტები უფლება ადგილებში სვლა თქვენ სიარულის მტერი.თამაში, რომელშიც მიზანია დაიცვას ბაზის, შეიძლება იყოს განსხვავებული ერთმანეთისაგან.თუ ეს თამაში ეძღვნება, მაგალითად, შუა საუკუნეებში, ჩვენ უნდა დავიცვათ ციხე თავდასხმა რაინდები, მშვილდოსნები კავალერიული და არტილერიით.და მტრები თავდასხმის ტალღების.In შორის ტალღების არის დრო, რომელიც შეგიძლიათ დაფიქსირება დაცული სტრუქტურა, ააშენოს ახალი თავდაცვითი ან გააუმჯობესოს არსებული.ყველა ეს ოპერაცია საჭიროებს თამაშის ვალუტაში ან რესურსებს.მათი მოთამაშე მიიღებს თითოეული მკვდარი მტერი, ან გარკვეული სტრუქტურებში.რა თქმა უნდა, თამაშები Tower თავდაცვის შეგიძლიათ დაეთმობა და თანამედროვე სამხედრო კონფლიქტები.მაშინ უნდა დავიცვათ ქვეითი, მძიმე ტექნიკა, ტანკები და თვითმფრინავი.მფრინავი ობიექტების, სხვათა შორის, როგორც წესი, გადაადგილება, იგნორირება გზას, რაც მათი განადგურება საკმაოდ პრობლემატურია.სხვათა შორის, თავდაცვითი აქვს მათი ძლიერი და სუსტი მხარეები.ხშირად უწევთ დააკავშიროთ, რათა წარმატებით გაუმკლავდეს დაზიანება სხვადასხვა ტიპის მტერი ერთეული.მაგალითად, ზოგიერთ ობიექტებზე slows მტრები, რომელიც საშუალებას აძლევს მათ აღარ ყოველი კოშკი ცეცხლი.სხვადასხვა - ცეცხლი ან შხამი მტრები, რომ შეიძლება იყოს მავნე, თუნდაც იმ დროს, როდესაც რადიუსში კოშკების დასრულდა.ამდენად, Tower თავდაცვის თამაში ჟანრის საინტერესო და საშუალებას რათა შეამოწმოთ მათი ტაქტიკური ცოდნა.


გავლენიანი სენატორები რიში და შაჰინი პრემიერ-მინისტრ გახარიას აფრთხილებენ აშშ-ის სენატის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარე, რესპუბლიკელი სენატორი ჯეიმს რიში და ევროპის და რეგიონული უსაფრთხოების ქვეკომიტეტის დემოკრატი ლიდერი ჯინ შაჰინი საქართველოს პრემიერ-მინისტრს გიორგი გახარიას მიმართავენ. გავლენიანი სენატორები საქართველოში დემოკრატიის სერიოზულ უკუსვლად აფასებენ პროპორციულ საარჩევნო სისტემაზე უარს, საპროტესტო გამოსვლების ძალით ჩახშობას, ოპოზიციის ლიდერების დევნას და უზენაესი სასამართლოს ახალი წევრების არჩევის პროცესს. გწერთ, რომ გამოვხატოთ საქართველოში ბოლო პერიოდში განვითარებულ მოვლენებთან დაკავშირებით ჩვენი ღრმა შეშფოთება. 29 წლის განმავლობაში, რაც საქართველომ საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა, ჩვენ ვიხილეთ დემოკრატიის დამკვიდრება, ეკონომიკური ზრდა, სამოქალაქო საზოგადოების აყვავება და მმართველობის მკვეთრი გაუმჯობესება. საქართველოს ერთგულება ძალაუფლების მშვიდობიანად გადაცემისა და კონსენსუსზე დაფუძნებული პოლიტიკისადმი თქვენი რეგიონისთვის შთამბეჭდავი მაგალითია. ორივე ჩვენგანი 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე დამკვირვებლები ვიყავით და საქართველოს მიერ დემოკრატიის ამ მთავარი ფასეულობების დაცვამ ჩვენზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა. უკვე ათწლეულებია, რაც საქართველოს განვითარების გზაზე შეერთებული შტატები მისი მხურვალე მხარდამჭერია. თუმცა, ჩვენ სულ უფრო შეშფოთებულნი ვართ ბოლო მოვლენებით, რომლებიც ქართული დემოკრატიის და სახელმწიფო მმართველობის შესუსტებაზე მიუთითებს. ორი მთავარი საკითხი არის პარლამენტის მიერ საარჩევნო რეფორმის დაპირების შეუსრულებლობა და მთავრობის მიერ მშვიდობიანი საპროტესტო გამოსვლების ძალადობრივი ჩახშობა. ვიცით, რომ დაპირებული საარჩევნო რეფორმა ითვალისწინებდა ქართველი ამომრჩევლისთვის პროპორციული წარმომადგენლობის მიცემას იმის უზრუნველსაყოფად, რომ სისტემას რომელიმე ერთი პოლიტიკური პარტიისთვის არ მიეცა გაუმართლებელი უპირატესობა. თქვენი მთავრობის გადაწვეტილება, რომ ეს ცვლილება არ მომხდარიყო, საქართველოს დემოკრატიული ინსტიტუტების მშენებლობის პასუხისმგებლობისგან უკუსვლაზე მიუთითებს. ამასთან ერთად, მასობრივი, თუმცა მშვიდობიანი პროტესტი, რომელიც ამას მოჰყვა, მკაფიო ნიშანია, რომ ამ ჩავარდნით უკმაყოფილება არსებობს. მთავრობის მიერ ამ პროტესტების ძალადობრივი ჩახშობა ქართველების დემოკრატიული უფლებების და მთავრობის მიერ მისი მოქალაქეების დაცვის ვალდებულების დარღვევაა. ამასთან, ბოლო პერიოდში ოპოზიციის ლიდერების მიზანში ამოღება როგორც ფორმალური, ასევე არაფორმალური მეთოდებით, საქართველოს დემოკრატიული უკუსვლის დამატებითი მტკიცებულებაა. ცნობები, რომ ოპოზიციის ლიდერებს მმართველ პარტიასთან დაკავშირებული პირები ფიზიკურად უსწორდებიან ან მათზე ძალადობენ, შემაშფოთებელია. ასევეა, ოპოზიციის წარმომადგენლების წინააღმდეგ წლების წინ დახურული სისხლის სამართლის საქმეების ხელახლა გახსნა. პოლიტიკოსებს უნდა შეეძლოთ ისარგებლონ თავისუფლად საუბრის უფლებით და საქართველოს სასამართლო სისტემა არ უნდა იყოს გამოყენებული მათთვის ამ თავისუფლების შეზღუდვის იარაღად. და ბოლოს, ჩვენ ვართ განსაკუთრებით შეშფოთებულნი რომ საქართველოს სასამართლო სისტემის დამოუკიდებლობას ძირი ეთხრება უზენაესი სასამართლოს 14 ახალი მოსამართლის უვადოდ დანიშვნით, სანამ მათი კვალიფიკაცია სრულად იქნა შეფასებული, როგორც ეს აღნიშნა ევროპის უსაფრთხოების და თანამშრომლობის ორგანიზაციამ თავის 2020 წლის იანვრის მონიტორინგის ანგარიშში. მიუკერძოებელი და დიდი გამოცდილების მქონე მოსამართლეების ნაცვლად, პოლიტიკური მოკავშირეების უმაღლეს სასამართლოში დანიშვნა იმ დემოკრატიულ ინსტიტუტებს უთხრის ძირს, რომლებმაც რეგიონში საქართველო შესაშური მაგალითი გახადა. ცოტა ხნის წინ გაკეთებული ბატონი ივანიშვილის განცხადება, რომ აქციების უფრო მეტ მონაწილეს მოუწევს ციხეში წასვლა, კიდევ ერთი შემაშფოთებელი ამბავია. ჩვენ იმედი გვაქვს, ეს არ არის იმის ნიშანი, რომ საქართველოს მთავრობა მზადაა სასამართლო და პოლიცია არამართებულად გამოიყენოს პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად. ჩვენ წლებია შეერთებულ შტატებსა და საქართველოს შორის პარტნიორობის მტკიცე მხარდამჭერები ვართ და ჯერ ისევ გვჯერა, რომ თქვენ გაქვთ ძლიერი დემოკრატიული საფუძველი. თუმცა, ეს მოვლენები ჩვენ გვაჩერებს და გვიჩენს კითხვებს ჩვენი საერთო ღირებულებებისადმი საქართველოს ერთგულების თაობაზე. ასევე, ჩვენ ვშიშობთ, რომ რეფორმების კუთხით პროგრესის ნაკლებობა და საქართველოს შიგნით დაპირისპირების ზრდა, კარს გაუღებს რუსეთის უფრო მეტად ჩარევას ქვეყანასა და რეგიონში. რაც უფრო დიდხანს გაგრძელდება ეს ქმედებები, უფრო დიდი საფრთხის წინაშე იქნება საქართველოს უსაფრთხოება და ჩვენ შეიძლება მოგვიწიოს ჩვენს პარტნიორობას გადავხედოთ". სენატორები იმედს გამოთქვამენ, რომ საქართველოს მთავრობა გაუარესებული სიტუაციის გასაუმჯობესებლად სწრაფ ზომებს მიიღებს და ქართველი ხალხისთვის მიცემულ დაპირებებს შეასრულებს: "დამოუკიდებელ და დემოკრატიულ საქართველოს ბევრი საერთაშორისო მხარდამჭერი ყავს და ჩვენ ძალიან გვსურს გავაგრძელოთ თქვენი ქვეყნის მხარდაჭერა. თუმცა, ჩვენ გვაქვს მოტივაცია მხარი დაუჭიროთ საქართველოს ეკონომიკურ და პოლიტიკურ განვითარებას მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ შეგვეძლება საქართველოს დავეყრდნოთ როგორც სტაბილურ, სანდო და დემოკრატიულ პარტნიორს ამ საქმეში. ჩვენ გულწრფელად გვაქვს იმედი, რომ თქვენ სწრაფად ეცდებით ამ დაღმასვლის შემობრუნებას და შეასრულებთ დაპირებებს, რომლებიც ქართველ ხალხს მიეცა". ჩოგბურთელი ნიკოლოზ ბასილაშვილი, სავარაუდოდ, ყოფილი ცოლის ცემის ბრალდებითაა დაკავებული (61642) ვინც წლის ბოლომდე იპოთეკურ სესხს აიღებს, სახელმწიფო დაუსუბსიდირებს - გახარია (37575) 3 კაცის გადაყვანის შეზღუდვა მხოლოდ ტაქსებზე გავრცელდება - გიორგი გახარია (17033)


„არ ვიცი, რით დამთავრდება ეს სკანდალი, მაგრამ „ქართულ ოცნებას“ მოუწევს სახის შენარჩუნების მიზნით ზოგიერთი მტკივნეული ნაბიჯის გადადგმა, თუნდაც, ქუცნაშვილის მისამართით“,_ აღნიშნული განცხადება „გურია ნიუსთან“ პოლიტოლოგმა სოსო ცინცაძემ პარლამენტში დღეს განვითარებული მოვლენების შეფასებისას გააკეთა. შეგახსენებთ, რომ დღეს რუსი დეპუტატები საქართველოს პარლამენტში მივიდნენ, სადაც მართლმადიდებელი საპარლამენტთაშორისო ასამბლეის რიგით 26-ე სესია იმართებოდა, რუსეთის დელეგაციის ერთ-ერთი წევრმა, გავრილოვმა, კი საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის სავარძელი დაიკავა. როგორც პოლიტოლოგი სოსო ცინცაძე ამბობს, მსგავსი ღონისძიების პარლამენტის შენობაში გამართვა მსოფლიო პრაქტიკაში დაუშვებელია. „ეს ის შემთხვევაა, როდესაც რელიგია და პოლიტიკა ტყუპისცალებივით გამოდიან კონფერენციაზე. შემთხვევვითი არ არის ის, რომ სტუმრების უმრავლესობა პოლიტიკოსებია. გარდა ამისა, მსოფლიო პრაქტიკაში აბსოლუტურად დაუშვებელია ამ ხასიათის ღონისძიებებისათვის პარლამენტის დარბაზის დათმობა, არ ვიცი ვის მოუვიდა ტავში ასეთი აზრი, მაგრამ ვინც თანხმობა გასცა პასუხი უნდა აგოს“,_ამბობს ცინცაძე. პარლამენტის შენობაში რუსი დეპუტატების გამოჩენას და მათ მიერ სხდომის გახსნას ოპოზიციის პროტესტი მოჰყვა. საპარლამენტო უმრავლესობის არაერთმა დეპუტატმა განაცხადა ისიც, რომ რუსი დეპუტატების ადგილი საქართველოს პარლამენტში არ არის. თუმცა, უმრავლესობის მხრიდან ღონისძიების ჩატარებამდე კეთდებოდა განცხადებები, რომ ეს იყო ღონისძიება, რომელსაც საქართველოს პრობლემები უნდა გადაეწყვიტა. ცინცაძის თქმით, ის რომ დეპუტატებმა არაფერი იცოდნენ დაუჯერებელია. „ისე ხომ არ მოხდა, რომ გავრილოვი თავისი ნებით უცბად წამოხტა, ავარდა ტრიბუნაზე და ჩაჯდა თავმჯდომარის სავარძელში? ეს ხომ დაიგეგმა. დღეს, რომ იძახიან უმრავლესობის წარმომადგენლები რომ არ იცოდნენ, ძნელად დასაჯერებელია. ქუცნაშვილს თუ დავუჯერებთ, ამ ღონისძიებას ერთი დიდი ნაბიჯი უნდა გადაედგა აფხაზეთისა და სამაჩაბლოს დაბრუნებისათვის. თუ ასეთი დიდი ღონისძიებაა, როგორ მიუშვეს თვითდინებაზე და როგორ გახდა შესაძლებელი პროტოკოლში დაუშვებელი შეცდომა“,_ ამბობს ცინცაძე. ამ დროისთვის საქართველოს პარლამენტის შენობაში მართლმადიდებელი საპარლამენტთაშორისო ასამბლეის რიგით 26-ე სესია შეწყვეტილია. როგორც ბიძინა ივანიშვილმა განაცხადა, სხდომის დაუყონებლივ შეწყვეტა მისი რეკომენდაციით მოხდა და პარლამენტში დღეს განვითარებული მოვლენები პროტოკოლური შეცდომაა. „ეს თუ პროტოკოლური შეცდომა იყო, ამ პროტოკოლის უკან დგანან კონკრეტული პიროვნებები. მიმღები მხარე საერთაშორისო ნორმების ე.ი. საქართველო, ამ დროს დღის წესრიგის შედგენაში ასრულებს გადამწყვეტ როლს. რა თქმა უნდა პროტოკოლის მიმღები ადამიანების პასუხისმგებლობის საკითხი უნდა დადგეს. თუმცა, მოხდა პროტოკოლური შეცდომა და ბოდიშს ვიხდით, ასე არ უნდა იყოს, რადგან სერიოზული მოვლენაა“,_ამბობს ცინცაძე. რა ხდება საზმაუში _ იაკობაშვილი აღიარებს, რომ 12 სექტემბრის სხდომის ჩანაწერი გაანადგურა ბესელია ადგილობრივი თვითმმართველობებიდან საჯარო მოხელეების ავტომატურ დათხოვნას უარყოფს მიხეილ სააკაშვილი: “მაზოხისტი ვარ ეტყობა“


03.08.2012 რატომ ფერხდება Must Carry-ის განხორციელება ამავე თემაზე “კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის მიერ ამ დროისთვის გადადგმული ნაბიჯები მნიშვნელოვნად აფერხებს Must Carry-ის პრინციპის აღსრულებას” - აცხადებენ კოალიციის “მედიის ადვოკატირებისთვის” წარმომადგენლები. მათი თქმით, კომისია კანონის არასწორ ინტერპრეტაციას ახდენს, რითაც საკაბელო ოპერატორები და ტელევიზიები შეცდომაში შეჰყავს. მარეგულირებელი კომისიის განმარტებით, იმისათვის, რომ საკაბელო ოპერატორებმა მაუწყებლობის ლიცენზიის მფლობელი კომპანიები სამომხმარებლო პაკეტში განათავსონ და საკუთარ აბონენტებს მათი სიგნალი მიაწოდონ, ამ ტელევკომპანიებმა მათ წერილობით უნდა მიმართონ და სიგნალიც თავად მიაწოდონ. “მაუწყებელმა უნდა უზრუნველყოს ერთის მხრივ, ტექნიკური ინფორმაციის მიწოდება (მაგალითად, გარკვეული უნდა იქნას სამაუწყებლო სიხშირე ან თანამგზავრის კოორდინატები, ვიდეო/აუდიო სიგნალის კოდირება, ნაკადის ფორმატი და სხვ.) და მეორეს მხრივ, საკუთარი სამაუწყებლო არხის სიგნალის ტექნიკურად მიტანა საკაბელო ოპერატორების მიერ განსაზღვრულ ჩართვის წერტილამდე, ხოლო საკაბელო ოპერატორმა - ამ მიწოდებული სიგნალის გატარება აბონენტებამდე, სხვაგვარად, საკაბელო ოპერატორისთვის ტექნიკურად შეუძლებელი იქნება სამაუწყებლო არხის საკუთარ სამომხმარებლო პაკეტში განთავსება,” - ნათქვამია კომისიის განცხადებაში. ლევან მიქელაძის ფონდის ხელმძღვანელი ლევან დოლიძე ამბობს, რომ კანონში ამგვარი ვალდებულება არ იკითხება: “კანონში ერთმნიშვნელოვნად წერია, რომ ყველა საკაბელო ოპერატორი ვალდებულია შესაბამისი მაუწყებლის სიგნალი მომსახურების პაკეტში ყოველგვარი მიმართვის გარეშე განათავსოს.” დოლიძის განმარტებით, კომისია კანონის ფარგლებს გასცდა, როცა საკაბელო ოპერატორებს შეხვედრისას გამოუცხადა, რომ მათ მიმართ “მასთ ქერის” ვალდებულებები მხოლოდ მას შემდეგ გავრცელდება, რაც ტელეკომპანიები წერილობით მიმართავენ და სიგნალს მიაწვდიან. “ეს არის კანონის არასწორი ინტერპრეტაცია და მნიშვნელოვნად აფერხებს “მასთ ქერის” ეფექტურ შესრულებას და წინასაარჩევნოდ მედიაპლურალიზმის ხელშეწყობას,” - ამბობს დოლიძე. საკუთარ ვალდებულებებს სხვადასხვაგვარად განმარტავენ “კავკასუსი” და “სილქნეტი”. “კავკასუსTV-ის” საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსი რუსო კაპანაძე “ლიბერალთან” საუბარსი ამბობს, რომ რომ “მე-9 არხმა” მათ წერილობით უკვე მიმართა, “მაესტროსთან” კი ზეპირი შეთანხმება ჰქონდათ და ორივე ეს არხი ქსელში ჩართეს. “პარამეტრები რომც არ მოეწოდებინათ, ეს საჯარო ინფორმაცია, ვებ-გვერდზეცაა განთავსებული და მომართვის გარეშეც ჩავრთავდით, რადგან ეს ჩვენი ვალდებულებაა.” განსხვავებული პოზიცია აქვს “სილქნეტს.” კომპანიის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსმა, ნინო დარასელმა გუშინ “მაესტროს” ეთერში განაცხადა, რომ ქსელში მხოლოდ იმ ტელევიზიებს ჩართავენ, რომლებიც წერილობითი თხოვნით მიმართავენ. კოალიციაში აცხადებენ, რომ ტექნიკური აღჭურვილობის შეძენა მართალია, გარკვეულ ფინანსურ ხარჯებს უკავშირდება, მაგრამ ამ ხარჯის გაღებას საკაბელოებს კანონი ავალდებულებს. გაერთიანების წევრები მიიჩნევენ, რომ იმ კომპანიების მიმართ, რომლებიც კანონით დადგენილ ვადაში ტელევიზიებს ქსელში არ გაუშვებენ, შესაბამისი სანქციები უნდა გატარდეს. კომისიის მიერ გუშინ გავრცელებული განცხადების თანახმად სატელიტური მაუწყებლების სიგნალის ტრანზიტი უკვე დაიწყეს “მაგთიკომმა”, კახეთის საკაბელო ოპერატორმა “გორდამ”, “კავკასუსმა”და სხვებმა. რეგიონულ მაუწყებელთა ასოციაციის თავმჯდომარე ნათია კუპრაშვილი ამბობს, რომ ამ დილის მონაცემებით, კახეთის საკაბელო “გორდას” ჯერ არ დაუწყია “მასთ ქერის” ვალდებულებების განხორციელება, “როგორც ვიცი, “გორდას” თავად აქვს ტექნიკური პრობლემები სტიქიის გამო და სიგნალს ისედაც ვერ აწვდის მოსახლეობას.” გარდა ამისა, კუპრაშვილი მიიჩნევს, რომ საკაბელოებსა და ტელევიზიებს შორის კომუნიკაცია მართლაც უნდა შედგეს, თუმცა, ამით თვითონ ოპერატორები მეტად უნდა იყვნენ დაინტერესებულნი. “ისინი თავად უნდა ცდილობდნენ პარამეტრების მოძიებას, აქეთ ეკონტაქტებოდნენ ტელევიზიებს, პროცესი პირიქით უნდა მიმდინარეობდეს, რადგან ეს პირველ ყოვლისა საკაბელოების ვალდებულებაა. გაუგებარია, რას ნიშნავს სიგნალის მიწოდებაც, როცა სიგნალი ვრცელდება იმ ზონაში და მისი სიგნალის დაჭერა არანაირ ტექნიკურ პრობლემას არ წარმოადგენს. შესაძლებელია, ზოგ საკაბელოს დასჭირდეს მოდულატორები და ამაზე ხარჯის გაწევა, მაგრამ ესეც მათ ვალდებულებაში შედის და დიდ პრობლემასაც არ წარმოადგენს.” არსამთავრობო სექტორის წარმომადგენლები ეროვნული კომისიის მხრიდან განხორციელებულ სხვა დარღვევებზეც საუბრობენ. კანონი “მასთ ქერის” ამოქმედების შესახებ 16 ივლისს შევიდა ძალაში. კომისიას მაუწყებლებისა და ტრანზიტორი კომპანიების სია ერთი კვირის ვადაში უნდა გამოექვეყნებინა. მედიის სამართლებრივი დაცვის ცენტრის ხელმძღვანელი ნათია კაპანაძე ამბობს, რომ საკაბელო ოპერატორებისა და მაუწყებლების სია კომისიამ მხოლოდ 1 აგვისტოს გამოაქვეყნა და და თუ კომუნიკაცია მართლაც წერილობითი მიმართვების შემდეგ შედგება, პროცესი მინიმუმ 2 კვირას გასტანს და “მასთ ქერის” განხორციელების პერიოდიც შემცირდება. გამოქვეყნებულ სიაში არსებულ უზუსტობებზე საუბრობს “მეცხრე არხის” გენერალური დირექტორი კახა ბექაური. მისი თქმით, კომისიის მოწოდებულ მისამართებზე რეგისტრირებული კომპანიები ვერ მოიძებნა: “მარეგულირებელი კომისიის მიერ გადაცემული საკაბელო კომპანიების მისამართით ოფიციალური წერილობითი შეტყობინება უკვე დავაგზავნეთ, თუმცა, "DHL"-მა ოფიციალურ მისამართებზე 8 რეგიონული საკაბელო კომპანია ვერ მოძებნა და წერილი ვერ გადასცა.” გარდა ამისა,კითხვაზე, რამდენი საკაბელო ოპერატორი ფუნქციონირებს ქვეყანაში და რამდენია მათი საერთო აბონენტების რაოდენობა, ეროვნულმა კომისიამ ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციასა და ლევან მიქელაძის ფონდს განსხვავებული ინფორმაცია მიაწოდა. 3 ივლისს საიასთვის გაგზავნილ პასუხში მითთებულია, რომ სულ ქვეყანაში 69 საკაბელო ოპერატორი მოქმედებს, რომელთა აბონენტების საერთო რაოდენობაც 215 ათასია. 3 კვირის შემდეგ კი მიქელაძის ფონდმა იგივე კითხვაზე პასუხად მიიღო, რომ საქართველოს მასშტაბით 113 საკაბელო ოპერატორი ფუნქციონირებს, მათი აბონენტების რაოდენობა კი 196 ათასია. ფონდის ხელმძღვანელის თქმით, ეს ან იმას ნიშნავს, რომ კომისია არ ფლობს დაზუსტებულ მონაცემებს, ან მათი გასაჯაროება არ სურს. საკაბელო ოპერატორებს საერთო სამაუწყებლო ლიცენზიის მქონე ტელეკომპანიების ქსელში ჩართვის კანონით განსაზღვრული ვადა დღეს, ღამის 12 საათზე ეწურებათ.


პოსტები: 32,220 მსუბუქი ვერსია ახლა არის: 26th June 2019 - 08:32 PM


text: ირაკლი კოვზანაძემ მერსედეს ვერა-მარტინთან და სელიმ ჩაკერთან ონლაინ შეხვედრა გამართა | BM.GE 14:17 ოთხ, 27 მაისი 06.მაისი .2020 18:45 პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარე ირაკლი კოვზანაძემ საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ახლო აღმოსავლეთისა და ცენტრალური აზიის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე მერსედეს ვერა-მარტინთან და ფონდის მუდმივ წარმომადგენელთან საქართველოში სელიმ ჩაკერთან ონლაინ შეხვედრა გამართა. როგორც bm.ge-ის კომიტეტიდან აცნობეს, სავალუტო ფონდის ინიციატივით, გამართულ ონლაინ შეხვედრაზე ისაუბრეს ფონდის დირექტორთა საბჭოს მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებაზე, რომლის მიხედვით, საქართველოსთვის 400 მილიონ დოლარზე მეტი რესურსი ხდება ხელმისაწვდომი, აღნიშნული საბიუჯეტო დახმარებიდან 201.3 მლნ დოლარი დღეს გადმოირიცხა. ირაკლი კოვზანაძემ მადლობა გადაუხადა მერსედეს ვერა-მარტინს ქვეყნისთვის გაწეული დახმარებისთვის. "თავის მხრივ, სავალუტო ფონდის მაღალჩინოსანმა აღნიშნა, რომ "გაფართოებული დაფინანსების მექანიზმით" მხარდაჭერილი სამწლიანი პროგრამის ფარგლებში საქართველო პირველი ქვეყანაა, რომელიც სავალუტო ფონდისგან სოლიდურ ფინანსურ დახმარებას იღებს. მერსედეს ვერა-მარტინის თქმით, თანხა ეკონომიკის მხარდაჭერის პროგრამების და ჯანდაცვის სისტემის საჭიროებების დაფინანსებას მოხმარდება. ონლაინ შეხვედრაზე, ყურადღება გამახვილდა ქვეყნის მაკროეკონომიკური და ფასების სტაბილურობის საკითხებზე, ასევე სახელმწიფო ბიუჯეტში მოსალოდნელ ცვლილებებზე. საუბარი შეეხო საფინანსო სექტორის მდგრადობის საკითხებს, მათ შორის საბანკო სექტორში არსებულ მდგომარეობას. გარდა ამისა, სავალუტო ფონდის წარმომადგენლები დაინტერესდნენ თუ როგორ მუშაობს პარლამენტი საგანგებო მდგომარეობის დროს. ირაკლი კოვზანაძემ მათ მიაწოდა ინფორმაცია გარკვეული კანონპროექტების შესახებ, რომლებიც შემოსულია პარლამენტში. კერძოდ, "სახელმწიფო პენსიების შესახებ" კანონში ცვლილებები, რომელიც პენსიების ინდექსაციას გულისხმობს. ასევე ისაუბრეს გაკოტრების შესახებ კანონპროექტზეც", - ნათქვამია კომიტეტის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში. როგორც საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარემ აღნიშნა, ყველა აუცილებელი კანონპროექტი დროულად იქნება მიღებული. "პანდემიამ ბუნებრივია, გავლენა იქონია პარლამენტის საქმიანობაზე, აპარატის თანამშრომლები დისტანციურად სახლიდან მუშაობენ, ამის მიუხედავად, ყველა აუცილებელი კანონპროექტი დროულად იქნება მიღებული", - განაცხადა ირაკლი კოვზანაძემ და დასძინა, რომ სავალუტო ფონდის და სხვა საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტების აქტიური ჩართულობის განსაკუთრებული მნიშვნელობა საქართველოს საფინანსო და ეკონომიკის სხვადასხვა სექტორში.


text: ნეტგაზეთი | რუსეთი დიდ ბრიტანეთს დიპლომატების გაძევებით ემუქრება რუსეთი დიდ ბრიტანეთს დიპლომატების გაძევებით ემუქრება – Netgazeti რამდენი დიპლომატის გაძევებას გეგმავს რუსეთის ფედერაცია ქვეყნიდან და რა ვადებში მოხდება ეს, – სერგეი ლავროვს არ განუმარტავს. თუმცა რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა მინისტრი ამბობს, რომ პროცესი მალე დაიწყება. ← EMC: მაჩალიკაშვილის სიცოცხლის ხელყოფის საქმეზე ექსპერტიზა ხარვეზებით ჩატარდა ბაგრატია: თანამდებობის დატოვების მიზეზი ვაკანტურ ადგილზე კონკრეტული პირის დანიშვნის მოთხოვნა იყო →


text: ჟურნალმა People–მა „ყველაზე ლამაზი ქალების“ რეიტინგი გამოაქვეყნა. სიაში ყველასთვის კარგად ნაცნობი ბიონსე ლიდერობს. როგორც ამბობენ, მომღერლის წარმატება იმან განაპირობა, რომ ცოტა ხნის წინ, ბიონსე დედა გახდა და მიუხედავად ამისა, უნაკლოდ გამოიყურება. „დედაჩემი, ყველაზე ლამაზი ქალია მსოფლიოში. ის ჩემი მაგალითია. ვიცი, ქალი ღვინოს ჰგავს – წლები ალამაზებს. დედა მოდური, კლასიკური და მშვენიერი ქალია. მე კი თავს ლამაზად მაშინ ვთვლი, როდესაც სიყვარულს, კომფორტსა და უსაფრთხოებას ვგრძნობ!“ – აცხადებს ვარსკვლავი.


statusbei, anekdotebi, anegdotei, xoxma, sasacilo statusebi, ანეგდოტები კახელებზე, ანეგდოტები, ანეკდოტები, ანეგდოტები სვანებზე, ანეგდოტები გურულებზე, ანეგდოტები იმერლებზე, ანეგდოტები მეგრელებზე, ანეგდოტები რაჭველებზე, სასაცილო სტატუსები, სასაცილო სტატუსები, სადღეგრძელოები, ლუდით, ნათქვამი, დღის ფოტო, სასაცილო სურათები, საინტერესო ამბები, სურათები, გინესის რეკორდები, ცნობილი ადამიანები, ჭრელაჭრულა, კურიოზები, ფარული კამერა, ნიჭიერი, კომედი შოუ, თქვენი შოუ, ვანო ჯავახიშვილის შოუ, anegdotebi, kaxelebze, svanebze, gurulebze, rachvelebze, megrelebze, sasacilo, statusebi, sxartula, sasacilo, xoxma, suratebi, kuriozebi,komedi, shou, anegdotebi, kuriozebi, photo,


ანეგდოტები ... - 27 აგვისტოში 2010 - ټ იცინე აქ ჩვენთან ერთად ټ მთავარი » 2010 » აგვისტო » 27 » ანეგდოტები ... 10:52 ანეგდოტები ... ლენინმა გვიანდერძა: – სწავლა, სწავლა და სწავლა!ლენინი:– არ მიანდერძია, უბრალოდ, პასტას ვამოწმებდი.შვილი ეუბნება მამას: მამა, მამა ცირკში წამიყვანე რაა? მოიცა შვილო არ მცალია, მამა მამა თურმე ლომები და შიშველი ქალები გამოდიან, უი უი წავიდეთ შვილო რამდენი ხანია ლომები არ მინახია სვანი, მეგრელი და კახელი მიდიან მატარებლით და თან მიაქვთ საჭმელები, კახელმა გზაში შეჭამა რაც ჰქონდა და კიდევ მოშივდა, არ იცოდა რა ექნა და კარტის თამაში შესთავაზა მეგრელს და სვანს, ისინიც დაეთახმნენ, მაგრამ კარტი რომ არ გვაქვსო? კახელმა საჭმლებით თამაში შესთავაზა, დაეთახმნენ მეგრელი და სვანი დაიწყეს თამაში. მეგრელი შემწვარ ქათამს ჩამოვიდა, სვანი შემწვარ გოჭის ბარკალს, კახელმა ახედ დახედა და უთხრა ვერ ვჭრი მივიღემარო მოკვდა. მიხომ ქვა დაუდგა და დააწერა-დაგადო მიხომ. ექიმი კითხულობს ლექციას ალკოჰოლიზმის მავნებლობის შესახებ.ექიმი: ალკოჰოლი ბევრი უბედურების წყაროა. ცნობილია მრავალი შემთხვევა, როდესაც ცოლები ტოვებენ ქმრებს სმის გამო...მსმენელი: ექიმო, რამდენია საჭირო ამისთვის რომ დავლიოექიმო, ბებიაჩემს აკვიატებული აზრი აქვს, რომ არის დედალი, რა ვქნათ?- მოიყვანეთ და ვუმკურნალებ.- მერე ჩვენ რომ უკვერცხოდ დავრჩეთ 1 კატეგორია: ანეგდოტები | ნანახია: 336 | დაამატა: qabuli1


source: wikipedia

text: 3 ივნისი — გრიგორიანული კალენდრის 154-ე დღე (ნაკიან წლებში – 155-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 211 დღე. დღის მოვლენები 350 : რომაელი უზურპატორი ნეპოტიანუსი თავს რომის იმპერატორად აცხადებს და რომში გლადიატორთა ჯგუფთან ერთად შედის. 1098 : პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობა - რვათვიანი ალყის შემდეგ ჯვაროსნებმა ანტიოქია აიღეს. 1326 : ნოვგოროდის ზავით განისაზღვრა საზღვარი რუსეთსა და ნორვეგიას შორის ფინმარკში. 1539 : ერნანდო დე სოტომ ფლორიდა ესპანეთის საკუთრებად გამოაცხადა. 1620 : ფრანგულენოვან ჩრდ. ამერიკაში უძველესი ქვის ეკლესიის, ანგის ღვთისმშობლის ტაძარი, მშენებლობა დაიწყო კვებეკ-სიტიში, კანადა. 1621 : დაარსდა ჰოლანდიური ვესტ-ინდური კომპანია, რომელსაც მიეცა ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის ათვისების ექსკლუზიური უფლება. 1800 : აშშ-ის პრეზიდენტი ჯონ ადამსი ვაშინგტონში დასახლდა (ტავერნაში, თეთრი სახელი ჯერ დასრულებული არ იყო). 1837 : ლონდონთან ახლოს გაიხსნა პირველი იპოდრომი. 1889 : კანადის პაციფიკ რეილვეი (ტრანსკანადური რკინიგზა) დასრულდა, რომელმაც შეაერთა ატლანტისა და წყნარი ოკეანის სანაპიროები. 1940 : მეორე მსოფლიო ომი: ლუფტვაფემ პარიზის დაბომბვა დაიწყო. 1940 : მეორე მსოფლიო ომი: დუნკირკის ბრძოლაში გერმანიამ მოკავშირეები დაამარცხა. 1950 : ფრანგმა მთამსვლელებმა დაიპყრეს დედამიწაზე მეათე უმაღლესი მწვერვალი ანაპურნა I. 1959 : სინგაპურმა მიიღო კონსტიტუცია და გახდა თვითმმართველი ქალაქი. 1965 : ედუარდ უაიტი გახდა პირველი ამერიკელი ასტრონავტი რომელიც ღია კოსმოსში გავიდა. ეს ფრენა სრულდებოდა ხომალდით ჯემინი 4. 1970 : პირველი ხელოვნური გენის სინთეზი განხორციელდა. 1985 : ვატიკანსა და იტალიას შორის გაფორმდა შეთანხმება რომლის ძალით კათოლიციზმი არ არის სახელმწიფო რელიაგია. 1997 : ლიონელ ჟოსპენი საფრანგეთის პრემიერ მინისტრი გახდა. 2004 : ბრიუსელის შემოგარენში, უკკელში, გაიხსნა მსოფლიოში ყველაზე ღრმა საცურაო აუზი რომელსაც ჟიულ ვერნის რომანის პერსონჟის სახელი ნემო 33 ეწოდა. მისი სიღრმე 33 მეტრია. 2006 : მონტენეგროს ფორმალური დამოუკიდებლობის დეკლარაციის სერბეთისა და მონტენეგროს კავშირი დაიშალა. 2006 : კანადაში უმსხვილესი ანტიტერორისტული აქცია მოაწყვეს, რომლითაც ონტარიოზე დაგეგმილი იერიშის 17 ბრალდებული დააკავეს. 2009 : ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაციამ ბათილად ცნო 1969 წლის გადაწყვეტილება კუბის გარიცხვის შესახებ. „Nereus“ მესამე დისტანციური მართვის აპარატი გახდა მსოფლიოში, რომელიც წყნარი ოკეანის ჩელენჯერის უფსკრულის ფსკერზე დაეშვა. ამ დღეს დაბადებულნი 1729 : ჰატონი, ჯეიმზ — შოტლანდიელი ბუნებისმეტყველი, გეოლოგი. 1856 : ბარნოვი, ვასილ — ქართველი მწერალი 1865 : ჯორჯ V — დიდი ბრიტანეთის მეფე (გ.1936) 1877 : დუფი, რაულ — ფრანგი მხატვარი (გ.1953) 1926 : გინზბერგი, ალენ — ამერიკელი პოეტი (გ.1997) 1964 : კერი კინგი — ჯგუფ სლეიერის გიტარისტი. ამ დღეს გარდაცვლილნი 1657 : ჰარვეი, უილიამ — ინგლისელი ექიმი, ფიზიოლოგი და ემბრიოლოგი. 1875 : ბიზე, ჯორჯ — ფრანგი კომპოზიტორი (დ.1838) 1899 : იოჰან შტრაუსი (შვილი) — ავსტრიელი კომპოზიტორი (დ.1825) 1924 : კაფკა, ფრანც — ავსტრიელი მწერალი (დ.1883) 1946 : კალინინი, მიხეილ — საბჭოთა პოლიტიკოსი 1963 : იოანე XXIII — რომის პაპი (დ.1881) 1977 : როსელინი, რობერტო — იტალიელი კინორეჟისორი (დ.1906) 1989 : ხომეინი, რუჰოლა — ირანის სარწმუნოებრივი და პოლიტიკური ლიდერი (დ.1900) 2016 : ალი, მუჰამედ — ამერიკელი მოკრივე (დ. 1942) მსოფლიოს ქვეყნების დღესასწაულები ავსტრალია: მაბოს დღე ნამიბია: ნამიბიის შეიარაღებული ძალების დღე აშშ, ტენესი: კონფედერატების ხსოვნის დღე უგანდა: წამებულების დღე მონტენეგრო: დამოუკიდებლობის დღე დღესასწაულები მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: კონსტანტინე დიდი და მოციქულთასწორი ელენე იხილეთ აგრეთვე სხვა თვეები 0603


text: 23 მაისი — გრიგორიანული კალენდრის 143-ე დღე (ნაკიან წლებში - 144-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 222 დღე. დღის მოვლენები 1430 : კამპიენისკენ გასანთავისუფლებლად ჯარის წინამძღოლი ჟანა დ'არკი ტყვედ აიყვანეს ბურგუნდიელებმა. 1533 : მეფე ჰენრი VIII და ეკატერინე არაგონელის ქორწინება გაუქმებულად გამოცხადდა. 1568 : ნიდერლანდები ესპანეთისგან დამოუკიდებლობას აცხადებს. 1592 :ინკვიზიციამ ვენეციაში დააპატიმრა ჯორდანო ბრუნო. 1788 : სამხრეთი კაროლინა გახდა აშშ-ს მე-8 შტატი. 1805 : ნაპოლეონ ბონაპარტი იტალიის მეფედ აკურთხეს მილანის საკათედრო ტაძარში. 1846 : მექსიკამ ამერიკას ომი გამოუცხადა. 1877 : რუმინეთის სამთავრომ თურქეთისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. 1904 : ვენაში დაიწყო პირველი მსოფლიო ჩემპიონატი ბერძნულ-რომაულ (კლასიკურ) ჭიდაობაში. 1911 : ნიუ-იორკის საჯარო ბიბლიოთეკა გაიხსნა. 1915 : პირველი მსოფლიო ომი - იტალია მოკავშირეებს უერთდება, მას შემდეგ რაც მათ ავსტრია-უნგრეთს ომი გამოუცხადეს. 1925 : მაუწყებლობა დაიწყო საქართველოს რადიომ. 1928 : ჩრდილოეთ პოლუსისკენ, დირიჟაბლით „იტალია“, გაემგზავრა ექსპედიცია, უმბერტო ნობილეს ხელმძღვანელობით. 1929 : მიკი მაუსის პირველი ხმოვანი მულტფილმი - Karnival Kid - გამოვიდა. 1945 : მეორე მსოფლიო ომი, სს-ის მეთაურმა ჰაინრიხ ჰიმლერმა მოკავშირეების ტყვეობაში თავი მოიკლა. 1949 : გერმანიამ მიიღო კონსტიტუცია. 1987 : საბჭოთა კავშირში შეწყვიტეს რადიო „ამერიკის ხმის“ სიგნალის ჩახშობა 1988 : მიშელ პლატინიმ დაასრულა საფეხბურთო კარიერა. 1992 : რუსეთმა, უკრაინამ, ბელარუსმა და ყაზახეთმა ხელი მოაწერეს ლისაბონის ოქმს, რომელიც შეეხება სტრატეგიული შეიარაღების შეზღუდვას. 1997 : მოჰამედ ხათამი ირანის პრეზიდენტად აირჩიეს. 2004 : ცხინვალში ჩატარდა ე.წ. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის საპარლამენტო არჩევნები. 2007 ათენში უეფას ჩემპიონთა ლიგის ფინალში მილანმა ანგარიშით 2-1 ლივერპული დაამარცხა. 2008 : ქალაქ ბრაზილიაში სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირი დაფუძნდა. 2009 : სამხრეთ კორეის ექს-პრეზიდენტმა რო მუ ჰიანმა თავი მოიკლა. 2011 კვიპროსის საპარლამენტო არჩევნებში დემოკრატიულმა გაერთიანებამ, ნიკოს ანასტასიადისის მეთაურობით, უმრავლესობა მოიპოვა. ისლანდიაში ვულკანი გრიმსვეტნი ამოიფრქვა, რამაც ჩრდილოეთ ევროპაში ფრენების გაუქმება გამოიწვია. 2015 : შვედმა მომღერალმა მონს სელმერლევმა სიმღერით „Heroes“ ევროვიზია-2015-ზე გაიმარჯვა. 2017 : ბრიტანელი მსახიობი სერ როჯერ მური, რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია ჯეიმზ ბონდის როლით, 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა. 2021 : იტალიური როკ-ბენდი Måneskin სიმღერით „Zitti e buoni“ ევროვიზია 2021-ის გამარჯვებული გახდა. ამ დღეს დაბადებულნი 1707 : ლინე, კარლ — შვედი ბუნებისმეტყველი. 1891 : ლაგერკვისტი, პერ — შვედი მწერალი და დრამატურგი. 1900 : ფრანკი, ჰანს — გერმანელი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე 1928 : გიორგი გიგაური — ქართველი პოეტი 1951 : კარპოვი, ანატოლი — მსოფლიოს მე-12 ჩემპიონი ჭადრაკში. 1951 : შალიკაშვილი, ვალერიან — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი. ამ დღეს გარდაცვლილნი 1125 : ჰაინრიხ V — გერმანიის მეფე (დ. 1081) 1524 : ისმაილ I — სპარსეთის შაჰი (დ. 1487) 1857 : კოში, ოგიუსტენ ლუი — ფრანგი მათემატიკოსი (დ. 1789) 1906 : იბსენი, ჰენრიკ — ნორვეგიელი მწერალი (დ. 1828) 1945 : ჰიმლერი, ჰაინრიხ — გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწე (დ. 1900) 2013 : დომუხოვსკი, ვიქტორ — ქართველი ფიზიკოსი, პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს დეპუტატი (დ. 1948). 2017 : მური, როჯერ — ბრიტანელი მსახიობი, ყველაზე მეტად ცნობილი ჯეიმზ ბონდის როლით (დ. 1927). დღესასწაულები მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: სვიმონ კანანელი წმინდა მოწამენი: ალფიოს, ფილადელფოს, კვიპრიანე, ონისიმე, ერაზმი და მათი 14 თანამოღვაწე ივსიხი ანტიოქიელი ისიდორა სალოსი ნეტარი ტაისია აგრეთვე: იამაიკა — შრომის დღე. კუს მსოფლიო დღე იხილეთ აგრეთვე სხვა თვეები 0523