Le Procureur de la Cour pénale internationale, Karim A.A. Khan KC, annonce la clôture de la phase d’enquête dans la situation en Géorgie Le 27 janvier 2016, mon Bureau a ouvert une enquête dans la situation en Géorgie à propos des crimes contre l’humanité et des crimes de guerre relevant de la compétence de la Cour pénale internationale qui auraient été commis dans le contexte d’un conflit armé international entre le 1er juillet et le 10 octobre 2008. La décision d’ouvrir une enquête a été prise à l’issue d’un examen préliminaire de la situation amorcé le 14 août 2008. Depuis l’ouverture de cette enquête, mon Bureau a examiné les éléments de preuve se rapportant aux crimes qui auraient été perpétrés par l’ensemble des parties au conflit armé. Il s’est acquitté de cette tâche en toute indépendance, impartialité et objectivité, en collaborant avec les survivants, la société civile et les autorités nationales compétentes. L’enquête a donné lieu à la délivrance de mandats d’arrêt, le 30 juin 2022, par la Chambre préliminaire I, à l’encontre de trois suspects : MM. Mikhail Mayramovich Mindzaev, Gamlet Guchmazov et David Georgiyevich Sanakoev. Les chefs d’accusation que j’ai invoqués, et sur la base desquels les mandats d’arrêt ont été délivrés, portent spécifiquement sur la détention illégale, la torture et les mauvais traitements, la prise d’otages et le transfert illégal ultérieur de civils géorgiens dans le contexte d’une occupation par la Fédération de Russie. Comme je l’ai déjà déclaré à l’époque où j’ai demandé la délivrance de ces mandats d’arrêt, les crimes en cause s’inscrivent dans un contexte plus large de criminalité comprenant des pillages et des destructions à grande échelle de villages et de foyers géorgiens et où le droit de rentrer chez soi était refusé à la quasi-totalité des habitants géorgiens de la région de Tskhinvali. Les suspects en cause figurent parmi les personnes qui portent la responsabilité la plus lourde dans les crimes allégués. L’enquête a également révélé le rôle présumé joué par M. Vyacheslav Borisov, général de brigade au sein des forces armées de la Fédération de Russie et commandant adjoint des forces aériennes au moment des faits, qui aurait délibérément contribué à l’exécution de certains de ces crimes et qui est aujourd’hui décédé. Aujourd’hui, je vous informe qu’en dehors des affaires pendantes devant la CPI, mon Bureau ne suivra pas d’autres pistes d’enquête quant à l’éventuelle responsabilité pénale d’autres personnes ou à l’égard d’autres comportements survenus dans le cadre de la situation en Géorgie. Par conséquent, à moins d’un changement radical de circonstances, la phase d’enquête dans la situation en Géorgie est close. J’ai informé les autorités géorgiennes de cette décision. Aujourd’hui, vingt ans après la création de la Cour pénale internationale, pour la première fois, mon Bureau prend la décision de clore la phase d’enquête dans une situation dont la Cour est saisie. La prise de telles décisions fait partie intégrante de la conception et de l’application d’une stratégie efficace en matière de poursuites. Compte tenu de la diversité des crimes relevant de la compétence de la CPI, pour m’acquitter efficacement de mon mandat de Procureur, il est primordial que j’exerce le pouvoir discrétionnaire dont je suis investi en vertu des dispositions du Statut de Rome. Depuis ma prise de fonctions, je suis toujours resté clair à ce sujet : je ne souhaite pas continuer à faire des promesses intenables aux survivants et aux familles des victimes. Pour obtenir de véritables résultats , il nous incombe de dresser un diagnostic sans complaisance de l’utilisation de nos ressources et d’optimiser ces dernières afin de changer concrètement le cours des choses pour les personnes touchées par des crimes relevant de notre compétence à travers le monde. La nécessité de planifier les activités relatives aux différentes situations et d’adopter des stratégies de clôture rend également compte des attentes légitimes, de plus en plus nombreuses, au vu desquelles la Cour doit trouver les moyens et les solutions qui lui permettront de poursuivre ses activités simultanément dans plusieurs situations tout en disposant de ressources limitées. Cette nécessité avait déjà été soulignée dans le Rapport portant sur l’Examen de la Cour établi par les experts indépendants à la demande de l’Assemblée des États parties. La décision que j’ai prise en ce qui concerne la clôture de la situation en Géorgie n’est pas unique en son genre et sera accompagnée d’autres décisions qui concerneront différentes situations pour lesquelles une enquête est en cours, par exemple la situation en République centrafricaine dans laquelle, comme je l’annonce aujourd’hui, la phase d’enquête est également arrivée à son terme. Cela étant, notre travail à l’égard de la situation en Géorgie est loin d’être fini. Mon Bureau concentre actuellement ses efforts sur les poursuites engagées contre les individus visés par des mandats d’arrêt et veillera à ce qu’elles soient couronnées de succès. Ce travail, qui a débuté il y a quelques mois, s’est traduit par une augmentation considérable de nos activités dans cette situation pour nous tenir prêts en vue du procès et préserver les éléments de preuve. Mon Bureau continuera de collaborer avec ses partenaires pour localiser et arrêter les suspects qui sont toujours en fuite et engager des poursuites dans les affaires en cours, en amont du procès, au cours du procès puis lors de la procédure en appel, et, dans l’éventualité d’une condamnation, lors des procédures relatives aux demandes en réparation. Les Chambres de la Cour resteront saisies de ces affaires et le Greffe continuera d’exercer son mandat pluridisciplinaire. Outre la gestion efficace des ressources, je suis convaincu que l’application de stratégies de clôture peut donner vie aux principes fondamentaux de coopération et de complémentarité, qui sont au cœur du système établi par le Statut de Rome. La décision que j’ai prise clarifie quelque peu la portée générale des affaires que nous comptons instruire, mais elle représente aussi une nouvelle opportunité de collaboration avec les juridictions pénales nationales compétentes afin de lutter contre l’impunité qui sévit encore et, de contribuer, à terme, à apporter, au travers de la coopération, un appui à l’égard d’autres affaires susceptibles d’être présentées devant des tribunaux. Cette notion est au centre de ma conception du rôle complémentaire de la CPI et de sa relation avec les juridictions pénales nationales. C’est pourquoi j’ai déjà informé les autorités géorgiennes que mon Bureau était disposé à explorer les moyens par lesquels cette approche dynamique en matière de complémentarité pourrait donner lieu à des mesures concrètes au moyen d’un accord en matière de coopération et d’un plan d’action réciproques. Ceci fait suite à la visite officielle en Géorgie de la Procureure adjointe de la CPI, Nazhat Shameem Khan, en septembre dernier. Au cours de cette visite, la Procureure adjointe a eu des discussions fructueuses à propos de la poursuite de la coopération compte tenu de la clôture de la phase d’enquête qui était prévue par mon Bureau dans la situation en Géorgie. Mon Bureau s’efforcera de transmettre des éléments de preuve aux autorités géorgiennes et de promouvoir le transfert des connaissances dans le cadre de la consolidation de la coopération. Il encouragera aussi la collaboration en ce qui concerne le recours aux expertises techniques et médicolégales ainsi que l’échange des meilleures pratiques dans des domaines tels que les stratégies en matière de poursuites, la gestion de l’information et la protection des témoins. Bien entendu, nous resterons en contact avec la société civile en Géorgie. Pour ce faire, mon Bureau s’est mis en relation avec des organisations de la société civile et d’autres intervenants afin d’expliquer plus précisément la décision qui a été prise de mettre un terme à la phase d’enquête dans cette situation, les activités que nous continuerons de mener et notre volonté de mettre les affaires pendantes en état d’être jugées. Ce n’est qu’en agissant ensemble, en s’acquittant des responsabilités qui leur incombent au regard du Statut de Rome et des attentes des victimes, que la CPI et les États parties pourront appliquer le principe de complémentarité et coopérer de manière efficace. Mon Bureau se tient prêt à poursuivre la collaboration avec les autorités géorgiennes, les survivants, les familles des victimes et la société civile et à travailler à leurs côtés pour accomplir les tâches qui l’attendent. De plus amples informations sur les « enquêtes préliminaires » et les « situations et affaires » examinées par la Cour sont disponibles ici, et ici. 2016 წლის 27 იანვარს ჩემმა ოფისმა დაიწყო საქართველოს სიტუაციის გამოძიება სისხლის სამართლოს საერთაშორისო სასამართლოს იურისდიქციაში შემავალი ადამიანურობისა და ომის დანაშაულებთან დაკავშირებით, რომლებიც საერთაშორისო შეიარაღებული კონფლიქტის კონტექსტში 2008 წლის 1 ივლისიდან 10 ოქტომბრის ჩათვლით პერიოდში იქნა ჩადენილი. ამას წინ უძღოდა აღნიშნულ სიტუაციასთან დაკავშირებით 2008 წლის 14 აგვისტოს დაწყებული წინასწარი გამოძიების დასრულება. გამოძიების დაწყების დღიდან ჩემმა ოფისმა შეისწავლა მტკიცებულებები, რომლებიც შეიარაღებული კონფლიქტის ყველა მხარის მიერ სავარაუდოდ ჩადენილ დანაშაულებს უკავშირდებოდა. პროკურორის ოფისი თავის საქმიანობას დამოუკიდებლად, მიუკერძოებლად და ობიექტურად ახორციელებდა. მას მჭიდრო კონტაქტი ჰქონდა დაზარალებულებთან და სამოქალაქო საზოგადოებასთან, და ნაყოფიერად თანამშრომლობდა ხელისუფლების შესაბამის ორგანოებთან. აღნიშნული გამოძიების შედეგად, 2022 წლის 30 ივნისს პირველმა წინასასამართლო პალატამ სამი ეჭვმიტანილი პირის დაპატიმრების ორდერები გამოსცა. ესენია: ბ-ნი მიხაილ მაირამოვიჩ მინძაევი, ბ-ნი გამლეტ გუჩმაზოვი და ბ-ნი დავიდ გეორგიევიჩ სანაკოევი. ჩემ მიერ წარდგენილი ბრალდებები, რომელთა მიმართებაშიც გაიცა დაპატიმრების ორდერები, ეხება, კერძოდ, რუსეთის ფედერაციის მიერ განხორციელებული ოკუპაციის კონტექსტში ეთნიკურად ქართველი მშვიდობიანი მოსახლეობის თავისუფლების უკანონო აღკვეთას, წამებას, სასტიკ მოპყრობას, მძევლად აყვანასა და, შემდგომში, მათ უკანონო გადაადგილებას. როგორც ამ დაპატიმრების ორდერების გაცემის შესახებ შუამდგომლობის წარდგენისას აღვნიშნე, აღნიშნული დანაშაულები დანაშაულებრივი ქმედებების უფრო ფართო ხასიათზე მიუთითებს, როგორიც იყო, მაგალითად, ქართული სოფლებისა და ქართველების კუთვნილი სახლების მასობრივი ძარცვა და განადგურება, ასევე, ცხინვალის რეგიონის თითქმის მთელი ქართული მოსახლეობისთვის დაბრუნების უფლებაზე უარის თქმა. აღნიშნული ეჭვმიტანილი პირები არიან მათ შორის, ვისაც ყველაზე დიდი პასუხისმგებლობა მიუძღვის ზემოხსენებული სავარაუდო დანაშაულების ჩადენაში. გამოძიებისას ასევე გამოიკვეთა რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალების გენერალ-მაიორის, ამჟამად გარდაცვლილი ბ-ნი ვიაჩესლავ ბორისოვის, სავარაუდო როლიც, რომელსაც აღნიშნული მოვლენების დროს საჰაერო-სადესანტო ძალების მეთაურის მოადგილის თანამდებობა ეკავა და რომელმაც, სავარაუდოდ, განზრახ შეუწყო ხელი ზოგიერთი ამ დანაშაულის ჩადენას. დღეს შემიძლია დავადასტურო, რომ სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს წარმოებაში არსებული საქმეების გარდა, ჩემი ოფისი აღარ გააგრძელებს გამოძიებას ახალი მიმართულებით საქართველოს სიტუაციის ფარგლებში სხვა პირთა სავარაუდო სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობასთან ან სხვა ქმედებებთან დაკავშირებით. შესაბამისად, ვინაიდან გარემოებები არსებითად არ შეცვლილა, საქართველოს სიტუაციის გამოძიების ეტაპი დასრულდა. აღნიშნული გადაწყვეტილების შესახებ მე უკვე ვაცნობე საქართველოს ხელისუფლებას. სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს დაარსებიდან ოცი წლის შემდეგ ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც ჩემმა ოფისმა გადაწყვიტა სასამართლოს წარმოებაში არსებულ სიტუაციასთან დაკავშირებით გამოძიების ეტაპი დაესრულებინა. მსგავსი გადაწყვეტილებების მიღება პროკურორის ოფისის ეფექტური სტრატეგიის ფორმულირებისა და განხორციელების განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს. სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მიერ განსახილველ დანაშაულებრივ ქმედებათა მასშტაბის გათვალისწინებით, უკიდურესად მნიშვნელოვანია, რომ მე ვისარგებლო რომის სტატუტით მონიჭებული დისკრეციით, რათა ეფექტურად ვმართო ჩემი, როგორც პროკურორის, მანდატის განხორციელება. თანამდებობის დაკავებისთანავე ცალსახად განვაცხადე: არ მსურს გავაგრძელო დაზარალებულთათვის და მსხვერპლთა ოჯახებისთვის გადაჭარბებული დაპირებების მიცემა და შემდეგ მათი ვერ შესრულება. რეალური შედეგების მისაღწევად, ჩვენ ზედმიწევნით უნდა გავაანალიზოთ, თუ როგორ შეიძლება რესურსების ყველაზე ეფექტიანად გამოყენება იმგვარად, რომ მივაღწიოთ მაქსიმალურ შედეგს მათთვის, ვინც მთელ მსოფლიოში ჩვენს იურისდიქციაში შემავალი დანაშაულებით დაზარალდა. სიტუაციური დაგეგმვისა და მასთან დაკავშირებული დასრულების სტრატეგიების შემუშავების საჭიროება ასევე ასახავს იმ მზარდ, სამართლიან მოლოდინს, რომ სასამართლო გამოძებნის გზებს და საშუალებებს, რათა რეალურად იმუშაოს რამდენიმე სიტუაციაზე შეზღუდული რესურსების პირობებში. აღნიშნულის აუცილებლობა ასევე აისახა წევრ სახელმწიფოთა ასამბლეის დაკვეთით ახლახან ჩატარებულ დამოუკიდებელ ექსპერტთა შეფასების პროცესში. ჩემ მიერ მიღებული გადაწყვეტილება სიტუაციის დასრულების თაობაზე მხოლოდ საქართველოს სიტუაციას არ ეხება. მას მოჰყვება სხვა გადაწყვეტილებებიც, რომლებიც ამჟამად გამოძიების სტადიაში მყოფ სხვადასხვა სიტუაციებს შეეხება, მათ შორის, დღევანდელი გადაწყვეტილება ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკასთან დაკავშირებით, რომელთან მიმართებაშიც ასევე გამოძიების ეტაპის დასრულების შესახებ ვაცხადებ. თუმცა, ჩვენი მუშაობა საქართველოს სიტუაციასთან დაკავშირებით არ დასრულებულა. ჩემი ოფისი აგრძელებს და გააგრძელებს თავისი ძალისხმევის მიმართვას დაპატიმრების ორდერის ადრესატების სამართალში მისაცემად. ამ მუშაობამ, რომელიც რამდენიმე თვის წინ დაიწყო, მნიშვნელოვანი გააქტიურება გამოიწვია ჩვენს ოფისში საქართველოს სიტუაციასთან დაკავშირებით, ვინაიდან ჩვენ ვცდილობთ, წინასწარ მოვემზადოთ სასამართლო განხილვისთვის და უზრუნველვყოთ მტკიცებულებათა დაცვა-შენახვა. მომავალში კვლავაც აუცილებელი იქნება ჩემი ოფისისა და მისი პარტნიორების ერთობლივი ძალისხმევა, რათა მოხდეს ჯერ კიდევ თავისუფლებაზე მყოფი ეჭვმიტანილების ადგილსამყოფელის დადგენა და მათი დაკავება, ასევე არსებული საქმეების განხილვა, რომლებმაც სასამართლო განხილვის დაწყებიდან საბოლოო სააპელაციო წარმოების ჩათვლით ყველა ეტაპი უნდა გაიარონ, მათ შორის, ბრალდებულის დამნაშავედ ცნობის შემთხვევაში, რეპარაციების ეტაპიც. აღნიშნული საქმეები სასამართლო პალატების წარმოებაში დარჩება, ხოლო სასამართლოს კანცელარია თავის მრავალგანზომილებიანი მანდატის განხორციელებას გააგრძელებს. ასევე, მიმაჩნია, რომ რესურსების ეფექტიანი მართვის გარდა, დასრულების სტრატეგიების განხორციელება, შესაძლოა, თანამშრომლობისა და კომპლემენტარობის იმ საბაზისო პრინციპების ნათელ გამოხატულებად იქცეს, რომლებიც რომის სტატუტის სისტემას უდევს საფუძვლად. იმდენად, რამდენადაც ჩემი გადაწყვეტილება საქმეების ჩვენთვის სასურველი მოცულობის ფარგლებზე მიუთითებს, იგი, ასევე, იძლევა ახალ შესაძლებლობას, ვითანამშრომლოთ კომპეტენტურ ეროვნულ სისხლის სამართლის იურისდიქციებთან, რათა დავეხმაროთ მათ დაუსჯელობის კუთხით არსებული ხარვეზების აღმოფხვრაში და, საბოლოო ჯამში, ხელი შევუწყოთ ახალი საქმეების წარმოებას რომლებიც, ერთობლივი მუშაობის წყალობით, შესაძლოა ადგილობრივ სასამართლოებამდეც მივიდეს. ამ საკითხს ცენტრალური ადილი უკავია ჩემს ხედვაში, რომელიც სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს კომპლემენტარულ როლსა და ეროვნულ სისხლის სამართლის იურისდიქციებთან მის ურთიერთობას ეხება. აღნიშნულის გათვალისწინებით, მე უკვე ვაცნობე საქართველოს ეროვნული ხელისუფლების ორგანოებს, რომ ჩემი ოფისი მზადაა, გააგრძელოს კომპლემენტარობის პრინციპისადმი დინამიკური მიდგომის კონკრეტულ ქმედებებად გარდაქმნის გზების ძიება თანამშრომლობის შესახებ ორმხრივი შეთანხმებისა და სამოქმედო გეგმის მეშვეობით. აღნიშნულს წინ უსწრებდა ამა წლის სექტემბერში სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს პროკურორის მოადგილის ნაზატ შამიმ ხანის ვიზიტი საქართველოში, რომლის ფარგლებშიც ნაყოფიერი საუბარი შედგა ჩვენს მიმდინარე თანამშრომლობის საკითხებზე პროკურორის ოფისის მიერ საქართველოს სიტუაციის გამოძიების ეტაპის მოსალოდნელი დასრულების ჭრილში. გაძლიერებული თანამშრომლობა გულისხმობს ჩემი ოფისის მიერ საქართველოს ხელისუფლების ორგანოებისთვის მტკიცებულებების გაზიარებასა 3c0b ა ცოდნის გადაცემის ხელშეწყობას, ტექნიკური და სასამართლო ექსპერტიზის გამოყენების კუთხით თანამშრომლობას, ასევე, ბრალდების სტრატეგიის, ინფორმაციის მართვისა და მოწმეთა დაცვის საკითხებში საუკეთესო გამოცდილების გაზიარებას. ჩვენ, რა თქმა უნდა, გავაგრძელებთ თანამშრომლობას საქართველოს სამოქალაქო საზოგადოებასთანაც. ამ მიზნით, ჩემი ოფისი დაუკავშირდა სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებსა და სხვა დაინტერესებულ პირებს, რათა მათთვის დეტალური ინფორმაცია მიეწოდებინა იმ გადაწყვეტილების თაობაზე, რომელიც საქართველოს სიტუაციის გამოძიების ეტაპის დასრულებას ეხება, ასევე, გაეცნო საქართველოს სიტუაციასთან დაკავშირებით ჩვენი ამჟამინდელი საქმიანობა და ჩვენი მტკიცე განზრახვა მიმდინარე საქმეების სასამართლო განხილვამდე მიყვანასთან დაკავშირებით. კომპლემენტარობის პრინციპი და თანამშრომლობა მხოლოდ იმ შემთხვევაში იქნება ეფექტური, თუ სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლო და წევრი სახელმწიფოები იმუშავებენ ერთად, რათა ერთობლივად იტვირთონ პასუხისმგებლობის ის მძიმე ტვირთი, რომელიც რომის სტატუტით არის განსაზღვრული და რომელსაც დაზარალებულნი მოითხოვენ. ჩემი ოფისი მზადაა, გააგრძელოს მუშაობა და თანამშრომლობა საქართველოს ხელისუფლების ორგანოებთან, დაზარალებულებთან, მსხვერპლთა ოჯახებთან და სამოქალაქო საზოგადოებასთან არსებული ამოცანების გადასაჭრელად. დამატებითი ინფორმაცია „წინასწარი გამოძიებებისა“ და „სასამართლოს წარმოებაში არსებული სიტუაციებისა და საქმეების“ შესახებ იხილეთ აქ, და აქ.


source: fineweb

text: ასტერიქსი და ობელიქსი დიდ ბრიტანეთში ორმოცდამეათე წელი ძვ. იულიუს კეისრის სურვილი ახალი დამპყრობლების.უფროსი თავის არმიას აღინიშნება ის აპირებს ხელში Island, რომელიც მდებარეობს ზღვარზე მსოფლიოში - იდუმალი მიწის, რომელიც ცნობილია როგორც ბრიტანეთის. კეისრის არმია იმარჯვებს სწრაფი და უპირობო გამარჯვება მოიპოვა. კარგად ... თითქმის ერთმნიშვნელოვანი: ერთი პატარა ჰამლეტ აგრძელებს სასტიკად დავიცვათ, არამედ სიძლიერეზე გაშვებულია, და დედოფალი აგზავნის Britons Cordelia Krasovaksa ოფიცერი დახმარებას Gaul. როდესაც Gauls მომავალი Krasovaks იმ მომარაგებისათვის ბარელზე მისი ცნობილი ჯადოსნური წამალს, და Asterix და OBELIX იგზავნება მასთან ბრიტანეთში. Gadoriksa ისინი იღებენ აგრეთვე მათთან, რადგან მგზავრობის - დიდი გზა რათა განაახლოთ თქვენი განათლების ახალგაზრდა კაცი. მაგრამ, სამწუხაროდ, რამ არ მიდიან როგორც განკუთვნილი ... ინფორმაცია ჯგუფ სტუმარი-ის წევრებს არ აქვთ კომენტარის დატოვების უფლება.


ფილიპე II (ესპანეთი) ფილიპე II (ესპ. Felipe II de Habsburgo; პორტ. Filipe I; გერმ. Philipp II; ნიდერლ. Filips II; იტალ. Filippo II; დ. 21 მაისი, 1527, ვალიადოლიდი – 13 სექტემბერი 1598, ესკორიალი) — ესპანეთის მეფე 1556-1598 წწ. ჰაბსბურგთა დინასტიიდან იმპერატორ კარლ V-ის ერთადერთი კანონიერი ვაჟი. ტახტზე ავიდა მამამისის კარლ V-ის გადადგომის შემდეგ, რომელმაც თავისი იმპერია შვილებს გაუყო. ფილიპე II-მ მიიღო ესპანეთი, ორივე სიცილიის სამეფო, ნიდერლანდი, ფრანშ-კონტე, მილანი, სამფლობელოები ამერიკასა და აფრიკაში და იგი იყო: - ესპანეთის პირველი ოფიციალური მეფე 1556-1598 წწ. - ნეაპოლის და სიცილიის მეფე 1554-1598 წწ. - ინგლისის თანამეფე, როგორც დედოფალ მერი I-ის მეუღლე 1554-1558 წწ. - ჩვიდმეტი პროვინციის მონარქი (პროვინციების მიხედვით ზოგან გრაფი, ზოგან ჰერცოგი) 1556-1581 წწ. - პორტუგალიის და ალგარვის მეფე ფილიპე I-ის სახელით 1580-1598 წწ. - ჩილეს მეფე 1554-1556 წწ. განამტკიცა აბსოლუტიზმი. არაგონს, კასტილიას, კატალონიას ჩამოართვა ფუეროსები, გაზარდა ბიუროკრატიული აპარატი. იყო ფანატიკოსი კათოლიკე. დევნიდა მორისკებს. გაააძლიერა ფეოდალური ჩაგვრა ნიდერლანდში, რითაც დააჩქარა ნიდერლანდის რევოლუცია. 1581 წელს თავის სამფლობელოებს შემოუერთა პორტუგალია. 1588 წელს „უძლეველი არმადის“ დაღუპვამ ძირი გამოუთხარა ესპანეთის საზღვაო ძლიერებას. ფილიპე II სამხედრო დახმარებას უწევდა ფრანგ კათოლიკეებს რელიგიური ომების დროს. 1595 წელს პარიზში ესპანეთის გარნიზონი შევიდა. 1595 წლის ივნისში ანრი ნავარელმა ფონტენ-ფრანსეზთან დაამარცხა ესპანეთის ჯარები და ფილიპე II იძულებული გახდა საფრანგეთის მეფე ანრი IV ეცნო. ესპანეთის ჯარები საფრანგეთიდან განდევნეს. გაუთავებელი ომები დიდ სახსრებს მოითხოვდა. ფილიპე II-მ გაზარდა გადასახადები, მათ შორის ალკაბალაც. სახელმწიფო დეფიციტის მოსაგვარებლად ართმევდა ამერიკიდან შემოტანილ ოქროს, ვერცხლს. 1557, 1575 და 1598 წელს სახელმწიფო გაკოტრებულად გამოაცხადა. ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, გვ. 302, თბ., 1986 წელი. - გერულფ I - გერულფ II - დიტრიხ I - დიტრიხ II - არნულფ - დიტრიხ III - დიტრიხ IV - ფლორენს I - დიტრიხ V - ფლორენს II - დიტრიხ VI - ფლორენს III - დიტრიხ VII - ადა - ვილჰელმ I - ფლორენს IV - ვილჰელმ II - ფლორენს V - იოჰან I - იოჰან II - ვილჰელმ III - ვილჰელმ IV - მარგარეტე ბავარიელი - ვილჰელმ - ალბრეხტ I - ვილჰელმ VI - იოჰან III - იაკობეა ბავარიელი - ფილიპ I კეთილი - შარლ I მამაცი - მარია ბურგუნდიელი - მაქსიმილიან I - ფელიპე II ლამაზი - კარლ II - ფილიპე III


source: wikipedia

text: კალიფორნია () — შტატი აშშ-ში, მდებარეობს წყნარი ოკეანის რეგიონში. სახელი მინიშნებაა ესპანური სიმღერის წარმოსახვითი კუნძულისა, რომლის მმართველი იყო დედოფალი კალაფია. XVIII ს-ის დასაწყისამდე კარტოგრაფებს იგი წარმოდგენილი ჰქონდათ კუნძულის სახით. 1769 წელს კალიფორნია დაიპყრო ესპანეთმა; 1846 – დამოუკიდებელი რესპუბლიკა. 1848 – მექსიკასთან ომის შემდეგ შეიერთა აშშ-მ. 1850-დან აშშ-ს შტატია. 1850 წლიდან დაიწყო მოსახლეობის სწრაფი ზრდა რაც განაპირობა კარგმა ჰავამ (ლოს-ანჯელესიში იანვარში საშუალოდ 18-22 გრადუსია), მოსახლეობის ზრდამ გამოიწვია ეკონომიკური ბუმი 20ე საუკუნის მეორე ნახევარში. მალე კალიფორნია გახდა აშშ-ს გართობის ცენტრი. კალიფორნიის შტატი ლიდერია ტურიზმის სექტორში. კალიფორნიის ეკონომიკა უმსხვილესია, შედარებისთვის კალიფორნია რომ დამოუკიდებელი ქვეყანა იყოს ის მსოფლიოს უდიდეს ეკონომიკურ ქვეყნებში მერვე იქნებოდა (მშპ 1,81 ტრილიონი დოლარი), ხოლო 35-ე უდიდესი ქვეყანა მოსახლეობის მიხედვით. 2008 წლის მონაცემებით კალიფორნიის შტატმა ექსპორტზე 144 მილიოარდი აშშ დოლარის ღირებულების ელექტრო და კომპიუტერული ტექნიკა გაიტანა. აგროკულტურა ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სექტორია კალიფორნიისთვის ნედლეულის გაყიდვებმა 2008 წელს 31 მილიარდი დოლარი შეადგინა. კალიფორნიაში თავს იყრის 81,500 ფერმა და რანჩო რომელიც ქმნის 36 მილიარდი დოლარის პროდუქტს შტატში. მშპ ერთ სულ მოსახლეზე შეადგენს 38,956 აშშ დოლარს. უამრავი ოკეანის პირა ქალაქი კალიფორნიაში მიჩნეულია მსოფლიოში უმდიდრეს ქალაქებად (სანტა-კლარა). 2010 წლის მონაცემებით კალიფორნიაში ცხოვრობს 663,000 მილიონერი. კალიფორნია ენერგიის ყველაზე დიდი მომხმარებელია. კალიფორნიაში მდებარეობს ორი უდიდესი ატომური ელექტრო სადგური: დიაბლო ქანიონი და სან ონოფრე. ფართობი – 404 ათასი. მოსახლეობა - 37,253 ათასი (თეთრი 57,6 %, აზიელი 13,0 %, აფროამერიკელი 6,4 %, ლათინურამერიკელი 21 %). ქალაქის მოსახლეობა - 91,3 %. ქალაქები – საკრამენტო (დედაქალაქი), 376 ათასი, ლოს-ანჯელესი (სრული სახელი: El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Angeles de Porciuncula, დაარს. 1781, 3.553 ათასი), სან დიეგო, 1.171 ათასი, სან ხოსე, 839 ათასი, სან ფრანსისკო (დაარს. 1848), 735 ათასი, ლონგ-ბიჩი, 422 ათასი, ოკლენდი, 367 ათასი. ცნობილი ადამიანები – უოლტ დისნეი, ჯეკ ლონდონი, მერლინ მონრო, რონალდ რეიგანი, ჯონ სტეიბეკი. თავისებურებები – უდიდესი შტატია მოსახლეობით, უდიდესი სასოფლო-სამეურნეო რაიონი, ელექტოტექნიკური მრეწველობა (სილიკონის ველი), სიერა-ნევადა, სიკვდილის ველი (282 მ ზღვის დონის დაბლა). ლიტერატურა Matthews, Glenna. The Golden State in the Civil War: Thomas Starr King, the Republican Party, and the Birth of Modern California. New York: Cambridge University Press, 2012. რესურსები ინტერნეტში State of California California State Guide, from the Library of Congress 1973 documentary featuring aerial views of the California coastline from Mt. Shasta to Los Angeles Time-Lapse Tilt-Shift Portrait of California by Ryan and Sheri Killackey სქოლიო აშშ-ის შტატები კალიფორნია


text: მოლდავეთის პრომოსკოვურად განწყობილმა პოლიტიკოსებმა უარი განაცხადეს, მხარი დაუჭირონ მთავრობის გეგმას, მიიპატიჟონ მათ ქვეყანაში აშშ-ის ჯარი და სამხედრო ტექნიკა, რათა მონაწილეობა მიიღონ 9 მაისს, ევროპაში მეორე მსოფლიო ომის დასრულებისადმი მიძღვნილ ღონისძიებებში. ორასამდე ამერიკელ ჯარისკაცი უკვე ჩავიდა მოლდავეთში 3 მაისს, რათა მონაწილეობა მიიღონ სამხედრო მანევრებში მოლდავეთის არმიასთან ერთად 20 მაისს. კიშინიოვში, აშშ-ის ელჩის, ჯეიმს პეტიტისთვის გაგზავნილ წერილში, მოლდავეთის კომუნისტური პარტიის ლიდერი, ვლადიმირ ვორონინი წერს, რომ გამარჯვების დღეს აშშ-ის სამხედროთა ყოფნა კიშინიოვში უდიდესი „შეცდომა იქნებოდა“, „გაუთვალისწინებელი შედეგით“. საელჩოს კომენტარი არ გაუკეთებია. ოფიციალურად მოლდავეთი ნეიტრალურია, მაგრამ მისი პროდასავლური მთავრობა კარგ ურთიერთობაშია ნატოსთან. მოლდავეთის სეპარატისტული რეგიონის, დნესტრისპირეთის ლიდერმა, ვიტალი იგნატიევმა განაცხადა, რომ ამერიკელი ჯარისკაცების იქ ყოფნა „დესტაბილიზაციის ფაქტორია“.


source: CulturaX

text: მარნეულში შუა ხნის ქალი მოკლეს | imedinews imedi / 15 დეკემბერი 2018, 15:04 / სანდო წყარო მარნეულში შუა ხნის ქალი მოკლეს მარნეულის რაიონის სოფელ კიროვკაში გამთენიისას მკვლელობა მოხდა. როგორც თანასოფლელები ყვებიან, მოკლულია შუახნის ქალი, რომლის ცხედარი საკუთარ სახლში ნათესავმა ნახა. მათივე თქმით, სახლის ეზოში აღმოაჩინეს ორმოც. მეზობლები ვარაუდობენ, რომ სწორედ ამ ორმოში აპირებდა მკვლელობის ჩამდენი ცხედრის დამარხვას. ინფორმაციას 1tv.ge ავრცელებს. შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 108-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც განზრახ მკვლელობას გულისხმობს. შსს-ს ცნობით, დადგენილია სავარაუდო დამნაშავე და მის დასაკავებლად მიმდინარეობს საგამოძიებო მოქმედებები.


text: აბ აბაზასძე, ივანე — XI საუკუნის I ნახევრის საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე აბაზასძე, ნავროზ — დავით VIII-ის ამირახორი აბაზასძე, ჭილა — დავით VIII-ის მეაბჯრეთუხუცესი აბაზასძე, ხიმშია — თემურლენგის წინააღმდეგ მებრძოლი ქართველი სარდალი აბაზასძენი — ფეოდალური საგვარეულო აბაზაძე, დავით — პოლკოვნიკი, XVIII ს. რუსეთის ქართული დიასპორის წარმომადგენელი აბაზაძე, მანანა — კინომსახიობი, მოცეკვავე აბაზაძე, ნიკოლოზ — ეთნოგრაფი და საზოგადო მოღვაწე აბაზ ბაკურიანის ძე — XI საუკუნის მოღვაწე, ბიზანტიის იმპერიის მაგისტროსი აბაკელია, თამარ — მოქანდაკე, გრაფიკოსი და თეატრის მხატვარი აბაკელია, იოსებ — ფთიზიატრი აბაშელი, ალექსანდრე — პოეტი აბაშვილი, გიორგი — ვიცე-ადმირალი აბაშიშვილები — თავადები აბაშიძეები — არისტოკრატიული საგვარეულო აბაშიძე, ასლან — პოლიტიკური მოღვაწე აბაშიძე, ასლან (ასლანბეგი) — გენერალი აბაშიძე, გიორგი — ქირურგი აბაშიძე, გიორგი-მალაქია — XVII—XVIII სს. იმერეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე აბაშიძე, გრიგოლ — პოეტი და პროზაიკოსი აბაშიძე, გრიგოლ — პოეტი აბაშიძე, დავით — მსახიობი აბაშიძე, დავით (დიმიტრი) — საქართველოს, რუსეთისა და უკრაინის საეკლესიო მოღვაწე აბაშიძე, დიმიტრი — რეჟისორი აბაშიძე, დიმიტრი — გენერალ-მაიორი აბაშიძე, დულა — გენერალ-მაიორი, საქართველოს სამხედრო ფიცის ავტორი აბაშიძე, ვასო — მსახიობი აბაშიძე, ვახტანგ — რეჟისორი აბაშიძე, ვახუშტი — XVIII საუკუნის I ნახევარში ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე აბაშიძე, თამარ — მსახიობი აბაშიძე, იასონ — მეტყევე აბაშიძე, ივანე (ვანიკო) — მსახიობი აბაშიძე, ივანე (იოანე) — ბორჩალოს მოურავი და ქართლ-კახეთის სამეფოს ქეშიკჩიბაში 1769—1799 წწ. აბაშიძე, ივანე — იმერეთის 1820 წ. აჯანყების მონაწილე აბაშიძე, ზურაბ — დიპლომატი აბაშიძე, ირაკლი — პოეტი აბაშიძე, კიტა — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე აბაშიძე, კონსტანტინე — გენერალი აბაშიძე, ლევან — XVIII საუკუნის I ნახევარში იმერეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე აბაშიძე, ლევან — კინომსახიობი აბაშიძე, ლეილა — კინომსახიობი აბაშიძე, ლერი — სამხედრო მოღვაწე აბაშიძე, მემედ — საზოგადო მოღვაწე, მწერალი, პუბლიცისტი აბაშიძე, ნიკოლოზ — ექიმი, მიკრობიოლოგი აბაშიძე, ნიკოლოზ — საზოგადო მოღვაწე, ქუთაისის პირველი მერი აბაშიძე, როსტომ — სამხედრო მოღვაწე აბაშიძე, როსტომ — სპორტსმენი აბაშიძე, სამსონ — პუბლიცისტი, კრიტიკოსი აბაშიძე, ტასო — მსახიობი აბაშიძე, ჰაიდარ — საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი, პედაგოგი აბაშიძე-გორლენკო, სიმონ — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი აბაშიძე-ფინეზიშვილი, ნიკოლოზ — იმერეთის აჯანყების (1819-20) აქტიური მონაწილე აბაშიძე-წერეთელი, ქეთევან — იმერეთის აჯანყების (1810) აქტიური მონაწილე აბდულა ბეგი — იესე მეფის ძე, სამეფო ტახტის პრეტენდენტი აბდუშელიშვილი, მალხაზ — ანთროპოლოგი აბელიშვილი, ლევან — ელექტროტექნიკოსი აბესაძე, გია — ექიმი აბესაძე, კაპიტონ — მსახიობი აბზიანიძე, გიორგი — ლიტერატურათმცოდნე აბჟანდაძე, რენა — სპორტსმენი აბრამაშვილი, ნიკოლოზ — სამხედრო მფრინავი აბრამიშვილი, მარი — პოეტი აბრამიშვილი, მერაბ — მხატვარი აბრამიშვილი, მიხეილ — კრიტიკოსი, ფოლკლორისტი, პედაგოგი აბრამიშვილი, შალვა — მხატვარ-რესტავრატორი აბრამიძე, პავლე — საბჭოთა გენერალ-მაიორი აბრამ ურიაყოფილი — XVIII საუკუნის II ნახევარში მესტამბე, სამეფო კარი მღვდელი აბრაჰამ I — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი XIII—XIV საუკუნეების მოჯნაზე, პოლიტიკური მოღვაწე აბრაჰამ II — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1492—1497 აბსანძე, გურამ — პოლიტიკური მოღვაწე აბულასანი — XII საუკუნის მიწურულის საქართველოს სამეფოს დიდი მოხელე აბულაძე, ალექსანდრე — ბიოქიმიკოსი აბულაძე, დიმიტრი — მეან-გინეკოლოგი აბულაძე, თენგიზ — კინორეჟისორი აბულაძე, ილია — ფილოლოგი, ძვ. ქართული ენისა და მწერლობის მკვლევარი, არმენოლოგი აბულაძე, იუსტინე — ფილოლოგი, ირანისტი და რუსთველოლოგი აბულაძე, კალენიკე — ფიზიოლოგი აბულეთისძე, ივანე — კახეთის დიდგვაროვანი ფეროდალი XII საუკუნის I ნახევარში აბულეთისძე, მოდისტოს — მღვდელმთავარი XII საუკუნის I ნახევარში აბულეთისძე, ქირქიშ — კახეთის დიდგვაროვანი ფეოდალი XII საუკუნის II ნახევარში აბულეთისძე, ძაგან (XII ს.) — კახეთის დიდგვაროვანი ფეროდალი აბულეთისძე, ძაგან — კახეთის დიდგვაროვანი ფეროდალი აბუსერისძე, აბუსერ — XI საუკუნის შუა წლების პოლიტიკური მოღვაწე აბუსერისძე, გრიგოლ — XI საუკუნის შუა წლების პოლიტიკური მოღვაწე აბუსერისძე, ტბელი — მწერალი და ასტრონომი აგ აგიაშვილები — თავადები აგიაშვილი, გიორგი — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი აგიაშვილი, ნიკოლოზ — მწერალი, მთარგმნელი, ჟურნალისტი აგლაძე, დავით — ზოოტექნიკოსი აგლაძე, ილია — პუბლიცისტი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი აგლაძე, რაფიელ — ელექტროქიმიკოსი აგლაძეები — ძმები ვლადიმერ, ნეოფიტე და მათი მოგვარე ლავრენტი, ქვის მხატვრულად დამუშავების ოსტატები ად ადამია, ალიო — მწერალი ადამია, გენადი — სამხედრო მოღვაწე ადამია, გიორგი — თერაპევტი ადამია, ნოე — საბჭოთა კავშირის გმირი ადარნასე (ადრნერსე) — ქართლის ერისმთავარი VII საუკუნის I ნახევარი ადარნასე (VIII ს.) — ქართლის ერისმთავარი და კურაპალატი VIII საუკუნის II ნახევარში ადარნასე ბაგრატიონი — ტაოკლარჯეთის მთავრის აშოთ I დიდის მამა ადარნასე I — აშოტ დიდის უფროსი ძე ადარნასე II — ქართველთა მეფე 888—923 ადარნასე III — ბაგრატიონთა ტაოს შტოს წარმომადგენელი ადარნასე IV — კურაპალატი ადარნასე პატრიკი — ჰერეთის მეფე ადარნესე ბატონიშვილი (ათანასე ბაგრატიონი) — ლევან ბატონიშვილის ძე; რუსეთის არმიის არტილერიის გენერალ-ლეიტენანტი ავ ავაზაშვილი, დავით — მათემატიკოსი ავალიანი, ლადო — მწერალი ავალიანი, ლავრენტი — საბჭოთა კავშირის გმირი, მეავტომატე ავალიანი, სიმონ — ისტორიკოსი ავალიშვილი, ალექსანდრე — რუსეთის არმიის გენერალი ავალიშვილი, ბიძინა — მოქანდაკე ავალიშვილი, გიორგი — მწერალი ავალიშვილი, ზურაბ — მეცნიერი, იურისტი, ისტორიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, დიპლომატი ავალიშვილი, ივანე — რუსეთის არმიის გენერალი ავალიშვილი, ნიკოლოზ — ჟურნალისტი, მთარგმნელი, თეატრალური მოღვაწე ავალიშვილ-ხერხეულიძე, ბაბო — მსახიობი ავთანდილ შულავრელი — XVIII საუკუნის ხუროთმოძღვარი აზ აზარაშვილი, ვაჟა — კომპოზიტორი აზმაიფარაშვილი, ზაზა — დირიჟორი აზმაიფარაშვილი, შალვა — დირიჟორი და კომპოზიტორი ათ ათანასე თბილელი — საეკლესიო და პოლიტიკური მოღვაწე აი აივაზაშვილი, ოსანა — სტახანოველი მეაბრეშუმე ალ ალადაშვილი, ალექსანდრე — თერაპევტი ალასანია, გიული — ისტორიკოსი ალასანია, ირაკლი — პოლიტიკური მოღვაწე, დიპლომატი ალასანია, მამია — უშიშროების სამსახურის პოლკოვნიკი, აფხაზეთის ომის მონაწილე ალბუთაშვილი, მათე — პედაგოგი, მწერალი, მღვდელი, ეთნიკურად ქისტი ალექსანდრე I — იმერეთის მეფე ალექსანდრე I, დიდი — საქართველოს მეფე (1412—1442) ალექსანდრე I — კახეთის მეფე 1476—1511 ალექსანდრე II — იმერეთის მეფე 1484—1510 ალექსანდრე II — კახეთის მეფე 1574—1605 ალექსანდრე III — იმერეთის მეფე 1639—1660 ალექსანდრე IV — იმერეთის მეფე 1683—1695 ალექსანდრე V — იმერეთის მეფე 1720—1751 ალექსანდრე ბატონიშვილი (იმერეტინსკი) — რუსეთის პირველი გენერალ-ფელდცოიხმაისტერი ალექსანდრე ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) XVIII ს. — კახეთის მეფის დავით II (იმამყული-ხანის) უფროსი ვაჟი ალექსანდრე ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) — იმერეთის მეფის სოლომონ I-ის ერთადერთი ძე ალექსანდრე ბატონიშვილი, ერეკლე II-ის ძე — პოლიტიკური მოღვაწე ალექსანდრე ბაქარის ძე — ქართლის სამეფო ტახტის პრეტენდენტი ალექსანდრე იესეს ძე — ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე XVIII საუკუნის I ნახევარში ალექსანდრე ლუარსაბის ძე — სამხედრო მოღვაწე ალექსანდრია, ნანა — მოჭადრაკე ალექსი-მესხიშვილი, ბარბარე — მსახიობი ალექსი-მესხიშვილი, ვლადიმერ (ლადო) — მსახიობი და რეჟისორი ალექსი-მესხიშვილი, ვლადიმერ — არქიტექტორი ალექსი-მესხიშვილი, ნინო ვლადიმერის ასული — დრამისა და ესტრადის მსახიობი ალექსი-მესხიშვილი, ნინო — მსახიობი ალექსი-მესხიშვილი, სარდიონ — კრიტიკოსი, მთარგმნელი, სამხედრო ექიმი ალექსი-მესხიშვილი, შალვა — ადვოკატი და პოლიტიკური მოღვაწე ალექსიშვილი, ალექსი — თანამედროვე პოლიტიკური მოღვაწე, ეკონომისტი ალექსიშვილი, ოთარ — რეჟისორი ალექსიძე, ალექსანდრე — პირველი პროფესიონალი მოცეკვავე ალექსიძე, დიმიტრი — რეჟისორი, პედაგოგი და თეატრალური მოღვაწე ალექსიძე, ზაზა — ისტორიკოსი, ფილოლოგი ალექსიძე, ირინე — ბალეტის მსახიობი ალექსიძე, ნელი — მოქანდაკე ალექსიძე, ნიკოლოზ — ენტომოლოგი ალი მირზა — ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, ერეკლე I-ის ძე ალიხანაშვილი, ივანე — პოლიტიკური მოღვაწე ალფაიძე, გალაქტიონ — გენერალ-ლეიტენანტი ალჩიბაია, გრიგოლ — პოლიტიკური მოღვაწე ალჩიბაია, მიხეილ — პოლიტიკური მოღვაწე ალხაზიშვილი, იაკობ — ინფანტერიის გენერალი ალხაზიშვილი, ილია — მწერალი ალხაზიშვილი, შალვა — კრიტიკოსი, ხელოვნებათმცოდნე ამ ამაღლობელი, ნოდარ — ფიზიკოსი ამაღლობელი, რატი — პოეტი ამაღლობელი, სერგო — თეატრალური მოღვაწე, კრიტიკოსი, დრამატურგი ამაშუკელი, ელგუჯა — მოქანდაკე ამაშუკელი, ვასილ — კინორეჟისორი და ოპერატორი ამაშუკელი, ზაქარია — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი ამაშუკელი, რევაზ — პოეტი ამბროსაძე, ალექსანდრე — რუსეთის არმიის გენერალი ამბროსაძე, ნიკოლოზ — რუსეთის არმიის გენერალი ამბროსე — XV-XVI სს. ქართველი მხატვარი-კალიგრაფი ამბროსი — საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი ამილახვარი, ალექსანდრე — პოლიტიკური მოღვაწე ამილახვარი, ალექსანდრე — სამხედრო მოღვაწე, ემიგრანტი ამილახვარი, ამირინდო — ქართლ-კახეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე ამილახვარი, ანდუყაფარ — ქართლის მსხვილი ფეოდალი ამილახვარი, ბარძიმ — ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე ამილახვარი, გივი ანდუყაფარის ძე — ქართლ-კახეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე ამილახვარი, გივი — საამილახვროს უფროსი ამილახვარი, გივი — სამხედრო მოღვაწე, გენერალი ამილახვარი, დემეტრე — XVIII საუკუნის 50-60 წლებში პოლიტიკური მოღვაწე ამილახვარი, დიმიტრი — საფრანგეთის არმიის უცხოური ლეგიონის პოლკოვნიკი ამილახვარი, ედიშერ — სამხედრო მოღვაწე, გენერალი ამილახვარი, იასე — ქართ-კახეთის სამეფოს სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე ამილახვარი, ივანე — რუსეთის არმიის კავალერიის გენერალი ამილახვარი, იოთამ — XVII საუკუნის 30-50 წლებში ქართლის დიდი ფეოდალი ამილახვარი, ოთარ — აღმოსავლეთ საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე ამილახვარი, პაპუნა — XVII საუკუნის I მეოთხედის ქართლის სამეფოს პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე ამილახვარი, რევაზ — XVIII საუკუნის შუა წლების საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე ამირანაშვილი, მედეა — მომღერალი ამირანაშვილი, პეტრე — მომღერალი ამირანაშვილი, შალვა — მეცნიერი, ხელოვნებათმცოდნე ამირაჯიბი, კონსტანტინე — მეცნიერი სოფლის მეურნეობის დარგში ამირაჯიბი, მიხეილ — რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი ამირაჯიბი, სოფიო — მთარგმნელი ამირეჯიბი, თენგიზ — პიანისტი ამირეჯიბი, მაკინე — საზოგადო მოღვაწე ამირეჯიბი, რუსა — საზოგადო მოღვაწე ამირეჯიბი, სიმონ — მეცნიერი ამირეჯიბი, ქუცნა — პოლიტიკური მოღვაწე, დიპლომატი ამირეჯიბი, შალვა — საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე ამირეჯიბი, ცაცა — მსახიობი ამირეჯიბი, ჭაბუა — მწერალი ამირხანაშვილი, ივანე — კრიტიკოსი, ლიტერატურისმცოდენე ან ანანიაშვილი, გიორგი — ენერგეტიკოსი ანანიაშვილი, ნინო — ბალეტის მოცეკვავე ანანიაშვილი, ფარნაოზ — საქართველოს სსრ ფინანსთა მინისტრი ანდრიაშვილი, აკაკი — კომპოზიტორი ანდრიაძე, ნიკოლოზ — ინფექციონისტი ანდრონიკაშვილი, აბელ — კახეთის სამეფოს პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე ანდრონიკაშვილი, ალექსანდრე — სამხედრო მოღვაწე ანდრონიკაშვილი, ელეფთერ — ფიზიკოსი ანდრონიკაშვილი, ელო — მსახიობი, პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე ანდრონიკაშვილი, ზაალ — მარტყოფის მოურავი ანდრონიკაშვილი, ზაქარია — ქართლ-კახეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე ანდრონიკაშვილი, ზაქარია — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი ანდრონიკაშვილი, თამაზ — აღმოსავლეთ საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე ანდრონიკაშვილი, იესე — რუსეთის არმიის გენერალ-ადიუტანტი ანდრონიკაშვილი, ივანე ზაქარიას ძე — აგრონომი და საზოგადო მოღვაწე ანდრონიკაშვილი, ივანე — რუსეთის არმიის კავალერიის გენერალი ანდრონიკაშვილი, იოსებ — ინჟინერი და საზოგადო მოღვაწე ანდრონიკაშვილი, კირა — კინომსახიობი და რეჟისორი ანდრონიკაშვილი, კონსტანტინე — რეჟისორი ანდრონიკაშვილი, ლუარსაბ — მეცნიერი იურისტი და საზოგადო მოღვაწე ანდრონიკაშვილი, მალხაზ — ქართლ-კახეთისა და იმერეთის სამეფოების პოლიტიკური მოღვაწე ანდრონიკაშვილი, მზია — აღმოსავლეთმცოდნე ანდრონიკაშვილი, ნიკოლოზ — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი ანდრონიკაშვილი, პაატა — ქართლ-კახეთის სამეფოს სამხედრო მოღვაწე ანდრონიკაშვილი, რევაზ — ქართლ-კახეთის სამეფოს პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე ანდრონიკაშვილი, რევაზ — რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენატი ანდრონიკაშვილი, სპირიდონ — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი ანდრონიკაშვილი, ქაიხოსრო — ქართლ-კახეთის სამეფოს სახელმწიფო მოღვაწე, მდივანბეგი, დიპლომატი და მწერალი ანდრონიკაშვილი (ზურაბიშვილი), ქეთევან — მსახიობი ანდრონიკაშვილი, ქეთევან — გიორგი XII პირველი მეუღლე ანდრონიკოვი (ანდრონიკაშვილი), კონსტანტინე — ემიგრანტი, დიპლომატი, მწერალი ანდღულაძე, აკაკი — პოლიტიკური მოღვაწე, მენშევიკი ანდღულაძე, გიორგი — გენერალი ანდღულაძე, დავით — მომღერალი ანდღულაძე, ვასილ — თერაპევტი ანდღულაძე, ნოდარ — მომღერალი ანთაძე, დოდო — რეჟისორი, თეატრალური მოღვაწე ანთაძე, ვლადიმერ — მიკრობიოლოგი ანთელავა, ირაკლი — ისტორიკოსი ანთელავა, ნიკოლოზ — მეცნიერი, ქირურგი ანტონ I — საეკლესიო და საზოგადო მოღვაწე ანტონ II — აღმოსავლეთ საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი ანტონ გენათელი — გელათის მთავარეპისკოპოსი ანტონ გნოლისთავისძე — პოლიტიკური და საეკლესიო მოღვაწე ანტონოვი, ზურაბ — დრამატურგი ანტონ ქუთათელი — საეკლესიო და სახელმწიფო მოღვაწე ანტონ ცაგარელ-ჭყონდიდელი — საეკლესიო მოღვაწე ანჩაბაძე, ზურაბ — ისტორიკოსი ანჯაფარიძე, გიორგი — საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე ანჯაფარიძე, ვერიკო — მსახიობი ანჯაფარიძე, ზურაბ — მომღერალი ანჯაფარიძე, ლევან — თერაპევტი ანჯაფარიძე, მიხეილ — სამხედრო მოღვაწე ანჯაფარიძე, ოთარ — ვირუსოლოგი არ არაბული, გიორგი — პოეტი, რეჟისორი არაბული, კობა — მწერალი, პუბლიცისტი არაგვისპირელი, შიო — მწერალი არადელი-იშხნელი, გიორგი — მსახიობი არაყიშვილი, დიმიტრი — კომპოზიტორი არდაზიანი, ლავრენტი — მწერალი არეშიძე, ვახტანგ — მსახიობი არეშიძე, ქრისტეფორე — ქიმიკოსი არველაძე, პეტრე — რევოლიციური მოძრაობის მოღვაწე ამიერკავკასიაში არველაძე, არჩილ — ფეხბურთელი არველაძე, რევაზ — ფეხბურთელი არველაძე, შოთა — ფეხბურთელი ართმელაძე, დავით — გენერალი არსენ I — საეკლესიო მოღვაწე და მწერალი არსენ II — საეკლესიო მოღვაწე, მწერალი არსენ ბერი — საეკლესიო მოღვაწე, მწერალი არსენ ბულმაისიმისძე — საქართველოს კათოლოკოსი არსენ თბილელი — ქართლ-კახეთის სამეფოს საეკლესიო მოღვაწე არსენი (XII ს.) — კალიგრაფი არსენი (XIV ს.) — მხატვარი არსენ იყალთოელი — სასულიერო მოღვაწე, ფილოსოფოსი, მწერალი, ჰიმნოგრაფი არსენიშვილი, ალექსანდრე — კრიტიკოსი და მთარგმნელი არსენიშვილი, გია — პოლიტიკური მოღვაწე არსენიშვილი, ზაირა — მწერალი, სცენარისტი არსენიშვილი, დავით — ხელოვნებათმცოდნე არსენიშვილი, კონსტანტინე — მეცნიერი, ჰიდროტექნიკოსი არსენიძე, რაჟდენ — პოლიტიკური მოღვაწე, მენშევიკი, პუბლიცისტი არსენ ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესი — საქართველოს სამეფოს ვაზირთუპირველესი არსუკისძე — ხუროთმოძღვარი არტემიძე, ევგენი — ტექსელის აჯანყების (1945 წ.) ერთ-ერთი ხელმძღვანელი არფაქსად იოთამის ძე — XVI ს. ჯავახი ფეოდალი, ხერთვისის მფლობელი არღუთაშვილი-მხარგრძელი (არღუთინსკი-დოლგორუკი), დავით — გენერალი არღუთაშვილი-მხარგრძელი (არღუთინსკი-დოლგორუკი), მოსე -— გენერალი არღუთაშვილი-მხარგრძელი (არღუთინსკი-დოლგორუკი), ნიკოლოზ — საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე არშბა, სოკრატ — ქირურგი, უროლოგი არჩვაძე, თენგიზ — მსახიობი არჩილ I — ქართლის მეფე V საუკინის 20-30 წლებში არჩილ II — საქართველოს მეფე, პოეტი არჩილ სტეფანოზის ძე — ქართლის ერისთავი VIII საუკუნეში არჯევანიძე, გიორგი — სამხედრო მოღვაწე არჯევნიშვილი, მარიამ — მომღერალი ას ასათიანი, ალექსანდრე — საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე ასათიანი, ანთეოს — ჰიგიენისტი ასათიანი, გიორგი — დოკუმენტური კინოს რეჟისორი და ოპერატორი ასათიანი, გრამიტონ — გინეკოლოგო ასათიანი, გურამ — ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი ასათიანი, ვლადიმერ — სოციალისტური შრომის გმირი ასათიანი, ვლადიმერ — ბიოქიმიკოსი ასათიანი, თეიმურაზ — მოქანდაკე ასათიანი, თინათინ — ფიზიკოსი ასათიანი, კახი — ფეხბურთელი ასათიანი, ლადო — პოეტი ასათიანი, ლევან — ლიტერატურამცოდნე ასათიანი, ლუკა — საზოგადო მოღვაწე ასათიანი, მამია — მწერალი ასათიანი, მიხეილ — მწერალი, პუბლიცისტი ასათიანი, მიხეილ მიხეილის ძე — ფსიქიატრი და ფსიქოთერაპევტი ასათიანი, სოსიპატრე — საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე ასამი — კამბეჩოვანის მთავარი ასიხმოვანი, პავლე - გენერალი ასკურავა, ივანე — თეატრის მხატვარი ასკურავა, შერმადინ — კომინისტური ორგანიზაციის მოღვაწე კავკასიაში ასლამაზაშვილი, სურენ — საბჭოთა კავშირის გმირი ასლანიკაშვილი, ალექსანდრე — გეოგრაფ-კარტოგრაფი ასლანიშვილი, იოსებ — ექიმი-ენდოკრინოლოგი, მთამსვლელი და საზოგადო მოღვაწე ასლანიშვილი, შალვა — მუსიკათმცოდნე ასლანიშვილი, სოლომონ — პუბლიცისტი და საზოგადო მოღვაწე ასფაგური — ქართლის მეფე აფ აფაქიძე, ანდრია — არქეოლოგი, ისტორიკოსი აფაქიძე, ვალენტინ — საბჭოთა სამხედრო მოღვაწე აფაქიძე, თემურ — რუსეთის ავიაციის გენერალ-მაიორი აფრიდონი — XII საუკუნის II ნახევარში საქართველოში პოლიტიკური მოღვაწე აფსირტე — კოლხეთის მეფის აიეტის ვაჟი აფშინაშვილი, გრიგოლ — ეთნოგრაფი, ფოლკლორისტი აბხაზი, ალექსანდრე — ქართველი ემიგრანტი, კინოსტატისტიკოსი აფხაზი, დავით — გენერალი აფხაზი, ივანე — გენერალ-მაიორი აფხაზი, კონსტანტინე — სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, ილია ჭავჭავაძის დისწული აფხაზი, ალექსანდრე (კოხტა) — პუბლიცისტი, ი. ჭავჭავაძის სიყრმის მეგობარი და მის შესახებ მოგონებების ავტორი აფხაზი, ნიკოლოზ — კანადაში მოღვაწე იურისტი და მებაღე-დეკორატორი აფხაზი, ნიკოლოზ — მდივანბეგი, მხატვარი აფხაიძე, ემანუელ — მსახიობი აფხაიძე, შალვა — პოეტი და ლიტერატურათმცოდნე აღ აღაპიშვილი, პეტრე — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი აღბუღა I — სამცხის ათაბაგი აღბუღა II — სამცხის ათაბაგი აღლაძე, ილია აღლაძე, ლეონიდე — სამხედრო მოღვაწე აღნიაშვილი, ვლადიმერ — საზოგადო მოღვაწე აღნიაშვილი, ლევან — რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე საქართველოსა და ამიერკავკასიაში აღნიაშვილი, პეტრე — რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე საქართველოსა და ამიერკავკასიაში აღსაბაძე, შოთა — რეჟისორი აღსართან I — კახეთ-ჰერეთის მეფე აღსართან II — კახეთ-ჰერეთის მეფე აშ აშოტ I დიდი — ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა დინასტიის მამამთავარი აშოტ კეკელა — ბაგრატიონთა კლარჯეთის შტოს შთამომავალი აშოტ კუხი — ერისთავთერისთავი აწ აწყურელი, დავით — მსახიობი ახ ახალციხელი, ივანე — საქართველოს სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე ახალციხელი, ფარადავლა — ახალციხელთა ფეოდალთა საგვარეულოს წარმომადგენელი ახალციხელი, შალვა — საქართველოს სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე ახვლედიანი, არდევან — მეან-გინეკოლოგი ახვლედიანი, გიორგი — ენათმეცნიერი ახვლედიანი, დარია — მწერალი ახვლედიანი, ელენე — ფერმწერი, გრაფიკოსი, თეატრისა და კინოს მხატვარი ახვლედიანი, იასონ — გენერალ-მაიორი ახვლედიანი, ლევან — სპორტის მოღვაწე, მთამსვლელი ახმეტელაშვილი, სიმონ — პოლიტიკური მოღვაწე ახმეტელი, ალექსანდრე — რეჟისორი ახმეტელი, ვლადიმერ — საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე ახმეტელი, მიხეილ — ეკონომისტი და საზოგადო მოღვაწე ახმეტელი, სტეფანე — სამხედრო მოღვაწე ახნაზაროვი, არტემ — მწერალი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი, საზოგადო მოღვაწე ახუაშვილი, იაკობ — ისტორიკოსი, ეთნოგრაფი აჰ აჰმედ-ფაშა, ხიმშიაშვილი — აჭარის სანჯაყ-ბეგთა შთამომავალი აჰმედ-ფაშა, ჯაყელი — ახალციხის ფაშა 1745—1758 ქართველები


text: ზაფხული — წელიწადის დრო, რომელიც დედამიწის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ზაფხულის მზებუდობის მომენტიდან (21 ან 22 ივნისი), შემოდგომის ბუნიობის მომენტამდე (23 სექტემბერი) გრძელდება. ჩვეულებრივ ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ზაფხულის თვეებია: ივნისი; ივლისი; აგვისტო. ხოლო სამხრეთ ნახევარსფეროში ზაფხული შემდეგ თვეებში უწევს: დეკემბერი; იანვარი; თებერვალი. როდესაც ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ზაფხულია, სამხრეთ ნახევარსფეროში ზამთარია. ზაფხული წელიწადის ყველაზე თბილი დროა. დღეები კვლავ იზრდება, თუმცა 22 ივნისიდან მოკლდება. მწიფდება ხილი, ივსება თავთავი, ფრინველებს და ცხოველებს ბევრი საკვები უჩნდებათ. ლიტერატურა ზაფხული


text: ნახეთ: კანიე უესტმა ციხეში პატიმრებისთვის კონცერტი გამართა – არტნიუსი ამერიკელმა რეპერმა, კანიე უესტმა, ტეხასის შტატში პატიმრებისთვის კონცერტი გამართა. ინფორმაციას ამის შესახებ გამოცემა TMZ ავრცელებს. კონცერტი პროექტ "საკვირაო მსახურების" ფარგლებში ჩატარდა. როგორც იცით, კანიე ამ მუსიკალური პროექტის ფარგლებში დახურულ კონცერტებს, სახარების გუნდის თანხლებით მართავს. Sunday Service-ში, როგორც წესი, 100 ზე მეტი მომღერალი და მუსიკოსი მონაწილეობს. წარმოდგენები კი სტილიზებულია, როგორც საეკლესიო მსახურება. "ესაა მისია და არა შოუ", – განაცხადა კანიემ ციხეში გამართული კონცერტის შესახებ. გამოცემის ცნობით, რეპერმა ციხეში 2 საათი გაატარა და პატიმრებისა და თანამშრომლებისთვის იმღერა. რეპერის გამოსვლის ამსახველი ვიდეო HCSOTexas-ის Youtube არხზე გამოქვეყნდა.


text: შამპან-არდენი () — რეგიონი საფრანგეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, ლოთარინგიასა და პარიზის რეგიონს შორის; მოიცავს აგრეთვე შამპანის ძველ პროვინციას, თუმცა მის საზღვრებს ზუსტად არ მიყვება; შედგება 4 დეპარტამენტისაგან: არდენი, ობი, ზემო მარნა, მარნა. სტატისტიკა ფართობი - 25,6 ათასი კვ.კმ., მოსახლეობა - 1,4 მლნ. ქალაქები: შალონ-სიურ-მარი, რეიმსი, ტრუა, კომპიენი. საფრანგეთის რეგიონები


text: A ჰეპატიტი - ინფექცია 6 თვეზე ნაკლებ ხანს გრძელდება, უფრო ხშირად - ერთ თვეს. თუ ორგანიზმი საკმაოდ ძლიერია, ის ვირუსს აქტიური მკურნალობის გარეშეც უმკლავდება და დაავადება სპონტანური გამოჯანმრთელებით მთავრდება. მიუხედავად ამისა, მაინც აუცილებელია ორგანიზმის სრულფასოვანი გამოკვლევა და ღვიძლის ფუნქციების კონტროლი გამოჯანმრთელებიდან ექვსი თვის განმავლობაში. მძიმე შემთხვევებში საჭიროა სითხეების ინტრავენური წვეთოვანი გადასხმა, რათა შემცირდეს ღვიძლზე ვურუსის ტოქსიკური ზემოქმედება. D ჰეპატიტი - ამ ჰეპატიტით ადამიანი იზოლირებულად იშვიათად ავადდება. იგი უმეტესად B ჰეპატიტს ახლავს თან და მის მიმდინარეობას ამძიმებს. ამ შემთხვევაში საჭირო ხდება მკურნალობის კურსის გახანგრძლივება და მედიკამენტების დოზის გაზრდა. მაშინაც კი, როცა ვირუსი ორგანიზმიდან მთლიანად არ გამოიდევნება, აღინიშნება შესამჩნევი უკეთესობა ღვიძლის უჯრედების მხრივ, რაც ღვიძლის ციროზის განვითარებას აფერხებს. E ჰეპატიტი - მას, როგორც წესი, არ მკურნალობენ. 1-1,5 თვის შემდეგ ის თავისთავად გაივლის. ორგანიზმი თვითონვე უწევს ვირუსს წინააღმდეგობას. იშვიათად ინიშნება სიმპტომური საშუალებები თავის ტკივილის, გულისრევის ან სხვა არასასიამოვნო შეგრძნებების თავიდან ასაცილებლად. B ჰეპატიტი - მისი მწვავე ფორმის სრული განკურნება შესაძლებელია. მოზრდილთა უმრავლესობა ამ დაავადებას მკურნალობის გარეშეც მოერევა. B ჰეპატიტი ოფიციალურად მიეკუთვნება თვითგანკურნებად დაავადებათა რიცხვს - ასიდან 85-90 შემთხვევაში ავადმყოფი თავისთავად იკურნება, ამიტომ მწვავე B ჰეპატიტის მსუბუქი და საშუალო სიმძიმის ფორმების შემთხვევაში სპეციფიკური ანტივირუსული (ვირუსის საწინააღმდეგო) მკურნალობა ნაჩვენები არ არის. 2009 წელს მიღებული გაიდლაინის თანახმად, მწვავე B ჰეპატიტის მძიმე მიმდინარეობისას შესაძლოა დაინიშნოს ანტივირუსული პრეპარატი ლამივუდინი. ძირითადად კი მწვავე B ჰეპატიტს სიმპტომურად მკურნალობენ. სასურველია, ავადმყოფი მოთავსდეს სტაციონარში, თუმცა ჰოსპიტალიზაცია არ არის მიჩნეული აუცილებელ ღონისძიებად. მნიშვნელოვანია, დაავადების მწვავე სტადიაზე ადეკვატურად შეფასდეს ავადმყოფის მდგომარეობა. სწორედ ობიექტური მონაცემების საფუძველზე ადგენს ექიმი, აუცილებელია თუ არა ავადმყოფის სტაციონარში მოთავსება. მწვავე B ჰეპატიტის მძიმე მიმდინარეობისას ავადმყოფი უფრო ინტენსიური დაკვირვების ქვეშ უნდა იმყოფებოდეს, ფულმინანტური მიმდინარეობისას ის რეანიმაციულ განყოფილებაში თავსდება, მსუბუქი მიმდინარეობის შემთხვევაში კი შეიძლება ამბულატორიული მკურნალობა ექიმის ზედამხედველობით. ავადმყოფს პერიოდულად უტარდება ექიმის კონსულტაცია. უნდა ითქვას, რომ მწვავე B ჰეპატიტის შემთხვევაში, განურჩევლად იმისა, სად ტარდება მკურნალობა, საავადმყოფოში თუ ბინაზე, მთავარი ექიმის ზედამხედველობის ქვეშ ყოფნაა. უმთავრესად ტარდება დეზინტოქსიკაციური მკურნალობა საინფუზიო ხსნარებით. შესაძლოა, ზოგადი მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად დაინიშნოს ვიტამინოთერაპიაც. ამბულატორიულ პირობებში მკურნალობისას ინიშნება წოლითი რეჟიმი და დიდი ოდენობით სითხის მიღება. შემთხვევათა 10-15%-ში შესაძლოა განვითარდეს ქრონიკული B ჰეპატიტი. ქრონიკული B ჰეპატიტის სამკურნალოდ გამოიყენება ინტერფერონის ჯგუფის პრეპარატები და ე. წ. ნუკლეოზიდის ანალოგები. B ჰეპატიტის სამკურნალოდ შერჩევის პრეპარატია ინტერფერონი (ჩვეულებრივი ან პეგილირებული). პეგილირებული ინტერფერონი უფრო ეფექტურია, ვიდრე ჩვეულებრივი (კონვენციური). მისი ნახევრად დაშლის პერიოდი დაახლოებით ერთი კვირაა. აქედან გამომდინარე, კვირაში ერთხელ ამ პრეპარატის ინექცია ორგანიზმში ვირუსის მყარ დათრგუნვას უზრუნველყოფს. პეგილირებული ინტერფერონით მკურნალობა ერთ წელიწადს უნდა გაგრძელდეს. B ჰეპატიტის სამკურნალოდ გამოიყენება ნუკლეოზიდის ანალოგებიც. ოფიციალურად რეგისტრირებულია ნუკლეოზიდის რამდენიმე ანალოგი. რომელი პრეპარატით ჩატარდეს მკურნალობა, ამას ყოველ ცალკეულ შემთხვევაში სპეციალისტი წყვეტს. ცნობილია, რომ არანამკურნალევ შემთხვევებში ქრონიკული B ჰეპატიტით დაავადებულთა საშუალოდ 40%-ს ვირუსით ინფიცირებიდან დაახლოებით 20-30 წლის შემდეგ უვითარდება ღვიძლის ციროზი და/ან ჰეპატოცელულარული კარცინომა, რის შემდეგაც დაავადება ძალიან სწრაფად პროგრესირებს და ღვიძლის უკმარისობით სრულდება.


20 აპრ. 2015, 16:28:56 ცოტა ხნის წინ ჰოლივუდის ვარსკვლავებს ჩაუტარეს ადამიანის ინტელექტის (IQ) განსაზღვრის აიზენკის ცნობილი ტესტი, რომელიც ასე ფასდება: 115-125 ქულა - ნორმალურზე მაღალი ინტელექტი, 125-135 - მაღალი, 135-ზე მეტი - გენიალური (მაგ. ბილ გეიტსის (IQ 160-ია), 70-ზე ნაკლები კი - ჩამორჩენილი. გენიოსები არიან კვენტინ ტარანტინო (160), შარონ სტოუნი (154), ნატალი პორტმანი (150) და მეთ დაიმონი (145), "ერთი ჭკუისანი" აღმოჩნდნენ ბრედ პიტი (119) და ანჯელინა ჯოლი (118), "შტერია" მილიარდერი პერის ჰილტონი (70), ხოლო სილვესტერ სტალონე (54) თითქმის "იდიოტია". კადაფი: "ჩვენ გავიმარჯვებთ!" _ ვიდეო აშშ-ის ეკონომიკას ქალები ავითარებენ


text: ზოდიაქო, ზოდიაქოს წრე () — ეკლიპტიკის გასწვრივ განლაგებული 12 თანავარსკვლავედი (ვერძი, კურო, მარჩბივი, კირჩხიბი, ლომი, ქალწული, სასწორი, ღრიანკალი, მშვილდოსანი, თხის რქა, მერწყული, თევზები). ზოდიაქოს თანავარსკვლავედებზე გადის მზის ხილული წლიური გზა ვარსკვლავთა შორის და მზის სისტემის პლანეტების ხილული წლიური გზები. სახელწოდება იმით არის გაპირობებული, რომ ზოდიაქოს თანავარსკვლავთა უმრავლესობა ძველთაგანვე ცხოველების სახელს ატარებს. ზოდიაქოს თანავარსკვლავედები განცალკევებულ ჯგუფად გამოყვეს და მათთვის სპეციალური ნიშნები შემოიღეს ჯერ კიდევ ძვ. ბერძნებმა (ასტრონომიული ნიშნები). სათანადო თანავარსკვლავედის ნიშნები აქვს აგრეთვე მათში მდებარე ბუნიობისა და მზებუდობის წერტილებს (ვერძი და სასწორი, შესაბამისად, გაზაფხულისა და შემოდგომის ბუნიობისა, ხოლო კირჩხიბი და თხის რქა — ზაფხულისა და ზამთრის მზებუდობის წერტილებს). ეს აღნიშვნები დღემდეა შემორჩენილი, თუმცა პრეცესიის გამო აღნიშნული წერტილები ამჟამად სხვა თანავარსკვლავედებშია. ძველთაგანვე შემორჩენილია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ტროპიკების სახელწოდებანიც: კირჩხიბის ტროპიკი და თხის რქის ტროპიკი. საქართველოს ტერიტორიიდან ზოდიაქოს ყველა თანავარსკვლავედი ჩანს. ლიტერატურა ასტროლოგია + ანტიკური ასტრონომია ასტროლოგიის ისტორია თანავარსკვლავედები


text: ტრენტინო-ალტო-ადიჯე (; ) — ავტონომიური რეგიონი ჩრდილოეთ იტალიაში. მოიცავს ორ პროვინციას — ტრენტოს და სამხრეთ ტიროლს. იტალიის გაერთიანებამდე (1919) რეგიონი შედიოდა ავსტრია-უნგრეთისა და მისი წინამორბედების შემადგენლობაში: ჯერ ავსტრიის იმპერიის და შემდეგ საღვთო რომის იმპერიის. ავსტრიის შტატ ტიროლათან ერთად ის წარმოადგენს ევრორეგიონ ტიროლ-სამხრეთ ტიროლ-ტრენტოს. რეგიონის ერთ-ერთ მთავარ თავისებურებას წარმოადგენს ის, გარემოება, რომ ეს ავტონომური რეგიონი თავის თავში მოიცავს ტრენტინოს და ბოლცანოს პროვინციებს, რომელთაც თავის მხვრივ ასევე გააჩნიათ ავტონომიური ხასიათი. ტრენტინო-ალტო-ადიჯეს რეგიონული ორგანოები საკანონმდებლო ორგანო რეგიონის საკანონმდებლო ორგანოა რეგიონული პარლამენტი რომელიც ახორციელებს საკანონმდებლო უფლებამოსილებას რეგიონისათვის მიკუთვნებულ საკითხებზე და ასევე სხვა ფუნქციებს, რომელიც დადგენილია კონსტიტუციით, რეგიონის სტატუტითა და იტალიის რესპუბლიკის სხვა კანონებით. რეგიონიული პარლამენტი შედგება ტრენტოს პროვინციის ლანდტაგის წევრებისა და ბოლცანოს პროვინციის ლანდტაგის წევრებისაგან. მის შემადგენლობაში 70 წევრია. მათ შორისაა 34 ტრენტოს ლანდტაგის წევრი, ტრენტოს პროვინციის პრეზიდენტი და ბოლცანოს ლანდტაგის 35 წევრი. რეგიონული პარლამენტს ხელმძღვანელობს რეგიონული პარლამენტის პრეზიდენტი. რეგიონული პარლამენტის პრეზიდენტს, ორ ვიცე-პრეზიდენტსა და მდივნებს თავის წევრთაგან ირჩევს რეგიონული პარლამენტი. პრეზიდენტისა და ვიცე-პრეზიდენტების უფლებამოსილების ვადა შეადგენს ორწელიწად ნახევარს. რეგიონული პარლამენტის საქმიანობის პირველი 30 თვის განმავლობაში პრეზიდენტი აირჩევა იტალიურ ენოვანი რეგიონული პარლამენტის წევრთაგან, ხოლო მომდევნო პერიოდის განმავლობაში გერმანულენოვანთაგან. მთავრობა რეგიონის აღმასრულებელი ორგანოა - რეგიონის მთავრობა. მთავრობას ხელმძღვანელობს პრეზიდენტი, რომელიც მთავრობის სხვა წევრებთან ერთად აირჩევა რეგიონის პარლამენტის მიერ ფარული კენჭისყრით ხმათა აბსოლუტური უმრავლესობით. რეგიონული მთავრობის (ჯუნტას) შემადგენლობა პროპორციული უნდა იყოს რეგიონულ პარლამენტში წარმოდგენილი ენობრივი ჯგუფების. ამასთან ერთი ვიცე-პრეზიდენტი უნდა განეკუთვნებოდეს იტალიურ ენაზე მოლაპარაკე ჯგუფს, ხოლო მეორე გერმანულ ენაზე მოლაპარაკეს. პრეზიდენტი და რეგიონული მთავრობის წევრები თანამდებობაზე განმწესდებიან რეგიონული პარლამენტის უფლებამოსილების ვადით. აღნიშნული ვადის ამოწურვის შემდეგ ისინი ანხორციელებენ მხოლოდ მიმდინარე, გადაუდებელ ადმინისტრაციულ საქმიანობას, მანამდე სანამ ახალი რეგიონული პარლამენტის მიერ არ იქნება არჩეული ახალი პრეზიდენტი და მთავრობის ახალი წევრები. ადმინისტრაციული დაყოფა რეგიონი შედგება ორი პროვინციისაგან: იტალიურენოვანი ტრენტო და გერმანულენოვანი ბოლცანო (ბოლზენი). ეს უკანასკნელი ტიროლის ნაწილია, რომელიც 1919 წელს იტალიამ და ავსტრიამ გაიყვეს. ადიჯეს ხეობა მიემართება ალპებისაკენ, რომელიც ბრენერის უღელტეხილით უკავშირდება ავსტრიას. იხილეთ აგრეთვე იტალიის ადმინისტრაციული დაყოფა რესურსები ინტერნეტში ოფიციალური საიტი სქოლიო იტალიის რეგიონები


text: მე ვიყავი საბჭოთა დიპლომატი და ძალიან ვამაყობ ამით! – განაცხადა სააკაშვილის პარტიის საპრეზიდენტო კანდიდატმა "დოიჩე ველესთან" ინტერვიუში მე ვიყავი საბჭოთა დიპლომატი და ძალიან ვამაყობ ამით! – განაცხადა სააკაშვილის პარტიის საპრეზიდენტო კანდიდატმა "დოიჩე ველესთან" ინტერვიუში საქართველო, 8 ნოემბერი, საქინფორმი. მე ვიყავი საბჭოთა დიპლომატი და ძალიან ვამაყობ ამით, – ამის შესახებ "ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის" საპრეზიდენტო კანდიდატმა გრიგოლ ვაშაძემ "დოიჩე ველესთან" ინტერვიუში განაცხადა. ჟურნალისტ ჟანა ნემცოვას შეკითხვაზე – თქვენ და თქვენს ოპონენტს გაქვთ მსგავსებები და განსხვავებები ბიოგრაფიებში. თქვენ ორივე იყავით საგარეო საქმეთა მინისტრები სააკაშვილის დროს, ქალბატონი ზურაბიშვილი თქვენამდე. თუმცა ის ფრანგი დიპლომატია, დაიბადა საფრანგეთში, თქვენ კი საბჭოთა დიპლომატი ხართ. გაქვთ ამასთან დაკავშირებით პრობლემები? – გრიგოლ ვაშაძემ განაცხადა, რომ მან ფანტასტიკური სკოლა გაიარა. "მე არანაირი პრობლემა მაქვს, რადგან 1958 წელს თბილისში დაბადებული ადამიანი სხვანაირი ვერ იქნება. მე ვიყავი საბჭოთა დიპლომატი და ძალიან ვამაყობ ამით. მე ვმონაწილეობდი მოლაპარაკებებში, რომლებმაც ჩვენი ცხოვრება უფრო უსაფრთხო გახადა: ქიმიური იარაღის აკრძალვის შესახებ, ბირთვული ცდების აკრძალვის შესახებ. მე ფანტასტიკური სკოლა გავიარე. ე.წ. "ქართული ოცნება" და ივანიშვილის ტელეარხები ცდილობენ, ითამაშონ ჩემს ბიოგრაფიაზე იმის თქმით, რომ მე "კა-გე-ბეს" აგენტი ვარ, რომ მე რუსეთის გავლენის აგენტი ვარ. ეს არ მუშაობს", – განაცხადა ვაშაძემ. შეკითხვაზე – თუ საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვებს, როგორ რეაქციას ელოდება რუსეთის მთავრობისგან? - გრიგოლ ვაშაძემ აღნიშნა, რომ რუსეთთან ბრძოლაში მან წარმატებას უკვე მიაღწია. "მე ცხოვრების ხუთი წელი რუსეთის წინააღმდეგ ბრძოლას შევწირე და წარმატებას მივაღწიე, რადგან რუსეთი ვენესუელის, სირიის, ნიკარაგუის სამარცხვინო კომპანიაში დავტოვე", – განაცხადა მან. შეკითხვაზე – აპირებს თუ არა რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინთან შეხვედრას "ქართული რეგიონების მომავლის განსახილველად"? – გრიგოლ ვაშაძემ აღნიშნა, რომ არ აპირებს. "არა, რადგან მე არ ვიცი, როგორი იქნება კრემლის რეაქცია. ჩვენ ვსაუბრობთ თქვენს ქვეყანაზე. საქართველომ თავისი დამოუკიდებლობით რუსეთს კავკასიაში სტრატეგიული როლი წაართვა, რუსეთი კი იბრძვის მის დასაბრუნებლად. თუმცა პრობლემა იმაშია, რომ ოკუპირებული რეგიონები რუსეთის პრობლემის გადაწყვეტილება არ არის. ისინი ჰგავს ჩანთას სახელურის გარეშე, რომელსაც ვერ გადააგდებ, რადგან სირცხვილია და თან ვერ წაიღებ. თქვენ მხოლოდ ამაზე ფულს ხარჯავთ. ასე რომ, არ ვიცი, როგორი იქნება კრემლის რეაქცია. სიმართლე გითხრათ, ჩემთვის სულერთია", – განაცხადა გრიგოლ ვაშაძემ.


გიორგი V ბრწყინვალე გიორგი V ბრწყინვალე (დ. 1286 — გ. 1346) — საქართველოს მეფე 1299-1302 და 1318-1346 წლებში,[კ 1] დემეტრე II თავდადებულისა და მისი მესამე ცოლის, ნათელა ჯაყელის ძე. აღიზარდა სამცხეში, მისი პაპის (დედის მამის) ბექა I ჯაყელის (მანდატურთუხუცესი) კარზე. 1299 წელს ყაზან-ყაენმა მცირეწლოვანი გიორგი საკუთარი ძმის დავით VIII-ის წინააღმდეგ ბრძოლაში ჩააბა — მეფედ დანიშნა, მაგრამ მისი უფლებები თბილისს არ სცილდებოდა და ამიტომ „თბილისის მეფეს“ უწოდებდნენ. ამავე მიზნით გამოიყენა ყაენმა დავით VIII-ის მეორე ძმა ვახტანგ III (მეფობდა 1302-1308 წლებში). 1318 წელს, დავით VIII-ისა და ვახტანგ III-ის გარდაცვალების შემდეგ, გიორგი V-მ მიიღო მეფობა. მას სამემკვიდროდ ეკონომიკურად დასუსტებული და პოლიტიკურად დაშლილი ქვეყანა ერგო. იგი ჭკვიანი პოლიტიკოსი იყო და თავდაპირველად მონღოლებთან ბრძოლას ფრთხილი და მშვიდობიანი ურთიერთობა ამჯობინა. მიუხედავად ამისა, მან ბექას კარზე ყოფნისას მოიპოვა მონღოლების ნდობა. იგი მეგობრობდა ილხანის მთავარ ვაზირთან — ჩობან ნოინთან. ამან საშუალება მისცა საშინაო მდგომარეობა გამოესწორებინა. იგი ენერგიულად შეუდგა ქვეყნის შიდა პრობლემების მოგვარებას: შიდა ქართლიდან განდევნა მონღოლთა ხელშეწყობით დამკვიდრებული ოსები, რომელთა მეკობრული თავდასხმები დიდ ზიანს აყენებდა მოსახლეობას; ალაგმა სამეფო ხელისუფლების ურჩი ფეოდალები, რისთვისაც არც უკიდურეს ღონისძიებებს მოერიდა; მოახერხა რეალურად სამ ნაწილად დაყოფილი საქართველოს გაერთიანება და მონღოლთა ბატონობისას შერყეული სახელმწიფოს მართვა-გამგეობისა და სამართლებრივ-საკანონმდებლო სისტემების მოწესრიგება. ქვეყნის გაერთიანებისა და გაძლიერების შემდეგ, გიორგი ბრწყინვალემ მონღოლები საქართველოდან განდევნა და მათი თითქმის ასწლოვანი მმართველობა დაასრულა. კვლავ გაიზარდა საქართველოსა და მისი მეფის პოლიტიკური წონა საერთაშორისო პოლიტიკურ ასპარეზზე. გიორგი V აწარმოებდა აქტიურ პოლიტიკურ ურთიერთობებს როგორც მეზობელ ქვეყნებთან, ასევე დასავლეთ ევროპასა და ეგვიპტის სასულთნოსთან; ეკონომიკური კავშირები დაამყარა იტალიურ ქალაქ-სახელმწიფოებთან; გარკვეულ წარმატებებს მიაღწია ტრაპიზონის იმპერიაში საქართველოს გავლენის დამყარებისათვის ბრძოლაში. გიორგი V 1346 წელს გარდაიცვალა. მეფეს გამორჩეული ადგილი უკავია საქართველოს ისტორიაში. მის პიროვნებასა და მმართველობას მაღალ შეფასებას აძლევენ ყველა ეპოქის ქართველი და არაქართველი ისტორიკოსები. იმ უდიდესი დამსახურებებისათვის, რომლებიც მას საქართველოს წინაშე მიუძღვის, ქართველმა ხალხმა მას მეტსახელად „ბრწყინვალე“ უწოდა. პირველი გამეფება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ვახტანგ III-მ, რომელიც ძმასთან, დავით VIII-სთან დასაპირისპირებლად გაამეფეს მონღოლებმა, ამ უკანასკნელთა იმედები ვერ გაამართლა. იგი ძმასთან ბრძოლას მხოლოდ მონღოლთა ძალდატანებითა და ისიც, პერიოდულად აწარმოებდა. ამის საპასუხოდ, მონღოლებმა 1299 წელს[1][2][3] აღმოსავლეთ საქართველოს მეფედ დემეტრე II თავდადებულის უმცროსი ვაჟი — გიორგი V დაამტკიცეს. გიორგი პაპის (დედის, ნათელა ჯაყელის, მამის), სამცხის მთავრის, მანდატურთუხუცეს ბექა ჯაყელის კარზე იზრდებოდა. მართალია, ამ ეტაპზე გიორგის ძალაუფლება ფორმალურ ხასიათს ატარებდა და მხოლოდ დედაქალაქზე, თბილისზე, ვრცელდებოდა, მაგრამ ამ ღონისძიებით მონღოლებმა სახელმწიფოს ერთიანობას კიდევ ერთხელ შეურყიეს საფუძველი. გიორგი V და გიორგი VI „მცირე“[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] 1304 წელს გარდაიცვალა მეფე ვახტანგ III. ბექა ჯაყელმა ხელსაყრელი მომენტით ისარგებლა და გიორგი V საილხანოს კარზე დიდი გავლენის მქონე ჩობან ნოინთან გაგზავნა, რომელთანაც მეგობრობა აკავშირებდა.[4] ჩობანმა ტახტის პრეტენდენტი ახალ ყაენს, ოლჯაითუს, წარუდგინა, რათა მას გარდაცვლილი მეფის ადგილი დაეკავებინა. ყაენმა გიორგი პატივით მიიღო, თუმცა მეფედ გიორგის უფროსი ძმის, დავით VIII-ის, მცირეწლოვანი ვაჟი, გიორგი VI დაამტკიცა, რომელზე ზედამხედველობა და ზრუნვაც გიორგი V-ს დაავალა.[4] 1311 წლის დასაწყისში გარდაიცვალა დავით VIII. აღმოსავლეთ საქართველოს ტახტზე, ერთდროულად, ორი მეფე დარჩა — გიორგი V და გიორგი VI. ოლჯაითუ ყაენმა, ამჯერადაც, არჩევანი გიორგი VI-ის სასარგებლოდ გააკეთა.[4] ყაენს კარგად ესმოდა, რომ საქართველოს ტახტის პრეტენდენტთა შორის ყველაზე ძლიერი გიორგი V იყო. მის მხარდამჭერთა შორის იყვნენ როგორც სამცხის მთავრები (რომლებიც დედის მხრიდან მისი ახლო ნათესავები იყვნენ), ასევე ჩობან ნოინიც, რომელთანაც ბექა ჯაყელმა გიორგი ჯერ კიდევ წლების წინ გაგზავნა. მემატიანის გადმოცემით, „ოლჯათ სულტანმან წარმოავლინა მცირე გიორგი (გიორგი VI) მეფედ, და ზაალ მელიქი, ვინმე სპარსი ხუარასნელი, და ახრუჩი, მამისძმა ჩოფანისა, თანა წარამოიტანა, რათა ყოველი საქართველო ერთად შეკრიბონ მეფობასა შინა გიორგისსა“.[5] ყაენმა გიორგი VI-ს დამხმარეებად ამირსპასალარი შანშე II და ზაქარია მხარგრძელები მიუჩინა. ამავე პერიოდში ყაენს რუმის მმართველი აუჯანყდა, რომლის დასამორჩილებლადაც ოლჯაითუმ ჩობან ნოინი გაგზავნა. ამ უკანასკნელს თან გააყოლეს გიორგი V, რომელიც სამცხიდან გაგზავნილ ჯარს სარდლობდა. ამ ლაშქრობაში გიორგიმ ჩობანის დიდი ნდობა მოიპოვა.[4] მეორე გამეფება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] სანამ ჩობან ნიონი და გიორგი V აჯანყებას ახშობდნენ, გიორგი VI-მ თავის მომხრეებთან ერთად თბილისი დაიკავა. რუმში აჯანყების ჩაქრობას მთელი წელი დასჭირდა. ჩობანის ლაშქრობიდან დაბრუნებიდან ერთ თვეში ოლჯაითუ-ყაენი გარდაიცვალა. ილხანთა ტახტზე მისი მცირეწლოვანი ძე, აბუ საიდ ყაენი ავიდა. ქვეყნის ფაქტობრივი გამგებელი ჩობან ნოინი გახდა, რომლის ძალაუფლება, ფაქტობრივად, შეუზღუდავი იყო. როდესაც გიორგი V-მ ოლჯაითუს გარდაცვალებისა და აბუ საიდის გაყაენების შესახებ შეიტყო, ილხანთა კარზე გაემგზავრა. ჩობანმა გიორგი სიხარულით მიიღო და ყაენის თანხმობით, 1318 წელს საქართველოს მეფედ დაამტკიცა. მემატიანის სიტყვებით, ჩობანმა გიორგი „შეიტკბო ვითარცა შვილი, და მოსცა ყოველი საქართველო და ყოველნი მთავარნი საქართველოსანი, და შვილნი დავით მეფისანი, და მესხნი, შვილნი ბექასანი“.[6][4] საქართველოში დაბრუნებული გიორგი V ყველა წესის დაცვით მეფედ ეკურთხა. გიორგი მეფემ მეტად მძიმე მემკვიდრეობა მიიღო. მისი გამეფების პერიოდში ერთიანი საქართველო აღარ არსებობდა, იგი სამ ნაწილად იყო დაყოფილი; ქვეყანაში მძიმე ეკონომიკური მდგომარეობა სუფევდა; მეფის ხელისუფლება კი დასუსტებული იყო. ასეთ პირობებში გიორგი V-მ მონღოლებთან ურთიერთობის წინამორბედთაგან განსხვავებული გზა აირჩია: მან საყაენოსთან შეიარაღებულ დაპირისპირებას მშვიდობიანი ურთიერთობის დამყარება არჩია.[7] საშინაო პოლიტიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] გიორგი V წინდახედული პოლიტიკოსი იყო. სამეფო ხელისუფლების მიღების შემდეგ მან ჯერ საშინაო საქმეების მოგვარება დაიწყო. უპირველეს ყოვლისა, მეფემ ჩობან ნოინისაგან მიიღო უფლება, რომ ხარკი თავად აეკრიფა. ეს დიდი მნიშვნელობის მოვლენა იყო, რადგანაც ქვეყანამ გადასახადების ამკრეფი საგანგებო მოხელეების, ბასკაკების თვითნებობისაგან დაისვენა.[7] ოსთა განდევნა შიდა ქართლიდან[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ერთ-ერთი პირველი მნიშვნელოვანი ღონისძიება, რომელიც გიორგი V-მ საქართველოში გაატარა, ჩრდილოეთ კავკასიიდან გადმოსული ოსების წინააღმდეგ გალაშქრება იყო. XIII საუკუნის 30-იან წლებში, მონღოლთა ხელშეწყობით, შიდა ქართლში ოსთა თარეში გახშირდა. მიუხედავად იმისა, რომ ქართველები მანამდეც იბრძოდნენ ოსთა თარეშის ასალაგმად, მონღოლთა ხელშეწყობისა და განსაკუთრებით კი ქვეყნის შიდა აშლილობის წყალობით, მათი მეკობრული თავდასხმები მაინც გრძელდებოდა.[8][9] ჟამთააღმწერლის ცნობით, მათი განდევნა მხოლოდ გიორგი მეფემ შეძლო. ქართველებმა სამი წელი მოანდომეს გორის აღებას, რის შემდეგაც ოსებისაგან მთელი შიდა ქართლი გაწმინდეს. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით, გიორგი ბრწყინვალემ ჩრდილოეთ კავკასიიდან გადმომავალი გზებიც დაიკავა და გაამაგრა და ასე „დაამშვიდა ქართლი ოსთაგან“.[8] ბრძოლა ურჩი ფეოდალების წინააღმდეგ[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ცენტრალური ხელისუფლების განმტკიცების მიზნით, გიორგი V იძულებული გახდა უკიდურესი ზომებისათვის მიემართა. ილხანთა ყაენები ხელს უწყობდნენ და აქეზებდნენ ქართველ მეფეთა ურჩ ერისთავებსა და მთავრებს. ახლა კი, რადგანაც გიორგის ჩობან ნოინის კეთილგანწყობა უკვე მოპოვებული ჰქონდა და ჰულაგუიანთა სახელმწიფოშიც შინააშლილობა სუფევდა, მეფემ ხელსაყრელი დროით ისარგებლა და ის ერისთავები, რომლებიც მას არ დაემორჩილნენ, კერძოდ კი კახეთ-ჰერეთისა და სომხითის ერისთავები, კახეთში, ცივის მთაზე დარბაზობაზე მიიწვია და ერთიანად გაჟლიტა.[10][11][12] ამ რადიკალური ქმედებით გიორგი V-მ მეფის ხელისუფლება მნიშვნელოვნად გააძლიერა. საქართველოს გაერთიანება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] გამეფებიდანვე, მეფის ერთ-ერთი უმთავრესი საზრუნავი საქართველოს ერთიანობის აღდგენა იყო. დასავლეთ საქართველოში დავით ნარინის სიკვდილის შემდეგ გამეფებულ კონსტანტინე I-ს მისივე ძმა, მიქელი აუჯანყდა. ძმათა შორის ბრძოლა ხან წყდებოდა ხანმოკლე დაზავებით, ხან კი ისევ გრძელდებოდა. 1327 წელს კონსტანტინე გარდაიცვალა და ტახტი მიქელმა დაიკავა, თუმცა ორი წლის შემდეგ ისიც გარდაიცვალა. მიქელს მცირეწლოვანი ვაჟი — ბაგრატი დარჩა, რომელსაც მთავრებმა მხარი არ დაუჭირეს. ამით ისარგებლა გიორგი ბრწყინვალემ, დაუკავშირდა იმერეთის დიდებულებს, მათთან შეთანხმებით გადავიდა დასავლეთ საქართველოში და ყველა ციხე და ქალაქი დაიკავა. ბაგრატი მცირერიცხოვან მომხრეებთან ერთად ქუთაისის ციხეში გამაგრდა, მაგრამ როდესაც გიორგის ჯარი ქალაქს მიუახლოვდა, ბაგრატი მეფეს ჩაბარდა, რის სანაცვლოდაც ხელშეუხებლობის პირობა და შორაპნის ერისთავობა მიიღო.[10][13] ქუთაისში გიორგი მეფეს დადიანი, გურიელი, აფხაზთა და სვანთა ერისთავები ეახლნენ დიდი საჩუქრებით და მორჩილება გამოუცხადეს. შემდეგ მეფემ თავად იმოგზაურა ოდიშში, აფხაზეთსა და გურიაში და იქაური საქმეები მოაწესრიგა.[10] გიორგი ბრწყინვალემ სამცხის შემოერთებაც მშვიდობიანად მოახერხა. 1334 წელს, როდესაც ბიძამისი, სამცხის მთავარი სარგისი გარდაიცვალა, მეფე სამცხეში ჩავიდა და სარგისის ძე, ყვარყვარე მთავრად თავად დაამტკიცა. ეს ფაქტი სამცხეზე მეფის უზენაესობის აღდგენასა და მის საქართველოს შემადგენლობაში დაბრუნებას ნიშნავდა. ამ აქტით გიორგი V-მ, არსებითად, საქართველოს გაერთიანების პროცესი დაასრულა.[13][10] საქართველოს გათავისუფლება მონღოლთა ბატონობისაგან[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] 1327 წელს აბუსაიდ ყაენმა მოაკვლევინა თავისი მეურვე და საყაენოს ფაქტობრივი გამგებელი ჩობან ნოინი თავისი ორი შვილითა და მომხრეებით. ჭკვიანი და ძლიერი ხელისუფლის დაღუპვამ დააჩქარა ილხანთა სახელმწიფოს კიდევ უფრო დაქვეითება და დაშლა. ახალგაზრდა და სუსტმა პოლიტიკოსმა აბუსაიდმა საყაენოს უკუსვლის შეჩერება ვეღარ შეძლო. 1335 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ, ქვეყანაში სრული ქაოსი დაიწყო და ფაქტობრივად, საილხანო ერთმანეთის მოქიშპე რამდენიმე სახელმწიფოდ დაიშალა. შექმნილი ვითარებით კარგად ისარგებლა გიორგი V-მ. მან მონღოლებს ხარკის მიცემა შეუწყვიტა და მათი ჯარი ქვეყნიდან განდევნა. ეს ხანგრძლივი პროცესი იყო, რომლის დროსაც გამოიყენებოდა როგორც მშვიდობიანი და დიპლომატიური, ისე ძალისმიერი საშუალებები (ეს პროცესი 1327-1335 წლებში გრძელდებოდა).[14] მართალია, XIV საუკუნის 30-40-იან წლებში მონღოლებმა აღმოსავლეთ საქართველოში მათი ბატონობის აღდგენის მიზნით რამდენიმე ლაშქრობა მოაწყვეს, მაგრამ ამას წარმატება არ მოჰყოლია.[14] ეკონომიკური ღონისძიებები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] საქართველოს ერთიანობის აღდგენამ, მონღოლთა ბატონობისაგან გათავისუფლებამ და ქვეყანაში წესრიგის დამყარებამ ხელი შეუწყო ქვეყნის ეკონომიკის გამოცოცხლებას. საქართველოს ქალაქებში მნიშვნელოვნად განვითარდა ვაჭრობა და ხელოსნური წარმოება; სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობები აღდგა არა მარტო ახლო აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთის ქალაქებთან, არამედ ევროპის, კერძოდ კი ჩრდილოეთ იტალიის ქალაქ-სახელმწიფოებთანაც. აქტიური სავაჭრო ურთიერთობების დამადასტურებლად უნდა ჩაითვალოს ის ფაქტიც, რომ თბილისის გარდა, ზარაფხანები ქუთაისში, დმანისში, ყარაღაჯსა და ანისშიც არსებობდა. აღმოსავლეთ საქართველოსა და საქართველოს გავლენის ქვეშ მყოფ ჩრდილოეთ კავკასიაში, საქართველოს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგაც, უმთავრესად, იჭრებოდა მონღოლური ან უფრო ზუსტად, ქართულ-ჰულაგუიდური მონეტები, რომელთა მიზანსაც აღმოსავლეთის ქალაქებთან სავაჭრო კავშირების აღდგენა და განმტკიცება წარმოადგენდა.[15] მონღოლური ფულის პარალელურად, გიორგი V-მ მოაჭრევინა ვერცხლის მონეტა, რომლის მთავარი დანიშნულება საშინაო ბაზრის მომსახურება უნდა ყოფილიყო. ეს ფული, შემდგომში, ფართოდ გავრცელდა. მაგალითად, სამცხეში, XIV საუკუნის დასაწყისში, ბექა მანდატურთუხუცესის მიერ შედგენილ სამართლის წიგნში, ქონებრივი საზღაურის გადახდა „ყაზანური თეთრით“ იყო დაწესებული. XIV საუკუნის 80-იან წლებში კი აღბუღა ათაბაგ-ამირსპასალარის მიერ შემოღებულ სამართლის წიგნში საზღაურად უკვე „დიდისა, წარჩინებულისა მეფისა გიორგის ჟამის თეთრი“ დაუდგენიათ. ქართულ წყაროებში ეს ფული „გიორგაული თეთრის“ სახელით იხსენიება.[კ 2] ამავე პერიოდში, დასავლეთ საქართველოში იჭრებოდა ე. წ. „კირმანეული თეთრი“, რომელიც ტრაპიზონის ვერცხლის ასპრების მინაბაძს წარმოადგენდა.[15] ხელმწიფის კარის გარიგების შემორჩენილი ნაწილიდან ჩანს, რომ გიორგი ბრწყინვალის მეფობის პერიოდში, საქართველოში მნიშვნელოვანი წარმატებებისათვის მიუღწევია სოფლის მეურნეობის სხვადასხვა დარგს, კერძოდ, მევენახეობა-მეღვინეობასა და მებაღეობა-მეხილეობას. ამ დარგების განვითარებისათვის აუცილებელი იყო გაუქმებული სარწყავი სისტემის აღდგენა და ახლების მშენებლობა, რადგან აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველოში მორწყვის გარეშე აღნიშნულ დარგებს დიდი წარმატება ვერ ექნებოდათ.[16] ჩრდილოეთ სომხეთი საქართველოს შემადგენლობაში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ჯერ კიდევ დავით აღმაშენებლის ხანაში დაიწყო ისტორიული სომხეთის ჩრდილოეთი ნაწილის გათავისუფლება. თამარის ეპოქაში ამ პროცესმა ფართო ხასიათი მიიღო, თუმცა მონღოლთა შემოსევების შემდეგ ძველი სომხური მიწების გათავისუფლების პროცესი შეჩერდა. მეფე გიორგის, როგორც ჩანს, მეტისმეტი ყურადღება გამოუჩენია სომხეთისადმი და მისი შემომტკიცების საქმეს ჯერ კიდევ მაშინ შესდგომია, როცა მონღოლთა უზენაესობას ჯერ ისევ ცნობდა. ქალაქ ანისის მეჩეთზე ამოკვეთილი სპარსულენოვანი წარწერა, რომელიც ყაენ აბუ-საიდის ბრძანებით გაუკეთებიათ, გვაუწყებს, რომ ეს ქალაქი ისევ საქართველოს შემადგენლობაშია.[17] ისტორიული სომხეთის ჩრდილოეთი ნაწილის საქართველოს სამეფოში ყოფნა დასტურდება თავად სომხური წყაროებითაც. 1321 წელს გლაძორის მონასტერში გადაწერილ სახარებას აქვს ერთი მინაწერი, სადაც ვკითხულობთ, რომ წიგნი დაიწერა „სომხური წელთაღრიცხვის ჩჰ (1321), სასტიკ და უკეთურ დროში,როდესაც სომეხთა და ქართველთა ქვეყანა მძლავრობით ეპყრა მოისართა ნათესავს, ქართველებზე გორგედ სახედლებულს“.[18] იმავე მონასტრის 1323 წლის მინაწერში კი წერია, რომ ხელნაწერი შეიქმნა „იაფეტური წელთაღრიცხვის ჩჰბ (1323), დიდი თვითმპყრობლის, [ა]ბუსაიდ სახელდებული ხანის მიერ ქვეყნის ფლობისას, სომხებზე კილიკიის ტახტზე მჯდომი ლევონის, საქართველოსა და დიდი სომხეთში მეფე გიორგის მეფობისას..“ [19] 1336 წელს, ყირიმის ქალა 008000 სურხათში გადამწერი ტერტერი ვარდან აიგეკცის ქადაგებანის მინაწერში უთითებს : „მე, ტირაცუ, კაცი უღირსი, საბრალობელი, უდები მღვდელი... ჩამოველ საქართველოდან, ხორ-ვირაპის მეზობელი, შესანიშნავ ქალაქ ერევნიდან“.[20] საქართველოს, ამავე ხანაში, ეკუთვნოდა სივნიეთის (სიუნიქის) მხარეც. 1337 წლის ერთ-ერთ გადაწერილ დოკუმენტს, აქვს მინაწერი, რომლის მიხედვითაც ხელნაწერი შეიქმნა „სომეხთა და ქართველთა დიდი მხერდართმთავრის, მეფური წარმომავლობის მთავრის ბურთელის მბრძანებლობისას“.[21] დოკუმენტში მოხენიებული ბურთელი, არის ბურთელ ორბელიანი, რომელთა საგვარეულო საქართველოს მეფის მიერ მათი წინაპრების სომხეთში გაძევების შემდგომ იქ დამკვიდრდა და ცალკეულ მხარეებს მართავდა, თუმცა მშობლიურ ქვეყანასთან კავშირი არ შეუწყვეტიდათ საუკუნეების განმავლობაში. ბურთელ ორბელიანს, მეფე გიორგი ბრწყინვალემ, როგორც ჩანს, მხედართმთავრობაც უბოძა. საგარეო პოლიტიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ურთიერთობა წმინდა მიწასა და ეგვიპტის სასულთნოსთან[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] იერუსალიმის ქართველთა ეკლესია-მონასტრები XIII საუკუნეში მუსლიმებმა მიიტაცეს. 1305 თუ 1310 მეფე დავით VIII-ის მცდლობით ქართველებმა ჯვრის მონასტრის დაბრუნება შეძლეს, თუმცა სხვები კვლავ მაჰმადიანთა ხელში რჩებოდა.[22] გიორგი V-მ თავისი მოღვაწეობის პირველ ხანებშივე მიაქცია ყურადღება იერუსალიმის ქართულ სავანეებს. პირველი ელჩობა მან ჯერ კიდევ 1316 წელს გაგზავნა (როცა ის ჯერ კიდევ გიორგი VI-ის მეურვედ ითვლებოდა), მეორედ კი — 1320 წელს. გიორგიმ ეგვიპტის სულთანს ძვირფასი საჩუქრები და წერილი გაუგზავნა. როგორც ჩანს, იგი ქართული სავანეების დაბრუნებასა და ყველა ქრისტიანის შეურაცხმყოფელი წესების, მათ შორის მომლოცველთათვის ცხენზე ნორმალურად ჯდომის აკრძალვის (მათ ორივე ფეხი ერთ მხარეს უნდა ჰქონოდათ) გაუქმებას ითხოვდა. სანაცვლოდ, გიორგი სულთანს, საჭიროების შემთხვევაში, სამხედრო დახმარებას ჰპირდებოდა.[22] ელჩებად გაგზავნილები იყვნენ პიპა ქსნის ერისთავის შვილი და დეკანოზი იოანე ბანდაისძე. სულთანმა გიორგის თხოვნა შეასრულა: ქართველებს ქრისტეს საფლავის კლიტენი დაუბრუნა და ცხენზე ამხედრების ქრისტიანთათვის შეურაცხმყოფელი წესიც გააუქმა. გარდა ამისა, ქართველი მომლოცველები ხარკის გადახდისაგან გაათავისუფლა და ნება დართო ქალაქში გაშლილი დროშებით შესულიყვნენ.[22] გიორგი V-ს ეგვიპტის სასულთნოში დიდად აფასებდნენ. ჩვენამდე მოღწეული არაბული წყაროები მისი და მისი პერიოდის საქართველოს შესახებ მრავალ საინტერესო ცნობას იძლევიან. ეგვიპტის სახელმწიფო მდივნის, ალ-უმარის (1301-1349 წწ.) ნაშრომში „მაღალი ტერმინოლოგიის განმარტება“ დაცულია ეგვიპტის სულთნების საქართველოს მეფეებთან მიმოწერის წესი. სულთნები თავიანთ ოფიციალურ ეპისტოლეებში საქართველოს მეფეს შემდეგნაირად მიმართავდნენ: ამ რამდენადმე ზეაწეული ტონით დახასიათებაში კარგად ჩანს გიორგი V, როგორც ნიჭიერი პოლიტიკოსი და დიპლომატი, კეთილად განწყობილი სხვა ხალხებისა და რელიგიებისადმი. ივანე ჯავახიშვილის სიტყვებით, ელ-უმარის ეს ცნობები გიორგი მეფეს „ფართო და თავისუფალი აზროვნების მქონებელ პოლიტიკოსად გვაგულისხმებინებს“.[24][16] ურთიერთობა დასავლეთ ევროპასთან[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] საქართველოს სამეფო XIV საუკუნეშიც არაერთხელ გახდა დასავლეთევროპელთა ყურადღების ობიექტი. აღსანიშნავია რომის პაპების ცხოველი ინტერესი საქართველოსა და მისი მეფისადმი. შემორჩენილია როგორც კათოლიკე მისიონერთა მიმოწერა, ისე თავად პაპ იოანე XXII-ის 1322 წლით დათარიღებული წერილი მეფე გიორგისადმი, რომლებიც მრავალ საყურადღებო ცნობას შეიცავენ. საინტერესოა, რომ გიორგი ბრწყინვალის მეფობისას სმირნის საეპისკოპოსო კათედრა თბილისში გადაიტანეს,[25] ასევე, დასტურდება საქართველოში თბილისის საეპისკოპოსოს გარდა მეორე, სებასტოპოლისის, იგივე ცხუმის საეპისკოპოსოს არსებობაც, რომელიც 1318 წელს დაარსდა.[26] აღსანიშნავია, გიორგი მეფის ცხოველი პოლიტიკური ურთიერთობა საფრანგეთის მეფე ფილიპ VI-სთან, რასაც მათ შორის არსებული მიმოწერაც ადასტურებს. გიორგი V საფრანგეთის მეფეს სწერდა, რომ მზად იყო მასთან ერთად მონაწილეობა მიეღო სირია-პალესტინის „წმინდა მიწების“ გათავისუფლებაში, რისთვისაც მზად ჰყავდა 30 000 ჯარისკაცი. 1332-1333 წლებში მეფეს პატივით მიუღია ფილიპე VI-ის ელჩები, რიკარდო მერჩერი (რიშარ მერსიე) და ალექსანდრე ინგლისელი.[22][27] ურთიერთობა ტრაპიზონის იმპერიასთან[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ტრაპიზონის იმპერიის მოსახლეობის დიდი ნაწილი ადგილობრივი, ქართული ტომებით — ლაზებითა და ჭანებით იყო დასახლებული. იმპერიის მოხელეთა შორისაც ბევრი სწორედ მათი წრიდან გამოსული პირი იყო. ტრაპიზონში მუდმივად მიმდინარეობდა ბრძოლა ბიზანტიის მომხრე დიდებულებსა და ადგილობრივი, ქართული ორიენტაციის ჯგუფებს შორის. გიორგი V-მ სცადა საქართველოს გავლენის აღდგენა ტრაპიზონის იმპერიაში. მონღოლთა საქართველოში გაბატონების შემდეგ, ამ უკანასკნელის გავლენა ტრაპიზონში მნიშვნელოვნად შესუსტდა, თუმცა მთლიანად არ მოსპობილა. 1332 წელს ტრაპიზონში, ბიზანტიის დახმარებით, გამეფდა ბასილი, რომელსაც ცოლად შერთეს ბიზანტიის იმპერატორ ანდრონიკე III-ის ასული ირინა. ბასილმა გააძევა თავისი ძმისშვილი მანუილი და დახოცა მთავრობის დიდი მოხელეები — დიდი დუქსი ლეკის ჭიჭანჭეოსი, მისი მეუღლე სარიკენა და შვილი — დიდი დომესტიკოსი ჯაბა. ისინი საქართველოს მომხრე პოლიტიკური ძალის წარმომადგენლები უნდა ყოფილიყვნენ.[28] 1340 წელს ბასილი გარდაიცვალა და ტახტზე მისი მეუღლე ირინა პალეოლოგოსი ავიდა. ამან იმპერიის მმართველ წრეებში განხეთქილება გამოიწვია. როგორც ჩანს, უკმაყოფილო დარჩა ქართული ორიენტაციის პოლიტიკოსთა დასი. ამას დაემატა თურქების შემოსევაც, რის შედეგადაც „დაიწვა მთელი ტრაპიზონი“. იმპერატორ ბასილის აუჯანყდა მისი უფროსი და, მონაზონი ანა (ანახუტლუ), რომელმაც „სამონაზნო სამოსი გაიძრო, წავიდა ლაზიკაში (ე. ი. საქართველოში) და იქ გამაგრდა“. ორ კვირაში იგი უკან დაბრუნდა ქართული ჯარით, 1341 წლის 17 ივლისს ირინე დედოფალი განდევნა და თავად გამეფდა. ქართველთა ჯარის ერთი ნაწილი იქვე დარჩა. მათი დახმარებით ანამ მოიგერია ბიზანტიელთა შემოტევა, რომელთა მიზანი მისი ჩამოგდება და მიხეილ კომნენოსის გამეფება იყო.[28] ანამ მხოლოდ წელიწადი და ორი თვე იმეფა. 1342 წლის სექტემბერში ბიზანტიის მომხრეთა დასმა გაიმარჯვა. იმპერატორის ტახტი იოანე მიხეილის ძე კომნენოსმა დაიკავა. ანა და მისი მომხრეები სიკვდილით დასაჯეს. მიუხედავად ამ მარცხისა, ქართული ორიენტაციის პოლიტიკოსთა წრე შემდეგაც აგრძელებდა ხელისუფლებისათვის ბრძოლას.[28] ურთიერობა კილიკიის სომხურ სამეფოსთან[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] მცირე აზიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, კილიკიაში, სომხური მოსახლეობის მიგრაციის შედეგად, 1080 წელს, სომხური სამთავრო ჩამოყალიბდა, რომელიც 1198 წელს სამეფოდ გარდაიქმნა. საქართველოს სამეფოს მეზობელ სახელმწიფოებთან მჭიდრო პოლიტიკური ურთიერთობის გარდა ნათესაურ-დინასტიური ქორწინებებიც აკავშირებდა. 1336 წელს გიორგი V-ის ქალიშვილი — სულთანი, ცოლად გაჰყვა კილიკიის სომხური სამეფოს უფლისწულ ჟან დე ლუზინიანს, რომელიც 1341-1342 წლებში, კონსტანტინე III-ის სახელით მართავდა კილიკიას.[29] გიორგი V ბრწყინვალე ისტორიოგრაფიაში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] გიორგი V 1346 წელს გარდაიცვალა. მან შეძლო დაშლილი ქვეყნის კვლავ გაერთიანება, მისი მონღოლთა თითქმის საუკუნოვანი ბატონობისაგან გათავისუფლება და საქართველოს მთისა და ბარის ხელახლა გაერთიანება. მან დატოვა ისეთი სახელმწიფო, რომელსაც ანგარიშს უწევდნენ როგორც აღმოსავლეთის, ისე დასავლეთ ევროპის სახელმწიფოები. ყველა ამ დამსახურებისათვის გიორგი V-ს ქართველმა ხალხმა გიორგი ბრწყინვალე უწოდა. ანონიმი ქართველი მემატიანე — ჟამთააღმწერელი გიორგი ბრწყინვალის შესახებ წერდა: ვახუშტი ბატონიშვილი გიორგი მეფის მოღვაწეობაზე აღნიშნავს: ასე ახასიათებს მეფე გიორგის მოღვაწეობას ივანე ჯავახიშვილი: ასეთ შეფასებას აძლევს გიორგი ბრწყინვალის მეფობას ისიდორე დოლიძე: XIV საუკუნის საქართველოს ისტორია მონოგრაფიულად შეისწავლა ისტორიკოსმა ვაჟა კიკნაძემ. მისი ნაშრომი — საქართველო XIV საუკუნეში, ჩვენი ქვეყნის ისტორიის სხვადასხვა პრობლემასთან ერთად, უშუალოდ გიორგი ბრწყინვალის მოღვაწეობასაც მოიცავს. მონოგრაფია 1989 წელს გამოქვეყნდა. 1955 წელს, ლონდონში, გამოქვეყნდა ინგლისელი მეცნიერის, დევიდ მარშალ ლენგის ნაშრომი — საქართველო გიორგი ბრწყინვალის მეფობის დროს, რომელშიც XIV საუკუნის საქართველოს ისტორიის მრავალი საინტერესო მომენტია გაშუქებული. ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ხანთაძე შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 160-161. - ხანთაძე შ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 2, თბ., 2012. — გვ. 20-21. - მარიამ ლორთქიფანიძე, როინ მეტრეველი (2007). საქართველოს მეფეები. თბილისი: ნეკერი. ISBN 99928-58-36-2. - მ. ლორთქიფანიძე, ო. ჯაფარიძე, დ. მუსხელიშვილი, რ. მეტრეველი (2012). საქართველოს ისტორია ოთხ ტომად, ტ. III — საქართველოს ისტორია XIII საუკუნიდან XIX საუკუნემდე. თბილისი: პალიტრა L. ISBN 978-9941-19-586-0. - ივანე ჯავახიშვილი (2012). ქართველი ერის ისტორია ხუთ ტომად, ტ. III. თბილისი: პალიტრა L. ISBN 978-9941-19-789-5. - კეკელია, ვლადიმერ (2015). საქართველოს ილუსტრირებული ისტორია, ტ. 10 — გიორგი ბრწყინვალე. თბილისი: პალიტრა L. ISBN 978-9941-21-759-3. - შუბითიძე, ვაჟა (2014). ყველა დროის 100 უდიდესი ქართველი. თბილისი: „გავაზი“. ISBN 978-9941-9276-6-9. - (2012) ქართლის ცხოვრება, ტ. II — „ასწლოვანი მატიანე“. თბილისი: ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა. ISBN 978-9941-15-586-4. კომენტარები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ↑ სამეცნიერო ლიტერატურაში მიუთითებენ გიორგი ბრწყინვალის გამეფების ორ თარიღზე — 1314 და 1318 წწ. ივანე ჯავახიშვილი თვლის, რომ გიორგის მეფობა 1318 წელზე გაცილებით ადრე უნდა დაეწყო. ამ თარიღის დაზუსტებაზე მსჯელობენ: ჯ. ოდიშელი წერილში — აღმოსა 008000 ვლეთ საქართველოს პოლიტიკური ისტორიისათვის XIV-XVII სს. და ვ. კიკნაძე — გიორგი V-ის გამეფების თარიღის საკითხისათვის. - ↑ ზოგიერთი მეცნიერ-ნუმიზმატის აზრით, რადგანაც უკანასკნელ დრომდე გიორგი V-ის მიერ მოჭრილი მონეტა აღმოჩენილი არ არის, აქ არა გიორგი მეფის მიერ მოჭრილი ქართული ფული, არამედ „გიორგის ჟამის“ მონღოლური ფული უნდა იგულისხმებოდეს. სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ↑ ვლადიმერ კეკელია – გიორგი ბრწყინვალე, 2015, გვ. 12 - ↑ საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 161 - ↑ ქსე, ტ. 3, გვ. 160 - ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 ვლადიმერ კეკელია – გიორგი ბრწყინვალე, 2015, გვ. 16 - ↑ „ასწლოვანი მატიანე“, 2012, გვ. 311 - ↑ „ასწლოვანი მატიანე“, 2012, გვ. 312 - ↑ 7.0 7.1 საქართველოს მეფეები, 2007, გვ. 162 - ↑ 8.0 8.1 საქართველოს ისტორია, ტ. III, 2012, გვ. 77 - ↑ ქართველი ერის ისტორია, ტ. III, 2012, გვ. 197 - ↑ 10.0 10.1 10.2 10.3 საქართველოს ისტორია, ტ. III, 2012, გვ. 78 - ↑ ქართველი ერის ისტორია, ტ. III, 2012, გვ. 199 - ↑ ვლადიმერ კეკელია – გიორგი ბრწყინვალე, 2015, გვ. 18 - ↑ 13.0 13.1 ვლადიმერ კეკელია – გიორგი ბრწყინვალე, 2015, გვ. 24 - ↑ 14.0 14.1 საქართველოს ისტორია, ტ. III, 2012, გვ. 79 - ↑ 15.0 15.1 საქართველოს ისტორია, ტ. III, 2012, გვ. 84 - ↑ 16.0 16.1 საქართველოს ისტორია, ტ. III, 2012, გვ. 85 - ↑ 3 W. Barthold, ' Die persische Inschrift an der Mauer der Manucehr-Moschee zu Ani ', trans. and edit. W. Hinz, ZDMG, Bd. 101, 1951, 246; - ↑ სომხურ ხელნაწერთა ანდერძების ცნობები საქართველოს შესახებ (XIV-XV სს.): სომხურ ხელნაწერთა XIV-XV საუკუნეების ანდერძების (ჰიშატაკარანების) ცნობები საქართველოს შესახებ. მთარგმნელ–კომენტატორი: ალექსანდრე აბდალაძე; გამომცემლობა მეცნიერება. თბილისი გვ. 20 - ↑ Ibid. - ↑ Ibid. 22-23 - ↑ Ibid. 23 - ↑ 22.0 22.1 22.2 22.3 საქართველოს ისტორია, ტ. III, 2012, გვ. 86 - ↑ ვლადიმერ კეკელია – გიორგი ბრწყინვალე, 2015, გვ. 23 - ↑ ქართველი ერის ისტორია, ტ. III, 2012, გვ. 203 - ↑ ვლადიმერ კეკელია – გიორგი ბრწყინვალე, 2015, გვ. 27 - ↑ ვლადიმერ კეკელია – გიორგი ბრწყინვალე, 2015, გვ. 28 - ↑ ვლადიმერ კეკელია – გიორგი ბრწყინვალე, 2015, გვ. 29 - ↑ 28.0 28.1 28.2 საქართველოს ისტორია, ტ. III, 2012, გვ. 87 - ↑ ვლადიმერ კეკელია – გიორგი ბრწყინვალე, 2015, გვ. 36


text: წვიმების სეზონი იწყება, ძვირფასო, სეზონი – ბუხრების, ჩაის და პლედების... ჩამოვსხდეთ სარკმელთან და თვალი ვადევნოთ, ცას როგორ კვეთავენ ღრუბლები – დენდები. ხანდახან ღიმილი ავანთოთ ღიღილოდ, ვსვათ ჩაი, ლიმონით, პიტნით ან ჟასმინით... წარსულის ბადაგით დავბანგოთ გონება, მუხლებს რომ გაგვითბობს პლედები, ქაშმირის. წვიმების სეზონი იწყება ძვირფასო. ამ წვიმებს უთუოდ მოჰყვება ზამთარი. ვუსმინოთ გამხმარი ფიჭვების ტკაცა-ტკუცს, დავხუროთ ვალების და სევდის დავთარი. შეხედე, რა მუქად, რა მალე ღამდება... დადუმდნენ ქუჩები, პარკები, ეზონი... იწყება ბუხრების, ჩაის და პლედების, ერთურთის თვალებში ჩახედვის სეზონი. მარიამ კოზმანაშვილი


text: მისამართი: კოსტავას 46/50 ტელ: 98-78-04 ნატო დავითაშვილი როცა ფრთოსანი ლომები დაბრუნდებიან სად მოიყვანა საიდუმლო კარმა ლილე იროელი, გმირი, რომელიც მუდამ იქაა, სადაც სამყაროს ხიფათი ემუქრება? გადაშალე ეს საოცარი წიგნი, გაიგე შერისხულ მგლისთავიანთა ამბავი, ჩასწვდი სველთვალებიანი ნიღბის საიდუმლოს და მონაწილეობა მიიღე არნახულ ომში, სადაც ადამიანები, ცხოველები და ხეები გვერდიგვერდ იბრძვიან. ყველაფერი შეიძლება შეიცვალოს, თუკი ის ერთადერთი წამი დადგება, როცა ფრთოსანი ლომები დაბრუნდებიან. ფრენკ ბაუმი ოზის ჯადოქარი პატარა გოგონას, დოროთის, სახლს ციკლონი შორეულ ქვეყანაში გადააფრენს. აქ ცხოველები ადამიანურად ლაპარაკობენ, ადამიანები კი ცოტათი უცნაურები არიან. დოროთისთან ერთად დაუმეგობრდი ჩალით გამოტენილ საფრთხობელას, რკინის ტყეკაფიას, უზარმაზარ ლომს და მათთან ერთად ყვითელი აგურის გზით გაემართე ზურმუხტქალაქის დიდი ჯადოქრისაკენ, რომელსაც ყველა სურვილის ასრულება შეუძლია. ბერძნული მითები ბერძნული მითები გასაოცარ ამბავთა კრებულია. აქ შეხვდებით მამაც გმირებს, საშინელ ურჩხულებს, ძლევამოსილ ღმერთებსა და ქალღმერთებს, დიად ბრძოლებსა თუ თავგადასავლებს. ამ წიგნში ყველაფერი ისეა მოთხრობილი, რომ პატარა ბავშვებმაც კი მოისმინონ და გაიგონ, ხოლო შედარებით მოზრდილებმა სიამოვნებით წაიკითხონ. ეს წიგნი, რომელიც ლინდა ედვარსის მშვენიერი ილუსტრაციებითაა გაფორმებული, ინტერესისა და სიამოვნების წყაროდ იქცევა მთელი თქვენი ოჯახისათვის. საბავშვო ბიბლია წიგნში მოთხრობილია ყველასათვის ცნობილი და საყვარელი ამბები ძველი და ახალი აღთქმიდან. ტრადიციული ტექსტიდან გადახვევის გარეშე, ეს ამბები ბავშვებისთვის ნათლად და გასაგებადაა მოწოდებული. ეს წიგნი ინტერესისა და სიამოვნების წყაროდ იქცევა თქვენს ოჯახებში, ხოლო პატარა მკითხველებსა და მსმენელებს მეგზურობას გაუწევს ბიბლიური სიბრძნის შეცნობის გზაზე. ფერიების ზღაპრები ძილისპირული ზღაპრები ამ მშვენიერ წიგნს ერთხელ რომ წაიკითხავთ, შემდეგ კვლავ და კვლავ მიუბრუნდებით. აქ თქვენ შეხვდებით ტრადიციულსა თუ თანამედროვე ზღაპრებს, რომლებიც სტივენ კორთრაითის მშვენიერი ილუსტრაციებითაა გაფორმებული. ზღაპრები ისეა შერჩეული და მოთხრობილი, რომ ბავშვებმა სიამოვნებით წაიკითხონ და გაიგონ, ხოლო შედარებით პატარებმა ხალისით მოისმინონ. ეზოპეს იგავები ორი ათასზე მეტი წლის წინ საბერძნეთში ცხოვრობდა მწერალი ეზოპე, რომელიც განთქმული იყო თავისი მშვენიერი, ბრძნული იგავებით - სიბრძნის მარგალიტებითა და ცხოვრებისეული გაკვეთილებით აღსავსე ამბებით. ეს იგავები დღესაც ისევე პოპულარულია, როგორც ოდესღაც. გსმენიათ, როგორ გადაარჩინა თაგვმა ლომი? როგორ აჯობა კუმ კურდღელს სირბილში? ან როგორ იცეკვა აქლემმა? გადაშალეთ ეს წიგნი და დატკბით ძველ ბერძენი მეიგავის - ეზოპეს - ამ და სხვა, არანაკლებ მშვენიერი ზღაპრებით. მძინარე მზეთუნახავი მართა და სამი დათვი სამი გოჭი ეს წიგნები განკუთვნილია ბავშვებისათვის, რომლებიც იწყებენ კითხვას. სადა, თანამედროვე და დახვეწილი ენა ბავშვს კითხვისათვის განაწყობს, ხოლო შესანიშნავი ილუსტრაციები მას სიტყვების მნიშვნელობისა და სიღრმის ამოცნობაში ეხმარება.


ასანსოლი ასანსოლი — ქვანახშირის მომპოვებითი და ინდუსტრიული მეტროპოლია, ერთ-ერთი ყველაზე დაკავებული კომერციული ცენტრი ინდოეთში. იგი მეორე უმსხვილესი ქალაქი და ურბანული აგლომერაციაა დასავლეთ ბენგალის შტატში კოლკატის შემდეგ,[2] ასევე მე-19 უდიდესი აგლომერაცია ინდოეთის მასშტაბით.[3] მდებარეობს ბურდჰამანის რაიონში. ქალაქს გააჩნია დიდი რაოდენობის სამუშაო ძალა, ზომიერად მაღალი შემოსავალი ერთ სულ მოსახლეზე, საგანმანათლებლო დაწესებულებები, კარგი სატრანსპორტო სისტემა. გარემოსა და განვითარების საერთაშორისო ინსტიტუტის (IIED) მოხსენებაზე დაყრდნობით, რომელიც ბრიტანულ არასამთავრობო კვლევით ინსტიტუტს წარმოადგენს, ასანსოლი იმ 11 ინდურ ქალაქს შორისაა, რომლებიც რომლებიც მსოფლიოს 100 ყველაზე სწრაფად მზარდი ქალაქის სიაში შედის (42-ე ადგილზე).[4] სახელწოდება ასანსოლი სხვადასხვა სახელებისგან წარმოსდგება, ასანი ხეა (ხის ჯიში, რომელიც მდინარე დამოდარის ნაპირებზე იზრდება), სოლ (Sol-land) კი მინერალებით მდიდარ მიწას უსვამს ხაზს. იხილეთ აგრეთვე [რედაქტირება] რესურსები ინტერნეტში [რედაქტირება] სქოლიო [რედაქტირება] - ↑ Provisional Population Totals, Census of India 2011; Urban Agglomerations/Cities having population 1 lakh and above (pdf). Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. წაკითხვის თარიღი: 26 March 2012. - ↑ [1], Census of India 2011 - Urban Agglomeration/Cities having population 1 lakh and above. - ↑ Census of India 2011 - Million plus UAs and Cities. - ↑ World's fastest growing urban areas (1). City Mayors (7 December 2010). წაკითხვის თარიღი: 16 March 2011.


14 იანვარს 2010 - www.geofire.tk.tk 5:56 PM მთავარი all for you მოგესალმები Guest | RSS რეგისტრაცია baby's day out ! ორიგინალური დასახელება: Baby's Day Out მდიდარი ოჯახიდან იტაცებენ სრულიად შესანიშნავ ჩვილს, რომელსაც ძალიან უყვარს წიგნი ნახატებით პაწაწინა ბავშვზე სახელად ბუ. ბოროტმოქმედები უზარმაზარ გამოსასყიდს ითხოვენ, მაგრამ პაწაწინას უიღბლო გამტაცებლები დაკარგავენ... ბუმ ისინი გააცურა და მოახერხა ხოხვით გადამალულიყო. შემდეგ უამრავი სასაცილო თავგადასავლები მოდის... კატეგორია: ფილმები | ნანახია: 630 | ავტორი: ZUCK | კომენტარი(1) fast and the furious : TOKYO DRIFT ! კატეგორია: ფილმები | ნანახია: 573 | ავტორი: ZUCK | კომენტარი(0) ორგინალური დასახელება: Home Alone ჟანრი: საბავშო,კომედია,სათავგადასავლო როლებში: მაკოლეი კალკინი, ჯო პეში, დენიელ შტერნი, ჯონ ჰერდი ამერიკული ოჯახი ჩიკაგოდან(თბილისიდან) სამოგზაუროდ ევროპაში(ბათუმში) მიდის.სიჩქარეში დაბნეულ მშობლებს სახსი ერთ-ერთი შვილი რჩებათ.პატარა ბიჭი არ იბნევა და მშვენივრად ართმევს თავს მარტოობას, უფრო მეტიც სახლში შემოპარულ ქურდებს სიცოცხლეს უმწარებს თარგმანი: ქართული პროფესიონალური მრავალ ხმიანი კატეგორია: ფილმები | ნანახია: 560 | ავტორი: ZUCK | კომენტარი(0) როლებში: როუენ ატკინსონი, ვუპი გოლდბერგი, ჯონ კლიისი, ჯონ ლოვითზი, ბრექინ მაიერი.. ლას–ვეგასის უდიდესი კაზინოს მფლობელი გადაწყვეტს, რომ მის ყველაზე მდიდარ კლიენტებს რაღაც განსაკუთრებული სჭიროებათ. ის მათთვის არალეგალურ ტოტალიზატორს შექმნის – "ვირთხების რბოლებს". რბოლის მონაწილეები – ჩვეულებრივი ადამიანები არიან, რომლებსაც შემთხვევითობით ირჩევენ. ისინი ღებულობენ გამდიდრების შანსს: ვინც პირველი მივა ლას–ვეგასიდან მიყრუებულ ქალაქამდე სილვერ სიტიმდე, ის მიიღებს 2 მილიონ დოლარს. ვერცერთი გამდიდრების მსურველი ვერ ხვდება, რომ მათ ყოველ ნაბიჯს კაზინოს მეპატრონ. გამომშვები: აშშ, Paramount Picture ხანგრძლივობა: 01: 43 :10 კატეგორია: ფილმები | ნანახია: 577 | ავტორი: ZUCK | კომენტარი(1)


ადამიანის უფლებები ადამიანის უფლებები — კონცეფცია ადამიანების უნივერსალურ უფლებათა, ან სტატუტის შესახებ, მიუხედავად იურისდიქციისა ან სხვა გარემოებებისა, როგორიცაა ეთნიკური წარმოშობა, ეროვნება და სქესი. ადამინის უფლებათა არსებობა, მართებულობა და შინაარსი დღემდე დებატების საგანია ფილოსოფიასა და პოლიტიკურ მეცნიერებაში. იურიდიულად ადამიანის უფლებები განისაზღვრება საერთაშორისო კანონითა და კონვენციებით, შემდეგ კი მრავალი სახელმწიფოს ადგილობრივი კანონებით. მიუხედავად ამისა, მრავალი ადამიანისთვის ჰუმანურ უფლებათა დოქტრინა კანონის ფარგლებს სცილდება და ქმნის ფუნდამენტურ მორალურ ბაზისს თანამედროვე გეოპოლიტიკური წესრიგის რეგულირებისთვის. მათთვის ეს დემოკრატიულ იდეალებს წარმოადგენს.


ქირავდება დღიურად 2 ოთახიანი ბინა საბურთალოზე გაგარინის ქ., 80 ლარი - 2755959 | ss.ge - უფასო განცხადებები ID 2755959 19.07.2019 / 14:06 ქირავდება ბინა დღიურად გაგარინის ქ-ზე, ახალ გარემონტებულ ბინაში, ცენტრალური გათბობით, კონდიციონერით, ტელევიზიით და საცხოვრებლად საჭირო ყველა ინვენტარით. ბინას აქვს 1 საძინებელი და სტუდიოს ტიპის სამზარეულო-მისაღები, 2 გასაშლელი დივნით. ბინაში თავისუფლად განთავსდება 4 ადამიანი.Show original Nino Zavrashvili ყველა განცხადება(2) 595 95 91 ** 595 95 91 85 ქირავდება ბინა დღიურად გაგარინის ქ-ზე, ახალ გარემონტებულ ბინაში, ცენტრალური გათბობით, კონდიციონერით, ტელევიზიით და საცხოვრებლად საჭირო ყველა ინვენტარით. ბინას აქვს 1 საძინებელი და სტუდიოს ტიპის სამზარეულო-მისაღები, 2 გასაშლელი დივნით. ბინაში თავისუფლად განთავსდება 4 ადამიანი. Nino Zavrashvili


რა თქმა უნდა არა, პრეზიდენტი არ არის ბეტმენი.