არავაქცინირებული ადამიანების სხეული შეიძლება კორონავირუსის „შტამების ფაბრიკა“ გახდეს – nostal.ge არავაქცინირებული ადამიანების სხეული შეიძლება კორონავირუსის „შტამების ფაბრიკა“ გახდეს ადამიანები, რომლებიც COVID-19-ის წინააღმდეგ ვაქცინირებულნი არ არიან, არა მხოლოდ საკუთარ ჯანმრთელობას აყენებენ რისკის ქვეშ, არამედ წარმოადგენენ „შტამების ფაბრიკებს“. ამის შესახებ ინფექციურ დაავადებათა ექსპერტმა CNN-ს განუცხადა. „არავაქცინირებული ადამიანები შტამების პოტენციური ქარხნები არიან“, – ამბობს ვანდერბილტის უნივერსიტეტის სამედიცინო ცენტრის ინფექციურ დაავადებათა განყოფილების პროფესორი უილიამ შაფნერი. „როდესაც ეს ხდება, ის მუტაციას განიცდის და შეიძლება წარმოქმნას კიდევ უფრო საშიში მუტაცია“, – აღნიშნავს შაფნერი. ვირუსები, მათ შორის, COVID-19-ის გამომწვევი კორონავირუსი SARS-CoV-2, მუდმივად განიცდიან მუტაციებს; ზოგიერთმა მუტაციამ შეიძლება თავად ვირუსი დააზიანოს, მაგრამ ზოგიერთი პირიქით – დაეხმაროს. მაგალითად, მუტაციას შეუძლია, რომ ვირუსი უფრო გადამდები გახადოს. „ვირუსებში მუტაციების მიმდინარეობისას, ისინი, რომლებიც გადარჩებიან, ვირუსს პოპულაციაში გავრცელებას უადვილებენ. ცვლილების ყოველ ჯერზე ვირუსს მუტაციების დამატების ახალი პლატფორმა ეძლევა. ახლა უკვე გვაქვს ვირუსები, რომლებიც უფრო ეფექტიანად ვრცელდება“, – ამბობს ჯონს-ჰოპკინსის ბლუმბერგის სამედიცინო სკოლის მიკრობიოლოგი და იმუნოლოგი ენდრიუ პეკოში. უკვე არსებობს კორონავირუსის რამდენიმე შტამი (ვარიანტი), რომელთაგან ოთხს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია „შემაშფოთებელ შტამებს“ უწოდებს. მათ შორის არის ბრიტანეთში გამოჩენილი ალფა, სამხრეთ აფრიკაში გამოჩენილი ბეტა, ბრაზილიაში გამოჩენილი გამა და ინდოეთში გამოჩენილი დელტა; ისინი უფრო მეტ რისკს შეიცავენ, რადგან არიან გადამდები და იწვევენ უფრო მწვავე დაავადებას, ანდა შეუძლიათ გვერდი აუარონ იმუნურ თავდაცვას. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტები განსაკუთრებით შიშობენ დელტა ვარიანტზე, რომელიც შეიძლება ვაქცინირებულ ადამიანთათვისაც კი საშიში იყოს. მართალია, ვაქცინები შტამების წინააღმდეგ ეფექტიანი აღმოჩნდა, მაგრამ ისინი შეიძლება ერთნაირად ეფექტიანი არ იყოს ზოგიერთი შტამის წინააღმდეგ. მაგალითად, აღმოჩნდა, რომ Pfizer-ის ვაქცინის ორი დოზა 88-პროცენტიანი ეფექტიანობით ახდენს დელტა ვარიანტით გამოწვეული სიმპტომური COVID-19-ის შემთხვევების პრევენციას. ექსპერტები შიშობენ, რომ არავაქცინირებულ საზოგადოებებში შეიძლება შტამები გავრცელდეს და შემთხვევათა მკვეთრი მატება გამოიწვიოს. რაც უფრო ნაკლები ადამიანია ვაქცინირებული, ადამიანიდან ადამიანში გადასვლის მით მეტი შანსი აქვს ვირუსს. „შტამების ფაბრიკა“ ვაქცინაცია უხვმა ნალექმა თბილისსა და წყნეთში პრობლემები შექმნა (ვიდეო)


რა არის ახალი ფორუმზე teen.ge? გადახტომა კონტენტზე რა არის ახალი ფორუმზე teen.ge? — ბევრი რამ :) - თანამედროვე სკინი - ახალ teen.ge-ს ახალი სკინი აქვს, თუმცა, სტილი და ფერთა გამა იგივე დარჩა. შეიცვალა მთლიანი კოდი, ახლა იგი მსოფლიო ვებ-სტანდარტების შესაბამისი, მსუბუქი, სიმარტივეზე ოპტიმიზირებული და უფრო მოსახერხებელია. - სტატუსები - ნებისმიერ მომხმარებელს ახლა შეუძლია სტატუსი დაიყენოს! როგორც ფეისბუქში, ან ტვიტერში... ვინც არ იცის — სტატუსი მოკლე მესიჯია, რომელიც აღწერს, თუ რას აკეთებ, რა განწყობაზე ხარ, რა გიტრიალებს თავში ან რისი თქმა გინდა ამ მომენტში. - თემების გაზიარება - საინტერესო თემების გაზიარება ახლა უფრო მარტივადაა შესაძლებელი. შეგიძლიათ ერთი კლიკით გაუზიაროთ იგი მეგობრებს ფეისბუქზე, ტვიტერზე ან გუგლის ბაზში. ფეისბუქის Like ღილაკის გამოყენებით კი, თქვენ პროფილზე ავტომატურად დაიწერება შეტყობინება ამის შესახებ. - ინფორმაციის სინქრონიზება - თუ აქაურ ანგარიშს ფეისბუქისას მიაბამთ, შეძლებთ ინფორმაციის დასინქრონებას ფორუმსა და ფეისბუქს შორის. ფეისბუქზე დაწერილი სტატუსი — აქ პირდაპირ გადმოვა, აქ დაწერილი — ფეისბუქზე, ავტომატურად განახლდება ხოლმე აქაური ავატარი ან პირადი ფოტო ფეისბუქიდან, „ჩემ შესახებ“ გვერდი და სხვა მონაცემები! მეტი ინფო → - პირადი მიმოწერები - PM-ები, პირადი მესიჯები, ახლა სულ სხვანაირია! იგი ყველა მესიჯს მიმოწერებად ინახავს, როგორც ჯიმეილი — ერთ მიმოწერაშია თქვენი და მოპასუხის ყველა მესიჯი. ახალ მიმოწერაში ხუთამდე მონაწილის დამატებაა შესაძლებელი! ასერომ, ჯამში "პირადი თემების" მსგავსი სისტემა გამოდის :) - მედია-ბმულები - პოსტებში მულტიმედიის ჩამატება ახლა უფრო გამარტივდა! ნებისმიერი ბმული ავტომატურად გადაკეთდება შესაბამის ფანჯარად: YouTube-ის, Google Video-ს ან MyVideo-ს პლეიერად, Flickr-ის სეტის სლაიდშოუდ ან უბრალოდ ნებისმიერი MP3 ფაილის დამკვრელად. მეტი ინფო → - ბლოგები - დიდი სიახლე — ბლოგები teen.ge-ზე! დაიწყეთ ბლოგის წერა ფორუმის სისტემის გამოყენებით და წააკითხეთ თქვენი ბლოგი უკვე არსებულ აუდიტორიას! ნებისმიერ წევრს შეუძლია შექმნას საკუთარი ბლოგი, წეროს პოსტები მარტომ ან მოიწვიოს სხვა მომხმარებლები ჯგუფური ბლოგის რედაქტორებად. მეტი ინფო → - გარე ბლოგის იმპორტი - უკვე ხართ ბლოგერი? მაინც შეგიძლიათ სრულად გამოიყენოთ ახალი teen.ge-ს შესაძლებლობები! შექმენით გარე ბლოგი, რომელიც ავტომატურად გადაიყვანს მომხმარებლებს თქვენ ბლოგზე; ან — შექმენით შიდა ბლოგი, მიუთითეთ თქვენი ბლოგის RSS და იგი ავტომატურად წამოიღებს ახალ პოსტებს გამოქვეყნებისთანავე! მეტი ინფო → - გრავატარები - ხართ ყველაზე თანამედროვე და ყველაზე სოციალური იუზერი? :) თუ გრავატარებს იყენებთ, ამიერიდან პროფილში შეგიძლიათ ავატარის მაგივრად, გრავატარის ელფოსტა მიუთითოთ და მთელ ფორუმზე თქვენი მიმდინარე გრავატარით ისარგებლოთ! - მესიჯების გაზრდილი სივრცე - პირადი მიმოწერების ახალი სისტემით უფრო ხშირად და უფრო მეტ მესიჯს მიიღებთ ხოლმე. ამიტომ, ყველაზე მნიშვნელოვანი მესიჯების შესანახად ყველა წევრს ლიმიტი 100-მდე გაეზარდა! - განახლებული მეგობრები - ფორუმზე მეგობრების სისტემა ახლა უფრო მოსახერხებელია. შეგიძლიათ სრულად აკონტროლოთ ვინ ჩაგამატებთ მეგობრებში, ვის ჩაიმატებთ და მიიღოთ შეტყობინებები მეგობრების ახალი სტატუსების შესახებ. - შეტყობინებების სისტემა - ფორუმს ახალი, ერთ-ხაზიანი შეტყობინებების სისტემა დაემატა. შეტყობინება ყველა მოვლენის შესახებ — ეს იქნება ახალი კომენტარი თქვენ პროფილზე, სტატუსზე, ბლოგის ჩანაწერზე, მოთხოვნა დამეგობრებაზე თუ ნებისმიერი სხვა რამ — ამ მარტივი სისტემის საშუალებით მოგივათ. მეტი ინფო → - ანგარიშის მიბმა ფეისბუქზე - ხართ ფეისბუქზე? ძალიან კარგი! ესეიგი, შეგიძლიათ ფორუმის ანგარიში ფეისბუქისას მიაბათ და ერთი დაწკაპუნებით შემოხვიდეთ ხოლმე ფორუმზე, სახელის და პაროლის თავიდან შეყვანის გარეშე. ახალ მომხმარებლებს კი უკვე მარტივად შეუძლიათ დარეგისტრირება — ფეისბუქის გამოყენებით. მეტი ინფო → - პროფილის დიზაინი - ახალი პროფილი უფრო მორგებადი გახდა. ახლა უკვე შეგიძლიათ, უფრო „საკუთარი“ და უნიკალური გახადოთ იგი :) ნებისმიერ მომხმარებელს შეუძლია შეცვალოს პროფილის დიზაინი — აირჩიოს სასურველი ფოტო ან ფერი ფონის გასაფორმებლად. მეტი ინფო → - განულებული ვორნები - კიდევ ერთი საჩუქარი — ყველა იმ მომხმარებელის ვორნი, ვისაც ბანი არ ჰქონდა დადებული, განულებულია! დაიწყეთ პოსტვა ახალ teen.ge-ზე სუფთა ფურცლიდან :) მეტი ინფო → - რეპუტაციის სისტემა - ფორუმს რეპუტაციის სისტემა დაემატა — ახლა შეგიძლიათ პლუსით ან მინუსით შეაფასოთ ნებისმიერი პოსტი ფორუმში ან კომენტარი ბლოგებზე. ამ შეფასებების ჯამით კი, წევრის რეპუტაცია დაითვლება — დადებითი, ნეიტრალური ან უარყოფითი. მეტი ინფო → - კონტენტის ფილტრი - რეპუტაციის სისტემის წყალობით, თქვენ უკვე შეგიძლიათ აკონტროლოთ, რომელი პოსტები გამოჩნდეს ფორუმის თემებში — გამოჩნდეს ყველა პოსტი თუ დაიმალოს ის პოსტები, რომელთაც სასურველ ოდენობაზე მეტი მინუსი აქვთ მიღებული. მეტი ინფო → - მობილური ვერსია - ახლა ფორუმს მობილური ვერსია გააჩნია! ამიერიდან შეგიძლიათ თქვენი მობილური ტელეფონით შემოხვიდეთ ფორუმზე და ისარგებლოთ თითქმის ყველა იმ ფუნქციით, რაც კომპიუტერიდანაა ხელმისაწვდომი. ამის საშუალებას სპეციალურად ოპტიმიზირებული სკინი იძლევა.


source: wikipedia

text: 26 მაისი — გრიგორიანული კალენდრის 146-ე დღე (ნაკიან წლებში - 147-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 219 დღე. დღის მოვლენები 451 : ავარაირის ბრძოლა სომეხ აჯანყებულებსა და სასანიდის იმპერიის ჯარს შორის. სომხები დამარცხდნენ, თუმცა ქრისტიანობის თავისუფლად აღმსარებლობის უფლება მოიპოვეს. 1293 : მიწისძვრამ კამაკურაში, იაპონია, 30000 ადამიანი იმსხვერპლა. 1538 : ჯონ კალვინი და მისი მიმდევრები ჟენევიდან განდევნეს. 1670 : დუვრში ინგლისის მეფე ჩარლზ II და საფრანგეთის მეფე ლუი XIV საიდუმლოდ დუვრის ხელშეკრულებას დებენ. 1762 : მიხეილ ლომონოსოვმა ვენერაზე ატმოსფერო აღმოაჩინა. 1805 : ნაპოლეონ ბონაპარტი აკურთხეს იტალიის მეფედ. 1864 : მონტანა აშშ-ის ტერიტორია გახდა. 1865 : აშშ-ში დასრულდა სამოქალაქო ომი. 1868 : ინგლისში გაიმართა უკანასკნელი საჯარო სიკვდილით დასჯა. 1869 : ბოსტონის უნივერსიტეტს მასაჩუსეტსის თანამეგობრობამ ქარტია მიანიჭა. 1879 : რუსეთი და დიდი ბრიტანეთი ხელს აწერენ შეთანხმებას, რომლის მიხედვით ჩამოყალიბდა ავღანეთის სახელმწიფო. 1889 : ეიფელის კოშკის პირველი ლიფტი გაიხსნა საზოგადოებისთვის. 1895 : ტახტზე ავიდა რუსეთის უკანასკნელი იმპერატორი ნიკოლოზ II. 1896 : ჩარლზ დოუ აქვეყნებს დოუ ჯონსის ინდუსტრიული საშუალოს პირველ გამოცემას. 1908 : სპარსეთში ინგლისელმა ბიზნესმენმა უილიამ დარსიმ ნავთობის მოპოვება დაიწყო. 1906 : ვოქსჰოლის ხიდი გაიხსნა ლონდონში. 1918 : გამოცხადდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა. 1919 : გამოიცა პირველი ქართული საფოსტო მარკა 1923 : საფრანგეთში გაიმართა პირველი 24 საათიანი ავტორბოლა "ლე მანი" 1928 : ფიფას სხდომაზე მიიღეს გადაწყვეტილება ოთხ წელიწადში ერთხელ ფეხბურთში მსოფლიო ჩემპიონატის ჩატარების შესახებ. პირველი მოძრავი ფილმის წარმოდგენა გაიმართა ათენში, საბერძნეთი 1938 : ქალაქ ვოლფსბურგში ადოლფ ჰიტლერმა ფოლკსვაგენის ქარხნის მშენებლობას ჩაუყარა საფუძველი 1947 : სსრკ-ში გაუქმდა სიკვდილით დასჯა. რომელიც კვლავ აღდგა 1950 წელს. 1948 : სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში გამოცხადდა აპარტეიდის პოლიტიკა 1966 : ბრიტანეთის გაიანა დამოუკიდებელი ხდება. 1970 : საბჭოთა ტუპოლევ ტუ-144 პირველი სამგზავრო ტრანსპორტი ხდება, რომელმაც მახ-2-ს გადააჭარბა. 1972 : აშშ და სსრკ ხელს აწერენ ანტიბალისტიკურ ქობინთა ხელშეკრულებას. 1986 : ევროპის თანამეგობრობამ ევროპის დროშა მიიღო. 1991 : საქართველოს პირველ საპრეზიდენტო არჩევნებში დიდი უპირატესობით იმარჯვებს ზვიად გამსახურდია. 2002 : მარს-ოდისეამ პლანეტა მარსზე უზარმაზარი წყლის ყინულის დანალექის ნიშნები აღმოაჩინა. 2006 : კუნძულ იავაზე მიწისძვრამ 5700 ადამიანი იმსხვერპლა. 200 000 უსახლკაროდ დარჩა. 2008 : ნასას ფენიქსი მარსზე პირველ წარმატებულ მოტორიზებულ დაშვებას ახორციელებს ბოლო 30 წლის განმავლობაში. 2009 : საქართველოს დამოუკიდებლობის დღესთან დაკავშირებით თბილისთან მუხათგვერდის ძმათა სასაფლაო გაიხსნა. 2012 : ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე შვედმა მომღერალმა ლორინმა გაიმარჯვა სიმღერით „Euphoria“. 2012 : მიხაელ ჰანეკეს ფილმმა „სიყვარული“ კანის კინოფესტივალზე ოქროს პალმის რტო მოიპოვა. 2018 : მადრიდის რეალმა ფინალში დაამარცხა ლივერპული და მესამედ ზედიზედ უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული გახდა. 2019 : გიტანას ნაუსედა ლიტვის პრეზიდენტად აირჩიეს. ამ დღეს დაბადებულნი 1602 : ფილიპ დე შამპენი — ფრანგი ფერმწერი (გ. 1674). 1822 : გონკური, ედმონდ დე — ფრანგი მწერალი. 1842 : წერეთელი, გიორგი — ქართველი პროზაიკოსი და პუბლიცისტი. 1859 : ბახტაძე, ილია — ქართველი პუბლიცისტი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი. 1875 : მაჩადო-ი-რუისი, ანტონიო — ესპანელი პოეტი. 1877 : არაკი სადაო — იაპონიის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, 1878 : დუნკანი, აისედორა — ამერიკელი მოცეკვავე. 1912 : კადარი, იანოშ — უნგრელი პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე. 1926 : დეივისი, მაილს — ამერიკელი ჯაზის მუსიკოსი. 1933 : შენგელაია, ელდარ — ქართველი კინორეჟისორი. 1939 : კოსტავა, მერაბ — ქართველი დისიდენტი, მუსიკათმცოდნე, პოეტი, საზოგადო მოღვაწე. 1946 : პიოვანი, ნიკოლა — იტალიელი კინო-კომპოზიტორი. ამ დღეს გარდაცვლილნი 1976 : ჰაიდეგერი, მარტინ — გერმანელი ფილოსოფოსი 2008 : სიდნი პოლაკი — ამერიკელი რეჟისორი მსოფლიოს ქვეყნების დღესასწაულები საქართველო - დამოუკიდებლობის დღე (1918). პოლონეთი - დედის დღე. გაიანა - დამოუკიდებლობის დღე დანია - კრონპრინც ფრედერიკის დაბადების დღე სომხეთი - სარდარპატის ბრძოლაში გამარჯვების დღე რუსეთი - მეწარმეობის დღე საეკლესიო დღესასწაულები მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ექვთიმე ათონელი ათონის ივერთა მონასტერში ლათინებისაგან მოწყვეტილი ღირსმოწამეები გლიკერია ქალწული და ლაოდიკე დილეგის მცველი ალექსანდრე რომაელი წმინდა გიორგი აღმსარებელი, მეუღლე მისი ირინე და შვილი მათნი წმინდა პავსიკაკოსი იხილეთ აგრეთვე სხვა თვეები 0526


Etym. ლათ. sigillum, კნინობითი ფორმა სიტყვისა signum „ანაბეჭდი“ და sacramentale „საიდუმლო“ პირობა, რომელიც უნდა დაიცვას აღმსარებელმა და აგრეთვე, აუცილებლობის შემთხვევაში, მთარგმნელმა, არ გაამხილოს მონანიე მორწმუნის აღსარების შინაარსი (შდრ. CIC, კანნ. 983- 984). ამ წესის დამრღვევისთვის არსებული სასჯელის საკითხზე იხილეთ კანონიკური სამართლის კოდექსი (კან. 1388). Source: პეტროზილო, პიერო. ქრისტიანობის ლექსიკონი/პიერო პეტროზილო; [იტალ. თარგმნა მარიკა სააკაშვილმა; რედ. მერაბ ღაღანიძე; სულხან-საბა ორბელიანის სასწ. უნ-ტი, ქრისტ. თეოლოგიისა და კულტ. ცენტრი]. - თბ.: სულხან-საბა ორბელიანის სასწ. უნ-ტის გამოც., 2011. - 434გვ.; 24სმ.. - ყდაზე: ბერნარდო დადი „ნეტარი ქალწული მარიამის გვირგვინით შემკობა“. - ISBN: 978-9941-0-3408-4


source: CulturaX

text: თინა ხიდაშელი: როცა დედაქალაქში საზოგადოების მხარდაჭერა გარანტირებული გვაქვს პასუხისმგებლობა უკვე რეგიონებზე უნდა აგვეღო კოალიცია "ქართულმა ოცნებამ" გუშინ თბილისსა და რეგიონების ნაწილში მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატები დაასახელა. ამბროლაურში "ქართული ოცნების" მაჟორიტარობის კანდიდატი დავით დარახველიძე იქნება. წალენჯიხაში - გიორგი ნაჭყებია, მარტვილში - მურთაზ ხურცილავა, ხონში - ნიკა სანოძე; ჭიათურაში - მალხაზ წერეთელი, საგარეჯოში კი, თინა ხიდაშელი. ძალთა ასეთ გადანაწილებას საზოგადოებასა და პოლიტიკურ სპექტრში აზრთა სხვადასხვაობა მოყვა. ზოგიერთი დასახელებული კანდიდატების მიმართ კითხვებიც დაგროვდა. როგორც "რესპუბლიკური პარტიის" ლიდერი, "ქართული ოცნების" წარმომადგენელი და საგარეჯოში კოალიციის მაჟორიტარობის კანდიდატი, თინა ხიდაშელი აცხადებს, შესაძლოა სურათი ბევრისთვის მოულოდნელი აღმოჩნდა, მაგრამ ამ წარდგენის მიზანი ძალთა ბალანსის დაცვა იყო. რა კრიტერიუმებით მოხდა რეგიონებისთვის მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატების შერჩევა, რამდენად მოსალოდნელი იყო ხიდაშელისთვის საგარეჯოში მისი კანდიდატურის დასახელება და რა გეგმით აპირებს იგი რაიონში წინასაარჩევნო კამპანიის წარმართვას ამის შესახებ From.ge თინა ხიდაშელს ესაუბრა. -ქალბატონო თინა, საგარეჯოში თქვენი კანდიდატურა რატომ შეირჩა? -კახეთის სხვა რაიონებისგან განსხვავებით მთელი ჩემი ბავშვობა საგარეჯოსთან მაკავშირებს. ეს არის ჩემი დედულეთი. ნათესავები რაიონის ყველა სოფელში მყავს, ჩემი შვილები ახლაც იქ არიან, ამიტომ ეს არ არის უცხო რაიონი ჩემთვის. პირიქით, თბილისის გარდა, თუ კი, რომელიმე რაიონთან მაქვს შეხება ეს საგარეჯოა. მაგრამ გადაწყვეტილება უფრო მეტად იმით იყო მოტივირებული, რომ პოლიტიკურ ლიდერებს, მათ შორის მეც პასუხისმგებლობა სხვადასხვა რეგიონებზე მაქსიმალურად აგვეღო. -კოალიციის ეს გადაწყვეტილება საზოგადოებისა და პოლიტიკური სპექტრისთვის მოულოდნელი აღმოჩნდა. თქვენთვის თუ იყო მოულოდნელი? -მესმის, რომ ეს საზოგადოებისთვის მოულოდნელი აღმოჩნდა. მე თბილისელი ვარ, აქ ვცხოვრობდი და ამიტომ ჩათვალეს, რომ თბილისში უნდა მეყარა კენჭი. მაგრამ როდესაც კრიტიკული მდგომარეობაა და დედაქალაქის ლოიალურობა და მხარდაჭერა პრაქტიკულად გარანტირებული გაქვს, ვალდებულება იყო, რომ პასუხისმგებლობა უკვე სხვადასხვა რეგიონებზე აგვეღო. ამიტომ წავიდა ზვიად ძიძიგური ქვემო ქართლში, ამიტომ წავიდა ირაკლი ალასანია ზუგდიდში და მე კახეთში. გადაწყვეტილება ჩემი აქ წამოსვლასთან დაკავშირებით დიდი ხანია მიღებულია. უბრალოდ აქამდე ჩვენ ოლქზე ვფიქრობდით, თუ სად შეიძლებოდა მეყარა კენჭი მაჟორიტარობის კანდიდატად. - გაჩნდა მოსაზრება რომ კოალიციის მიერ მიღებულმა ამ გადაწყვეტილებამ თქვენი უკმაყოფილება გამოიწვია... -არამგონია საზოგადოება ასე ფიქრობდეს, ამის შესახებ ინფორმაცია მედიასაშუალებებმა გაავრცელეს, არ ვიცი ზუსტად ვის თავში გაჩნდა ეს აზრი, სავარაუდოდ ეს ტელეკომპანია "იმედი" ან "რეალ ტვ" იქნებოდა და რა კომენტარი შეიძლება გავაკეთო ამაზე? სერიოზულს ვერაფერს ვერ ვიტყვი. -დაიწყეთ თუ არა ამომრჩეველთან შეხვედრა და გაქვთ თუ არა წინასაარჩევნოდ ამ რაიონისთვის რაიმე სახის კონკრეტული გეგმა? -ეს გადაწყვეტილება დიდი ხანია მივიღეთ, უბრალოდ გუშინ ფორმალურად გამოცხადდა. შესაბამისად, მოსახლეობასთან შეხვედრები უკვე დავიწყე. რაც შეეხება კონკრეტულ გეგმას, მაჟორიტარულ ოლქებში არჩევნებში მონაწილეობა განსაკუთრებულ გეგმას არ საჭიროებს. სოფელ დიღომში დადიხარ, ზუგდიდში თუ საგარეჯოში მიზანი ერთია - ადამიანებს უამრავი პრობლემა აქვთ და გეგმა, რომელსაც საზოგადოებას შესთავაზებ ამ პრობლემების ადექვატური უნდა იყოს. წინასაარჩევნოდ ჩვენი მთავარი მიმართულება სოფლის მეურნეობაა. ჩემი სასაუბროც და ჩემი ამოცანაც მოსახლეობასთან ურთიერთობაში ბუნებრივია სწორედ ეს იქნება. ჩემი მიზანია ასევე თითოეულ მოქალაქემდე ზუსტად და გასაგებად მივიტანო კოალიციის ერთის მხრივ, ამ სფეროს და მეორეს მხრივ ჯანდაცვის საყოველთაო დაზღვევის პროგრამის გეგმა. ეს აუცილებელია იმისთვის, რომ "ქართული ოცნების" ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ მოქალაქეებმა ზუსტად იცოდნენ რას უნდა ელოდნონ და რა შეიძლება მოითხოვონ კოალიციისგან არჩევნების დასრულების შემდეგ . -გაქვთ თუ არა ინფორმაცია ვინ იქნებიან თქვენ მეტოქეები და როგორ შეაფასებთ თქვენს ძალებსა მათთან მიმართებაში? ვინ იქნებიან სხვა პარტიის დეპუტატობის კანდიდატები, ამას პრინციპში მნიშვნელობა არ აქვს. ჩვენ საარჩევნო კამპანიის დაწყების დღიდან ვთქვით, რომ არავისთან დაპირისპირებისთვის არ მოვდივართ. არამედ, მოვდივართ გამარჯვებისთვის. ამიტომ ეს არ არის იმ ტიპის კამპანია, სადაც განსაკუთრებული მნიშვნელობა დაეკისრება იმას, თუ ვის წარმოადგენენ კანდიდატად სხვა პარტიები. ჩვენ მათზე არ ვმუშაობთ, ჩვენ მათ წინააღმდეგ არ გამოვდივართ. ჩვენ გამარჯვებისთვის ვიბრძვით. - და მაინც, როგორ ფიქრობთ, რამდენად შეძლებთ კონკურენციის გაწევას სხვა პარტიის დეპუტატობის კანდიდატებისთვის? -ამას გვიჩვენებს კახელების განწყობა და არჩევნების დასრულების შემდეგ საბოლოო შედეგები. მხოლოდ ამის შემდეგ გახდება ნათელი ყველაფერი. ეს საკმაოდ რთული საარჩევნო ოლქია და საერთოდ რეგიონი საკმაოდ რთულია. ამიტომ, გამარჯვება არ იქნება მარტივი, მაგრამ აბსოლუტურად შესაძლებელია საქართველოს ყველა რაიონში ჩვენი მაჟორიტარების წარმატება. მე ერთ რამეში ვარ დარწმუნებული. ჩვენ თუ მოვახერხებთ და ჩვენს სათქმელს ამომრჩევლამდე სწორად მივიტანთ, ზუსტად გავაგებინებთ მათ იმ სიკეთეს, რომელსაც "ქართული ოცნება" პირდება საზოგადოებას და თითოეულ ოჯახს, იმავდროულად მობილიზებულები ვიქნებით, რომ ერთი ან, ორი სოფლის შედეგების გაყალბება მთელი ოლქის შედეგების და ბედის განმსაზღვრელი არ გახდება, წარმატებას აუცილებლად მივაღწევთ. -რაც შეეხება სხვა კანდიდატებს, რის მიხედვით მოხდა მათი შერჩევა და მათ ძალებს როგორ შეაფასებთ? კანდიდატების შერჩევის დროს ჩვენ რამდენიმე კრიტერიუმით ვხელმძღვანელობდით. პირველ რიგში კანდიდატის შერჩევისას მიდგომა და პასუხისმგებლობა იყო გასამმაგებელი. როდესაც პოლიტიკური ლიდერი მიდის რეგიონში, ის მიდის არამხოლოდ იმ ოლქის, არამედ რეგიონის სხვა რაიონების მოსახლეობის დასახმარებლადაც. მეორე მხრივ ეს იყო ერთგვარი ბალანსის დაცვა პოლიტიკოსებსა და იმ ადამიანებს შორის, ვინც კონკრეტულ ოლქებში ცხოვრობენ. რეგიონებში ჩასულ კანდიდატებს ყოველდღიურ ცხოვრებაში უხდებათ შეხება არსებულ პრობლემებთან და საზოგადოებას პატივსაცემ, მისაღებ და იმედის მომცემ პიროვნებებად ესახებიან. ბევრი კრიტიკა მოვისმინე - ამას ვინ ცნობს, ამას ვინ მისცემს ხმას და ა.შ. ჩემი აზრით, არ აქვს მნიშვნელობა კანდიდატს, ვინც კენჭს იყრის მაგალითად წალენჯიხაში ან ყვარელში, თბილისში იცნობდნენ. მთავარია, მას იმ რეგიონში იცნობდნენ, პატივს სცემდნენ და ეიმედებოდეთ. ეს იყო ჩვენი მთავარი ამოცანაც. არ ჰქონდა მნიშვნელობა რამდენად ცნობადი იყო ესა თუ ის პიროვნება. უმთავრესად მივიჩნიეთ ის ყოფილიყო მისაღები და ოპტიმალური კანდიდატი და შეძლებოდა საპარლამენტო არჩევნებში გამარჯვების შემდგომ ხელისუფლებაში ყოფნისას პრობლემების მოგვარების გარანტი გამხდარიყო.


source: fineweb

text: Pentium II Pentium II - კორპორაცია Intel-მა 1998 წელს წარმოადგინა. Pentium II-ში შერწყმულია MMX ტექნოლოგია და Pentium Pro არქიტექტურა. L2 Cash მეხსიერება არ არის ინტეგრირებული პროცესორის მიკროსქემაში. იგი პროცესორს 64-თანრიგა სალტით უკავშირდება და პროცესორის პლატაზეა მოთავსებული, თავად პროცესორის პლატა კერტრიჯში თავსდება. Pentium II-ის სამუშაო სიხშირეა 200-450 მჰც. Pentium II არქიტექტურა შემდეგი თავისებურებებით ხასიათდება: - განშტოების მრავლობითი წინასწარმეტყველება, რაც პროგრამის განშტოებების რამდენიმე მიმართულების წინასწარ განსაზღვრას გულისხმობს; - მონაცემების ნაკადის ანალიზი. მონაცემების ურთიერთდამოკიდებულებებიდან გამომდინარე პროცესორი თავად ირჩევს ინსტრუქციების შესრულების რიგი-თაობას; - MMX ტექნოლოგიის სრული მხარდაჭერა.


text: მწვანე ალტერნატივას შენიშვნები და კომენტარები 500 კვ ძაბვის ელექტოგადამცემი ხაზის "ქსანი-სტეფანწმინდას" მშენებლობის და ექსპლუატაციის პროექტის გარემოზე ზემოქმედების შეფასების ანგარიშის თაობაზე


"მილანს" "ბარსელონას" მცველის იჯარით აყვანა სურს » MyBarca.Ge - ბარსელონას ქართული ფანკლუბი, სიახლეები ბარსელონაზე "ბარსელონა" დე ლიხტის ჩაშლილი ტრანფერის შემდეგ დალაგების პროცესშია. არაოფიციალური ინფორმაციით, კლუბი აღარ დაიმატებს ცენტრალურ მცველს და აქცენტს უკვე გუნდის მიმდინარე წევრებზე გააკეთებს. აღსანიშნავია, რომ "ბარსას" ჟან-კლერ ტოდიბო ეიმედება და მზადაა მასაც მისცეს სათამაშო პრაქტიკა. ახლახან გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, ტოდიბოს იჯარით აყვანა "მილანს" სურს. იტალიური კლუბი ფრანგის ერთი წლით წაყვანას გეგმავს, მაგრამ ეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში იქნება შესაძლებელი, თუ "ბარსელონა" მაინც დაიმატებს ცენტრალურ მცველს. ტოდიბო კატალონიურმა კლუბმა იანვარში დაიმატა და 19 წლის ფეხბურთელმა მხოლოდ 2 ოფიციალური მატჩი ჩაატარა. kortoxa23 22 ივლისი 2019 22:55 უმტიტი თუ საბოლოოდ მწყობშია და კლუბდა და ექიმებს ეიმედება სხვა მცველი არაა საჭირო არც ტოდიბო უნდა გაუშვან იჯარით, კლუბში 4-მცველი საჭიროა მითუმეტეს უმტიტის შემხედვარე, დელიხტი მისი პესპექტივის გამო გვინდოდა მისი ტრანსფერი ჩაიშალა სხვა არავინაა საჭირო თუ რათქმაუნდა უმტიტი მზადააა


text: შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრი ქეთევან ციხელაშვილი, შიდა ქართლის სახელმწიფო რწმუნებულ გიორგი ხოჯევანიშვილთან ერთად, სოფელ მეჯვრისხევში მრავალშვილიან ოჯახებს ესტუმრა. როგორც სახელმწიფო მინისტრის აპარატში აცხადებენ, გამყოფ ხაზთან გორის, ქართლის, კასპისა და ხაშურის მუნიციპალიტეტების სოციალურად დაუცველ მრავალშვილიან 402 ოჯახს საკვები პროდუქტებისა და ჰიგიენური საშუალებების კალათები გადაეცათ. ქეთევან ციხელაშვილმა და გიორგი ხოჯევანიშვილმა მოსახლეობის საჭიროებების შესახებ მოისმინეს და საქართველოს ხელისუფლების მიერ კორონავირუსის პრევენციასთან დაკავშირებით გატარებული და მათ დაგეგმილი ღონისძიებების შესახებ ინფორმაცია მიაწოდეს. სახელმწიფო მინისტრმა აღინიშნა, რომ აქტივობა არ არის ერთჯერადი ხასიათის და საბოლოო ჯამში, დახმარებას საქართველოს ყველა რეგიონში გამყოფი ხაზის სოფლების სოციალურად დაუცველი თითოეული მრავალშვილიანი ოჯახი მიიღებს. 4 Thoughts to "შიდა ქართლში, გამყოფ ხაზთან მცხოვრებ 402 ოჯახს საკვები პროდუქტებისა და ჰიგიენური საშუალებების კალათები გადაეცათ"


text: საქართველოში კორონავირუსის შემთხვევების მატებასთან ერთად პაციენტთა მკურნალობის მეთოდი იცვლება | Rustavi2 24 ნოემბერი 2020, 02:12 საქართველოში კორონავირუსის შემთხვევების მატებასთან ერთად იცვლება პაციენტთა მკურნალობის მეთოდიც. დღეს არაერთი სახელმწიფო, განსაკუთრებით კი ისინი, ვინც ინფიცირებულთა რიცხვს ვეღარ უმკლავდებიან, მსუბუქ და საშუალო სიმძიმის პაციენტებს სახლებში მკურნალობენ. დაახლოებით 80-დან 82 პროცენტამდე ინფიცირებულები, როგორც წესი, საშუალო სიმძიმის პაციენტებს წარმოადგენენ, რომლებიც სახლში მკურნალობას ექვემდებარებიან. გასათვალისწინებელია რისკის ჯგუფში მყოფი პაციენტები, რომელთა ჯანმრთელობის მდგომარეობა შესაძლოა გართულდეს. სწორედ ამიტომ, მთავარი რეკომენდაცია სახლის პირობებშიც სწორი დისტანცირება და ექიმებთან მუდმივი კონტაქტია. საქართველოში ამ ეტაპზე ნებისმიერი ლაბორატორიულად დადასტურებული შემთხვევა სტაციონარში გადაყვანას ექვემდებარება. სიმძიმის მიუხედავად, პირველი 1 500 პაციენტი სწორედ იქ გაივლის მკურნალობას, ვიდრე ამის შესაძლებლობა არსებობს. თუმცა პირველადი ჯანდაცვის რგოლი რომ სახლებში მკურნალობის რეჟიმზე გადავიდეს, ამისათვის სახელმწიფომ უნდა დაინახოს, რომ ვითარება მძიმდება. ასეთია, მაგალითად, დღის განმავლობაში დაფიქსირებული ათობით შემთხვევა და მზარდი ტენდენცია. მედიკოსები იმედს გამოთქვამენ, რომ ეს სცენარი მხოლოდ მონახაზად დარჩება. მეტიც, მათი დიდი ნაწილი თვლის, რომ ამ ეტაპზე ქვეყანას იმის ფუფუნება აქვს, თუნდაც მსუბუქი და საშუალო სიმძიმის პაციენტებს სტაციონარში უმკურნალოს. რეალურად, რესპირატორული ინფექციების მართვა პედიატრებმა, ინფექციონისტებმა, ალერგოლოგებმა თუ ოჯახის ექიმებმა ისედაც იციან, თუმცა კრიზისულმა ფაზამ მედიკოსების გადამზადების აუცილებლობა მაინც გააჩინა. ვიდრე მთავრობა ამ მხრივ ახალ გაიდლაინს წარმოადგენდეს, უკვე ცნობილია ის ახალი მიდგომა, რომლითაც ბინაზე მკურნალობა მოხდება. საქართველოს შემთხვევაში ეს ოდნავ განსხვავებულად იმუშავებს. კერძოდ, როგორც ჯანდაცვის მინისტრმა "კურიერის" ეთერში განმარტა, პაციენტებს საკარანტინო ზონებშიც გადაიყვანენ, სადაც დისტანციის დაცვა უფრო მარტივია. ამ ეტაპზე საეჭვო სიმპტომებს ცხელი ხაზის მეშვეობით ოჯახის ექიმები აკონტროლებენ. იქ, სადაც სიმპტომატიკა საეჭვოდ გამოიყურება, მე-6, მე-10 და მე-14 დღეს მოწმდებიან. სწორედ ოჯახის ექიმები დაიწყებენ სახლებში აქტიურ მკურნალობას იმ შემთხვევაში, თუ ამის აუცილებლობა შეიქმნება.


text: ფიზიკა () — საბუნებისმეტყველო მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ბუნების უმარტივეს და ამავე დროს ყველაზე უზოგადეს კანონზომიერებებს, იკვლევს მატერიის აგებულებასა და თვისებებს, სივრცესა და დროში მის მოძრაობის ზოგად ფორმებს. ფიზიკა სხვა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებთან ერთად შეისწავლის გარემომცველ სამყაროს ობიექტურ თვისებებს. მის ერთ-ერთ ცენტრალურ თემას წარმოადგენს მატერიის აგებულების შესწავლა. ფიზიკაში ტრადიციულად გამოყოფენ მატერიის ორ ფუნდამენტალურ სახეს — ნივთიერებასა და ფიზიკურ ველს. თუმცა ასეთი დაყოფა პირობითია, რამდენადაც ველის კვანტური თეორიის მიხედვით ნებისმიერი ნაწილაკი აღიწერება დაკვანტული ფიზიკური ველით. ველების დაკვანტულობა მათ აძლევთ კორპუსკულარულ ნიშნებს. უკანასკნელ წლებში სამყაროს აჩაქრებული გაფართოების (რაც დასტურდება ასტრონომიული დაკვირვებებით) ასახსნელად, წამოაყენეს ჰიპოთეზები ახალი სახის მატერიის არსებობის შესახებ, რომელიც ცნობილია ბნელი მატერიის სახელწოდებით. დღეისათვის ბნელი მატერიის ბუნება უცნობია. ყველა მატერიალური ობიექტი განიცდის ცვლილებას, დროის მიხედვით იცვლება მათი ურთიერთმდებარეობა, ფორმა, ზომები, აგრეგატული მდგომარეობა, ფიზიკური და ქიმიური თვისებები და ა.შ. ყოველგვარი ცვლილება, ყოველგვარი პროცესი, რომელიც მიმდინარეობს ჩვენს გარემომცველ სამყაროში, წარმოადგენს მატერიის მოძრაობას. მოძრაობა მატერიის შინაგანი თვისებაა, იგი წარმოუდგენელია მატერიის გარეშე. მოძრაობა არის მატერიის არსებობის საშუალება. ფიზიკის მიერ შესწავლადი მატერიის უზოგადესი მოძრაობის ფორმები (მექანიკური, მოლეკულურ-სითბური, ელექტო-მაგნიტური, ატომური, ბირთვული) წარმოადგენენ მატერიის უფრო რთული მოძრაობის ფორმების (ქიმიური, ბიოლოგიური და სხვ.) შემადგენელ ნაწილს, ამიტომაც ფიზიკა წარმოადგენს სხვა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების (ასტრონომია, ბიოლოგია, ქიმია, გეოლოგია და სხვ.) საფუძველს. ამრიგად, ფიზიკა სწავლობს ამა თუ იმ სახის მატერიის თვისებებსა და ქცევას მისი გამოვლინების ფართო საზღვრებში, დაწყებული სუბმიკროსკოპული ელემენტარული ნაწილაკებიდან (ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკა) დამთავრებული მთლიანად სამყაროთი (კოსმოლოგია). ზოგადი მიმოხილვა მეცნიერება, რომელსაც დღევანდელი გაგებით ჩვენ ვუწოდებთ ფიზიკას, ჩამოყალიბდა არც თუ ისე შორეულ წარსულში, კონკრეტულად კი დაახლოებით 200 წლის წინ. რამდენიმე ასეული წლის წინ კაცობრიობის მიერ დაგროვილი მეცნიერული ცოდნა იმდენად მცირე იყო, რომ ერთ ადამიანს შეეძლო დაწვრილებით გაცნობოდა თითქმის ყველა ძირითად სამეცნიერო იდეას. მართლაც, იმდროინდელ მეცნიერებს უწოდებდნენ „ნატურფილოსოფოსებს“ (ძველ დროში კი ისინი „ფილოსოფოსებად“ იწოდებოდნენ), რომელშიც მოიაზრებოდა, რომ იგი სწავლობდა ბუნებისმცოდნეობის ყველა ასპექტს. აღორძინების ეპოქიდან, სამეცნიერო ინფორმაციის დაგროვება მიმდინარეობდა ისე სწრაფად, რომ წარმოდგენა მეცნიერზე, როგორც ადამიანზე, რომელიც ფლობდა უნივერსალურ ცოდნას, უკვე დაკარგა აზრი. ამჟამად მეცნიერებები იყოფიან ფიზიკოსებად, ქიმიკოსებად, ბიოლოგებად და ა.შ საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებს შორის ფიზიკას ცენტრალური ადგილი უკავია. ფიზიკის ზუსტი განმარტება არც თუ ისე ადვილია. ის მჭიდროდაა გადაჯაჭვული სხვა დისციპლინებთან, რომლებიც მას გამოეყვნენ ცალკე დამოუკიდებელ კვლევის სფეროებად. ხშირად, რთულია მკაცრი საზღვარი გავავლოთ საკუთრივ ფიზიკასა და მექანიკას, ატომურ ფიზიკასა და ქიმიას შორის; ასევე არსებობენ მოსაზღვრე მეცნიერებები (მაგალითად, ბიოფიზიკა, ფიზიკური ქიმია) რომლებიც აქტიურად იყენებენ ფიზიკურ მეთოდებს თავიანთი ამოცანების გადასაწყვეტად. თუმცა, ფიზიკის ერთ-ერთი გამოკვეთილი განმასხვავებელი ფაქტორის მითითება მაინც შესაძლებელია: ფიზიკა — ეს არის მეცნიერება ბუნებაში მიმდინარე პროცესების განმსაზღვრელ ფუნდამენტალურ კანონზომიერებების შესახებ. მისი ძირითადი ამოცანაა — გამოავლინოს ჩვენი სამყაროს ფუნდამენტალური საზღვრები, სთავაზობს რა სხვა მეცნიერებებს ცოდნის საფუძვლებს, ხსნის ახალ შესაძლებლობებს საინჟინრო გადაწყვეტილებებში, იძლევა ძლიერ ბიძგს ახალ ტექნოლოგიებში. ფიზიკა მჭიდროდაა დაკავშირებული ბუნების შესახებ ჩვენი წარმოდგენის განვითარებაში, ფაქტობრივად ის განსაზღვრავს თანამედროვე საბუნებისმეტყველო მეცნიერულ მსოფლმხედველობას. ფიზიკის ძირითადი ცნებები; მატერია,სივრცე,დრო და ენერგია ფიზიკის მიერ დადგენილი კანონზომიერებები ყველაზე უფრო ზოგადი და ძირეულია. ისინი უნდა იძლეოდნენ იმ კერძო სახის კანონზომიერებათა ახსნის პრინციპულ შესაძლებლობას, რომელსაც აყალიბებს დანარჩენი საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები. ეს სრულებით არ ნიშნავს იმას, რომ ნებისმიერი მოვლენის ახსნა უკვე შესაძლებელია თანამედროვე ფიზიკის კანონებზე დაყრდნობით, ვინაიდან თანამედროვე ფიზიკა ჯერ კიდევ შორსაა ამ მიზნისგან. ძირითად დებულებას, რომელსაც ეყრდნობა მთელი მეცნიერული შემეცნება, წარმოადგენს დებულება გარე სამყაროს ობიექტური, ჩვენი ცნობიერებისგან დამოუკიდებელი არსებობის შესახებ. ამ დებულების გარეშე შეუძლებელი იქნებოდა ყოველგვარი ნამდვილი მეცნიერების არსებობა, რასაც ამტკიცებს მეცნიერებისა და ტექნიკის განვითარების მთელი ისტორია. მაგრამ იმისათვის, რომ ამ დებულებას ჰქონდეს გარკვეული აზრი, უნდა გაირკვეს, როგორია გარე სამყაროს შინაარსი და მისი არსებობის ფორმები. ფილოსოფისაა და ბუნებისმეტყველობის განვითარებამ ცხადყო, რომ გარე სამყაროს შინაარს შეადგენს მატერია და რომ ცალკეული სხეულები და მოვლენები წარმოადგენენ მატერიის სხვადასხვა სახეს და მისი ცვლილების ფორმებს. ამ ფორმების მრავალსახეობა არ ეწინააღმდება სამყაროს ერთიანობას; იგი არის ამ ერთიანობის აუცილებელი პირობა. მატერია ობიექტური რეალობაა, რომელიც მოქმედებს ჩვენი გრძნობის ორგანოებზე და არსებობს ჩვენი ცნობიერებისგან დამოუკიდებლად. მატერიიის მრავალი სახე არსებობს. პირველად შესწავლილი იყო მატერიის ის უმარტივესი სახე, რომელსაც ხშირად ეწოდება მატერია ვიწრო გაგებით, ანუ ნივთიერება. შემდგომში აღმოჩნდა, რომ, გარდა მატერიის ამ სახისა, არსებობს კიდევ სხვა სახეები — ელექტრომაგნიტური და სხვა ბუნების ველები, რომელთა აგებულება და თვისებები მნიშვნელოვნად განსხვავდება ნივთიერების აგებულებისა და თვისებებისგან, მიუხედავად იმისა , რომ მათაც აქვთ ენერგია, იმპულსი, გავრცელების სიჩქარე და მრავალი სხვა სიდიდე, რომლებიც ჩვეულებრივი მატერიის — ნივთიერების დამახასიათებელ სიდიდეებად ითვლებოდნენ. კლასიკური ფიზიკა თვლიდა, რომ ნივთიერება ყოველთვის შეიძლება წარმოვიდგინოთ როგორც ნივთიერი წერტილების ერთობლიობა, ე.ი. ისეთი ნაწილაკების ერთობლიობა, რომელთა ხაზოვანი ზომები შეიძლება უგულებელვყოთ მათ შორის მანძილებთან შედარებით. ყოველი ფიზიკური მოვლენა განიხილებოდა როგორც ნაწილაკების ურთიერთქმედებისა და მოძრაობის შედეგი. სულ სხვა ხასიათისაა მატერიის მეორე სახე — ველი. შეუძლებელი იყო მისი წარმოდგენა მცირე ზომის ნაწილაკთა ერთობლიობის სახით, ვინაიდან იგი უწყვეტად იყო გავრცელებული მთელს სივრცეში. ყოველი ცვლილება ველში განიხილებოდა როგორც უწყვეტი ტალღების გავრცელება და ამ ცვლილებათა კანონები არ დაიყვანებოდა ნაწილაკების მოძრაობის კანონებზე. ცხადია, რომ ის მკვეთრი განსხვავება (აღნაგობის მხრივ), რომელიც კლასიკური ფიზიკის თანახმად არსებობს ნივთიერებასა და ველს შორის, საკითხისადმი ცალმხრივი მიდგომის შედეგია, თუ ნივთიერება მხოლოდ წყვეტილია, ხოლო ველი — უწყვეტი, მაშინ შეუძლებელია არსებობდეს მათ შორის ის მჭიდრო კავშირი, რომლის არსებობა თანამედროვე ფიზიკის თვალსაზრისით წარმოადგენს საბოლოოდ დადგენილ ფაქტს; ამიტომაც ვერ შეძლო კალასიკურმა ფიზიკამ ნივთიერებისა და ველს შორის არსებული კავშირის ახსნა. ფიზიკის განვითარებამ ცხადყო, რომ ველი უწყვეტობასთან ერთად ატარებს წყვეტილი აღნაგობის მრავალ ნიშანს და ნივთიერებაც წყვეტილ აღნაგობასთან ერთად უწყვეტობის თვისებათა მატარებელია. ნივთიერებისა და ველის თვისებების ასეთი დაახლოების შედეგად შესაძლებელი გახდა მნიშვნელოვანი ნაბიჯის გადადგმა მატერიიის აღნაგობის საკითხის გარკვევაში. მატერიის არსებობის ფორმებია სივრცე და დრო. ისინი არ არიან მატერიალური ობიექტები, მაგრამ წარმოადგენენ ჩვენი ცნობიერებისგან დამოუკიდებელ ობიექტურ რეალობებს და აუცილებელნი არიან როგორც ცალკეული სხეულების არსებობისა და ურთიერთქმედებისათვის, ისე მოვლენათა მიმდინარეობისათვის. არ არსებობს სხეული და მოვლენა, რომელიც არ იმყოფებოდეს და არ მიმდინარეობდეს სივრცესა და დროში და არ იარსებებდა სივრცე და დრო, რომ არ არსებობდნენ ცალკეული სხეულები და მოვლენები. ცხადია სივრცე და დრო არ არიან დამოუკიდებელნი მატერიისგან და მატერიის, სივრცისა და დროის თვისებებს შორის უნდა არსებობდეს მჭიდრო კავშირი. კლასიკური ფიზიკის ძირითად ნაკლს წარმოადგენდა სწორედ სივრცისა და დროის აბსოლუტირება და მათი სრული მოწყვეტა მატერიისგან. ფიზიკა ჯერ კიდევ შორსაა მატერიის, სივრცისა და დროს შორის არსებული კავშირების სრულად ამომწურავად გაგებისგან, მაგრამ ფარდობითობის თეორიის საშუალებით შესაძლებელი გახდა ამ კავშირის ნაწილობრივ გარკვევა მაინც. ყოველივე ზემოთქმული მატერიის, სივრცისა და დროის შესახებ არ არის დამოკიდებული იმაზე, თუ რამდენად კარგად არის ჩვენთვის ცნობილი მათი კონკრეტული თვისებები. ფიზიკისა და საზოგადოდ მთელი ბუნებისმეტყველების განვითარებასთან ერთად იცვლება შეხედულებები მატერიის, სივრცისა და დროის სტრუქტურების შესახებ; სულ უფრო და უფრო ცნობილი ხდება კავშირი მათ შორის, მაგრამ ამ ცვლილებებს არავითარ შემთხვევაში არ შეუძლია მიგვიყვანონ მატერიის, სივრცისა და დროის ობიექტური არსებობის უარყოფამდე. მატერია არსებობს დროსა და სივრცეში. სივრცე განსაზღვრავს ერთდროულად არსებული ობიექტების ერთმანეთის მიმართ ურთიერთ განლაგებას და მათ ფარდობით სიდიდეს (მანძილსა და ორიენტაციას). ბუნების ყველა მოვლენა მიმდინარეობს განსაზღვრული თანმიმდევრობით და გააჩნია სასრულო განგრძობადობა. დრო განსაზღვრავს ბუნებაში მიმდინარე მოვლენების თანმიმდევრობას და მათ ფარდობით ხანგრძლივობას. სივრცე და დრო არ არსებობენ თავისთავადად, მატერიისგან მოწყვეტილად, ისევე როგორც მატერია არ არსებობს სივრცისა და დროისგან მოწყვეტილად. მატერიის სხვადასხვა მოძრაობების ფორმათა ზომას წარმოადგენს ენერგია. ხარისხობრივად მატერიის სხვადასხვა ფიზიკური მოძრაობის ფორმები ერთმანეთში ურთიერთგარდაქმნადია, მაგრამ ამასთან თვით მატერია არ ისპობა. ფიზიკის სამეცნიერო მეთოდი ფიზიკას უდიდესი მნიშვნელობა აქვს არა მარტო თავისი შინაარსის, არამედ მეთოდის მხრივაც. ექსპერიმენტალური და თეორიული მეთოდების გაერთიანება და მათი ერთდროული გამოყენება დამახასიათებელია ფიზიკისთვის, ხოლო მოვლენათა მიმდინარეობაში პირობების შეცვლის შესაძლებლობა, ბუნების პროცესების ყოველმხრივი შესწავლა და მათ მახასიათებელ სიდიდეთა შორის რაოდენობრივი კავშირის დამყარება - ფიზიკის ექსპერიმენტალური მეთოდისთვის. მეორე მხრივ, თეორიული მსჯელობა, რომელიც აკაშირებს სხვადასხვა მოვლენას ერთმანეთთან და ხსნის ამ კავშირს დასაშვებ ძირითად დებულებებზე დაყრდნობით,საშუალებას გვაძლევს არამარტო ჩამოვაყალიბოთ მოვლენათა ცალკეული ჯგუფის თეორია, არამედ ვიწინასწარმეტყველოთ კიდეც ფაქტები და კავშირები მოვლენათა შორის. ექსპერიმენტალური და თეორიული ფიზიკა თავისი არსით ფიზიკა - ექსპერიმენტალური მეცნიერებაა: მისი კანონები ემყარება ცდის საფუძველზე დადგენილ ფაქტებს. ექსპერიმენტალური ფაქტების განზოგადების შედეგად დგინდება ფიზიკური კანონები - ბუნებაში არსებული, მდგრადი განმეორებადი ობიექტური კანონზომიერებები, რომლებიც ამყარებენ კავშირს ფიზიკურ სიდიდეებს შორის. განასხვავებენ ექსპერიმენტალურ და თეორიულ ფიზიკას. ექსპერიმენტალური ფიზიკა მოიცავს ცდებს, რომლებიც ტარდება ახალი ფაქტების აღმოსაჩენად და მანამდე ცნობილი ფიზიკური კანონების შესამოწმებლად. თეორიული ფიზიკის მიზანს წარმოადგენს ბუნების კანონთა ფორმულირება და კონკრეტული მოვლენების ახსნა ამ კანონების საფუძველზე, ასევე ახალი მოვლენების წინასწარმეტყველება. თანამედროვე ფიზიკური თეორიები (მაგალითად, კვანტური მექანიკა) ერთი შეხედვით წარმოგვიდგება როგორც რთული აბსტრაქტული მათემატიკური კონსტრუქციები, თუმცა ყველა ეს თეორია დამყარებულია ცდებზე, მხოლოდ ცდა წარმოადგენს მათი მართებულობის კრიტერიუმს. უნდა შეინიშნოს, რომ ყველა გაზომვა არ წარმოადგენს ფიზიკურ ცდას. ფიზიკურ ცდას, ანუ ფიზიკურ ექსპერიმენტს წარმოადგენს მხოლოდ ისეთი გაზომვები, რომლებშიც ყველა ზემოქმედება, რომელიც ხორციელდება საკვლევ სისტემაზე ექვემდებარება აღრიცხვას. ფიზიკური ცდის მნიშვნელოვან თვისებას წარმოადგენს მისი აღწარმოებადობა. ფიზიკური ცდის განმეორებამ სხვა ლაბორატორიებში განსხვავებული კონსტრუქციის გამზომი ხელსაწყოებით უნდა მოგვცეს იგივე შედეგი, რაც მიღებული იქნა საწყის ცდის დროს. ერთნაირი მიზეზები ყოველთვის იწვევენ ერთნაირ შედეგებს. ეს ნიშნავს, რომ თუ დროის მიხედვით ცვალებად რაიმე მოვლენისთვის მოცემულია გარკვეული საწყისი პირობები, მაშინ ერთნაირი საწყისი პირობებისთვის ეს მოვლენა ყოველთვის მსგავსად მიმდინარეობს. ცდას საფუძველზე ჩვეულებრივად მყარდება რაოდენობრივი კავშირი მოვლენის დამახასიათებელ ფიზიკურ სიდიდეებს შორის. ეს არის მათემატიკური თანაფარდობები, რომლებიც იძლევა ცალკეული სიდიდეების მიხედვით დანარჩენი სიდიდეების განსაზღვრის საშულებას. ასეთი შედეგების საფუძველზე იქმნება ცალკეული ჰიპოთეზები. მაგრამ თეორიიის დანიშნულებაა ახსნას მოვლენა რაც შეიძლება მცირე რაოდენობის ძირითად ჰიპოთეზებზე დაყრდნობით. ამრიგად ცდასა და თეორიას შირის არსებობს მჭიდრო კავშირი: ცდა იძლევა თეორიის შექმნისთვის საჭირო ცნობებს, ხოლო თეორია და მისგან გამომდინარე დასკვნები მოწმდება ცდის საშუალებით. თუ აღმოჩნდა, რომ თეორიის თუნდაც ერთი შედეგი არ მართლდება ცდებით, მაშინ ეს თეორია არაზუსტია და მოითხოვს გადამუშავებას. ყოველი თეორიის ღირსება ძირითადად განისაზღვრება იმით, თუ რამდენად ეფექტურად ემსახურება იგი ექსპერიმენტული ფაქტების რაოდენობრივ ახსნას. ფიზიკის კავშირი მათემატიკასთან და სხვა მეცნიერებებთან 1623 წელს, რომში გამოცემულ სამეცნიერო-ფილოსოფიურ პოლემიკურ ტრაქტატში „შემმოწმებელი“ (იტალ. „IL Saggiatore“), გამოჩენილი იტალიელი ფიზიკოსი, ასტრონომი და ფილოსოფოსი გალილეო გალილეი მიუთითებს, რომ მხოლოდ მათემატიკის მეშვეობით შეიძლება ჭეშმარიტების დადგენა ფიზიკაში. სწორედ ამ ნაშრომს უკავშირდება გამოთქმა: „ბუნების წიგნი დაწერილია მათემატიკის ენაზე. ისინი, ვინც უგულებელყოფენ მათემატიკას, უსასრულოდ იხეტიალებენ ბნელ ლაბირინთში“. თავისი თეორიების ჩამოყალიბებისას ფიზიკა ფართოდ სარგებლობს ისეთი მძლავრი იარაღით, როგორიც არის მათემატიკური ანალიზი და მით ანიჭებს ამ თეორიებს ლოგიკურ სიმკაცრესა და ასხმულობას. ენათესავება რა მათემატიკას თავისი თეორიული მეთოდით, ფიზიკა ყველა სხვა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებაზე უფრო მჭიდროდ არის დაკავშირებული მასთან. მათემატიკისა და ფიზიკის ისტორია ნათლად გვიჩვენებს, თუ რამდენად ძლიერ ბიძგებს აძლევდა და აძლევს ფიზიკა მათემატიკას. მეორე მხრივ, მათემატიკა ხშირად წინასწარ ჭვრეტს ფიზიკის განვითარების გზებს, აყალიბებს რა მათემატიკურ სქემებს, რომელებისც შემდგომში ფიზიკური კვლევა-ძიების აუცილებელ იარაღად იქცევა. ფიზიკა ეყრდნობა მათემატიკას იმისათვის, რათა ის იყოს მისი ლოგიკური საფუძველი, რომლის მეშვეობით ზუსტად იქნება ჩამოყალიბებული ფიზიკური კანონები, და ამასთან მოსალოდნელი შედეგები განისაზღვროს რაოდენობრივად. ყოველთვის, როცა განტოლებების ანალიზური ამოხსა ვერ ხერხდება, ასეთ შემთხვევებში გამოიყენება რიცხვითი ანალიზი და მოდელირება. ამრიგად, მეცნიერული მატემატიკური გამოთვლების ჩატარება ფიზიკის განუყოფელი ნაწილია და ის წარმოადგენს გამოთვლითი ფიზიკის სფეროს. ფიზიკისა და მათემატიკის ძირითადი განსხვავება მდგომარეობს იმაში, რომ ფიზიკა საბოლოო ჯამში ახორციელებს მატერიალური სამყაროს აღწერას, ის ამოწმებს თავის თეორიებს, ადარებს რა მისი თეორიიდან გამომდინარე შედეგებს და მონაცემებს ექსპერიმენტალურ მონაცემებთან, მაშინ როდესაც მათემატიკას საქმე აქვს მხოლოდ აბსტრაქტულ ობიექტებთან და ნიმუშებთან. თუმცა ეს განსხვავება ყოველთვის არ არის ცხადი. არსებობს ფიზიკისა და მათემატიკის დიდი შემაკავშირებელი შუალედური რგოლი რომელიც ცნობილია მათემატიკური ფიზიკის სახელწოდებით. ფიზიკას ასევე მჭიდო კავშირი აქვს სხვა მეცნიერებებთან, ისევე როგორც გამოყენებით სფეროებთან, როგორიცაა გამოგონება და მედიცინა. ფიზიკის პრინციპები არის საფუძველი სხვა მეცნიერებებისათვის, იმდენად რამდენადაც ფიზიკის მიერ შესწავლადი ზოგიერთი მოვლენა, როგორიცაა ენერგიის შენახვა და გარდაქმნა, ვრცელდება ყველა მატერიალურ სისტემებში. ფიზიკა, როგორც ხშირად აღნიშნავენ წარმოადგენს „ფუნდამენტალურ მეცნიერებას“. რამეთუ ყოველ სხვა დისციპლინას (ბიოლოგია, ქიმია, გეოლოგია, მედიცინა და სხვ.) საქმე აქვს სპეციფიკური ტიპის მატერიალურ სისტემებთან, რომლებიც თავის მხირვ ემორჩილებიან სწორედ ფიზიკის კანონებს. ასე მაგალითად, ქიმია შეისწავლის მთელ რიგ ისეთ საკითხებსა და პროცესებს, რომლებიც ცნობილია როგორც ქიმიური რეაქციები, რომლებიც იწვევენ ქიმიური ნივთიერებების ცვლილებას. ქიმიური ნაერთების სტრუქტურა, რეაქციისუნარიანობა და თვისებები განისაზღვრება ძირითად შემადგენელ მოლეკულათა თვისებებით, რომლებიც კარგად აღიწერებიან ფიზიკის ისეთი დარგების მიერ როგორიცაა კვანტური მექანიკა, ან კვანტური ქიმია, თერმოდინამიკა და ელექტრომაგნეტიზმი. ფიზიკური სიდიდეების ერთეულთა სისტემა ფიზიკა ცდისეული მეცნიერებაა, სწორედ ამიტომ, ფიზიკურ პროცესებზე დაკვირვებას და სხვადასხვა ფიზიკური სიდიდეების გაზომვას აქ განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა. ფიზიკურ სიდიდეებს შორის რაოდენობრივი თანაფარდობების დასადგენად საჭიროა მათი გაზომვა. სიდიდის გაზომვა - ეს ნიშნავს ამ სიდიდის შედარებას პირობით ერთეულად მიღებულ ერთგვაროვან სიდიდესთან - ეტალონთან. ერთეულთა სისტემის აგების მეთოდიკა შემოთავაზებულიქნა გერმანელი მეცნიერის კ. გაუსის მიერ XIX საუკუნის პირველ ნახევარში. მან აჩვენა, რომ ფიზიკურ სიდიდეთა ერთეულთა სისტემის ასაგებად საკმარისია შეირჩეს რამდენიმე ერთმანეთისგან დამოუკიდებელი ერთეული. ამ ფიზიკურ სიდიდეთა ერთეულებს უწოდებენ ძირითად სიდიდებს. ხოლო დანარჩენი ფიზიკური სიდიდეები,რომლებიც განისაზღვრებიან ძირითადი სიდიდეებით (განტოლებების მეშვეობით) იწოდებიან წარმოებულ ერთეულებად. ძირითად და წარმოებულ ერთეულთა ერთობლიობას უწოდებენ ერთეულთა სისტემას.იმისდა მიხედვით, თუ რომელი ფიზიკური სიდიდეებია შერჩეული ძირითად სიდიდეებად და რა ერთეულებია დადგენილი მათ გასაზომად, შეიძლება შეიქმნას ესა თუ ის ერთეულთა სისტემა. ისტორიულად სხვადასხვა სახელმწიფო ქმნიდა საკუთარ ერთეულთა სისტემას, რომელიც უმეტეს შემთხვევაში არ ემთხვეოდა მეზობელი სახელმწიფოების ერთეულთა სისტემებს, რაც იწვევდა ძალიან დიდ სირთულეებს როგორც საერთაშორისო ვაჭრობაში, ასევე მეცნიერებასა და ტექნიკის სფეროში სიახლეების გაცვლისას. უნივერსალური ერთეულთა სისტემის შექმნის საკითხის განხილვა მოხდა IX (1948 წ ), X (1954 წ ), XI (1960 წლის ოქტომბერი) ზომა-წონის საერთაშორისო კონფერენციებზე. 1971 წელს ზომა-წონის მე-14 საერთაშორისო კონფერენციაზე დადგინდა შვიდი საბაზისო (ძირითადი) სიდიდე, რომლებიც ერთეულთა საერთაშორისო სისტემის (შემოკლებით SI) საფუძველს შეადგენს. საერთაშორისო ერთეულთა სისტემა შვიდი საბაზისო ერთეულის გარდა ასევე შეიცავს ორ დამატებით და საკმაოდ დიდი რიცხვ წარმოებულ ერთეულებს. ძირითად ერთეულებად მიღებულ იქნენ: მეტრი - მანძილი, რომელსაც სინათლე გაივლის ვაკუუმში 1/299 792 458 წმ დროის მონაკვეთში; კილოგრამი - მასის ერთეული - წარმოდგენილია საერთაშორისო კილოგრამის ეტალონის მასით, რომელიც ინახება ზომისა და წონის საერთაშორისო ბიუროში (ქ. სევრში პარიზის მახლობლად). კილოგრამის ეტალონი წარმოადგენს პლატინა-ირიდიუმის შენადნობის (90% პლატინა, 10 % ირიდიუმი) ცილინდრს, რომლის დიამეტრი და სიმაღლე ტოლია 39.17 მმ-ის. წამი - დროის ინტერვალი, რომელიც ტოლია 9192631770 გამოსხივების პერიოდისა, რომელიც შეესაბამება 0 К-ზე (აბსოლუტურ ნულზე) წონასწორობაში მყოფი და გარე ველებისგან შეუშფოთებელი ცეზიუმ-133-ის ატომის ძირითადი (კვანტური) მდგომარეობის ორ ზენაზ დონეებს შორის გადასვლას. ამპერი - მუდმივი დენის ძალა, რომელიც ვაკუუმში ერთმანეთისაგან ერთი მეტრით დაშორებულ ორ პარალელურ უსასრულოდ გრძელ წრფივ გამტარში გავლისას ამ გამტარებს შორის აღძრავს 2•10-7 ნიუტონ ურთიერთქმედების ძალას სიგრძის თითოეულ მეტრზე. კელვინი - ტემპერატურის ერთეული, რომელიც ტოლია 1/273,16 წყლის სამმაგი წერტილის თერმოდინამიკური ტემპერატურისა. მოლი - ისეთი სისტემის ნივთიერებათა რაოდენობაა, რომელიც შეიცავს იმდენივე სტრუქტურულ ელემენტს (მაგ. ატომს, მოლეკულას, იონს, ელექტრონს), რამდენ ატომსაც შეიცავს 0,012 კგ მასის ნახშირბად-12. კანდელა - სინათლის ძალა, რომელიც გამოსხივდება მოცემული მიმართულებით 540×1012 ჰერცი სიხშირის მონოქრომატული გამომსხივებელი წყაროს მიერ, რომლის სინათლის ენერგეტიკული ძალა ამ მიმართულებით შეადგენს (1/683) ვტ/სტერადიანს. ფიზიკა და ფილოსოფია ფიზიკის ფესვები, ისევე როგორც მთლიანად დასავლური მეცნიერების, მომდინარეობს ბერძნული ფილოსოფიის საწყის პერიოდიდან ჩვ.წ.აღ.-მდე მე-6 საუკუნიდან. ის ჩაისახა ისეთ კულტურაში, რომელიც არ აკეთებდა განსხვავებას მეცნიერებას, ფილოსოფიასა და რელიგიას შორის. იონში მილეთის სკოლის ბრძენებს არ აინტერესებდათ ასეთი დანაწევრება. ისინი ცდილობდნენ შეეცნოთ ჭეშმარიტი ბუნება, ანუ ნივთიერების ჭეშმარიტი შემადგენლობა, რომელსაც ისინი უწოდებდნენ „ფიზისს“. სწორედ ამ ბერძნული სიტყვიდან მომდინარეობს ტერმინი ფიზიკა და თავდაპირველი განმარტებით ის მოიაზრებდა - ნივთიერების ჭეშმარიტი შემადგენლობის შეცნობისაკენ სწრაფვას. მოგვიანებით მილეთის სკოლის ფილოსოფოსებს ბერძნებმა უწოდეს „ჰილოძოისტები“ ანუ „მატერიის როგორც ცოცხალის მაღიარებლები“, რამდენადაც ეს უკანასკნელნი ვერ ხედავდნენ განსხვავებას სულიერ და არასულიერს, მატერიასა და სულს შორის. უფრო მეტიც, მათ არ გააჩნდათ ცნება მატერიის აღსანიშნავი სიტყვაც კი, აღიქვამდნენ რა არსებობის ყველა ფორმებს როგორც „ფიზისის“ გამოვლინებად, რომელიც იმთავითვე დაჯილდოებული იყო სიცოცხლითა და სულიერებით. ისინი სამყაროს განიხილავდნენ როგორც ადამიანის ორგანიზმის მსგავს ცალკეულ ორგანიზმს, რომელიც სუნთქავს ჰაერს კოსმიური „პნევმით“. ფიზიკის ისტორია ფიზიკა, ისევე როგორც ზოგადად მეცნიერება, წარმოადგენს საზოგადოებრივ მოვლენას და გააჩნია თავისი ობიექტური განვითარების კანონები, რომელთა დადგენა ასევე შესაძლებელია მხოლოდ ამ მეცნიერების ისტორიული მსვლელობის შესწავლით. უძველესი დროიდანვე დიდი იყო ადამიანის ინტერესი ბუნებისა და ბუნებრივი მოვლენების მიმართ: მას აინტერესებდა თუ რატომ ვარდებოდა მიწაზე სხეულები, რატომ ჰქონდა სხვადასხვა ნივთიერებებს სხვადასხვა თვისებები, რისგან შესდგებოდა დედამიწა და ციური სხეულები და ა.შ. იმ პერიოდში შექმნილი თეორიების უმრავლესობა მცდარი იყო, ვინაიდან მხოლოდ ფილოსოფიურ ჭრილში იყო გააზრებული და არ იყო შემოწმებული სისტემური ექსპერიმენტული ხერხებით. ფიზიკის განვითარების ძირითადი ეტაპები გარემომომცველ ბუნებაში მიმდინარე ფიზიკური მოვლენები უძველესი დროიდან იქცევდნენ ადამიანთა ყურადღებას. ამ მოვლენების ახსნის მცდელობები წინ უსწრებდა ფიზიკის როგორც მეცნიერების წარმოშობას. ბერძნულ-რომაული კულტურის ეპოქაში (VI-II სს ჩვ.წ.აღ-მდე) პირველად ჩაისახა იდეები ნივთიერების ატომური აგებულების შესახებ (ლევკიპი, ანაქსაგორა, დემოკრიტე, ეპიკურე, ლუკრეციუსი), შეიქმნა სამყაროს გეოცენტრული სისტემა (პტოლემიოსი, მზის, მთვარისა და პლანეტების მოძრაობის გეოცენტრული მოდელი მე-2 საუკუნე). აღსანიშნავია, რომ ეპიციკლების მოდელზე დაფუძნებული სამყაროს ასეთივე სისტემა ინდოეთში შეიქმნა გამოჩენილი ინდოელი ასტრონომისა და მათემატიკოსის არიაბხატის მიერ. (ეპიციკლების მოდელი შექმნეს ასევე არაბმა იბნ აშ-შატირმა 1306—1375 და ირანელმა ნასირ ად-დინ ატ-ტუსიმ 1201-1274 წწ)). დადგინდა სტატიკის უმარტივესი კანონები (ბერკეტის წესი), აღმოჩენილიქნა სინათლის წრფივი გავრცელებისა და არეკვლის კანონები, ფორმულირებულიქნა ჰიდროსტატიკის საწყისები (არქიმედეს კანონი), დაიმზირა ელექტრობისა და მაგნიტიზმის უმარტივესი გამოვლენებები. იმდროინდელი ცოდნის სისტემატიზაცია და საერთო დასკვნები გაკეთდა ბერძენი ფილოსოფოსის არისტოტელეს მიერ (IV ს.ჩვ.წ.აღ.მდე). არისტოტელეს ფიზიკა შეიცავდა ცალკეულ მართებულ პოზიციებს, მაგრამ ამავე დროს უარყოფდა წინამორბედთა მრავალ პროგრესულ იდეებს, კერძოდ კი ატომურ ჰიპოთეზას. არისტოტელე უპირატესობას ანიჭებდა გონებაჭვრეტით წარმოდგენებს და ცდას არ მიიჩნევდა ცოდნის მთავარ საიმედო კრიტერიუმად. არისტოტელეს მოძღვრება დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა და მრავალი საუკუნეების განმავლობაში მისი გადამოწმება არავის უფიქრია, ამან კი მნიშვნელოვანწილად შეაფერხა მეცნიერების განვითარება. მეცნიერება აღორძინდა მხოლოდ XV-XVI სს.ში როდესაც დაიწყო ბრძოლა არისტოტელეს მოძღვრების წინააღმდეგ. მე-16 საუკუნის პირველ ნახევარში ნ.კოპერნიკმა (N. Kopernik) დაუდო საფუძველი ბუნებისმეტყველების თეოლოგიისგან განთავისუფლებას, წამოაყენა რა თავისი სამყაროს ჰელიოცენტრული სისტემა მანამდე არსებული და მყარად დამკვიდრებული გეოცენტრული სისტემის საპირისპიროდ. მე-17 საუკუნეში დაიწყო ფიზიკაში ექსპერიმენტული მეთოდების გამოყენება, ამან განაპირობა პირველი ფუნდამენტური ფიზიკური თეორიის - ნიუტონის კლასიკური მექანიკის შექმნა. ფიზიკის, როგორც მეცნიერების, ამ სიტყვის თანამედროვე გაგებით, განვითარება დაიწყო გალილეო გალილეის შრომებით (G. Galilei; 17 საუკუნის 1-ლი ნახევარი.). გალილეი მიხვდა, რომ მოძრაობის კანონების აღმოსაჩენად საჭირო იყო მოძრაობის აღწერა მათემატიკურად. არ შეიძლება შემოვისაზღვროთ მხოლოდ მოძრავი სხეულებზე უბრალო დაკვირვებით; რომ საჭიროა ცდების ჩატარება, რათა გაირკვეს თუ როგორ იცვლება დროის მიხედვით მოძრავი სხეულის მახასიათებელი სიდიდეები. გალილეიმ აჩვენა, რომ მოცემულ სხეულზე გარემომცველი სხეულების ზემოქმედებას განსაზღვრავს არა სიჩქარე, როგორც ითვლებოდა არისტოტელეს მექანიკაში, არამედ სხეულის აჩქარება. ეს მტკიცება წარმოადგენდა ინერციის კანონის პირველ ფორმულირებას. გალილეიმ აღმოაჩინა მექანიკაში ფარდობითობის პრინციპი (გალილეის ფარდობითობის პრინციპი), დაამტკიცა, რომ სხეულთა თავისუფალი ვარდნის აჩქარება დამოკიდებული არ არის მის სიმკვრივესა და მასაზე, მექანიკის მეშვეობით დაასაბუთა კოპერნიკის თეორია. გალილეის მიერ მნიშვნელოვანი შედეგები იქნა მიღებული ფიზიკის სხვა სფეროშიც. მან გამოიგონა ჭოგრიტი და მის მეშვეობით გააკეთა მთელი რიგი ასტრონომიული აღმოჩენები (მთები მთვარეზე, იუპიტერის თანამგზავრი და სხვ.). სითბური მოვლენების რაოდენობრივი შესწავლა დაიწყო გალილეის მიერ პირველი თერმომეტრის გამოგონების შემდგომ. ფიზიკაში უმნიშვნელოვანესი მიღწევა იყო მე-17 საუკუნეში კლასიკური მექანიკის შექმნა. გალილეის, ქ.ჰიუგენსის (С. Huygens) და სხვა წინამორბედების იდეების განვითარებით ისააკ ნიუტონმა (I. Newton) ჩამოაყალიბა კლასიკური მექანიკის ყველა ძირითადი კანონი 1687 წელს დაბეჭდილ საკუთარ შრომაში სახელწოდებით „ნატურფილოსოფიის მათემატიკური საწყისები“ (Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica). მე-17 საუკუნის მეორე ნახევარში სწრაფად განვითარდა გეომეტრიული ოპტიკა. ყალიბდება ფიზიკური ოპტიკის საფუძვლები. ჰიუგენსმა საფუძველი ჩაუყარა სინათლის ტალღურ თეორიას, რომლის თანახმადაც სინათლე - ეს არის ტალღების ნაკადი, რომლებიც ვრცელდებიან განსაკუთრებულ ჰიპოთეტურ გარემოში — ეთერში, რომელიც ავსებს მთელს სივრცეს და აღწევს ყველა სხეულის შიგნით. ძირითადად მე-17 საუკუნეში აიგო კლასიკური მექანიკა და დაიწყო ოპტიკის, ელექტრობის, მაგნეტიზმის, სითბური და აკუსტიკური მოვლენების კვლევა. მე-18 საუკუნეშიც გრძელდებოდა კლასიკური მექანიკის, კერძოდ კი ციური მექანიკის განვითარება. მის საფუძველზე შეიქმნა მსოფლიოს ერთიანი მექანიკური სურათი, რომლის თანახმადაც სამყაროს მრავალფეროვნება - არის სხეულის შემადგენელ ატომთა მოძრაობების სხვადასხვაობის შედეგი, მოძრაობებისა, რომლებიც ემორჩილებიან ნიუტონის კანონებს. ეს სურათი მრავალი წლის განმავლობაში ახდენდა უძლიერეს გავლენას ფიზიკის განვითარებაზე. ფიზიკური მოვლენის ახსნა ითვლებოდა მეცნიერულად და სრულად, თუ ამ მოვლენის ახსნა მოხდებოდა კლასიკური მექანიკის კანონებით. ფიზიკის სხვა სფეროებშიც მიმდინარეობდა ცდისეული ფაქტების შემდგომი დაგროვება, ხდებოდა უმარტივესი ექსპერიმენტალური კანონების ფორმულირება. ჰ. ქავენდიშმა (Н. Cavendish) და შ. კულონმა (С. Coulomb) ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად აღმოაჩინეს ელექტროსტატიკის კანონი, რომელიც განსაზღვრავს უძრავი ელექტრული მუხტების ურთიერთქმედების ძალას (კულონის კანონი). წარმოიშვა მოძვღვრება ელექტრობის შესახებ. ასევე მნიშვნელოვანი პროგრესი განიცადა სითბური მოვლენების კვლევამ. კლასიკური ფიზიკა მე-19 საუკუნის დასაწყისში ხანგრძლივი კონკურენტული ბრძოლა სინათლის კორპუსკულარულ და ტალღურ თეორიებს შორის დასრულდა ტალღური თეორიის გამარჯვებით. ეს მოხდა მას შემდეგ, რაც თ. იუნგმა (Т. Ybung) და მასთან ერთად ერთდროულად ო.ჟ.ფრენელმა (О. J. Fresnel) ტალღური წარმოდგენების მეშვეობით წარმატებით ახსნეს სინათლის ინტერფერენციისა და დიფრაქციის მოვლენები; 1831 წელს ფარადეიმ აღმოაჩინა ელექტრომაგნიტური ინდუქციის მოვლენა. ამან საფუძველი ჩაუყარა მატერიის განსაკუთრებული ფორმის - ელექტრომაგნიტური ველის თვისებებისა და ქცევის კანონების შესახებ ახალი მეცნიერების ფორმირებას. განსაკუთრებული მნიშვნელობა ფიზიკისათვის და საერთოდ მთელი ბუნებისმეტყველებისათვის ჰქონდა ენერგიის შენახვის კანონის აღმოჩენას, რომელიც არეთიანებდა და ერთმანეთთან აკავშირებდა ბუნების ყველა მოვლენას. მე-19 საუკუნის ექსპერიმენტალურად დამტკიცდა სითბოს რაოდენობისა და მუშაობის ეკვივალენტურობა. ენერგიის შენახვის კანონი გახდა თერმოდინამიკის - სითბური მოვლენების თეორიის ძირითადი კანონი, რომელშიც არ ითვალისწინება სხეულების მოლეკულური აგებულება; თერმოდინამიკის განვითარებასთან ერთად ვითარდებოდა სითბური პროცესების მოლეკულურ-კინეტიკური თეორია. მოლეკულურ-კინეტიკური თეორიის განვითარების მეორე ეტაპი დაწყო ჯ. მაქსველის (J. С. Maxwell) შრომებით. 1859 წელს მან ფიზიკაში პირველად შემოიტანა ალბათობის ცნება და იპოვა მოლეკულების სიჩქარეების მიხედვით განაწილების კანონი - ალბათობა იმისა, რომ მოლეკულის სიჩქარე მოთავსებულია მნიშვნელობათა განსაზღვრულ ინტერვალში (მაქსველის განაწილება). სტატისტიკურმა მექანიკამ დასრულებული სახე მიღო 1902 წელს ჯ. გიბსის (J. W. Gibbs) შრომებში, რომელმაც შექმნა თერმოდინამიკურ წონასწორობაში ნებისმიერი სისტემისათვის (და არა მხოლოდ აირებისთვის) განაწილების ფუნქციის გამოთვლის მეთოდი. მე-19 საუკუნის მე-2 ნახევარში ელექტრომაგნიტური მოვლენების შესწავლის პროცესი დასრულებულ იქნა მაქსველის მიერ, რომელმაც ელექტრომაგნიტური ველისათვის დაწერა განტოლებები (მაქსველის განტოლებები), რომლებმაც არამარტო ახსნეს იმ დროისათვის ცნობილი ყველა ფაქტები ერთიანი თვალსაზრისით, არამედ მოხერხდა ახალი მოვლენების წინასწარმეტყველებაც. ჰ. ჰერცის (Н. R. Hertz; 1886-89) მიერ ელექტრომაგნიტური ტალღების ექსპერიმენტალურად აღმოჩენამ დაამტკიცა ამ დასკვნის სამართლიანობა. მე-19 საუკუნეში ასევე გრძელდებოდა მყარი სხეულების მექანიკის განვითარება. 1859 წელს გ. კირხოფმა (G. R. Kirchhof) და რ.ბუნზენმა (R. Bunsen) საფუძველი ჩაუყარეს სპექტრალურ ანალიზს. აკუსტიკაში შემუშავებულ იქნა დრეკადი რხევებისა და ტალღების თეორია ჰ.ჰელმჰოლცი (Hermann von Helmholtz), ჯ. რელეი (J. W. Rayleigh) და სხვ. შეიქმნა დაბალი ტემპერატურების მიღების ტექნიკა. თხევად მდგომარეობაში მიღებული იქნა ყველა აირი, გარდა ჰელიუმისა, ხოლო მე-20 საუკუნის დასაწყისში ჰ. კამერლინგ-ონესის (Н. Kammerling-Onnes) მიერ შეძლო ჰელიუმის გათხევადება; 1901 წელს მის მიერ აღმოჩენილი იქნა ზეგამტარობის მოვლენა. რელატივისტური და კვანტური ფიზიკა ფიზიკაში ახალი ეპოქის დადგომა მომზადდა მე-19 საუკუნის დასასრულს ჯ. ტომსონის (J. J. Thomson) მიერ ელექტრონის აღმოჩენით. გაირკვა, რომ ატომები არ არიან ელემენტარული, არამედ წარმოადგენენ რთულ სისტემებს, რომელთა შემადგენლობაში შედიან ელექტრონები. მნიშვნელოვანი როლი ამ აღმოჩენაში ითამაშა აირებში განმუხტვის მოვლენების კვლევამ. მე-19 საუკუნი დასასრულსა და მე-20 საუკუნის დასაწყისში ჰ. ლორენცის (Н. A. Lorentz) მიერ საფუძველი ჩაეყარა ელექტრონული თეორიის შექმნას, რომელსაც ხშირად უწოდებდნენ მიკროსკოპულ ელექტროდინამიკას. მე-20 საუკუნის დასაწყისში გაირკვა, რომ ელექტროდინამიკა მოითხოვს სივრცისა და დროის შესახებ წარმოდგენების ძირეულ გადახედვას, იმ წარმოდგენების, რომლებიც საფუძვლად უდევს ნიუტონის კლასიკურ მექანიკას. 1905 წელს აინშტაინმა შექმნა ფარდობითობის სპეციალური (კერძო) თეორია - ახალი მოძღვრება სივრცისა და დროის შესახებ. ფარდობითობის სპეციალური თეორიის შექმნამ აჩვენა მსოფლიოს მექანიკური სურათის შემოსაზღვრულობა. მცდელობები ელექტრომაგნიტური პროცესები დაეყვანათ მექანიკურ ჰიპოთეტურ გარემოს - ეთერის წარმოდგენამდე არმოჩნდა უსაფუძვლო. 1916 წელს ა.აინშტაინმა ფარდობითობის პრინციპი განავრცო ათვლის არაინერციულ სისტემებზე და ააგო ფარდობითობის ზოგადი თეორია - სივრცის, დროისა და მიზიდულობის ფიზიკური თეორია. ეს თეორია გარდაქმნიდა ნიუტონისეულ მიზიდულობის თეორიას. წარმოდგენა ქმედების კვანტის h≈ 6,6.10-27 ერგ.წმ არსებობის შესახებ ჩაისახა წონასწორული სითბური გამოსხივების სტატისტიკური თეორიის ჩარჩოებში. 1900 წელს მ. პლანკის (М. Planck) მიერ გამოთქმულიქნა ჰიპოთეზა, რომ ატომები ელექტრომაგნიტურ ენერგიას ასხივებენ ცალკეული პორციებით - კვანტებით. ყოველი ასეთი კვანტის ენერგია პირდაპირპორპორციულია სიხშირისა, ხოლო პროპორციულობის კოეფიციენტს წარმოადგენს ქმედების კვანტი h, რომელმაც შემდგომ პლანკის მუდმივას სახელწოდება მიიღო. 1095 წელს აინშტანიმა გაავრცო პლანკის ჰიპოთეზა, ივარაუდა რა, რომ გამოსხივებადი ელექტრო-მაგნიტურო ენერგიის პორცია ინარჩუნებს თავის ინდივიდუალურობას - ვრცელდება და შთაინთქმება მხოლოდ მთლიანად, ანუ იქცევა ნაწილაკის მსგავსად (მოგვიანებით ის წოდებულ იქნა ფოტონად). ამ ჰიპოთეზის საფუძველზე აინშტაინმა ახსნა ფოტოეფექტის კანონზომიერებები, რომლის ახსნა კლასიკური ელექტროდიმანიკით ვერ ხერხდებოდა. ამრიგად მოხდა სინათლის კორპუსკულაული თეორიის აღორძინება და ახალ ხარისხობრივ დონეზე აყვანა.შედეგად აღმოჩნდა, რომ კლასიკური ფიზიკის თვალსაზრისით შეუთავსებელი ტალღური და კორპუსკულარული თვისებები თანაბრად არის დამახასიათებელი სინათლისთვის - ანუ მას გააჩნია ორმაგი ბუნება (დუალიზმი) ტალღური და კორპუსკულარული. გამოსხივების დაკვანტვა იძლეოდა იმის დასკვნის საშუალებას, რომ შიგაატომური მოძრაობის ენერგია ასევე იცვლება ნახტომისებურად. სწორედ ასეთი დასკვნა გაკეთდა ნ. ბორის (N. Bhor) მიერ 1913 წელს. ამ დროისთვის ე. რეზერფორდმა (Е. Rutherford; 1911), რომელიც ახდენდა მის მიერ ჩატარებული α-ნაწილაკების ნივთიერებაზე გაბნევის ექსპერიმენტალური შედეგების ინტერპრეტირებას, აღმოაჩინა ატომის ბირთვი და წარმოადგინა საკუთარი, ატომის ბირთვული (პლანეტარული) მოდელი.ატომთა მდგრადობისა და მისი წრფივი სპექტრის ასახსნელად, ბორმა ჩამოაყალიბა პოსტულატი, რომლის თანახმადაც ატომებს შეუძლიათ იმყოფებოდნენ მხოლოდ განსაკუთრებულ სტაციონარულ მდგომარეობებში, ამ მდგომარეობაში ყოფნისას ელექტრონები არ ასხივებენ, და მხოლოდ ერთი სტაციონარული მდგომარეობიდან სხვა სტაციონარულ მდგომარეობაში გადასვლისას ასხივებს ან შთანთქავს ენერგიას. ქმედების დისკრეტულობა - ეს ფუნდამენტური ფაქტი ითხოვდა როგორც მექანიკის კანონების ისე ელექტროდინამიკის კანონების რადიკალურ გარდაქმნას. პლანკის მუდმივა - ეს არის უნივერსალური მსოფლიო მუდმივა, რომელიც თამაშობს ბუნების მოვლენების მასშტაბის როლს. კლასიკური კანონები სამართლიანია მხოლოდ საკმაოდ დიდი მასის ობიექტთა მოძრაობის განხილვისას. 1920 წელს აიგო თანმიმდევრული, ლოგიკურად დასრულებული, მიკრონაწილაკების მოძრაობის თეორია - კვანტური, ანუ ტალღური თეორია, მექანიკა რომელიც ყველაზე ღრმაა თანამედროვე ფიზიკურ თეორიებს შორის. მას საფუძვლად დაედო პლანკი-ბორის დაკვანტვის იდეა და 1924 წელს ლ. დე ბროილის (L. de Broglie) ჰიპოთეზა იმის შესახებ, რომ ორმაგი კორპუსკულარულ-ტალღური ბუნება დამახასიათებელია არა მხოლოდ ელექტრო-მაგნიტური გამოსხივებისათვის (ფოტონებისათვის), არამედ ნებისმიერი სხვა სახის მატერიისთვის. ყველა მიკრონაწილაკს (ელექტრონები, პროტონები, ატომები და სხვ.) გააჩნია არამარტო კორპუსკულარული, არამედ ტალღური თვისებები: ყოველი მათგანს შეიძლება შეუსაბამოთ ტალღა, რომლის ტალღის სიგრძეც ტოლია პლანკის მუდმივის h-ის ფარდობისა ამ ნაწილაკის იმპულსთან, ხოლო სიხშირე - ეს არის ენერგიის ფარდობა h -თან. 1926 წელს ე. შრედინგერმა (Е. Schrodinger), რომელიც ცდილობდა ატომში დისკრეტული ენერგიების მიღებას ტალღური ტიპის განტოლებიდან, მოახდინა არარელატივისტური კვანტური მექანიკისთვის ძირითადი განტოლების ფორმულირება, რომელსაც შემდგომ მისი სახელი ეწოდა. ვ. ჰაიზენბერგმა (W. Heisenberg) და სხვებმა შექმნეს კვანტური მექანიკა განსხვავებული მათემატიკურ ფორმით - ე.წ მატრიცული მექანიკა. 1925 წელს პაულიმ ჩამოაყალიბა ე.წ აკრძალვის პრინციპი, რომლის თანახმადაც ერთ კვანტურ მდგომარეობაში არ შეიძლება იმყოფებოდეს ერთზე მეტი ელექტრონი (პაულის პრინციპი). ამ პრინციპმა ითამაშა უმნიშვნელოვანესი როლი მრავალ ნაწილაკიანი სისტემების კვანტური თეორიის აგებისას, კერძოდ კი სწორედ ამ პრინციპმა ახსნა მრავალელექტრონიან ატომებში ელექტრონების მიერ ატომური ღრუბლებისა და შრეების შევსების კანონზომიერება და ამით მისცა თეორიული ახსნა ელემენტთა პერიოდული სისტემას. ატომური ბირთვისა და ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკა რეზერფორდის მიერ ატომის ბითვის აღმოჩენას წინ უსწრებდა რადიოაქტივობის, მძიმე ატომების რადიოაქტიური გარდაქმნები (ჰ. ბეკერელი (Н. Becquerel), პიერ და მარია კიურები (Р. და М. Curi)], ასევე იზოტოპების [ფ.სოდდი (F. Soddy)] აღმოჩენა. 1932 წელს ჯ.ჩედვიკის (J. Chad-wick) მიერ ნეიტრონის აღმოჩენამ განაპირობა ბითვის თანამედროვე პროტონულ-ნეიტრონული მოდელის შექმნა (ჰეიზენბერგი, დ. ივანენკო). 1934 წელს ფრედერიკ და ირენ ჟოლიო-კიურიმ (F.Joliot-Curi , I. Joliot-Curi) აღმოაჩინეს ხელოვნური რადიაქტივობა. დამუხტული ნაწილაკების ამაჩქარებლების შექმნამ ხელი შეუწყო სხვადასხვა ბირთვული რეაქციის შესწავლას. ამ ეტაპის ფიზიკაში უმნიშვნელოვანეს შედეგს წარმოადგენდა ბირთვის გაყოფის აღმოჩენა და ბირთვული ენერგიის გამონთავისუფლების შესაძლებლობა. ატომ-ბირთვის ფიზიკის განვითარებასთან ერთდროულად სწრაფი განვითარება დაიწყო ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკამაც. ფიზიკის საბაზისო თეორიები მიუხედავად იმისა, რომ ფიზიკას საქმე აქვს სხვადასხვა სისტემებთან, ზოგიერთი ფიზიკური თეორია შეიძლება გამოყენებულიქნას ფიზიკის სხვადასხვა სფეროში. ასეთი თეორიები სამართლიანია გარკვეულ საზღვრებში. მაგალითად, კლასიკური მექანიკა სამართლიანია („კარგად მუშაობს“) თუ საკვლევი ობიექტები რამდენადმე აღემატებიან ატომურ ზომებს, სიჩქარეები გაცილებით ნაკლებია სინათლის სიჩქარეზე და გრავიტაციული ძალები მცირეა. ეს თეორიები ჯერ კიდევ აქტიურად გამოიკვლევიან; მაგალითად, კლასიკური მექანიკის ისეთი ასპექტი, როგორიცაა ქაოსის თეორია აღმოჩენილ იქნა მხოლოდ მე-20 საუკუნეში. სწორედ ფიზიკური თეორიები წარმოადგენენ ყველა ფიზიკური კვლევების საფუძველს. ფიზიკის ძირითადი დარგები ფიზიკური მატერიის საკვლევ ობიექტებისა და მოძრაობის ფორმების ნაირსახეობათა შესაბამისად ფიზიკა დაყოფილია ერთმანეთთან მჭიდროდ დაკავშირებულ სხვადასხვა დარგებად. ფიზიკის დაყოფა ცალკეულ დარგებად პირობითია და შეიძლება მოხდეს სხვადასხვა კრიტერიუმებზე დაყრდნობით. ფიზიკის ეს დარგები შეისწავლიან მატერიალური სამყაროს ცალკეულ ასპექტებს. ფიზიკის ერთ-ერთი უდიდეს დარგი, კონდენსირებული გარემოს ფიზიკა შეისწავლის მყარ სხეულებსა და სითხეებს. ატომური, მოლეკულური ფიზიკა და ოპტიკის კვლევის საგანს წარმოადგენს ინდივიდუალური ატომები და მოლეკულები. ელემენტარულ ნაწილაკთა ფიზიკა, რომელიც ასევე ცნობილია მაღალი ენერგიების ფიზიკის სახელწოდებით, შეისწავლის სუბმიკროსკოპულ, ატომებზე გაცილებით მცირე ზომის ნაწილაკებს, რომლისგანაც შედგება მთელი მატერია. დაბოლოს, ასრტოფიზიკას საქმე აქვს ასტროფიზიკური მოვლენებთან და მათ ახსნათან. მეცნიერებათაშორისი დისციპლინები ბიოფიზიკა – გეოფიზიკა – ფიზიკური ქიმია მონათესავე მეცნიერებები ბირთვული ელექტრონიკა – ბირთვული ენერგეტიკა – კოსმოსური ტექნოლოგია გამოჩენილი ფიზიკოსები ალბერტ აინშტაინი – ანდრე მარი ამპერი – ანტუან ბეკერელი - ნილს ბორი – პოლ დირაკი – პიერ კიური – შარლ ოგიუსტენ კულონი – ჯეიმზ კლარკ მაქსველი – ისააკ ნიუტონი – მაქს პლანკი – ვილჰელმ კონრად რენტგენი – მაიკლ ფარადეი – ჯეიმზ ჯოული – კრისტიან ჰიუიგენსი ქართველი ფიზიკოსები რევაზ დოღონაძე გია დვალი ელეფთერ ანდრონიკაშვილი ალბერტ თავხელიძე ნოდარ ცინცაძე ფიზიკის დაწესებულებები ფიზიკის ინსტიტუტი ფიზიკოსთა საერთაშორისო კავშირი იხილეთ აგრეთვე ფიზიკის კანონები ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიკის დარგში ლიტერატურა მათე მირიანაშვილი ზოგადი ფიზიკის კურსი ნაწილი I (მექანიკა); თსუ 1973; 509 გვ. დ.ღონღაძე ზოგადი ფიზიკის კურსი I ნაწილი; გამომცემლობა ”განათლება” თბილისი 1976; 462 გვ. ტ. გუნჯუა ზოგადი ფიზიკის კურსი ნაწილი I; გამომცემლობა განათლება, თბილისი 1973, 397 გვ. მ. კუჭაიძე თეორიული მექანიკა; გამომცემლობა განათლება, თბილისი - 1971; 406 გვ. დევიდ ჰოლიდეი, რობერტ რეზნიკი, ჯერლი უოლკერი ფიზიკის საფუძვლები; ილიას უნივერსიტეტი 2010 Benjamin Crowell Discover Physics; rev. December 15, 2006 ISBN 0-9704670-8-7 Christoph Schiller Motion Mountain the adventure of physics – vol. i; Copyright © 2011 by Christoph Schiller В.Ф. Дмитриева В.Л.Прокофьев Основы Физики; Москва «Высшая школа» 2001 Кингсеп А. С., Локшин Г. Р., Ольхов О. А. Основы физики. Курс общей физики: Учебн. В 2 т. Т. 1. Механика, электричество и магнетизм, колебания и волны, волновая оптика / Под ред. А. С. Кингсепа. А. В. Астахов Курс физики; под общей редакцией Ю.М. Широкова Том 1; Москва 1977. Дж.Б.Мэрион Физика и Физический Мир; Издательство Мир; Москва 1975; М.: ФИЗМАТЛИТ, 2001, - 560 с. — ISBN 5-9221-0164-1 (Т. 1). Леденев А. Н. Физика: Учебное пособие: Для вузов. В 5 кн. Кн. 1. Механика. - М.: ИЗМАТЛИТ, 2005. - 240 с. - ISBN 5-9221-0461-6. Р. Фейнман, Р. Лейтон, М. Сэндс Фейнмановские лекции по физике 1977 (Т. 1) Пономарев Л. По ту сторону кванта - 1971 Черноуцан А. И. Краткий курс физики. — М.: ФИЗМАТЛИТ, 2002. - 320 с. - ISBN 5-9221-0292-3. А. Ф. Лихин КОНЦЕПЦИИ СОВРЕМЕННОГО ЕСТЕСТВОЗНАНИЯ; Москва 2006 Нурбей Владимирович Гулиа УДИВИТЕЛЬНАЯ ФИЗИКА; Издательство: НЦ ЭНАС 2005 г. Л. Купер Физика для всех, Ведение в сущност и структуру физики (т. 1); ИЗДАТЕЛЬСТВО «МИР» МОСКВА 1973 Матвеев А.Н.том 1.Механика и теория относительности_3-е изд 2003 П. Типлер, Р. Ллуэллин СОВРЕМЕННАЯ ФИЗИКА; Том 1 Москва «Мир» 2007 რესურსები ინტერნეტში ფიზიკა-მათემატიკური და ზოგადად სამეცნიერო საიტი საიტი ფიზიკა-მათემატიკის შესახებ იაკოვ პერელმანი სახალისო ფიზიკა მაღალი ენერგიების ფიზიკის ინსტიტუტი http://physicsworld.com/ http://physics.about.com/ http://physics.nad.ru/ http://www.freescience.info/books.php?id=2 http://nplit.ru/books/ http://osnovanija.narod.ru/history.html http://www.physel.ru/ http://www.fizika.ru/ http://nrc.edu.ru/est/r1/index.html http://physics-animations.com/Physics/English/index.htm http://www.youtube.com/watch?v=ABVQoSPA0iE&feature=player_embedded#! სქოლიო მეცნიერება საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები


text: "საგზაო მოძრაობის შესახებ" კანონში ცვლილებს იურიდიული კომიტეტი დღეს მეორე მოსმენით განიხილავს | BPN.GE "საგზაო მოძრაობის შესახებ" კანონში ცვლილებს იურიდიული კომიტეტი დღეს მეორე მოსმენით განიხილავს 03.04.2017 / 10:01 პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი დღეს, მეორე მოსმენით "საგზაო მოძრაობის შესახებ" კანონში ცვლილებს და მის თანმდევ კანონპროექტებს მუხლობრივად განიხილავს. დღევანდელ სხდომაზე გაირკვევა, რა ცვლილებები აისახება პროექტის თავდაპირველ ვარიანტში. საკანონმდებლო პაკეტი, რომლის ინიციატორი მთავრობაა, ითვალისწინებს მართვის მოწმობაზე 100-ქულიანი სისტემის დაკავშირებას და უკონტაქტო პატრულირების შემოღებას. პარლამენტში ინიცირებული ცვლილებების თანახმად, საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების სფეროში თითოეული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა გამოიწვევს მართვის მოწმობაზე მინიჭებული 100 ქულიდან სამართალდარღვევის ტოლფასი ქულის გამოკლებას. კალენდარული წლის განმავლობაში სამართალდარღვევების გამო ქულების 0-მდე შემცირება მართვის უფლების შეწყვეტას გამოიწვევს და მართვის უფლების მისაღებად პირი იძულებული იქნება გამოცდა ხელახლა ჩააბაროს უფლების ამგვარად შეწყვეტიდან არა უადრეს 2 თვისა. უკონტაქტო პატრულირების შემოღების შემთხვევაში, პოლიციას უფლება ენიჭება, საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების მიზნით გამოიყენოს პოლიციის სარგებლობაში არსებული ამოსაცნობი ნიშნების არმქონე ავტოსატრანსპორტო საშუალებაზე დამონტაჟებული/განთავსებული და არასტაციონარული (მოძრავი) სიჩქარის მზომი ხელსაწყოები. აღნიშნულ შემთხვევებში, პოლიციელს უშუალო კონტაქტი არ ექნება საგზაო მოძრაობის წესების დამრღვევ პირთან და სამართალდამრღვევს სამართალდარღვევის ოქმი რეგისტრაციის ადგილის მიხედვით გაეგზავნება. პარლამენტის წევრები ინიცირებული კანონპროექტით გათვალისწინებული სანქციების შემსუბუქებას ითხოვენ. პირველი მოსმენით განხილვის პროცესში დაისვა საკითხი იმის შესახებ, რომ ქულების განულების შემთხვევაში, მართვის უფლების ჩამორთმევისა და მძღოლის მიერ გამოცდის ხელახლა ჩაბარების ინიციატივა, მართვის უფლების შეჩერებით შეიცვალოს. გარდა ამისა, დეპუტატების შეთავაზებაა, ქულათა ჩამოკლება დგომა-გაჩერების წესის დარღვევაზე არ გავრცელდეს.


სარკოზის თემის დასასრულს პროტოკოლური ნიუანსის შესახებ, რაც ხინჯად ჩამრჩა გულში.


text: ამობეჭდვა · 17 / 02 / 2020 22:01 საქართველოს ფოსტამ 2019 - 2020 წლის მარკების თემატური გეგმის ფარგლებში "ეროვნული გმირი" - ჟიული შარტავას მარკა გამოსცა. "ჩვენთვის მეტად საპასუხისმგებლო და საამაყოა საქართველოს ეროვნული გმირის, ქართველი პოლიტიკური, სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწის ჟიული შარტავას მარკის გამოცემა, ამგვარად ჩვენ შევძლებთ მისი ღვაწლი და დამსახურება გავაცნოთ მთელ მსოფლიოს", - განაცხადა საქართველოს ფოსტის გენერალურმა დირექტორმა ლევან ჩიკვაიძემ. მარკა დაიბეჭდა საფრანგეთში, მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე მაღალპოლიგრაფიულ სტამბაში "Cartor Security Printing". მარკის დიზაინი შექმნა გიორგი ქართველიშვილმა, მისი ნომინალური ღირებულება შეადგენს 2,40 ლარს, წარმოდგენილია ერთმარკიანი მცირე ფურცლით და გამოიცა 25 000-იანი ტირაჟით.


text: გამონათქვამები სიყვარულზე - StatusMania ヅTM - სასიყვარულო ვებ-საიტი ❤.. სამშაბათი, 11 აგვ 2020, 2:36 AM * სიყვარული ცხოვრების დიადი სამკაულია. იგი აიძულებს ბუნებას აყვავდეს, ფერები ააციმციმოს, საუცხოო სიმღერები იმღეროს, დიდებულად იცეკვოს და ჩვენ ვიცით, რომ შრომისა და მონობის ჩაგვრისგან განთავისუფლებული კაცობრიობა არ გახდება პროზაული და უფერული, პირიქით, სქესობრივი სიყვარულიდან ბედნიერებისა და სიამოვნების ისეთ შედევრებს შეჰქმნის, რაც უწინდელ თაობათა მამაკაცებსა და ქალებს არც დასიზმრებიათ. მომავალში მამაკაცები და ქალები სიყვარულის უდიდეს პოემას შექმნიან. მაგრამ ამას ისინი გააკეთებენ სრული თანასწორობის საწყისებზე, ღრმა ამხანაგობის საწყისებზე.(ა. ვ. ლუნაჩარსკი) * ქალის სიყვარული მამაკაცისთვის მუდამ ნაყოფიერია, როგორიც უნდა იყოს ის, თუნდაც მარტო ტანჯვას განუმზადებდეს; ასეთ ტანჯვაშიც კი ბევრი რამ არის ძვირფასი. სულით ავადმყოფისთვის ის ძლიერი შხამია, მაგრამ ჯანმრთელისათვის სიყვარული იგივეა, რაც ცეცხლი იმ რკინისათვის, ფოლადად რომ უნდა იქცეს.(მ. გორკი) * ჩვენ ხშირად ვხედავთ, რომ მამაკაცი დიდი არაფერია, ქალი კი ჩინებულია. ეს იმას ნიშნავს, რომ ჩვენ არ ვიცით ამ მამაკაცის დაფარული ღირსება, რომელიც ამ ქალმა დააფასა: ეს შერჩევითი სიყვარულია, და, ალბათ, სწორედ ეს არის ნამდვილი სიყვარული.(მ. პრიშვინი) * განშორება მხოლოდ აძლიერებს მათს ძალაუფლებას, ვინც ჩვენ გვიყვარს. გულში ინახება ყველაზე ძვირფასი, ყველაზე უკეთესი მოგონებანი. ყოველი სიტყვის გამოძახილი, რომელიც სივრცეში ისმის შორეული მეგობრისგან, სიწყნარეში მოწიწებული თრთოლვით აღიქმება.(რ. როლანი) * ... სიყვარულს ათასობით ასპექტი აქვს, და ყოველ მათგანს - თავისი სინათლე, თავისი წუხილი, თავისი ბედნიერება და თავისი კეთილსურნელოვნება აქვს.(კ. პაუსტოვსკი) * ვერავითარი თვალთმაქცობით ვერ დაფარავთ სიყვარულს იქ, სადაც არის, და ვერ გამოაჩენთ იქ, სადაც არ არის.(ფ. ლაროშფუკო) * განშორება ასუსტებს წვრილმან ვნებებს და აძლიერებს დიდი სიყვარულს ისევე, როგორც ქარი აქრობს სანთელს და აღვივებს ცეცხლის ალს.(ფ. ლაროშფუკო) * დიახ, ცხოვრების ნახევარი, და თანაც ულამაზესი ნახევარი ადამიანისთვის დაფარული რჩება, თუ მას ვნებიანი სიყვარულით არ ჰყვარებია.(სტენდალი) * რაც უფრო ძლიერი ხასიათი აქვს კაცს, მით უფრო ნაკლები მიდრეკილება აქვს მერყევი სიყვარულისადმი.(სტენდალი) * სიყვარული ერთადერთი ვნებაა, რომელსაც იმავე მონეტით ანაზღაურებენ, რასაც თვითონვე სჭრის.(სტენდალი) * თუ რამდენიც თავია, იმდენი ჭკუაა, მაშინ რამდენიც გულია, იმდენგვარი სიყვარულია.(ლ. ტოლსტოი) * სიყვარული ნიშნავს ცოცხლობდე იმის სიცოცხლით, ვინც გიყვარს.(ლ. ტოლსტოი) * სიბრალულს სიყვარული სჯობია ბევრით.(ვაჟა-ფშაველა) * რამდენადაც გვებრალება, იმდენად აღარ გვიყვარს.(ვაჟა-ფშაველა) * ტრფობით აღვსილი გულისთვის ცა ღრუბლიანიც დარია.(ვაჟა-ფშაველა) * თუ... ისე გიყვარს, რომ ვერ იწვევ თანაზიარ სიყვარულს, ე.ი. თუ შენი სიყვარული როგორც სიყვარული არ ჰბადებს საპასუხო სიყვარულს, თუ შენი სასიცოცხლო გამოვლინებით როგორც შეყვარებული ადამიანია შენს თავს ვერ აქცევ საყვარელ ადამიანად, მაშინ შენი სიყვარული უძლურია, და იგი უბედურებაა.(კ. მარქსი) * როდესაც გიყვარს, მაშინ საკუთარ თავში ისეთ სიმდიდრეს, ისეთ სინაზესა და ალერსიანობას აღმოაჩენ, გიკვირს, რომ ასეთი სიყვარული შეგძლებია.(ა. ჩეხოვი)


text: ტა ტაბატაძე, კონდრატე — ინჟინერ-გეოდეზისტი ტაბაღუა, ილია — ისტორიკოსი ტაბიძე, გალაკტიონ — პოეტი ტაბიძე, დიმიტრი — აგრონომ-მევენახე ტაბიძე, ტიციან — პოეტი ტაბლიაშვილი, ვახტანგ — რეჟისორი ტალახაძე, გაბრიელ — აგრონომ-ნიადაგთმცოდნე ტალიაშვილი, გიორგი — ლიტერატურათმცოდნე ტარასაშვილი, გიორგი — ნიადაგთმცოდნე ტარსაიძე, ალექსანდრე — პუბლიცისტი ტარსაიძე, გიორგი — ექიმი, ოფთალმოლოგი ტატანაშვილი, ესტატე — ავიაციის გენერალ-მაიორი ტატიშვილი, გიორგი — მსახიობი ტატიშვილი, გიორგი — სოციალ-დემოკრატი ტატიშვილი, გრიგოლ — პირველი ქართველი გრავიორ-ქსილოგრაფი ტატიშვილი, დავით — მედიკოსი ტატიშვილი, იოსებ — მწერალი ტატიშვილი, ირაკლი — ლიტერატურათმცოდნე ტატიშვილი, ირაკლი იაკობის ძე — პათოლოგანატომი ტატიშვილი, ცისანა — მომღერალი ტე ტერელაძე, აკაკი — საბჭოთა კავშირის გმირი ტლ ტლაშაძე, იესე — პოეტი ტო ტორაძე, გულბათ — მუსიკისმცოდნე ტოროშელიძე, მალაქია — პარტიული და საბჭოთა საზოგადო მოღვაწე ტრ ტრაპაიძე, ზებედე — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში ტრიპოლსკი, იაკობ — მსახიობი ტრიფონი (ერისკაცობაში ბორის თურქესტანოვი) — რუსეთის საეკლესიო მოღვაწე ტუ ტურაშვილი, დავით — მწერალი ტუსკია, იონა — კომპოზიტორი ტუსისშვილი, შიოშ — ქართლ-კახეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე ტუღუში, ალექსანდრე — სამხედრო ოფიცერი ტუღუში, გიორგი — სახალხო დამცველი ტუღუში, ელისე — საბჭოთა კავშირის გმირი ტუღუში, იოსებ — გეოლოგი, მუსიკოსი ტუღუში, მარკოზ — მეცნიერი, პოლიტიკური ემიგრანტი ტუღუში, ნათელა — მომღერალი ტყ ტყაბლაძე, გრიგოლ — მსახიობი და რეჟისორი ტყაბლაძე, კონსტანტინე — საბჭოთა კავშირის გმირი ტყემალაძე, ზურაბ — პოლიტიკური მოღვაწე, მეწარმე ტყეშელაშვილი, გიორგი — მეცნიერი ელექტროტექნიკისა და ავტომატიკის დარგში ტყეშელაშვილი, დავით — თანამედროვე პოლიტიკური მოღვაწე ტყეშელაშვილი, ეკატერინე — თანამედროვე პოლიტიკური მოღვაწე, იურისტი ტყეშელაშვილი, ზაზა — მოჭიდავე ტყეშელაშვილი, ივანე — ფარმაცევტი, საქართველოს ბუნებრივი ნედლეულის მკვლევარი ტყეშელაშვილი, ნიკოლოზ — ეკონომისტი ქართველები


ბილ გეიტსი და რიჩარდ ბრენსონი ხელოვნურმა ხორცმა გააერთიანა - TrendBook აგვ, 24, 2017 / 16:35 Memphis Meats კომპანიაა რომელიც მუშაობს ლაბორატორიული ხორცის შექმნაზე ღეროვანი უჯრედების დახმარებით. ღეროვან უჯრედს როგორც თვითგანახლების, ასევე მომწიფებული სპეციალიზებული უჯრედების წარმოქმნის უნარი აქვს. მისი დანიშნულებაა საჭიროების შემთხვევაში ორგანიზმის რეგენერაცია. კომპანია ლაბორატორიულად აწარმოებს ხორცს, რომლის დამზადების პროცესიც არ საჭიროებს ცხოველების დაკვლას. პლანეტის უმდიდრესმა ადამიანებმა, რიჩარდ ბრენსონმა და ბილ გეიტსმა გადაწყვიტეს Twitch (გეიმინგ სტრიმი) დამაარსებელ კაილ ვოთან და ილონ მასკის ძმა, კიმბალ მასკითან ერთად ფული დააბანდონ ლაბორატორიული ხორცის ბიზნესში (17მილიარდი). კომპანია პირველ ეტაპზე აპირებს შექმნას იხვის, საქონლის და ქათმის ხორცი. ჯერ-ჯერობით მათი ნაწარმის პრეზენტაცია არ მომხდარა, თუმცა კომპანიაში ვარაუდობენ, რომ გამართულ წარმოებამდე მხოლოდ 5-6 წელი აშორებთ. როგორც ვიცით, პირველი ლაბორატორიული ხორცით დამზადებული ჰამბურგერი $300 000-ად Google-ს დამაარსებელმა სერგეი ბრინმა შეიძინა. ლაბორატორიული ხორცის წარმოება საკმაოდ ძვირია, ნახევარი კილო ხორცის წარმოება კომპანიას დაახლოებით 18 000$ უჯდება. პირველ ეტაპზე Memphis Meat-ის მიზანია მაქსიმალურად შეამციროს წარმოების ღირებულება. Memphis Meat ერთადერთი კომპანია არ არის რომელიც ლაბორატორიულად ცდილობს ხორცის წარმოებას. როგორც ვიცით, ბილ გეიტსი დაინტერესებულია საკვების მოპოვების ალტერნატიული გზებით, რამდენიმე წლის წინ ბილმა გახსნა ქარხანა, რომელიც ფეკალური მასებისგან ხდიდა წყალს. არ ვიცით რა ბედიო ეწია ამ უკანასკნელ კომპანიას, თუმცა წარმატება ვუსურვოთ ახალ წამოწყებას, რადგან მსგავსი პროექტები მსოფლიოს მასშტაბით შეამცირებს ცხოველთა სიკვდილიანობას.


text: საკუთარი სახელი თარხან-მოურავი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: თარხან-მოურავი, გიორგი — რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი თარხან-მოურავი, იოსებ — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი თარხან-მოურავი, კონსტანტინე — რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი თარხან-მოურავი, ნიკოლოზ — ინჟინერი თარხან-მოურავი, რევაზ — გრაფიკოსი თარხან-მოურავი, რევაზ — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი თარხან-მოურავი, სოლომონ — პოლიტიკური მოღვაწე


რუსუდანი რუსუდანი (დ. დაახლოებით 1194 — გ. 1245) — საქართველოს მეფე 1223-1245 წლებში, თამარ მეფის და დავით სოსლანის შვილი. 1223 წელს იქორწინა რუმის სულთნის თოღრულ შაჰის ძე მოღის ედ-დინიზე, რომელიც პირობის თანახმად წინასწარ გაქრისტიანდა. რუსუდანის მეფობის პირველ წლებში (1223-1225) საქართველოს ლაშქარმა რამდენიმეჯერ ილაშქრა არან-აზერბაიჯანში, სადაც ვასალურმა და მეზობელმა ქვეყნებმა მტრული მოქმედება დაიწყეს. გარნისის ბრძოლაში (1225) ჯალალედინმა დაამარცხა საქართველოს ლაშქარი, რომელსაც ივანე ათაბაგ-ამირსპასალარი მეთაურობდა და ხვარაზმელები 1226 წელს თბილისს მიადგნენ. რუსუდანი და სამეფო კარი ქუთაისში გადავიდა. ჯალალედინმა 9 მარტს თბილისი აიღო. ხვარაზმელებმა გაწყვიტეს ქალაქის ქრისტიანული მოსახლეობა (ქართველები და სომხები) და დიდძალი ქონება იგდეს ხელთ. თბილისის აღების შემდეგ მტრის ლაშქარი საქართველოს სხვა ნაწილების ძარცვა-რბევას შეუდგა. 1225-1230 წლებში ქართველთა ლაშქარი სხვადასხვა ადგილას გამუდმებით ებრძოდა ხვარაზმელებს. დაახლოებით 1230/1231 წელს რუსუდანმა თავისი 5 წლის ვაჟი დავითი თანამოსაყდრედ აკურთხებინა ქუთაისში. დაახლოებით 1233 წელს რუსუდანი სამეფო კართან ერთად თბილისში გადავიდა. 1235 წელს მონღოლებმა აიღეს საქართველოს ყმადნაფიცი განძა (განჯა) და თბილისისკენ დაიძრნენ. რუსუდანმა თბილისის დაცვა ციხისთავ მუხას ძეს დაავალა, თვითონ კი ისევ ქუთაისში გაიქცა. გაატარა ფულის რეფორმა; განახლდა ვერცხლის მონეტების მოჭრა. 1236/1237 წელს რუსუდანმა თავისი ასული თამარი რუმის სულთანს ყაიას ედ-დინს მიათხოვა და მასთან გაგზავნა ლაშა გიორგის ძე დავითი, რომ, როგორც ტახტის მოსალოდნელი მეტოქე, თავიდან მოეშორებინა. რუსუდანმა და მთავარსარდლობამ ვერ გაუწიეს მონღოლებს ორგანიზებული წინააღმდეგობა. სამეფოს სანაპირო-სასაზღვრო რაიონების მმართველები (ავაგ ამირსპასალარი, ვარამ გაგელი, შანშე მანდატურთუხუცესი და სხვები) ბრძოლის მაგიერ თავიანთ ციხესიმაგრეებში შეიხიზნენ. დაქსაქსული ძალების დამორჩილება მონღოლებმა შედარებით ადვილად შეძლეს. 1239/1240 წელს რუსუდანმა რომის პაპს სთხოვა დახმარება, მაგრამ მიზანს ვერ მიაღწია და დაიწყო საზავო მოლაპარაკება მონღოლებთან. ამავე დროს მან ბათო-ყაენთან გაგზავნა მწიგნობართუხუცესი-ჭყონდიდელი არსენი, რომლის დაბრუნების შემდეგ მონღოლებს დაუზავდა. 1242/1243 წელს რუსუდანი და მისი ძე დავითი თბილისში გადავიდნენ, საიდანაც დავითი ყაენთან გაგზავნეს. დასნეულებული რუსუდანი მის მოლოდინში გარდაიცვალა. ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 3, თბ., 1966; - გუჩუა ვ.,ქსე, ტ. 8, გვ. 515, თბ., 1984


იან III სობესკი იან III სობესკი (პოლ. Jan III Sobieski) იყო რეჩ პოსპოლიტას ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი მონარქი 1674 წლიდან გარდაცვალებამდე. მისმა 22 წლიანმა მეფობამ ქვეყანას მოუტანა სტაბილურობა და სიმშვიდე, რაც განსაკუთრებით სჭირდებოდა პოლონეთს ხმელნიცკის აჯანყებისა და შვედეთის და რუსეთის შემოტევების შემდეგ. იან სობესკი სხვა თვისებებს შორის გამოირჩეოდა იმით, რომ იყო შესანიშნავი სამხედრო სტრატეგი. მის გამარჯვებებათა შორის ყველაზე წარმატებულად ითვლება 1683 წლის ვენის ბრძოლა. თურქების წინაარმდეგ მოპოვებული გამარჯვებების გამო, თურქებმა მას „პოლონელი ლომი“ 1000 ეარქვეს. სექციების სია სამეფო წოდებები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ოფიციალური წოდება (ლათინური):Joannes III, Dei Gratia rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniae, Smolenscie, Kijoviae, Volhyniae, Podlachiae, Severiae, Czernichoviaeque, etc - ოფიციალური წოდება (პოლონური) : Jan III, z łaski bożej, król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, litewski, kijowski, wołochyński, podlaski i czernichowski, etc. - ქართულად: იან III, ღმრთის წყალობით, მეფე პოლონეთისა და დიდი მთავარი ლიტვისა, რუსეთისა, პრუსიისა, მასოვიისა, სამოგიტიისა, ლივონიისა, სმოლენსკისა, კიევისა, ვოლინიისა, პოდლაშისა, სევერიისა, ჩერნიგოვისა და სხვათა. ბიოგრაფია[რედაქტირ 1000 ება | წყაროს რედაქტირება] სიყმაწვილე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] იან სობიესკი დაიბადა 1629 წელს პოლონეთის ქალაქ ოლესკოში, ლვოვის მახლობლად მდებარე პატარა ქალაქში, სახელოვანი დიდებულის ოჯახში. მამამისი, იაკობ სობესკი იყო რუსეთის სავოივოდოსა და კრაკოვის მმართველი. დედამისი- სოფია თეოფილია დანილოვიჩი იყო სტანისლავ ff6 ოლკევსკის შვილიშვილი. კრაკოვის ნოვოდვორსკის ლიცეუმის დაცრულების შემდეგ, ახალგაზრდა იანმა სწავლა გააგრძელა იაგელონის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტზე. სწავლსი დასრულების შემდეგ, იანი თავის ძმა მარეკ სობიესკისთან ერთად გაემგზავრება დასავლეთ ევროპაში, სადაც ორი წლის განმავლობაში მოგზაურობს. ამ პერიოდში იგი ხვდება მნიშვნელოვან პოლიტიკულ ფიგურებს : ლუი II-ს, ჩარლზ II-ს , უილიამ II-ს. ამ მოგზაურობისას შეისწავლის ინგლისურ, ფრანგულ და გარმანულ ენებს, ლათინურის ჩათვლით. ეს ყოველივე კი ერთობ მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა მისი სამხედრო კარიერისთვის. ორივე ძმა პოლონეთში დაბრუნდა 1648 წელს და მოხალისედ ჩაეწერენ არმიაში ხმელნიცკის აჯანყების დროს. სულ მალე მანვე შექმნა თავისი დივიზია კავალერისტებისა, რომელსაც მეთაურობდა. ზბორევსკის ბრძოლის შემდეგ, ძმები ერთმანეთს დაშორდნენ, ერთი წლის შემდეგ კი მარეკი გარდაიცვალა თათრების ტყვეობაში. ამ პერიოდში იანი იღებს პოლკოვნიკის წოდებას და სახელოვნად იბრძვის ბერესტეცკოს ბრძოლაში. იმედისმომცემ სარდალს, პოლონეთის მეფე იან კაზიმირი აგზავნის სტამბოლში, ოსმალეთის იმპერიაში, დესპანის რანგში. თურქეთში ყოფნისას იანი სწავლობს თათრულ ენასა და თურქულ სამხედრო ხელოვნებას. შვედების შემოტევის შემდეგ, იან სობესკი იბრძვის არმიაში, რომელსაც ხელმძღვანელობს ქშიშტოფ ოპალინსკი, რომელიც დამარცხდება უიცში და დაიფიცებს შვედეთის მეფე კარლ X გუსტავის ერთგულებას. თუმცა რამდენიმე ხნის შემდეგ, 1656 წლის აპრილიდან, იგი კვლავ რეჩ პოსპოლიტას მეფის გვერდით იბრძვის, შვედების წინააღმდეგ. სარდალი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] სამდღიანი ბრძოლის დროს ვარშავასთან, იანი შესანიშნავად სარდობდა 2000 კაციან, ძლიერად შეიარაღებულ თათართა პოლკს, რის გამოც მას მიანიჭეს ახალი წოდება სამეფო გვირგვინის უფროსი მებაირაღისა. ფრანგული ფრაქციის აქტიური მხარდამჭერი, ლუბომირსკის აჯანყების დროსაც იანი მეფის ერთგული რჩება, რაც ასევე წარმატების მომტანი აღმოჩნდა მისი სამხედრო კარიერისთვის. 1665 იგი ცოლად შეირთავს მარია კაზიმირა ლუიზას და დააწინაურებენ დიდი მარშლის თანამდებობაზე, ხოლო მომდევნო წელს-ფერლდ ჰეტმანად. 1667 წელი იან სობესკის ბიოგრაფიაში ჩაიწერა პოდჰაიცეში თათარ-კაზაკებზე მოპოვებული ბრწყინვალე გამარჯვებით. სახელმოხვეჭილსა და პატივსაცემ სარდალს 1668 წლის თებერვალს მიანიჭებენ დიდი ჰეტმანის წოდებას, რომელიც იყო უმაღლესი სამხედრო წოდება რეჩ პოსპოლიტას სახელმწიფოში და პოლონური არმიის დე ფაქტო მთავარსარდლად დანიშნავენ. პოლონეთ-თურქეთის ომის დროს 1671 წლის 11 ნოემბერს იან სობესკიმ კიდევ ერთი გამარჯვება ჩაწერა თავის გამარჯვებათა ნუსხაში 1000 , ხოტინის ბრძოლაში თურქთა განადგურებითა და ხოტინის ციხის აღებით. ბრძოლაში მოპოვებული გამარჯვების ამბავი გავრცელდა მთელს ქვეყანაში, პოლონეთის მეფე მიხეილ კორიბუტ ვიშნევეცკის გარდაცვალების ამბავთან ერთად, რომელიც აღესრულა ხოტინის ბრძოლამდე ერთი დღით ადრე. ამ წარმატებამ სობესკი ქვეყანაში ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ პიროვნებად აქცია. ხოლო მომდევნო წლის 12 მაისს იგი რეჩ პოსპოლიტას მეფედ აირჩიეს. არჩვენებისას იან სობესკის სრულმა უმრავლესობამ დაუჭირა მხარი, მხოლოდ რამდენიმე მისი მოწინააღმდეგე კვლავ მის ოპოზიციად რჩებოდა. მის მომხრეთა შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია, თავად იან სობესკის მეუღლე. 1676 წლის 2 თებერვალს იან სობესკი აინ III-ის სახელით რეჩ პოსპოლიტას მეფედ აკურთხეს. მეფედ კურთხევა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] იან სობესკი გახდა ევროპაში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი და ხალხმრავალი სახელმწიფოს მეფე, რომელიც იმავდროულად დაესუსტებინა მუდმივ ომს. რომელმაც ბოლო მოუღო პოლონეთ-ლიტვის ეკონომიკის კეთილდღეობას. რაmაც შედეგად მოეტანა ის, რომ სახელმწიფო სალარო გამოცარიელებული იყო და სამეფო კარს არ შესწევდა ძალა, წინააღმდეგობა გაეწია პოლონელი დიდებულებისთვის, რომლებიც უცხო ქვეყნის ინტერესებს უფრო იცავდნენ, ვიდრე თავად პოლონეთისას. ამიტომაც ხშირად გამოდიოდნენ მეფის ხელისუფლების წინააღმდეგ. ახალარჩეულმა მეფემ გადაწყვიტა, მოეწესრიგებინა მდგომარეობა ქვეყანაში. მან შეუტია თურქებს და იაძულა ისინი ხელი მოეწერათ სამშვიდობო ხელშეკრულებაზე. რითაც ბოლო მოეღო გამუდმებულ ბრძოლას რეჩ პოსპოლიტას სამხრეთ საზღვარზე. იან III-მ 1774 წელს ზედიზედ აიღო კამენეც პოდოლსკის, ბარისა და რეჟკოვის ციხეები და აქცია ისინი ძლიერ ციხესიმაგრეებად, რომლებიც იცავდნენ რეჩ პოსპოლიტას სამხრეთ საზღვარს თურქთა შემოსევებისგან. პოლონელი ისტორიკოსები ოსკარ ჰელეცკი და სხვები, აღნიშნავენ, რომ იან სობესკი გეგემავდა პრუსიის დაპყრობას შვედეთის ჯართან ერთად და საფრანგეთის ფულადი მხარდაჭერით. ეს იყო იან სობესკის ფარული გეგმა, რომელიც მოგვიანებით გამოაშკარავდა და რომლის განხორციელება შეუძლებელი აღმოჩნდა თურქეთთან ომის გაჭიანურების გამო.


text: 10 ივლისი — გრიგორიანული კალენდრის 191-ე დღე (ნაკიან წლებში – 192-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 174 დღე. დღის მოვლენები 1212 : უძლიერესი ხანძარი ლონდონის ისტორიაში ქალაქს მიწასთან ასწორებს. 1778 : ამერიკის რევოლუცია - საფრანგეთის ლუი XVI ომს უცხადებს დიდი ბრიტანეთის სამეფოს. 1796 : გერმანელმა მათემატიკოსმა კარლ ფრიდრიხ გაუსმა აღმოაჩინა, რომ ყოველი დადებითი რიცხვის წარმოდგენა შესაძლებელია მაქსიმუმ სამი სამხუთხა რიცხვის ჯამის სახით და დღიურში მისი განთქმული სიტყვები „Heureka! num= Δ + Δ + Δ“ ჩაწერა. 1821 : ესპანეთისგან შესყიდული ფლორიდის ტერიტორია აშშ-ის განკარგვაში გადადის. 1821 : არსებობა შეწყვიტა სამხრეთ ამერიკაში მდებარე ენტრე-რიოსის რესპუბლიკამ. 1850 : მილარდ ფილმორი აშშ-ის მე-13 პრეზიდენტი ხდება. 1890 : უაიომინგი გახდა აშშ-ს 44-ე შტატი. 1925 : შეიქმნა საბჭოთა კავშირის სატელეგრაფო სააგენტო (TACC), სსრკ-ის ოფიციალური ახალი ამბების სააგენტო. 1962 : ორბიტაზე გადის ტელსტარი - მსოფლიოს პირველი საკომუნიკაციო თანამგზავრი. 1973 : ბაჰამის კუნძულები დიდი ბრიტანეთისაგან დამოუკიდებლობას აცხადებს. 1991 : ბორის ელცინი რუსეთის ფედერაციის პირველი პრეზიდენტი გახდა. 1992 : მაიამიში, ფლორიდა, პანამის ყოფილ ლიდერს მანუელ ნორიეგას 40 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა ნარკობიზნესის და გამომძალველობისთვის. 2002 : სოზების აუქციონზე პეტერ პაულ რუბენსის (სურათზე) ტილო „უცოდველთა ხოცვა“ $76,2 მილიონად გაიყიდა. 2016 : ევრო 2016-ის ფინალში პორტუგალიის საფეხბურთო ნაკრებმა მასპინძელი საფრანგეთი დამატებით დროში 1–0 დაამარცხა და ისტორიაში პირველად ევროპის ჩემპიონი გახდა. 2020 : თურქეთის პრეზიდენტის რეჯეფ თაიფ ერდოღანის გადაწყვეტილებით აია-სოფიას ტაძარს მეჩეთის სტატუსი დაუბრუნდა. ამ დღეს დაბადებულნი 1871 : პრუსტი, მარსელ — ფრანგი მწერალი (გ.1922) 1915 : სოლ ბელოუ — ამერიკელი მწერალი (გ.2005) 1921 : რევაზ ლაღიძე — ქართველი კომპოზიტორი 1926 : ჯაბა იოსელიანი — ქართველი პოლიტიკოსი 1942 : რონი ჯეიმზ დიო — ამერიკელი როკ-მუსიკოსი, ჯგუფ დიოს დამაარსებელი (გ.2010) 1950 : შოთა ჩოჩიშვილი — ქართველი ძიუდოისტი 1998 : ანგუს კლაუდი — ამერიკელი მსახიობი (გ.2023) ამ დღეს გარდაცვლილნი 1559: ანრი II (საფრანგეთი) — საფრანგეთის მეფე. (დ.1519) 1836 : ამპერი, ანდრე-მარი — ფრანგი ფიზიკოსი (დ.1775) 1851 : დაგერი, ლუი — ფრანგი გამომგონებელი (დ.1787) 1902 : ჭავჭავაძე, არჩილ — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი 1915 : ვაჟა-ფშაველა — ქართველი პოეტი (დ. 1861) 1968 : ჰანჩარი, ფრანც — ავსტრიელი არქეოლოგი 1972 : ივანე გოკიელი — ქართველი კომპოზიტორი (დ. 1899) 2006 : ბასაევი, შამილ — ჩეჩენი დამოუკიდებლობის მომხრე ვიცე-პრეზიდენტი 2015: ომარ შარიფი — ეგვიპტელი მსახიობი (დ. 1932) დღესასწაულები მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: გიორგი მთაწმინდელი ლუკა იერუსალიმელი კირიონ II - სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ანეკტ კესარიელი სამსონ უცხოთშემწყნარებელი იოანა მენელსაცხებლე სევირე ხუცესი აგრეთვე: ბაჰამის კუნძულები : დამოუკიდებლობის დღე იხილეთ აგრეთვე სხვა თვეები 0710


text: საბუკო - საზოგადოება ბუნების კონსერვაციისთვის საზოგადოება ბუნების კონსერვაციისთვის საბუკო Birdlife-ის პარტნიორი ორგანიზაციაა საქართველოში. ჩვენი მისიაა საქართველოში ველური ბუნების კონსერვაციის ხელშეწყობა. გაიგე მეტი შემოგვიერთდი საბუკო ფრინველების კონსერვაცია, მათი მონიტორინგის სქემების შექმნა, ფრინველების არალეგალური მკვლელობების შეჩერება და სამეცნიერო ცოდნის გაუმჯობესება ჩვენი მთავარი ამოცანებია. ჰაბიტატების დაცვა და შენარჩუნება ბიომრავალფეროვნებისთვის განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია. 2019 წლიდან მდინარე ივრის ჭალის ტყეებისა და მიმდებარე ტერიტორიების აღდგენის 4 წლიან პროექტს ვახორციელებთ. ადგილობრივი თემის გაძლიერება სასიკეთოდ აისახება ბუნებაზეც. საბუკო ძალებს არ იშურებს ფერმერებისა და მეცხვარეებისთვის საჭირო მხარდაჭერის აღმოსაჩენად და კვლევების საფუძველზე ამზადებს რეკომენდაციებს მათი მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად. ჩვენ სისტემატურად ვაწყობთ საფეხმავლო ტურებს, ღონისძიებებსა და კამპანიებს, ვამზადებთ საგანმანათლებლო მასალებს, ვხვდებით სკოლებსა და ეკო-კლუბებს, ვზრუნავთ როგორც ზრდასრულთა, ისე პატარების ცნობიერების ასამაღლებლად. ჰაბიტატების ადგილობრივთა ვცვლით? საბუკოს დოკუმენტებსა და ანგარიშებში იპოვით ორგანიზაციის ყველა მნიშნელოვან მოვლენასა და მიღწევას სახეობების დაცვის, ჰაბიტატების აღდგენის, ადგილობრივთა გაძლიერებისა და ცნობიერების გაზრდის მიმართულებით. საინტერესო ამბები ველიდან ჩვენი სტატიებიდან შეიტყობთ, როგორ ვმუშაობთ ველზე, რომელ სახეობებს აფიქსირებენ ჩვენი ფოტომახეები, რა მნიშვნელოვანი სიახლეები გვაქვს პროექტებში და რას მივაღწიეთ ბოლო ხანებში ბექობის არწივის სტატუსის გასაუმჯობესებლად კონსერვაციულ საქმიანობას 2015 წლიდან ვეწევით. ინდივიდებისთვის გადამცემების დამაგრება, ბუდეების პოვნა და ფოტოხაფანგების დამონტაჟება, მათზე დაკვირვება და შესწავლა საბუკოს კონსერვაციული საქმიანობის მნიშვნელოვანი ნაწილია. ბექობის არწივი მოწყვლადი სახეობაა, რომლის პოპულაცია გლობალურად მცირდება ბათუმის სამიგრაციო დერეფნის კონსერვაცია ჩვენი მიზანი ბათუმის სამიგრაციო დერეფანში ფრინველებზე უკანონონადირობის შემცირებაა. ამისთვის, სისტემატურად ვატარებთ მონიტორინგს აჭარის რამდენიმე სოფელსა და ჭოროხის დელტაზე. ვცდილობთ ადგილობრივი მოსახლეობის, მონადირეების, ბაზიერების ჩართვას კონსერვაცულ საქმიანობაში და ვმუშაობთ ადამიანთა ცნობიერების ამაღლებისთვის. საბუკოს ტრენინგებსა და ვორქშოპებზე დასწრება საველე გასვლებში/ექსპედიციებში მონაწილეობა საგანმანათლებლო მასალები – ქართულ და ინგლისურ ენაზე სხვადასხვა ფრინველის ფორმის ხის გულსაბნევები ქალაქის ფრინველებზე საბუკოს აპლიკაცია ფრინველთა შესწავლა მოიძიეთ საქართველოში გავრცელებული ფრინველები, მათი აღწერები, ფოტოები, ხმები და სახეობის ამოსაცნობად საჭირო სხვა მახასიათებლები დაამატეთ საკუთარი დაკვირვება – შეიყვანეთ ბაზაში ფრინველების ის სახეობები, რომლებიც შენიშნეთ და დაგვეხმარეთ მონაცემების შეგროვებაში ინტეგრირებული რუკები გამოიყენეთ აპლიკაცია მაშინაც, როცა ინტერნეტზე წვდომა არ გაქვთ, ნახეთ რა სახეობები შენიშნეს სხვა მომხმარებლებმა თქვენ მიმდებარედ საბუკო (საზოგადოება ბუნების კონსერვაციისთვის) Birdlife-ის პარტნიორი ორგანიზაციაა საქართველოში. ჩვენი მისიაა საქართველოში ველური ბუნების კონსერვაციის ხელშეწყობა, საზოგადოების მიერ ბუნების მოფრთხილებისა და ბუნებრივი რესურსების მდგრადი გამოყენების წახალისება. ჩვენი მიზანია ველური ფრინველებისა და მათი ჰაბიტატების დაცვა, ბუნების მნიშნელობის და მისი დაცვის შესახებ ცნობიერების ამაღლება.


პუტინი ხაბიბს და მამამისს შეხვდა და გამარჯვება მიულოცა


ჩარლზ დარვინი ჩარლზ რობერტ დარვინი (ინგლ. Charles Robert Darwin; დ. 12 თებერვალი, 1809, შრუზბერი, — გ. 19 აპრილი, 1882, დაუნი, ლონდონის მახლობლად) — ინგლისელი ბუნებისმეტყველი და მოგზაური, რომელმაც შექმნა მოძღვრება ბუნებრივი გადარჩევის გზით ორგანიზმთა წარმოშობისა და განვითარების შესახებ. ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] კემბრიჯის უნივერსიტეტის დამთავრებისთანავე დარვინმა გემ „ბიგლით“ იმოგზაურა დედამიწის ირგვლივ (1831-1836). მოგზაურობის დროს ჩატარებული ბოტანიკური, ზოოლოგიური, პალეონტოლოგიური, ანთროპოლოგიური, ეთნოგრაფიული, გეოლოგიური დაკვირვებების შედეგები მან გამოაქვეყნა წიგნში „ძიებათა დღიური“ (1839, 1845). საკუთარი დაკვირვებებისა და დიდძალი ლიტერატურული მასალის შესწავლის საფუძველზე დარვინმა ჩამოაყალიბა ევოლუციური თეორია, რომელიც სრული სახით არის გადმოცემული 1859 გამოქვეყნებულ წიგნში „სახეობათა წარმოშობა ბუნებრივი გადარჩევის გზით, ანუ უკეთ შეგუებული ჯიშების გადარჩენა სიცოცხლისათვის ბრძოლაში“ (თეორიის პირველი მონახაზი — 1842, პირველი მოკლე პუბლიკაცია — 1858). დარვინმა ახსნა ისტორიული განვითარების პროცესში მცენარეთა და ცხოველთა სახეობების წარმოშობისა და გარდაქმნის მიზეზები და კანონზომიერებანი. მისი მოძღვრების თანახმად, ორგანიზმთა ახალი ფორმების წარმოქმნა ხდება გაურკვეველი მემკვიდრული ცვლილებების ბუნებრივი გადარჩევის გზით, რაც ბუნებაში განაპირობებს მიზანშეწონილებას (დარვინისგან დამოუკიდებლად, მსგავსი შეხედულებანი ჩამოაყალიბა ა. უოლესმა, მაგრამ თვითონვე სცნო დარვინის პრიორიტეტი). თავისი იდეები დარვინმა განავითარა უფრო გვიან გამოქვეყნებულ თხზულებებში. წიგნში „შინაური ცხოველებისა და კულტურული მცენარეების შეცვლა“ (1868) მოცემულია როგორც ადამიანისათვის სასარგებლო მცენარეებისა და ცხოველების ხელოვნური გადარჩევით გამოყვანის კანონზომიერებები, ისე ევოლუციიის დამადასტურებელი დიდძალი მასალა ადამიანის მრავალსაუკუნოვანი პრაქტიკული საქმიანობიდან. ადამიანის წარმოშობის მატერიალისტური იდეა გატარებულია დარვინის წიგნში „ადამიანის წარმოშობა და სქესობრივი გადარჩევა“ (1871). აგრეთვე ნაშრომში „ემოციების გამოხატვა ადამიანსა და ცხოველებში“ ( 1872). დარვინს ეკუთვნის სხვა გამოკვლევებიც ზოოლოგიის, ბოტანიკის, გეოლოგიის და ნიადაგთმცოდნეობის საკითხებზე. დარვინის იდეები მის სიცოცხლეშივე დამკვიდრდა მეცნიერაბაში და საფუძვლად დაედო მთელ თანამედროვე ბიოლოგიას. იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - Darwin Online; Darwin's publications, private papers and bibliography, supplementary works including biographies, obituaries and reviews - Charles Darwin - ნამუშევრები პროექტ „გუტენბერგზე“; public domain - Darwin Correspondence Project Full text and notes for complete correspondence to 1867, with summaries of all the rest - Works by Charles Darwin in audio format - Video and radio clips - Darwin 200: Celebrating Charles Darwin's bicentenary - A Pictorial Biography of Charles Darwin - Mis-portrayal of Darwin as a Racist - Darwin's Volcano – a short video discussing Darwin and Agassiz' coralreefformationdebate


საპროტესტო აქციაზე წარმოდგენილი კორტების ფოტო თბილისში, სანაპიროს ქუჩაზე მდებარე ჩოგბურთის კორტები თვეზე მეტია დაკეტილია. კორტების ადგილას ტერიტორია გაჩეხილია და ახალი მშენებლობისათვის მზადდება. "დინამოს" საწვრთნელი ბაზა დროებით ორთაჭალაში გადაისროლეს, თუმცა სიშორის გამო იქ ბავშვების ნახევარიც აღარ დადის. ქალაქის ამ რეკრეაციული ზონის განადგურებას კი არასამთავრობო ორგანიზაციები და რამდენიმე პოლიტიკური პარტია აპროტესტებენ. მორიგი საპროტესტი აქცია მერიასთან 22 დეკემბერს გაიმართა. ხელისუფლება კი ამბობს, რომ ცხრა თვეში დინამოს კორტების ნაცვლად თბილისს ახალი, სუპერთანამედროვე საჩოგბურთო კომპლექსი ექნება. იმ ადგილს, სადაც თბილისის ყველაზე ცნობილი ჩოგბურთის კორტები იყო, ეს სახელი, ალბათ, კიდევ დიდხანს შერჩება. თუმცა თავად კორტები იქ აღარ იარსებებს. საწვრთნელი ბაზა ცოტა ხნის წინ დახურეს, ბავშვები დაითხოვეს, თანამშრომლები უკან გამოაბრუნეს. ”გამოგვყარეს, სადისტებივით გვექცეოდნენ. მეორე დილით რომ მივედით, საერთოდ კარი აჭედილი დაგვხვდა”, - იხსენებს ერთი თვის წინანდელ ამბავს დინამოს კორტების ერთ-ერთი მწვრთნელი, თეა მუჩაიძე. როცა ამ ინტერვიუს ვიწერთ, ის დარჩენილ მოსწავლეებს ორთაჭალაში ავარჯიშებს, სადაც დროებით დაუთმეს ტერიტორია. სანამ სახელმწიფო დაპირებული ახალი კომპლექსის აშენებას არ დაასრულებს, 8-9 თვე სწორედ აქ, ისნის დასახლებაში, 5 დეკემბრის ქუჩაზე მოუწევთ ვარჯიში. თეა მუჩაიძე ჩივის, რომ შვიდი-რვა წლის ბავშვები, რომლებიც კორტების მახლობლად ცხოვრობდნენ, ასე შორს ჩოგბურთზე ვეღარ ივლიან: ”ბავშვები დაიფანტნენ. ასი ბავშვიდან ამ ბაზაზე ხუთი ბავშვი წამოვიდა. შორსაა ძალიან და, მით უმეტეს, 5 დეკემბრის ქუჩაზე ვინ ივლის საღამოს 7-8 საათზე”. თანამედროვე საჩოგბურთო კომპლექსი შენდება, რომელიც საცურაო აუზ ”ოლიმპიკის” ტერიტორიაზე განთავსდება და 2011 წლის ზაფხულისათვის დასრულდება ... მარტივი მოკვლევით გამოიკვეთა, რომ კორტების გასხვისების ამბავი ძალიან ბუნდოვანია, მასში ბევრი ადამიანის ინტერესია ჩადებული და ამ სიუჟეტით ყველა კითხვას პასუხს ვერ გავცემთ. თუმცა რადიო თავისუფლება მაინც შეეცადა რამდენიმე კითხვის პასუხი ეპოვა. ჩოგბურთის ფედერაციის პრეზიდენტს, ლეილა მესხს, ვკითხეთ, როგორ მოხდა, რომ კორტები ერთ მშვენიერ დღეს გასხვისებული აღმოჩნდა და ამას წინ ვერავინ აღუდგა, ან სად იყო ამ დროს ჩოგბურთის ფედერაცია. ლეილა მესხი მოგვითხრობს, რომ კორტების მფლობელები, აქციონერები ჯერ კიდევ 1995 წელს დინამოს კორტებზე მომუშავე ადამიანები გახდნენ. შემდეგ მათ ეს აქციები გაყიდეს. შემდეგ კიდევ ახალი მფლობელი გამოჩნდა, ვის ხელშიც ყველა აქცია აღმოჩნდა: ”შემიძლია ვთქვა, რომ ვადანაშაულებ ”ჩოგბურთის სამყაროს” ხალხს, რომლებმაც ეს აქციები თავისი სურვილით გაყიდეს და კორტები კერძო საკუთრება გახდა, ვის საქმიანობაში ჩარევის უფლებაც ფედერაციას, უბრალოდ, არა ჰქონდა”. ფაქტია, კორტების ტერიტორია ახლა სხვისია. სახელმწიფომ ამ სიტუაციაში გადაწყვიტა საკუთარი ხარჯებით ახალი კომპლექსი აეშენებინა: ”თანამედროვე საჩოგბურთო კომპლექსი შენდება, რომელიც საცურაო აუზ ”ოლიმპიკის” ტერიტორიაზე განთავსდება და 2011 წლის ზაფხულისათვის დასრულდება. ყველა ბავშვი თავისი მწვრთნელით სწორედ ამ დროისთვის გადავა ახალ კომპლექსში. იქ იქნება სამი დახურული და ცხრა ღია კორტი და, ცხადია, აღიჭურვება სუპერ-თანამედროვე ინფრასტრუქტურით”, - განმარტავს სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს პრესცენტრის წარმომადგენელი, გიორგი ჭანიშვილი. კორტების ტერიტორიის გასხვისებამ, როგორც არასამთავრობო ორგანიზაცია ”თბილისის ჰამქარის” წარმომადგენელი ალექსანდრე ელისაშვილი ამბობს, კიდევ ერთი პრობლემა წარმოშვა: დაზიანდა ქალაქში რეკრეაციული ზონა. ”ეს არის რეკრეაციული ზონა და, სულ მცირე, ეს სტატუსი უნდა მოუხსნა, თუ რამეს უპირებ. ეს კიდევ ცალკე დავის საგანია - რატომ უნდა მოუხსნა, როცა ასეთი ადგილი გაქვს შუა ქალაქში. 180 ხე მოჭრეს. ვინც ეს გააკეთა, ციხეში უნდა იჯდეს, რომ აღარაფერი ვთქვათ ქალაქის ცენტრში არსებულ კორტებზე, რომელიც ლავრენტი ბერიას დროს, მე-20 საუკუნის 30-იან წლებში გააკეთეს. რატომ უნდა ააშენო ამ ადგილას მაინცდამაინც რაღაც შენობა? და კონკრეტულად კი, როგორც ვიცი, საჯარო რეესტრის შენობა, რომლის აშენებასაც თავიდან ორთაჭალაში გეგმავდნენ?” ალექსანდრე ელისაშვილთან ერთად კორტების ე.წ. ბაღის გაჩეხის ფაქტს მერიასთან კონსერვატორი ლაშა ჩხარტიშვილიც აპროტესტებდა, რომელმაც მომხდარი პირდაპირ ეკოციდად შეაფასა. იმის გასარკვევად, მართლაც შენდება თუ არა საჯარო რეესტრის შენობა კორტების ადგილას, ვინ არის მიწის ახლანდელი მფლობელი, რატომ აიღო თავის თავზე სახელმწიფომ ახალი კორტების მშენებლობა, მერიას მივმართეთ. დაგვპირდნენ, რომ ნახევარ საათში გვიპასუხებდნენ დასმულ შეკითხვებზე, თუმცა, სამწუხაროდ, პასუხი მერიისგან ვერ მივიღეთ.


text: 5 ივლისი — გრიგორიანული კალენდრის 186-ე დღე (ნაკიან წლებში – 187-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 179 დღე. დღის მოვლენები 1687 : სერ ისააკ ნიუტონი აქვეყნებს „მათემატიკის საფუძვლებს“ (Philosophiae Naturalis Principia Mathematica). 1811 : ვენესუელა ხდება პირველი სამხრეთამერიკული ქვეყანა, რომელმაც დამოუკიდებლობა გამოაცხადა ესპანეთისაგან. 1943 : მეორე მსოფლიო ომი — კურსკის ბრძოლა (ყველაზე ხანგრძლივი სატანკო ბრძოლა ისტორიაში) იწყება. 1950 : სიონიზმი — ქნესეთი ამტკიცებს კანონს, რომელიც ყველა ებრაელს სამშობლოში დაბრუნების უფლებას აძლევს. 1954 : სამაუწყებლო კომპანია ბი-ბი-სი პირველ სატელევიზიო საინფორმაციო ბიულეტენს გადასცემს. 1962 : ალჟირმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა საფრანგეთისაგან. 1996 : დაიბადა ცხვარი დოლი — პირველი კლონირებული ძუძუმწოვარი (გ. 2003). 2009 : როჯერ ფედერერი და სერენა უილიამსი უიმბლდონის ტურნირის გამარჯვებულები ხდებიან, ამასთან ფედერერი პიტ სამპრასის დიდი შლემის რეკორდს ხსნის. 2021 : ულტრანაციონალისტურმა, ძალადობრივმა, პრორუსულმა ჯგუფებმა „თბილისი პრაიდის“ წინააღმდეგ რუსთაველის გამზირზე გამართულ აქციაზე ჟურნალისტებზე იძალადეს; ფიზიკური დაზიანებები მიიღო 54-მა ჟურნალისტმა და ოპერატორმა. ამ დღეს დაბადებულნი 1853 : როდსი, სესილ — ინგლისელი პოლიტიკური მოღვაწე (გ.1902) 1889 : კოქტო, ჟან — ფრანგი მწერალი (გ.1963) 1911 : პომპიდუ, ჟორჟ — საფრანგეთის პრეზიდენტი 1969-1974 (გ.1974) 1927 : კახიანი, ზაალ — ქართველი ქირურგი 1980 : ევა გრინი - ფრანგი მსახიობი და მოდელი ამ დღეს გარდაცვლილნი 1968 : რამკე, ჰერმან-ბერნჰარდ — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე. 1969 : ბაკჰაუსი, ვილჰელმ — გერმანელი პიანისტი (დ.1884) დღესასწაულები მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ევსები სამოსატელი ზენონი და ზინა წმინდა გალაქტიონი, წმინდა იულიანა და წმინდა სატურნინი აგრეთვე: ალჟირი : დამოუკიდებლობის დღე კაბო-ვერდე : დამოუკიდებლობის დღე ვენესუელა : დამოუკიდებლობის დღე იხილეთ აგრეთვე სხვა თვეები 0705


text: მარტოხელა მგლის თავგადასავალი - 17 დეკემბერში 2014 - მონადირეების საიტი მთავარი » 2014 » დეკემბერი » 17 » მარტოხელა მგლის თავგადასავალი ბექასთან საუბრით, მგონი, დაიმსხვრა კიდეც მითი იმის შესახებ, რომ ეს მტაცებელი არ თვინიერდება. "არ თვინიერდება, მაგრამ შინაურდება და ამაზე ახლა მოგიყვებით", - ამბობს ჩემი რესპონდენტი. - მონასტერში, სადაც ხშირად მიწევს მისვლა, ჩემი ახლობლები არიან, იქაა ჩემი მოძღვარიც. იმ ტაძრის მშენებლობაში თავიდანვე ჩართული ვიყავი, 15-16 წლიდან დავდიდი და ვეხმარებოდი. ჰოდა, დღეს სოფელ დავათის ახლოს, არის ღვთისმშობლის შობის სახელობის მონასტერი (დავათის სტელა). იმ ადგილს ადგილობრივები ხატს ეძახიან, რომელთანაც მგელი მეგობრობს. ძირითადად, ტყეშია ხოლმე, მაგრამ საკვებისთვის მონასტერს აკითხავს. მოკლედ, მოძღვარი კვებავს. მისთვის საკვები ჩვენც მიგვაქვს. - სულ მონასტერში რომ იყოს, ასე არ შეიძლება? - ტყეში შორს კი არ მიდის, იქვე, მონასტრის შემოგარენში ტრიალებს, მონასტრის ტერიტორიაზეც ვუშვებთ, სატრაპეზოში შესვლის უფლებაც აქვს. - მოკლედ, ამსხვრევთ ყველანაირ მითსა და ლეგენდას იმის შესახებ, რომ მგელი არ თვინიერდება... საშიში არ არის მასთან ასეთი სიახლოვე? - მე და ჩემს მეგობრებს, ვინც "მავნესთან" ვურთიერთობთ (აქვე მისი სახელიც გაგიმხილეთ), სულაც არ გვეშინია. ის ხომ პატარაობიდანვე ჩვენთან არის, ლამის ჩვენს ხელში გაიზარდა. ერთი თვის იყო, როცა ჩემმა ძმაკაცმა კახეთიდან მოიყვანა და მონასტერში დატოვა. აკითხავს ხოლმე. მოკლედ, არ გვეშინია. ერთი თვის წინ ბატონ ზურა გურიელიძეს, ზოოპარკის დირექტორს ველაპარაკე, 2 წლამდე არანაირი პრობლემა არ უნდა იყოს და მერე ვნახოთო. ეს მგელი ზოოპარკში რომ მივიყვანოთ, ამის საჭიროებას ვერ ვხედავთ, ის არც სოფლისთვის წარმოადგენს საშიშროებას. მონასტერში სოფლიდან ხალხი რომ ამოდის, არც მათ მიმართაა აგრესიული. ისე, ხვადია და ამბობენ, რომ შეიძლება, გაავდეს... მოკლედ, თუ რაიმე დააშავა, მერე ზოოპარკში აუცილებლად მივიყვანთ. - "სანამ ურემი გადაბრუნდება", მანამდე რომ იფიქროთ უსაფრთხოებაზე? -საამისოდ არანაირ საფუძველს არ გვაქვს, თან, ზოოპარკში ახლა არც იმის საშუალებაა, რომ მიიღონ. მგლების სხვადასხვა ოჯახი ჰყავთ, მათთან არ შეიძლება მისი მიყვანა. მგლები დაჩაგრავენ ან მოკლავენ. - გამოდის, რომ მარტოხელა მგელია? - კი, ასეა, "მოფასასთან" ერთად დაძუნძულებს. "მოფასა" კანიკორსოს (კატა-კურდღელი) ჯიშის ძაღლია. საკმაოდ ძლიერია და თვისებით მგელს არ ჩამოუვარდება. არაფერის ეშინია, მას ტყეში სხვა მგლებთანაც აქვს შეხება და ვერაფერს უშავებენ. - მოდი, "მავნეს" დავუბრუნდეთ. - ეს სახელი იმიტომ შევარქვით, რომ სულ პატარაც რომ იყო, იმ ასაკში, როცა ძაღლებიც კი არაფერს აფუჭებენ, ის ყველაფერს ანადგურებდა, ხრავდა და მუდმივად გაფუჭებისკენ ჰქონდა თვალი. ახლა დაწყნარდა... - აცრილია? - კი, სამჯერ ავცერით. ექიმიც აგვყავს ხოლმე და ამოწმებს, რადგანაც მგელი მაინც ცოფის ვირუსის მატარებელია. ამიტომ თავს ვიზღვევთ. - სასულიერო პირები რას ამბობენ? - ისინი ზრდიან, მოძღვარმა გაზარდა და მასთან განსაკუთრებულად მეგობრობს. მას ყველაფერს უჯერებს, მაგრამ როგორც კი თვალს მოვეფარებით, მომართულია, რომ რაღაც გააფუჭოს. ორი კვირის წინ, მონასტერში სოფლიდან ქათმები მოიყვანეს და ეზოში გაუშვეს. როცა ყველანი იქ ვიყავით, არ ერჩოდა, როგორც კი თავლს მოვეფარეთ, დასაჭერად გამოედევნა. "მავნეს" ჩვეულებრივად, ხორცს ვაჭმევთ, არ შია ისე, რომ სოფელში ჩავიდეს და რამე გააფუჭოს. მოკლედ, ხომ ვამბობ, არ არის აგრესიული, კეთილია. მასზე დაკვირების შედეგად დაიმსხვრა მითი იმის შესახებ, რომ მგელს კისერი გაშეშებული აქვს. მოკლედ, ძალიან კარგი ჯიშის მგელია, ქართული. უბრალოდ, კახეთიდან მთიულეთში დაბინავდა (იცინის) და ეგ არის. - ახლა ყველაფერი იმაზეა დამოკიდებული, მასში ჭეშმარიტი მტაცებელი როდის გაიღვიძებს, მგლის თვისებებს როდის გამოამჟღავნებს? - შეიძლება არც გაიღვიძოს და იმედი მაქვს, რომ დიდხანს იქნება ჩვენ გვერდით. ხვადი რომ არის, ამბობენ, უფრო აგრესიული იქნებაო, ვნახოთ. ისე, ტანითაც საკმაოდ დიდია. ზრდასრული ავჩარკის სიმაღლისაა, ცოტა მეტიც. წყარო: http://www.zooclub.ge/zuu/saintereso/1151-martokhela-mglis-thavgadasavali.html კატეგორია: მგლები და ტურები | ნანახია: 1572 | დაამატა: giiiivi | ტეგები: მარტოხელა მგლის თავგადასავალი | რეიტინგი: 0.0/0


ციალა ჯინჭველაძესა და დავით ფეიქრიშვილს "სამხრეთის კარიბჭე" პირადად შეხვდა. სამწუხაროდ, რედაქციამ ვერ მოახერხა დაკავშირებოდა ადიგენში მცხოვრებ გოდერძი კუბლაშვილს, რომელიც აპრილის 9 ტრაგედიას ფეისბუქის გვერდზე ასე ეხმაურება: