მომხმარებელთა საყურადღებოდ! გაცნობებთ, რომ სააგენტოს ცხელი ხაზი გადასულია დისტანციურ მომსახურებაზე. დასაკავშირებლად გთხოვთ ისარგებლოთ შემდეგი ნომრებით: 551 11 73 74 ან 599 85 85 36 სამუშაო საათები: ორშაბათი-პარასკევი, 9:00 - 18:00 სთ, შესვენება 13:00 - 14:00. შემსყიდველი ორგანიზაციების საყურადღებოდ! (გაფრთხილება!) როგორც თქვენთვის ცნობილია, სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის No 2 ბრძანებით დამტკიცებული შემსყიდველი ორგანიზაციის ანგარიშგების წესის შესაბამისად, შემსყიდველი ორგანიზაციები ვალდებულნი არიან სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ გაფორმებული ხელშეკრულებები ერთიან ელექტრონულ სისტემაში ატვირთონ მათი დადებიდან არაუგვიანეს 10 დღის ვადაში. ამასთან, შეგახსენებთ, რომ კონსოლიდირებული ტენდერების სატენდერო კომისიის უმნიშვნელოვანესი ფუნქციაა კონსოლიდირებული ტენდერების ჩატარება და მათი შემდგომი ადმინისტრირება, რაც გულისხმობს კონსოლიდირებული ტენდერების ფარგლებში გაფორმებული შესყიდვის ხელშეკრულებების მონიტორინგს, მათ შორის: შემსყიდველ ორგანიზაციებსა და მიმწოდებელს/მიმწოდებლებს შორის შესყიდვის ხელშეკრულებების დადების პროცესის ზედამხედველობას, მხარეთა მიერ შესყიდვის ხელშეკრულებებითა და კონსოლიდირებული ტენდერით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების კონტროლს; გაცნობებთ, რომ კონსოლიდირებული ტენდერების სატენდერო კომისიის აპარატი მონიტორინგს უწევს კონსოლიდირებული ტენდერების ფარგლებში შემსყიდველი ორგანიზაციების მიერ ხელშეკრულებების დროულად ატვირთვის პროცესს, რის შედეგადაც გამოვლონდა ზემოაღნიშნული ვადის დარღვევის ხშირი ფაქტები. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აგრეთვე იმისათვის, რომ კონსოლიდირებული ტენდერების სატენდერო კომისიამ შეძლოს საკუთარი ფუნქციების განხორციელება, გთხოვთ შეასრულოთ თქვენი ვალდებულება და კონსოლიდირებული ტენდერების ფარგლებში გაფორმებული შესყიდვის ხელშეკრულებები ატვირთოთ ერთიანი ელექტრონული სისტემის შესაბამის ველებში, არაუგვიანეს მათი დადებიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში. პატივისცემით, კონსოლიდირებული ტენდერების სატენდერო კომისია შემსყიდველი ორგანიზაციებისა და მიმწოდებლების საყურადღებოდ! გაცნობებთ, რომ ცვლილება შევიდა „სახელმწიფო შესყიდვების სფეროში მოქმედი ევროკავშირის დირექტივებით დადგენილი მონეტარული ზღვრების გამოყენების წესისა და პირობების დამტკიცების შესახებ“ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის 2019 წლის 21 აგვისტოს No3 ბრძანებაში და შეიცვალა სახელმწიფო შესყიდვების სფეროში მოქმედი ევროკავშირის დირექტივებით დადგენილი მონეტარული ზღვრები, კერძოდ, ერთგვაროვანი საქონლისა და მომსახურების შემთხვევაში ევროკავშირის დირექტივებით დადგენილ მონეტარულ ზღვრად განისაზღვრა – 140 000 ევროს ეკვივალენტი ლარში, ხოლო – ერთგვაროვანი სამუშაოს შემთხვევაში – 5 382 000 ევროს ეკვივალენტი ლარში. შეგახსენებთ, რომ ხსენებული ცვლილებები ამოქმედდება 2022 წლის 14 იანვარს, 24 საათზე. დამატებითი ინფორმაციისთვის, გთხოვთ, იხილოთ მიმაგრებული ფაილი. შემსყიდველი ორგანიზაციების საყურადღებოდ! გაცნობებთ, რომ საწვავის 2022 წლის კონსოლიდირებულ ტენდერებში გამოვლინდა გამარჯვებული პეტენდენტები: სუპერი CON210000487 - სს ,,ვისოლ პეტროლიუმ ჯორჯია“, პრემიუმი CON210000489 – შპს „რომპეტროლ საქართველო“, ევრორეგულარი CON210000493 - შპს "სოკარ ჯორჯია პეტროლეუმი", დიზელი (არაუმეტეს 50 PPM) - გატანა ავტოგასამართი სადგურიდან CON210000490 - შპს "სოკარ ჯორჯია პეტროლეუმი", დიზელი (არაუმეტეს 50 PPM) - გატანა ნავთობბაზიდან სითხის სახით CON210000488 - შპს "სოკარ ჯორჯია პეტროლეუმი", ევროდიზელი (არაუმეტეს 10 PPM) - გატანა ავტოგასამართი სადგურიდან CON210000492 - შპს ,,სან პეტროლიუმ ჯორჯია“. ევროდიზელი (არაუმეტეს 10 PPM) - გატანა ნავთობბაზიდან, სითხის სახით CON210000491 - სს ,,ვისოლ პეტროლიუმ ჯორჯია“. გთხოვთ დროულად მიმართოთ გამარჯვებულ მიმწოდებლებს ხელშეკრულებების გაფორმების მიზნით, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს საწვავის მიწოდების უწყვეტობის შენარჩუნება. შემსყიდველ ორგანიზაციათა საყურადღებოდ! ავტოდაზღვევის 2022 წლის კონსოლიდირებული ტენდერების შესახებ! გაცნობებთ, რომ საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 29 აგვისტოს N446 დადგენილების საფუძველზე, 2022 წლის განმავლობაში სატრანსპორტო საშუალებების დაზღვევის მომსახურების სახელმწიფო შესყიდვის მიზნით, სსიპ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს მიერ გამოცხადებულ კონსოლიდირებულ ტენდერებში (თორმეტივე ლოტში) გამოვლინდნენ გამარჯვებული მიმწოდებლები. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სატრანსპორტო საშუალებების დაზღვევის მომსახურების სახელმწიფო შესყიდვის შეუფერხებლად განხორციელებისა და უწყვეტობის აუცილებლობიდან გამომდინარე, გთხოვთ, დროულად მიმართოთ გამარჯვებულ მიმწოდებლებს სატრანსპორტო საშუალებების დაზღვევის მომსახურების სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებ(ებ)ის გასაფორმებლად. შესაბამისად, გთხოვთ, სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს ვებ საიტზე (www.spa.ge), კონსოლიდირებული ტენდერების ვებ გვერდზე, კერძოდ, მიმდინარე კონსოლიდირებულ ტენდერებში, სატრანსპორტო საშუალებების დაზღვევის მომსახურების შესაბამის პანელში, იხილოთ განახლებული ინფორმაცია, 2022 წლის ავტოდაზღვევის კონსოლიდირებული ტენდერების შედეგების გათვალისწინებით. გთხოვთ, იხ. ბმული... შემსყიდველ ორგანიზაციათა საყურადღებოდ! გაცნობებთ, რომ ფიჭური სატელეფონო მომსახურების შეუფერხებელი მიწოდების აუცილებლობის გათვალისწინებით, „2018-2019 წლების განმავლობაში ფიჭური სატელეფონო მომსახურების კონსოლიდირებული ტენდერ(ებ)ის საშუალებით განხორციელების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 30 იანვრის N225 განკარგულების მე-5 პუნქტის საფუძველზე, სატენდერო კომისიის გადაწყვეტილებით (იხ. ოქმი N10) 2018-2019 წლების კონსოლიდირებული ტენდერის (CON170000115) ფარგლებში მომსახურების გაწევის ვადა გაგრძელდა 2022 წლის კონსოლიდირებული ტენდერის გამოცხადებამდე ან/და გამოცხადებულ კონსოლიდირებულ ტენდერში სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულებების გაფორმებისა და პორტირების პროცედურების დასრულებამდე, მაგრამ არაუგვიანეს 2022 წლის 30 ივნისის ჩათვლით. შემსყიდველ ორგანიზაციათა საყურადღებოდ! გაცნობებთ, რომ მცირე ტვირთამწეობის ზაფხულის საბურავების (2022 წლის 1 აპრილიდან 2022 წლის 31 ოქტომბრის პერიოდისათვის) სახელმწიფო შესყიდვის მიზნით იგეგმება კონსოლიდირებული ტენდერების ჩატარება. გთხოვთ, ინფორმაცია მოგვაწოდოთ CTD მოდულის საშუალებით, არაუგვიანეს 2021 წლის 01 დეკემბრის ჩათვლით. დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე შემსყიდველ ორგანიზაციათა საყურადღებოდ! გაცნობებთ, რომ 2022 წლის იანვარ-ივნისის პერიოდში სკოლის მოსწავლეების ტრანსპორტირების საჭიროების დაკმაყოფილების მიზნით ხორციელდება მონაცემების აგრეგირება. კონსოლიდირებული ტენდერების დაგეგმვისა და შესაბამისი სტატისტიკის წარმოების მიზნით, გთხოვთ, არაუგვიანეს 2021 წლის 19 ნოემბრისა აღნიშნულ მეილზე - transportation2021@spa.gov.ge მოგვაწოდოთ შევსებული (შესწორებული ან/და კორექტირებული) ცხრილი Excel-ის ფორმატში, რომელიც შევსებულია არსებული მოთხოვნებისა და ფორმატის გათვალისწინებით: (იხ.ბმული) გაითვალისწინეთ, რომ აღნიშნულ პროექტს გააჩნია საზოგადოების მომეტებული ინტერესი და მისი წარმატებულად განხორციელება დამოკიდებულია თქვენს მიერ მოწოდებული ინფორმაციის სიზუსტეზე. დამატებითი ინფორმაციისათვის დაგვიკავშირდით: მობილური: ერეკლე ანთაძე 557 72 72 73 მეილი: transportation2021@spa.gov.ge დამატებითი ინფორმაციისთვის იხილეთ ბმული შემსყიდველი ორგანიზაციებისა და მიმწოდებლების საყურადღებოდ! გაცნობებთ, რომ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს მიერ, შერჩევა/შეფასების დროს ტექნიკური ხასიათის შეცდომებისა და უზუსტობების თავიდან აცილების მიზნით, შემუშავებულ იქნა რეკომენდაცია სახელმწიფო შესყიდვების ერთიან ელექტრონულ სისტემაში სატენდერო დოკუმენტაციის მთავარი შემადგენელი დოკუმენტის - ფასების ცხრილის (ხარჯთაღრიცხვა) Excel-ის ფორმატის სახით განთავსებასთან დაკავშირებით. გთხოვთ იხილოთ მიმაგრებული ფაილი. ონლაინ ტრენინგი “სახელმწიფო შესყიდვების საბაზისო კურსი“ შემსყიდველი ორგანიზაციებისთვის გაცნობებთ, რომ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს სასწავლო ცენტრი ანახლებს მიმდინარე წლის 1 ნოემბრიდან საბაზისო ტრენინგებს „სახელმწიფო შესყიდვების ონლაინ კურსს“. ტრენინგების ბენეფიციარები არიან სახელმწიფო უწყებების, მათ მიერ დაფუძნებული და მათ მართვაში არსებული იურიდიული პირების (სსიპ - ები, ააიპ-ების, შპს-ებისა და სხვ.) საჯარო შესყიდვების კუთხით დასაქმებული სპეციალისტები. ყველა სასწავლო სესია დასრულდება კითხვა-პასუხის რეჟიმით. ტრენინგებს შეუძლიათ დაესწრონ ადრე კურსდამთავრებულები და უკვე სერთიფიცირებული თანამშრომლები. ტრენინგები სრულიად უფასოა. ტრენინგებს გაუძღვებიან სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს მაღალკვალიფიციური თანამშრომლები, სწავლების მრავალწლიანი გამოცდილებით. დაინტერესებულ პირებს ვთხოვთ დაუყოვნებლივ გაიარონ რეგისტრაცია: http://procurement.gov.ge/ka/page/registration დამატებითი ინფორმაციისთვის დაგვიკავშირდით: ტელ: 577 570 577 თინათინ ალენი 555 20 02 53 ნათია ბედენაშვილი 577 24 44 28 ნინო ჭავჭავაძე ელ.ფოსტა: training.center@spa.ge შემსყიდველი ორგანიზაციებისა და მიმწოდებლების საყურადღებოდ! გაცნობებთ, რომ ცვლილება შევიდა სახელმწიფო შესყიდვების მარეგულირებელ ზოგიერთ კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტში. კერძოდ, „თეთრი სიის წარმოების წესსა და პირობებში“, „ელექტრონული ტენდერის ჩატარების წესსა“ და „კონკურსის მეშვეობით საპროექტო მომსახურების სახელმწიფო შესყიდვის წესსა და პირობებში“, ასევე, „ორეტაპიანი ელექტრონული ტენდერის ჩატარების წესში“. განხორციელებული ცვლილებებით დგინდება შემსყიდველი ორგანიზაციების, ასევე მიმწოდებლების მიერ შესასრულებელი მთელი რიგი ვალდებულებებისა. მათ შორის, ახლებურად წესრიგდება თეთრ სიაში დარეგისტრირების სამართლებრივი შედეგი და თეთრ სიაში რეგისტრირებული მიმწოდებელი გათავისუფლდება მხოლოდ იმ სარეგისტრაციო/უფლებრივი მონაცემების ამსახველი დოკუმენტ(ებ)ის წარდგენის ვალდებულებისაგან, რომელთა სააგენტოში წარდგენაც სავალდებულოა თეთრ სიაში დასარეგისტრირებლად/რეგისტრაციის ვადის გასაგრძელებლად. შესაბამისად, შემსყიდველი ორგანიზაცია უფლებამოსილი იქნება, თეთრ სიაში რეგისტრირებულ მიმწოდებელს მოსთხოვოს მხოლოდ ის სარეგისტრაციო/უფლებრივი მონაცემების ამსახველი დოკუმენტ(ებ)ი, რომლის/რომელთა წარდგენა, კანონმდებლობის თანახმად, სავალდებულო არ არის თეთრ სიაში დარეგისტრირების/რეგისტრაციის ვადის გაგრძელების მიზნით. გარდა ამისა, იცვლება თეთრ სიაში დარეგისტრირებასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოების მარეგულირებელი მთელი რიგი დებულებებისა. ამავე ცვლილებებით, დისკვალიფიკაციის საფუძვლად განისაზღვრა სარეგისტრაციო/უფლებრივი მონაცემებისა და სარეგისტრაციო/უფლებრივი მონაცემების ამსახველი დოკუმენტ(ებ)ის სატენდერო/საკონკურსო პირობებთან შეუსაბამობა. ამასთან, თუ პრეტენდენტი, მის მიერ სისტემაში ატვირთული დოკუმენტის/ინფორმაციის გადახაზვით, უარს იტყვის აღნიშნულ დოკუმენტზე/ინფორმაციაზე მისი წარდგენისთვის კანონმდებლობით ან/და შემსყიდველი ორგანიზაციის მიერ განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ, აღნიშნული დოკუმენტი/ინფორმაცია ჩაითვლება სატენდერო/საკონკურსო პირობების დასაკმაყოფილებლად ან/და სატენდერო/საკონკურსო წინადადების სახით წარდგენილად. ამავდროულად, დგინდება შეწყვეტის ოქმის დასაბუთების უფრო მაღალი სტანდარტი და შეწყვეტის ოქმში მითითებული უნდა იყოს ის კონკრეტული გარემოებები და არგუმენტები, რომლებმაც განაპირობა ტენდერის/კონკურსის შეწყვეტის აუცილებლობა. დეტალური ინფორმაციისთვის, გთხოვთ, იხილოთ ბმული. შემსყიდველი ორგანიზაციების საყურადღებოდ! გაცნობებთ, რომ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს მიერ შემუშავებულ იქნა რეკომენდაციები ელექტრონული ტენდერის ჩატარებისას ბაზრის კვლევის განხორციელებასთან დაკავშირებით. ხსენებული დოკუმენტი განსაზღვრავს ელექტრონული ტენდერის განხორციელებამდე გასატარებელ აუცილებელ ღონისძიებებს. მითითებული რეკომენდაციებით გათვალისწინებული აუცილებელი ღონისძიებების პრაქტიკული განხორციელება მნიშვნელოვანია ელექტრონული ტენდერის წარმატებით ჩატარების, აგრეთვე შემსყიდველი ორგანიზაციისა და ბიზნეს წრეების ინტერესების დაკმაყოფილების თვალსაზრისით. შემსყიდველ ორგანიზაციებს მოეთხოვებათ, გაითვალისწინონ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს მიერ ელექტრონული ტენდერის ჩატარებისას ბაზრის კვლევის განხორციელებასთან დაკავშირებით შემუშავებული რეკომენდაცია, რათა მიღწეულ იქნეს „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული მიზნები და უზრუნველყოფილ იქნას ელექტრონული ტენდერის წარმატებით განხორციელება. გთხოვთ იხილოთ მიმაგრებული ფაილი. შემსყიდველი ორგანიზაციების საყურადღებოდ! სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტო მოუწოდებს შემსყიდველ ორგანიზაციებს, სახელმწიფო შესყიდვების გეგმაზომიერად და შეუფერხებლად განხორციელების მიზნით, უზრუნველყონ სახელმწიფო შესყიდვების პროცესისათვის თადარიგის დროული დაჭერა, მისი გონივრული დაგეგმარება, რათა სატენდერო პროცედურების გამოყენებით განახორციელონ სახელმწიფო შესყიდვები. რაც შეეხება ახალი კორონავირუსის (COVID-19) აღკვეთისა და პრევენციისათვის საჭირო საქონლისა და მომსახურების სახელმწიფო შესყიდვებს, სატენდერო პროცედურების გარეშე შესაძლებელია განხორციელდეს მხოლოდ კრიტიკულად აუცილებელი და სასიცოცხლო მნიშვნელობის მქონე შესყიდვები. შემსყიდველი ორგანიზაციების მხრიდან ზემოაღნიშნულის იგნორირების შემთხვევაში, სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოსათვის გამარტივებული შესყიდვის განსახორციელებლად თანხმობის მიღების მიზნით მომართვისას, სააგენტოს მიერ არ იქნება გაცემული თანხმობა გამარტივებული შესყიდვების განხორციელებაზე, ხოლო, პასუხისმგებლობა დამდგარ შედეგზე მთლიანად დაეკისრება შემსყიდველ ორგანიზაციებს.


.გორდა როგორც ყველაფერში , აქაც კომპეტენტური იყო.


რეკომენდირებულია თუ არა აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ ავიაციის გამოყენება


source: fineweb

text: თავფურცელი | შენიშვნა: ენციკლოპედიის ქართული გვერდების შექმნა ახლახანს დაიწყო. პრობლემების შემთხვევაში გამოდით და ხელახლა სცადეთ შესვლა. თუ რედაქტირების პრობლემები მაინც შეგექმნათ, გვაცნობეთ ფორუმზე. - გია შერვაშიძე 2008-10-29 მოგესალმებით მოგესალმებით Stellarium-ის ვიკი ენციკლოპედიაში, ვებსაიტზე თქვენი კომპიუტერის პლანეტარიუმის შესახებ, რომელიც უფასოდ ვრცელდება. ეს ვიკი პროგრამის მომხმარებლებს საშუალებას აძლევს კოლექტიურად შექმნან ენციკლოპედიური ბაზა Stellarium-ის შესახებ. ასე რომ, თუ გაქვთ რაიმე დასამატებელი შეგიძლიათ გაიაროთ რეგისტრაცია და შეავსოთ გვერდები.


text: პროდუქტის აღწერა შეაჩერეთ ტერაბაიტი, რომელიც იპარავს ზე საიდუმლო ინფორმაციას, სათაო ოფისის მისიიდან! გადაუდებელი სიტუაცია! ბოროტი კიბერნეტიკული ჰაკერი ტერაბაიტი უტევს ულტრა აგენტების მობილურ მისიის სათაო ოფისს, რომ გამოურთოს საკომუნიკაციო ქსელები ქალაქ ასტორს. ატარეთ მაღალტექნოლოგიური სატვირთო ფარული რეჟიმით და გაისროლეთ ავტომატური სასროლი მექანიზმი მის მოსაგერიებლად. გააქტიურეთ დამალული მფრინავი მოწყობილობა, რომ უთვალთვალოთ მათ ზევიდან. დააჭირეთ ბერკეტს, რომ მოხსნათ სატვირთოს კაბინა და გამოაჩინოთ სათაო ოფისი შიგნიდან. შეართეთლეპტოპში საიდუმლო ინფორმაცია და გამოავლინეთ ის დიდ ეკრანზე. გაანალიზეთ მინიშნებები და განახორციელეთ ტესტები ლაბორატორიაში პროფესორ კრისტინა ჰიდრონთან ერთად. ღვედი გადაუჭირეთ რეაქტიულ მოწყობილობაზე და მიამაგრეთ დასაგრძელებელი მექანიკური მკლავი, რომ მოამზადოთ აგენტი ფენიქსი ასაწევად. შეაჩერეთ ტერაბაიტი, რომელიც გარბის მოპარული საიდუმლო ინფორმაციით, რათა გაუთიშოს საკომუნიკაციო ქსელები ქალაქს, სანამ მისი მაღალტექნოლოგიური მექანიკური რობოტი ცდილობს ესროლოს ბომბები სატელიტურ თეფშს. გაუშვით ბაგგი ბორტიდან, რომ დაიცვას ულტრა აგენტების სათაო ოფისი. თქვენ უნდა შეიპყროთ ეს კრიმინალური სულელი მაღალტექნოლოგიურ ციხეში, სანამ უფრო მეტ ზიანს მიაყენებს ქალაქს! მოყვება 5 მინიფიგურა აქსესუარებით: ტერაბაიტი, აგენტი სოლომონ ბლეიზი, აგენტი ქაილა ფენიქსი, აგენტი კურტის ბოლტი და პროფესორი კრისტინა ჰიდრონი. - მოყვება 5 მინიფიგურა აქსესუარებით: ტერაბაიტი, აგენტი სოლომონ ბლეიზი, აგენტი ქაილა ფენიქსი, აგენტი კურტის ბოლტი და პროფესორი კრისტინა ჰიდრონი. - ულტრა აგენტების მისიის სატაო ოფისს ფარულ რეჟიმში გააჩნია ბერკეტით კონტროლირებადი მოსახსნელი მძღოლის კაბინა, გასახსნელი კაბინა, გამჭირვალე ლურჯი ბორბლები, ორმაგი ავტომატური დატენილი სასროლი მექანიზმი და მოსახსნელი დამალული მფრინავი! - ულტრა აგენტების მისიის სათაო ოფისს გახსნილ რეჟიმში გააჩნია გამოსაშლელი მხარე ადვილად სათამაშოდ და ბრიფინგის ოთახი 2 გვერდითა სკამით, გიგანტური ეკრანი, ლეპტოპი და შესაერთებელი ადგილი ლეპტოპისთვის, კომპიუტერის მხარე სატელიტური თეფშით, ლაბორატორია დასაგრძელებელი მექანიკური მკლავით, რეაქტიული მექანიზმი, კომპიუტერი და მიკროსკოპი, კიბე, 2 მსროლელი, ბაგგი 2 მართვადი რაკეტით და მოსახსნელი საკნის გისოსით! - ტერაბაიტის მექანიკურ რობოტს გააჩნია კაბინა ვირტუალური გონებით სამართავი მილებით, უზარმაზარი დასატრიალებელი წამგლეჯი კლანჭები, ბურთის ბომბების მსროლელი, სენსორი და მოსახსნელი სათვალთვალო უპილოტო დრონი, ორმაგი ქვემეხით! - დააწექით ბერკეტს, რომ მოხსნათ უკანა სატვირთო! - გახსენით გვერდითა მხარე, რომ გამოაჩინოთ აგენტების მაგარი ტექნოლოგიური სატაო ოფისი! - შეაჩერეთ ტერაბაიტილეპტოპის მოპარვისგან, რომელიც შეიცავს აგენტების ზე საიდუმლო ინფორმაციას! - გაუშვით დამალული მფრინავი და ბაგგი ბორტიდან! - თავი დაიცავით ტერაბატის მექანიკური ბომბების შემოტევისგან! - დაიჭირეთ ტერაბაიტი ციხეში და გადაარჩინეთ მეტოპოლისი! - გადმოიწერეთ უფასო LEGO ულტრა აგენტების აპლიკაცია, საბოლოო ციფრული გამოცდილებისთვის, როდესაც გახდები აგენტი! - შეასრულეთ გამომწვევი მისიები, შექმენით თქვენი საკუთარი გრაფიკული ნოველები და მოძებნეთ დამალული გასაღებები! - ტერაბაიტის მექანიკური რობოტის ზომები აღემატება 11სმ სიმაღლით, 10სმ სიგრძით და 15სმ სიგანით! დამატებითი ინფორმაცია |LEGO დასახელება||Ultra Agents Mission HQ| |SKU კოდი||LEGO70165| |წონა (კგ)||1.7900| |მწარმოებელი ქვეყანა||დანია| |ზომები||48 x 37.8 x 9.4 cm| |მოდელი||70165| |ნაწილი||1048| |მინიფიგურა||0| |ბრენდი||LEGO| |ასაკი||9 - 14| |გამოშვების წელი||2014| |თემა||Agents| |თემატური ჯგუფი||სათავგადასავლო| |BrickSet ID||23311| |BrickSet მისამართი||http://www.brickset.com/detail/?set=70165-1| |აწყობის ინსტრუქცია||BI 3004/72+4*- 70165 BOOK 1 V29BI 3004/72+4*- 70165 BOOK 1 V39BI 3019/80+4*- BOOK 2 V29BI 3019/80+4*- BOOK 2 V39|


კახა შარტავა და ალუდა გოგლიჩიძე სტუმრად “დღის ამბებში”


კლიმენტ ვოროშილოვი (ტანკი) ტანკი კლიმენტ ვოროშილოვი (კვ) — საბჭოთა მძიმე ტანკი,კლიმენტ ვოროშილოვი იყო საბჭოთა მარშალი,სწორედ ამ ადამიანის პატივსაცემად დაერქვა ტანკს კლიმენტ ვოროშილოვი რომელსაც შემოკლებით კვს ეძახდნენ. ტანკი გამოირჩეოდა ძალიან ძლიერი ჯავშნით,მისი ჯავშანის გახვრეტა ფაქტიურად შეუძლებელი იყო 3.7 cm KwK 36 - ით და 7.5 cm KwK 37 - ით,ზუსტად ეს ქვემეხები ეყენა ომის დასაწყისში Panzer III - ს და Panzer IV - ს,სანამ ახალი უფრო ძლიერი ქვემეხების გამოშვება არ დაიწყო გერმანიამ მანამ ძალიან დიდი პრობლემას წარმოადგენდა კვს განადგურება.კვმდე თითქმის საერთოდ არ იყო სერიულად ნაწარმოები მძიმე ტანკი თუ არ ჩავთვლით ფრანგულ Char B1 - ს. ომის პერიოდში სსრკ - მ ამჯობინა გამოეშვა და აქცენტი გაეკეთებინა საშუალო T-34 - ზე,რომლის წარმოება ბევრად იაფი ჯდებოდა ვიდრე კვ,ხოლო ეფექტურობით კი ორივე გამოირჩევოდა. ტანკი არც ისე დიდი რაოდენობით იყო გამოსული,სულ 22 ათასი ტანკიდან მხოლოდ 500 - ი იყო მძიმე კვ. შექმნის ისტორია [რედაქტირება] ორ ქვემეხიან T-35 - ის არასასურველმა შედეგმა ნათლად გამოსახა რომ ის სასწრაფოდ საჭიროებდ ჩანაცვლებას ოღონდ არა ისევ 2 ლულიანი ტანკით ,არამედ ჩვეულებრივი 1 ლულიანით რომელიც მის მსგავსად მძიმე ტანკი იქნებოდა. 1920 წლის ინჟინერთა აზრით ტანკს უნდა ჰქონოდა ძალიან ძლიერი ქვემეხი და ასევე ძლიერი ჯავშანი თუმცა ძალიან დაბალი მობილურობა,ტანკი ზოგადად უნდა მორგებულიყო საბჭოთა ტაქტიკას რომელიც ძლიერ დაცვას გულისხმობდა,თუმცა ესპანეთის სამოქალაქო ომში ნათლად გამოჩნდა რომ მსუბუქი ტანკები მართალია სწრაფი იყო მაგრამ სუსტად შეჯავშნული სწორედ ამის გამო საჭირო იყო ისეთი ტანკის შექმნა რომელიც იქნებოდა საშუალო სიჩქარის მქონე და ასევე კარგად შეჯავშნული თუმცა ესეთი ტანკი საბჭოთა ინჟინრებმა ვერ შექმნეს. ზამთრის ომის დროს საბჭოთა ჯარებმა შეიყვანეს მძიმე ტანკები სმკ, ასევე კვ და T-100 , ეს ტანკები ყველა საცდელი ვარიანტები იყო და აინტერესებდათ თუ როგორ იბრძოლებდნენ 2 ლულიანი ტანკები (სმკ,T-100). კევეს აფეთქება ძალიან უჭირდათ მოწინააღმდეგის გამანადგურებელ ქვემეხებს, რადგან მას ძალიან ძლიერი ჯავშანი ჰქონდა,სულ მალე 76მმ ქვემეხის მაგივრად დაუყენეს 130მმ საარტილერიო დანადგარის ქვემეხი და დაარქვეს კვ-2 - ი. 45 ტონიანი კვ საკმაოდ კარგ ტანკს წარმოადგენდა წონის მხრივ რადგან იგივე კლასის ნაცისტური ტანკები ბევრად მძიმე იყო ასევე ის ძალიან კარგად იყო დაჯავშნული რის გამოც ნებისმიერ ქვემეხს უჭირდა მისი განადგურება ასევე შეიარაღებაც საკმაოდ ძლიერი ჰქონდა (როცა ნაცისტებმა TIGER - გამოუშვეს უკვე მის ჯავშანს ვერ უმკლავდებოდა T-34 - ის SU-85 - ი რომელთაც ჰქონდათ 76მმ და 85მმ ქვემეხები,შესაბამისად ვერ კვს 76,2მმ ქვემეხი გაუმკლავდებოდა) და მოქმედების რადიუსიც რადგან გერმანული თაიგერს მხოლოდ 150კმს გავლა შეეძლო როცა კვს 350ის თუმცა მას უარყოფითი მხარეებიც ჰქონდა, მაგალითად ის ძალიან ნელი იყო ასევე ძალიან ცუდი ტრანსმისია ჰქონდა ასევე რთული მისი ტარება იყო. განვითარება [რედაქტირება] 1942 წლისთვის გერმანელებს უკვე დიდი რაოდენობით ჰქონდათ 50მმიანი და 75მმიანი ქვემეხები,ახალ ქვემეხებს უკვე შეეძლოთ კვ-ს ფრონტალური ჯავშნის გახვრეტა,გარდა ამისა კოშკურას ხვრიტავდა MK 101 - ი რომელიც თვითმფრინავ ჰეინშელ 129 - ს ეყენა,გარდა ამისა პრობლემას უკვე KV-1 - ის 76მმიანი ქვემეხიც წარმოადგენდა,ზუსტად იგივე ქვემეხს ხმარობდა ბევრად უფრო მანევრული,იაფი და პატარა T-34 - ი,გარდა ამისა T-34 - ი ბევრად უფრო მარტივი ტანკი იყო ვიდრე მძიმე კვ,1943 წლისთვის კი 76მმიანი ქვემეხი თითქმის უსარგებლო გახდა,მიუხედევად კარგი დასაწყისისა ტანკის წარმოება თითქმის შეჩერებული იყო თუმცა მისი მოდერნიზაცია მაინც ხდებოდა. 1943 წლისთვის უკვე გამოსული იყო T-34 - ის და კვს მოდერნიზებული ვარიანტები, დაუყენეს ახალი 76მმ ზის-19 T-34 ს და 85მმმდე, გაუძლიერეს ჯავშანი კვს (T-34 - ისთვის რომ გაეძლიერებინათ ის დაკარგავდა მანევრულობას და უკვე მძიმე ტანკი გახდებოდა), გარდა ამისა კვს შეეცვალა ძრავა დაუყენეს V-2C ხოლო T-34 - ს V-2,ორივეს ერთნაირი სიძლიერე ჰქონდა 600 ცხძლ. მალე როცა ქარხნების გადატანა მოხდა ურალის მთებში მალევე გამოისახა რომ კვ-2 არ იყო მორგებული თანამედროვე ტაკტიკებს,კერძოთ ტანკი ძალიან არამობილური იყო,ასევე ძალიან ნელა ისროდა და უფრო მეტოქის კარგად დაცული ობიექტების გასანადგურებლად იყო შექმნილი ვიდრე ტანკებისას,სულ 200 კვ-2 დამზადდა. დრო გადიოდა და გერმანული იარაღის ძალაც იმატებდა,შესაბამისად ჯავშანიც ვეღარ უძლებდა ჭურვებს,ამის გამო 1942 წელს ძალიან გაუძლიერეს ჯავშანი და კვ-1 1942 წლის მოდელი ეწოდა რომელსაც გერმანელები KV-1C - ს ეძახდნენ,ტანკს კარგი ჯავშანი ჰქონდა თუმცა ძრავას ძალიან უჭირდა და კიდევ უფრო არამანევრული გახდა,გარდა ამისა თითქმის არ იყო განსხვავება ტ-34ის შეიარაღებისა და ახალ მოდერნიზაციის შორის,ამას კი ძალიან უჩივოდნენ ტანკისტები,ამის საპასუხოდ მალევე გამოვიდა ახალი KV-1S,ძველისგან განსხვავებით ის შედარებით პატარა და შესუსტებული ჯავშანი ჰქონდა,გარდა ამისა პირველი საბჭოთა მძიმე ტანკი იყო რომლიდანაც მეთაურს შეეძლო მთლიანი რადიუსის დანახვა მის გარშემო,ამ ტანკმა წარმოშვა კითხვა თუ რატომ უნდა წარმოებულიყო მძიმე ტანკები რომლებიც ვერაფვრით ვერ ჯობდნენ ტ-34ს. 1943 წლისთვის პანტერამ უბიძგა საბჭოთა ინჟინრებს რომ მძიმე ტანკებისთვის ღრმა მოდერნიზაცია ჩაეტარებინათ,შესაბამისად გამოვიდა ახალი KV-85 - ი,ტანკი KV-1S - ის გაგრძელებას წარმოადგენდა ოღონდ შეცვლილი ჰქონდა კოშკურა და დაყენებული იქნა IS-85 - ისთვის დამზადებული კოშკურა,შეიარაღება 85 მმ D-5T ქევემეხი ჰქონდა,მსგავსი როგორიც SU-85 - ს და T-34-85 - ის ძველ ვერსიებს.სულ 144 KV-85 - ი დამზადდა და 1944 წელს კი კვ მთლიანად ჩაანავლა ახალმა IS-2 - მა.


პაროდონტოზი, ამფოდონტოზი, დისტროფიული პაროდონტოპათია, ალვეოლური პიორეა - მკურნალი.გე პაროდონტოზი, ამფოდონტოზი, დისტროფიული პაროდონტოპათია, ალვეოლური პიორეა პაროდონტოზი, ამფოდონტოზი, დისტროფიული პაროდონტოპათია, ალვეოლური პიორეა - parodontosis, amphodontosis, parodontopathia dystrophica - пародонтоз, амфодонтоз, дистрофическая парадонтопатия, альвеолярная пиорея [(ბერძნ. para- ახლოს, odus (ნათ. odontos) კბილი] – კბილის ირგვლივი ქსოვილების დეგენერაციულ- დისტროფიული ხასიათის ქრონიკული დაავადება, აზიანებს ყბა კბილთა სისტემას ამ დაავადების დროს სრულიად ჯანმრთელი, დაუზიანებელი კბილები კარგავს მდგრადობას შიშვლდება; კლინიკურად გამოხატული პეროდონტოზის დამახასიათებელია შემდეგი სიმპტომები: კბილების მორყევა და მათი ადგილმდებარეობის შეცვლა ალვეოლური მორჩის ატროფია, პათოლოგიური ჯიბის განვითარება, ღრძილის ფერის შეცვლა, ღრძილის ჯიბიდან (ალვეოლიდან) სისხლის ან ჩირქის დენა, კბილის ქვა და ოკლუზიის დარღვევა.


ეკა მაზმიშვილი - მთვარეს მეორე მხარე აქვს. მხარე, რომელსაც ვერ ვხედავთ - CSR ეკა მაზმიშვილი – მთვარეს მეორე მხარე აქვს. მხარე, რომელსაც ვერ ვხედავთ csr 2018-04-02T17:56:18+00:00 კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის მმართველი არჩევანი ჩვენზეა – მთვარის ერთ მხარეზე ვიყოთ ორიენტირებულები მუდამ თუ ცოტა შეუძლებელი შევძლოთ – მთვარის მეორე მხარეს შევეხოთ ხელით. თეატრს ეს შეუძლია. წარმოვიდგინოთ, რომ თავგადასავალი ასეთია: სადღაც კაფეში ან სახლში, შეიძლება მანქანაში გზაზე, სხვებიც არიან შენთან ერთად. და აი ყვებიან, ყვებიან ემოციას, რაც თეატრში რაღაც სპექტაკლმა გაუჩინა. ყვებიან აზრს, რომელიც მათ ტვინში მას მერე თუხთუხებს – „დღემდე ვფიქრობო“ – თუნდაც 10 დღის ან 1 თვის წინ ნანახი სპექტაკლი იყოს. ემოცია კი გადამდებია. აზრი შენც გიჩნდება- მაშინვე ეძებ ინტერნეტში იმ „სპექტაკლს“ და ყიდულობ ბილეთს (ვიმედოვნებთ, რომ ბილეთი არის). მერე ელოდები იმ თარიღს, იმ სპექტაკლს და ლექციიდან გარბიხარ მანქანებით დახუნძლული ქუჩების გასწვრივ, სამარშრუტო და ლურჯი ავტობუსების ფანჯრებს იქიდან – რაღაც განსაკუთრებულის მოლოდინში. გარბიხარ. ზუსტად დროზე ადგილზე ხარ, შედიხარ, ჯდები ბილეთით შენთვის განკუთვნილ სკამზე (სავარუდოდ, მეგობარიც გყავს აყოლიებული) და .... აი, დამთავრდა შენი ჩვეულებრივი ცხოვრება : მეხისერებიდან ქრება ყველაფერი, რაც შენს სამყაროსთან გაკავშირებს და შენი გონი მხოლოდ იმითაა დაკავებული, რაც სცენაზე ხდება.... და ნელ-ნელა თანამონაწილე ხდები. შენ ხარ ჰამლეტი და არ იცი, როგორ მოიქცეოდი მის ადგილას – ფიქრობ... შენ ხარ, რა თქმა უნდა შენ ხარ ტიბალტი – ძალიან მომხიბლავია; შენ ხარ ან არ ხარ „ხალხის მტერი“ , ბაკულას ღორები გიშლიან ხელს და გიფუჭებენ ყველაფერს; ეწინააღმდეგები „ტარტიუფს“ ან დოკუმენტური ტექსტი შენი დაწერილია, თითქმის... განათება გნუსხავს და ფერიც მთლიანად გიპყრობს; მუსიკა ამძაფრებს და ტექსტი უკვე ისე ჩაგესმის, თითქოს შენია... შენი ემოცია გმირების ემოციას მიყვება, იზრდება, კლებულობს, იზრდება ისევ და აი იბადება ის ჯადოსნური წამი, რის გამოც კვლავ უკან დაბრუნდები, თეატრში – მაყურებლის და მსახიობის თანხვედრა. საზღვარი აღარაა სცენასა და დარბაზს შორის- უკვე გამქრალა და „მთელი სამყარო თეატრია „ .... ჰოდა მერე, დასასრული გაფხიზლებს. აი სახლში უნდა წახვიდე უკვე. მაგრამ ისეთი აღარ ხარ, როგორიც მოხვედი – განსხვავებული ხარ. იფიქრე ის, რაც აქამდე არ გიფიქრია; აღმოაჩინე ახალი ემოცია საკუთარ თავში; დარწმუნდი შენთან ერთად ერთ რაღაც საკითხზე სხვაც ფიქრობს ოღონდ მისი აზრი შენსას არ ემთხვევა; და ეს მოგეწონა კიდეც; მოგეწონა, რადგან განახლების შესაძლებლობაა; თავისუფლების ის ხარისხი, რომელსაც მარტო და შენით ვერ მიაღწევ თუ არა თეატრი, თუარა თეატრის სიმამაცე და არტისტების გამბედაობა. და აი, მოდიხარ თეატრიდან, ვთქვათ სახლში მიდიხარ – კვლავ ლურჯი ავტობუსის სკამზე მოკალათდი და ის სამყაროც , ის ტექსტიც, ის მიმიკა და მოძრაობა მოგყვება თან ... მერე კი, აუცილებლად გინდა თავიდან გაიარო ეს გზა და კვლავ გახდე ახალი იდეის და ესთეტიკის თანაზიარი – შენ უკვე მეტი იცი, მეტი შეგიძლია ვიდრე გუშინ, სანამ სპექტაკლს ნახავდი... შენი სამყაროც უფრო ფართოა და უფრო მრავალფეროვანი... ფოტო: თაკო რობაქიძე და ეს არის სწორედ თავგადასავალი, რომელიც ამოგაგდებს ყოვლდღიურობიდან , რუტინიდან , რომელიც უფრო მეტ კითხვას გაგიჩენს, ვიდრე აქამდე გქონდა; არა- პასუხებს არ შემოგთავაზებს – მხოლოდ მიგანიშნებს. ესაა გზა დაინახო მთვარის მეორე მხარე – თეატრი. თეატრი, რომელიც უკეთესს გაგვხდის.


ბოლო ორი კვირაა ამბროლაურის ამცრელ პუნქტში პენსიონერების რაოდენობამ იმატა - მათ აცრა მას შემდეგ გადაწყვიტეს, რაც გაიგეს, რომ მთავრობა პენსიაზე ერთჯერადად 200 ლარს დაუმატებდა, თუ კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინით აიცრებოდნენ. ამბროლაურის საავადმყოფოს დირექტორი, ეკა მურუსიძე რადიო თავისუფლებას უყვება, რომ მომართვიანობა ბოლო ორი კვირის განმავლობაში, დაახლოებით ორჯერ მაინც არის გაზრდილი. „იმ დღეს სოფლიდან ცოლ-ქმარი იყო მოსული, პენსიონერები, აიცრნენ და მართლა უხაროდათ, რომ საახალწლოდ 400 ლარი დაემატათ“, - გვითხრა ეკა მურუსიძემ. მისი თქმით, მიზნობრივ ჯგუფზე გათვლილმა ამ წამახალისებელმა ღონისძიებამ რაჭაში, რომლის სოფლებშიც ბევრი 60 წელს გადაცილებული ადამიანი ცხოვრობს, იმუშავა და, სულ მცირე, იმის იმედი გააჩინა, რომ ხანდაზმული ადამიანები სტაციონარში ნაკლებად მოხვდებიან ვირუსით დაინფიცირების შემთხვევაში. ბოლო ინფორმაციით, 8 ნოემბრიდან, მთავრობის წამახალისებელი პროგრამის ამოქმედების შემდეგ, რომელიც 60 წელს ზემოთ ასაკის მოქალაქეებისათვის აცრის შემთხვევაში 200-ლარიანი დანამატის მიღებას ითვალისწინებს, ვაქცინაცია ჩაიტარა უკვე 51 757-მა მოქალაქემ. ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ რადიო თავისუფლებისათვის მიწოდებული ინფორმაციის თანახმად, 23-29 ნოემბრის პერიოდში სულ საქართველოში ჩატარებულია 59 199 აცრა. წინა კვირასთან შედარებით აცრების რაოდენობა გაზრდილია 16,14%-ით. რეგიონების მიხედვით, ბოლო კვირაში აცრების რაოდენობა ასე გამოიყურება: აჭარაში 6890; გურიაში 2500; თბილისში 19 708, იმერეთში 8480; კახეთში 4529; მცხეთა-მთიანეთში 1180, რაჭა-ლეჩხუმ-ქვემო სვანეთში 654, სამეგრელო-ზემო სვანეთში 6082; სამცხრე-ჯავახეთში - 1567; ქვემო ქართლში - 4269; შიდა ქართლში - 3340. თუ ამ ბოლო კვირის მონაცემებს შევადარებთ წახალისების/შეზღუდვის დაწყების პირველ კვირას, აცრების რაოდენობა 25,61%-ით არის გაზრდილი. რაც შეეხება 1 დოზით აცრების მაჩვენებელს 60 და ზემოთ ასაკობრივ ჯგუფში: - 9-დან 15 ნოემბრამდე აიცრა 13 083 ადამიანი. - 16-22 ნოემბერის პერიოდში 1 დოზით აცრილია - 17 377 ადამიანი. - 23-29 ნოემბრის მონაკვეთში - 21 297 ადამიანი. სულ - 51 757 ადამიანი. თუ ისევ ბოლო კვირის მაჩვენებელს შევადარებთ წახალისების/შეზღუდვის დაწყების პირველ კვირასთან, 7-დღიან მონაცემებზე დაყრდნობით, აცრები ამ ასაკობრივ ჯგუფში გაზრდილია 62,78%-ით. აქედან, 34,74%-იანი ზრდაა აჭარაში, 69,70%-იანი გურიაში, 27,79-იანი თბილისში, 67,38%-იანი იმერეთში, 112,69%-იანი კახეთში, 68,94%-იანი მცხეთა-მთიანეთში, 42,13%-იანი რაჭა-ლეჩხუმსა და ქვემო სვანეთში, 104,64%-იანი სამეგრელოსა და ზემო სვანეთში, 101,25%-იანი სამცხე-ჯავახეთში, 89,95%-იანი ქვემო ქართლში, 100,89%-იანი შიდა ქართლში. 30 ნოემბრის მონაცემებით, სულ, საქართველოში 000016A1 ჩატარებულია 2 170 057 აცრა. 1 დოზით, სულ მცირე, ვაქცინირებულია 1 156 998 ადამიანი - მოზრდილი მოსახლეობის 40.7%. სრულად ვაქცინირებულია 998 613 ადამიანი - მოზრდილი მოსახლეობის 35.0%. 29 ნოემბერს აიცრა 13 603 ადამიანი. მთავრობის წამახალისებელი პროგრამით სარგებლობა და 200-ლარიანი ერთჯერადი დანამატის მიღება 60 წლის და ზემოთ ასაკის ნებისმიერი პირს, ვინც აიცრება კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინით, 31 დეკემბრის ჩათვლით შეეძლება. ფულად დანამატს კი ისინი პირველი აცრის გაკეთების შემდეგ მიიღებენ.


საშინელი. ვერ წარმომიდგენია ჩემი თავი მოხუცი.


source: CulturaX

text: "მეტი ომი, მეტი ტორტი" | IDAAF "ბიკინის კუნძულებზე, 1946 წლის ისტორიული ბირთვული გამოცდის აღნიშვნით, პროექტი მიზნად ისახავს, გაითამაშოს ზღვარი კატასტროფასა და თამაშს, ბიკინსა და ბომბებს, ნამცხვარსა და სიკვდილს შორის. 1940-ანი წლების თემების გამოყენებით მხატვრები წვეულებას მითიური ბირთვული ნამცხვრით ასლით უმასპინძლებენ. ნამცხვის ფოტო 7 ნოემბერს 1946 წელს ვაშინგტონ პოსტის საზოგადოების სვეტის ძირითად ნაწილში დაიბეჭდა, სათაურით "მივესალმებით ბიკინის." კოქტეილებით, ვინტაჟური მუსიკითა და ხელნაკეთი ნაყინის ბომბებით ცხოვრების პარადოქსულობის დღესასწაული აღინიშნება. არსებობს რაღაც ღვთიურად უკუღმართი წვეულებებში, ნამცხვარსა და მოდაში, განსხვავებით ომის თეატრისაგან, რომელიც ჩვენს გარშემო მუდმივად თამაშდება, წვეულება ცდილობს გახსნას თემა, ჩვენი როლის შესახებ ამ ტრაგედიაში. აქტიურები ვართ თუ პასიურები, პრობლემების ნორმალიზაციის, ასიმილაციისა და უხილავობის სახელით, ჩვენ ყოველდღიურად "ვჭამთ" სიცრუესა და ძალადობას. ესაა სიტუაცია, სადაც რეალური მოვლენები უბრალო სტატისტიკურ შენიშვნებად იქცევიან და კულტურული "თეთრი ხმაურით" და წვეულების თემით გადაიფარებიან." – ქეთა ღვინეპაძე / გაბრიელ ადამსი "მეტი ომი, მეტი ტორტი" ქართველი და ამერიკელი არტისტების, ქეთა ღვინეპაძისა და გაბრიელ ადამსის ერთობლივი ნამუშევარია. ინსტალაცია "არტისტერიუმის" ფარგლებში "ქარვასლაში" გამოიფინა. ნამუშევარი წარმოადგენს ერთგვარ ალეგორიას იმისა, რომ ომისა და ნებისმიერი ძალადობის/აგრესიის შემდეგაც რჩება ძალიან დიდი კვალი და ეს არ შემოიფარგლება უშუალოდ პროცესის პერიოდით. პროექტის იდეა გაბრიელს ეკუთვნის, რომელიც დიდი ხანია მსგავსი სახის ინსტალაციებზე მუშაობს. 1 წლის წინ ის შემთხვევით წააწყდა ინტერნეტში "ატომური ტორტის" ფოტოს და გადაწყვიტა მსგავსი ინსტალაცია შეექმნა. ნამუშევარი შედგება მაგიდაზე არსებული ტორტისაგან, რომელსაც ატომური ბომბის ფორმა აქვს, მის დასაგემოვნებლად საჭირო თეფშების, ჩანგლებისა და შავი ჰელიუმის ბურთებისგან, რომლებიც აფეთქების შედეგად გამოწვეულ შავ ღრუბლებს ასახავს, მაგიდაზე გაბნეული ნამსხვრევები კი ნგრევის გამოხატულებაა. ეს არის ერთგვარი სარკაზმი, რადგან ომი "უბრალო ხალხისთვის" უდიდესი ტრაგედიაა, "მათთვის" კი, როგორც 1946 წლის ფოტზე ვხედავთ – ტორტის დაჭრის მიზეზი. ისინი აკეთებენ ტორტს და შემდეგ ადამიანები მიირთმევენ ამ ყველაფერს, ეგუებიან, არ გამოხატავენ პროტესტს და ეს იგივეა, იყო მონაწილე ამ ყველაფრისა. ნამუშევარი კონკრეტული აუდიტორიისაკენ არ არის მიმართული, რადგან ომი არის თემა, რომელიც თითოეულ ადამიანს ერთნაირად ეხება. ეს ხელოვანების პირველი კოლაბორაცია იყო, რომელმაც მათი აზრით, წარმატებით ჩაიარა. სამუშაო პროცესი არტისტერიუმის ორგანიზატორების მხარდაჭერით თბილისში მიმდინარეობდა და განხორციელდა მარტა ბოშენ პორტერის ფონდისა და ბერქშირის ტაქონიკური თემის ფონდის მხარდაჭერით. პროექტის ერთ-ერთ ავტორ ქეთას ღვინეპაძეს თავისივე კაფე "Linville" -ში გავესაუბრე: 1. როდის და საიდან გაჩნდა იდეა? პროექტის იდეა წამოვიდა პირველ რიგში თვითონ არტისტერიუმის წლევანდელი თემიდან, "ჰიუსტონ, პრობლემა გვაქვს". გაბრიელი მანამდეც იყენებდა დესერტს თავის პროექტებში (მაგალითად, "ice cream" პროექტი, რომელიც თბილისშიც ჰქონდა). 2. სახელი "More war, more cake" ცოტა პროვიკაციულია, მეტი ტორტი გასაგებია, მაგრამ მეტი ომი?.. აქ, პრინციპში, ტირე იგულისხმება, მეტი ომი – მეტი ტორტი. ჩვენ "გავაწყვეთ" მაგიდა რამოდენიმე ადამიანზე, იგულისხმებიან ისინი, რომლებიც მართავენ მსოფლიო პოლიტიკას და წყვეტენ რომ "ერთი ადამიანის სიკვდილი ტრაგედიაა, ათასობით ადამიანის კი – სტატისტიკა". 3. რა შეფასებები მოყვა ნამუშევარს? ჯერჯერობით ყველაფერი მუშაობის პროცესშია, თუმცა შეგვიძლია ვთვათ, რომ ძირითადი გამოხმაურება მაინც დადებითია. მოეწონათ ისიც, რომ ცოტა "dark" მომენტებიც იყო ამ კომპოზიციაში. 4. როგორი არტ გარემოა ქვეყანაში და რამდენად არის მზად ქართული საზოგადოება მსგავსი ინსტალაციებისათვის? გაბრიელს ძალიან მოსწონს საქართველო, როგორც გარემო ხელოვნებისთვის. თუმცა, მე ვფიქრობ, ძალიან ბევრი რამ გვაკლია, თუნდაც კომერციული გალერეები, რომლებიც ორიენტირებულები იქნებიან პროექტების გაყიდვაზე. საინტერესო ფაქტია ისიც, რომ ჩვენს ნამუშევარში საკვების გამოყენებამ საკმაოდ გაზარდა ქართული აუდიტორიის ინტერესი. ყველაფერი პროცესია, რა თქმა უნდა, და ყველაფერი შეიძლება შეიცვალოს დროთა განმავლობაში. პრობლემაა რამდენად გაიგეს ყველაფერი იმის მიღმა, რომ მიირთვეს გემრიელი დესერტი. აქვე უნდა აღინიშნოს რამოდენიმე საინტერესო ფაქტი, რაც ინსტალაციის მიმდინარეობის დროს მოხდა. ერთ-ერთი იყოს ის, რომ ნამუშევარში გამოყენებული შავი ჰელიუმის ბურთებიდან, ერთ-ერთი უბრალოდ "გაქრა", მერე ავტორებს საკმაოდ დიდი ხანი დასჭირდათ აეხსნათ ერთ-ერთი დამთვალიერებლისათვის, რომ ეს ბუშტები ინსტალაციის ნაწილია და ვერ გაატანენ, მიუხედავად იმისა, რომ მის ბავშვს ისინი ძალიან უნდა, ხოლო ყველაზე "ქართული" მაინც ის იყო, რომ ტორტის გაჭრისას მისი დაგემოვნების სურვილი ისეთი ძლიერი აღმოჩნდა, რომ ადამიანები არ აცდიდნენ მის დაჭრა და მაგიდის სხვადასხვა კუთხიდან თავისით ცდილობდნენ სასურველი ნაჭრების "დათრევას". აი ასე, არტსა და კუჭს შორის, ეს უკანასკნელი თითქმის ყოველთვის იმარჯვებს.


არაბთა გაერთიანებული საამიროები არაბთა გაერთიანებული საამიროები (არაბ. الإمارات العربيّة المتّحدة), შემოკლებით საამიროები — მონარქიული სახელმწიფო არაბეთის ნახევარკუნძულზე. მისი მოსაზღვრე ქვეყნებია საუდის არაბეთი, კატარი და ომანი. საამიროები დაარსებულ იქნა 1972 წლის 2 დეკემბერს როდესაც ბრიტანეთის პროტექტორატი დამთავრდა და საამიროები ფედერაციად გაერთიანდნენ. სახელწოდება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ოფიციალური: არაბთა გაერთიანებული საამიროები - ეროვნული: الإمارات العربيّة المتّحد (ალ-იმარათ ალ-არაბიია ალ-მუთაჰიდა) გეოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ქვეყანა მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში, არაბეთის ნახევარკუნძულზე. მოსაზღვრე ქვეყნებია: კატარი, საუდის არაბეთი, ომანი. - ფართობი: 83 600 კმ2. - უმაღლესი წერტილი: ჰაჯარის მთები - ქვეყნის უდიდესი ნაწილი უდაბნოს უკავია. მოსახლეობა ცხობრობს ზღვისპირა ზონაში ან ოაზისებში. 1970 წლიდან დაიწყო სარწყავი არხების გაყვანა ოაზისების მიმდებარე უდაბნოებში და მათი ნაყოფიერ მიწებად გადაქცევის პროცესი. - კლიმატი: საამიროები მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცხელი სახელმწიფოა. - აბუ დაბის წლიური საშუალო ტემპერატურის სკალა: ბუნება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] არაბთა გაერთიანებული საამიროების ტერიტორია გადაჭიმულია სპარსეთის ყურის სამხრეთ სანაპიროს გასწვრივ 600 კმ-ზე. ნაპირები უმთავრესად დაბალია, შიგ შეჭრილი წყალმარჩხი ყურეებით. სანაპიროს გასწვრივ ბევრი კუნძულია, დიდ მანძილზე გასდევს მარჯნის რიფები. ჭარბობს ქვიშიანი და მლაშობიანი უდაბნო ვაკეები, დასავლეთით — ქვიანი უდაბნოები. აღმოსავლეთით ომანის მთების ტოტებია. მუდმივი მდინარეები არაა. ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] საამიროების ტერიტორიაზე აღმოჩენილი უძველესი დასახლებები თარიღდება დაახლოებით ძვ. წ. 5500 წლით. ძვ. წ. 3000 წელს ხდებოდა ალ-ხაჯარის მთებში ხდებოდა სპილენძის მოპოვება და ჰქონდათ მესოპოტამიასთან სავაჭრო ურთიერთობები.[2] საერთაშორისო ვაჭრობა რეგიონის დღემდე სტრატეგიულ მნიშვნელობას ანიჭებს.[3] I საუკუნიდან არსებობდა მუდმივი სავაჭრო გზები, სირიასა და ერაყის ქალაქებთან. ასევე განვითარდა საზღვაო მიმოსვლა ინდოეთთან. ისლამის გავრცელება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] რეგიონში ისლამის გავრცელება 630 წლიდან დაიწყო. საამიროების ტერიტორიაზე გადახდილი რამდენიმე ბრძოლოს შემდეგ არაბეთის ნახევარკუნძულზე ისლამი საბოლოოდ გაბატონდა. 637 წელს რას-ელ-ხაიმი გაიმოიყენებოდა სასანიდურ ირანში ისლამის შეჭრის პლაცდარმად.[4] პორტუგალიური მმართველობა (1506-1620)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] XVI საუკუნის დასაწყისში, ვასკო და გამას ექსპედიციის შემდეგ, პორტუგალიამ დაიწყო ინდოეთის ოკეანეში ექსპანსია. 1507 წელს პორტუგალიელმა მთავარსარდალმა ალფონსო დე ალბუკერკემ მცირე ფლოტით დაიკავა ომანის ყურე და ჰორმუზის სრუტე, რითიც პორტუგალიელ ვაჭრებს ინდოეთთან თავისუფალი ვაჭრობის შესაძლებლობა მისცა.[5] შემდგომ წლებში უკვე ემირატების ტერიტორია იყო პორტუგალიის სამიზნე, თუმცა მათ უწევდათ როგორც ემირატების ტერიტორიაზე მცხოვრებ ტომებთან ბრძოლა ასევე ოსმალეთის იმპერიის შეტევების მოგერიება. პორტუგალიელების თავდაცვითი ნაგებობები განლაგებული იყო მთელს აღმოსავლეთ სანაპიროზე. XVII საუკუნის დასაწყისში პორტუგალიელებს აღარ ჰქონდათ ოსტინდოეთის კომპანიის მხარდაჭერა და ისინი რეგიონიდან სეფიანებმა განდევნეს. ისინი ბაჰრეინში მდებარე მთავარი ბაზიდან 1602 წელს განდევნეს, სამხრეთი ირანის საპორტო ქალაქ ბენდერ-აბასიდან 1615 წელს, ხოლო რას-ელ-ხაიმიდან 1620 წელს.[6] საუდების მმართველობა (1744–1891)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] 1744-1818 წლებში აბუ-დაბის საამიროს დასავლეთ რეგიონი შედიოდა საუდების პირველ, ხოლო ოსმალო-საუდების ომის შემდეგ 1881-1891 წლებში საუდების მეორე სახელმწიფოს შემადგენლობაში. აბუ-დაბის მმართველი ზაიედ იბნ ხალიფა 1880-იან წლებში კატართან და საუდებთან აწარმოებდა სასაზღვრო ომს. მან გარკვეულ წარმატებებს მიაღწია და დაიბრუნა ლივას ოაზისი და გაიათი.[7] მას ელ-ბურაიმის საუდებისგან განთავისუფლებაში ომანიც ეხმარებოდა. ამის შემდეგ რეგიონში აბუ-დაბის გავლენა გაიზარდა.[8] შეიხი ზაიედი ძლიერი ლიდერი იყო და ემირატის ტერიტორიაზე მცხოვრები ტომები მას პატივს ცემდნენ. მისი მმართველობი პერიოდში აბუ-დაბის ტერიტორია სამჯერ გაიზარდა. შედეგად აბუ-დაბმა მოახერხა დამოუკიდებლობის შენარჩუნება, ხოლო 1880-იანი წლების შემდეგ ალ-აინისაც აკონტროლებდა. არაბთა გაერთიანებული ემირატების დანარჩენი საამიროები არასოდეს ყოფილან საუდების გავლენის ქვეშ.[9] ბრიტანული მმართველობა (1892–1971)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] დამოუკიდებლობა (1971)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] სახელმწიფო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ფედერაციული ინსტიტუტები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] უზენაესი საბჭო შედგება 7 საამიროს მმართველებისაგან, რომელიც ირჩევს პრეზიდენტს და პრემიერ-მინისტრს 5 წლის ვადით. არაოფიციალურად პრეზიდენტის თანამდებობა აბუ-დაბის შეიხებს ალ-ნაჰიანებს გადაეცემათ მემკვიდრეობით, პრემიერ-მინისტრობა კი დუბაის შეიხებს ალ-მაკტუმებს. უზენაესი საბჭო ირჩევს მინისტრთა საბჭოს და 40 კაციან საკავშირო ეროვნულ საბჭოს. დუბაის და რას ალ-ხაიმას საამიროების გარდა ყველა საამირო საკავშირო სასამართლო სისტემას ექვემდებარება. ქვეყნის ყველა საამიროში მოქმედებს აგრეთვე ისლამური სამართალი. 7 საამირო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] დემოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] უდიდესი ქალაქებია (1 იანვარი, 2005) - დუბაი: 1 137 347 - აბუ-დაბი: 603 492 - შარჯა: 543 733 - ალ-აინი: 408 733 - აჯმანი: 226 172 - საშ ალ-ხაიმა: 115 949 მოსახლეობის უმრავლესობა სუნიტი მუსლიმია, მცირე ნაწილი აღიარებს შიიზმს. საამიროებში ბევრია სამუშაოდ ჩასული უცხოელი. მათი უმრავლესობა ინდოეთის სუბკონტინენტიდან და ფილიპინებიდანაა. ეკონომიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] არაბეთის გაერთიანებულ საამიროებს აქვს მაღალინდუსტრიული ეკონომიკა, რამაც გადააქცია ის ერთ-ერთ ყველაზე განვითარებულ ქვეყნად მსოფლიოში. ქვეყნის ძირითადი რესურსები ნავთობი და ბუნებრივი აირია. საუდის არაბეთისა და ქუვეითისგან განსხვავებით, საამიროებში გვიან დაიწყო ნავთობის მოპოვება. (1969 წ.) დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ ქვეყნის ხელისუფლებამ გამოისყიდა უცხოური ნავთობის კონცერნების აქტივები. 1981 წლისათვის ნავთობიდან მიღებული შემოსავლები 100-ჯერ გაიზარდა. უზარმაზარი სიმდიდრე, რომელსაც ქვეყანა იღებს ნავთობისგან, მთავრობას საშუალებას აძლევს განახორციელოს გრანდიოზული სოციალურ-ეკონომიკური პროგრამები. ქვეყანაში არის თავისუფალი ეკონომიკური ზონები, რომლებიც პირველად დუბაის პორტის (ჯაბალ‘ალი) ირგვლივ დაარსდა 80-იან წლებში. 90-იან წლებში საამიროები გადაიქცა ახლო აღმოსავლეთის მსხვილ საფინანსო ცენტრად. ქვეყანაში ფაქტობრივარ არ არის ინფლაცია. სოფლის მეურნეობაში დასაქმებულია 5 %. სოფლის მეურნეობა აკმაყოფილებს კვების პროდუქტებზე ქვეყნის მოსახლეობის მოთხოვნის მხოლოდ მეოთხედს. თევზჭერიდან მიღებული შემოსავლები 4-ჯერ აღემატება სოფლის მეურნეობიდან მიღებულ შემოსავლებს. ექსპორტი: ნავთობი და ნავთობპროდუქტები, გაზი, ალუმინი. იმპორტი: მძიმე მანქანათმშენებლობის პროდუქცია და სატრანსპორტო აღჭურვილობა, სასოფლო-სამეურნეო ცხოველები. სავაჭრო პარტნიორები: ტაილანდი, დიდი ბრიტანეთი, ჩინეთი, გერმანია, სინგაპური, აშშ, იაპონია, ინდოეთი, იტალია, ირანი (მასზე მოდის დუბაის ბიზნესის 20-30 %) და სამხრეთი კორეა. მემკვიდრეობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ↑ Population (Total). World Bank. - ↑ Abu Dhabi Islands Archaeological Survey (ADIAS). Adias-uae.com. - ↑ More light thrown on Jebel Buhais Neolithic age. Uaeinteract.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-07-03. ციტირების თარიღი: 2014-09-16. - ↑ (2001) United Arab Emirates, a New Perspective. Trident Press Ltd, გვ. 83–84. ISBN 978-1-900724-47-0. - ↑ Moving and 'Sheikhing'! – NewsDay Zimbabwe. Newsday.co.zw (16 February 2013). Retrieved on 14 July 2013. - ↑ UAE History: 2,000 to 200 years ago დაარქივებული 2014-07-08 საიტზე Wayback Machine. . UAEinteract. Retrieved on 2014-01-26. - ↑ Al-Hajji 2001, pp 171-4 - ↑ Al-Hajji 2001, pp. 175–6. - ↑ Peter Malcolm Holt, Ann K. S. Lambton, Bernard Lewis (1977) The Cambridge history of Islam, Cambridge University Press, ISBN 0-521-29136-4. კურსივით აღნიშნულია თანამეგობრობის ის წევრები, რომელთაც ერთი და იგივე მონარქი ჰყავთ სახელმწიფოს მეთაურად. 1 მონარქის სახელმწიფოს მეთაურად ყოფნა სადავოა. 2 ტექნიკურად კონსტიტუციური, მაგრამ ეფექტურობით აბსოლუტური.3 იყენებს სახელს პრეზიდენტი.


text: რას ნიშნავს ქრისტიანულად სიკვდილი დაკრძალვის მართლმადიდებლური წესი წიგნი იბეჭდება ბოლნისისა და დმანისის მთავარეპისკოპოსის თადეოზის (იორამაშვილის) ლოცვა-კურთხევით მთარგმნელი : ელდარ ეკელაძე იმ კითხვებიდან, რომელიც შეიძლება დავუსვათ საკუთარ თავს, ჩვენს მიწიერ ცხოვრებასთან დაკავშირებით, ლამის ყველაზე მთავარია - როგორ მოვემზადოთ სიკვდილისათვის. ~მამაო, ხელთა შენთა შევჰვედრებ სულსა ჩემსა~ (ლუკა, 23; 46) - ასეთი იყო უფლის უკანასკნელი სიტყვები? და რა დაგვრჩება ჩვენ სიკვდილის წინ? ჩვენ ყოველთვის მზად უნდა ვიყოთ სიკვდილისათვის და ვეცადოთ გავიდეთ ამ სოფლიდან ისე, რათა თვით ჩვენი აღსასრული იყოს უფლისადმი ჩვენი რწმენისა და სიყვარულის მოწმობა, და თუკი შეიძლება, მაგალითი ახლობლებთათვის. მაცხოვარმა ჩვენმა მოგვცა ჩვენ საუკეთესო მაგალითი. ნუთუ ის არ ევნო ჯვარზე? ნუთუ მისი სიკვდილი არ იყო საშინელი და სათაკილოც კი მთელი მსოფლიოს თვალში? და ამის მიუხედავად, რამხელა მოთმინება, რამხელა სიყვარული მოყვასისადმი, როგორი უსასრულო ყოვლისმიმტევებლობა, ღმრთის ნებისადმი როგორი მინდობაა! მსაგავსად ამისა უნდა კვდებოდეს ყოველი ჩვენგანი. როცა ვიგრძნობთ სიკვდილის მოახლოებას, შევეცადოთ ვიპოვოთ ჩვენი სიმამაცე, სიცოცხლის ღირსეულად დასასრულებლად. სანამ საბოლოოდ არ შეგვმუსრა სასტიკმა ავადმყოფობამ, უძლურებამ, ვიფიქროთ ჩვენს წარსულ ცხოვრებაზე, გავიხსენოთ ის სამარცხვინო, რისი მონანიებაც დაგვავიწყდა, ან ჯერ ვერ გადაგვიწყვეტია. და მაშინ მივიღოთ გადაწყვეტილება თუნდაც სამი დღით (ან მძიმედ ავადმყოფთათვის ერთი დღით) ვიმარხულოთ, წავიკითხოთ (ან წაგვიკითხონ) სინანულის ლოცვები, მოვემზადოთ ზიარებისათვის. ზიარების წინ შევურიგდეთ მათ, ვინც ჩვენი მტერი, არაკეთილმოსურნე იყო, და ვთხოვოთ მოტევება მათ, ვისაც ჩვენ თვითონ ვაწყენინეთ. თუ გვაქვს ძალა უახლოეს ტაძრამდე მისასვლელად, რათა მოვინანიოთ ცოდვები, ვიცხოთ ნაკურთხი ზეთიო, ვეზიაროთ ქრისტეს წმიდა საიდუმლოთ, - აუცილებლად უნდა გავაკეთოთ ეს. ზეთის კურთხევის (ზეთისცხების) საიდუმლოთი ადამიანს მიეტევება უმეცრებით ჩადენილი და (ან) დავიწყებული ციდვები. სიკვდილის წინ ზიარების მნიშვნელობაზე ლაპარაკობს მღვდელთმთავარი ილია მინიატისი (+1714), თავის ქადაგებაში ~წმინდა ზიარების საიდუმლოს სიდიადე~: ~ისე არ ბრწყინავს ვარსკვლავი ცაზე, როგორც ბრწყინავს ქრისტიანის სული ღმრთის მადლისაგან იმ ჟამს, როცა ის ეზიარება. და ეს იმიტომ, რომ როცა ვეზიარებით, მაშინ ვხდებით ქრისტეს სხეულის ასოები და ვუერთდებით ქრისტეს. და თუკი ჩვენი სული იმ ჟამს გაეყრებოდა სხეულს, ის მიიღებდა ადგილს მოწამეებთან, ქალწულებთან და ღირსებთან... ღმერთო ჩემო! მხსნელო ჩემო! დაე მოვკვდე - თუ ეს იქნება შენი წმიდა ნება - უღრან ტყეში ან სადმე სხვა უდაბურ ადგილას: ეს ჩემთვის სულერთია, ოღონდ სიკვდილის წინ ღირსვიქმნე ზიარებად შენი ყოვლადწმინდა სისხლისა და ხორცისა, რადგან, თუ იმ ჟამს შენ იქნები ჩემთან, არ შემეშინდება დაღუპვის: ისეთი საგზალით, როგორიც შენი სისხლი და ხორცია, მე ძლიერ ვიმედოვნებ, მივაღწიო შენს ცათა სასუფეველს~. თუ მძიმედ ავად გავხდებით, ვთხოვოთ ახლობლებს, სახლში მოგვიყვანონ მღვდელი. საკუთარი აღსასრულის მოლოდინში, ვეცადოთ განვთავისუფლდეთ ბუზღუნისაგან, აღშფოთებისაგან და მათდამი შურისაგან, ვინც ცოცხალი დარჩება. ამით გამომჟღავნდება ჩვენი სიმამაცეც, ჩვენი ღირსებაც, ჩვენი სასოებაც ღმრთისადმი და ღმრთის ნებისადმი საკუთარი თავის სრულად მინდობაც. მივცეთ ჩვენს შვილებს და შვილიშვილებს უკანასკნელი დარიგება, თუ როგორ იცხოვრონ, ვესაუბროთ მათ იმაზე, როგორ ილოცონ ჩვენთვის სიკვდილის შემდეგ, რა წაიკითხონ ჩვენი აღსასრულის ჟამს, როგორ დაგვმარხონ, რითი შეგვმოსონ. გავყოთ ნათესავთა შორის ჩვენი ქონება, რათა მათ შორის შემდეგ წყენა არ იყოს. ჩვენი მონაგარის ნაწილი გადავცეთ (ან დავუტოვოთ) მონასტრის ან ტაძრის შესაწირავად, ჩვენი სახელით მოწყალების გასაცემად. მაგრამ ეს ყველაფერი თვით აღსასრულის წინ. ცოცხლები კი სანამ ვართ, თუნდაც ჯანმრთელნი და ჯანით აღსავსენი ვიყოთ, ნუ დავივიწყებთ სიკვდილს. სიკვდილის ხსოვნა შობს ლოცვას, ცრემლებს, ღმრთის წინაშე მონანიებას~ - ასე გვასწავლიან წმინდა მამები. როგორ ვილოცოთ მომაკვდავთათვის. ამა სოფლიდან მარადიულობაში ადამიანის გასვლისას, მასზედ იკითხება განსაკუთრებული კანონი, ~სულის ამოსვლის ლოცვითი კანონი (სულთმობრძავის ლოცვები), რომელიც მომაკვდავის პირითაა დაწერილი, მაგრამ შეიძლება წაკითხულ იქნას მღვდლის ან რომელიმე ახლობლის მიერ. ხალხში მას ასევე ~განსვლის ლოცვას~ უწოდებენ. ის (ლოცვა) აუცილებელი არაა მომაკვდავის გვერდით წავიკითხოთ. თუ ადამიანი საავადმყოფოში კვდება, კანონი შეიძლება სახლში წავიკითხოთ. მთავარია ლოცვით დავეხმაროთ სულს, მისთვის ყველაზე მძიმე წუთებში. თუკი მომაკვდავი სულს განუტევებს კანონის კითხვისას, მას ამთავრებენ მოსახსენებელის ჩასართავით: ~განუსვენე უფალო, სულსა მიცვალებულისა მონისა შენისასა...~ იმ შემთხვევაში, როცა სიკვდილისწინა ავადმყოფობა დიდხანს გრძელდება, და მძიმედ სტანჯავს როგორც ავადმყოფს, ისე მის ნათესავებს, მაშინ, მღვდელის კურთხევით, იკითხება სხვა კანონი - ~სულის ხორცისაგან გაყრის ლოცვა, როცა ადამიანი დიდხანს იტანჯება~. ის შეიცავს თხოვნას, ვნებულის (ტანჯულის) სწრაფი და მშვიდობიანი აღსრულებისა. კანონთა ტექსტები მოთავსებულია მართლმადიდებლურ ლოცვანებში. რისთვის იკითხება განსვლის ლოცვა. სიკვდილის მომენტში ადამიანი განიცდის შიშს, დაქანცულობის მძიმე გრძნობას. წმინდა მამათა დამოწმებით, ადამიანს ეშინია სხეულის გარეთ პირველი სამი დღის განმავლობაშიც - სულის ხორცისაგან გაყრის შემდგომ. სხეულისაგან სულის გამოსვლისთანავე სულს ხვდება როგორც მფარველი ანგელოზი, რომელიც მას წმინდა ნათლისღებისას მიეცა, ასევე ბოროტი სულები (ეშმეკები). უკანასკნელთა შესახედაობა ისეთი საშინელია, რომ სული შემოიქცევა და ძრწის მათი დანახვისას. ნათესავთა და ახლობლებთა მიერ, მომაკვდავ ადამიანზე წაკითხული კანონი, მოწოდებულია შეუმსუბუქოს მის სულს სხეულიდან გამოსვლა. მომაკვდავის ახლობლებმა და მეგობრებმა უნდა მოიკრიბონ ვაჟკაცობა, რათა საყვარელ ადამიანთან გამომშვიდობებისას, შეეცადონ ლოცვით შეუმსუბუქონ მას არა იმდენად ხორციელი, რამდენადაც სულიერი ვნებანი. მიცვალებულის განბანვა და შემოსვა. არც ერთი ხალხი ზრუნვის გარეშე არ ტოვებდა თავის გარდაცვლილთა ცხედარს, ამასთან, დაკრძალვა ყოველთვის შესაფერისი წესით ხდებოდა. ქრისტეს წმინდა სარწმუნოება გვასწავლის პატივისცემით ვუყუროთ ქრისტიან ადამიანს მაშინაც, როცა იგი გაასრულებს თავისი ცხოვრების გზას. მკვდარი ქრისტიანი- სიკვდილის ნადავლი, ხრწნის მსხვერპლია, მაგრამ ის მაინც ქრისტეს სხეულის ასოა (იხ. 1 კორინთელთა 12; 27). მისი სხეული კურთხეულია ქრისტე მაცხოვრის ღვთაებრივ ხორცთან და სისხლთან ზიარებით. შეიძლება, რომ შეურაცხვჰყოთ სული წმინდა, რომლის ტაძარიც იყონ გარდაცვლილი? ადრე თუ გვიან, ქრისტიანის მკვდარი და ხრწნადი სხეული კვლავ გაცოცხლდება და შეიმოსება უხრწნელებით და უკვდავებით. ამიტომ, მართლმადიდებელი ეკლესია არ სტოვებს თავის შვილს დედობრივი მზრუნველობის გარეშე მაშინაც კი, როცა ის გადასულია ამა სოფლიდან შორეულ და უცნობ, მარადიულობის ქვეყანაში. მართლმადიდებელი ქრისტიანის გარდაცვალებისას, ეკლესიის მიერ აღსრულებულ ლოცვებს აქვს თავისი ღრმა აზრი. წმინდა სარწმუნოების შთაგონებაზე დაფუძნებულნი, ისინი სათავეს იღებენ ღმრთივ განათლებული მოციქულებისა და პირველი ქრისტიანებისაგან. მიცვალებულის ცხედარს სიკვდილისთანავე განბანენ, ამასთან განბანვა უნდა შეეხოს სხეულის ყველა ნაწილს, - დაწყებული თავიდან. ის აღესრულება გარდაცვლილის ცხოვრების უბიწოების და სულიერი სიწმინდის ნიშნად, აგრეთვე იმისათვის, რათა მან შესძლოს სიწმინდით წარსდგეს უფლის წინაშე - აღდგომისას. ცხედრის განბანვის დროს კითხულობენ ~სამწმინდა არსს~: ~წმინდაო ღმერთო, წმინდაო ძლიერო, წმინდაო უკვდავო, შეგვიწყალენ ჩვენ~. სახლში ინთება ლამპარი (კანდელი) ან სანთელი, რომელიც ანთია მანამ, სანამ მიცვალებული იქ იმყოფება. განსაბანი წყალი უნდა იყოს თბილი, მაგრამ არა ცხელი, რათა არ დავალბოთ იგი (მიცვალებულის სხეული). ამ დროს უნდა ვისარგებლოთ საპნით, რბილი ნაჭრით (ან ღრუბლით). ჩვეულებრივ, განბანვას ასრულებენ უფროსი ასაკის ადამიანები, ხოლო თუ ასეთი არ აღმოჩნდება, მაშინ განბანვა ქალსაც შეუძლია. განბანვის შემდეგ, ქრისტიანის ცხედარს შემოსავენ ახალ და სუფთა სამოსში. ახალი სამოსი თითქოსდა მიანიშნებს ჩვენი უხრწნელობისა და უკვდავების ახალ სამოსელზე. თუ ადამიანს არ ეკიდა ჯვარი, აუცილებლად ჰკიდებენ. მიცვალებულის ბაგეები მოკუმული უნდა იყოს, თვალები დახუჭული, ხელები მკერდზე გადაჯვარედინებული, მარჯვენა მარცხენაზე დადებული. ქრისტიან ქალს აფარებენ თავსაფარს, რომელიც მთლიანად უნდა ფარავდეს თმებს, ამასთან მისი ბოლოები შეიძლება არც შევკრათ, არამედ უბრალოდ გადავაჯვარედინოთ. მიცვალებულს მარცხენა ხელში უდებენ ხატს (ან ჯვარს), მამაკაცისათვის - მაცხოვრის გამოსახულებით, ქალისათვის - ღმრთისმშობლის გამოსახულებით, ისეც შეიძლება, რომ მარცხენა ხელში ჯვარი ედოს, ხოლო მკერდზე - ხატი. ეს კეთდება იმის ნიშნად, რომ მიცვალებულს სწამდა ქრისტე, და მიაბარა მას სული, რომ ის სიცოცხლეში ~წინაისწარ ხედავდა~ უფალს, ახლა კი წმინდანებთან ერთად მისი პირის ნეტარხედვაზე გადადის. მიცვალებულის ცხედრის კუბოში ჩასვენების წინ, წმინდა წყალს ასხურებენ ცხედარსაც და მის კუბოსაც, გარედან და შიგნიდან. შეიძლება კუბოს მოკმევაც. გარდაცვლილის შუბლზე დებენ გვირგვინს. მას იძლევიან ეკლესიაში, როცა მიცვალებული მიჰყავთ წესის ასაგებად. გარდაცვლილი ქრისტიანი ირთვება გვირგვინით, როგორც ცათა სასუფეველის ჯილდოს სიმბოლოთი - მიწიერი ცხოვრების სიმძიმილის გამო. გვირგვინზე გამოსახულია უფალი იესო ქრისტე, ყოვლადწმინდა ღმრთისმშობელი, და იოანე ნათლისმცემელი, წარწერით ~ სამწმიდა არს~. ამით ნაჩვენებია, რომ მიწიერი ცხოვრების დამსრულებელი იმედოვნებს, თავისი ღვაწლისათვის გვირგვინის მიღებას (იხ. @ ტიმოთე, 4; 7; 8; ) მხოლოდ ერთსამება ღმერთის მოწყალებით და ღმრთისმშობლისა და უფლის ნათლისმცემლის იოანეს შუამდგომლობით. მიცვალებულის მხრებისა და თავქვეშ დებენ ბალიშს, რომელსაც ჩვეულებრივ, ავსებენ ბზით ან ხეთა ფოთლებით სულთმოფენობის დღესასწაულიდან. ცხედარს ფარავენ ზეწრით. კუბოს ცხედრით დგამენ ოთახის შუაში, სახლის ხატების წინ. (წინა კუთხეში), პირით გასასვლელისაკენ. კუბოს ირგვლივ ანთებენ სანთლებს (ან თუნდაც ერთს თავთან) იმის ნიშნად, რომ მიცვალებული ნათლის სსაუფეველში გადავიდა. როგორ ვილოცოთ ადამიანისათვის მისი გარდაცვალების შემდგომ სამ დღეს. მას შემდეგ, რაც მიცვალებულის სხელს განბანენ და შემოსავენ, იწყებენ კანონის კითხვას, რომელსაც ეწოდება ~ სულის სხეულიდან ( ხორციდან) ამოსვლის შემდგომ წასაკითხი~. იმის მიუხედავად, თუ სად მოკვდა ადამიანი, სახლში თუ გარეთ, სულერთია, მისი სიკვდილის დღეს კითხულობენ ამ კანონს. კანონის კითხვა უნდა დავიწყოთ დასაწყისი ლოცვებით, შემდეგ 90- ეფსალმუნი, შემდეგ - რიგის მიხედვით. კანონი იკითხება მხოლოდ იმ დღეს გარდაცვლილი ადამიანისათვის. ამიტომ არ ეგების მისი კითხვისას ჩავურთოთ საგალობელი: ~განუსვენე, უფალო, სულსა მიცვალებულისასა მონისა შენისასა (სახელი)~, წარმოვთქვათ სხვა მიცვალებულთა სახელები და ა.შ. ~შემდგომად~ კანონის ბოლოს არის განსაკუთრებული ლოცვითი მიმართვა ღნრთისადმი, თვით მიცვალებულის სახელის სარმოთქმით: ~მოიხსენე, უფალო ღმერთო ჩვენო, სარწმუნოებითა და სასოებით საუკუნო ცხოვრებასა ზედა გარდაცვალებული მონა შენი (სახელი)...~. ამ ლოცვის შემდეგ კითხულობენ: ~საუკუნო ხსენება, უფალო, მონასა (მხევალსა) შენსა~. კანონი იკითხება მიცვალებულის პირით იმ მიზნით, რათა ღმრთის მოწყალებამ, მიცვალებულისთვის ჩვენი ლოცვებით, შეუმსუბუქოს სულს ხორცთან განშორების სიმწარე, სხეულის გარეთ სულის ყოფნის პირველ მომენტში. შემდეგ, სამი დღის განმავლობაში მიცვალებულზე კითხულობენ ფსალმუნს, რომლის კითხვასაც თხოვნით იწყებენ: ~ლოცვითა წმიდათა მამათა ჩვენთათა, უფალო იესო ქრისტე, ღმერთო ჩვენო. შეგვიწალე ჩვენ, ამინ.~ შემდეგ იკითხება დასაწყისი ლოცვები და ის ლოცვები, რომელნიც წინაუსწრებს ფსალმუნებს. ფსალმუნნი დაყოფილია ოც დიდ ნაწილად - კანონებად. ყოველი კანონის წინ მეორდება სამგზის მოწოდება ღმრთისადმი თაყვანისცემისა: ~მოვედით, თაყვანი - ვსცეთ მეუფესა ჩვენსა ღმერთსა, მოვედით თაყვანის ვსცეთ და შეუვრდეთ ქრისტესა, მეუფესა ჩვენსა ღმერთსა. მოვედით, თაყვანის ვსცეთ და შეუვრდეთ თვით ქრისტესა, მეუფესა და ღმერთსა ჩვენსა.~ ამ მოწოდების შემდგომ იკითხება კანონი. რამდენიმე ფსალმუნის დასრულების შემდგომ, რომელნიც სიტყვა ~დიდება~ -თი არის გამოყოფილი, ითქმება: ალილუია! (სამჯერ) დიდება შენდა ღმერთო~ და მეორდება ლოცვითი თხოვნა მიცვალებულთათვის ~შემდგომად~ ლოცვითი კანონიდან:~მოიხსენე, უფალო ღმერთო ჩვენო~... ამ ლოცვის შემდეგ, გრძელდება პირველი კანონის (ან შემდეგ მე-2, მე-3 და ა. შ.) ფსალმუნთა კითხვა. ყოველ კანონში სამი ~დიდება~-ა, შესაბამისად კანონის კითხვისას, სამჯერ ეგების მიმართვა ღმრთისადმი, მიცვალებულის შეწყალების განსაკუთრებული თხოვნით. ფსალმუნი იკითხება შეუსვენებლივ (დღე და ღამე), ქრისტიანის კუბოსთან მანამ, სანამ გარდაცვლილს არ დაკრძალავენ. რადგანაც მიცვალებულის ნათესავებს, პირველ სამ დღეს ბევრი საზრუნავი აქვთ, დასაფლავების ორგანიზების მხრივ, ფსალმუნთა წასაკითხავად იწვევენ ნაცნობებს და მეგობრებს. მიცვალებულთათვის ფსალმუნთა წაკითხვა შეუძლია ნებისმიერ კეთილმსახურ ერისკაცს. შემთხვევითი არაა, რომ ეკლესიამ უძველესი დროიდან დაადგინა, მიცვალებულთა კუბოსთან სწორედ ფსალმუნთა კითხვა. Fფსალმუნნი აღწარმოქმნის ჩვენი სულის ყოველგვარ მოძრაობას, ცოცხლად თანაგვიგრძნობს სიხარულშიც და მწუხარებაშიც, მრავალ ნუგეშსა და მხნეობას ღვრის ჩვენს მწუხარე გულში. ფსალმუნთა კითხვა ღმრთისადმი მიცვალებულთათვის სალოცავად გვემსახურება და ამავე დროს მის ახლობელთა მწუხარებას აცხრობს. ცხედრის გამოტანა. სახლიდან კუბოს გამოტანამდე მცირე ხნით ადრე, კიდევ ერთხელ იკითხება ~სხეულიდან (ხორციდან) სულის ამოსვლის შემდგომ წასაკითხი~ ლოცვითი კანონი. კუბო გამოაქვთ, გასასვლელისაკენ მიცვალებულის პირის მიქცევით. ცხედრის გამოტანისას გამცილებელნი გალობენ ~სამწმიდა არს~-ს: ~წმიდაო ღმერთო, წმიდაო ძლიერო, წმიდაო უკვდავო, შეგვიწყალენ ჩვენ~, იმის აღსანიშნავად, რომ გარდაცვლილი სიცოცხლეში აღიარებდა ცხოვრებისმომცემელ სამებას და ახლა გადადის უხორცო სულთა სასუფეველში, რომელნიც გარს ევლებიან ყოვლისმპყრობელის საყდარს და დაუდუმებლად უგალობენ მას ~სამწმიდე არს~-ს. საეკლესიო წესის აგება. გარდაცვლილის კუბოს დგამენ ეკლესიის შუაში პირით საკურთხევლისაკენ, და კუბოს ოთხივე მხარეს დგამენ სასანთლეებს. ეკლესიის სწავლებით, ადამიანის სული, გარდაცვალებიდან მესამე დღეს, - იმ დროს, როცა მისი სხეული უსულოდ წევს, - გადის საშინელ საზვერეებს და სჭირდება ეკლესიის დიდი დახმარება. რათა გავუადვილოთ მას სხვა ცხოვრებაში გადასვლა, მართლმადიდებელი ქრისტიანის კუბოსთან იკითხება კანონი და ფსალმუნნი, ეკლესიაში კი სრულდება წესის აგება. წესის აგების მსახურება სრულდება გალობებისაგან, რომელშიც მოკლედ აისხება ადამიანის მთელი ბედი; მცნებათა დარღვევის გამო, ის კვლავ მიიქცევა მიწად, რომლისგანაც აღებულია: ~შენ ხოლო ხარ უკვდავი, კაცთა შემოქმედო და შემქმნელო; ჩვენ კი მიწიერნი, მიწისაგან შექმნილნი, მიწადვე მივიქცევით, ვითარცა შენ ბრძანე, დამბადებელო: ~მიწა ხარ და მიწად მიიქეც~. იქვე წარვალთ ჩვენ, ყოველნი მიწით შობილნი, და სამარისებური გოდებით ხმავჰყოფთ გალობას: ~ალილუია, ალილულია, ალილუია~. მაგრამ, მიუხედავად ცოდვათა სიმრავლისა, ადამიანი რჩება ~ღმრთის დიდების სახებად~, ამიტომ წმინდა ეკლესია ევედრება მეუფესა და უფალს, მისი გამოუთქმელი მოწყალებით, მიუტევოს მიცვალებულს ცოდვები და ღირსჰყოს იგი ცათა სასუფეველსა. ~წმიდათა თანა განუსვენე ქრისტე, სულსა მონისა შენისასა, სადა არცა არს, არცა ურვა, არცა სალმობა, არცა სულთქმა, არამედ სიხარული და ცხოვრება იგი დაუსრულებელი~. სამოციქულოსა (1 თესალ. 4; 13-17) და სახარების (იოანე, 5; 24-30) წაკითხვის შემდეგ, მღვდელი კითხულობს განტევების ლოცვას, რომლითაც მიცვალებულს მიეტევება ყველა ეპიტემია და ცოდვა, რომლებიც მან მოინანია (ან აღსარების თქმა დაავიწყდა), და მიცვალებული მშვიდობით წარიგზავნება საიქიო ცხოვრებაში. ფურცელს, ამ ლოცვის ტექსტით, იქვე უდებენ მიცვალებულს მარჯვენა ხელში, მისი ნათესავები და ახლობლები. უკანასკნელი ამბორი, ანუ გამოთხოვება მიცვალებულთან, აღესრულება სულისშემძვრელი ლოცვების (სტიქარონების) გალობის თანხლებით: ~მოვედით, უკანასკნელად ამბორს-ვუყოთ ძმანო, მიცვალებულს, ვმადლობდეთ ღმერთსა~... მიცვალებულის ნათესავები და ახლობლები გარს უვლიან კუბოს, ქედმოხრით ევედრებიან მიცვალებულს უნებლიე წყენათა მიტევებას, უკანასკნელად ეამბორებიან მიცვალებულს (გვირგვინს მის თავზე ან კუბოში დადებულ ხატს). ამის შემდეგ ცხედარს მთლიანად ფარავენ ზეწრით და მღვდელი ჯვრის სახით აყრის მიწას მას სიტყვებით: ~მიწა უფლისა და ყოველივე აღვსება მისი, ყოველი სოფელი და მკვიდრნი მას ზედა~. კუბოს თავს ახურავენ. თუ მიცვალებულის ნათესავებს, მასთან სასაფლაოზე გამომშვიდობება სურთ, მაშინ კუბოს ტაძარში არ დაახურავენ თავს, მღვდელი კი ახლობელთაგან ვინმეს აკურთხებს, მოაყაროს მიწა ცხედარს, უშუალოდ დაკრძალვის წინ. ტაძრიდან ცხედრის გამოსვენების დროს იგალობება ანგელოზთა გალობა - ~სამწმიდა არს~. დაუსწრებლად წესის აგება. იმ შემთხვევაში თუ, მიცვალებულისათვის ტაძარში წესის აგების საშუალება არ არის, მიცვალებულს დაუსწრებლად უგებენ წესს. მიცვალებულის ნათესავები, როგორც წესი, უახლოეს ეკლესიაში უკვეთავენ წესის აგებას. წესის აგების შემდეგ, ნათესავებს ეძლევათ გვირგვინი, განტევების ლოცვის ფურცელი და მიწა საპანაშვიდე მაგიდიდან. სახლში მიცვალებულს მარჯვენა ხელში უდებენ განტევების ლოცვას, შუბლზე ადებენ ქაღალდის გვირგვინს, მასთან დამშვიდობების შემდეგ კი, სასაფლაოზე მის ცხედარს – თავიდან ბოლომდე, მარჯვენა მხრიდან მარცხნივ, ჯვრისსახედ ზეწრით დაფარულს - აყრიან ქვიშას ისე, რომ სწორი ფორმის ჯვარი გამოვიდეს. თუ დაუსწრებლად წესის აგება სრულდება დაკრძალვიდან რაღაც დროის შემდეგ, სასფლაოს მიწა უნდა მიმოვაბნიოთ, ხოლო ქაღალდის გვირგვინი და განტევების ლოცვის ფურცელი ჩავფლათ სამარის ბორცვში მცირე სიღრმეზე. თუ სამარე შორს ან უცნობ ადგილასაა, ქაღალდის გვირგვინს და ლოცვას წვავენ, მიწას კი მიმოაბნევენ ნებისმიერ სამარეზე, რომელზეც მართლმადიდებლური ჯვარია აღმართული. დაკრძალვა. სამარეში ასვენებენ პირით აღმოსავლეთისაკენ, იმავე მიზნით, რა მიზნითაც ვლოცულობთ აღმოსავლეთით პირმიქცეულნი, - მარადიული განთიადის დადგომის, ანუ ქრისტეს მეორედ მოსვლის მოლოდინით, და იმის ნიშნად, რომ მიცვალებული შორდება ცხოვრების დასავლეთს - მარადიულობის აღმოსავლეთის მიმართულებით. სამარეში ცხედრის ჩასვენებისას კვლავ იგალობება ~სამწმიდა არს~ -ი. უკანასკნელ გზაზე მიცვალებულის ყველა გამცილებელი, სამარის ამოვსების წინ ყრის მასში თითო მუჭა მიწას. ამგვარად, მიცვალებულს მიაბარებენ მიწას, საღმრთო განგებულებისადმი მორჩილების ნიშნად: ~მიწა ხარ, და მიწად მიიქეც~(შწსაქმე 3; 19). ჯვარი, ცხოვნების სიმბოლო, აღმართული უნდა იყოს ყოველი ქრისტიანის საფლავზე. მიცვალებულს სწამდა ჯვარცმული და სიკვდილის ძალით განისვენებს ჯვრის ჩრდილქვეშ. ჯვარი შეიძლება ნებისმიერი მასალისაგან იყოს დამზადებული. მართლმადიდებელი ქრისტიანის საფლავისათვის უფრო შესაფერისია უბრალო ჯვარი ხისგან, ბეტონისგან ან ლითონისგან, ვიდრე გრანიტის და მარმარილოს ძვირფასი მონუმენტები. დაუშვებელია საფლავის ქვაზე (ან ჯვარზე) მოვათავსოთ განსვენებულის პორტრეტი ან ფოტოგრტაფია. თუ ნათესავებს სურთ წააწერონ ეპიტაფია, მაშინ უკეთესია, ტრადიციულად გამოვიყენოთ სიტყვები წმინდა წერილიდან ან ცნობილი ლოცვებიდან, და არა ჩვენს მიერ შეთხზული ფრაზები. მიცვალებულთა მოხსენიების განსაკუთრებული დღეები. ეკლესია მუდმივად ლოცულობს ყოველთა ~წინა შესვენებულთა მამათა და ძმათა ჩვენთათვის~, მაგრამ ის ასევე აღასრულებს განსაკუთრებულ მოხსენიებას ყოველი მიცვალებულისა, თუკი ამისათვის არსებობს საჭიროება და ჩვენი კეთილმსახურებითი სურვილი. ასეთ მოხსენიებას კერძო ეწოდება და მას მიეკუთვნება მოხსენიება მესამე, მაცხრე, მეორმოცე დღეს და წლისთავზე (გარდაცვალებიდან). მიცვალებულთა მოხსენიება სიკვდილის შემდგომ მესამე დღეს, არის მოციქულებრივი გარდამოცემა. ის აღესრულება იმიტომ, რომ გარდაცვლილი მონათლული იყო მამისა და ძისა და სული წმიდის სახელით, ერთსამება ღმერთის სახელით. მიცვალებულის მოხსენიებას მესამე დღეს, საღვთისმეტყველოს გარდა, აქვს აგრეთვე, საიდუმლო მნიშვნელობაც, რომელიც სულის საიქიო მდგომარეობას ეხება. პირველ ორ დღეს, სული ჯერ ისევ იმყოფება მიწაზე და მასთან მყოფ ანგელოზთან ერთად ეწვევა იმ ადგილებს, რომელიც იზიდავენ მას მიწიერი სიხარულისა და სიმწარის, კეთილ და ბოროტ საქმეთა მოგონებებით. მესამე დღეს კი უფალი უბრძანებს სულს, აღვიდეს ზეცად - მისთვის თაყვანისსაცემად. ექვსი დღის განმავლობაში, მესამედან მეცხრე დღემდე, ღმრთის პირიდან დაბრუნებული სული, შედის სამოთხის სავანეებში და ჭვრეტს მათს გამოუთქმელ მშვენებას. მეცხრე დღეს უფალი უბრძანებს ანგელოზებს, კვლავ წარადგინონ სული მასთან - თაყვანისსაცემად. ღმრთისადმი მეორეგზის თაყვანისცემის შემდეგ, ანგელოზებს მიჰყავთ სული ჯოჯოხეთში, სადაც ის ჭვრეტს მოუნანიებელ ცოდვილთა სასტიკ ტანჯვას. სიკვდილიდან მეორმოცე დღეს სული მესამედ აღიყვანება უფლის საყდართან, სადაც წყდება მისი ხვედრი - დგინდება ადგილი, რომლის ღირსიც გახდა იგი (სული) თვისთა საქმეთა მიხედვით. სწორედ ამიტომ, მიცვალებულთათვის განსაკუთრებით ძლიერად უნდა ვილოცოთ გარდაცვალებიდან მესამე, მეცხრე და მეორმოცე დღეს. მაგრამ ამ ვადებს (თარიღებს) აქვს სხვა აზრიც. მიცვალებულთა მოხსენიება მესამე დღეს, აღესრულება ქრისტეს მესამე დღეს მკვდრეთით აღდგომისა და ყოვლადწმინდა სამების სახების პატივსაცემად. ლოცვა მეცხრე დღეს არის პატივის მიგება ანგელოზთა ცხრა დასისადმი, რომელნიც როგორც მსახურნი ცათა მეუფისა, შუამდგომლობემ განსვენებულის შეწყალებისათვის. ძალიან ძველად, მიცვალებულთა გამო ტირილი ორმოც დღეს გრძელდებოდა. ეკლესიის დადგენილებით, მიცვალებულთა მოხსენიება ორმოცი დღის განმავლობაში უნდა გაგრძელდეს და განსაკუთრებით ძლიერი მეორმოცე დღეს უნდა იყოს. როგორც ქრისტემ - ორმოცი დღის მარხვისა და ლოცვის შემდეგ სძლია ეშმაკი, ასევე ეკლესიაც ლოცულობს, გასცემს მოწყალებას და სწირავს უსისხლო მსხვერპლს მიცვალებულისათვის, მისთვის ითხოვს უფლისგან მადლს, ეხმარება მტრის, ბნელეთის, ჰაერთა მთავრის ძლევაში და ცათა სასუფეველის დამკვიდრებაში. რა შეგვიძლია ვაკეთოთ ახლობელთათვის, გარდაცვალებიდან ორმოცი დღის განმავლობაში? როგორც კი ადამიანი მოკვდება, საჭიროა მაშინვე ვიზრუნოთ, საღვთო წირვის დროს მიცვალებულის სულის ყოველდღიურ მოხსენიებაზე ორმოცი დღის განმავლობაში. შესაძლებლობის მიხედვით, კარგია შევუკვეთოთ ორმოცი ჟამის წირვა და უკეთესია რამდენიმე ტაძარში. თუ ადამიანი მოკვდა დიდმარხვაში, მაშინ ყოველი კვირის ოთხშაბათს და პარასკევს უკვეთავენ პანაშვიდს, შაბათს და კვირას კი - წირვას მიცვალებულთა სულის განსვენებისათვის. დიდმარხვის დროს ორმოც ჟამის წირვას არ უკვეთავენ, რადგანაც ამ დროს საღვთო ლიტურღია ყოველდღე არ აღესრულება. ბრწყინვალე შვიდეულში პანაშვიდი არ გადაიხდება, რადგან აღდგომა - საყოველთაო სიხარულია მათთვის, ვისაც სწამს ჩვენი მაცხოვრის, უფალი იესო ქრისტეს აღდგომა, ამიტომ, მთელი კვირის მანძილზე, არ მიიღება შეკვეთა არც პანაშვიდზე, არც წირვაზე მიცვალებულთათვის. მხოლოდ თომას კვირეულის სამშაბათიდან (აღდგომის მეორე შვიდეული) ტაძრებში იღებენ შეკვეთებს წირვაზე მიცვალებულთა სულის განსვენებისათვის. ქრისტიანის სიკვდილის დღე არის ახალი, უკეთესი ცხოვრებისათვის მისი დაბადების დღე. ამიტომაც, ჩვენ ვდღესასწაულობთ ჩვენი ახლობლების გარდაცვალების წლისთავზე მათს ხსოვნას, ვევედრებით რა ღმრთის კეთილმოწლეობას (გულმოწყალებას) მათი სულების შეწყალებას, სანუკვარი მამულის (ცათა სასუფევლის - მთარგმ. შენიშვ.) სამუდამო სამკვიდრებლად მათთვის მინიჭებას. სოკვდილიდან მესამე, მეცხრე და მეორმოცე დღეს, აგრეთვე წლისთავზე, ეკლესიაში უნდა შევუკვეთოთ წირვა მიცვალებულის სულის განსასვენებლად. სახლში ამ დღეებში იკრიბებიან მისი ნათესავები და ახლობლები, რათა მისთვის ერთობლივი ლოცვით შესთხოვენ უფალს მისთვის ცოდვების მიტევება და ცათა სასუფეველში მისი სულის განსვენება. მიცვალებულნი უნდა მოვიხსენიოთ მათი მიწიერი დაბადების დღეებშიც, მათი სახელობის დღეებშიც (იმ წმინდანის ხსენების დღეებში, რომლის სახელსაც ისინი ატარებდნენ). მათი მოხსენიების დღეებში უნდა შევუკვეთოთ ჟამის წირვა და პანაშვიდი, ვილოცოთ მათთვის სახლში, გავიხსენოთ ისინი ტრაპეზზე. რატომ და როგორ შეიძლება იყოს კეთილისმყოფელი მიცვალებულთათვის ჩვენი ლოცვები. ორმოცი დღის შემდეგ ზოგი სული აღმოჩნდება მარადიული სიხარულისა და ნეტარების წინათგრძნობის მდგომარეობაში, სხვანი კი ძრწიან მარადიული სატანჯველის მოლოდინში, რომელიც გამძაფრედება საშინელი სამსჯავროს (უფლის მეორედ მოსვლის, როცა ის განსჯის ყოველ ცხოველს (ცოცხალს) და მკვდარს) შემდეგ. მაგრამ იმ დრომდე შესაძლებელია სულის საიქიო ხვედრის გაუმჯობესება, განსაკუთრებით ეკლესიაში მისთვის აღვლენილი ლოცვებისა და მის სახსოვრად გაკეთებული კეთილი საქმეების წყალობით. თუნდაც ჯოჯოხეთში მყოფი სულებისათვის, როგორც საზოგადო, ასევე კერძო (სახლის) ლოცვების სარგებლობაზე სწერია წმინდანთა და მოღვაწეთა ცხოვრებაში, აგრეთვე წმიდა მამათა გარდამოცემაში. ჩვენს ლოცვებს გარდაცვლილთა სულებზე უშუალო ზემოქმედება შეუძლიათ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ისინი აღესრულნენ მართალი სარწმუნოებით და ჭეშმარიტი სინანულით, ეკლესიასთან და უფალ იესოსთან ერთობაში მყოფნი. მაშინ, ჩვენს თვალთაგან განშორების მიუხედავად, ისინი ჩვენთან ერთად მიეკუთვნებიან ეკლესიას: ქრისტეს ერთსა და იმავე სხეულს (იხ. ეფესელთა 1, 23; კოლასელთა 1, 18). მართალი სარწმუნოებით და ჭეშმარიტი სინანულით აღსრულებულებმა იმ სოფლის სარწმუნოებით და ჭეშმარიტი სინანულით აღსრულებულებმა იმ სოფლად გადაიყოლეს სიკეთის საწყისი ანუ ახალი ცხოვრების თესლი, რომლის გაღვივებაც აქ თვითონ ვერ მოასწრეს. მაგრამ, ჩვენი ლოცვების გავლენით, ღმრთის კურთხევით, ის შეიძლება თანდათან გაღვივდეს და ნაყოფი გამოიღოს. ამჟამად, მრავალი მონათლული ადამიანი არ დადის ტაძარში, არ ამბობს აღსარებას, არ ეზიარება, ან აკეთებს ყოველივე ამას ძალზე იშვიათად. მათთვის, აგრეთვე უეცარი სიკვდილით ყველა აღსრულებულისათვის - რომელთაც აღსასრულისათვის შესაბამისი მომზადება ვერ მოასწრეს - იკითხება ღირსი პაისი დიდის კანონი - წმინდანისა, რომელსაც ღმერთმა მიანიჭა განსაკუთრებული მადლი, უნანელად გარდაცვალებულთათვის შუამდგომლობისა. მე-17 კანონის მნიშვნელობა. ადამიანის გარდაცვალებიდან მთელი ორმოცი დღის განმავლობაში მისმა ნათესავებმა და ახლობლებმა ფსალმუნნი უნდა იკითხონ. დღეში თუ რამდენი კანონი - ეს დროზე და მკითხველთა ძალებზეა დამოკიდებული, მაგრამ კითხვა აუცილებლად ყოველდღიური უნდა იყოს. ფსალმუნთა სრულად წაკითხვის შემდეგ, ის თავიდან იკითხება. არ უნდა დავივიწწოთ მხოლოდ, ყოველი ~დიდების~ შემდეგ, მიცვალებულის მოხსენიების შესახებ ლოცვითი თხოვნის წაკითხვა (~სულის ხორციდან (სხეულიდან) ამოსვლის შემდგომად საკითხავიდან). მრავალი გარდაცვლილის ნათესავები და ახლობლები, სხვადასხვა ვითარებათა მომიზაზებით, ფსალმუნთა კითხვას სხვებს (მკითხველებს) ანდობენ, იხდიან რა ამაში ფულს, ანდა უკვეთავენ მას მონასტერში (ე.წ. ~დაუძინებელი ფსალმუნება~). რა თქმა უნდა, ღმერთი ასეთ ლოცვასაც ისმენს. მაგრამ ის იქნება უფრო ძლიერი, უფრო გულწრფელი, უფრო სუფთა, თუკი გარდაცვლილის ნათესავი ან ახლობელი ადამიანი თვითონ შესთხოვს ღმერთს მიცვალებულის შეწყალებას. და არ ღირს ამისატვის არც ძალის, არც დროის დაზოგვა. მესამე, მეცხრე და მეორმოცე დღეს საჭიროა მიცვალებულისათვის საგანგებო კანონის (მასში შედის 118 -ე ფსალმუნი) წაკითხვა. მას ეწოდება მოსახსენებელი, საღვთისმეტყველო წიგნებში კი - ~უბიწონი~ (მისი პირველი მუხლის სიტყვების მიხედვით: ~ნეტარ არიან უბიწონი გზასა, რომელნი ვლენან შჯულსა უფლისასა~). იუდეველებს ჩვევად ჰქონდათ, პასექის მწუხრისას და მისი დამთავრების შემდეგ, ეგალობათ ფსალმუნნი, და უპირატესად 118-ე ფსალმუნი, რომელიც ეგვიპტიდან გამოსვლას ეძღვნება. გარდამოცემის მიხედვით, ქრიტე მოწაფეებთან ერთად, იმ სახლიდან, სადაც შედგა საიდუმლო სერობა, ფსალმუნთა გალობით - როგორცდ ყველაფრიდან ჩანს, ზუსტად 118-ე ფსალმუნის გალობით - გამოვიდა: ~და გალობაი წართქვეს და განვიდეს მთასა მას ძეთისხილსა~. მუხლით ~კურთხეულ ხარ შენ, უფალო, მასწავე მე სიმართლენი შენნი~ უგალობდა თავის თავს უფალი, ვნებასა და სიკვდილზე მიმავალი. ეს მუხლი ყოველთვის იგალობება ეკლესიის მიერ, მიცვალებულთა დაკრძალვისას, კანონი კი იკითხება მოხსენიების განსაკუთრებულ დღეებში. ამ კანონში გამოხატულია მათი ნეტარება, ~რომელნი ვლენან შჯულსა უფლისასა~ (ე.ი. მართალ ადამიანთა ნეტარება, ვინც ღმრთის მცნებათა მიხედვით ცხოვრებას ცდილობს). როგორ წავიკითხოთ სწორად მე-17 კანონი. სახლში ის იკითხება ისევე, როგორც ყველა დანარჩენი. კანონის მუხლები: 1, 2, 12, 22, 25, 29, 37, 58, 66, 72, 73, 88 - იკითხება ჩასართავებით: ~მოიხსენე უფალო, სული მონისა (მხევლისა) შენისა~. სამჯერ იგალობება კანონის პირველი ნახევრის დამამთავრებელი მუხლები (92,93): ~არა თუმცა შჯული შენი ზრახვა იყო ჩემდა, მაშინვე სამემცა წავრწყმდი სიმდაბლესა შინა ჩემსა. უკუნისამდე არა დავივიწყო მე სიმართლენი შენნი, რამეთუ ამას შინა მაცხოვნე მე~. ამის შემდეგ კვლავ მეორდება ჩასართავი. კანონის მეორე ნაწილში მუხლები: 94, 107,. 114, 121, 131, 132, 133, 142, 153, 159, 163, 170 - იკითხება ჩასართავით: ~განუსვენე, უფალო, სულსა მონისა (მხევლისა) შენისასა~. დასასრულს, სამჯერ იგალობება 118-ე ფსალმუნის ბოლო მუხლები (175, 176): ~ცხოვნდეს სული ჩემი და გაქებდეს შენ, და სამართალნი შენნი შემეწინენ მე. შევსცეთი მე ვითარცა ცხოვარი წყმედული, მომიძიე მონაი შენი, რამეთუ მცნებანნი შენნი მე არა დავივიწყენ~. მას შემდეგ კიდევ ერთხელ მეორდება ჩასართავი, მისი სულის განსვენების თხოვნით, ვისთვისაც ლოცულობენ. ~დიდების~ შემდეგ იკითხება ლოცვითი თხოვნა. კანონის შემდეგ იკითხება დადგენილი ტროპარები (ისინი ლოცვანებში 118-ე კანონის შემდეგ მაშინვეა მითითებული). მათს შემდეგ კი - 50-ე ფსალმუნი და ტროპარი უბიწონი, ან ტროპარი განსვენებისათვის (რიცხვით 8), 118-ე ფსალმუნის ყოველ მუხლთან ჩასართავით: ~კურთხეულ ხარ, შენ უფალო, მასწავენ მე სიმართლენი შენნი~. ამ ტროპართა შემდეგ იკითხება ~სულის სხეულიდან (ხორციდან0 ამოსვლის შემდგომი კანონი. ყურადღება უნდა მიექცეს იმას, რომ ეკლესიაში პანაშვიდის დროს, მე-17 კანონი იყოფა ორ ნახევრად და ოდნავ განსხვავებულად იკითხება. ზოგიერთ დღეს, განსაკუთრებით შაბათობით, აღესრულება მიცვალებულთა მსოფლიო (საყოველთაო) მოხსენიება. სწორედ შაბათობითაა დაწესებული გარდაცვლილთათვის ლოცვა, იმიტომ, რომ წმინდა მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ ასეა განჩინებული: კვირეულის ყოველ შაბათს, განსვენების დღეს მოვიხსენიოთ გარდაცვლილი ნათესავები და ახლობლები. როგორ მოვიხსენიოთ? ყოველ მართლმადიდებლურ ლოცვანში, დილის ლოცვების ბოლოს მოთავსებულია ლოცვები ცოცხალთათვის და მიცვალებულთათვის. ნუ დავიზარებთ ვიკითხოთ ეს მცირე მოსახსენიებელი ჩვენი გარდაცვლილი ახლობლებისათვის, მათი სახელების წარმოთქმით და მათთვის ლოცვითი ვედრებით. მიცვალებულთა განსაკუთრებული მოხსენიების დღეებად ითვლება ხუთი მსოფლიო (საყოველთაო) შაბათი. ხორციელის მსოფლიო (საყოველთაო) შაბათი აღინიშნება დიდმარხვამდე ორი კვირით ადრე. ამ დღეს ეკლესია ლოცულობს ყველა მართლმადიდებლისათვის, მათ შორის უეცარი სიკვდილით (წყალდიდობით, მიწისძვრით, ომით) გარდაცვლილთათვის. მიცვალებულთ ყოველდღიური მოხსენიების ნაცვლად - საღმრთო ლიტურღიის დროს, - რაც არ ხდება დიდმარხვაში, ეკლესიამ დაადგინა გაძლიერებული მოხსენიების აღსრულების შემდეგ სამ დღეს: დიდმარხვის მეორე, მესამე და მეოთხე შაბათს. სულთმოფენობის მსოფლიო (საყოველთაო) შაბათი აღინიშნება სულთმოფენობის წინა დღეს. ამ დღეს აღესრულება ყველა გარდაცვლილი კეთილმსახური ქრისტიანის მოხსენიება. ამ დღეებში შეუკვეთეთ ჟამისწირვა ან კვეთაში მოხსენიება თქვენი გარდაცვლილი ნათესავებისა და ახლობლებისათვის. ასეთ დღეებში კარგია ეწვიოთ გარდაცვლილთა საფლავებს, ეკლესიაში პანაშვიდის დროს ვილოცოთ მათი განსვენებისათვის, სახლში კი წავიკითხოთ მე-17 კანონი. ტრაპეზის დროს არ დაივიწყოთ გარდაცვლილთა მოხსენიება. ძალიან მნიშვნელოვანია, ვაზიაროთ საკუთარი ბავშვები გარდაცვლილ ახლობელთა მოხსენიებას. თუ ისინი პატარებია, აიღეთ ფოტოალბომი და ბავშვებთან ერთად გაიხსენეთ განსვენებული პაპა, ბებია, სხვა ახლობლები, მოუყევით მათზე, ასწავლეთ ბავშვებს, თუნდაც მოკლე ლოცვით მიმართონ ღმერთს: ~ განუსვენე, უფალო, სულთა მიცვალებულთა მონათა შენთა, ყოველთა ნათესავთა და ახლობელთა ჩვენთა, და მიანიჭე მათ ცათა სასუფეველი~. როდის არ ხდება მიცვალებულთა მოხსენიება. პანაშვიდები, დაუსწრებლად წესის აგება და ნებისმიერი მიცვალებულთა ლოცვები, გარდა კვეთაში მოხსენიებისა, არ აღესრულება ტაძრებში ვნების შვიდეულის (აღდგომის წინა ბოლო კვირეული) ოთხშაბათიდან კვირაცხოვლობამდე (აღდგომის შემდგომი კვირიაკე). წესის აგება ამ პერიოდში გარდაცვლილზე დასაშვებია, ოღონდ არა აღდგომის დღეს. სააღდგომო წესის აგება განსხვავდება ჩვეულებრივისაგან იმით, რომ შეიცავს სააღდგომო, სასიხარულო გალობას. ქრისტეშობას და სხვა საუფლო დღესასწაულებზე, ლოცვები მიცვალებულთათვის წესდებით არ დაიშვება, მაგრამ შეიძლება შესრულდეს ტაძრის წინამძღვრის შეხედულებისამებრ. ტრაპეზზე გარდაცვლილთა მოხსენიების კეთილმსახურებითი ჩვეულება დიდი ხანია ცნობილია. ის ჯერ კიდევ წინასწარმეტყველ იერემიასთანაა აღწერილი, საიდანაც ცხადდება, რომ ძველ იუდეველებს ჩვეულებად ჰქონდათ ~გარდაცვლილთა გამო სანუგეშოდ ... მათთვის პურის განტეხვა~ (იერემია, 16, 7). მაგრამ, როგორ უნდა მოვიხსენიოთ სუფრასთან მიცვალებული ნათესავები და ახლობლები? სამწუხაროდ, არაიშვიათად მოხსენიება იქცევა ხოლმე ერთად შეკრების, უკანასკნელი ახალი ამბების განხილვის, გემრიელად მოლხენის საბაბად, მაშინ როცა მართლმადიდებელი ქრისტიანები, მოსახსენიებელ სუფრაზეც უნდა ლოცულობდნენ თავისი გარდაცვლილი ძმებისათვის. ამ თავში განზოგადებულია მართლმადიდებლური ცხოვრებით მცხოვრები ადამიანების გამოცდილება, ცალკეული რჩევები და სურვილები ერთადაა თავმოყრილი. დიდმარხვის დროს, თუ მოხსენიების დღეები (გარდაცვალებიდან მასამე, მეცხრე, მეორმოცე და წლისთავი) უწევს პირველ, მეოთხე და მეშვიდე კვირას. მიცვალებულის ახლობლები და ნათესავები არავის იწვევენ. ეს კვირეულები განსაკუთრებით მკაცრია, დაე, მაგიდასთან ისხდნენ მხოლოდ ყველაზე ახლობლები: დედა ან მამა, ცოლი ან ქმარი, შვილები ან შვილიშვილები. თუ მოხსენიების დღეები უწევგს დიდმარხვის სხვა კვირეულების სამუშაო დღეებს, მაშინ ისინი გადაიტანება უახლოეს (წინამდებარე) შაბათს ან კვირას. ამ მოხსენიებს ეწოდება მისაგებებელი. ასე იმიტომ კეთდება, რომ დიდმარხვის სადღესასწაულო დღეებად ითვლება შაბათი და კვირა, როცა აღესრულება საღმრთო ლიტურღია. აღდგომის შემდგომ პირველ რვა დღეს არ იკითხება ლოცვები მიცვალებულთათვის, არ სრულდება პანაშვიდები. ეკლესიაში იგალობება სააღდგომო კანონი. მიცვალებულთა მოხსენიებას მართლმადიდებელი ეკლესია უშვებს მხოლოდ თომას კვირის სამშაბათიდან (აღდგომის მე-9 დღე). ამ დღიდან მიცვალებულისათვის შეიძლება შევუკვეთოთ ორმოცი ჟამისწირვა, კვეთა და პანაშვიდი. სანაკში (ან სახლში), არDგომიდან თომას კვირის სამშაბათამდე კითხულობენ მხოლოდ სააღდგომო კანონს. არ შეიძლება მოსახსენიებელ სუფრაზე დათრობა. მოხსენიება - ეს მწუხარების, გაძლიერებული ლოცვის დროა მიცვალებულის სულისათვის, რომელსაც შესაძლოა, ძალზე უჭირს. ნუთუ იმ სოფლად სულს შეუმსუბუქდება, თუკი ჩვენ აქ დავითრობით? მაგიდასთან უკეთესია წავიკითხოთ ან ვიგალობოთ ის ლოცვები, რომელიც დამსწრეთა უმეტესობამ იცის და არა განვიხილოთ პოლიტიკური საკითხები და საყოფაცხოვრებო პრობლემები. მოსახსენიებელი ტრაპეზი, რომელსაც განსვენებულის ნათესავები და ახლობლები აწყობენ, - ერთგვარი მოწყალებაა ყველა მოწვეულისათვის. აქედან წარმოდგება მასპინძელთა სურვილი, დააპურონ სტუმრები მაძღრად და გემრიელად. მაგრამ, ამასთან უნდა დავიცვათ ეკლესიის მიერ დადგენილი მარხვის დღეები. გარდაცვლილებს იხსენიებენ იმ საჭმლით, რომელიც მოხსენიების დღეს არის დაწესებული: ოთხშაბათს, პარასკევს და ხანგრძლივი მარხვის დღეებში - სამარხვოთი, ხსნილში - სახსნილოთი. მოსახსენიებელი ტრაპეზის წინ კითხულობენ მე-17 კანონს, ან პურის კურთხევის წესს, რომელსაც ერისკაცი ასრულებს. ლოცვებს კითხულობენ წმინდა ხატების წინ ანთებული სანთლით ან კანდელით. ამ დროს განსაკუთრებული ძალით უნდა ჟღერდეს მიცვალებულის შეწყალების თხოვნა. უშუალოდ ჭამის წინ კითხულობენ ლოცვას ~მამაო ჩვენო~. პირველი კერძი, რომელსაც მიცვალებულის ნათესაობის და ახლობლების უფლებით, თავიდან მისი უახლოესი ნათესავები და მეგობრები სინჯავენ, არის წანდილი. ეს არის მოხარშული ხორბლის (ბრინჯის) მარცვლები, შერეული თაფლთან (ქიშმიშთან). მარცვლები მკვდრეთით აღდგომის სიმბოლოა, თაფლი (ან ქიშმიში) - სიტკბოსი, რომლითაც მართალნი ტკბებიან ცათა სასუფეველში. წანდილი იკურთხება ტაძარში პანაშვიდის დროს. შემდეგ მას სინჯავს ყველა იქ მყოფი. სუფრაზე ის მოაქვთ, როგორც წესი, მესამე, მეცხრე და მეორმოცე დღეს. ჭამის შემდეგ კითხულობენ სამადლობელ ლოცვებს: ~გმადლობ შენ, ქრისტე ღმერთო ჩვენო ...~, ~ღირს არს~ -ს... მაგრამ ყველაზე მთავარია - ლოცვა გარდაცვლილი ადამიანის სულის განსვენებისა და შეწყალებისათვის. თუნდაც ისე რომ მოხდეს, რომ სახლში არაფერი დარჩეს, წყლისა და ხმელა პურის გარდა, ამის გამო მოხსენიებას არაფერი დააკლდება. თუ სახლში არ აღმოჩნდება ლოცვანი, უნდა წავიკითხოთ ის ლოცვები, რომლებიც ზეპირად ვიცით, მივმართოთ ღმერთს საკუთარი სიტყვებით, მთავარია სულთქმა (ოხვრა) გარდაცვლილთა სულისათვის ჩვენი გულიდან მოდიოდეს. მოხსენიების დროს სუფრაზე, მიღებულია გარდაცვლილის სახელზე ადგილის, თეფშის, სასადილო მოწყობილობის, კერძების ნაწილის დატოვება. ეს ძალზე ძველი ჩვეულებაა. დასაფლავების დროს არსებობს კიდევ ერთი ჩვეულება - სარკისათვის ნაჭრის ჩამოფარება. ამას კეთილმსახურების გრძნობით აკეთებენ, რათა არაფერმა ზედმეტმა არ გაფანტოს მწუხარება და ნაღველი მიცვალებულის გამო. თუ ქრისტიანს, ახლობელი ადამიანის მოხსენიებაზე, ურწმუნო ოჯახში მიიწვევენ, უკეთესია, თუ უარს იტყვის მიწვევაზე. რამდენადაც, სიყვარული მარხვაზე მეტია, საჭიროა ვიხელმძღვანელოთ მაცხოვრის სიტყვებით: ~ჭამდით წინა დაგებულსა თქვენსა~ (ლუკა, 10; 8), მაგრამ დავიცვათ ზომიერება ჭამაში და საუბარში. საჭიროა, მართლმადიდებელთა ყურედღება მიექცეს ზოგიერთ მნიშვნელოვან თავისებურებას, დაკრძალვის წესისა და მიცვალებულთა მოხსენიების შესახებ მორწმუნეთა ცოდნას რომ ავსებს. 1. აღდგომა დღეს საფლავებზე მიცვალებულთა მოხსენიება - საერო ჩვეულებაა. თომას კვირეულის სამშაბათამდე (აღდგომის მე-9 დღე) ეკლესია ღიად არ ლოცულობს მიცვალებულთათვის, არამედ მხოლოდ ფარულად, კვეთაში. 2. არ შეიძლება ტაძარში მიცვალებულის ერთ დღეზე მეტად გაჩერება. 3. არ შეიძლება, მარხვის დროს სახსნილო მოსახსენიებელი სუფრის (ქელეხის) გაკეთება, აგრეთვე ამ დროს ( მათ შორის ოთხშაბათსა და პარასკევს) სახსნილო საჭმლის მიტანა ეკლესიაში საკურთხად. 4. მიცვალებულის სამარეზე სანთლის დანთება შეიძლება მხოლოდ ჯვრის ან ხატის წინ და არა სახსოვარი ქვის წინ. საერთოდ, სამარეზე სახსოვარი ქვის დადგმა არამართლმადიდებლური ჩვეულებაა: თვითონ მიცვალებულები ეცხადებიან ახლობლებს და ეუბნებიან, რომ მათ ამ ქვების სახით სიმძიმე აწვებათ. არ შეიძლება მიცვალებულის ფოტოგრაფიის მოთავსება ქვაზე და მით უმეტეს - ჯვარზე. 5. არ შეიძლება მოუნათლავთა ან სხვაგვარად მორწმუნეთა მიმართ წესის აგება ან ნებისმიერი საეკლესიო წესის აღსრულება. მათთვის შეიძლება მოწყალების გაცემა, მათი სახელის უთქმელად. 6. ეკლესია არ ლოცულობს თვითმკვლელებზე. მაგრამ, თუ თვითმკვლელობა განხორციელდა სულიერი აშლილობის მდგომარეობაში, შეურაცხადობის მომენტში, მაშინ დასაშვებია ყველა საეკლესიო წესის აღსრულება. თვითმკვლელთათვის შეიძლება მოწყალების გაცემა, მათი სახელის უთქმელად. ღმერთმა იცის და ხედავს, თუ ვისთვის გაიღება მოწყალება. ძალზე კარგია გარდაცვლილთათვის სულიერი მოწყალების გაღება (განსაკუთრებით სასულიერო წიგნებისა). სულიერი მოწყალება იმდენად აღმატებულია ხორციელზე ღმრთის თვალთა წინაშე, რამდენადაც სული ძვირფასია სხეულზე. ნებიუსმიერ ძნელად გადასაწყვეთ შემთხვევაში, აუცილებელია მივმართოთ მღვდელს ან ეპისკოპოსს. ღმერთთან არ არსებობს მკვდრები, არამედ ყველა ცოცხალია. ამის შესახებ თვით მაცხოვარი ამბობს: ~არა აღმოგიკითხავსა თქმული იგი ღმრთისმიერი, რომელს იტყვის: მე ვარ ღმერთი აბრაჰამისი და ღმერთი იაკობისი? არა არს ღმერთი მკუდართაი, არამედ ცხოველთაი (მათე, 22, 31-32). მრავალი ჩვენგანი, ~ბრძენობს~ რა სარწმუნოების და გარდაცვლილთა საიქიო ხვედრის საკითხებზე, ივიწყებს ან თავს არიდებს მიცვალებულთა ჭეშმარიტი შეწევნის საქმეს. ბევრმა საერთოდ არ იცის ან უარს ამბობს, მართლმადიდებლურად დაკრძალვის წესზე და ამავე დროს ხალისით მისდევს სხვადასხვა წარმართულ საკულტო ქმედებებს და რიტუალებს (უხვ სუფრებს, მარმარილოს სამარის ქვებს, გვირგვინებს და ა.შ.). ამ დროს კი ჩვენი გარდაცვლილი ნათესავები და ახლობლები ელიან ჩვენგან შეწევნას. მათ სჭირდებათ იგი. ჩემი სამღვდელო პრაქტიკიდან ცნობილია შემთხვევები (მრევლის მონათხრობით), როცა გარდაცვლილები ეცხადებოდნენ თავის ცოცხალ ნათესავებს (სიზმარში) და პირდაპირ გამოთქვამდნენ თავის გასაჭირს, საუბრობდნენ თავის ცდომილებებზე სიცოცხლისას ან აძლევდნენ დარიგებებს, რაღაცაზე აფრთხილებდნენ... წმინდა მამები გვასწავლიან, არ მივენდოთ სიზმრებს, რადგანაც უმრავლესობას ჩვენს შორის, არა აქვს სულიერი განსჯის უნარი, რათა განსაზღვროს სიზმრის ბუნება, ანუ არის ის ცხოვრებაში მომხდარი რეალური მოვლენების ასახვა და განცდა თუ ხორცის მოძრაობის (ვნებების, ავადმყოფობათა და ა. შ. ) შედეგი; არის დაცემულ სულთა ბნელი სამყაროს გავლენა თუ ბოლოს და ბოლოს, ეს ნამდვილად სულიერი ურთიერთობაა საიქიოსთან, რომელიც ჩვენთვის დრომდეა დაფარული ... ნებისმიერ შემთხვევაში, თუკი სიზმარი მოგვეჩვენა მნიშვნელოვნად, საჭიროდ, რაიმეს შესახებ გამაფრთხილებლად, უწინარეს ყოვლისა, უნდა მივმართოთ რჩევისათვის სულიერ მოძღვარს, სამრევლო მღვდელს, ან თუნდაც სულიერად გამოცდილ ადამიანს. მოგითხრობთ რამდენიმე, ჩემთვის სამახსოვრო მოვლენაზე, რომელსაც კავშირი აქვს ჩვენი საუბრის თემასთან. ერთს ჩემს მრევლთაგანს, სიზმარში თანასოფლელი გამოეცხადა. ცხოვრებაში იგი მტკიცე ურწმუნო და სარწმუნოების და ეკლესიის მდევნელი იყო. მას ესიზმრა, რომ ეს ადამიანი იდგა სამრეკლოს ნანგრევთა ახლოს, რომელიც ერთ დროს სოფლის ბოლოში იყო და მასზე მითითებით ამბობდა: ~მე რომ სიცოცხლეში, თუნდაც იშვიათად მეცქირა ამ წმინდა ადგილისათვის, თუნდაც ერთხელ რომ შემეჩერებინა მასზე მზერა... ახლა ასე მძიმედ არ ვიქნებოდი~. აი, როგორია სიწმინდის ძალა! თუნდაც დანგრეულის და შეგინებულის... ბიძაჩემი ახალგაზრდობაში და შუახნის ასაკში მორწმუნე ადამიანი იყო, დადიოდა ღმრთის ტაძარში, კითხულობდა წმინდა წერილს. მაგრამ, დაემონა რა დროის სულს, მან დაკარგა ღმრთის რწმენა. დაანება თავი ეკლესიაში სიარულს, გაიტანა სახლიდან წმინდა ხატები. უფრო მეტიც, ის აზროვნებითაც კი უღმრთო გახდა და ათეიზმს ქადაგებდა. ლოცვების ნაცვლადD ტანვარჯიში დაიწყო. მაგრამ, მასთანაც მივიდა სიკვდილი. ოთხმოცი წლის ასაკში, ის ჩაწვა. სასიკვდილო სარეცელზე ის შფოთავდა, ხრიალებდა, რაღაცის თქმას ცდილობდა და მუდმივად ხელით კუთხეზე უთითებდა, სადაც უნდა დაკიდულ ყოფილიყო, მაგრამ არ ეკიდა ხატები. რაღაც საშინელი ეხვეოდა მას, თელავდა, აწვებოდა, და არ ჰყავდა მას მცველნი, ხელისამპყრობნი, შუამდგომელნი ღმერთთან, რადგან თვითონ ერთხელ, ნებაყოფლობით თქვა მათზე უარი. ერთ ჩემს მრევლთაგანს გარდაეცვალა ნათესავი. ის მოუნათლავი იყო. თანაგრძნობით აღძრული, ეს ქალი მოვიდა ჩემთან და მკითხა, თუ როგორ შეემსუბუქებინა მისი საიქიო ხვედრი. მოუნათლავთათვის საეკლესიო ლოცვა დაუშვებელია, ამიტომ მე მას ვურჩიე, მიცვალებულის სახელით მოწყალების გაცემა, სახელდობრ - სულისმაცხონებელი წიგნებისა: შესაძლოა ვინმე, ამ წიგნების წაკითხვის შემდეგ, მოინათლოს, შეცვალოს უკეთესობისაკენ თავისი ცხოვრება და ეს იქნება ყველაზე ღმრთივსათნო მსხვერპლი მოუნათლავი მიცვალებულისათვის. რამდენიმე ხნის შემდეგ ეს ქალი მოვიდა ჩემთან და მომიყვა, რომ სიზმარში ნახა გარდაცვლილი. ის იჯდა და ერთ-ერთ იმ წიგნს კითხულობდა, რომელსაც ეს ქალი გასცემდა; მაშასადამე, შეუწირავს ღმერთს ეს მსხვერპლი. მრავალ ადამიანს, მათ შორის მორწმუნესაც, მიცვალებულთა მიმართ ჩვენს მოვალეობაზე არეული და დამახინჯებული წარმოდგენა აქვს. თვლიან, რომ აუცილებელია, პირველ რიგში, უხვი მოსახსენიებელი სუფრის მოწყობა, რტომელიც მაგარი სასმელებით და იშვიათი საჭმელებით იქნება გადაჭედილი, შემდეგ - საფლავზე ძვირფასი ქვის დადგმა, რათა ნაცნობებმა სიძუნწის გამო არ გაგვკიცხონ. როგორ ცდებიან ეს ადამიანები და უფრო მეტიც, როგორ ზიანს აყენებენ თვის ძვირფას და საყვარელ მიცვალებულებს - ნათესავებს და ახლობლებს. მათი სულის განსვენებისათვის საჭიროა საეკლესიო ლოცვა -შეკვეთილი ჟამისწირვა, საშინაო ლოცვა - ფსალმუნის კითხვა, მოწყალების გაღება. იყო ჩემს მსახურებით პრაქტიკაში ასეთი შემთხვევები. როგორღაც მოვიდა ჩემთან ერთი ქალი და მომიყვა, რომ არც ისე დიდი ხნის წინათ დამარხეს ნათესავი, დაადგეს სამარეზეგრანიტის ქვა. და აი ეცხადება ამ ქალს სიზმარში მიცვალებული და და საყვედურობს რომ ეს მძიმე საფლავის ქვა ძალიან აწვება და ტანჯავს მას. მე ავუხსენი მას, რომ საფლავს აკურთხებს ჯვარი, სასურველია ხის. ჯვარი ხომჩვენი ცხოვნების, ჩვენი გამოსყიდვის იარაღია. სიცოცხლეში ჩვენ მკერდზე ვატარებთ ჯვარს, ვემთხვევით ჯვარს ღმრთის ტაძარში, ვიწერთ პირჯვარს, ამიტომ სიკვდილის შემდეგ ჩვენი განსვენების ადგილი ჯვრით უნდა იკურთხოს და არა გრანიტის ან მარმარილოს ნაჭრით. ჩემს სხვა მრევლთაგანს, დაკრძალვიდან მცირე ხნის შემდეგ - სიზმარში - გამოეცხადა ნათესავი და უთხრა: ~ყველაფერი კარგადაა, მხოლოდ აპეურები ძლიერ მაწუხებენ~. აპეურები - ეს გვირგვინებია, რომლითაც ვავსებთ ჩვენ მიცვალებულთა საფლავებს. ეს კი წარმართული ჩვეულების გადმონაშთია. მართლმადიდებლური ჩვეულება ასეთ რამეს არ თხოულობს. ერთხელ მიმიწვიეს სახლში წესის ასაგებად. ეს სოფელი, სადაც წასვლა მომიხდა, ჩვენი სამრევლოდან 5 კილომეტრში მდებარეობდა. მე მხოლოდ საღამოს შევძელი მიღწევა, უკვე ბინდდებოდა. დავამთავრე ძალიან გვიან, ამიტომ ღამით დარჩენამ მომიწია. გამთენიისას კარზე კაკუნმა გამომაღვიძა. შემოვიდა ახალგაზრდა ქალი, ამ სოფლის მცხოვრები. იგრძნობოდა, რომ ძლიერ ღელავდა. თავიდან, ჩემი დანახვისას, ის დაიბნა, თითქოსდა რაღაცით შეძრული, შემდეგ სწრაფად დაიწყო ახსნა. აი რა მოხდა. ღამით (სიზმარში) გამოეცხადა მას, რამდენიმე წლის წინათ გარდაცვლილი მამამთილი და უთხრა: ~სოფელში მოვიდა მღვდელი, იმყოფება აქა და აქ (დაასახელა ადგილი, სადაც მე ვათენებდი), მიდით, სთხოვეთ მას, რათა წესი ამიგოს, თორემ ვწევარ ასე წესაუგებელი~. ქალმა მომითხრო, რომ იმ დროს, როცა მისი მამამთილი გარდაიცვალა, მღვდელი არ ჰყავდათ, ამიტომ წესის აუგებლად დაკრძალეს. და რაც განსაკუთრებით საოცარია, ამ ქალმა მხოლოდ ერთხელ ნახა თავისი მამამთილი - როცა ის უკვე კუბოში იწვა, სიცოცხლეში ის მას არ იცნობდა და არასოდეს უსაუბრია მასთან. უნდა ითქვას, რომ მე არ მიყვარს დაუსწრებლად წესის აგება, მაგრამ აქ განსაკუთრებული საჭიროება იყო (ჩანდა ღვთის განგებულება განსვენებულზე), ამიტომ, იმავე დღეს წესი ავუგეთ. ერთხელ, ბრწყინვალე შვიდეულის პარასკევს დამეწია ქალი და ცრემლებით მეუბნება: ~მამაო, იქნებ, კიდევ ერთხელ ავუგოთ წესი ჩემს გოგონას?~ მოხდა კი შემდეგი: იმ დროს, როცა ეს ქალი სამგზავროდ იყო წასული, მისი გოგონას სამარეში თვითნებურად დაკრძალეს მიცვალებული. ქალი დაბრუნდა და სიზმარში ხედავს ათი წლის წინ გარდაცვლილ ქალიშვილს, რომელიც ეუბნება მას: ~დედა, მე თვითონ ცოდვილი ვარ, მაგრამ, რატომ დაასვენეს ჩემს სამარეში ლოთი?~ (ნამდვილად, შემდეგ გაირკვა, რომ დამარხეს ქალი, რომელიც არყის სმით მოკვდა). დილით დედა გავარდა სასაფლაოზე და გაოცდა ახალი სამარის ნახვით. მე ავუხსენი ამ ქალს, რომ ხელმეორედ წესის აგება საჭირო არაა, მაგრამ საჭიროა პანაშვიდის გადახდა. ერთმა, ოთხმოცდაათი წლის ქალმა მიამბო,რომ მას, სიკვდილიდან მეორმოიცე დღეს, სიზმარში გამოეცხადა ნაცნობი მედავითნე. სიცოცხლეში ის ეხმარებოდა მას მეურნეობაში: რეცხავდა იატაკს, ჭურჭელს, ალაგებდა. მან ნაღვლიანად უთხრა: ~რატომ ლოცულობთ ასე ცოტას, ჩემთვის ხომ იმაზე უკეთესი შეწევნა არ არსებობს, ვიდრე ფსალმუნთა კითხვაა~. ერთხელ, ჩემთან მოსანათლად მოვიდა გოგონა თავის ყმაწვილ დასთან ერთად. მონათვლის შემდეგ მათ მიამბეს, რომ მათს დედას ორჯერ გამოეცხადა სიზმარში, გარდაცვლილი ქმარი და უთხრა: ~მონათლე ბავშვები~. კითხვა: არსებობს ჩვეულება, რომ მეორმოცე დღემდე, მიცვალებულის ნივთებიდან არაფრის გაცემა არ შეიძლება. სწორია ეს? პასუხი: ეს ეშმაკისგან შთაგონებული ჩვეულებაა. პირიქით მიცვალებულისათვის სიკეთე უნდა ვაკეთოთ. შევწიროთ მონასტერს, ტაძარს საბარძიმო ღვინო (ზიარებისთვის), ფქვილი (სეფისკვერისათვის), ცვილი (სანთლისათვის), გავცეთ გარდაცვლილის ტანისამოსი, ვიყიდოთ ნაკურთხი წიგნები (და გავცეთ მორწმუნეებზე) და ეს ყველაფერი უნდა გავაკეთოთ მეორმოცე დღემდე და არა შემდეგ. როდის უნდა ვიშუამდგომლოთ განსასჯელისათვის - სასამართლომდე თუ შემდეგ? ასეა აქაც: სული გადის საზვერეებს, აღესრულება სამსჯავრო, საჭიროოა მისთვის შუამდგომლობა: ლოცვცა და მოწყალების გაცემა, ადამიანები კი ამას არ აკეთებენ. კითხვა: შეიძლება თუ არა საფლავზე ან საფლავის ჯვარზეგარდაცვლილის ფოტოსურათის მოთავსება? საჭიროა თუ არა საფლავის მოვლა, მასზე მაგიდების, სკამების დადგმა, იქ ტრაპეზობა? პასუხი: არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება ფოტოგრაფიის მოთავსება. კეთილმსახური მორწმუნენი საფლავზე დგამენ კანდელს და ხატს, რომელსაც ნივთთა შესანახ ბუდეში (ფუტლიარში) ათავსებენ. ასევე არ შეიძლება მაგიდების და სკამების დადგმა, სადილობა. ეს წარმართული ჩვეულებაა. მორწმუნენი მიცვალებულს ლოცვით იხსენიებენ. კითხვა: შეიძლება თუ არა საფლავზე სახსოვარი ქვის დადგმა, რომელზედაც ამოკვეთილი იქნება ჯვარი? პასუხი: საფლავზე უნდა იყოს მხოლოდ ჯვარი. კითხვა: არის ჩვეულება, საფლავზე სანთლის ან კანდელის ანთებისა. სწორია თუ არა ეს? პასუხი: საფლავზე სანთლის დანთება შეიძლება იმ პირობით, თუ ეს სანთლები ენთება ხატის წინ, და არა ქვის ან მიცვალებულის ფოტოსურათის წინ. კითხვა: ვინ და ვისი კურთხევით შეიძლება ისარგებლოს საკურთხიდან დატოვებული საჭმლით? ვისთვის ტოვებენ ამ საჭმელს? პასუხი: ეს იმ მღვდლის საქმეა, რომელიც აკურთხებს. კითხვა: ნებადართულია თუ არა სამარხვო დღეებში სახსნილო საჭმლის მიტანა საკურთხად? პასუხი: სამარხვო უკეთესია. კითხვა: ბევრი ადამიანი აღდგომის პირველ დღეს გადის სასაფლაოზე, რამდენად სწორია ეს ჩვეულება? პასუხი: ეს თანამედროვე ჩვევაა. მორწმუნეებმა იციან, რომ მიცვალებულთა მოხსენიება იწყება კვირაცხოვლობის შემდეგ. კითხვა: უნდა დავტოვოთ თუ არა ტაძარში ორმოცი დღით ის ხატი, რომელიც წესის აგებისას მიცვალებულზე ესვენა და სად უნდა წავიღოთ იგი ამის შემდეგ? პასუხი: არის ჩვეულება, რომ ხატი მეორმოცე დღემდე რჩება ტაძარში, მეორმოცე დღის შემდეგ კი მიაქვთ სახლში. საფლავში ხატს არ ატანენ. კითხვა: როგორი სიხშირით და უფრო რომელ დღეებში უნდა მივიდეთ ახლობელთა საფლავებზე და რა უნდა ვაკეთოთ იქ? შეიძლება თუ არა იქ ძაღლების წაყვანა? პასუხი: მიცვალებულთა მოხსენიების დღეებში, თუ ეს ტაძრისგან არ გვწყვეტს, ან არადა მეორე დღეს უნდა მოვინახულოთ საფლავები, წავიკითხოთ 118-ე ფსალმუნი. სასაფლაოზე, განსაკუთრებით გალავნის შიგნით, სადაც ტაძარში იმყოფება, ძაღლების შეყვანა არ შეიძლება. კითხვა: კარგია თუ არა საფლავების მორთვა? პასუხი: საფლავების მორთვა მიცვალებულისთვის სარგებლის მომტანი არაა, არამედ საზიანოა მათი სულისათვის. კითხვა: რა უფრო მნიშვნელოვანია ახლობელთა მოხსენიების დღეს: სასაფლაოზე გასვლა თუ ეკლესიაში წირვის აღვლენა? პასუხი: წირვის აღვლენა ტაძარში, ნათესავთა საფლავების მონახულებაზე მნიშვნელოვანია. კითხვა: რა უფრო მნიშვნელოვანია მიცვალებულთა მოხსენიებისას: მოწყალება, პანაშვიდი, ჟამისწირვა? პასუხი: მიცვალებულთათვის ყველაფერი კარგი და სასიამოვნოა, მაგრამ თუ გარდაცვლილი მცირედ მორწმუნე იყო, მისთვის უმჯობესია მოწყალება ვიდრე ლოცვა. კითხვა: კარგია თუ არა საფლავზე მღვდლის მიწვევა პანაშვიდის გადასახდელად? პასუხი: იყო შემთხვევა როცა საფლავზე მსახურების შემდეგ, მიცვალებული გამოეცხადა ნათესავს და უთხრა: ~აქამდე თითქოს ქვა მედო, ხოლო როგორც კი პანაშვიდი გადამიხადე, თითქოს მაშინვე მომხსნეს ქვა~. კითხვა: გამიგია, რომ ბრწყინვალე შვიდეულში გარდაცვლილნი ცათა სასუფევლის ღირსნი ხდებიან. ასეა ეს? პასუხი: ეს მართალია, მაგრამ არა ყველასათვის. ის, ვინც ატარებდა ჯვარს, დიდმარხვაში ეზიარა, ინანიებდა, კეთილმსახურად ცხოვრობდა, ნამდვილად ღირსი ხდება ნეტარი ცხოვრებისა. ხოლო ვინც ამას არ იქმოდა, ის სასუფეველს ვერ ეღირსება. კითხვა: შეიძლება თუ არა, საპატიო მიზეზთა გამო, მღვდელმა სახლში და არა ტაძარში აუგოს წესი მიცვალებულს? პასუხი: რა თქმა უნდა, შეიძლება, მაგრამ ტაძარში იმიტომ მიჰყავთ მიცვალებული, რომ წირვისას მასზე ილოცონ. კითხვა: შეიძლება, თუ არა, ლოთობით გამოწვეული დაავადებით გარდაცვლილთა ტაძარში მოხსენიება? პასუხი: შეიძლება, თუკი ისინი მორწმუნე მართლმადიდებლები იყვნენ და უშუალოდ ლოთობისაგან არ დაიღუპნენ (არ დათვრნენ სიკვდილამდე).


text: 105 მოსწავლე 6 ქვეყნიდან - აღმოსავლეთ პარტნიორობის ევროპული სკოლა თბილისში - Journalism Resource Center 105 მოსწავლე 6 ქვეყნიდან – აღმოსავლეთ პარტნიორობის ევროპული სკოლა თბილისში 2018 წლიდან თბილისი აღმოსავლეთ პარტნიორობის 6 ქვეყნისთვის ევროპული განათლების ახლო კერა გახდა. მას შემდეგ დღევანდელი მონაცემებით ევროპულის სკოლის კურსდამთავრებული 105-მა მოსწავლეა მოლდოვიდან, ბელორუსიდან, აზერბაიჯანი, სომხეთიდან, უკრაინიდან და საქართველოდან. ამ სკოლის კურსდამთავრებულები სწავლას აგრძელებენ ეკონომიკის, ბიოქიმიური ინჟინერიის, ფიზიკის, სოციალური მეცნიერებების, საერთაშორისო ურთიერთობების, კომპიუტერული მეცნიერებების და სხვა სპეციალობებით. მოსწავლეები შეირჩევიან კონკურსის წესით და სწავლის წარმატებით დასრულებისას მოიპოვებენ საერთაშორისო ბაკალავრიატის (IB) დიპლომს ევროპათმცოდნეობის დარგში. პროექტი ითვალისწინებს ახალგაზრდებისთვის საგანმანათლებლო და დასაქმების შესაძლებლობების გაზრდას, თანამშრომლობის, მულტიკულტურული გამოცდილების, ტოლერანტობისა და ფუნდამენტური ღირებულებების გაძლიერებას. პროექტი დაფინანსებულია ევროკავშირის მიერ. 2021 წელს, აღმოსავლეთ პარტნიორობის ევროპული სკოლის სასტიპენდიო პროგრამას 34 კურსდამთავრებული ჰყავს. კურსდამთავრებულთა 30%-მა სრული ან ნაწილობრივი დაფინანსება მოიპოვა მსოფლიოს სხვადასხვა ცნობილ უნივერსიტეტში და მომავალი სასწავლო წლიდან შეუერთდებიან თავიანთ თანატოლებს ესპანეთის, ნიდერლანდების, უნგრეთის, იტალიის, ბელგიის, ესტონეთის, არაბეთის გაერთიანებული საემიროების, ყატარის, თურქეთის, შეერთებული შტატებისა და კანადის უმაღლეს სასწავლებლებში. Prevწინა პოსტიუნარები დასაქმებისა და თანამშრომლობისთვის – პერსპექტივები საქართველოს რეგიონებისთვის მომდევნო პოსტიახალციხიდან ამერიკაში – ნინო ჟუჟუნაძე ევროპული სკოლის შემდეგ სავლას ამერიკაში გრანტით განაგრძობს Next


30 აგვისტო. 2019. 11:11 სააგენტო „TASS“ -ის ინფორმაციით, მინისტრთა ახალ შემადგენლობას რადას 281 წევრმა დაუჭირა მხარი. მათივე ინფორმაციით, ენერგეტიკისა და ეკოლოგიის სამინისტროები გაერთიანდნენ, ერთმანეთს შეეწყნენ ასევე ეკონომიკისა და სოფლის მეურნეობის, ახალგაზრდობისა და სპორტისა და კულტურის, ვეტერანებისა და არაკონტროლირებადი ტერიტორიების სამინისტროები. ახალ კაბინეტში პოსტებს შეინარჩუნებენ შინაგან საქმეთა მინისტრი არსენ ავაქოვი და ფინანსთა მინისტრი ოქსანა მაკაროვა. ტიმოფეი მილოვანოვი - ეკონომიკური განვითარების, ვაჭრობისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი; ალექსეი ორჟელი - გარემოს დაცვისა და ენერგეტიკის მინისტრი; ვლადისლავ კრიკლი - ინფრასტრუქტურის მინისტი; ალენა ბაბაკი - მოსახლეობისა და ტერიტორიების მინისტრი; ანა ნოვოსადი - განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი; ზორიანა სკალეცკაია - ჯანდაცვის მინისტრი; ვლადიმერ ბოროდიანსკი - კულტურის, ახალგაზრობისა და სპორტის მინისტრი; იულია სოკოლოვსკაია - სოციალური პოლიტიკის მინისტრი; ოქსანა კოლიადა - ვეტერანების საკითხებისა და არაკონტროლირებადი ტერიტორიების მინისტრი; დენის მალიუშკა - იუსტიციის მინისტრი. უკრაინის უმაღლესმა რადამ საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობაზე ვადიმ პრისტაიკო, თავდაცვის მინისტრის პოსტზე კი ანდრეი ზაგორუდნიუკი დაამტკიცა.


ქირავდება 1 ოთახიანი სუფთა ბინა ნაძალადევში,კიკვიძის პარკთან საჭირო ავეჯით (ორკაციანი საწოლი, მაგიდა სკამებით, ტელევიზორის მაგიდა, ტელევიზორი, კედელზე დაკიდული თაროები,გამათბობელი, სამზ.კარადა, სამზ.მაგიდა სკამებით, სარეცხი მანქანა. მაცივარი,გაზქურა,აბაზანა კეთილმოწყობილი, შესასვლელში ჩაშენებული კარადა) რკინის კარით, აივანი გისოსებით, ინტერნეტი უფასოდ.ტელ.593245397 ნელი განცხადებები 4801 - 4840 სულ 8726


თამაშის სლოტი: არაბული ღამე. ითამაშეთ ონლაინ უფასო თამაშის სლოტი: არაბული ღამე ონლაინ სლოტი: არაბული ღამე თამაშის აღწერა: დღეს სლოტში: არაბული ღამის თამაში ჩვენ წასვლა კაზინო და ითამაშოთ იქ არაბთა Nights მანქანა. როგორც გესმით, თქვენი მთავარი მიზანია, რაც შეიძლება მეტი ქულა მიიღოთ. ამისათვის თქვენ დადებს და დაიძაბება მანქანა ბარაბანი. ცოტა ხნის შემდეგ ის შეაჩერებს. თქვენ შეგიძლიათ მიიღოთ რაოდენობა, როდესაც თქვენ გაქვთ იგივე ელემენტი, ან მათი კომბინაცია. დღეს სლოტში: არაბული ღამის თამაში ჩვენ წასვლა კაზინო და ითამაშოთ იქ არაბთა Nights მანქანა. როგორც გესმით, თქვენი მთავარი მიზანია, რაც შეიძლება მეტი ქულა მიიღოთ. © playgame24.com - უფასო ონლაინ თამაში სლოტი: არაბული ღამე (). ითამაშოთ ონლაინ ფლეშ თამაში სლოტი: არაბული ღამე უფასოდ. არ დაგავიწყდეთ შეფასება თამაში სლოტი: არაბული ღამე და გაუზიაროს ეს თამაში თქვენი საუკეთესო მეგობარი.


კვლევის ავტორი არ გამორიცხავს, რომ აქ სამხედრო, ან თუნდაც რელიგიური დანიშნულების ობიექტიც ყოფილიყო.


უტრეხტი-ვაალვაიკი 1


რუსეთის საგარეო უწყება სინანულს გამოთქვამს ნატო–საქართველოს კომისიის ერთობლივ განცხადებაში ასახული "ტენდენციური“ ფორმულირებების გამო, რაც უკავშირდება რუსეთის მიმართ მოწოდებებს შეასრულოს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებით აღებული ვალდებულებები. 19 აპრილს გამოქვეყნებულ განცხადებაში, რუსეთის საგარეო უწყება აღნიშნავს, რომ მოსკოვმა შეასრულა ამ შეთანხმების "ერთადერთი სადავო საკითხი“, როცა გასულ ოქტომბერს სოფელ პერევიდან ომის შემდეგ განთავსებული საგუშაგო გაიყვანა. “რიტუალური შელოცვის მორიგი გამეორება რუსეთის მიერ თავისი ვალდებულებების თითქოსდა შეუსრულებლობის თაობაზე ცრუ სიგნალებს აგზავნის და სინანულს იმსახურებს,“– ნათქვამია განცხადებაში. 15 აპრილს, ბერლინში გამართული ნატოს–საქართველოს კომისიის ერთობლივ განცხადებაში ნატოს საგარეო საქმეთა მინისტრები ადასტურებენ რა საქართველოს სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობისადმი, ასევე აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის არაღიარების პოლიტიკის მიმართ მხარდაჭერას, ასევე მოუწოდებენ რუსეთს უკან წაიღოს სეპარატისტული რეგიონების აღიარების გადაწყვეტილება. “სინანულით აღვნიშნავთ, რომ დოკუმენტში შესულია ჩვეული კრებული ტენდენციური, რეალობიდან მოწყვეტილი ფორმულირებების აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის ირგვლივ არსებულ სიტუაციაზე,“– ნათქვამია რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადებაში. “უმჯობესი იქნებოდა, თუ ნატოს პარტნიორები განაწყობდნენ საქართველოს ხელისუფლებას კონსტრუქციული მიდგომისკენ სამხრეთ კავკასიაში უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის საკითხების მიმართ,“– აცხადებს სამინისტრო.