iaragi.com იარაღის და ვაზნების შესახებ: გერმანული მოიერიშე შაშხანების კვალდაკვალ (ნაწ.1) გერმანული მოიერიშე შაშხანების კვალდაკვალ (ნაწ.1) 30-ან წლებში გერმანიაში დაწყებულ იქნა სამუშაოები, რომელიც უკავშირდებოდა იმ პერიოდისათვის „ახალ ხილს“, კერძოდ შუალედურ ვაზნას და მასზე გათვლილ ავტომატურ იარაღს. ახალი იარაღის შექმნის ტაქტიკურ-ტექნიკური მოთხოვნები და მახასიათებლები შემუშავებულ იქნა ვერმახტის სახმელეთო ჯარების შეიარაღების სამმართველოს (HWaA – HeeresWaffenAmt) მიერ. პირველ დავალებას სწორედ შუალედური ვაზნის შექმნა წარმოადგენდა, რომელიც 1000 მეტრამდე სასროლათ უნდა გამოყენებულიყო. 1935-1937 წლებში ჩატარებული სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების შედეგად ჩამოყალიბებულ იქნა ახალი მსუბუქი ავტომატური ცეცხლსასროლი იარაღის შექმნის პროგრამის კონცეფცია. ახალ აიარაღს უნდა ჩაენაცვლებინა პისტოლეტ-ტყვიაფრქვევი, მჭიდიანი შაშხანა და ნაწილობრივ ხელის ტყვიამფრქვევი. გერმანული შუალედური ვაზნის შექმნა სხვადასხვა ექსპერიმენტული ვაზნების გამოცდის შემდეგ (ამ ვაზნებზე ჩვენ უკვე ვისაუბრეთ სტატიაში > „კალაშნიკოვის ავტომატის შექმნის ისტორიანაწ.1“, ამიტომ აქ აღარ განვმეორდებით და აღარ დავწერთ იმ ეპოქის სხვა გერმანულ შუალდურ-ექსპერიმენტალურ ვაზნებზე) არჩევანი გაკეთდა მაგდებურგში მდებარე ბიუროში „Polte Armaturen-und-Maschinenfabrik A.G. Werk Magdeburg“ შემუშავებულ ვაზნაზე მეტრიკული აღნიშვნით 7.92х33 მმ (7.92 mm Kurz). იგი წარმოადგენდა მაუზერის შაშხანის ვაზნის 7,92x57 ბაზაზე დამზადებულ ეგზემპლარს. მარტივად რომ ვთქვათ მაუზერის შაშხანის ვაზნის მასრა გადაჭრილ იქნა 33მმ-მდე და გაუკეთდა ყელი, რომელშიც ჩამაგრებული იყო მოკლე 7,92მმ-ანი ტყვია. (აქვე აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ ტყვიის რეალური დიამეტრი შეადგენდა 8,2მმ-ს). „ მარცხნივ 7,92x33 Kurz, მარჯვნივ მაუზერის შაშხანის ვანზა 7,92X57 Polte”-ს მიერ შუალედური ვაზნაზე მუშაობა დაწყებულ იქნა 1938 წელს და ამავე წელს იქნა წარმოდგენილი ვაზნის საცდელი ვარიანტი, რომლის ტყვია იწონიდა 8,2 გრამს, საწყისი სიჩქარე ბალისტიკური ლულიდან სროლისას შედგენდა 694 მ/წამს, ხოლო ენერგია 1975 ჯოულს. ვაზნის პირვანდელი ვარიანტი დამუხტული იყო მთლიანად გარსიანი ტყვიით, რომლის გულარიც იყო ტყვიისგან დამზადებული. მოგვიანებით ტყვიის ეკონომიის მიზნით შემუშავდა ვაზნა აღნიშვნით m.E. (mit Eisenkern), რომლის ტყვიასაც გააჩნდა ფოლადის გულარი. თავდაპირველად არანაწრთობი ფოლადის გულარს ჰქონდა წვეტიანი ცხვირი. ფოტოზე გამოსახულია ადრეული ტყვიის წვეტიანი გულარი ფოტოზე გამოსახულია მარცხნივ ტყვიის ადრეული ვარიანტი, მარჯვნივ დაბეჭდვის მეთოდით დამზადებული წაკვეთილი გულარით გულარის წვეტი ჩარხის მეშვებოთ ითლებოდა. 1942 წლის მიწურულს, ვაზნების სერიული წარმოების დაწყებისას ფოლადის გულარის დამზადება ხდებოდა დაბეჭდვის მეთოდით და გააჩნდა წაკვეთილი ცხვირი. ფოტოზე გამოსახულია: მ(არცხნიდან-მარჯვნივ) 1. საშტატო ვაზნა, 2. ვაზნა მგეზავი (ე.წ. ტრასირი) ტყვიით; 3. ფუჭი (ე.წ. ხალასტოი) ვაზნა; 4. სასწავლო ვაზნა (ე.წ. ფალშპატრონ) საცდელი სახით დამზადებულ იქნა ასევე პარტია მგეზავი (ე.წ. ტრასირი) ტყვიით (ამ ვაზნას გერმანულად აღნიშნავდენ, როგორც „Leuchtspur“) და ფუჭი (ე.წ. ხალასტოი) ვაზნები, რომელსაც ხის ან ახერხისგან დაპრესვის მეთოდით დამაზედებული თავი გააჩნდა. ფოტოზე გამოსახულია 1945 წელს ოკუპირებულ ჩეხოსლოვაკიაში მდებარე ფაბრიკა "Munitionsfabrik Vlasim"-ში (ახლანდელი Sellier & Bellot) დამზადებული ფუჭი ვაზნა. ომის მიწურულს ეკონომიის მიზნით მიმდინარეობდა საცდელი სამუშაოები იაფფასიანი ტყვიის დამზადებაზე, რომელიც მეტალო-კერამიკული ფხვნილის შენარევისგან დაპრესვის და ცხობის მეთოდებით მზადდებოდა. ფოტოზე გამოსახულია საცდელი ვაზნა, რომელსაც გააჩნდა ფხვნილისებური მეტალისგან, ცხობის მეთოდით დამზადებული ტყვია სერიულად დამზადებული ვაზნის მთლიანი წონა შეადგენდა 16-17,05 გრამს, ფოლადის გულარიანი ტყვის წონა 8,1 გრამს, ტყვიის საწყისი სიჩქარე 685 მ/წამს, ხოლო ენერგია 1900 ჯოულს. სერიული ვაზნის მასრა დამზადებული იყო რკინისგან და გააჩნდა ლაკირებული დაფარვა. არსებობდა ასევე ვაზნის სერიული ვარიანტი, რომელსაც ჰქონდა შემდეგი ტექნიკური მონაცემები: ტყვიის წონა 6,95 გრამი, ტყვიის საწყისი სიჩქარე 650 მ/წამი, ენერგია 1468 ჯოული. მაგალითისთვის თანამედროვე ვაზნას, რომელსაც დღემდე აწარმოებს კომპანია PPU (Prvi Partizan), აქვს შემდეგი მონაცემები: ტყვიის წონა 8 გრამი (124 გრანი), ტყვიის საწყისი სიჩქარე 685 მ/წამი, ენერგია 1877 ჯოული. თავდაპირველად ვაზნას აღნიშნავდნენ როგორც “7,9mm Kurz”. შემდგომ აღნიშვნას ხდებოდა, როგორც “7,92x33 Kurz”. გერმანული ვაზნის ოფიციალური სამხედრო აღნიშვნა ქრონოლოგიურად შემდეგნაირად იცვლებოდა: · Maschinenkarabiner-Patr. S (Spitzgeschoss) - „ავტომატური კარაბინის ვაზნა წვეტიანი (მახვილი) თავით“ (1942 წელი); · Pistolenpatrone 43 m.E. (შემოკლებით Pist.-Patr. 43 m.E. ან Pistolen-Patr. 43 m.E.) – „პისტოლეტის ვაზნა ფოლადის გულარით“ (1943-1945 წლამდე). (რატომ მოიხსენიებდნენ ამ ვაზნას, როგორც პისტოლეტისას, ამაზე სტატიის ქვემოთ ვისაუბრებთ); · Kurzpatrone 43 m.E. (შემოკლებით Kurzpatr. 43 m.E.) – „მოკლე ვაზნა ფოლადის გულარით“ (1945 წელი). თანამედროვე ლიტერატურაში გერმანული ვაზნა შეიძლება შეგვხდეს შემდეგი აღნიშვნებით: 7,92 x 33 / 7,92 Kurz / Kurz Patrone 43 / .30 Kurz / 7.9 Infanterie Kurzpatrone / 7.9 PP/ 7.9 Sturmgewehr / 8x33 Kurz / SAA 3860 / ECRA-ECDV 08 033 BGC 040. ვაზნების მწარმოებლები და დამღები მასრის ფუძეზე ვაზნის სერიული წარმოება დაწყებულ იქნა გერმანიაში მდებარე ფაბრიკაში „Polte Armaturen-und-Maschinenfabrik A.G., Werk Magdeburg“. შემდგომ წარმოებაში ჩაერთო ასევე სხვა გერმანული ფაბრიკები. გარდა ამისა ვაზნები მზადდებოდა გერმანელების მიერ ოკუპირებულ ჩეხოსლოვაკიაში და პოლონეთში. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ ვაზნების დამზადება მცირე პარტიებად სხვადასხვა ქვეყნებშიც ხდებოდა. მაგალითად „7,92x33 Kurz“ ვაზნას ამზადებდნენ ჩეხოსლოვაკიაში, გერმანიის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში (გდრ), იუგოსლავიაში, ესპანეთში, პორტუგალიაში, სერბეთში და აშშ-ში. დღესაც არსეობობენ მწარმოებლემი, რომლებიც მცირე პარტიებათ აწარმოებენ აღნიშნული კალიბრის ვაზნებს. მაგალითად ვაზნების მწარმოებელი კომპანია PPU (Prvi Partizan), რომელიც უკვე ვახსენეთ ზევით. 1938 წლის 18 აპრილს, HWaA-ს საგამოცდო და ტექნიკური საშუალებების განყოფილების მეორე სამეცნიერო-კვლევითი ბიუროს მიერ დადებულ იქნა კონტრაქტი, ზულში მდებარე იარაღის საწარმოსთან „C.G. Haenel“, რომლის ხელმძღვანელიც გახლდათ ჰუგო შმაიზერი (შმაისერი). კონტრაქტის თანახმად „C.G. Haenel“-ს უნდა მოეხდინა „Polte“ -ში შექმნილ შუალედურ ვაზნაზე 7.92х33 მმ (7.92 mm Kurz) გათვლილი საცდელი ავტომატური იარაღის შემუშევება, დაპროექტება და დამზადება. პროექტს თავდაპირველად მიენიჭა სახელწოდება „Schwere Maschinen-pistole“ (ითარგმნება როგორც მძიმე პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი). შემდგომ იარაღის სახელწოდება ოფიციალურად გაიწერა როგორც „Mkb“ (Maschinenkarabiner - ავტომატური კარაბინი). პროექტის საკონსტრუქტორო ჯგუფს ხელმძღვანელობდა თავად ჰუგო შმაიზერი, რომელმაც 1939 წელს დაამუშავა ჩამკეტი მექანიზმის კონსტრუქცია და ავტომატიკის სხვა დეტალები. 1939 წლის ბოლოს უკვე მზად იყო ყველა საჭირო ნახაზი, რომლის მიხედვითაც უნდა დამზადებულიყო ახალი ავტომატური კარაბინი. ფოტოზე გამოსახულია ჰუგო შმაიზერის პროტოტიპი 1940-წლის დასაწყისში კომპანია „C.G. Haenel“-მა შეძლო პირველი საცდელი ეგზემპლარის (პროტოტიპის) დაამზადება, რომელიც შემოწმების შემდეგ დაუყოვნებლივ გადასცა HWaA -ს. (რიგი წყაროების თანახმად HWaA-ს გადაეცა 2 ცალი საცდელი ეგზემპლარი). პირველ პროტოტიპში დეტალების გარკვეული ნაწილი დამზადებული იყო დაბეჭდვის მეთოდით, თუმცა რიგი დეტალები მზადდებოდა ჩარხების (ფრეზირების) გამოყენებით. მიუხედავად იმისა, რომ HWaA მკაცრად ითხოვდა უმეტესი დეტალების დაბეჭდვის მეთოდით დამზადებას, მათ მაინც ჩაიბარეს ჰუგო შმაიზერის პროტოტიპი რათა საფუძვლიანად მოეხდინათ მისი შესწავლა. ჰუგო შმაიზერის მიერ შექმნილი პროტოტიპის ავტომატიკა მუშაობდა ლულიდან აირების გაყვანის პრინციპით. აირები უბიძგებდა დგუშს, რომელიც დაკავშირებული იყო საკეტის ჯგუფთან. ლულის გადაკეტვა ხდებოდა საკეტის ვერტიკალურ სიბრტყეში გადახრით. კონსტრუქციულ თავისებურებას წარმოადგენდა ლულის ზვით განთავსებული დგუში, რომელიც გასროლისას აირის მილაკში გრძელი სვლით გადაადგილდებოდა. იმისათვის, რომ შემცირებულიყო აირის მილაკის კედლბზე დგუშის ხახუნის ფართობი, კონსტრუქტორმა დგუშს გაუკეთა წრიული ამონაჭრელი ღარები. კიდევ ერთ კონსტრუქციულ თავისებურებას წარმოადგენდა ის, რომ ზემოაღნიშნულ სისტემასთან ერთად ავტომატური კარაბინი ისროდა ღია საკეტიდან. ანუ შემართული საკეტის ჯგუფი იმყოფებოდა უკან და სასხლეტზე თითის დაჭერისას ჩურჩულა ათავისუფლებდა მას. რის შედეგადაც საკეტის ჯგუფი გადადგილდებოდა წინ, მჭიდიდან აწვდიდა ვაზნას სავაზნეში (ლულაში), შემდგომ ახდენდა ლულის გადაკეტვას და გასროლას. არასრულად დაშლილი ჰუგო შმაიზერის პროტოტიპი ტაქტიკურ-ტექნიკური დავალების თანახმად, ავტომატური იარაღი უნდა ყოფილიყო წარმოებისათვის იოლი და ტექნოლოგიური. შესაბამისად ჰუგო შმაისერმა დეტალების გარკვეული ნაწილი დაბეჭდვის მეთოდით დაამზადა. ამავე მეთოდით იყო დამზადებული ავტომატის ლულის კოლოფი და ტიბჟირი. დაბეჭდვის მეთოდით დამზადებულ ლულის კოლოფში განთავსებული იყო საკმაოდ დიდი ფოლადის ფრეზირებული საგები (ლეინერი), რომელზეც მაგრდებოდა კარაბინის ლულა და რომელზეც საკეტის ბჯენი ახდენდა ლულის გადაკეტვას. პროტოტიპის დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი იყო ფიქსირებული საცემი ნემსათი (არა ჩახმახიანი) და შეეძლო როგორც ერთეული, ასევე სრულიად ავტომატური ჯერებით სროლა. სროლის რეჟიმების არჩევა შესაძლებელი იყო ღილაკისებური გადამრთველით, რომელიც ცეცხლის სამართავ პისტოლეტისებურ სახელურთან იყო განთავსებული. აღნიშნული გადამრთველი ჰუგო შმაიზერმა ჯერ კიდევ მის მიერ კონსტრუირებულ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევ МР.28/II-ში გამოიყენა. გადასატენი სახელური განთავსებული იყო მარცხენა მხარეს. შემთხვევითი გასროლის თავიდან ასარიდებლად შესაძლებელი იყო გადასატენი სახელურის უკან გადაწევა და გახსნილ მდგომარეობაში დაფიქსირება ისე, როგორც ხდებოდა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევებში МР-38 / 40. დახურული საკეტის შემთხვევაში გადასატენ სახელურზე ხელის დაჭერა იწვევდა მის სიღრმეში გადაადგილებას და ბლოკირებას უკეთებდა ავტომატის მოძრავ დეტალებს რაც კიდევ ერთ დამატებით მცველს წარმოადგენდა. სასხლეტი მექანიზმის და პისტოლეტისებური სახელურის კორპუსი დამზადებული იყო დაბეჭდვის (ე.წ. შტამპოვკა) მეთოდით და წარმოადგენდა ერთიან დეტალს, რომელიც მჭიდის მიმღები ყელის უკან გაყრილი ღერძის მეშვეობით მაგრდებოდა ლულის კოლოფზე. იარაღის ვაზნებით კვება ხდებოდა სექტორული მჭიდით, რომელშიც ვაზნები ორრიგად იყო განლაგებული. თავდაპირველად დამზადდა 10 ცალ ვაზნაზე (მოკლე მჭიდი) და 30 ცალ ვაზნაზე გათვლილი მჭიდები, ხოლო მოგვიანებით დამატებით შემუშავდა 20 და 25 ცალ ვაზნიანი მჭიდის ვარიანტები. ასევე მოგვიანებით მეტალის ფურცლისგან დაბეჭდვის მეთოდით დამზადებულ იქნა მჭიდების სპეციალური სწრაფდამტენი, რომელიც მჭიდის ტუჩთან მაგრდებოდა. აღნიშნულ სწრაფდამტენში ჯდებოდა სტანდარტული მაუზერის შაშხანის კლიპი (ე.წ. აბოიმა), რომელშიც 5 ცალი 7,92x33 Kurz ტიპის ვაზნა იყო მოთავსებული. მსროლელი თითით აწვებოდა ზედა ვაზნას, რაც თავისთავად იწვევდა მჭიდში ვაზნების სწრაფად ჩაშვებას. მჭიდის ღილაკ ფიქსატორი განთავსებული იყო მმჭიდის მიმღებ ყელთან მარცხენა მხარეს. მჭიდის მოხსნას მხროლელი ანხორციელებდა მარცხენა ხელის ცერა თითის მეშვეობით. სექტორული უკანა სამიზნე მოწყობილობა ლულის კოლოფის ზემოდან სპეციალურ ამაღლებულ ფუძეზე იყო დამაგრებული და 800 მეტრამდე სროლისთვის გამოიყენებოდა. პროტოტიპის კონდახი და ცეცხლის სამართავი პისტოლეტისებური სახელურის ლოყები ხისგან იყო დამზადებული. HWaA-მ დეტალურად შეისწავლა ჰუგო შმაიზერის პროტოტიპი და გარკვეული განკარგულებები გასცა მის გადასამუშავებლად. 1940 წლიდან 1941 წლის ბოლომდე შმაიზერი ანხორციელებდა ტექნოლოგიურ ცვლილებებს, ასევე წვრილმანი დეტალების გადამუშავებას რათა გაადვილებულიყო წარმოების პროცესი. ჰუგო შმაიზერის ავტომატური კარაბინის გადამუშავებული პროტოტიპის ფოტო საბოლოოდ 1941 წლის მიწურულს კომპანია „C.G. Haenel“ -მა მიიღო პირველი შეკვეთა 50 ცალ იარაღზე, რომელიც სამხედრო გამოცდებზე უნდა გაეგზავნათ. კომპანია C.G.Haenel -ს არ ჰქონდა დიდი გამოცდილება დაბეჭდვით დეტალების დამზადებაში და შედუღებით სამუშაოებში, ამიტომ HWaA -ს ძალისხმევით, მოხდა C.G.Haenel-ის დაკავშირება ფრანკფურტში მდებარე კომპანია „Merz-Werke“ -სთან, რომელიც სუბკონტრაქტის საფუძველზე უზრუნველყოფდა რიგი საპასუხისმგებლო დეტალების დამზადებას ჰუგო შმაიზერის იარაღისთვის. პროექტში Walther ერთვება პარალელურად, 1940 წლის მიწურულს პროექტში ჩაერთო გერმანული გიგანტი „Carl Walther GmbH“, რომელსაც მცირე ვადებში უნდა მოეხდინა საცდელი პროტოტიპის დამზადება და სამხედრო გამოცდებზე წარდეგნა. პროექტს სათავეში ჩაუდგა ერიხ ვალტერი (Erich Walther). სწორედ მან დაითანხმა HWaA, რომ Walther-იც მიიღებდა მონაწილეობას ახალი იარაღის შექმნის სამეცნიერო-კვლევით სამუშაოებში და საგამოცდო კონკურსში. 1941 წლის იანვარში „Carl Walther GmbH“-ს და HWaA-ს შორის დაიდო კონტრაქტი, რომლის თანახმად „Carl Walther GmbH“ დაიწყებდა სამუშაოებს 7,92x33 Kurz ტიპის შუალედურ ვაზნაზე გათვლილი ავტომატური იარაღის შექმნაზე. კონტრაქტში ჩადებული იყო პუნქტი, რომლის მიხედვითაც Walther-ის ფაბრიკას შეეძლო თავის იარაღში С.G.Haenel-ის მიერ დამზადებული მჭიდების გამოყენება. პროექტში იარაღის წამყვანი კონსტრუქტორის ამპლუაში მონაწილეობას იღებდა Karl August Braüning -ი. შეიძლება ითქვას, რომ „Carl Walther GmbH“-ს გააჩნდა ბევრად უფრო ძლიერი საწარმოო ბაზა და იმ პერიოდისათვის ერთერთი მოწინავე საკონსტრუქტორო ბიურო, ვიდრე მის კონკურენტ С.G.Haenel-ს. აღნიშნულიდან გამომდინარე ვალტერის ფაბრიკა თავდაჯერებულად ჩაერთო ახალი იარაღის შექმნაში. ფოტოზე გამოსახულია თვითდამტენი შაშხნა Walther A115 Karl August Braüning-მა ახალი იარაღის დაპროექტებისას საფუძვლად აიღო საკუთარი კონსტრუქციის ექსპერიმენტალური თვითდამტენი შაშხანა GA.115 (რიგ წყაროებში მოიხსენიებენ, როგორც А115). (აღნიშნული შაშხანა კონსტრუქტორმა შექმნა 30-ან წლებში. იგი გათვლილი იყო გერმანიის საშტატო შაშხანის ვზნაზე 7,92x57). ვალტერის ფაბრიკის მიერ დამზადებული ავტომატური კარაბინი შუალედურ ვაზნაზე 7,92x33 Kurz. მოგვიანებით მას მიენიჭა სახელწოდება Mkb.42(w) ვალტერის ფაბრიკამ საკმაოდ შემჭიდროვებულ ვადებში შეძლო პროტოტიპის დამზადება და 1941 წლის დასაწყისში წარუდგინა HWaA-ს საარტილერიო-ტექნიკური აღჭურვილობის განყოფილების ოფიცრებს. პროტოტიპი აგებულ იქნა ლულიდან აირების გაყვანის პრინციპზე, სადაც ლულის გადაკეტვა ხდებოდა მბრუნავი საკეტის მეშვეობით. ლულას გააჩნდა 2 ცალი ერთმანეთის საპირისპიროთ შესრულებული აირგამყვანი ნასვრეტი, რომლიდანაც გასროლის დროს დენთის აირები გადადიოდა ლულის გარსაცმში. გარსაცმსა და ლულას შორის (ზედ ლულაზე) განთავსებული იყო რგოლისებური დგუში. დგუში უბიძგებდა სპეციალურ მილისებრ (ე.წ. ვტულკა [ქართულად მილისი]) დეტალს, რომელიც უკვე იწვევდა საკეტის ჯგუფის გადაადგილებას. გადაადგილების შედეგად მბრუნავი საკეტის ბჯენები გამოდიოდა გადაბმულობიდან, რაც იწვევდა საკეტის გახსნას. დროშისებური ფორმის სროლის რეჟიმების ორმხრივი სელექტორი (გადამრთველი), განთავსებული იყო ლულის კოლოფზე, სასხლეტის ზევით. გადამრთველზე მანიპულირება მსროლელს შეეძლო როგორც მარცხენა, ასევე მარჯვენა მხრიდან. 800 მეტრამდე სასროლათ გათვლილი სექტორული უკანა სამიზნე მოწყობილობა С.G.Haenel-ის იარაღის მსგავსად მაღალ ფუძეზე იყო განთავსებული. იმისათვის რომ ავტომატური ჯერებით სროლისას, შემცირებულიყო იარაღის მაღლა ხტომა, კონსტრუქტორმა მოძრავი დეტალების კვანძი და კონდახი ლულის ხაზის გასწვრივ განალაგა. იარაღის უმეტესი დეტალები დამზადებული იყო დაბეჭდვის მეთოდით. ტიბჟირი დამზადდა ასევე მეტალის ფურცლისგან დაბეჭდვის მეთოდით, ხოლო კონდახი და ცეცხლის სამართავი პისტოლეტისებური სახელურის ლოყები ხისგან. HWaA-მ პროტოტიპის გამოცდა მოახდინა 1941 წელს კუმერსდორფში (Kummersdorf) მდებარე პოლიგონზე. იარაღმა აჩვენა დამაკმაყოფილებელი შედეგები, თუმცა გაიცა გარკვეული რეკომენდაციები, რომლის თანახმადაც უნდა გადამუშავებულიყო და შეცვლილიყო გარკვეული დეტალები. გადამუშავების პროცესი ვალტერის ფაბრიკაში გაგრძელდა 1941 წლის ბოლომდე. ფოტოზე გამოსახულია ჰუგო შმაიზერის გადამუშავებული ავტომატური კარაბინი, რომელსაც მიენიჭა სახელწოდება Mkb. 42 (H) 1942 წლის 21 იანვარს C.G. Haenel-მა, HWaA-ს მიაწოდა გადამუშავებული იარაღის საცდელი ვარიანტი [შემდგომში ცნობილი სახელწოდებით Mkb.42(h)]. აღნიშნული ეგზემპლარი ტაქტიკურ-ტექნიკური მოთხოვნის თანახმად, უფრო მეტი ოდენობის ბეჭდვის მეთოდით დამზადებული დეტალსგან შედგებოდა, ვიდერე პირველი პროტოტიპი, რომელშიც ჩარხების და ფრეზირების მეთოდით დამზადებული დეტალები ჭარბობდა. გადამუშავებული ეგზემპლარის საექსტრაქციო ფანჯარას გააჩნდა მტვრისგან დამცავი ფარი, რომელიც გადასატენი სახელურის გადაწევის (შეყენების) შემდეგ ავტომატურად იღებოდა. (მსგავსი ფარი მოგვიანებით გამოიყენეს ამერიკულ შაშხანაში AR-15/M-16). 1942 წლის იანვრის ბოლოს, HWaA-მ გაფართოებული საკონკურსო გამოცდებისთვის კომპანია C.G. Haenel -ისგან, ნაცვლად 50 ცალი იარაღისა, მოითხოვა, რომ 200 ცალი ეგზემპლარი მიეწოდებინათ. ანალოგიური დავალება მიიღო ვალტერის ფაბრიკამ, რომელსაც 200 ცალი ეგზემპლარის დასამზადებლად 1942 წლის ივლისამდე მიეცა ვადა. 1942 წლის 28 იანვრიდან ოფიციალურ მიმოწერებში გამოჩნდა საცდელი იარაღების ახალი სახელწოდება „Maschinen-karabin“ (შემოკლებით Mkb.). (ამ პერიოდიდან გერმანელები არცერთ ოფიციალურ დოკუმენტში აღარ მოიხსენიებდნენ საცდელ ეგზემპლარებს, როგორც „Schwere Maschinen-pistole“ [მძიმე პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი]). HWaA-მ საცდელ ეგზემპლარებს მიანიჭა შემდეგი აღნიშვნები: ჰუგო შმაიზერის იარაღს Mkb. 42 (H) (ალფავიტური ინდექსი H ნიშნავდა Haenel-ს) (აქვე უნდა ითქვას, რომ არსებობს 2 ცალი შემორჩენილი ეგზემპლარი პირველი პარტიიდან, რომლებიც მარკირებულია «M.K.42 (H.S)». ეს შემოკლებითი აღნიშვნა იშიფრება, როგორ «Haenel-Schmeisser»). Walther -ის ფაბრიკაში შემუშავებულ ეგზემპლარს მიენიჭა სახელწოდება Mkb. 42 (W) (ალფავიტური ინდექსი W ნიშნავდა Walther-ს). 1942 წლის ივლისს გამართული პირველი ორთაბრძოლა Mkb. 42 (H) vs Mkb. 42 (W) 1942 წლის 14 აპრილს Mkb. 42 (H) და Mkb. 42 (W) წარუდგინეს ადოლფ ჰიტლერს. ამ პერიოდში C.G. Haenel -ს ჰქონდა დამზადებული 50 ცალი Mkb. 42 (H), ხოლო 50 ცალი იყო დამზადების პროცესში. რაც შეეხება Walther-ის ფაბრიკას, მან შეძლო მხოლოდ 4 ცალი Мкb.42 (W) -ს წარდგენა. ახალმა იარაღმა ადოლფ ჰიტლერზე ვერ მოახდინა დიდი გავლენა. მისი აზრით ფეხოსანთა იარაღს უნდა ჰქონოდა დამიზნების მანძილი 1200-1500 მეტრამდე. ასევე მან გამოთქვა მოსაზრება, რომ ვერმახტს უფრო მეტად ესაჭიროებოდა არა შუალედურ ვაზნაზე გათვლილი იარაღი, არამედ სნაიპერული შაშხანები და ტყვიამფრქვევები მაღალი სროლის ტემპით. მიუხედავად იმისა, რომ ადოლფ ჰიტლერი არ მიესალმებოდა შუალედურ ვაზნაზე გათვლილ იარაღს, HWaA -ს ბრძანებით 1942 წლის აპრილში 25 ცალი Mkb. 42 (H) გაგზავნილ იქნა ქალაქ დობრიცში (Döbritz) მდებარე ფეხოსანთა სასწავლებელში, სადაც უნდა გამართულიყო იარაღის შეფასება და სამხედრო გამოცდა. ამავე წლის 30 ივლისს, ფეხოსანთა სასწავლებლის ხელმძღვანელობამ მოამზადა ანგარიში, რომელიც გაგზავნილ იქნა შეიარაღების სამმართველოში. ანგარიშში აღნიშნული იყო, რომ Mkb. 42 (H) -ს კონდახი იყო ძალიან მოუხერხებელი, რის გამოც მსროლელს შეეძლო მხოლოდ კონდახის ქვედა ნაწილის მხარზე მყარად მიბჯენა. ფოხოსანთა სასწავლებლის აზრით იარაღის კონდახი უნდა აღებულიყო მაუზერის კარაბნიდან K.98k და მისი სიგრძე უნდა ყოფილიტო 26 სმ (Mkb. 42 (H) -ის კონდახის სიგრძე შეადგენდა 23,5 სმ-ს). HWaA-მ ნაწილობრივ გაითვალისწინა ფეხოსანთა სასწავლებლის მოთხოვნა და ჰუგო შმაიზერს დაავალა შეეცვალათ კონდახის გეომეტრია, თუმცა კონდახის სიგრძე დატოვა 23,5 სმ, იმ გათვლით, რომ სამომავლოდ Mkb. 42 (H) აღიჭურვებოდა ოპტიკური სამიზნე მოწყობილობით და ასეთ შემთხვევაში მოკლე კონდახით უფრო კომფორტული იქნებოდა დამიზნება. Mkb. 42 (H) -ის გამოცდებისას მონაწილეობას იღებდნენ ასევე საკონტროლო-ტექნიკური პუნქტის „WaPruf 2“ სპეციალისტები, რომელთა დასკვნაშიც ეწერა, რომ იარაღის გარკვეული დეტალები არ იყო უნიფიცირებული. ანუ ერთი ეგზემპლარიდან ამოღებული დეტალი, არ მუშაობდა მეორე ეგზემპლარში. ამის მიზეზი გახლდათ ის, რომ ავტომატური კარაბინის დეტალების მორგება ხდებოდა ინდივიდუალურად / ხელით. ასევე გარკვეული დეტალები (დამაბრუნებელ-საბრძოლო ზამბარა, საცემი) 3000-4000 გასროლის შემდეგ გამოდიოდა მწყობრიდან ან ტყდებოდა. 1942 წლის ივლისის დასაწყისში გაიმართა Mkb. 42 (W) -ის და Mkb. 42 (H) -ის ოფიციალური გაფართოებული დემონსტრაცია. HWaA დარწმუნებული იყო იმაში, რომ ორივე კომპანია ახლო მომავალში შეძლებდა თავიანთი ეგზემპლარების საბოლოო გადამუშავებას და გაზაფხულის ბოლოს სერიული წარმოების დაწყებას. მათი ვარაუდით ნოემბრის ბოლოს ორივე კომპანია შეძლებდა 500 ცალი ეგზემპლარის წარმოდგენას, ხოლო 1943 წლის მარტისთვის კი წარმოება ისე იქნებოდა გამართული, რომ ყოველთვიურად შეძლებდნენ 15 000 ცალი იარაღის დამზადებას. ამ ვარაუდზე დაყრდნობით HWaA-ს მიერ მომზადებულ იქნა სპეციალური დოკუმენტი, რომელიც 1942 წლის 1 ივლისით იყო დათარიღებული. დოკუმენტის თანახმად იგეგმებოდა, რომ ნოემბერში დაწყებულიყო Mkb. 42 (H) -ის მასიური წარმოება, ხოლო ოქტომბერში კი Mkb. 42 (W) -ის. ასევე დოკუმენტი იუწყებოდა, რომ 1943 წლის თებერვალში ვერმხატს ექნებოდა 42 500 ცალი ახალი ავტომატური კარაბინი, ხოლო მარტიდან კომპანია Наеnel ყოველთვიურად დაამზადებდა 10 000 ცალ კარაბინს, Walther-ის ფაბრიკა კი 15 000 ცალს. დოკუმენტის მომზადებიდან 1 თვეში (1942 წლის აგვისტოში) გაიმართა Мкb.42 (W) და Мкb.42 (Н) შორის შერკინება. შერკინების შემდეგ HWaA-მ აშეცვალა ტაქტიკურ-ტექნიკური დავალება. დავალების ცვლილება განპირობებული იყო აღმოსავლეთ ფრონტზე და აფრიკაში მიღებული საბრძოლო გამოცდილება, რომელმაც აჩვენა, რომ ფეხოსანთა ძირითადი იარაღი უნდა ყოფილიყო უნივერსალური და შეეცვალა პისტოლეტი, პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი MP.38/ МР.40, კარაბინი K.98k, შაშხანის ყუმბარმტყორცნის კომპლექსი (K.98k + Gw.Gr.Ger.42), სნაიპერული კარაბინი K.98k და ხელის ტყვიამფრქვევი. ასევე კარაბინის გამოყენება შესაძლებელი უნდა ყოფილიყო ხელჩართულ ბრძოლაში ხიშტის და კონდახის დარტყმით. აღნიშნულიდან გამომდინარე C.G.Haenel -ს და Walther -ს თავიანთ მოდელზე უნდა დაემატებინათ მაუზერის K.98k ხიშტის სამაგრი, ლულის ცხვირზე დასამაგრებელი ყუმბარების სასროლი მოწყობილობის სამაგრი და ოპტიკური სამიზნე მოწყობილობისათვის საჭირო კრონშტეინის სამაგრი. ხიშტის სამაგრი პირველად ჰუგო შმაიზერმა გააკეთა თავის კარაბინზე Mkb.42 (Н). ასევე Mkb.42 (Н) აღიჭურვა ოპტიკური სამიზნე მოწყობილობით ZF-41 (Zielfernrohr 41). Mkb.42 (Н) -ს ლულა, რომელზეც კარგად ჩანს ხიშტის სამაგრი კრონშტეინი გადამუშავებული Mkb.42 (Н) ოპტიკური სამიზნე მოწყობილობით ZF-41 (Zielfernrohr 41) ფოტოზე გამოსახულია დაშლილი Mkb.42 (Н) შემდეგ უკვე Walther-ის ფაბრიკაშიც შეძლეს კარაბინის გადამუშავება და Mkb.42 (W) მოდელზე გაჩნდა ხიშტის სამაგრი + ყუმბარმტყორცნის სამაგრი ლულის ბოლოში სპეციალური ხრახნის სახით. Mkb.42 (W) ლულაზე დასამაგრებელი ყუმბარმტყორცნით 1942 წლის 15 ოქტომბერს HWaA-ს მიერ მომზადებულ იქნა ახალი დოკუმენტი, რომლის თანახმად შეიცვალა დასამზადებელი კარაბინების რაოდენობა და გახდა უფრო რეალისტური. ოქტომბერში უნდა დაწყებულიყო წარმოება 100 ცალი ეგზემპლარით, ხოლო 1943 წლის მარტისთვის დამზადებული უნდა ყოფილიყო ჯამში 17 600 ცალი კარაბინი. ვერმახტის უამღლესმა მეთაურებმა შესთავაზეს HWaA-ს რომ 1942 წლის ნოემბერში გამართულიყო ფართომასშტაბიანი სამხედრო გამოცდები, რათა უფრო ნათლად მიეღოთ ინფორმაცია ახალი კარაბინების შესახებ და გამოევლინათ მათ დადებითი / უარყოფითი მხარეები. თუმცა ამ კარაბინების ფართომასშტაბიანი სამხედრო გამოცდები არასოდეს არ გამართულა. როგორც აღმოჩნდა სერიული წარმოების დაწყებისთვის არცერთი კომპანია არ იყო მზად. C.G.Haenel-ს შეექმნა პრობლემები მომწოდებელთან, ხოლო Walther-ის ფაბრიკას დეტალების დაბეჭდვის მეთოდით დამზადებისათვის საჭირო დანადგარების გამართვაში ჰქონდა პრობლემა. ამან გამოიწვია ის, რომ ოქტომბერის თვეში ვერცერთმა კომპანიამ ვერ შეძლო გადამუშავებული კარაბინების დამზადება. 1942 წლის 18 ნოემბერს HWaA -ს ხელმძღვანელის არტილერიის გენერალის ემილ ფონ ლეების ხელმოწერით გაფორმდა მემორანდუმი N 03369/42g, რომელიც ეხებოდა „Maschinenkarabine“-ბის სამომავლო განვითარებას. მემორანდუმში ფორმულირებული იყო კარაბინების და შუალედური ვაზნის (7,92x33 Kurz) მახასიათებლები. აღნიშნულ მემორანდუმში ასევე ნახსენები იყო საცდელი ავტომატური კარაბინი Mkb. 42 (W), თვითდამტენი კარაბინი G.41, საცდელი თვიტდამტენი შაშხანა G.43, იმ პერიოდისთვის ახალი ავტომატური შაშხანა Fallschirmjagergewehr 42 (FG-42) და C.G.Haenel-ის გადამუშავებული ავტომატური კარაბინი, რომელსაც დოკუმენტში მინიჭებული ჰქონდა შიფრი «MKb.42 (H) aufschiessend». გადამუშავებული MKb.42 (H) aufschiessend, რომელსაც პისტოლეტისებურ სახელურთან გააჩნდა მცველი დროშისებური ბერკეტის სახით მიუხედავად იმისა, რომ C.G. Haenel-ში ვერ შეძლეს ეგზემპლარების დამზადა, მათ ძირეულად გადაამუშავეს ჰუგო შმაიზერის ქმნილება. მოდერნიზირებული ავტომატი (Mkb.42 (H) aufschiessend ასე მოიხსენიებდნენ მას) ისროდა უკვე დახურული საკეტიდან. დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი გახდა ჩახმახიანი ტიპის. მცირედით შეიცვალა კონდახის ფორმა, სამიზნე მოწყობილობა ოდნავ დადებლდა. ამ პერიოდში მაუზერის კარაბინისთვის K.98k შემუშავდა სპეციალური ხიშტ-დანა სახელწოდებით Seitengewehr 42 (SG.42), რომლის გამოყენებაც ასევე შესაძლებელი იყო შმაიზერის ავტომატურ კარაბინზე Mkb.42 (H). აღნიშნული ხიშტი წარმოადგენდა უნივერსალურ ინსტრუმენტს, რომელიც მოიცავდა სახრახნისს, მახათს და გასახსნელს. ხიშტ-დანა Seitengewehr 42 (SG.42) 1942 წლის ნოემბერში დამზადდა Mkb.42 (h) -ს პირველი მცირე პარტია 25 ცალი ეგზემპლარის სახით, რომელიც სახმლეთო უმაღლესი რანგის ოფიცრებს (Oberkommando des Heeres, OKH) წარუდგინეს. ოფიცრები ახალი იარაღით კმაყოფილები დარჩნენ, მათ გამოთქვეს აზრი, რომ ასეთი იარაღის შეიარაღებაში მიღებით მნიშვნელოვნად გაიზრდებოდა ვერმახტის საცეცხლე ძალა. ამავე თვეში Oberkommando des Heeres -ის ხელმძღვანელი შეხვდა ადოლფ ჰიტლერს და მიაწოდა ინფორმაცია, რომ იგეგმებოდა ფეხოსანთა გადაიარაღება ახალი უნივერსალური ავტომატური იარაღით, რომელიც შუალედურ ვაზნაზე იქნებოდა გათვლილი. ადოლფ ჰიტლერმა მკაცრი უარი განუცხადა მას, თუმცა Oberkommando des Heeres -ის ხელმძღვანელი რისკზე წავიდა და დამოუკიდებლად ცდილობდა გაეგრძელებინა შემდგომი სამუშაოები. კიდევ ერთი დაპირისპირება (გადამუშავებული Mkb.42 (W) vs Mkb.42 (H) aufschießend) მიუხედავად დიდი პრობლემებისა 1942 წლის ნოემბერის მიწურულს Walther-ის ფაბრიკამ შეძლო 25 ცალი Mkb. 42 (W) -ს დამზადება, რომელიც C.G.Haenel-ის გადამუშავებულ ეგზემპლარებთან (Mkb.42 (H) aufschießend) ერთად იქნა გაგზავნილი დობრიცის სასწავლებელში ხელახალ გამოცდებზე. აღნიშნულ გამოცდებზე ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ C.G.Haenel-ის ავტომატური კარაბინი „Mkb.42 (H) aufschießend“ და Walther -ის Mkb.42 (W). ორივე იარაღი გარდა გამოცდებისა, ასევე შედარებულ იქნა მაუზერის გრძივად მოსრიალე საკეტიან კარაბინთან K.98k. გამოცდების შედეგად მოწონება დაიმსახურა C.G.Haenel-ის მოდელმა Mkb.42 (H) aufschießend. მთავარ პლიუსად დასახელდა უკეთესი საიმედოობა (ვიდრე ჰქონდა ვალტერის ეგზემპლარს), უფრო მყარი კონსტრუქცია, დაშლა-აწყობის სიმარტივე და უფრო გრძელი სამიზნე ხაზი. ფეხოსანთა სასწავლებელის მიერ 1942 წლის 3 დეკემბერს მომზადდა ანგარიში, რომელიც ეხებოდა ჩატარებულ გამოცდებს. აღნიშნული ანგარიშის თანახმად კომპანია Walther-ის ავტომატური კარაბინი Mkb. 42 (W) იყო ზედმეტად რთული კონსტრუქციის და მგრძნობიარე დაბინძურების მიმართ, რაც ხშირად იწვევდა რგოლისებური დგუშის შეფერხებას/გაჭედვას. ანგარიშში დადებითად ახასიათბდნენ ჰუგო შმაიზერის ქმნილებას „Mkb.42 (H) aufschießend“ და აღნიშნავდნენ, რომ მცირედი გადამუშავების შემდეგ Mkb.42 (H) aufschießend შეძლებდა 500 მეტრ დისტანციამდე სროლისას სიზუსტის კუთხით გათანაბრებულიყო მაუზერის გრძივადმოსრიალე საკეტიან კარაბინთან (K.98k). შეიძლება ითქვას, რომ ეს ანგარიში გადამწყვეტი აღმოჩნდა Walther -ის Mkb. 42 (W) მოდელის დასამარცხებლად. ზემოაღნიშნული გამოცდების შემდეგ HWaA -მ მიიღო გადაწყვეტილება, რომ შემდეგი სამუშაოები სწორედ „Mkb.42 (H) aufschießend“ მოდელის გადამუშავებაზე გაგრძელებულიყო. მიუხედავად ამისა Walther -ის ფაბრიკამ მაინც განაგრძო მუშაობა თავის მოდელზე Mkb. 42 (W), რადგანაც HWaA -ს არ უთქვამს საბოლოო უარი. შესაბამისად კიდევ იყო იმის იმედი და შანსი, რომ კომპანია Walther აჯობებდა კონკურენტს. ზემოაღნიშნულიდან გამოდინარე 1942 წლის დეკემბერში Walther -ის ფაბრიკაში 90 ცალამდე ავტომატური კარაბინი Mkb. 42 (W) იქნა დაამზადებული, რომელსაც საჭიროების შემთხვევაში წარადგენდნენ ხელახალ საგამოცდო კონკურსზე. 1943 წლის დასაწყისში Mkb.42 (H) aufschießend -ს გადამუშავების შემდეგ მიენიჭა ახალი სახელწოდება „Maschinenpistole 43“ (შემოკლებით MP.43) (Maschinenpistole გერმანულად ნიშნავს პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევს). შესაბამისად 1943 წლის 15 იანვარიდან ჰუგო შმაიზერის კარაბინის ადრეულ ვარიანტს („Mkb.42 (H) aufschießend“) ოფიციალურ დოკუმენტებში მოიხსენიებდნენ, როგორც „МР.43 А“, ხოლო ახალ გადამუშავებული ვარიანტს „МР.43 В“. რატომ მოხდა ავტომატური კარაბინის სახელის ცვლილება? ერთერთი ვერსიის თანახმად, სახელის შეცვლით მოატყუეს ადოლფ ჰიტლერი, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა ავტომატური კარაბინის შექმნას და შეიარაღებაში მიღებას. შესაბამისად ყველა ახალ დოკუმენტში ეს კარაბინი მოხსენიებული იყო, როგორც პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი (გერმანულად Maschinenpistole). საბჭოთა კავშირის მებრძოლები ნაალაფარის სახით მოპოვებული ავტომატური კარაბინით Mkb.42(H) მეორე მსოფლიო ომის ფონზე გერმანიის არმიას ახალი ავტომატური იარაღის საჭიროება სულ უფრო მეტად უმძაფრდებოდა. იგეგმებოდა, რომ ამ ავტომატური კარაბინით მთლიანად გადაეიარაღებინათ ვერმახტის ფეხოსანთა, მოტორიზირებული, სამთო მსროლელეთა, საეგერო და სატანკო დივიზიები. აქედან გამომდინარე ახალი იარაღის დამზადებაში დასახმარებლად ჩაერთო შეიარღების სამინისტრო, რომლის თანადგომით იანვრის თვეში დამზადდა 300 ცალი (რიგ წყაროებში სახელდება 500 ცალი) „Mkb.42 (H)“ (და არა გადამუშავებული კარაბინი, რომელსაც მინიჭებული ჰქონდა შიფრი MP.43), ხოლო თებერვალში ფაბრიკამ C.G.Haenel შეძლო 1217 ცალი ავტომატური კარაბინის „Mkb.42 (H)“ დამზადება. ამ პერიოდში სახმელეთო ჯარების ხელმძღვანელობასა და შეიარაღების სამინისტროს შორის წარმოიქმნა სერიოზული გაუგებრობა, რის შედეგადაც 1943 წლის თებერვალში ახალი ავტომატური იარაღის წარმოება და გამოცდა საერთოდ შეაჩერეს. მარტის თვეში კარაბინების წარმოება კვლავ განახლდა. მიუხედავად იმისა, რომ ჰუგო შმაიზერს უკვე მზად ჰქონდა მნიშვნელოვნად გადამუშავებული ავტომატური კარაბინი სახელწოდებით "MP.43", მის ნაცვლად მაინც აწარმოებდნენ მოდელს „Mkb.42 (H)“. (MP.43 -ის წარმოება 1943 წლის ივლისიდან დაიწყო). ისტორიამ ზუსტად არ შემოგვინახა ცნობები იმის შესახებ, თუ საერთო ჯამში რამდენი ავტომატური კარაბინი Mkb.42 (H) იქნა დამზადებული, თუმცა არსებობს გარკვეული დოკუმენტები, რომლის თანახმად შეიძლება ვიხელმძღვანელოთ შემდეგი ციფრებით: მესამე რეიხის შეიაარღების და საბრძოლო მასალების მინისტრმა (Reichsministerium für Bewaffnung und Munition / შემოკლბით RMBuM) ალბერტ შპეერმა (Albert Speer) შმაიზერის და ვალტერის ქმნილებების საექსპლუატაციო-საბრძოლო თვისებების უკეთესად შესწავლის მიზნით გადაწყვიტა, რომ Mkb. 42 (H) და Mkb. 42 (W), გაეგზავნათ აღმოსავლეთ ფრონტზე, სადაც მოხდებოდა მათი სამხედრო გამოცდები და რეალური საბრძოლო ნათლობა. დამზადების და ტექნოლოგიურობის კუთხით ორივე მოდელი წააგავდა ერთმანეთს და ბევრი საერთო ჰქონდათ, (იყენებდნენ დაბეჭდვის მეთოდით დამზადებულ დეტალებს, ორივეს ჰქონდა ზედა ქვედა ლულის კოლოფი, რომელიც ღერძით იყო ერთმანეთთან დაკავშირებული) თუმცა კონსტრუქციულად ისინი განსხვავდებოდნენ ერთმანეთისგან. გამოცდამ აჩვენა, რომ ვალტერის Mkb. 42 (W) იყო უფრო კომპაქტური, მსუბუქი, კარგად დაბალანსებული და ერგონომიული, ვიდრე ჰუგო შმაიზერის Mkb. 42 (H), თუმცა საიმედოობის კუთხით იგი ჩამორჩებოდა შმაიზერის კარაბინს. ცივ კლიმატურ პირობებში და დაბინძურებულ პირობებში სროლისას Mkb. 42 (W)-ს ექმნებოდა სისტემატიური შეფერხებები, რამაც საბოლოოდ გადაწყვიტა მისი ბედი და მოიხსნილ იქნა კონკურსიდან. სხვადასხვა წაყროების თანახმად სულ 1942-1943 წლებში დამზადებულ იქნა 3 000 ცალამდე Mkb. 42 (W), რომლის გარკვეული ნაწილი მოხვდა აღმოსავლეთ ფრონტში ვერმახტის მოქმედ ნაწილებში. რიგი წყაროები ამბობს, რომ სულ ჯამში 200-300 ცალამდე ეგზემპლარი დამზადდა (ჩემი აზრით სწორედ ეს ციფრებია რეალური). დღეს ძნალია ზუსტი ციფრების დადგენა, რადგანაც მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში დოკუმენტაციის დიდი ნაწილი განადგურდა. ფოტოზე გამოსახულია ამერიკელი სერჟანტი, რომელიც ათვალიერებს ნაალაფარ Walther -ის Mkb. 42 (W) მოდელებს (ფოტო გადაღებულია 1945 წლის აპრილში) 1943 წლის გაზაფხულს C.G.Haenel-ის ფაბრიკაში დარწმუნდენ, რომ Walther -ის სახით ერთადერთი მთავარი და ძალზედ სერიოზული კონკურენტი ჩამოიშორეს. ამავდროულად Mkb. 42 (H) აღმოსავლეთ ფრონტის ხაზზე იხვეჭდა თავის სახელს, სადაც არა მარტო გერმანელ ჯარისკაცებს შორის ხდებოდა პოპულარული, არამედ მოწინააღმდეგე მხარეც კი მასზე ალაპარაკდა. ახლა მეორე მსოფლიო ომის "ჭადრაკის დაფაზე" C.G.Haenel-ის მხრიდან მორიგი სვლის დრო დგებოდა! მთავარ სამუშაოს ჰუგო შმაიზერის გადამუშავებული ავტომატური კარაბინი (სახელწოდებით MP.43) წარმოადგენდა, რომლის წარმოების გამართვაზე უნდა ეზრუნათ. გაგრძელება იქნება !


ასი ათასი ქართველი შეეწირა ამ დღეს წმიდა ხატების თაყვანისცემასა და სარწმუნოების დაცვას


ისლამი ისლამი (არაბ. الإسلام ალ–ისლამ – "მორჩილება") - დოხოლაფირო 1,3 მილიარდი მათხოზინეთ ქირსიანობაშ (დოხოლ. 2.1 მილიარდი მათხოზინე) უკული მოსოფელს მაჟირა უდიდაში რელიგია. ისლამიშ მათხოზინეს ჯოხო მუსლიმი ვარა მაჰმადიანი (მოჯვეშაფილი ფორმა). გიჭყჷ მა–7 ოშწანურას არაბეთიშ ჩქონც. ოსხირმადვალუ რე მაჰმადი, ნამუთ ისლამური გურაფა 1000 მეჯინათ ღორონთიშ (არაბულო: ალ-ლაჰ الله) ეკონია აწმაჩამალი რდჷ. ამდღა ისლამი გოფაჩილიე ედომუშამი მოსოფელს, ტრადიციულო, ისლამურო იკოროცხუ გეჸვენჯი რეგიონეფი: ხოლო ბჟაეიოლი, ოორუე აფრიკა, ობჟათე აზია დო ობჟათე–ბჟაეიოლი აზია. მუსლიმეფი აკმადგინანა საქორთუოშ მახორობაშ დოხოლაფირო 10%. თინეფიშ რიცხუს ორხველჷ საქორთუოს მახორუ ეთნიკური აზერბაიჯანალეფი დო აჭარაშ ტერიტორიას მახორუ ქორთუეფი (აჭარალეფი) დინორე არაბეფიშ რელიგია მა-6 ოშწანურას[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა] არაბეფი ჯინჯიერო წჷმორთეფი რდეს. თინეფც ოართე რელიგია ვა აკმაშქვანდ: თითო ტომც მუში ოხვამერ-ჯაკონი ჸუნდჷ. მარა თინეფც უღუდეს ოართე ოხვამე მექას - ქააბა. ისლამურ გჷნოჩამაშ მეჯინათ ქააბა ეიოგჷ იბრაჰიმქ, ნამუშოთ თის ღორონთქ ცაშე უჯღონჷ უჩა ქუა. ოდო უკული არაბეფქ ქჷ 1000 მიოტეს მონოთეიზმი (ჰანიფობა), ოდო ქააბაშ ოხვამეს ჯაკონეფც ქჯდუდვეს ბინა. არაბეფი მექაშა მიშეს ოხვამალო ისლამშახიანი პერიოდისჷთ. თაშ ნამდა ნამდგარდია არაბი, ნამუთ მიშუ მექაშან, თიშო ნაჩინებუ საგვარეულო ჯაკონსჷთ ძირაფულენდ. წჷმორთი არაბეფც წანდეს შურეფიშ ანუ ჯინეფიშ, ნამუეფით ოხორანდეს თუთას, ბჟას, ჯალეფც, ინჭეფც, ქუალეფც. ჯალეფი არაბული წჷმორთალას დიდი პატიჩამას იინალუანდეს – თინეფიშ მოკვათუაც~ დიდი ცოდათ იკოროცხუდჷ. მუჰამედი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა] მუჰამედი (არაბ. محمد მუჰამმად) რდჷ ადამიერი, ნამუქუთ ედომუშამო დოთირუ არაბი ტომეფიშ ტრადიციული რინა, ქჷმეჩუ თინეფც ახალი რელიგია, რინაშ წესი დო ღანკი. მუჰამედიქ დებადჷ 570 წანას მექას, თიში ფანია რდჷ ბანუ ყურაიშ 1000 შ ართ–ართი ნოელაშ, ბანუ ჰაშიმიშ წჷმმარინაფალი. მუჰამედიშ მუმაქ მუში დაბადებაშე ამშვი თუთაშ დუც დოღურუ, ორდო დოომბოლაფირი ბაღანას ბიძია – 'იმრანი (აბუ თალიბი) რდჷნდ. ართხანც მუჰამედი არქემეფიშ დო ორინჯიშ ჭყიშობას მეჸუნდ (თე საქვარუა ვართ ფერო პატიოჩამალო იკოროცხუდ არაბეფც). 40 წანერქ გინირთუნ, მუჰამედიქ მიღჷ მაართა გჷმოცხადება (გჷნოჩამათ თექ მოხვად 19 ვარა 21 რამადანიშ თუთას) ართღორონთამობაშ ქადაგებაქ დო უკოროცხუ ჯაკონეფიშ ვარაფაქ ქჷდიჭყ, ნამუეფით არაბეფიშ ტომეფც ართიანშე მუთმაჩილითუანდეს. არაბეფც ართი ღორონთიშ ოკო ურწუმებუდესკო. თე ახალი რელიგიას ისლამი გეძუდ ჯოხოთ. მექარეფქ ვეჭოფეს თიში რელიგია, გაჷშაკერძაფილო თის აწმუდირთუდეს გოლინუამი მექარეფი აბუ ჯაჰლი (ურჩქენჯეფიშ მუმა), აბუ სუფიანი უკულნეშის ისლამი გეჭოფუ), მუჰამედიშ ბიძია აბუ ლაჰაბი (ალმოდვალირეფიშ მუმა), მუჰამედი რდჷ გეძიცეფიშ დო შეურაცხყოფაშ ობიექტი 12 წანაშ განწხანს დო თიქ აძულებურქ იჸუ შხვა ნოღაშა - მედინაშა უნტებუდუკონი. თექ თიში ბრელქ ირუმუ დო ბოლოს, მჯამცჷთ 630 წანს გომორძგვილი მუჰამედიქ მექაშა დირთუნ, მექარეფქჷთ ირწუმეს თიში. გვალო კუნტა ხანც მუჰამედიშ გოხ აკოკორობილი არაბობაქ ოხვამერიშ ართგური მორწუმეეფიშ სახენწჷფოქ ქჷდარსხუ – (ოხალიფე), ნამუქუთ მუსხირენი ვითური წანაშ უკული დიდი იმპერიათ გჷნირთ. მუჰამედიშ ღურაშ უკული არაბეფიშ სახენწჷფოს თიში გამაკათა - ხალიფეფი დუდენდეს. დუდშენო არაბეფიშ მორჩილი ბუნა აღიარენდ ახალი რელიგიას, ოდო უკული ედომუშამი არაბეთიქ, მუჭოთ ბინადარი არაბეფქ, თეშ ტიოზის მახორუ ბედუინეფქ აღიარეს თინა დო, ბოლოს, გვალო მალას, შხვა კათეფქჷთ (ირანალეფქ, თურქეფქ, ეგვიპტარეფქ, ინდოარეფქ, სლავეფიშ ნორთიქ...) ქირწუმეს. ისლამი აღიარენც იუდეველეფიშ დო ქირსიანეფიშ ოხვამური წიგნეფც, თინეფიშ წიმინდეეფც დო აწმაჩამალეფც: ნუჰის, იბრაჰიმს, ისმაილს იაყუბის, იშაყის, მუსას, დავუდის დო სულაიმანს, წიმიდე მარიამს (მარიამ) დო იესო ქირსეს (ისა) (მორო თის ვა კოროცხუნა ოხვამერიშ სქით დო ოსქვებურო ვართ წიმინდე მარიამს - ღორონთიშ ნანთ), თარანგელოზეფც მიქაელს დო გაბრიელს (ჯაბრიილ). ისლამიშ მეჯინათ, იუდეველეფქ დო ქირსიანეფქ დოჩორთეს მუნეფიშით ნაქადა 480 ები ჭეშმარიტება, ათეშენ ღორონთქ მუჰამედი მალაჯღონ თე ჭეშმარიტებაშ ეკანწყუალო დო კატეფიშ თინი შარას გიორინაფალო. ისლამიშ ჯინჯიერი წყუ რე წიმინდე წიგნი ყურანი, ნამუთ აკმოდირთუ მუჰამედიშ ქადაგებეფიშ დო ხილუეფშე, დო „ჰადისეფი“ ვარა გჷნოჩამეფი მუჰამედიშ გჷმნათქუალეფიშ დო ერთეფიშ გეშა. რესურსეფი ინტერნეტის [რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა] აკადემიური წყუეფი[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა] - Patheos Library – Islam - University of Southern California Compendium of Muslim Texts - Encyclopedia of Islam (Overview of World Religions) - Ethical Democracy Journal views on Islam, other ethical systems and democracy ონლაინ რესურსები[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა] - Islam — ენციკლოპედია ბრიტანიკა - Islam, article at Friesian.com - Asabiyya: Re-Interpreting Value Change in Globalized Societies, article at Repec/Ideas, University of Connecticut and IZA, Bon 1000 n, on Islam and global value change


1970 - თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სპეციალობა ეკონომიკური გეოგრაფია, მეცნიერებათა დოქტორი. 1955-1960 - თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სპეციალობა ეკონომიკური გეოგრაფია, გეოგრაფიის მასწავლებელი. თსუ დიპლომი. 2010-დღემდე - ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი, საზოგადოებრივი გეოგრაფიის განყოფილება, განყოფილების გამგე, მთავარი მეცნიერი; 2006-2010 - ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი, საზოგადოებრივი გეოგრაფიის განყოფილება, განყოფილების გამგე. 1991-2006 - ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი, სოციალურ-ეკონომიკური და პოლიტკური გეოგრაფის განყოფილება, განყოფილების გამგე. 1989-1991 - ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი, მოსახლეობის გეოგრაფიის ლაბორატორია, ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. 1974-1989 - ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი, ეკონომიკური გეოგრაფიის განყოფილება, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1963-1974 - ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი, ეკონომიკური გეოგრაფიის განყოფილება, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1960-1963 - ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი, ეკონომიკური გეოგრაფიის განყოფილება, უფროსი ლაბორანტი. 115 პუბლიკაცია, მათ შორის: 2011 - ვ. ნეიძე და სხვები - ჩვენი საქართველო. მე-6 კლასის სახელმძღვანელო. "ლოგოს პრესი", თბილისი. 2010 - ვ. ნეიძე და სხვები - გეოგრაფია. მე-8 კლასის სახელმძღვანელო (ქართულ, სომხურ, აზერბაიჯანულ და რუსულ ენებზე). "ლოგოს პრესი", თბილისი. 2010 - ვ. ნეიძე და სხვები - ჩვენი საქართველო. მე-5 კლასის სახელმძღვანელო. "ლოგოს პრესი", თბილისი. 2010 - ვ. ნეიძე, მ. თუთბერიძე, ნ. პავლიაშვილი – საქართველოს შავი ზღვისპირეთის ტურისტული პოტენციალი (ინგლისურად).მე-2 საერთაშორისო გეოგრაფიული სიმპოზიუმი GEOMED2010-ის მასალები. ქემერი–ანკარა, თურქეთი. 2009 - ვ. ნეიძე - გეოგრაფია. მე-7 კლასის სახელმძღვანელო (ქართულ, სომხურ, აზერბაიჯანულ და რუსულ ენებზე). "ლოგოს პრესი", თბ., გვ. 1-230. 2009 - ვ. ნეიძე - გეორაფია. მე-7 კლასი. მასწავლებლის წიგნი (ქართულ, სომხურ, აზერბაიჯანულ და რუსულ ენებზე). "ლოგოს პრესი", თბ., გვ. 1-43. 2009 - ვ. ნეიძე, მ. თუთბერიძე, ნ. პავლიაშვილი - ტურისტული კატასტროფები საქართველოში. საერთაშორისო კონფერენციის: "გეოგრაფიული პრობლემები ბუნებრივ-ეკონომიკური სისტემების ეკოლოგიური უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად" მასალები, აზერბაიჯანის გეოგრაფიული საზოგადოების შრომები (14), ბაქო, გვ. 307-309 (რუსულ ენაზე). 2008 - ვ. ნეიძე და სხვები - საქართველოს გეოგრაფია. მე-9 კლასის სახელმძღვანელო (ქართულ, სომხურ, აზერბაიჯანულ და რუსულ ენებზე). “ლოგოს პრესი”, თბ. გვ. 1-136. 2008 - ვ. ნაიძე, მ. თუთბერიძე და ნ. პავლიაშვილი - ტურისტული მოთხოვნილებების განვითარების ზოგადი ტენდენციები. ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის შრომათა კრებული. ახალი სერია No 2(81); 2007 - ვ. ნეიძე და სხვები - საქართველოსა და მსოფლიოს ისტორია/გეოგრაფია. მე-8 კლასის სახელმძღვანელო (ქართულ, სომხურ, აზერბაიჯანულ და რუსულ ენებზე). "ლოგოს პრესი", თბ. გვ. 1-464. 2007 - ვ. ნეიძე და სხვები - საქართველოსა და მსოფლიოს ისტორია/გეოგრაფია. მე-8 კლასი. მასწავლებლის წიგნი (ქართულ, სომხურ, აზერბაიჯანულ და რუსულ ენებზე). "ლოგოს პრესი". თბ., გვ. 1-80. 2007 - ვ. ნეიძე, მ. თუთბერიძე და ნ. პავლიაშვილი - საქართველოს მთიანი რეგიონების თანამედროვე ტურიზმის პრობლემები. საერთაშორისო კონფერენციის: "ალპურ-ჰიმალაური სარტყლის მთიანი რეგიონების გეოგრაფიისა და გეოლოგიის გამოყენებითი საკითხები" მასალები. ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. ერევანი. გვ.159-161. 2004 - ვ. ნეიძე და სხვები - მსოფლიოს სოციალურ-ეკონომიკური გეოგრაფია. სახელმძღვანელო უმაღლესი სასწავლებლების სტუდენტებისათვის. "ლეგა", თბილისი. 2003 - ვ. ნეიძე და სხვები - მონოგრაფია - "საქართველოს გეოგრაფია", ნაწ. 2, "საქართელოს სოციალურ-ეკონომიკური გეოგრაფია". “მედიასერვისი”, თბილისი. 2002 - ვ. ნეიძე და სხვები - გეოგრაფია. დამხმარე სახელმძღვანელო უმაღლეს სასწავლებელში შემსვლელთათვის (თანდართული მოკლე განმარტებითი ლექსიკონით). "ლეგა", თბილისი. 2000 - ვ. ნეიძე - გზამკვლევი - "ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის დამხმარე ზონა". "WWF". თბილისი. 1999 - ვ. ნეიძე და სხვები - მონოგრაფია - "სამეგრელო. ბუნება. მოსახლეობა. მეურნეობა (გეოგრაფიული ასპექტები)". "პოლიგრაფ-ინვესტი". თბილისი-ზუგდიდი. 2009-2011 - “ქვემო ქართლისა და ჯავახეთის ბუნებრივ-ტურისტული პოტენციალი: შეფასება და გამოყენების პერსპექტივები“; No GNSF/ST08/5-429. საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდი. ძირითადი შემსრულებელი, ეკონომ-გეოგრაფი. 2004-2005 - საქართველოს რეგიონული ცენტრების ფორმირების სოციალურ-გეოგრაფიული გამოკვლევა. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია. ხელმძღვანელი. 2004 - საქართველოს შავიზღვისპირეთის განვითარების გენერალური სქემის შექმნა. საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის სამინისტრო. თანახელმძღვანელი. 2002-2003 - საქართველოს ადმინისტრაციული რაიონები და ქალაქები (გეოგრაფიული ცნობარი). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია. ხელმძღვანელი. 2002 - კოლხეთის ეროვნული პარკის მენეჯმენტის გეგმის შედგენა. "ICZM“ საქართველოს სანაპირო ზოლის ინტეგრირებული მართვის ცენტრი. მონაწილე. 2000-2001 - საქართველოს სასაზღვრო რაიონების განვითარების სოციალურ-ეკონომიკური და გეოპოლიტიკური პრობლემები. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია. ხელმძღვანელი. 1997-1999 - ევრაზიის სატრანსპორტო დერეფანი (საქართველოს მონაკვეთი). მდგრადი ფუნქციონირების ფაქტორები. მონაწილე. 2010 - მე-2 საერთაშორისო გეოგრაფიული სიმპოზიუმი GEOMED2010. ქემერი–ანტალია, თურქეთი. საქართველოს შავი ზღვისპირეთის ტურისტული პოტენციალი (ინგლისურად). 2009 - საერთაშორისო კონფერენცია: "გეოგრაფიული პრობლემები ბუნებრივ–ეკონომიკური სისტემების ეკოლოგიური უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად". ბაქო, აზერბაიჯანი. ტურისტული კატასტროფები საქართველოში (რუსულად). 2008 - საერთაშორისო კონფერენცია თემაზე: მთიანი რეგიონების გეოგრაფიის აქტუალური პრობლემები. თბილისი, საქართველო. ტურისტული მოთხოვნილებების განვითარების ზოგადი ტენდენციები. 2007 - საერთაშორისო კონფერენცია: "ალპურ-ჰიმალაური სარტყლის მთიანი რეგიონების გეოგრაფიისა და გეოლოგიის გამოყენებითი საკითხები". ერევანი, სომხეთი. საქართველოს მთიანი რეგიონების თანამედროვე ტურიზმის პრობლემები (რუსულად). 2001 - საქართველო-ისრაელის გეოგრაფიული სემინარი. თბილისი, საქართველო. საქართველოს პოლიტიკურ-გეოგრაფიული მიმოხილვა. 2000 - II საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენცია. თბილისი, საქართველო. ტურიზმი საქართველოში: მდგომარეობა და პერსპექტივები. ინგლისური - დამწყები 2010 - დღემდე - საქართველოს მკვლევარ გეოგრაფთა კავშირი. თანადამფუძნებელი. გამგეობის წევრი. 1998-2003 - ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტის სამეცნიერო საკონსულტაციო საბჭო. ტურიზმის სექციის თავჯდომარე. 1996-1999 - გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების სამეცნიერო-საკონსულტაციო კომიტეტის საბჭო საქართველოს პარლამენტში. წევრი. 1991-2011 - ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი. სამეცნიერო საბჭოს წევრი. 1987 - საბჭოთა კავშირ - პოლონეთის მე-6 გეოურბანიზაციის სიმპოზიუმის საორგანიზაციო კომიტეტი. კომიტეტის წევრი. 1980-2011 - საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოება. სამეცნიერო საბჭოს წევრი. 1979 - მოსახლეობის გეოგრაფიის მე-4 საკავშირო კონფერენციის საორგანიზაციო კომიტეტი. სწავლული მდივანი. 1993 - საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის პრემია კოლექტიური მონოგრაფიისათვის ("თბილისი. ეკონომიკურ-გეოგრაფიული გამოკვლევა". საბჭოთა საქართველო. თბ. 1989). 1989 - საერთაშორისო ოსტატი საჭადრაკო კომპოზიციაში 1980 - ფიდეს არბიტრი საჭადრაკო კომპოზიციაში


source: fineweb

text: მომსახურება მომსახურება-ეს არის ნებისმიერი სახის საქმიანობა, ან სარგებელი, რომელსაც ერთი მხარე სთავაზობს მეორეს. მომსახურება თავისი არსით არანივთობრივი, არათვალსაჩინოა, რაც გულისხმობს იმას, რომ შეუძლებელია მისი დანახვა, მოსმენა, ხელით შეხება .იგი არ გულისხმობს მფლობელობასა და საკუთრების გადაცემას. - შენახვის შეუძლებლობა -მისი არამატერიალური ბუნებიდან გამომდინარე. - წყაროსთან განუყოფელობა-რაც ნიშნავს წარმოებისა და მომსახურების ერთდროულობას. მხოლოდ გარკვეული საქონლის შეძენის ან გამოყენების შემხვევაში შესაძლებელია გარკვეული მომსახურების მიღება. - ხანმოკლეობა- განსაზღვრული დროის შემდეგ ის აცილებლად დამთავრდება; - ცვალებადობა-აღნიშნავს მომსახურების ხასიათის არამდგრადობას, რამდენადაც ის დამოკიდებულია იმ ადამიანებზე, რომლებიც აწარმოებენ მას. ადამიანი კი, უფრო მეტად ცვალებადია, ვიდრე საქონელი; - მისი შეფასება შესაძლებელია მხოლოდ მისი შესრულების შემდეგ. - შეუძლებელია მომსახურების ხარისხის კონტროლი .


source: CulturaX

text: სომხეთში ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები დაინიშნა - TV 4 მთავარი ყველა მსოფლიო სომხეთში ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები დაინიშნა სომხეთში ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები დაინიშნა მარტი 18, 2021 15:44 სომხეთში საპარლამენტო ვადამდელი არჩევნები დაინიშნა, – ამის შესახებ ქვეყნის პრემიერ-მინისტრმა, ნიკოლ ფაშინიანმა Facebook-იგვერდზე დაწერა. ფაშინიანის განცხადებით, ის ფრაქცია "გაბრწყინებს საკუთარ ული სომხეთის" თავმჯდომარეს გაგიკ ცარუკიანს შეხვდა და მოლაპარაკებების პროცესში გადაწყვიტეს, რომ პოლიტიკურ კრიზისში გამოსავალი ვადამდელი არჩევნებია. პრემიერის ინფორმაციით, არჩევნები მიმდინარე წლის 20 ივნისს გაიმართება. ცნობისთვის, სომხეთში ბოლო პერიოდის განმავლობაში საპროტესტო აქციები არ წყდება. მოქალაქეების უცვლელი მოთხოვნა ნიკოლ ფაშინიანის გადადგომაა. სომხეთში ვითარება მას შემდეგ დაიძაბა, რაც გენერალურმა შტაბმა ნიკოლ ფაშინიანის და მისი მთავრობის გადადგომა მოითხოვა. მოთხოვნა ფაშინიანმა სამხედრო გადატრიალების მცდელობად შეაფასა.


მხოლოდ მაშინ, როდესაც სახელმწიფო მიხვდება კულტურის უზენაესობას. ამას პოლიტიკოსთა, ძალაუფლებაში მყოფ ადამიანთა და მათი ლიდერის ისტორიული ნება სჭირდება. ასეთ ადამიანის პრიორიტეტები სულ სხვა, მაგალითად ვაცლავ ჰაველისა უნდა იყოს და არა პინოჩეტის. მე ყოველთვის მქონდა იმედი რომ საქართველოში ერთი ასეთი კაცი მაინც გამოჩნდებოდა, სამწუხაროდ შევცდი.


text: ჩვენ შესახებ შემოსავლების სამსახური არის საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი, სახელმწიფო კონტროლის განმახორციელებელი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც თავის უფლებამოსილებას ახორციელებს საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე. ჩვენი მთავარი ფუნქციაა საქართველოში არსებული ბიზნესების ხელშეწყობა, ახალი ბიზნესების შექმნა და განვითარება, სამართლიანი, მარტივი და სანდო საგადასახადო სისტემის ჩამოყალიბება. ● ჩვენ ვქმნით საჯარო და გამჭვირვალე საგადასახადო სისტემას, ასევე ვახდენთ მოსახლეობისა და გადასახადის გადამხდელთა ინფორმირებას, რაც ამ სისტემის გამართული ფუნქციონირების ქვაკუთხედია. გადასახადის გადამხდელისათვის მაღალკვალიფიციური მომსახურებისა და კონსულტირების შეთავაზება შემოსავლების სამსახურის თანამშრომელთა კვალიფიკაციის მუდმივი ამაღლების გზით ხორციელდება. ● ჩვენი მიზანია სამართლიანი ადმინისტრირების სისტემის ჩამოყალიბება, რათა საქართველო იყოს ყველაზე მიმზიდველი ქვეყანა ინვესტიციების განხორციელებისა და ბიზნესის კეთების სიმარტივის თავლსაზრისით, საიმედო პარტნიორი საერთაშორისო ვაჭრობაში, ასევე სახელმწიფოთა მსოფლიო თანამეგობრობის ღირსეული და პროგრესული წევრი, რომელიც სატარიფო და არასატარიფო ბარიერების გაუქმებით სისტემატურად ამარტივებს საერთაშორისო ვაჭრობასთან დაკავშირებულ პროცედურებს. ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში გატარდა არაერთი რეფორმა და დაინერგა სხვადასხვა სახის ელექტრონული მომსახურება, რამაც საგრძნობლად გაამარტივა ურთიერთობა შემოსავლების სამსახურსა და მის მომხმარებლებს შორის. ჩვენი დახმარებით გადასახადის გადამხდელს ეხარჯება უმცირესი დრო და რესურსები საგადასახადო კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ვალდებულებათა შესასრულებლად. ჩვენ უზრუნველვყოფთ მარტივი და ნათელი საგადასახადო კანონმდებლობის არსებობას, რომელიც გადასახადის გადამხდელის კანონიერი ინტერესებისა და უფლებების დაცვის გარანტი და მისთვის დაკისრებული მოვალეობების პირნათლად შესრულების აუცილებელი წინაპირობაა. გარდა ამისა, გადასახადის გადამხდელისათვის მაქსიმალური კომფორტის უზრუნველსაყოფად, მნიშვნელოვანია თანამედროვე ინფრასტრუქტურის არსებობა და საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობაში მოყავნა, რის საფუძველზეც აშენდა, გარემონტდა და უახლესი ტექნიკით აღიჭურვა საბაჟო გამშვები პუნქტები , გაფორმების ეკონომიკური ზონები და მომსახურების სერვისცენტრები.


text: ბეღურა (ლათ.Passer) — ფრინველების გვარი ბეღურასნაირთა რიგისა. რამდენიმე სახეობა სინანთროპულია. იკვებებიან მარცვლეულით, ჩვილ ბარტყებს მწერებით კვებავენ. გვარში გაერთიანებულია 16 სახეობა. დასახლებულ პუნქტებში (ჩრდილოეთისა დანაწილობრივ შორეული აღმოსავლეთის გარდა) გავრცელებულია სახლის ბეღურა (Passer domesticus), რომელიც ზოგან, განსაკუთრებით სამხრეთში, გარკვეულ ზიანს აყენებს მარცვლეულ კულტურებს, გადააქვს სხვადასხვა მავნებლები და შინაური ფრინველების დაავადების გამომწვევნი.ფართოდაა გავრცელებული მინდვრის ბეღურა (Passer montanus). იკვებება უმთავრესად მწერებით და სარეველების თესლით, რითაც საკმაო სარგებლობა მოაქვს სოფლის მეურნეობისათვის, თუმცა ზოგჯერ მარცვლეულის ნათესებსაც აზიანებს. შუა აზიაში დიდი რაოდენობითაა ესპანური ანუ შავგული ბეღურა (Passer hispaniolensis), რომელიც ამიერკავკასიაშიც გვხვდება.


სპეციალური პენიტენციური სამსახური მსჯავრდებულ ივანე მერაბიშვილის ჯანმრთელობის მდგომარეობასთან დაკავშირებით ინფორმაციას ავრცელებს: "სპეციალური პენიტენციური სამსახური მსჯავრდებულ ივანე მერაბიშვილის ჯანმრთელობის მდგომარეობასთან დაკავშირებით ზუსტ ინფორმაციას ავრცელებსდა საზოგადოებას აცნობებს, რომ სახალხო დამცველის მიერ მოწვეულმა დამოუკიდებელმა სამედიცინო ექსპერტმა შეიმუშავა დასკნა, რომელშიც ხაზგასმით არის აღნიშნული, რომ მსჯავრდებულ ივანე მერაბიშვილისთვის სახელმწიფოს მიერ ჩატარებული მკურნალობა დიაგნოზის ადეკვატურია, და რომ სპეციალისტების კონსულტაცია და დიაგნოსტიკური კვლევები მსჯავრდებულს ოპერატიულად უტარდებოდა. თუმცა, სახალხო დამცველმა, დამოუკიდებელი ექსპერტის მოსაზრებაზე დაყრდნობით, ლიმფოციტების დამატებითი კვლევა რეკომენდებულად მიიჩნია. მოცემული რეკომენდაცია გაზიარებულ იქნა სპეციალური პენიტენციური სამსახურის მიერ და მისი შესრულება ამჟამად მიმდინარეობს"- ნათქვამია უწყების განცხადებაში ბანკებმა 3 თვეში ჯარიმებით მოსახლეობისგან 23,3 მლნ ლარი მიიღეს


text: გურამა – უხ, რუბიკ, რა ვიქეიფეთ გუშინ ბიჭებმა ბეთანიაში. რა ადგილია, რო იცოდე. გახვალ თუ არა, აქვე, ქალაქის ყურისძირში, პატარა სამოთხეში მოხვდები. ვარდკესა (კლიენტი) – იი! მე მეგონა მარტო მე... გურამა – რა მარტო შენ, ვაბშე ვინ ხარ და რა შუაში ხარ? ვარდკესა – ეხლა შენ თითონ არ უთხარი, რო მანდ ყურისძირში სამი–ოთხი მოგხვდება? მე კიდე მეგონა, მარტო მე მამხვდა. ნეუჟელი მანდ წესია ეგეთი? გურამა – ოოო, გააჩნია რას მიჰქარავ. ვარდკესა – იი! სიმართლისთვინ დასაჯვა რა წესია. რო მბობენ, რო მართლის მთქომი ცხენი დაქოქილი უნდა ედგას, ეგრე ყოფილა. მე და სერიკა ჯაზოიანი მანდ ხაზეინის დაჩის სტროიკაზე ვმუშაობდით. მაგდენი საქმე იყო, რო ღამე ტუფლის გახდა ვერ ვასწრებდით, ეგრე გვეძინებოდა. ბოლოს პრარაბი გივია ბარაკიდან გაგვაგდა და უთხრა – სინამ ნასკი არ გარეცხამთ, აქ არა გნახოთ. ჩვენც წავედით და ეგ ნასკები იქვე რეჩკაში ჩავდეთ. მაგ დროს კიდე კუსტებიდან პრიროდაზაშიტნიკების მთელი კოდლა გამოვარდა და – ეგაო თქვენაო სპეციალნა შვრებითო, რო თევზი მაიწამლოსო, თქვენ დედა ბუნების მტერებო, აბა, ეხლავე იმღერეთ “ტყეებს ნუ კაფებ ძმობილო, კანებს მოგვაჭამს გალიაო” და რამე. მერე თითონ შარიანი ზაკაზჩიკიც მოვიდა, ბონდო ილიჩი. ჯერ ბასეინი რო ნახა, სერიკა ეგრევე შიგ გადაგდო, კრუშკა წყლის ჩასხმაც არ დააცადა, ელი. მერე, ჩემგან კეთვილი სანტეხნიკა რო ნახა, სულ გამკეთებლის ხელებზე ეგა ვქენიო – იძახდა. მეთქი – თუ ჩემი ხელები მაგ ფირმა უნიტაზს გირჩევნია, რა მეთქმის, ა ვკუსახ ნე სპორიატ. ეგაც უთხრა – ეხლა ზემოთ წამოდი, გემოვნების უროკი იქ ჩაგიტარებო. მაგის მერე სპალნაში ავიდა და იქაც სერიკასგან გაჯით ლესვილობა არ მეეწონა. მოტრიალდა და მე მკითხებს – კარგი, ამაზე რაღას იტყვი? მეც ჩესნად უთხარი – კარგა უნდა გაგაჯვა, ელი. მაგის მერე ცოტა ხანს ვიფრინე. როცა ჩემი თავი გაზონში ვნახე, მეთქი ვარდკეს, აბა ეხლა შუსტრად აქედან ბაყაყური მოუსვი, სინამ კრიშაც არა ნახა, თორე ფრენა მერე ნახე... გზაზე კიდე ვიღაც მუტრუკი იდგა და მთელი ჩემი ჯამაგირი თავის ჯიბეში დადო. რუბიკა – ვაა! მთელი თვის ნაოფლარები წაგართვა, ტო? ვარდკესა – არა, დედის მაგისამ, ნებით მივცემდი. რუბიკა – ვაჰ! ხედამ შენა? გესმის გურამ, რა უსამართლობა ტრიალებს. არა, იმ საწყალ სერიკას რო რამე მოსვლოდა? გურამა (ზმორებით) – სერიკა არა, სირიკა... რუბიკა – დაიცა კაცო, სუხოი ბასეინში ხტომა ვის გაუგია. ვდრუგ იქ რამე არმატურა იყოს... გურამა – არმატურა არა სირმატურა... (ამთქნარებს) რუბიკა – შენ ფიქრობ, რო წყალი ჯერ მაგიტომ არ სხვოდა, რო კოროზია არ იყოს? გურამა – კოროზია არა, სიროზია... რუბიკა – რა მყრალი რამეები იძახი, წადი პეროჟნი ჭამე, პირი დაიტკბე. გურამა – პეროჟნი არა, სიროჟნი... ( კიდე ამთქნარებს) რუბიკა – აგე, მანდვე, მარკეტში... გურამა – მარკეტი არა, სირკეტი... (კიდე ამთქნარებს) რუბიკა – ეე, დაიცა რა, თუ მოყვასი არ გეყვასება, ეგრე მარტო დარჩები, როგორც მეფე ლირი. გურამა – ლირი არა, სირი. ნამეტანი პახმელია ვარ ახლა და ერთი ლუდი თუ არ იკისრე, გლახათ არი შენი საქმე. კიდე რამდენი სიტყვა მაქ მაგნაირი თუ იცი: ხირომანტია, კარაოკე, ფეხბურთი, სოროსი, კარმენი, ქორბუდა, ფარვანა, ტირადა, კარეტა, პარტია, ბარმენი, პურმარილი, ლირიკა და სირტაკი კიდო, თუმცა ამას რაღა გადაკეთება უნდა, გამზადებულია პირდაპირ...


source: wikipedia

text: საკუთარი სახელი დავით შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: მეფეები და მთავრები დავითი — იუდეისა და ისრაელის სამეფოს მეფე დავით I კურაპალატი — ქართუელთა კურაპალატი დავით I — კახეთის მეფე დავით II — ქართველთა მეფე დავით II — იმერეთის მეფე დავით II — კახეთის მეფე დავით III — ტაოს მთავარი დავით IV — დავით აღმაშენებელი, საქართველოს მეფე დავით V — საქართველოს მეფე დავით VI — საქართველოსმეფე დავით VII — საქართველოს მეფე დავით VIII — საქართველოს მეფე დავით IX — საქართველოს მეფე დავით X — ქართლის მეფე დავით XI — ქართლის ხანი დავით ბატონიშვილი — ქართლ-კახეთის სამეფოს გამგებელი დავით დადიანი — სამეგრელოს მთავარი დავით და კონსტანტინე — არგვეთის მთავრები დავით სოსლანი — თამარ მეფის მეორე ქმარი დავითი — „პროვინციის მეფე“ დავითი (ქორეპისკოპოსი) — კახეთის მთავარი დავით ქსნის ერისთავი — ერისთავი სასულიერო მოღვაწეები დავით ბოდბელი — დავითგარეჯის მონასტრის არქიმანდრიტი დავით გარეჯელი — ერთ-ერთი ასურელი მამა დავით მიძნაძორელი — საეკლესიო მოღვაწე დავით ტბელი — მთარგმნელი და სასულიერო მოღვაწე დავითი (მახარაძე) — ალავერდის მიტროპოლიტი დავითი (ნემსაძე) — დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი დავითი (ტიკარაძე) — ბოდბის მთავარეპისკოპოსი დავითი (წერეთელი) — საეკლესიო მოღვაწე დავითი (ღამბაშიძე) — საეკლესიო და საზოგადო მოღვაწე სხვა დავით რექტორი — მეცნიერი, მწიგნობარი, პედაგოგი, კალიგრაფი (1745–1824) დავითი (მიქელანჯელო) — მიქელანჯელოს მარმარილოს ქანდაკება დავითის ვარსკვლავი — ექვსკუთხა ვარსკვლავის ფორმის ემბლემა, იუდაიზმის სიმბოლო ro:David (dezambiguizare)


ყვავილი - ღია ცისფერი თეთრი თვალით, სურნელოვანი.


შეკითხვაზე, რამდენად შესაძლებელია რომ ეს რელიგიური დანიშნულების ობიექტი მეჩეთი ყოფილიყო, რომლის ნანგრევებზეც ტაძარი აშენდა, ჩოხელი გვპასუხობს:


27 მაი. 2013, 16:51:06 "შინაგან საქმეთა სამინისტრო ადასტურებს, სოფელ დიცის მიმდებარე ტერიტორიაზე მავთულხლართების ინსტალაციის ფაქტს რუსი მესაზღვრეების მხრიდან. აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით სამინისტროს პოზიცია არის ის რომ, ეს არის ყოვლად უკანონო ქმედება რუსი მესაზღვრეების მხრიდან. ამ პრობლემასთან დაკავშირებით სამინისტრო აუცილებლად დააყენებს საკითხს 31 მაისის, ინციდენტების პრევენციისა და მათზე რეაგირების ჯგუფის შეხვედრებზე. ივნისის ბოლოს არის ჩანიშნული ჟენევის დისკუსიები და აღნიშნულ პრობლემასთან დაკავშირებით აუცილებლად ვისაუბრებთ ჟენევის დისკუსიების ფორმატის ფარგლებშიც. ზოგადად საკითხთან დაკავშირებით სამინისტრო ყოველ ღონეს იყენებს, რომ პრობლემა მიაწოდოს საერთაშორისო თანამეგობრობას, ჩვენს პარტნიორ სახელმწიფოებს და საქართველოს ხელთ არსებული ყველა დიპლომატიური ინსტრუმენტი აქტიურად არის გამოყენებული," – განაცხადა კახაბერ ქემოკლიძემ. ტაკიძე ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის გამგებლად ერთი წელი მუშაობდა 30 მილიონი ლარის ყალბი საგადასახადო დოკუმენტების გამოყენების საქმეზე 3 პირი ამხილეს ავტოავარიამ 80 წლის მამაკაცი იმსხვერპლა მტკვარმა 27 წლის მამაკაცის ცხედარი გამორიყა


text: რუისპირელები გარემოს დაცვის მინისტრს გულგრილობაში ადანაშაულებენ 18.08.2010 გელა მთივლიშვილი, კახეთი თელავის რაიონის სოფელ რუისპირის მოსახლეობა საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრს გოგა ხაჩიძეს გულგრილობაში ადანაშაულებს. რუისპირის მაცხოვრებლები სოფელში მინისტრის ჩასვლას ითხოვენ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოსახლეობა პროტესტის ნიშნად, გარემოს დაცვის სამინისტროსთან საპროტესტო აქციების გამართვას აპირებს. სოფლის მიმდებარე ტერიტორიაზე, მდინარე თურდოს ხეობაში, კომპანია „სერპანტინის“ ასფალტის ქარხანა და ქვის სამტვრევი საამქრო მუშაობს. რამდენიმე უბანი გამონაბოლქვში და მტვერშია გახვეული. სოფელში ასთმის და ალერგიული დაავადების გავრცელებას უჩივიან. რუისპირის მაცხოვრებლების თქმით, ასფალტის ქარხანა და ქვის სამტვრევი საამქრო გარემოს აბინძურებს, რაზედაც გარემოს დაცვის სამინისტროს და ადგილობრივ სამსახურებს არაერთხელ აცნობეს, მაგრამ უშედეგოდ. „როცა ასფალტის ქარხანა მუშაობს, მთელი სოფელი კვამლშია გახვეული და მაზუთის მძაფრი სუნი დგას. მუდმივად გვაწუხებს თავის ტკივილები, ისე გვახველებს, რომ შეიძლება დავიხრჩოთ“, - გვითხრა რუისპირის მკვიდრმა ალექსანდრე სამხარაძემ. „ბოსტანში აღარაფერი მოდის. მოსავალი ვერ მოგვყვავს. ყველაფერი მტვრის სქელი ფენით არის დაფარული. ხანდახან სოფელში ისეთი მტვერი დგას, 10 მეტრში ადამიანის დანახვაც კი გვიჭირს. ასფალტის ქარხანა დიდი ხანია რაც მუშაობს, მაგრამ მდგომარეობა ბოლო 2 თვეა რაც გაუარესდა. მანამდეც იყო კვამლი და მტვერი, მაზუთის სუნიც იდგა, მაგრამ ასეთი აუტანელი ვითარება არ ყოფილა“, - ამბობს ლია ბოსაშვილი. გარემოს დაცვის ინსპექციის კახეთის ბიუროს ინსპექტირების განყოფილების უფროსის სოსო აბულაძის განცხადებით, სოფელ რუისპირში გარემო მართლაც სერიოზულად ბინძურდება. „რუისპირში 2 ასფალტის ქარხანა და 3 კიდევ ინერტული მასალების სამსხვრევ - დამხარისხებელი საამქრო ფუნქციონირებს. შესასწავლია, კონკრეტულად რომელი საამქროს მიერ ხდება გარემოს დაბინძურება, მტვერი აწუხებს სოფელს თუ კვამლი. ჩვენს სამსახურს ოფიციალური საფუძველი, ნებართვა ან ბრძანება არ აქვს, რომ მეწარმის ტერიტორიაზე კონტროლი ვაწარმოოთ. სოფელმა უნდა მიმართოს გარემოს დაცვის სამინისტროს. სამინისტროს ნებართვის შემდეგ შევძლებთ მიზეზების გარკვევას“,- აღნიშნა იოსებ აბულაძემ. შპს „სერპანტინის“ დირექტორის მოადგილის ნუგზარ ხუცაიძის თქმით, ასფალტის ქარხანა სტანდარტებს ნამდვილად ვერ აკმაყოფილებს, მაგრამ „გამონაბოლქვი ტოქსიკური არ არის და ადამიანის ჯამრთელობას საფრთხეს არ უქმნის“. „ასფალტის ქარხნის გამონაბოლქვი გარემოს აბინძურებს. ამიტომაც, ამჟამად სრული დატვირთვით აღარ ვმუშაობთ. შეკვეთილი გვაქვს ფილტრები, რომელიც უკრაინაში უნდა დამზადდეს და სექტემბრიდან მდგომარეობა გამოსწორდება. რაც შეეხება ქვის მტვრევის დროს გამოყოფილ მტვერს, მაგას ვერაფერს ვუშველით. რამდენიმე ადამიანის საჩივრის გამო კი წარმოებას ვერ გავაჩერებთ. ეს მტვერი მოსახლეობის ჯანმრთელობისთვის საზიანო არ არის“, - განაცხადა ნუგზარ ხუცაიძემ. სოფლის მაცხოვრებლების თქმით, ასფალტის ქარხნის ხელმძღვანელობა მათ ფილტრების დამონტაჟებას უკვე 2 წელია რაც პირდება. ამას თელავის მუნიციპალიტეტის გამგეობის რუისპირის ტერიტორიული ორგანოს რწმუნებული ალექსი ნონიკაშვილიც ადასტურებს. „როგორც დამპირდნენ, ფილტრები მაისში უნდა დაეყენებინათ. ბოლოს როცა ვესაუბრე საწარმოს ხელმძღვანელებს, მითხრეს, სექტემბერში დავაყენებთო. სექტემბერიც მალე მოვა“, - ამბობს სოფლის გამგებელი. რუსპირში არსებულ პრობლემასთან დაკავშირებით სამინისტროს სასწრაფო რეაირებისკენ „ღია გარემოსდაცვითმა სამოქალაქო ინიციატივამაც“ მოუწოდა, მაგრამ სამინისტრო პრობლემით მაინც არ დაინტერესდა. „სპეციალისტებმა სასწრაფოდ უნდა შეისწავლონ თელავის რაიონის სოფელ რუისპირში არსებული მდგომარეობა და გარემოს დაბინძურების ფაქტის დადასტურების შემთხვევაში, შესაბამისი რეაგირება მოხდინონ“, - აღნიშნავს „ღია გარემოსდაცვითი სამოქალაქო ინიციატივის“ კოორდინატორი რეზო გეთიაშვილი. საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროში აღნიშნულ საკითხზე კომენტარს არ აკეთებენ. დატოვეთ თქვენი კომენტარი სხვა სიახლეები სახალხო დამცველის რწმუნებულს ახალქალაქის დროებითი მოთავსების იზოლატორში დაბრკოლებები შეუქმნეს ცესკო მეუფე იაკობის ქადაგების წინააღმდეგ საჩივარს სწავლობს ადამიანის უფლებათა ცენტრის დახმარებით, მოქალაქემ შრომითი უფლება აღიდგინა რუსეთში გასატანი ხილ-ბოსტნეული დელეგაციამ შეამოწმა 14 საარჩევნო უბანზე განმეორებითი კენჭისყრა ჩატარდა არქივი გამოკითხვა ბლოგი ხანგრძლივი და რთული მოსამზადებელი პერიოდის, წვალების შემდეგ 30 ივლისს სარაევოში ჩავფრინდით. ცუდი მეტეოპირობების გამო, დაფრენის დროს განცდილი დიდი შიშის მიუხედავად, თვითმფრინავის ილუმინატორიდან სარაევოსარქივი ვრცლად... ვრცლად... რედაქტორის აზრი „მართლმსაჯულების ხარვეზები“ - რბილად ასე ვუწოდებთ იმ სისტემურ პრობლემებს, რაც ქართულ მართლმსაჯულებას ექს-პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის მმართველობის წლებში ახასიათებდა.არქივი ვრცლად... ვრცლად...


text: ახალი სტანდარტული თემა (Winstripe), მონაცემების გაუმჯობესებული იმპორტი, თემებისა და გაფართოებების ახალი მენეჯერი, დისტრიბუტივის შემცირებული ზომა, ახალი საძიებო სისტემა, GNU/Linux ინსტალერი, პოსტის იარლიყი (მხოლოდ Windows-ისთვის). ოფიციალური 1.0. ვერსია, ოფიციალური ლოკალიზებული კრებულები. დამატებულია ახალი ფუნქციები, ისეთი, როგორიცაა RSS/Atom, ძებნის პანელი, ძებნის პლაგინი. არსებობა შეწყვიტა 2006 წლის 13 აპრილს გამოშვებული 1.0.8. ვერსიით(Firefox-ის მოძველებული ვერსიების მხარდაჭერა საერთოდ წყდება ახალი ვერსიის გამოშვებიდან 6 თვის შემდეგ). ოფიციალური 1.5. ვერსია, ოფიციალური ლოკალიზებული კრებული. უზრუნველყოფს SVG, canvas, შეტანილია კორექტირება UI-ში და გაუმჯობესებულია JavaScript 1.5 და CSS 2/3 მხარდაჭერა. არსებობა შეწყვიტა 2007 წლის 30 მაისსგამოშვებული 22.214.171.124. ვერსიით ოფიციალური 2.0. ვერსია, ოფიციალური ლოკალიზებული კრებული. დამატებულია ახალი ფუნქციები, ჩამატებულია სესიის ავარიულად დასრულების აღდგენის სისტემა, მინიშნებები Google-სა და Yahoo!-ში ძიებისას, ძიების პლაგინებისა და დამატების ახალი მენეჯერი, web feed-ების წინასწარი დათვარიელება, bookmark microsummaries და დაცვა ფიშინგისაგან. განახლებულია თემა Winstripe. ჩამატებულია JavaScript 1.7. ვერსიის მხარდაჭერა გრაფიკული ბიბლიოთეკის Cairo გამოყენება. ტესტის Acid2 მხარდაჭერა. დაცვა ვებ-გვერდებისაგან, რომლებიც შეიცავს ვირუსებს, ტროიანებს, ჯაშუშებს და ა. შ. შეტანილია ცალკე ბაზაში და გააჩნია საკუთარი კონფიგურაციები. ჩამოტვირთვების ახალი მენეჯერი და გაუმჯობესება დამატებების მენეჯერში. მინიშნებების და ვიდეოების ასოცირება შესაძლებელია Media Player-ში. სხვადასხვა თემები, სხვადასხვა პლატფორმებისათვის, სისტემასთან გაუმჯობესებული ინტეგრაციით. გაუმჯობესებულია დათვარიელებული საიტების ძიება. სიჩქარე გაზრდილია და სჭირდება წინაზე მცირე სისტემური მახსოვრობა. საიტის ინფორმაციის დიალოგური ფანჯარა გაუმჯობესებულია. Microsoft Windows 4.x და MacOS X v10.2 მხარდაჭერა გაუქმებულია. დამატებების ფანჯრიდან შესაძლებელია addons.mozilla.org-ზე მუშაობა.


iTV.ge | “კობახიძე, მდინარაძე, პაპუაშვილი ღარიბაშვილს საერთოდ არ იცნობენ, კალაძე არ დაასახელებდა, რადგან თავად უნდა პრემიერობა – ერთადერთი, ვისაც შეეძლო, გადაწყვეტილება მიეღო, ივანიშვილია“ “კობახიძე, მდინარაძე, პაპუაშვილი ღარიბაშვილს საერთოდ არ იცნობენ, კალაძე არ დაასახელებდა, რადგან თავად უნდა პრემიერობა – ერთადერთი, ვისაც შეეძლო, გადაწყვეტილება მიეღო, ივანიშვილია“ პარტია “სამართლიანობისთვის” ლიდერის ეკა ბესელიას განცხადებით, ერთადერთი, ვისაც პრემიერ-მინისტრად ირაკლი ღარიბაშვილის დასახელება შეეძლო ბიძინა ივანიშვილია, რადგან დღეს “ქართული ოცნების” ლიდერთა რიგებში მას არ იცნობენ. როგორც მან “პალიტრანიუსის” გადაცემა “360 გრადუსში” განაცხადა, პრემიერად ირაკლი ღარიბაშვილს არც კახა კალაძე დაასახელებდა, რადგან მას თავად უნდა პრემიერობა. ბიძინა ივანიშვილს კი კალაძის პრემიერობა არ სურს, რადგან ბოლომდე არ ენდობა. “ვერავინ მიიღებდა ბიძინა ივანიშვილის გარეშე ამ გადაწყვეტილებას. ერთი წუთით რომ დავუშვათ, რომ ჰქონოდათ ამის უფლებამოსილება, ღარიბაშვილს არ დაასახელებდნენ, იმიტომ რომ იქ მყოფთაგან ღარიბაშვილის მიმართ არავის შეიძლება ჰქონდეს რაიმე ბმა. ღარიბაშვილი იყო სათავეში, როცა ჩვენ ამ პარტიას ვქმნიდით. მე მას ბევრი ხანია ვიცნობ და ვიყავით თანამებრძოლები, მაგრამ არც კობახიძე, არც მდინარაძე, იქ ვინც იდგა, არც პაპუაშვილი და სხვები ირაკლი ღარიბაშვილს საერთოდ არ იცნობენ. კახა კალაძე პრემიერად ირაკლი ღარიბაშვილს არ დაასახელებდა, რადგან მას თავად უნდა პრემიერობა. ამიტომ არ დაასახელებდა. ვის შეეძლო ეს გადაწყვეტილება მიეღო? ერთადერთ ადამიანს, ბიძინა ივანიშვილს. რატომ შეიძლებოდა მიეღო? – ვის მიმართაც ირაკლი ღარიბაშვილი ყველაზე ლოიალურია, ეს არის პარტიის ყოფილი ლიდერი, იცის ივანიშვილმა, რომ ღარიბაშვილი მისთვის სიურპრიზების მოწყობი არაა. კობახიძე ჩერჩეტია, ესეთი ჩერჩეტიც არ უნდა პრემიერად. მაგდენიც ესმის, რომ კობახიძის პრემიერად დასახელება არ შეიძლება. რაც შეეხება კალაძის პრემიერობას, მას ბოლომდე არ ენდობა”, – განაცხადა ეკა ბესელიამ.


ICC signs cooperation agreement with Government of Georgia On 25 July 2017, the Registrar of the International Criminal Court (ICC) Mr Herman von Hebel, on behalf of the Court, visited Tbilisi and signed an agreement with the Government of Georgia, to facilitate the Court's activities and ongoing investigations in the country. "This agreement will facilitate the expeditious fulfilment of the ICC's mandate within the territory of Georgia, said ICC Registrar von Hebel at the signature Ceremony. "This is a common goal for all of us: to bring justice to the victims of the 2008 conflict," he added. This agreement builds on the legal obligations of Georgia as a State party to the ICC Rome Statute since 2003 and the Agreement on Privileges and Immunities. It offers a clear channel of communications between the Government and the ICC for purposes of assistance and notification as well as cooperation, including on measures required for the security of the persons interacting with the ICC. During his visit, the Registrar also held a meeting with different actors of the civil society focused on raising awareness and making ICC proceedings accessible to the general public and the communities affected by the 2008 conflict. Background: On 27 January 2016, ICC Pre-Trial Chamber I authorised the Prosecutor to proceed with an investigation for the crimes within the ICC jurisdiction, allegedly committed in and around South Ossetia, Georgia, between 1 July and 10 October 2008. On 13 October 2015, the ICC Prosecutor submitted her "Request for authorisation of an investigation pursuant to article 15" of the Rome Statute, asking for authorization from Pre-Trial Chamber I to proceed with an investigation into the situation in Georgia, for war crimes and crimes against humanity allegedly committed in and around South Ossetia in 2008. On 4 December 2015, the Chamber received the representations by or on behalf of 6,335 victims on this matter. For further information, please contact Fadi El Abdallah, Spokesperson/Head, Public Affairs Unit, International Criminal Court, by telephone at: +31 (0)70 515-9152 or 31 (0)6 46448938 or by e-mail at: [email protected] You can also follow the Court's activities on Twitter, Facebook, Tumblr, YouTube and Flickr 2017 წლის 25 ივლისს, სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს („სასამართლო") მდივანი, ბატონი ჰერმან ფონ ჰებელი, სასამართლოს სახელით თბილისს ეწვია და ხელი მოაწერა შეთანხმებას საქართველოს მთავრობასთან. შეთანხმების მიზანია ქვეყანაში სასამართლოს საქმიანობისა და სასამართლოს მიერ წარმოებული საგამოძიებო მოქმედებების ხელშეწყობა. „წინამდებარე შეთანხმება ხელს შეუწყობს საქართველოს ტერიტორიაზე სასამართლოს მანდატის ოპერატიულ განხორციელებას," განაცხადა მდივანმა ფონ ჰებელმა ხელმოწერის ცერემონიალზე. „ყველა ჩვენთაგანის საერთო მიზანია, ვუზრუნველყოთ სამართლიანობის აღდგენა 2008 წლის კონფლიქტში დაზარალებულთათვის," დასძინა მან. აღნიშნული შეთანხმება ეფუძნება საქართველოს, როგორც 2003 წლიდან სასამართლოს რომის სტატუსის წევრი სახელ 4058 მწიფოს სამართლებრივ ვალდებულებებს, ასევე სასამართლოს პრივილეგიებისა და იმუნიტეტების შესახებ შეთანხმებას. იგი წარმოადგენს საქართველოს მთავრობასა და სასამართლოს შორის მკაფიოდ განსაზღვრულ კომუნიკაციის საშუალებას, როგორც დახმარებისა და შეტყობინებისთვის, ასევე თანამშრომლობის მიზნებისთვის, მათ შორის, უსაფრთხოების იმ ზომებთან მიმართებაშიც, რომელთა მიღებაც საჭიროა იმ პირთათვის, რომლებიც ურთიერთობენ სასამართლოსთან. ვიზიტის ფარგლებში, მდივანმა ასევე შეხვედრები გამართა სამოქალაქო საზოგადოების სხვადასხვა წარმომადგენლებთან იმ მიზნით, რომ მოხდეს მოსახლეობის ინფორმირებულობის გაზრდა და სასამართლოს სამართალწარმოება ხელმისაწვდომი გახდეს ფართო საზოგადოებისა და 2008 წლის კონფლიქტის დროს დაზარალებული თემებისთვის. მოკლე წინაისტორია: 2016 წლის 27 იანვარს, სასამართლოს პირველმა წინასასამართლო პალატამ პროკურორს ნება დართო, დაეწყო გამოძიება სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს განსჯადობას დაქვემდებარებულ დანაშაულებზე, რომლებიც სავარაუდოდ ჩადენილ იქნა საქართველოს სამხრეთ ოსეთის რეგიონსა და მიმდებარე ტერიტორიაზე 2008 წლის 1 ივლისიდან 10 ოქტომბრამდე. 2015 წლის 13 ოქტომბერს, სასამართლოს პროკურორმა, რომის სტატუტის მე-15 მუხლის საფუძველზე, პირველი წინასასამართლო პალატისგან ითხოვა ნებართვა, დაეწყო საქართველოს სიტუაციის გამოძიება, კერძოდ, იმ ომისა და ადამიანურობის წინააღმდეგ დანაშაულებთან დაკავშირებით, რომელიც, სავარაუდოდ, ჩადენილ იქნა სამხრეთ ოსეთსა და მიმდებარე ტერიტორიაზე 2008 წელს. 2015 წლის 4 დეკემბერს, პალატამ ამ საკითხთან დაკავშირებით დაზარალებულების მიერ და ასევე მათი სახელით წარდგენილი, საერთო რაოდენობით 6,335 განცხადება მიიღო. დამატებითი ინფორმაციისთვის, დაუკავშირდით ფადი ელ აბდალას, სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს საზოგადოებასთან ურთიერთობის განყოფილების წარმომადგენელს/ხელმძღვანელს, ტელეფონის ნომერზე +31 (0)70 515-9152, ან +31 (0)6 46448938, ან ელექტრონული ფოსტის საშუალებით: [email protected]int სასამართლოს საქმიანობას ასევე შეგიძლიათ თვალყური ადევნოთ Twitter, Facebook, Tumblr, YouTube და Flickr-ზე


text: განცხადება ბავშვების მომზადება - თბილისი - ვეძებ სამსახურს - დასაქმება, სამუშაო - gancxadebebi.ge, უფასო განცხადებების საიტი საქართველოში მოვამზადებ მე-7 კლასამდე ბავშვებს ყველა საგანში, მაღალ კლასელებს მათემატიკაში და ინგლისურში, ვსწავლობ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის უნივერსიტეტში კომპიუტერულ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე, მაქვს 100 პროცენტიანი დაფიინანსება, ვარ კომუნიკაბელური და მიყვარს ბავშვებთან ურთიერთობა! <3


text: ნონა გელიტაშვილი – ჩილეს საპენსიო რეფორმა: არსი და მნიშვნელობა საქართველოსათვის საპენსიო სისტემა საქართველოში, ისევე, როგორც ბევრ სხვა ქვეყანაში, სადაც ჯერ კიდევ მოქმედებს “Pay-as-you-go”(1) სისტემა, რომლის დროსაც სოციალური გადახდები დამოკიდებულია სახელმწიფოს შემოსავლებზე, გაკოტრების პირასაა. ადრე თუ გვიან, ამ სისტემების რეფორმირება აუცილებელია. ამასთან, რაც უფრო დიდი ხნით გადაიდება ეს რეფორმა, მით უფრო რთული იქნება გადასვლა თვითდაფინანსებად საპენსიო სისტემაზე. სამეცნიერო ლიტერატურაში საპენსიო რეფორმების ორ ტიპოლოგიას გამოყოფენ. ერთი მხრივ, ეს არის “ლათინოამერიკული” განვითარების გზა, შთაგონებული 1980-იან წლებში ჩილეში განხორცილებული რადიკალური საპენსიო რეფორმით. ამ ქვეყნის მაგალითს მიბაძეს ლათინური ამერიკის სხვა ქვეყნებმაც, კერძოდ: პერუმ (1993წ.), კოლუმბიამ (1994), არგენტინამ (1994), ურუგვაიმ (1996), ბოლივიამ (1997), მექსიკამ (1997) და სალვადორმა (1998). რეფორმის არსია დაგროვებითი საპენსიო სისტემის დანერგვა და მისი მომსახურებისთვის საჭირო კერძო საპენსიო ფონდების ქსელის შექმნა. მეორე მხრივ, არსებობს ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის (OECD) ქვეყნების გამოცდილება, რომელთაც არსებულ სახელმწიფოებრივ გამანაწილებელ სისტემაზე `დააშენეს~ ახალი დაგროვებითი დონეები. აღნიშნულ ორ ტიპოლოგიას მკვლევართა ნაწილი მესამე ტიპსაც უმატებს, ესაა გარდამავალი ეკონომიკის ქვეყნების პრაქტიკა, რომელთაც რეფორმები 1990-იან წლებში დაიწყეს. ის წარმოადგენს “ჰიბრიდული” სისტემის ნიმუშს და განვითარებული ქვეყნების სისტემების მსგავსია.(2) ჩილეს მოდელი საპენსიო რეფორმის ერთგვარ ეტალონად მიიჩნევა. იგი უკვე 30 წელზე მეტია გამოიყენება, მართალია, ყველა ქვეყანაში გარკვეული მოდიფიკაციებით, მაგრამ – თითქმის ერთნაირი წარმატებით. ჩილეს საპენსიო მოდელის ძირითადი პრინციპია ის, რომ გარკვეული მომენტიდან საერთოდ უქმდება ძველი, სახელმწიფოს მიერ გარანტირებული, გამანაწილებელი სისტემა და მის ადგილს იკავებს რამდენიმე კერძო ფონდის მიერ ორგანიზებული დაგროვებითი სისტემა. თუმცა, მართებულია დავსვათ კითხვა _ არის თუ არა ჩილეს საპენსიო რეფორმის გრძელვადიანი ეფექტი ისეთი შთამბეჭდავი, როგორც ამას მკვლევართა ერთი ნაწილი აფასებს. ნებისმიერი თეორიული მოდელის მსგავსად, ჩილეს ახალ საპენსიო მოდელსაც ჰყავდა თავისი მომხრეები და კრიტიკოსები. ამიტომ, საინტერესოა ამ ურთიერთსაწინააღმდეგო მოსაზრებების განხილვა და ჩილეს საპენსიო რეფორმის განხორციელების პროცესისა და შედეგების შეფასება. ლათინური ამერიკის ქვეყნები ხშირად აწყდებოდნენ ბიუჯეტის დეფიციტის პრობლემას, ასევე სირთულეებს გადასახადების აკრებაში, რაც დიდი ჩრდილოვანი სექტორის არსებობით იყო განპირობებული, რაც თავისთავად ართულებდა პენსიების გაცემას. დროდადრო ამ ქვეყნების მთავრობები ეკონომიკური პრობლემების მოსაგვარებლად ფულის საბეჭდ მანქანას მიმართავდნენ, რაც ინფლაციის ტემპებს შესამჩნევად ზრდიდა. ამის შედეგად, საპენსიო დანაზოგები უფასურდებოდა, ხოლო დაქირავებული მუშაკები მთავრობას აღარ ანდობდნენ საკუთარი სახსრების განკარგვას და “ჩრდილში” დარჩენას ამჯობინებდნენ. ასეთ შემთხვევაში საპენსიო რეფორმის მთავარი ამოცანა იყო მყარი კავშირის შექმნა სისტემაში მონაწილეობასა და გადახდებს შორის, იმავდროულად, ამ პროცესის გამჭვირვალობა უნდა ყოფილიყო უზრუნველყოფილი. ვარაუდობდნენ, რომ პირველი გამანაწილებელი დონე უნდა შემცირებულიყო დაგროვებითი დონის გაზრდის ხარჯზე. ასეთი იყო 1981 წლის ჩილეს საპენსიო რეფორმის ძირითადი მიმართულება. სწორედ ამ მიმართულებით წავიდნენ შემდგომში არგენტინა, პერუ, კოლუმბია, მექსიკა, ურუგვაი და ბოლივია. აღსანიშნავია, რომ ყოფილი პოსტსაბჭოთა და პოსტსოციალისტური ბანაკის ქვეყნებიდან, ჩილეს მაგალითს გარკვეულწილად მიბაძეს უნგრეთმა, პოლონეთმა და ყაზახეთმა. (1) ლათინოამერიკული მოდელის ერთ-ერთი უმთავრესი დამახასიათებელი ნიშანია დაქირავებული მუშაკის პასუხიმგებლობა მის მიერ საპენსიო ფონდის არჩევის თაობაზე. ჩრდილოვან სექტორთან ბრძოლით დაღლილმა მთავრობამ უბრალოდ გადაწყვიტა, შეექმნა სიტუაცია, როცა მოქალაქეებს მინიმალური საპენსიო გარანტიების შექმნასა და კერძო საპენსიო ფონდებში დაგროვებას შორის არჩევანის საშუალება მიეცემოდათ. რეფორმებმა ლათინურ ამერიკაში ხელი შეუწყო კონსენსუსის ჩამოყალიბებას იმ საკითხში, რომ საპენსიო სისტემა უნდა მოძრაობდეს `პრივატიზების~ მიმართულებით და კერძო და სახელმწიფო საპენსიო ფონდების ფაქტობრივ კომბინირებამდე მიდიოდეს. ითვლებოდა, რომ ასეთი კომბინაცია ხელს შეუწყობდა მთელი რიგი პრობლემის გადაწყვეტას არა მარტო საპენსიო, არამედ საინვესტიციო სფეროშიც. გარდა ამისა, მოხდებოდა ეროვნული ბაზრების კაპიტალის განვითარების ხელშეწყობა. ამ თვალსაზრისით, მსოფლიო ბანკის 1994 წლის ანგარიში _ “საპენსიო კრიზისის თავიდან აცილება” (World Bank, 1994), გადაიქცა საეტაპო გამოცემად, სადაც პრაქტიკულად ყველა ქვეყანას მიეცა რეკომენდაცია, შემოეღოთ სამსაფეხურიანი სისტემა, რომელშიც იგულისხმება ტრადიციული გამანაწილებელი, სავალდებულო დაგროვებითი და ნებაყოფლობითი დანაზოგების დონეები. ჩილეს შემთხვევა _ ეს არის შედარებით რადიკალური და გარკვეულწილად იძულებითი რეფორმის მაგალითი, რომელიც დაეფუძნა Pay-as-you-go ტიპის საპენსიო მოდელიდან Personal retirement account ტიპის მოდელზე (4) მკვეთრ გადანაცვლებას. ჩილეს რეფორმების განხილვის დროს აუცილებლად უნდა გავითვალისწინოთ განსაკუთრებული დემოგრაფიული და ეკონომიკური კონტექსტები. აქ რეფორმების დაწყების პერიოდისთვის (1970-იანი წლების ბოლო) დასაქმებულთა რაოდენობა მნიშვნელოვნად აღემატებოდა პენსიონერთა რაოდენობას. გარდა ამისა, საპენსიო უზრუნველყოფაზე გაწეული ხარჯები და სოციალური მიზნები არცთუ ისე მაღალი იყო. საპენსიო ანარიცხებიც საკმაოდ დაბალი იყო, კერძოდ, ხელფასის 10%. ეს გაკეთდა რაც შეიძლება მეტი ადამიანის მოსაზიდად, მათ შორის, დაბალანაზღაურებადი კატეგორიებიდანაც. თუმცა, როგორც რეფორმატორები ვარაუდობდნენ, ისე არ წარიმართა პროცესი და ყველა დასაქმებულ პირს არ გამოუთქვამს ახალ სისტემაში მონაწილეობისთვის მზადყოფნა. მიუხედავად ამისა, ოფიციალურად დარეგისტრირებული მუშაკებისთვის ეს აუცილებლობას წარმოადგენდა, ხოლო საპენსიო ფონდების საქმიანობას სახელმწიფო აკონტროლებდა.(5) ახალი საპენსიო კანონის (Decree Law 3500) (6) ძალაში შესვლის შემდეგ, მოხდა ეტაპობრივი გადასვლა ძველი 1 სვეტიანი მოდელიდან ახალ 3 სვეტიან საპენსიო მოდელზე (იხ. ცხრილი). იმისათვის, რომ მომხდარიყო სიბერის მიხედვით დაზღვევისა და რედისტრიბუციის ფუნქციის რეალიზება, თავდაპირველად განხორცილედა სრული გათავისუფლება პირველი მოდელის მახასიათებლებისგან. წყარო: K. S. Hebbel. Chile’s Pension Revolution coming of age. Central Bank of Chile. 1999, p. 4-5. 20 წლის მანძილზე ჩილეს საპენსიო სისტემა განუწყვეტლივ იცვლებოდა, რამაც გამოიწვია ის, რომ 2000-იანი წლების დასაწყისში, დომინირებული მდგომარეობა დაიკავა სამმა საპენსიო ფონდმა, რომლებშიც კონცენტრირებული იყო კლიენტების 68% და მთელი საპენსიო სისტემის რესურსების 54%. მომუშავეებს აქვთ ფონდის არჩევის უფლება, ამასთან, ერთი ფონდიდან მეორეში გადასვლა უპრობლემოდაა შესაძლებელი, რაც ერთი კალენდარული წლის განმავლობაში 4-ჯერ შეიძლება მოხდეს. ჩილეს მთავრობამ დაადგინა შემოსავლების მინიმალური ოდენობა, რომლის მიღებაც შეუძლიათ ფონდებს მათში განხორციელებული საინვესტიციო სახსრებიდან. ანგარიშები მოგებისა და ზარალის შესახებ ყოველთვიურად განიხილება, ხოლო საჯარო ანგარიშების წარმოდგენა წელიწადში სამჯერ ხდება. ასე რომ, შემოსავლების მინიმუმის შეუსრულებლობა კომპანიისთვის შეიძლება გახდეს ფონდის მმართველობიდან ჩამოცილების მიზეზი. გარდა ამისა, დაწესებულია შემოსავლების ზედა ზღვარიც, რაც დაკავშირებულია სარისკო აქტივებში დაბანდებების შეზღუდვასთან. მოკლე და საშუალოვადიან პერიოდებში ჩილეს საპენსიო რეფორმამ ხელი შეუწყო შიდა ინვესტიციების ზრდას, განსაკუთრებით _ ბინათმშენებლობასა და ინფრასტრუქტურის განვითარებაში (გზები და კომუნიკაციები), ასევე სამთომომპოვებელი მრეწველობის აღორძინებაში. გარდა ამისა, გაიზარდა გრძელვადიანი ინვესტიციების წილიც. 2000-იანი წლების დასაწყისში თითოეული ფონდის საშუალო-სტატისტიკური პორტფელი შეადგენდა სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების 40%-ს და კორპორაციული ფასიანი ქაღალდების 40%-ს. დანარჩენი წილი მოდიოდა სადეპოზიტო შენატანებზე, საპენსიო ფონდების საშუალო შემოსავლიანობა კი წლიურ 12,5%-ს შეადგენდა. (7) საერთოდ, ითვლება, რომ ჩილეში განხორციელებულმა საპენსიო რეფორმამ სამი უმთავრესი დადებითი ეფექტი მოიტანა: საინვესტიციო სტიმულები, პირადი თავისუფლების გაფართოება და ეკონომიკური ზრდის სტიმულირება. 2001 წლის მონაცემებით, ჩილეს მშრომელთა 95%-ს ჰქონდა პირადი საპენსიო დანაზოგები სხვადასხვა საპენსიო ფონდში, რომელთა მთლიანი აქტივები გაიზარდა 34 ბილიონ (ათას მლრდ) დოლარამდე, რაც ჩილეს მშპ-ს 42%-ს შეადგენდა. (8) 2005 წლისთვის ეს მაჩვენებელი 64,9%-მდე გაიზარდა და საპენსიო ფონდები ჩილეს საფინანსო ბაზრის მნიშვნელოვანი მოთამაშეები გახდა. სწორედ ამ მოვლენებმა განაპირობა კრიტიკოსების გააქტიურება. მიუხედავად იმისა, რომ ახალი საპენსიო სისტემა ფუნქციონირებდა 1981 წლიდან და 25 წლის მანძილზე მან მოახერხა არასახელმწიფო ფონდებში მშპ-ს 65%-ის აკუმულირება, შეუსრულებელი დარჩა რეფორმატორების მთავარი დანაპირები. ნაცვლად ბოლო 10 წლის მანძილზე გამომუშავებული თანხის 70%-ისა, რომელიც ამ რეფორმის თანახმად უნდა მიეღოთ მოქალაქეებს, მათ მხოლოდ ხელფასის 39%-ის მიღება შეძლეს, ქალებისთვის კი ამ მაჩვენებელმა მხოლოდ 14% შეადგინა. აღმოჩნდა, რომ საშუალო დაგროვებითი პენსია არაფრით განსხვავდებოდა იმ პენსიისგან, რომელსაც მთავრობა რეფორმამდე უხდიდა 65 წელს მიღწეულ პენსიონერებს. ასევე გაირკვა, რომ მთელი თავისი საქმიანი ცხოვრების მანძილზე ადამიანი ვერ შეძლებდა იმდენი თანხის დაგროვებას, რაც მას ეყოფოდა თავისი მინიმალური პენსიის უზრუნველსაყოფად. კრიტიკოსთა აზრით, არასწორი გამოდგა წარმოდგენა იმის შესახებაც, რომ პირად საპენსიო ანგარიშებზე საკუთრების უფლება იქნებოდა სერიოზული სტიმული, რათა აღნიშნული საპენსიო სისტემით მოეცვათ მთელი მოსახლეობა. 2006 წლისთვის ცხადი გახდა, რომ დასაქმებული მოსახლეობის მხოლოდ 60% იყო ჩართული აღნიშნულ სისტემაში. ფიქრობენ, რომ 2020 წლამდე შესაძლოა ეს მაჩვენებელი 50%-მდეც შემცირდეს. ექსპერტთა შეფასებებით, ჩილეს საპენსიო სისტემის საერთო დეფიციტმა 5,7% შეადგინა.(9) აღნიშნული პრობლემების გამო, 2008 წელს ჩილემ დაიწყო რეფორმების განხორციელების ახალი ეტაპი. ახალი რეფორმის თანახმად, დაგროვებითი სისტემის პარალელურად, ფუნქციონირებას იწყებს ძველი, სოლიდარული საპენსიო სისტემაც, რომელიც საბაზო ასაკობრივ პენსიასა და ინვალიდობის მიხედვით საპენსიო უზრუნველყოფას გულისხმობს. რაც შეეხება ინდივიდუალური დანაზოგების სისტემას, ტარდება მისი სრულყოფის ღონისძიებები. ასევე ინერგება არასახელმწიფო ფონდებსა და სადაზღვევო კომპანიებს შორის აუქციონის სისტემა, ახალი კლიენტების მომსახურების მიზნით. გარდა ამისა, ბაზარზე ჩნდება კიდევ ერთი მოთამაშე _ საგარეო იურიდიული პირების სახით. ახლა კი შეგვიძლია დავსვათ კითხვა იმის თაობაზე, კარგია თუ არა ჩილეს მაგალითი საქართველოსთვის? _ თუ გავითვალისწინებთ მის ყველა პოზიტიურ და ნეგატიურ შედეგს, პასუხი, ალბათ, დადებითი იქნება. საქართველომ უდავოდ უნდა გაიზიაროს ის გამოცდილება, რომელიც ამ სფეროში სხვადასხვა ქვეყნის პრაქტიკით დაგროვდა. ადამიანებს უნდა მიეცეთ უფლება, თავიანთი საპენსიო დანაზოგები განათავსონ ინდივიდუალურ პირად ანგარიშებზე, რომელთაც განკარგავენ ერთმანეთთან კონკურენციაში მყოფი კერძო ფირმები. ეს ფირმები მოახდენენ საპენსიო დანაზოგების ინვესტირებას საფინანსო ბაზრებზე, თავისი კლინტების მთელი შრომითი საქმიანობის მანძილზე. გარდა ამისა, მოქალაქეებს უნდა დავუტოვოთ არჩევანის უფლება, რათა მათ, სურვილის შემთხვევაში, შეეძლოთ შენატანების წარმოება როგორც სახელწიფო საპენსიო სისტემაში, ასევე კერძო საპენსიო ფონდებში. იმავდროულად, საპენსიო რეფორმა უნდა მოვარგოთ ქვეყნის სპეციფიკას. იმისათვის, რომ საპენსიო სისტემის პრივატიზებიდან მაქსიმალური სარგებელი მივიღოთ, ცხადია, აუცილებელია სხვა სოციალური რეფორმების გატარებაც, და უმეტეს შემთხვევაში, სრულიად ახალი სისტემების ფორმირებაც კი. საპენსიო რეფორმას, სოციალური სისტემის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით, კატალიზატორის როლის შესრულება შეუძლია. ახალი სისტემის თანახმად, მომავალი პენსიის ოდენობას განსაზღვრავს იმ თანხის რაოდენობა, რომელსაც ადამიანი აგროვებს თავისი შრომითი საქმიანობის მანძილზე. სახელმწიფოს არც დასაქმებულები და არც დამსაქმებლები არ გადაუხდიან გადასახადს, რომელსაც იგი სოციალური უზრუნველყოფისთვის გამოიყენებდა. აქედან გამომდინარე, მომუშავეც არ მიიღებს მომავალში სახელმწიფო პენსიას. ამის ნაცვლად, მთელი თავისი შრომითი ბიოგრაფიის განმავლობაში, დამქირავებელი ყოველთვიურად ავტომატურად გადარიცხავს დაქირავებულის ხელფასიდან 10%-ს მის საკუთარ, პირად საპენსიო შემნახველ ანგარიშზე. აღნიშნული საპროცენტო განაკვეთი შეეხება შემოსავლის მხოლოდ გარკვეულ ნაწილს. თუ ეკონომიკურ ზრდასთან ერთად, დასაქმებულის შემოსავალიც გაიზრდება, მაშინ ამგვარი “იძულებითი დაზოგვის” როლი საპენსიო სისტემაში შემცირდება. დასაქმებულს, რა თქმა უნდა, შეუძლია ნებაყოფლობითი შენატანების გაკეთებაც და დამატებით კიდევ 10%-ის გადარიცხვა ყოველთვიური ხელფასიდან, რაც ასევე არ დაიბეგრება საშემოსავლო გადასახადით. საერთო ანგარიშით, თუ მას უფრო ადრე სურს პენსიაზე გასვლა, ან უბრალოდ მაღალი ოდენობის პენსიის მიღება უნდა, უფრო მეტს დაზოგავს და საკუთარ ანგარიშზეც თავისი ხელფასის 10%-ზე მეტს შეიტანს. მომუშავეებს უნდა შეეძლოთ ერთი საპენსიო ფონდიდან მეორეში საკუთარი ანგარიშების გადატანა. ამის გამო კომპანიები მუდმივად კონკურენციაში იქნებიან, რის გამოც უფრო მეტი შემოსავლის მიღებას შეეცდებიან ინვესტიციებიდან, კლიენტებს კი მომსახურების უფრო მაღალ ხარისხსა და დაბალ საკომისიოს შესთავაზებენ. ამგვარი დაგროვებითი სისტემა საშუალებას იძლევა, უფრო იოლად გადაიჭრას მშრომელი მოსახლეობის რაოდენობასთან დაკავშირებული გამანაწილებელი სისტემის პრობლემა: მოსახლეობის დაბერებასთან ერთად, მცირდება იმ მომუშავეთა რიცხვი, რომელთაც უწევთ ერთი პენსიონერის უზრუნველყოფა. დაგროვებითი სისტემის პირობებში, დასაქმებულ მოსახლეობას არ უწევს პენსიონერთა შენახვა. პირიქით, გამანაწილებელი სისტემისგან გასხვავებით, ქრება თაობათა შორის კონფლიქტის წარმოქმნის ყოველგვარი საფუძველი, და ასევე _ მთელი სისტემის გაკოტრების შესაძლებლობაც. ახალ სისტემაში არ იარსებებს სახელმწიფოს მიერ შეუსრულებელ საპენსიო ვალდებულებათა პრობლემა, რასაც ბევრი ქვეყანა აწყდება. ახალ სისტემაზე გადასვლის პროცესი მარტივი არ იქნება. გარდამავალ ეტაპზე შეიძლება გამოვიყენოთ სამი წესი: 1. სახელმწიფომ უნდა მისცეს გარანტია მათ, ვინც უკვე იღებს პენსიას, რომ მათ პენსიებს რეფორმა არ შეეხება; 2. ყოველი მომუშავე , რომელმაც უკვე გააკეთა შენატანები ძველ გამანაწილებელ სისტემაში, მიიღებს არჩევანის უფლებას, დარჩეს ამ სისტემაში ან გადავიდეს ახალ დაგროვებით სისტემაზე; 3. ყველა იმ ადამიანისათვის , რომელიც მიმდინარე პერიოდში შეუერთდება დასაქმებულებს, სავალდებულო იქნება რომელიმე მათგანში ჩართვა _ ახალ სისტემაში ან ძველ, სახელმწიფოებრივ გამანაწილებელ სისტემაში. *** N. Gelitashvili – Pension Reform in Chile: the Essence and Importance for Georgia In 1981, Chile passed the Decree Law 3500, partially replacing the state-run pay-as-you-go (PAYG), unfunded social security system with individually capitalized accounts in pension funds managed by private administrators. The seminal reforms have made a large contribution to Chile’s economic performance since then and inspired many other countries to follow the case. Similar reforms have been initiated or are being actively considered in Argentina, Colombia, Mexico, Peru, Bolivia and Uruguay as well as in Hungary, Poland, and Kazakhstan. The pension system in Georgia, like in many other countries, where still there are old distribution systems, in which social payments depend on state income, is about to go bankrupt. It’s essential to reform this system earlier or later. What’s more, the later the reform is carried out, the more diffi cult it will be to have self- fi nancing pension system. Pension reform in Chile – is it a good example for Georgia? Taking into consideration all its negative and positive results, the answer probably will be – yes. The article analyses the essence of the Chile reform and its importance for Georgia. შენიშვნები: 1 “Pay-as-you-go” ტიპის საპენსიო მოდელი _ ითვალისწინებს დაბეგვრიდან სახელმწიფო ბიუჯეტში შემოსული თანხებით პენსიების დაფინანსებას. 2. Katharina Müller. Pension Reform Paths in Comparison: The Case of Central Eastern Europe, Czech Sociological Review p. 7, 1999. 51–66. 3. M. A. Orenstein. “How Politics and Institutions Affect Pension Reform in Three Postcommunist Countries”, Policy Research Working Paper No. 2310, World Bank, Washington D.C. 2000. 4. personal retirement acoount ტიპის საპენსიო მოდელი – უზრუნველყოფს საკუთარი პენსიის უზრუნველყოფას პირადი ანგარიშების ფორმირების გზით. 5. C. Mesa-Lago. Reassessing Pension Reform in Chile and Other Countries in Latin America, International Social Security Review, 54, 4. 2001. 67–92. 6. htt p://www.svs.cl/siti o/english/asegurado/rentas_3500.php 7. Economic Commission for Latin America and Caribbean (ECLAC). 2001. Preliminary overview of the economies of Latin America and the Caribbean 2001. Santiago: December. 8. E.I. Mihaita. Lessons from the Latin American pension reforms: Developments in central and eastern Europe. The Chilean Case. 2001. 9-10. 9. R. Madrid. The Politics and Economics of Pension Privatization in Latin America, Latin American Research Review, 37, 2. 2002, p. 159–182. ნონა გელიტაშვილი ეკონომიკის აკადემიური დოქტორი წყარო: ეკონომიკა და ბიზნესი. ივლისი-აგვისტო. 2012.თსუ-ის სამეცნიერო-პრაქტიკული ჟურნალი.


ჩინეთში წყალდიდობამ 61 ადამიანი იმსხვერპლა | imedinews imedi / 14 ივნისი 2019, 10:25 / სანდო წყარო ჩინეთში უხვ ნალექს მსხვერპლი მოჰყვა. ამ დროისთვის არსებული ინფორმაციით, დაღუპულია 61 ადამიანი. ამის შესახებ Aljazeera წერს. ქვეყნის სამხრეთ და ცენტრალური ნაწილებიდან 356,000 ადამიანია ევაკუირებული. მთლიანად ან ნაწილობრივ ათასობით სახლი და 3,71 მილიონი ჰექტარი ფართობის მიწა განადგურდა. ქვეყანას $1.93 მილიარდი ზარალი უკვე მიადგა. 28 ივლისი 2019, 11:28 ჩინეთში მეწყერს 35 ადამიანი ემსხვერპლა


text: მარნეულის მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოში. შედის ქვემო ქართლის მხარეში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მარნეული. 1917 წლამდე ახლანდელი მარნეულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია შედიოდა ტფილისის გუბერნიის ბორჩალოს მაზრაში. 1921 წლის საქართველოს სსრ-ის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით ისეგ ბორჩალოს მაზრაში იყო. 1929 წელს თბილისის ოლქშია ბორჩალოს რაიონის სახელწოდებით, 1930 წლიდან ლუქსემბურგის (ახლანდ. ბოლნისის) რაიონში იყო. 1947 წლიდან მარნეულის რაიონი ეწოდებოდა. გეოგრაფია მარნეულის მუნიციპალიტეტს დასავლეთით ესაზღვრება ბოლნისის მუნიციპალიტეტი, ჩრდილოეთით თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით გარდაბნის მუნიციპალიტეტი, სამხრეთით ესაზღვრება აზერბაიჯანისა და სომხეთის რესპუბლიკები. მუნიციპალიტეტი ფართობია 935,2 კმ2. მარნეულის მუნიციპალიტეტში ჩამოყალიბებულია ზომიერად მშრალი სუბტროპიკული თბილი სტეპების ჰავა. ზაფხული ცხელი იცის, ხოლო ზამთარი რბილი. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა 12 °C, წლის ყველაზე ცივი თვის, იანვრის, საშუალო ტემპერატურა 0 °C-0,3 °C-ია, ხოლო ყველაზე თბილი თვის, ივლისის — 24 °C. ნალექების საშუალო რაოდენობა წელიწადში 490-550 მმ-ს შეადგენს. ნალექების მაქსიმუმი მოდის მაისში, მინიმუმი — დეკემბერში. რელიეფი მარნეულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის ცენტრალური ნაწილი გაშლილია მარნეულის აკუმულაციურ ვაკეზე (ზომები 40X18 კმ), რომელიც აგებულია თიხებით, ქვიშებით, კონგლომერატებითა და კენჭნარით. მის გეოლოგიურ აგებულებაში მონაწილეობს ასევე ჯავახეთის ქედიდან ჩამოსული უზარმაზარი ლავური ღვარის დამარხული ბოლო და თიხნარი ნალექები. ვაკის აბსოლუტური სიმაღლე მერყეობს 270 მ-იდან 400 მ-მდე. ვაკის ერთობლივი დახრილობა მიმართულია სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ. მარნეულის ვაკე შემოსაზღვრულია იაღლუჯის, ლოქისა და ბაბაკარის ქედებით. ზედაპირი დანაწევრებულია ალგეთისა და ხრამის ხეობებითა და ალგეთის ნახეობარებით. მდინარეული ტერასების ამგებელ თაბაშირიან თიხებში ადგილი აქვს ფსევდოკარსტულ მოვლენებს, რაც რელიეფში გამოსახულებას ჰპოვებს სუფოზიური ძაბრების, ჭებისა და მღვიმეების, აგრეთვე ბუნებრივი ხიდების სახით. ვაკეზე გაედინება მდინარეები ალგეთი, ხრამი, დებედა და სხვ. მუნიციპალიტეტის ჩრდილოეთ ნაწილში წარმოდგენილია იაღლუჯის მაღლობი, რომელიც ჩრდილოეთ ნაწილში ამაღლებულია და ქმნის იაღლუჯის სერს (ზომები 17X11 კმ). აბსოლუტური სიმაღლე 788 მ. იაღლუჯის სერი აგებულია ნეოგენური კონგლომერატებისა და ქვიშაქვების წყებით, რომელიც მცირე კავკასიონის მოლასურ ფორმაციას წარმოადგენს. სერის აღმოსავლური ბოლო გადასერილია უწყლო ხეობით. მარნეულის მუნიციპალიტეტის ფარგლებში შემოდის ასევე ლოქის ქედის ჩრდილოეთ კალთის ნაწილი, რომელიც აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით და დაფარულია ცარცული და პალეოგენური ასაკის ვულკანოგენური წყებებით. მუნიციპალიტეტის ფარგლებში ლოქის ქედის აბსოლუტური სიმაღლე არ აღემატება 1400 მ-ს. მუნიციპალიტეტის სამხრეთ ნაწილში აღმართულია დაბალი სიმაღლის ქედი (სერი) ბაბაკარი, რომელიც ლოქის ქედისაგან გამოყოფილია მდინარე დებედის ხეობით და გრძელდება მის აღმოსავლეთით მთა ბაბაკარამდე (700 მ). ბაბაკარის სერის სიგრძეა 18 კმ, უმაღლესი მწვერვალი თარსი (884 მ). აგებულია ვულკანოგენური ფაციესის ზედაცარცული კირქვებითა დ მერგელებით. ქედის ჩრდილო კალთა საქართველოს (მარნეულის მუნიციპალიტეტი) ფარგლებშია, ხოლო სამხრეთი აზერბაიჯანში. ზოგან გამოხატულია ტიპური ბედლენდები. შიგა წყლები მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდინარეთა ქსელი ხშირია. აღმოსავლეთ საზღვართან ჩამოედინება მდინარე მტკვარი. სხვა დიდი მდინარეებია მტკვრის შენაკადები ხრამი და ალგეთი. ბუნებრივი ტბები არ გვხვდება. ხრამი აქ ბოლნისის მუნიციპალიტეტიდან შემოედინება, ხოლო ალგეთი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტიდან. ხრამიც და ალგეთიც მტკვრის მარჯვენა შენაკადებია. ხრამის შენაკადებიდან მუნიციპალიტეტის ფარგლებში ყველაზე მნიშვნელოვანია დებედა,(ბერდუჯი) რომელიც ჯავახეთის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე იწყება. იგი მარნეულის მუნიციპალიტეტში გამოდის სოფელ სადახლოსთან. საშუალო წლიური ხარჯი სოფელ სადახლოსთან 29,7 მ3/წმ. დებედას შენაკადებიდან ყველაზე მნიშვნელოვანია მდინარე ბანოშისწყალი (სიგრძე 20,4 კმ), რომელიც ლოქის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე იწყება. იკვებება თოვლის, წვიმის და მიწისქვეშა წყლით. წყალმოვარდნა ზაფხულ-შემოდგომაზეა. მდინარე ბანოშისწყლის მთავარი შენაკადია მდინარე ბურდაძორი. ხრამის შენაკადებიდან მნიშვნელოვანია მდინარე შულავერი (სიგრძე 39,5 კმ), რომელიც ზღვის დონიდან 1622 მ-ზე იწყება, ხოლო შესართავი ზღვის დონიდან 343 მ-ზეა. შულავერს, ზემო წელში სოფელ ჩანახჩამდე ჩრდილოეთური მიმართულება აქვს, სოფელ ჩანახჩიდან სოფელ ხოჯორნის მერიდიანამდე აღმოსავლური, მერე კი ისევ ჩრდილოეთისაკენ იხრება და შულავერის ქედის მიმართულებას ემორჩილება. სოფელ სიონის ზემოთ შულავერის ხეობა ტყითაა დაფარული, ქვემო წელში ფართო კალაპოტი აქვს. ნაპირები ახალგაზრდა ნაფენებითაა აგებული. საშუალო წლიური ხარჯია 0,44 მ3/წმ. ჰავა მარნეულის ვაკეზე ჩამოყალიბებულია ზომიერად მშრალი სუბტროპიკული თბილი სტეპების ჰავა. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა 12 °C, იანვრის 0-0,3 °C, ივლისის 24 °C, აბსოლუტურ მაქსიმუმი 40 °C. ნალექები 490-550 მმ წელიწადში. ნალექების მაქსიმუმი მაისშია, მინიმუმი დეკემბერში. ბაბაკარისა და იაღლუჯის სერებზე და ასევე ლოქის ქედზე ჰავა ზომიერად თბილი სტეპურიდან ზომიერ ნოტიოზე გარდამავალია. იცის ცხელი ზაფხული. ქალაქ მარნეულში ზომიერად თბილი სტეპების ჰავაა, იცის ცხელი ზაფხული და ზომიერად ცივი ზამთარი. მარნეულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის დიდ ნაწილში წლიურად 400-600 მმ ნალექი მოდის. ნიადაგები მარნეულის ვაკეზე გავრცელებულია წაბლა ნიადაგები. ალაგ-ალაგ დამლაშებულ და ბიცობიან ნიადაგებთან ერთად ბიცობიანი და დამლაშებული წაბლა ნიადაგები გვხვდება. მდინარეების მტკვრისა და ხრამის გაყოლებაზე არის ალუვიური კარბონატული ნიადაგები. იაღლუჯის სერზე ნიადაგები რუხ ყავისფერი და წაბლა ტიპებისაა, ალაგ-ალაგ დამლაშებული. ლოქის ქედზე განვითარებულია ტყის ყავისფერი ნიადაგები, ყველაზე მაღალ ადგილებში კი ტყის ყომრალი ნიადაგია. ბაბაკარის სერზე გაბატონებულია ტყის ყავისფერი ნიადაგები. ლანდშაფტები მარნეული მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბებულია ლანდშაფტის შემდეგი სახეები: სტეპური ნახევარუდაბნოს ვაკე, წაბლა და დამლაშებული ბიცობიანი ნიადაგებით; სტეპური მაღლობი ჯაგეკლიან უროიანი მცენარეულობით წაბლა ნიადაგების კომპლექსზე; ბორცვიანი მთისწინეთი მუხნარ-რცხილნარით, ტყის ყავისფერ და ყომრალ ნიადაგებზე; დაბალი მთები მუხნარ-რცხილნარით, ტყის ყავისფერ და ყომრალ ნიადაგებზე; საშუალო სიმაღლის მთები წიფლის ტყით, ყომრალ ნიადაგებზე; ტუგაის ტყის ლანდშაფტი განვითარებული მდინარისპირა სანაპიროებზე. ფლორა მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გაბატონებულია უფრო ვაკე-დაბლობის ფლორა. გავრცელებულია უროიან-ვაციწვერიანი და ჯაგ-ეკლიანი სტეპური, ჰემიქსელური მეჩხერი, ჭალისა და ნახევარუდაბნოს მცენარეულობა. ნახევარუდაბნოსთვის დამახასიათებელია ხვარხვარა, ავშანი და ყარღანი. ქვეტყეს ქმნის იალღუნი, ზღმარტლი, ქაცვი, შინდი, ტყემალი, კუნელი და სხვ. მარნეულის ვაკის მცენარეულ საფარში ჭარბობს უროიანი, უროიან-ავშნიანი, უროიან ჯაგეკლიანი და ხურხუმოიანი მცენარეულობა. ადგილ-ადგილ არის ნახევარუდაბნოს მცენარეულობაც კი. იაღლუჯის სერი შემოსილია უროიანი და უროიან-წივანიან-ვაციწვერიანი სტეპის ბალახეულობით, აგრეთვე ქსეროფიტული ბუჩქნარით. ლოქის ქედზე გვხვდება ფიჭვის მცირე კორომები. კალთები შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით, რომლის ქვედა ნაწილში ჭარბობს მუხა და რცხილა, ზემო ნაწილში კი წიფელი. ბაბაკარის სერზე გაბატონებულია ნეკერჩხალი, ქართული მუხა, ჯაგრცხილა და კვრინჩხი. ფაუნა მრავალფეროვანია აქაური ფაუნა. ტყეებში გვხვდება გარეული ღორი, მაჩვი, თეთრყელა კვერნა, დედოფალა; თითქმის ყველგანაა ლელიანის კატა, კურდღელი, მგელი, ტურა. ორნითოფაუნა უხვადაა წარმოდგენილი. არის ჩვეულებრივი ხოხობი, ტოროლა, კაკაბი, გნოლი, მწყერი და სხვ. ბევრია ქვეწარმავალიც. იაღლუჯის მაღლობზე განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით არის სხვადასხვა სახის ხვლიკი. არის ასევე კუ, ანკარა, გველხოკერა და ველის მახრჩობელა (იშვიათად). მდინარე დებედაში მოიპოვება წვერა, მურწა, ხრამული, გოჭალა და სხვ. მოსახლეობა მუნიციპალიტეტში 18 დასახლებული პუნქტია, სადაც 2014 წლის მონაცემებით 104 300 ადამიანი ცხოვრობს. მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის 22,3% ქალაქსა და დაბაში ცხოვრობს, დანარჩენი სოფლებში. მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 111,5 კაცი/კმ2. მუნიციპალიტეტში 78 დასახლებული პუნქტია: 1 ქალაქი, 1 დაბა და 75 სოფელი. დიდი სოფლებია: სადახლო, ყიზილ-აჯლო, ალგეთი, საბირქენდი, ქეშალო. არის როგორც მონოეთნიკური, ასევე შერეული სოფლები. აზერბაიჯანული მოსახლეობის უმრავლესობა შიტია, უმცირესობა სუნიტი. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე 35 მეჩეთია. აღწერის მონაცემები ადმინისტრაციული ერთეულები მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ერთეულებია: ქალაქი — 1: მარნეული; თემი — 16: ალგეთის თემი, ახქერფის თემი, დამია-გიაურარხის თემი, თამარისის თემი, კასუმლოს თემი, ოფრეთის თემი, სადახლოს თემი, ქაფანახჩის თემი, ქურთლარის თემი, ყაჩაღანის თემი, ყულარის თემი, შაუმიანის თემი, შულავრის თემი, წერაქვის თემი, წერეთლის თემი, ხოჯორნის თემი. სოფელი — 1: ყიზილ-აჯლო ეკონომიკა მარნეულის მუნიციპალიტეტის ეკონომიკა ძირითადად ემყარება ადგილობრივი სასოფლო-სამერნეო პროდუქციის წარმოებას. სოფლის მეურნეობაში დასაქმებულია მოსახლეობის 80 %. წამყვანი დარგებია მარცვლეულის მეურნეობა, მებოსტნეობა, მეთამბაქოეობა, მევენახეობა, სახორცე-სარძევე-სამატყლე მიმართულების მიმართულების მეცხოველეობა. მარნეულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გადის თბილის-ერევნის რკინიგზის ხაზი. მუნიციპალიეტის ტერიტორიას კვეთს ორი ავტომაგისტრალი ს6 და [[ს7 ორივე სომხეთის მიმართულებით. მუნიციპალიტეტს ასევე საავტომობილო კავშირი აქვს აზერბაიჯანთან. კულტურა მუნიციპალიტეტში 75 სახელმწიფო და 2 არასახელმწიფო ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლაა, 2 საშუალო პროფესიული სასწავლებელი, 5 ბიბლიოთეკა ( ქ. მარნეულის საჯარო ბიბლიოთეკა და 4 სასობლო ბიბლიოთეკა) 1 ქ. მარნეულის კულტირის სახლი და 4 სასოფლო ტიპის კულტურის სახლი , 2 მუზეუმი. მარნეულიდან მაუწყებლობს ტელერადიო კომპანია „მარნეული TV“. ღირსშესანიშნაობანი მარნეულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარეობს ნეოლითური ნამოსახლარი ,,გადაჭრილი გორა", სადაც ადამიანმა მსოფლიოში პირველად, 8200 წლის წინათ მოაშინაურა ველური ვაზი და დაწურა ღვინო. მსოფლიოს წამყვანი ქვეყნების ლაბორატორიული დასკვნების საფუძველზე დადასტურდა, რომ სწორედ ეს ადგილი ითვლება ღვინისა და ვაზის უძველეს სამშობლოდ. აგრეთვე აღსანიშნავია, რომ მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე თანამედროვე სტანდარტებით აღწერილია და კულტურული მემკვიდრეობის გის პორტალზე განთავსებულია ( memkvidreoba.gov.ge ) 150-ზე მეტი კულტურული ძეგლი. მოკვლეულია და მარკირებულია სამთო საფეხმავლო ბილიკები. სოფელ ახქერფის მახლობლად დგას ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი სამონასტრო კომპლექსი ჰუჯაბი (XIII ს). მნიშვნელოვანია ასევე შუა საუკუნეების მონასტერი ხოჟორნი. აღსანიშნავია ასევე წოფის ციხე, რომელიც ფუნქციონირებდა VI-XIII სს. სიმაგრე კლდოვან მთაზეა აგებული. წოფის ციხესთან არის ნასოფლარი. მნიშვნელოვანია ოფრეთის ციხე სოფელ ოფრეთთან. წყაროებში პირველად იხსენიება X ს-ში. აღსანიშნავია ასევე წერაქვის სამონასტრო კომპლექსი, სოფელ წერაქვის მახლობლად. კომპლექსში შედის ეკლესია და სხვა ნაგებობანი. ლიტერატურა უკლება დ., აღმოსავლეთ საქართველოს ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონება, თბილისი, 1968. რესურსები ინტერნეტში სქოლიო


text: 12 მაისი — გრიგორიანული კალენდრის 132-ე დღე (ნაკიან წლებში - 133-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 233 დღე. დღის მოვლენები 1361 : პოლონეთში უძველესი იაგელონის უნივერსიტეტი დაარსდა კრაკოვში. 1551 : სან-მარკოსის ეროვნული უნივერსიტეტი, უძველესი უნივერსიტეტი ამერიკის კონტინენტებზე, დაარსდა ლიმაში (პერუ). 1797 : პირველი კოალიცია: ნაპოლეონ I-მა ვენეცია დაიპყრო. 1881 : ტუნისი საფრანგეთის პროტექტორატი ხდება. 1926 : პოლონეთში დამყარდა ი. პილსუდსკის რეჟიმი. 1937 : ბრიტანეთის მეფემ ჯორჯ VI-მ და დედოფალმა ელისაბედმა ჯვარი დაიწერეს. 1941 : გერმანელმა ინჟინერმა კონრად ცუზემ ბერლინში წარმოადგინა Z3, მსოფლიოს პირველი მოქმედი, პროგრამირებადი, სრულიად ავტომატური კომპიუტერი. 1942 : მეორე მსოფლიო ომი: ხარკივის მეორე ბრძოლა - დასავლეთ უკრაინაში საბჭოთა არმიამ იერიშით ხარკივი აიღო, თუმცა გერმანელებმა ისინი ალყაში მოაქციეს და გაანადგურეს. 1944 : საბჭოთა ჯარებმა გაიმარჯვეს ყირიმის ოპერაციაში. 1949 : ცივი ომი - საბჭოთა კავშირი ხსნის ბერლინის ბლოკადას. 1965 : საბჭოთა ხომალდი ლუნა-5 მთვარეზე დაეშვა. 1965 : დასავლეთ გერმანია და ისრაელი დიპლომატიურ ურთიერთობებს ამყარებენ. 1967 : ინგლისში პინკ ფლოიდი პირველ ქვადროფონულ როკ კონცერტს ატარებს. 1997 : ხელი მოეწერა ხასავიურთის სამშვიდობო შეთანხმებას რუსეთსა და ჩეჩნეთს შორის. 1999 : ქართველი ალპინისტები ავიდნენ ევერესტზე. 2000 : თანამედროვე ხელოვნების გალერეა ტეიტ მოდერნი იხსნება ლონდონში. 2002 : აშშ-ის ყოფილი პრეზიდენტი ჯიმი კარტერი კუბაზე ჩადის ხუთდღიანი ვიზიტით ფიდელ კასტროსთან, რაც პირველი შემთხვევა იყო კასტროს 1959 წლის რევოლუციის შემდეგ. 2008 : მიწისძვრა (რიხტერის შკალით 8.0 მაგნიტუდა) სიჩუანის პროვინციაში, ჩინეთი, რამაც 69,000-ზე მეტი ადამიანი იმსხვერპლა. 2010 : Afriqiyah Airways-ის რეისი 771-ის თვითმფრინავი ტრიპოლიში ჩამოვარდა; შედეგად 101 მგზავრიდან მხოლოდ ერთი მოზარდი გადარჩა. 2013 : გვატემალის ყოფილ პრეზიდენტს ეფრაინ რიოს მონტს სასამართლომ გენოციდსა და კაცობრიობის წინაშე ჩადენილ დანაშაულში ბრალი დასდო. 2014 : ინდოეთის სახალხო პარტია ნარენდრა მოდის ხელმძღვანელობით არჩევნებში იმარჯვებს. 2016 : ბრაზილიის სენატმა რესპუბლიკის პრეზიდენტი დილმა რუსეფი იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადააყენა. პროცესის დასრულებამდე, პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულება ვიცე-პრეზიდენტ მიშელ ტემერს დაევალა. ამ დღეს დაბადებულნი 1803 : ლიბიხი, იუსტუს — გერმანელი ქიმიკოსი. 1866 : ლეოპოლდ მანდიჩი — რომის კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი. 1907 : ჰეპბერნი, კათრინ — ამერიკელი მსახიობი. 1933 : ვოზნესენსკი, ანდრეი — რუსი პოეტი. 1975 : ჯონა ლომუ — ახლ ზელანდიელი რაგბისტი ამ დღეს გარდაცვლილნი 1884 : სმეტანა, ბედრჟიხ — ჩეხი კომპოზიტორი. 1894 : ნინოშვილი, ეგნატე — ქართველი მწერალი-რევოლუციონერი. 1928 : ხუნდაძე, სილოვან — ქართველი პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე 1962: აკიტა უძიაკუ — იაპონელი მწერალი 1986 : ალისია მორეუ დე ხუსტო — არგენტინელი ექიმი, პოლიტიკოსი, პაციფისტი და ადამიანის უფლებების დამცველი. (დ.1885) 2002 : პერი კომო — ამერიკელი მომღერალი. 2014 : ჰ.რ. გიგერი — შვეიცარიელი მხატვარი, მოქანდაკე და დეკორაციების დიზაინერი (დ. 1940) დღესასწაულები მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ანდრია პირველწოდებული 300 ლაზი მოწამე ცხრა კვიზიკელი მოწამე: თეოგნიდი, რუთე, ანტიპატრო, თეოსტიქე, არტემი, მაგნე, თეოდორიტე, თავმასი და ფილიმონი მემნონ საკვირველთმოქმედი დიოდორე და როდოპიანე აგრეთვე: მედდების მსოფლიო დღე - დაწესებულია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ. იხილეთ აგრეთვე სხვა თვეები 0512


text: ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტში 2018-2019 სასწავლო წლიდან ცხადდება მიღება განათლების ფაკულტეტის ზოგადი განათლების დაწყებითი საფეხურის მასწავლებლის მომზადების ინტეგრირებულ საბაკალავრო-სამაგისტრო საგანმანათლებლო პროგრამაზე. საგანმანათლებლო პროგრამის მიზანია დაწყებითი განათლების საგნის/საგნობრივი ჯგუფის მასწავლებლის მომზადება და მისი უწყვეტი პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა. დაწყებითი საფეხურის მასწავლებლის მომზადების ინტეგრირებული საბაკალავრო-სამაგისტრო საგანმანათლებლო პროგრამის კურსდამთავრებულთა კვალიფიკაცია უთანაბრდება მაგისტრის ხარისხს. შესაბამისად, მათ უფლება ექნებათ მიღებული კვალიფიკაციით, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად, იმუშაონ ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლებში, I-IV კლასების ქართული ენისა და ლიტერატურის, მათემატიკისა და ბუნებისმეტყველების საგნობრივი ჯგუფისა და დამატებით - V-VI კლასების ქართული ენისა და ლიტერატურის, მათემატიკის ან ბუნებისმეტყველების მასწავლებლად; კურსდამთავრებული, თავისი კომპეტენციის ფარგლებში, სკოლის გარდა დასაქმებას შეძლებს სხვა საფეხურის/ტიპის სახელმწიფო, არასამთავრობო, კერძო საგანმანათლებლო დაწესებულებებსა და სტრუქტურებში. დაწყებითი საფეხურის მასწავლებლის მომზადების ინტეგრირებული საბაკალავრო-სამაგისტრო საგანმანათლებლო პროგრამის არჩევის უფლება აქვთ იმ აბიტურიენტებს, რომლებმაც ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე სამ ძირითად მოცდასთან ერთად, წარმატებით ჩააბარეს მეოთხე არჩევითი გამოცდა ლიტერატურაში, ისტორიაში, გეოგრაფიაში, მათემატიკაში, ბიოლოგიაში, სამოქალაქო განათლებაში ან სახვით და გამოყენებით ხელოვნებაში. 2018 წელს აბიტურიენტებს საგანმანათლებლო პროგრამების შეცვლის, დამატებისა და წაშლის საშუალება 2018 წლის ერთიანი ეროვნული გამოცდების აპელაციის შედეგების გამოქვეყნების შემდეგ კიდევ 1 დღის განმავლობაში ექნებათ.