რეცენზირებადი ბილინგვური ჟურნალი სპეკალი - დისკურსის პრაგმატული კოჰერენტულობის ფორმირების შესახებ კოჰერენტულობა ტექსტის ლინგვისტური კვლევის საგანს წარმოადგენს. ლიტერატურის თეორეტიკოსები არ დავობენ, რომ ტექსტის ინტერპრეტირების დროს მნიშვნელოვანია კოჰერენტულობის გათვალისწინება, ვინაიდან სწორედ მისი მეშვეობით მიიღწევა ტექსტის ბმულობა და ორი ერთმანეთის გვერდით დაწერილი წინადადება ერთ მთლიან ტექსტად აღიქმება. როგორც ცნობილია, ლიტერატურათმცოდნეობაში განიხილება ტექსტის ბმულობის ორი შესაძლებლობა: შინაარსობრივ-სემანტიკური და ფორმალურ-გრამატიკული. ტექსტი კოჰერენტულია, თუ წინადადებათა შეკავშირების ორივე ხერხია გამოყენებული. წინამდებარე სტატიაში შევეცდებით დისკურსის კოჰერენტულ მთლიანობაში ინტეგრირების პრობლემასთან დაკავშირებული ზოგიერთი საკითხის წარმოჩენას. ტექსტობრივი სქემების აგება და ინტერპრეტირება დაკავშირებულია გარკვეული სემანტიკური ინფორმაციის შემცველი გამონათქვამების ერთ კოჰერენტულ მთლიანობაში ინტეგრირების პრობლემასთან. მოლაპარაკე სუბიექტმა საკუთარი გამოცდილების გათვალისწინებით უნდა შეარჩიოს შესაფერისი კონცეპტები და მოვლენები და ისეთი თანმიმდევრობით მიაწოდოს ინფორმაცია აუდიტორიას/მსმენელს, რომ ამ უკანასკნელმა იოლად და იმავდროულად, მაქსიმალური სისრულით აღიქვას იგი. აღნიშნულ პროცესში მსმენელი, თავის მხრივ, მოლაპარაკე სუბიექტის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის კოჰერენტულ რეპრეზენტაციას მიმართავს, რაც გულისხმობს, ერთი მხრივ, მის ხელმისაწვდომობას და, მეორე მხრივ, იმ კონცეპტების კონსტრუირებას, რომლებიც ფაქტობრივად მოლაპარაკე სუბიექტის კონცეპტების იდენტურია. Aსწორედ ამ გზით ხდება ტექსტობრივი სქემების აგება და ინტერპრეტირება, რომელსაც ცოდნის ინტეგრირების პრობლემადაც განიხილავენ. ურთიერთდამოკიდებულება დისკურსსა და ტექსტის სტრუქტურას, ასევე, გონებაში მათ გადამუშავებასა და ინფორმაციის შენახვას შორის იმთავითვე ინტერესის საგანს წარმოადგენდა. ჯერ კიდევ მეცხრამეტე საუკუნეში ცნობილი გერმანელი ლინგვისტი ჰანს გეორგ კონონ ფონ დერ გაბელენცი (და სხვა მეცნიერებიც) "ფსიქოლოგიური საკითხის" განხილვისას (თემის ცნებასთან დაკავშირებით) მიმართავდნენ ყურადღების პრიმიტიულ იდეებს. ფსიქოლოგი სტაუტი ლინგვისტურ ქცევას გონებრივ აქტიურობასთან მიმართებით ხსნიდა [Lambrecht, 1994; Gundel, 1974]. თანამედროვე ლინგვისტებიც თავიანთ თეორიულ კვლევებში მიმართავენ კოგნიტიურ ცნებებს, კერძოდ, აქტივაციისა (მეხსიერების) და ყურადღების იდეებს. დისკურსის სემანტიკურ თეორიაზე მსჯელობისას გასათვალისწინებელია რამდენიმე მნიშვნელოვანი საკითხი. უპირველეს ყოვლისა, მოლაპარაკე სუბიექტს გონებაში უნდა ჰქონდეს ჩამოყალიბებული, აღბეჭდილი საგნის კონცეპტუალური რეპრეზენტაციის გარკვეული ფორმა/სახე. სწორედ ეს რეპრეზენტაცია წარმოადგენს იმ ფუნდამენტურ "მნიშვნელობას", რომელსაც მოლაპარაკე "ამუშავებს" დისკურსის კონსტრუირების დროს. ხშირად ლინგვისტები კონცეპტუალურ რეპრეზენციას მოსაზრებათა ნაკრებად მიიჩნევენ და ტექსტობრივ რეპრეზენტაციას ან ტექსტობრივ საფუძველს უწოდებენ [Kintsch, 1974; Kintsch, van Dijk, 1983]. მაგრამ კონცეპტუალური რეპრეზენტაცია არ არის მხოლოდ მოსაზრებებზე დამყარებული. მაგალითად, ყავის დალევის კონცეპტუალური რეპრეზენტაცია შესაძლოა, ძლიერ განხვავდებოდეს მუსიკის მოსმენის რეპრეზენტაციისაგან, ხოლო ეს უკანასკნელი - ავტომანქანის სიჩქარეების გადართვისაგან [Russell S. Tomlin..., 1997]. ამდენად, ჩვენ შეგვიძლია როგორც კონცეპტუალური რეპრეზენტაციების შექმნა, ასევე მათი მეხსიერებიდან და აღქმითი გამოცდილებიდან "გამოძახება". აღსანიშნავია, რომ დისკურსის შინაარსს მხოლოდ კონცეპტუალური რეპრეზენტაციები არ წარმოადგენს.Mმოლაპარაკე სუბიექტმა კონცეპტუალური რეპრეზენტაციის მთლიანობიდან უნდა შეარჩიოს ინფორმაცია, რათა მასზე დაყრდნობით ააგოს ტექსტი. მოლაპარაკე სუბიექტი არჩევს იმ ინფორმაციას, რომელსაც მნიშვნელოვნად მიიჩნევს მსმენელისთვის, რათა ამ უკანასკნელმა ადეკვატურად აღიქვას დისკურსის შინაარსი. მოლაპარაკის მიერ ინფორმაციის ფლობისა და გადმოცემის ხერხი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს დისკურსის აგებასა და გააზრებაში. დისკურსის სწორად წარმართვა, მინიმუმ, ოთხ დამოუკიდებელ პრობლემას მოიცავს: მოლაპარაკე სუბიექტი არასოდეს მიმართავს უმიზნო კონცეპტუალურ რეპრეზენტაციას სასაუბრო ენის საშუალებით. მას ყოველთვის გააჩნია გარკვეული მიზანი, ზოგჯერ რამდენიმეც კი. მოლაპარაკე სუბიექტი შეზღუდულია რიტორიკული მიზნებით, კონცეპტუალური რეპრეზენტაციის გამოყენებისას დინამიურად არჩევს ადრესატსა და მისაწოდებელ ინფორმაციას. იგი თავად იღებს გადაწყვეტილებას, თუ რომელი რეფერენტი ან მოსაზრებაა ცენტრალური და უფრო მნიშვნელოვანი დისკურსის წარმართვაში. მოლაპარაკე სუბიექტის ამგვარი პოზიცია, საბოლოო ჯამში, მსმენელს მისი საკუთარი კონცეპტუალური რეპრეზენტაციის შექმნაში ეხმარება. ამდენად, საწყის პოზიციაზე ცენტრალური რეფერენტები და მოსაზრებები დისკურსის თემატური ორგანიზების სპეციფიკას განსაზღვრავენ, ხოლო ასოცირებული პრაგმატული ცნებები და პროცესები კი - თემატური მენეჯმენტის შემადგენელ ნაწილებად განიხილება. თემატური მენეჯმენტის პარალელურად მოლაპარაკე სუბიექტი დინამიკაში აკვირდება, თუ რომელი მოსაზრებაა მსმენელისათვის ნაცნობი (ე.წ. ნაგულისხმევი მოსაზრებები) და რომელი მოითხოვს წარდგენას (ე.წ. საპრეზენტაციო მოსაზრებები). ნაგულისხმევი მოსაზრებები შესაძლოა, ორ ჯგუფად დაიყოს; პირველ ჯგუფში გაერთიანდება ის მოსაზრებები, რომლებიც, მოლაპარაკე სუბიექტის აზრით, მსმენელისათვის უკვე ნაცნობია (ე. წ. ზოგადი ინფორმაცია); ხოლო მეორე ჯგუფში - ის მოსაზრებები, რომელთა გაგებისთვის, მოსაუბრის აზრით, მსმენელს დახმარება და გარკვეული განმარტება ესაჭიროება (ე. წ. გამიზნული ინფორმაცია). ნაგულისხმევი ინფორმაცია განსაზღვრავს დისკურსის რეფერენტულ ორგანიზებას, ხოლო მასთან ასოცირებულ პრაგმატულ ცნებებს და კოგნიტიურ პროცესებს შეიძლება რეფერენტული მენეჯმენტი ეწოდოს. მოლაპარაკე სუბიექტი დინამიკაში აკვირდება, თუ რომელი ნაგულისხმევი მნიშვნელობაა მსმენელისთვის გასაგები. შესაძლოა, იგი ზოგჯერ არც იყოს დარწმუნებული, რომ მსმენელი რაღაც კონკრეტულ შემთხვევაში სწორედ მისთვის (მოლაპარაკე სუბიექტისთვის) სასურველ მნიშვნელობას გულისხმობს. მას ასევე შეუძლია ხაზი გაუსვას და გამოყოს გარკვეული მნიშვნელობები. ეს პროცესები განსაზღვრავენ დისკურსის ფოკუსის ორგანიზებას, ამდენად, მასთან ასოცირებულ პრაგმატულ ცნებებსა და კოგნიტიურ პროცესებს შეიძლება ფოკუსის მენეჯმენტი ეწოდოს. დისკურსის მენეჯმენტის ზემოაღნიშნული ოთხი სფერო ასახავს დისკურსში ინფორმაციის მენეჯმენტის ძირითად პრობლემებს. კოგნიტიურ პროცესებს, ცოდნის ინტეგრირებასა და ინფორმაციის მენეჯმენტს შორის არსებული ურთიერთდამოკიდებულების გასაგებად მეტად მნიშვნელოვანია იმის წარმოჩენა, თუ როგორ ხდება ნაგულისხმევი მნიშვნელობის შენარჩუნება დისკურსის ჩამოყალიბებისა და გაგების პროცესში. დაკავშირებული (connected) და კოჰერენტული დისკურსის ერთ-ერთ მახასიათებელს წარმოადგენს ტექსტში ერთხელ წარმოდგენილი ცნებების სისტემატური მოხსენიებაც. ასევე გასათვალისწინებელია გამონათქვამის ამა თუ იმ ნაწილში გადმოცემული ინფორმაციის სიახლის პრობლემა. ჩვეულებრივ, ყოველი წინადადება შეიცავს ერთ ისეთ ელემენტს, რომელიც ახალ ინფორმაციას გვაწვდის. სწორედ მას უწოდებენ ფოკუსს, რომელიც დაკავშირებულია განსხვავების კოგნიტურ წარმოდგენასთან. ფოკუსი არის ინფორმაცია, რომელიც სხვა ინფორმაციისაგან გამოირჩევა და ერთგვარად განცალკევებულად დგას. ლონგეკრის მახვილგონივრული შენიშვნით, დისკურსისთვის ზემოთ ნახსენები თვისებები რომ არ ყოფილიყო ნიშნეული, "შედეგი დაახლოებით ისეთივე იქნებოდა, როგორიც მაშინ, შავი ქაღალდი რომ ეჩვენებინათ და ეთქვათ: ეს არის აქლემების ქარავანი, რომელიც შავ ქვიშაზე შუაღამისას მიდის" [Longacre, 1976: 10]. ამდენად, გარკვეული ელემენტის განსაკუთრებულობა აუცილებელია ადამიანის ცნობიერებისათვის: საგანს თუ მოვლენას მხოლოდ მაშინ აღვიქვამთ, როდესაც ის გარემომცველი საგნებისა და მოვლენებისგან გამოირჩევა. პრაგმატიკის, კერძოდ კი, მაკროპრაგმატიკის თვალსაზრისით, არც ერთი ტექსტი არ შეიძლება ფუნქციონირებდეს ვაკუუმში. ფუნქციურ სტილთა სხვადასხვაობა და ტექსტთა განსხვავებული პრაგმატული ორიენტაციის ტიპები კულტურულ-ისტორიულ გარემოში ყალიბდება და ვითარდება. Uუნდა აღინიშნოს, რომ შესაძლებელია გაიმიჯნოს ფუნქციური სტილი (როგორც უფრო ზოგადი კატეგორია) ტექსტთა ქვეტიპის (ან კონკრეტული ტექსტის) პრაგმატული ორიენტაციისაგან. ზემოაღნიშნულ პრობლემებს უკავშირდება მასობრივი კომუნიკაციის შემეცნებითი ღირებულების, კერძოდ კი, მეტაფორის შემეცნებითი ფუნქციის პრობლემა პუბლიცისტურ დისკურსში. პუბლიცისტური მასალის ანალიზმა გვიჩვენა, რომ საჟურნალო სტატიებში მეტაფორის შემეცნებითი ფუნქცია ტექსტის (და ავტორის) პრაგმატული ორიენტაციით განისაზღვრება. Eეს ნიშანდობლივი თვისება გასდევს როგორც ქართულ, ისე ინგლისურ და რუსულ პუბლიცისტურ მასალას. სტატიათა ავტორები, რომლებიც აშუქებენ უმნიშვნელოვანეს საშინაო, საგარეო, პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, სოციალურ და სხვა პრობლემებს, ითვალისწინებენ ჟურნალის მკითხველ აუდიტორიას. იმ შემთხვევაში, როდესაც ჟურნალისტები მიმართავენ პროფესიულ ტერმინოლოგიას, უპირატესობას ანიჭებენ პოპულარულ, საყოველთაოდ ცნობილ ტერმინებს; ხოლო იმ შემთხვევაში, როდესაც სტატიის ავტორს სურს რომელიმე განსაკუთრებულად რთული მოვლენის არსის წარმოჩენა და მკითხველამდე იოლად მიტანა (ანუ, შემეცნების პროცესის გაიოლება), მაშინ უპირატესობა ენიჭება მეტაფორას. მეტაფორასთან შედარებით, ცხადია, ტერმინი უფრო ზუსტია, მაგრამ ტერმინის გამოყენება კოგნიტურ სირთულეს ქმნის არაპროფესიონალი აუდიტორიისათვის. აღნიშნული თვალსაზრისით, პრესაში ორიგინალური (genuine) მეტაფორის პრაგმატულ-ფუნქციური დატვირთვა გულისხმობს მეტაფორის კოგნიტური (შემეცნებითი) და სტილისტური (ხატოვნება, კომპაქტურობა) პოტენციალის ერთობლიობას. სტატიის ავტორი, მეტაფორის საშუალებით ახერხებს აზრის, შეხედულებისა თუ შეფასების გადმოცემას ფართო აუდიტორიისათვის გასაგები ხატოვანი, შთამბეჭდავი და, ამავე დროს, პოპულარული ენით. მაგალითისათვის, განვიხილოთ ესე ჟურნალ Time-დან, რომელიც აშუქებს ტეტჩერიზმის არსს ბრიტანეთში. სტატიის ავტორი ახერხებს ერთგვერდიან ესეში ბრიტანეთის პოლიტიკური, სოციალური და ეკონომიკური განვითარების უმნიშვნელოვანესი ეტაპის არსის განმარტებას. Aიგი არ მიმართავს ეკონომიკურ ტერმინებს; მათ ნაცვლად იყენებს ორიგინალური მეტაფორების ერთობლიობას, რომელიც ეფექტურია კოგნიტური, სტილისტური და, ამდენად, პრაგმატული თვალსაზრისითაც. Mმაგალითად, "მისი (მარგარეტ ტეტჩერის, - მ. დ. ) განმათავისუფლებელი არმია განდევნიდა ურწმუნოებს, დაარბევდა პროფკავშირებს, ჩამოგლეჯდა სოციალური დაცვის ბადეებს, რომლებიც ჰამაკებად გადაქცეულან".[ Ogden, 1997: 7]ავტორისთვის არსებითია, რაც შეიძლება მოკლედ, გასაგებად, მკითხველისთვის მისაწვდომი ენით გადმოსცემს მარგარეტ ტეტჩერის მიერ გატარებული რეფორმების არსი. კერძოდ, აღნიშნულ კონტექსტში, ცენტრალური მეტაფორაა to rip down the social safety nets, which had become hammocks - სოციალური დაცვის ბადეების ჩამოგლეჯა, რომლებიც მათთვის (ინგლისელებისთვის) ჰამაკებად გადაიქცა. ეს ერთი ფრაზა იტევს მნიშვნელოვან ეკონომიკურ პრობლემას. აღნიშნული მეტაფორით ნაჩვენებია ტეტჩერის პოლიტიკის უმნიშვნელოვანესი ასპექტი, რომელიც გულისხმობს ტეტჩერამდელ ინგლისში საკმაოდ ძლიერი სოციალური დაცვის მექანიზის არსებობას. ინგლისურ ენაში დაცვის მექანიზმები აღინიშნება კლიშეთი - "social safety nets", რაც სიტყვასიტყვით ნიშნავს "სოციალური უსაფრთხოების ბადეებს", ანუ ინგლისურ ენაში "მუშაობს" გაცვეთილი მეტაფორა „უსაფრთხოების ბადე" ნაცვლად "სოციალური დაცვის სისტემისა". სტატიის ავტორი აცოცხლებს ზემოაღნიშნულ კლიშეს ("social safety nets") და მის ბაზაზე ქმნის სრულიად ახალ, გავრცობილ მეტაფორას. კერძოდ, ის ამბობს, რომ, ტეტჩერის აზრით, ინგლისელებისთვის სოციალური დაცვის ბადე იქცა ჰამაკად, ანუ ზედმეტმა სოციალურმა დაცვამ ხალხი გააზარმაცა. მეორე ორიგინალური მეტაფორით - to rip down the hammocks (ჩამოგლიჯა ჰამაკი) - ავტორი გადმოგვცემს ინგლისის პრემიერის ახალ ხედვას:Mმარგარეტ ტეტჩერს სჯერა, რომ არსებული სოციალური დაცვის ბადე უნდა განადგურდეს, რადგანაც ის ხელს უშლის საბაზრო ეკონომიკის ნორმალურ განვითარებას, ჯანსაღ კონკურენციას, კერძო საწარმოების დაფუძნებას და ადამიანის ინდივიდუალურ ინიციატივას. ზემოაღნიშნული ცენტრალური მეტაფორის გარდა, სტატიაში სხვა მეტაფორებსაც ვხვდებით, რომლებიც განხილული მეტაფორის ფონზე დიდი მხატვრულობით არ გამოირჩევიან, მაგრამ გარკვეულ კოგნიტურ ფონს ქმნიან; მაგ; Strikes were "The British disease (ბრიტანეთი დაავადებული იყო გაფიცვებით);BBritain's ship of state plunged (ბრიტანეთის სახელმწიფო გემი ჩაიძირა). ამგვარად, ცენტრალური მეტაფორის განხილვის საფუძველზე შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ტექსტის ავტორის პრაგმატული ორიენტაცია განისაზღვრება ამ მეტაფორის კოგნიტური ეფექტურობით ( ცნების მოშველიების გარეშე ფართო აუდიტორიისთვის ახსნილია ტეტჩერის რეფორმების არსი) და სტილისტური დატვირთვით (ხატოვნებითა და კომპაქტურობით). ზემოაღნიშნულ პრობლემასთან მიმართებით საინტერესოდ გვეჩვენება მეტაფორული ცნების საკითხის განხილვაც. მაგალითისთვის ავიღოთ ცნება Competition (კონკურენცია) და ცნებითი მეტაფორა Competition is war (კონკურენცია ომია). Mეს უკანასკნელი გვხვდება ჟურნალ Time-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში, რომელიც ეძღვნება კომპიუტერული ტექნიკის მაგნატ ლარი ელისონს. სტატიის ავტორი მას მეომარ ნინძად წარმოგვიდგენს; იგი წერს: "ის წარმართავს თავის ბიზნესს, როგორც მეომარი ნინძა" და იქვე აგრძელებს: "ბოლო 15-20 წლის განმავლობაში ლარისთან პირად საუბრებში ინდუსტრიის მნიშვნელოვანი პირი აღნიშნავს, რომ მეტაფორები, რომლებსაც იგი იყენებს კონკურენტებთან მიმართებით, ყოველთვის დაკავშირებულია ძალადობასთან. ,,ეს სწორედ ის ადგილია, სადაც ჩვენ დანას ჩავცემთ გულ-მკერდში" ან ,,ჩვენ მოვახრჩობთ კონკურენტებს". ამ მეტაფორებს ლარი ბიბლიიდან არ სესხულობს. Mმას თავისი ცხოვრება წარმოუდგენია, როგორც ბრძოლა".[Eisenberg..., 1997: 15]სტატიის ავტორი აღნიშნავს, რომ კონკურენტებზე საუბრისას ელისონი მიმართავს სამხედრო ტერმინოლოგიას, კონკურენტს მტრად აღიქვამს; "იგი უტევს მათს პოზიციას და, ამავე დროს, იცავს თავისას, გეგმავს თავის მოქმედებებს და იყენებს გარკვეულ სტრატეგიას" [Лакофф, Джонсон, 1990: 389]. როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, მოყვანილი მეტაფორები განეკუთვნება სტრუქტურულ მეტაფორათა რიგს: ომისათვის დამახასიათებელი ცნებებით, სამხედრო ტერმინოლოგიით წარმოჩენილია მძაფრი ბიზნესკონკურენციის სურათი. როგორც ვხედავთ, სტრუქტურული მეტაფორები გულისხმობს არა მხოლოდ ცალკეული მეტაფორის, არამედ მეტაფორათა მთელი ველის გადატანას საქმიანობის ერთი სფეროდან მეორეზე, წარმოდგენილ შემთხვევაში სოციალური აგრესიის სფეროდან - ბიზნესში არსებული აგრესიის სფეროზე. ანალოგიურია შემდეგი მაგალითებიც: "ოსტინში, ტეხასში, ბუშმა და მისი მრჩევლების ვიწრო წრემ განაცხადეს, რომ ისინი მზად არიან აწარმოონ ომი დემოკრატთა ტერიტორიაზე"; "გორის კამპანია გეგმავს ტეხასში ბუშის მაჩვენებლების განსაკუთრებულ ასპექტებზე ძლიერი იერიშის მიტანას". [Chipman, 2000: 24].ზემოთ მოტანილი მაგალითის მსგავსად, აქაც ომია გაჩაღებული, ამჯერად - საარჩევნო ომი. ლაკოფი და ჯონსონი აღნიშნავენ, რომ "მეტაფორის არსი მდგომარეობს ერთი სახის მოვლენების განცდასა და გააზრებაში სხვა სახის მოვლენების ტერმინებით'' [Лакофф..., 1990: 389]. ცხადია, აღნიშნულ მაგალითში მკითხველი საარჩევნო ბრძოლას ომის ნაირსახეობად არ მოიაზრებს. საარჩევნო მარათონი და შეიარაღებული კონფლიქტი სხვადასხვა სახის მოვლენებს წარმოადგენს და თითოეული მათგანი განსხვავებული სახის ქმედებას უკავშირდება; თუმცა, სტატიის ავტორები მიმართავენ სამხედრო ტერმინებს და ომის ცნებას მეტაფორულად მოიაზრებენ. ამ შემთხვევაში მისაღებია ცნებითი მეტაფორა - Election is war - არჩევნები ომია; ზემოთ მოტანილი მაგალითების ანალოგიურად კი სფეროების გადატანის სახედ შეიძლება მოვიაზროთ - "სოციუმი პირდაპირი აგრესიიდან", " სოციუმი პოლიტიკაში (არჩევნებში)". თუკი ერთ შემთხვევაში ომის მეტაფორებით ახსნილია კონკურენცია ბიზნესის სფეროში, მეორე შემთხვევაში იგულისხმება საარჩევნო კამპანია. ცხადია, ადამიანთა ასეთი დაპირისპირება უშუალოდ სისხლისღვრას არ გულისხმობს, მაგრამ მათ შორის არსებითი მსგავსებაა დანახული; კერძოდ, გარეგნული გამოვლინებების ცივილური სახის მიუხედავად, დაპირისპირება საკმაოდ მძაფრი და დაუნდობელია.Pამასთან, პირველი მაგალითი შეიძლება მივიჩნიოთ ინდივიდუალური, უხეში აგრესიის, ხოლო მეორე - ორგანიზებული, მასობრივი აგრესიის გამოვლინებად. ანალოგიური ვითარებაა ქართულ ტექსტებშიც. იმავე ცნებით მეტაფორებს ("არჩევნები - ომია" ან "პოლიტიკა - ომია") ვხვდებით ქართულ პრესაშიც; მაგ. ,,თუ ყურადღებით მივადევნებთ თვალს პოლიტიკურ პროცესს და ამ პროცესში პოლიტიკური ფიგურების აქტიურობის ხარისხს, დავინახავთ, რომ ბოლო ხანს განსაკუთრებული აქცენტი კეთდება ედვარდ სურმანიძეზე. იგი სხვებზე ხშირად არის ფრონტის წინა ხაზზე და ჟვანიასთვის საიმედო თანამებრძოლია'' [ანთაძე, 2001:9]. მოყვანილ მაგალითში გამოყენებული ,,ცნებითი სისტემა, რომლის საშუალებითაც ხდება აღქმის, აზროვნების და ადამიანის მოქმედების სტრუქტურირება, თავისი არსით, მეტაფორულია. აქედან გამომდინარე, შეიძლება დავასკვნათ, რომ აზროვნებასა და ენაში გამოვლენისას მეტაფორა ,,ჩვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაშია გამჯდარი'', ადამიანის მოქმედებისა და ქცევის ჩათვლით: ,,Eсли мы правы в своем предположении, что наша понятийная система носит преимущественно метафорический характер, то тогда наше мышление, повседневный опыт и поведение в значительной степени обусловливаются метафорами, мы получили также в свое распоряжение метафоры, структурирующие наше восприятие, наше мышление и поступки. Mетафора пронизывает всю нашу повседневную жизнь и проявляется не только в языке, но и в мышлении и действии.'' [Лакофф..., 1990: 387]. მსგავსი დასკვნა ეფუძნება იმ ფაქტს, რომ ცნობიერებით აღქმული რეალობა, სამყაროს, ქცევის წესები და სოციალური კონტაქტები დამკვიდრებულია ცნებით სისტემაში, რომელიც, თავის მხრივ, მეტ-ნაკლებად შეპირობებულია მეტაფორით. აღსანიშნავია, რომ რუსულ პრესაშიც ანალოგიური ვითარებაა. "В битве за подмосковье Кремль поддержал Генадия Селезнева публично, в борьбе за кресло председателя Думы - поддерживает тайно" [А. Рыклин..., 2000: 12]. "Дмитрий Аяцков попытался взорвать ситуацию изнутри, предложив назвать трех кандидатов в президенты. Да все без толку" [Д. Пинскер, 1998:17] . ამ მაგალითებშიც იგივე ცნებითი მეტაფორაა გამოყენებული, როგორიც ზემოთ ნახსენებში; კერძოდ, არჩევნები - ომია, სოციუმი პირდაპირი აგრესია - სოციუმი პოლიტიკა. სამივე ენიდან მოყვანილმა მაგალითებმა გვიჩვენა, რომ ომის მეტაფორებით ახსნილია კონკურენცია ბიზნესის სფეროშიც და საარჩევნო კამპანიის პერიპეტიებიც. ადამიანთა დაპირისპირების ეს სფეროები, როგორც უკვე აღვნიშნეთ, სისხლისღვრას არ გულისხმობს, თუმცა, დაპირისპირებაა ისეთი მძაფრი და ძლიერი, რომ ომს წააგავს; ეს სიმძაფრე და აგრესიულობა მეტაფორებითაა ხაზგასმული. როგორც ვხედავთ, კოგნიტიური და პრაგმატული ფუნქციების გადაკვეთაზე წარმოქმნილ შემეცნებით მეტაფორას გამომსახველობითი პოტენციალიც დიდი აქვს, ამიტომ იგი ემოციებზეც მოქმედებს და გონებაზეც; შემეცნებითი მეტაფორა ლოგიკური არგუმენტაციის გარეშე არწმუნებს მკითხველს, ამიტომაც იგი ხშირად გამოიყენება პრესის ენაში. ანთაძე ი. 2001 მოვლენების განვითარების ორი შესაძლო სცენარი.,,არილი’’ N14, 9 აგვისტო დარასელია მ. 2005 პუბლიცისტური დისკურსი, მეტაფორა და მისი განსაზღვრის თეორიული საფუძვლები. თბილისი. Chipman J. 2000 The Battle Ahead. Newsweek,August 28. DuBois J.W. 1980 Beyond Definiteness: The Trace of Identity in Discourse’’, in W.Chafe (ed.),The Pear Stories: Cognitive,Cultural and Linguistic Aspects of Narrative Production. Norwood. Eisenberg D., Cooper J., Jackson D.S. 1997 Larry Ellisson:The Prince of San Mateo. Time,May 12. Fox B.A. 1987 Discourse Structure and Anaphora in Written and Conversational English. Cambridge: Cambridge University Press. 1974 The Role of Topic and Comment in Linguistic Theory’’.PhD Dissertation, University of Texas. Austin. 1967 Notes on Transivity and Theme in English, Part1, ”Journal of Linguistics”, No3. Kintsch W.,van Dijk T. 1978 Toward a Model of Text Comprehension and Production. ”Psychological Review”, No8. 1974 The Representation of Meaning in Memory. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum. Lakoff G.,Johnson M. 1981 The Metaphorical Structure of the Conceptual System. Perspectives on Cognitive Science/Ed-d by Norman D/. Chicago: University of Chicago Press. 1994 Information Structure and Sentence Form. Cambridge: Cambridge University Press. Ogden Ch. 1997 Goodbye To All That? Time,May 12. Russell S. Tomlin, Linda Forrest, Ming Ming Pu and Myung Hee Kim. 1997 Discourse Semantics in Discourse as Structure and Process, Discourse Studies: A Multidisciplinary Introduction,Vol.I,edited by Teun A.van Dijk. SAGE Publications,London,Thousand Oaks,New Delhi. Пинскер Д. 1998 Наш дом - ,,серпентарий’’. ,,Итоги вместе с Newsweek’’, 5мая. 1990 Метафоры, которыми мы жывем. Теория Метафоры / Под ред. Н.Д.Арутюновой, М.А.Журинской/. Москва. Рыклин А., Хитаров Д. 2000 Еще один генерал-губернатор. ,,Итоги вместе с Newsweek’’,18 января.


source: fineweb

text: დავით პაიჭაძე, თბილისი ქართულ მწერლობაში არც ისე ბევრია ტექსტი, რომელიც თავიდანვე მაგიდის უჯრაში შესანახად იწერებოდა. საბჭოთა პერიოდის ქართველმა მწერლებმა რაც დაწერეს, ის, ძირითადად, გამოაქვეყნეს კიდეც. ამიტომაც საბჭოთა კავშირის დანგრევას არ მოჰყოლია, ასე ვთქვათ, აფეთქება ქართულ ლიტერატურაში, მკითხველი არ გასცნობია წიგნებს, რომელთაც კომუნისტების დროს არასგზით არ დაბეჭდავდნენ. შესაძლოა, ეს იმითაც აიხსნას, რომ საბჭოთა კავშირის დანგრევის დროს და შემდეგაც საქართველოში წიგნის საბეჭდად ცოტას თუ ეცალა, მაგრამ ისიც აშკარაა, რომ ქართველ მწერლებს არ შეუქმნიათ მარაგი, რომელსაც კომუნისტური ცენზურა აკრძალავდა. რა თქმა უნდა, ასეთი მარაგის მხრივ, საბჭოთა პერიოდის რუსულ ლიტერატურას ვერც ერთი სხვა ლიტერატურა ვერ შეედრება: რუსეთში დღემდე ბეჭდავენ აქამდე გამოუქვეყნებელ, სწორედ ”უჯრიდან ამოღებულ” ტექსტებს. და მაინც, ბოლო 15 წელია, ქართულ ლიტერატურაშიც გამოჩნდა მცირე ნაკადი მეოცე საუკუნის უცნობი ლიტერატურისა. ის მოიცავს არა მხოლოდ ემიგრანტულ ტექსტებს, არამედ საბჭოთა საქართველოში შექმნილ ნაწერებს. დავით პაიჭაძე ”ბიბლიოთეკაში” ერთ ასეთ წიგნზე გესაუბრებათ. ესაა გერონტი ქიქოძის ”თანამედროვის ჩანაწერები”. ნუ გამოვრიცხავთ, რომ ახალ თაობას სჭირდება გერონტი ქიქოძის სახელის შეხსენება ან განმარტება. ”თანამედროვის ჩანაწერების” თანადროულად (ის ორიოდე წელია, რაც გამომცემლობა ”არეტემ” დასტამბა), სოციოლოგიის პროფესორმა, აწ გარდაცვლილმა ედუარდ კოდუამ გამოუშვა გერონტი ქიქოძის პოლიტოლოგიური და კულტუროლოგიური წერილების კრებული “პატარა ერის ხვედრი”. მანამდე გერონტი ქიქოძის უკანასკნელი წიგნი 90-იანი წლების მიჯნაზე გამოიცა და მეოცე საუკუნის დასაწყისში მისი პოლიტიკური პუბლიცისტიკის, ”ეროვნული ენერგიის”, რეპრინტს წარმოადგენდა. 1985 წელს გერონტი ქიქოძის დაბადებიდან 100 წლის აღსანიშნავად ”მერანმა” გამოსცა მისი ”წერილები, ესეები, ნარკვევები”. ამავე პერიოდში გამოცემული ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია გვაუწყებს, რომ გერონტი ქიქოძე იყო ”მწერალი, მთარგმნელი, კრიტიკოსი და ლიტერატურათმცოდნე. ქართული მთარგმნელობითი ლიტერატურის კლასიკურ ნიმუშებად არის მიჩნეული მისი თარგმანები ფრანგულიდან. მსოფლიო კულტურის, ფილოსოფიური აზროვნების, ამასთან, ქართველი ერის ისტორიის, მწერლობის, ხელოვნების ღრმა ცოდნითა და უტყუარი კრიტიკული ალღოთი აღჭურვილი გერონტი ქიქოძე თანამედროვე ქართული კრიტიკისა და ლიტერატურათმცოდნეობის გეზის ერთ-ერთი განმსაზღვრელი გახდა.” წიგნი, რომელზეც დღეს ვლაპარაკობთ, მოიცავს დაახლოებით 40-წლიან პერიოდს, საქართველოს დამოუკიდებელი რესპუბლიკიდან დაწყებული, თუმცა მწერალი იხსენებს ქართული საზოგადოებრივი აზრის მანამდელ მოძრაობასა და მამოძრავებლებსაც. ლიტერატორი თამაზ ვასაძე “თანამედროვის ჩანაწერებს” მწერლის დოკუმენტურ პროზას უწოდებს. ეს არ არის მემუარები. გერონტი ქიქოძე ცდილობს, მაქსიმალურად ობიექტური იყოს და არავის უსწორებს ანგარიშს. [თამაზ ვასაძის ხმა] “ეს, ალბათ, იმიტომაც ხდება, რომ მისი მთავარი მიზანი ეპოქის დანახვა და ანალიზია და არა თავისი საკუთარი ცხოვრების გადმოცემა. მისი სუბიექტური საწყისი ვლინდება ძალიან ფაქიზი მინიშნებებით, ინტონაციით, ემოციური განწყობით, რაც საერთოდაც დამახასიათებელია გერონტი ქიქოძისთვის.” გერონტი ქიქოძის ჩანაწერებს უზის დასრულების თარიღი: 1954 წლის 12 მარტი. ამ დღიდან ნახევარ საუკუნეზე მეტი გავიდა, ქართულმა საზოგადოებამ, ასე თუ ისე, დააგროვა ცოდნა მეოცე საუკუნის დასაწყისში დამოუკიდებელი ქვეყნის ისტორიის შესახებ, მით უმეტეს ინფორმირებულია, რა ხდებოდა საბჭოთა საქართველოში სტალინის სიკვდილამდე. და მაინც, გერონტი ქიქოძის “თანამედროვის ჩანაწერები” კაცმა შეიძლება შეუნელებელი ინტერესით წაიკითხოს. მე ვთხოვე თამაზ ვასაძეს, გაეზიარებინა დაკვირვება, თუ რა დაანახვა ამ წიგნმა ახლებურად: [ვასაძის ხმა] “იმ პერიოდში, როცა საქართველომ პირველად მოიპოვა დამოუკიდებლობა, საქართველო თავისი ადამიანების განათლების, კულტურის დონით ბუნებრივად იყო მომწიფებული დამოუკიდებლობისათვის, მეტი იყო თავისი დროისათვის, ვიდრე ჩვენი ახლანდელი კულტურის დონე - ჩვენი დროისათვის. სხვათა შორის, ეს კიდევ უფრო ტრაგიკულს ხდის ჩვენი დამოუკიდებლობის დაკარგვის აღქმას. მეორე - ეს იყო რეპრესიების პერიოდი. ამ მოვლენების წარმოსახვის კუთხე და სტილია ისეთი, რომ თავდაპირველი მონაწილისა და თვითმხილველის სიმწვავით შეგვაგრძნობინებს ამ პროცესებს. ვგულისხმობ იმას, რომ გერონტი ქიქოძის დახვეწილი და რაციონალური სტილი ამ შემთხვევაში გადმოსცემს რაღაც აბსურდს, სიგიჟეს, რაღაც ბოდვას. და ეს კონტრასტი ამ მოვლენებს მეტი დრამატიზმითა და სიღრმით დაგვანახვებს.” თამაზ ვასაძე თანამედროვის ჩანაწერების ღირსებად იმასაც მიიჩნევს, რომ ძალიან მწყობრი, მკაფიო და ადვილად აღსაქმელი ანალიზით გადმოცემულია უაღრესად რთული შინაარსი, რაც ჰქონდა დამოუკიდებლობისა და მის შემდგომ, კომუნისტურ, ეპოქას. ეს არის მრავალშრიანი, განტოტვილი თხრობა, რომლის დროსაც ავტორი მოვლენათა ურთიერთსაპირისპირო მხარეებს ხედავს: [ვასაძის ხმა] “მაგალითად, ის, თუ როგორ ხსნის საქარველოს დამოუკიდებლობის დაკარგვის მიზეზს, რაც არ დაიყვანება მხოლოდ სუბიექტურ ფაქტორზე, არც მხოლოდ ობიექტურ ფაქტორზე, ერთი პოლიტიკოსის შეცდომებსა და ვითარებებზე, რომლებშიც არსებობდა იმდროინდელი საქართველო და მისი ხელისუფლება. ყველაფერს ერთად, ერთდროულად ხედავს და ამის წინაპირობას მისი დაოკებული სუბიექტივიზმი უქმნის.”(სტილი დაცულია) სხვათა შორის, ობიექტურობა და ზომიერების გრძნობა, რომელიც მთელ ნაწერს გასდევს, გერონტი ქიქოძესთან ბოლშევიკების საქმეთა აღწერა-შეფასების დროსაც ვლინდება. ის არსად გამოხატავს ბერიასადმი ზიზღსა თუ ძრწოლას, მაგრამ ამ ემოციას აღძრავს მკითხველში. ანდა ვნახოთ, როგორ ლაპარაკობს გერონტი ქიქოძე ბერიას შემდგომ ცეკას მდივანზე: “თბილისში ცეკას პირველ მდივნად კანდიდ ჩარკვიანი დაინიშნა. ჩარკვიანი მოკლებული არ იყო კაცთმოყვარეობის გრძნობას, ადვილად არ უჯერებდა დამბეზღებლებს, ზომიერი და თავმდაბალი კაცი იყო და საერთოდ საკმარის კეთილგონიერებას იჩენდა რესპუბლიკის საქმეების გაძღოლაში. ის თავის სავარძელში თხუთმეტი წელიწადი იჯდა. ეს რეკორდად უნდა ჩაითვალოს აღმოსავლეთის ნაზირ-ვეზირების ისტორიაში.” უაღრესად საგულისხმოა სტალინის ფენომენის გერონტი ქიქოძისეული აღწერა. ის ამბობს, რომ სტალინის დიქტატურის სუსხიან წლებში საბჭოთა საზოგადოების ცხოვრებაში ორმაგმა, რამდენიმე, ერთიმეორის საწინააღმდეგო, ტენდენციამ იჩინა თავი. სტალინის სიკვდილის შემდეგ, გერონტი ქიქოძის აზრით, “ქართველმა ახალგაზრდობამ თითქოს დაივიწყა ის ზიანი, რომელიც საქართველოს მიაყენა სტალინის დიქტატურამ 30 წლის მანძილზე, აპატია მას სიმკაცრე და სატანური თავმოყვარეობა და შეეცადა, რომანტიკული შარავანდით შემოსილი ბელადი მითოსში გადაეყვანა”. ეს სიტყვები სტალინის გარდაცვალების წლისთავზეა დაწერილი და, ვფიქრობ, ასახავს მომდევნო ათწლეულების რეალობასაც. და მაინც, გერონტი ქიქოძე მხოლოდ ასე არ ფიქრობს სტალინზე: [ვასაძის ხმა] “მან მაინც დაინახა სტალინის პოლიტიკის მთავარი შედეგი: მან დაინახა, რომ სტალინმა განახორციელა მოდერნიზაცია. მაგრამ დაინახა ისიც, რა ფასად განხორციელდა ეს მოდერნიზაცია. მართლაც, რაღაცები კეთდებოდა, შენდებოდა, იქმნებოდა... ამის არდანახვა და არაღიარება გერონტი ქიქოძეს არ შეეძლო. ოღონდ ის ხედავდა, რომ ეს პროგრესის მსგავსი რაღაც უამრავი რეგრესული და მძიმე მომენტით იყო გადაწონილი. როგორც ჩანს, მასზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა სტალინის როლმა მეორე მსოფლიო ომში. მაგრამ სტალინის ფსიქოლოგიური პორტრეტი არის დახატული აბსოლუტური რეალიზმით, ძალიან გამჭრიახად.” დასასრულ, ერთი ციტატა, რომელიც გერონტი ქიქოძის ენას აღწერს. ეს სიტყვები “თანამედროვის ჩანაწერების” ავტორის გარდაცვალებიდან ორი წლის შემდეგ წარმოთქვა პროფესორმა ნოდარ კაკაბაძემ: “ჯერჯერობით შეუსწავლელია გერონტი ქიქოძის სტილი და ენა. გერონტი ქიქოძე ქართული ენის უდიდესი არტისტია. მის ხელში ქართულმა ენამ საოცარი მოქნილობა, ფეროვნება და ელვარება შეიძინა. გერონტი ქიქოძის ენა კიდევ დიდხანს შეინარჩუნებს სტილური ნიმუშის მნიშვნელობას. გერონტი ქიქოძე უნატიფესი სტილისტი იყო, რომელსაც აბსოლუტური ენობრივი სმენა ჰქონდა. მის ნაწერებში ვერსად ნახავთ ერთ ყალბ, დისონანსის შემტან ბგერასაც კი, ვერც ერთ საერთო კონტექსტიდან ანდა წინადადების საერთო მუსიკიდან ამოვარდნილ სიტყვას.” ამ ციტატის შინაარსი დღესაც აქტუალურია: გერონტი ქიქოძის სტილი და ენა დღემდე შუესწავლელია და მკითხველს ისღა დარჩენია, განცვიფრდეს, როგორ არის ავტორის არათუ 50, არამედ 80 წლის წინანდელი ნაწერი, მართლაც, თანამედროვე. ამჯერად ვგულისხმობთ მხოლოდ ენობრივ თანამედროვეობას. “არეტეს” გამოცემული ჩანაწერებით გელაპარაკებათ როგორც იქ აღწერილი მოვლენების, ისე დღევანდელობის თანამედროვე.


მდაბალი მამა იჯდა თავის ნახევრად დანგრეული კელიის კუთხეში, ცეცხლთან, ლოცვაში ჩაღრმავებული, მთლიანად მოწყვეტილი მიწიერ საზრუნავს - კარიბჭე ოცი წლის წინ (ე.ი. დაახლოებით 1975 წელს, - კ.კ.) დიდ ლავრაში უფლისა მიმართ მიიცვალა უბრალო ბერი ნეოფიტე. ეს უბოროტო მამა ახალგაზრდობაში უდაბნოში, წმინდა ანას მცირე სკიტში მოღვაწეობდა. როცა მონაზვნად აღკვეცა ასევე უბრალო ზნის მამამ, ათონის უდაბნოში მღვიმიდან მღვიმეში იწყო ხეტიალი (ეტყობა, მოძღვრის სიკვდილის შემდეგ), სადაც მყუდროებითა და ლოცვით ტკბებოდა. ერთხელ დიდლავრელმა ბერდიაკონმა ჰკითხა, - მღვიმეებში გველებისა არ გეშინოდაო? მამა ნეოფიტემ უპასუხა: - ისინი, ჩემი დალოცვილი გველები, ხომ იქ თავიანთ ხვრელებში წვანანო. კიდევ ერთი უბრალო მამა იყო უნეტარესი მამა ტიმოთე. რამდენიმე წელი ივერიის მონასტრის მეკარე იყო. იგი წარმოშობით მცირე აზიის ქალაქ პრუსიდან გახლდათ. სიცოცხლის ბოლო წლები მოღვაწეობდა ივერონსა და რუსულ კელია მურეზერს შორის მდებარე ერთ საცოდავ კელიაში, სადაც ადრე რუსი მონაზვნები ცხოვრობდნენ. საუბრობდა და შეკითხვებს პასუხობდა, როგორც პატარა ბავშვი. მართლაც საკვირველი სანახაობა გადაეშლებოდა თვალწინ ღირსი მამის სტუმარს: მდაბალი მამა იჯდა თავის ნახევრად დანგრეული კელიის კუთხეში, ცეცხლთან, ლოცვაში ჩაღრმავებული, მთლიანად მოწყვეტილი მიწიერ საზრუნავს და ხორციელი სიკვდილის მომლოდინე. თავი VI. ამბები მონაზვნობის აღთქმის დარღვევისა ჩვილის ნათქვამი. ქალკედონის ქალაქ სიკიიდან ათონის მთაზე ერთი ღვთისმოყვარე კაცი მოვიდა და მონაზონი გახდა. რამდენიმე წლის შემდეგ ეშმაკმა ბრძოლა დაუწყო, აიძულებდა, ერში დაბრუნებულიყო. ბოლოს, მტერმა სძლია. მონაზონმა გაიხადა წმინდა ანაფორა, მალე დაქორწინდა და ბავშვიც შეეძინა. ერთხელ ანაფორა და სქემა დაახვია, შეფუთა და ღუმელში დასაწვავად წაიღო. ჩაუარა ოთახის კუთხეში აკვანში მწოლ სამი თვის შვილს. უეცრად ჩვილმა საშინელი სიტყვები უთხრა: "ანაფორაც რომ დაწვა, ისე განიკითხები, როგორც ბერიო". შეშინებულმა ნაბერალმა ყველაფერი ცოლს უამბო. მან უთხრა: "თუ მონაზონი იყავი, არ ვიცოდი. რახან ასეა, მშვიდობით. წარვედ იქ, სადაც შენი ადგილიაო". კაცი დაემშვიდობა შინაურებს, ჩაიცვა ანაფორა და მთაწმინდისკენ გაემართა. დასახლდა ყარაყალის მონასტრის ახლოს, ერთ-ერთ კელიაში, სადაც აღსასრულამდე დაყო. ნიშანი. ერთხელ დიდი ლავრის სასტუმრო ოთახში ერთ მონაზონს შევხვდი, რომელიც ადრე დიონისეს მონასტერში ცხოვრობდა. მან მიამბო, ოდესღაც სოფლის მზაკვრობით მოტყუებული ერში დავბრუნდი და ქალაქ ლამბიაში დავცოლშვილდიო. ამ უკანონო ქორწინებიდან ცოლ-ქმარს ქალიშვილი შეეძინა. ერთხელ, როცა გოგონა ცხრა წლის გახდა, მამამ შვილი მუხლებზე დაისვა და ეალერსებოდა. უცებ ბავშვი დაიხარა მისკენ და უთხრა, - მამა, მკერდზე ჯვარი გაქვსო. მაშინ მამა მიხვდა, რომ შესაძლოა პატარამ იხილა ჯვარი მისი ანგელოზებრივი ხატისა (ანუ მონაზვნობისა). დატოვა სოფელი, ოჯახი ღვთის მოწყალებას ჩააბარა და დაბრუნდა მთაწმინდაზე. არსებობს სხვა შემთხვევებიც, საიდანაც ჩანს, თუ როგორ მოუწოდებს ღმერთი სხვადასხვა ნიშნით მონაზვნობის დამტევებელს. ერთმა მთაწმინდელმა მონაზონმა, რომელიც გულგრილად მოეპყრო სულიერ მოვალეობებს და გაიტაცა სოფლისმოყვარეობის ეშმაკმა, დაუტევა მონაზვნური ცხოვრება და დაქორწინდა. მაგრამ ღმერთმა კვლავ მოუხმო. ერთხელ შვილმა უთხრა: - მამიკო, მკერდზე წითელი ჯვარი და რაღაც ასოები გაწერიაო. ბავშვს არასოდეს ენახა მონაზვნის სქემა (ბერძნულ სქემაზე წარწერაც და გამოსახულებაც იხატება წითლად, ნიშნად მაცხოვრის დაღვრილი სისხლისა). ამის მერე მამამ ოჯახი ღვთის განგებულებას მიანდო და დაუბრუნდა მონაზვნურ ცხოვრებას. რამდენიმე წელი მთაწმინდის ერთ-ერთ მონასტერში სინანულში გაატარა და რამდენიმე წლის წინ გარდაიცვალა. მონაზონს, რომელმაც მოისროლა მონაზვნის სქემა და დაქორწინდა, რამდენიმე წლის მერე შვილმა უთხრა, ზურგზე ჯვარი გახატიაო. მამა მიხვდა, რომ შვილმა სქემა იხილა. თუმცა ვერ შევძელი გამერკვია, დაუბრუნდა ის მონაზვნობას თუ ერში გარდაიცვალა. მონასტრიდან წასულის ცრემლები. ერთხელ ყუთლუმუშის მონასტრიდან კარიესისკენ მიმავალი გზაში შევხვდი თეთრწვერა მოხუც ერისკაცს. მივესალმეთ ერთმანეთს. გზის პირას ჩამოვსხედით დასასვენებლად. ბერიკაცმა სადაურობა მკითხა. მორჩილი ვარ-მეთქი. მან მითხრა, მხატვარი ვარ და ამ ხელობით ვირჩენ თავსო. ეტყობოდა, სულის სიმშვიდეს ეძებდა და ამიტომ მოვიდა მთაწმინდაზე. მითხრა: ახალგაზრდობაში მონაზონი ვიყავი წმინდა სკიტში. იქ ვისწავლე ხატვაო. საფულიდან ამოიღო ძველი ფოტოსურათი და გამომიწოდა. დავათვალიერე. ანაფორამოსილი ახალგაზრდა მონაზონი წმინდა ანას თვალწარმტაც სკიტში, წმინდა გიორგის ეკლესიის ფონზე დგას. სანამ ფოტოსურათს ვათვალიერებდი, ბერიკაცი ატირდა. ამ წუთიერმა მოგონებამ წარსული მონაზვნური ცხვრებისა მას გული შეუმუსრა. მოუნანიებელი. ვინმე მთაწმინდელ მონაზონს სძლია სოფლის სიყვარულმა, ვეღარ დაითმინა მოსაგრეობის ღვაწლი, ათონიდან სოფელში წავიდა, მიეცა ერისკაცულ ცხოვრებას და დაცოლშვილდა. ერთ ზაფხულს, შვებულების პერიოდში, ოჯახით ქალქედონის ნახევარკუნძულზე გაემგზავრა. გადაწყვიტა, მთაწმინდაზე ასულიყო როგორც ერისკაცი. მაგრამ გზაზე ავარია მოუხდა და დაიღუპა. ღვთისმშობელმა არ შეუშვა თავის ბაღში, რამეთუ მან არ შეინანა თავისი საქციელი (მას სხვა, ქვენა ზრახვებიც ჰქონდა). ეს კი იგივე ფიცის დარღვევაა. თავი VII. ამბები სათნოებებით შემკული ათონელი მამებისა მეუდაბნოე მამა დანიელი. ღირსი პეტრე ათონელის კელიაში, ჩვენი საუკუნის (XX ს. - კ.კ.) დასაწყისში დაყუდებული იყო მეუდაბნოე მამა დანიელი. მიხვდა მამა დანიელი, რომ ისინი ივერიის მონასტრის მაშენებლები - ღირსი ექვთიმე, იოანე და გიორგი მთაწმინდელები იყვნენ. მამა იოსებ მღვიმელი. მამა იოსები, მეტსახელად მღვიმელი (წარმოშობით კუნძულ პაროსიდან გახლდათ), იყო "მოშურნე საღმრთო საქმეში, ვითარცა ანტონი დიდი". სულიერი ცხოვრებისა და მოღვაწეობისადმი სიყვარულის გამო არად ჩააგდო საფრთხე, განსაცდელები, შეჭირვება და განკითხვა-ჭორაობა - ზოგიერთი მას მოხიბლულად თვლიდა და ეს იმიტომ, რომ მან თავის მიზანს მიაღწია სათნოებით. მოიპოვა სათნოებათა გვირგვინი - სიყვარული ღვთისა და მოყვასისა. წმინდა ანას სკიტის მამები მას სასჯელს მოაწევდნენ, რათა დაემდაბლებინათ "შვილი სიმდაბლისა" და განეშორებინათ "ხიბლისგან". მან ღვთის მადლით სძლია სოფლის მაცთუნებელ სატანას. თავს არ იმართლებდა და იმ სასჯელს, რომელსაც დაადებდნენ სკიტელი მამები, უდრტვინველად მიიღებდა. არ ახსოვდა ბოროტება, პატიობდა მათ. ამგვარად აღასრულა უფლის სიტყვები, როცა თქვა: "თუ ვინმე ერთი სარბიელის გაყოლას გთხოვს, მასთან ერთად ორი სარბიელი განვლეთ" და "ყველა ტოტს, რომელსაც ნაყოფი გამოაქვს, (უფალი) განწმენდს, რომ უფრო მეტი გამოიღოსო". ახალგაზრდობაში თავის მოძღვარს სადილს უმზადებდა, თანაც ათონი უდაბნოს კელიებში დადიოდა (რა თქმა უნდა, მოძღვრის კურთხევით) და ფუტკარივით აგროვებდა ნექტარს ღვთივსათნო მონაზონთა და მოსაგრეთაგან. მისი მღვიმის გარშემო მისი მოწაფეები ცხოვრობდნენ. აქვე იყო წმინდა იოანე ნათლისმცემლის სახელობის საყდარიც (ადრე - რუსული კელია, წმინდა ანას დიდსა და მცირე სკიტებს შორის, ციცაბო და ძნელად მისადგომ ადგილზე). მასთან ერთად ცხოვრობდნენ მამა არსენი, მისი ხორციელი ძმა, მონაზონი ათანასე და მისი მორჩილები: მამა ხარლამპე, მამა ეფრემი და მონაზონი იოსები. ეს კურთხეული მამა მუდმივად სულიერ აღფრთოვანებასა და სულიერ ჭვრეტას გახლდათ მიცემული. მას სრულყოფილება სურდა და მოშურნეობდა ყველანაირი მოღვაწეობისადმი. დაუჯერებლად არ უნდა ჩავთვალოთ სასწაულებრივი გამოცხადება იოანე ნათლისმცემლისა მამა იოსებისადმი. ის მშიერი გახლდათ. ნათლისმცემელმა მას პური მისცა, მანაც იგემა. ეს ამბავი კი მამა იოსების ხორციელმა ძმამ, მამა ათანასემ მოგვითხრო. მამა იოსები წმინდა მონაზონი იყო და დიდებული მოღვაწე, ამიტომაც განადიდა უფალმა სიცოცხლეშიც და გარდაცვალების მერეც. როცა მიწაში დამპალი თესლი ვარდება, ის წყლის დასხმისას საბოლოოდ ლპება და იკარგება. კარგი თესლი კი იზრდება და უხვ ნაყოფს გამოიღებს. სიტყვისაებრ მაცხოვრისა: "ნაყოფთა მათთაგან იცანით ისინი. არ შეუძლია თესლსა კეთილსა ნაყოფისა ხენეშისა გამოღება და არცა ხესა ხენეშსა ნაყოფისა კეთილისა გამოღება". მამა იოსები რომ არ ყოფილიყო ხე კეთილი, ვერ გამოიღებდა ამდენ კეთილ ნაყოფს ანუ სულიერ შვილებს, "შვილიშვილებს და შვილთაშვილებს" - ვიდრე დღეინდელ დღემდე. მისი მორჩილები დღეს ხელმძღვანელობენ მთაწმინდის ბევრ მონასტერს, რომლებიც ძმათა ნაკლებობის გამო თითქმის დაცარიელებული იყო, მაგრამ კვლავ აღორძინდნენ. მაგალითად, მღვდელმონაზონმა ეფრემმა თავისი მორჩილები დაასახლა ფილოთეოს, კოსტამონიტის, ქსიროპოტამისა და ყარაყალის მონასტრებში. მამა ხარლამპემ თავისი ახალი საძმო დიონისეს მონასტერში მიიყვანა. მამა იოსებ კვიპრელი, მორჩილებთან ერთად, ვათოპედის მონასტერში დასახლდა და ახლაც იქ ცხოვრობს. ამგვარად, ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელმა, რომელიც დაპირებისამებრ ათონის მკვიდრთა გამომზრდელი, მზრუნველი და მკურნალია, მოუწოდა მამა იოსების მორჩილებს - მეუდაბნოეებს და დაყუდებულებს, რათა მის მონასტრებში დასახლებულიყვნენ ყოვლადწმინდა სამების სადიდებლად და ათონის დიასახლისის, ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის პატივად ქების შესასხმელად.


შუმერი შუმერი (შუმერულად ki-en-ĝir15) — უძველესი ცივილიზაცია მესოპოტამიაში ძვ. წ. VI - ძვ. წ. III ათასწლეულებში. დღეისთვის შუმერული ცივილიზაცია ჩვენთვის ცნობილი უძველესი კულტურაა. სავარაუდოდ, სწორედ შუმერებმა გამოიგონეს ირიგაცია, ბორბალი და დამწერლობა. სექციების სია შუმერული ქალაქ-სახელმწიფოების წარმოშობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ადამიანის მიერ სამხრეთ შუამდინარეთის ათვისება დაიწყო ძვ. წ. VI ათასწლეულში. VI - V ათასწლეულებში აქ დასახლებული ტომები უკიდურეს გაჭირვებაში ცხოვრობდნენ, რეგიონში ძალიან ცოტა იყო მიწათმოქმედებისთვის ვარგისი მიწები. მხოლოდ ძვ. წ. IV ათასწლეულისთვის დაიწყეს ტომებმა გაერთიანება და ევფრატის ნაპირებზე ირიგაციული სისტემების შექმნა. საირიგაციო სისტემის შექმნამ გამოიწვია მოსავლის ზრდა და პროდუქციის დაგროვების შესაძლებლობა, რასაც თავის მხრივ მოჰყვა შრომის დიფერენციაცია და მოგვიანებით, კლასების ჩამოყალიბება. დაიწყო ასევე დასახლებების ზრდა და ქალაქების ჩამოყალიბება. ძვ. წ. III ათასწლეულის დასაწყისში დიდ დასახლებებს, სადაც ტაძრებიც იყო, გალავნები შემოარტყეს, ასე წარმოიშვა პირველი ქალაქები. ტაძრები ასრულებდა არა მხოლოდ რელიგიური კულტის თაყვანისცემის ფუნქციას, არამედ აქ იყო საზოგადოებრივი ცხოვრების ცენტ ff6 ი და ინახებოდა მოსავლის მარაგი. დაახლოებით ძვ. წ. 3000 - ძვ. წ. 2900 წლებში ტაძრების მეურნეობა იმდენად გართულდა, რომ საჭირო გახდა უფრო რთული აღრიცხვის სისტემის შემუშავება, რამაც განაპირობა დამწერლობის შექმნა. ამ პერიოდისთვის დაარსებული უდიდესი შუმერული ქალაქები იყო: ერიდუ, ნიფური, ქიში, ლაგაში, ურუქი, ური და უმა. დამწერლობამდელი პერიოდი და დამწერლობის შექმნა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] შუმერებმა წერა თიხის ფირფიტებზე ლერწმით დაიწყეს. ყოველი სიმბოლო აღნიშნავდა რაიმე საგანს, ან ამ საგანთან დაკავშირებულ ცნებას. მაგალითად, სიმბოლო "ფეხები" ნიშნავდა სიარულს, მოსვლას, მოტანას, დგომას. ამრიგად, გრამატიკული ფორმები დამწერლობაში არ აისახებოდა, და ეს თავდაპირველად არც იყო საჭირო, რადგან დოკუმენტებში აისახებ 1000 და მხოლოდ ციფრები და გამოსათვლელი პროდუქტების სიმბოლოები. მხოლოდ ძვ. წ. 2400 წლისთვის მიიღო ლურსმულმა დამწერლობამ ისეთი სახე, რომ მისი მეშვეობით შესაძლებელი გახდა ინფორმაციის სრულყოფილად გადაცემა. რაც შეეხება ლურსმულ დამწერლობას, თიხის ფირფიტაზე ძალიან რთულია სიმბოლოების ასახვა, ამიტომაც მიიღო დროთა განმავლობაში სიმბოლოებმა ის ფორმა, რომელსაც ლურსმული დამწერლობის სახით ვიცნობთ. ლურსმული დამწერლობით შექმნილი წარწერების შესწავლამ ცხადყო, რომ ამ პერიოდში სამხრეთ შუამდინარეთში ცხროვრობდა ორი სხვადასხვა ერი, რომლებიც ორ სრულიად განსხვავებულ ენებზე საუბრობდნენ და წერდნენ, ეს იყო შუმერული ენა და აქადური ენა. შუმერული ენა არ ენათესავება არცერთ ცნობილ ენას, ხოლო აქადური მიეკუთვნება აღმოსავლეთ სემიტურ ენებს. შესაძლოა, ამ პერიოდში ცხოვრობდნენ კიდევ სხვაენოვანი ტომები, მაგრამ მათ შესახებ ცნობებს ჩვენამდე არ მოუღწევია. უძველესი შუამდინარული ტექსტები (ძვ. წ. 2900 - ძვ. წ. 2500) დაწერილია მხოლოდ შუმერულ ენაზე. თუმცა, ეს არ ნიშნავს, რომ აღმოსავლეთ სემიტები ამ პერიოდში არ ცხოვრობდნენ შუამდინარეთში, როდესაც ძვ. წ. 2350 წლამდე სამხრეთ მესოპოტამიაში უფრო გავრცელებული იყო შუმერული ენა, ცენტრალურ და ჩრდილო მესოპოტამიაში ჭარბობდა სემიტური ენები. არქეოლოგიურ მასალებზე დაყრდნობით, შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ამ პერიოდში შუმერებსა და სემიტებს შორის ეთნიკურ ნიადაგზე კონფლიქტები არ ყოფილა, სავარაუდოდ მაშინ ხალხი ასეთი ფართო კატეგორიებით არ ხელმძღვანელობდა, ომობდნენ ერთმანეთში უფრო მცირე ერთეულები, ქალაქები და ტომები. ყველა მესოპოტამიელის თვითდასახელება იყო "შავთავიანი", შუმერულად ùĝ saĝ gíg-ga აქადურად ცალმატ-კაქადი. ვინაიდან იმდროინდელი ისტორია ჩვენთვის უცნობია, ისტორიკოსები ხელმძღვანელობენ არქეოლოგიური პერიოდიზაციით. არქეოლოგები ასხვავებენ დამწერლობამდელ პერიოდს (ძვ. წ. 2900 - ძვ. წ. 2750), რომელიც ორ ქვეპერიოდად იყოფა და ადრეული დინასტიის პერიოდს (ძვ. წ. 2750 - ძვ. წ. 2310), რომელიც სამ ქვეპერიოდად იყოფა. უნდა აღვნიშნოთ, რომ უძველესი ლურსმული დამწერლობა მთელ სამხრეთ მესოპოტამიაში სრულიად იდენტური იყო, რაც გვაფიქრებინებს, რომ იგი სა 1000 ღაც ერთ ადგილას შეიქმნა და ეს ადგილი ისეთი მნიშვნელოვანი იყო, რომ მესოპოტამიის სხვა მოსახლეებმაც გადაიღეს იქიდან დამწერლობა. სავარაუდოდ, ეს ქალაქ ნიფურში მოხდა. ამ ქალაქში იყო ღმერთ ენლილის ტაძარი, რომელსაც ყველა "შავთავიანი" სცემდა თაყვანს, თუმცა ყველა "ნომს" საკუთარი ღმერთი ყავდა. სავარაუდოდ, ნიფური სახელმწიფომდელი შუმერის რელიგიური ცენტრი იყო, ასეთივე დარჩა მოგვიანებითაც, თუმცა იგი არასდროს იყო პოლიტიკური ცენტრი. ადრეული დინასტიის პერიოდი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ძვ. წ. III ათასწლეულის ბოლოს შუმერებმა შექმნეს ერთგვარი პრიმიტიული ისტორია, ე. წ. "მეფეთა სიები", ანუ იმ მეფეთა სია, ვინც მესოპოტამიის ქალაქებში მეფობდნენ. ამ სიაში მოხვდნენ არა მხოლოდ ისტორიული, არამედ მითიური პერსონაჟებიც. ამის გარდა, სია ვერ დაიკვეხნიდა ვერც სიზუსტით, რადგან ზოგი მეფეები არა ერთი მეორეს მიყოლებით მეფობდნენ, არამედ პარალელურად, ზოგი მეფე კი არა უმაღლესი ქურუმიც იყო. "წარღუნამდე" მეფეები საერთოდ მითიურად მიიჩნევიან, ისტორიკოსები თვლიან, რომ რეალურად, მხოლოდ წარღუნისშემდგომი მეფეები არსებობდნენ. ამრიგად, წარღუნის შემდეგ ქიშის პირველი დინასტიის მმართველობა ემთხვევა არქეოლოგიურ ადრედინასტიურ პერიოდს. ქიშის პირველი დინასტიის უკანასკნელი მეფე იყო ენ-მებარაგესი, რომლის შესახებაც ცნობილია არა მხოლოდ "მეფეთა სიიდან", არამედ მისი საკუთარი წარწერებიდანაც. ის არის პირველი მმართველი, რომლის შესახებაც გაგვაჩნია ცნობები. იგი ომობდა ელამთან. მისი ვაჟი აგი კი ცდილობდა ქიშითვის დაემორჩილებინა ურუქი. ურუქის უხუცესთა საბჭო უკვე თანახმა იყო დამორჩილებაზე, მაგრამ სახალხო კრებამ მეფედ აირჩია გილგამეში და გადაწყვიტა წინააღმდეგობის გაწევა. აგიმ ურუქი ვერ აიღო და საბოლოოდ იძულებული გახდა დამორჩილებოდა გილგამეშს. გილგამეშის შესახებ მოგვიანებით შეიქმნა ლეგენდების მთელი სერია და ცნობილი გილგამეშის ეპოსი, ამიტომ ძალიან რთულია იმის გარკვევა, თუ რა იყო ნამდვილი ისტორიული ფაქტები, რაც ისტორიულ გილგამეშს უკავშირდება და რა შეითხზა შემდეგ. მხოლოდ იმის თქმა შეიძლება, რომ რეალური გილგამეში მართლაც მნიშვნელოვანი პიროვნება იყო, რადგან მან ასე დაამახსოვრა თავი შთამომავლებს. გილგამეშით იწყება ადრეული დინასტიის მეორე პერიოდი. ამ პერიოდის შესახებ ცნობები ტაძრების საშემოსავლო არქივებიდან და სასწავლო ტექსტებიდან მოგვეპოვება. ამ პერიოდში შურუფაქის ტომების გაერთიანება შედიოდა სამხედრო კავშირში, რომელშიც მთავარი ქალაქი უ 1000 რუქი იყო. ურუქში სავარაუდოდ გილგამეშის შთამომავლები მეფობდნენ. ურუქის შემდეგ ძვ. წ. XXV საუკუნეში წინ წამოიწია შუმერულმა ქალაქმა ურმა. არქეოლოგების მიერ ნაპოვნია არაერთი მდიდრული სამარხი. ნაპოვნია ძვირფასი ქვები, რომლებიც ინდოეთიდან, ჩრდილო ავღანეთიდან და სხვა ქვეყნებიდანაა შემოტანილი, ეს მეტყველებს ურის მმართველების სიმდიდრეზე და ვაჭრობის განვითარებაზე. ინდოეთთან ვაჭრობა, სავარაუდოდ, საზღვაო გზებით ხდებოდა. ურის პირველი დინასტიით იწყება ადრეული დინასტიის უკანასკნელი პერიოდი. ურის მმართველები ცდილობდნენ დაემორჩილებინათ გარშემო მცხოვრები ნომები. ურის გარდა რეგიონში ჰეგემონიაზე პრეტენზია ჰქონდა ლაგაშს. ძვ. წ. 2400 წელს ლაგაშელებმა დაამარცხეს და დაიმორჩილეს მეზობელი ქალაქი უმა, შემდეგ ლაგაშის მმართველმა ეანათუმმა დაიპყრო ქიში, მაგრამ მისმა შთამომავლებმა ვერ შეინარჩუნეს იგი. ლაგაში ამის გარდა ურთანაც ომობდა. შემდეგ ლაგაშის მმართველი გახდა ენენთარზი. მან ტაძრებს ჩამოართვა მიწები და სახელმწიფო მიწებს შეუერთა, რითაც დაუმორჩილა რელიგია სახელმწიფოს. ამან და სხვა უცნობმა ფაქტორებმა ლაგაშელთა უკმაყოფილება გამოიწვია და ენენთარზის შემდეგი მეფე ლუგალბანდა ჩამოაგდეს ტახტიდან. მის შემდეგ მეფედ ურუინიმგინა (დაახ. ძვ. წ. 2318 - ძვ. წ. 2310) აირჩიეს. მმართველობის მეორე წელს მან ჩაატარა რეფორმები, რომლის შესახებაც დარჩა წარწერები. მან დაუბრუნა ტაძრებს მიწები, ქურუმებს მეტი უფლებები მისცა და გააუქმა ძველი ვალები. მან დაიწყო უმასთან მორიგი ომი, რომელიც ლაგაშისთვის მძიმე აღმოჩნდა. ამ დროისთვის უმას მმართველმა ლუგალზაგესმა დაიმორჩილა მთელი ქვემო მესოპოტამია ლაგაშის გარდა. ლაგაშის დამარცხების შემდეგ მან ქიშიც დაიპყრო. სარგონიდების სახელმწიფო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ლუგალზაგესმა დაიპყრო თითქმის მთელი ქვემო შუამდინარეთი, მაგრამ არ უცდია ერთიანი სახელმწიფოს შექმნა. მალე მას დაუპირისპირდა ადამიანი, რომელიც ისტორიაში შევიდა სარგონ ძველის სახელით (ძვ. წ. 2316 - ძვ. წ. 2261). იგი ჩრდილოეთ ქვემო შუამდინარეთიდან იყო და მისი მშობლიური ენა სემიტური იყო. სარგონმა დაამარცხა ლუგალზაგესი და დაიმორჩილა მთელი ქვემო შუამდინარეთი. თავის დედაქალაქად მან უმნიშვნელო ქალაქი აქადი აირჩია, რომლის ნაშთები დღემდე არაა ნაპოვნი, თუმცა მან ისეთი როლი ითამაშა შუამდინარეთის ისტორიაში, რომ მოგვიანებით მთელ რეგიონს აქადია ეწოდა. სარგონს, როგორც ჩანს, ბევრი მომხრე ჰყავდა ხალხის ფართო მასებში, რადგან იგი არ იყო ნომურ არისტოკრატიასთან დაკავშირებული. სარგონმა შეცვალა ნომური (თემური) ქალაქ-სახელმწიფოების წყობა და ჩამოაყალიბა ერთიანი სახელმწიფო. საერთოდ სარგონმა დაიპყრო ტერიტორია სპარსეთის ყურიდან ხმელთაშუა ზღვამდე. სარგონმა, ამის გარდა, ახლად შექმნილ სახელმწიფოში მოახდინა სხვადასხვა განზომილებების ერთეულების უნიფიკაცია. მის დროს აყვავდა ვაჭრობა. სარგონის მმართველობა ერთპიროვნული იყო. უკვე მისი ვაჟების მეფობისას მესოპოტამიაში არაერთი აჯანყება მოხდა მათ წინააღმდეგ. სარგონიდები ამ აჯანყებებს სისხლში ახშობდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ სარგონიდები სემიტურ-ენოვანებ ff8 იყვნენ, აქადში ოფიციალური ენა ჯერ კიდევ შუმერული იყო. სემიტური ენა ჯერ კიდევ სარგონამდე იყო გავრცელებული შუმერულ ქალაქებში, მხოლოდ ლაგაში იყო ამ დროისთვის მხოლოდ შუმერულენოვანი. სარგონის უმცროსი ვაჟი მანიშთუშუ აიძულებდა თემებს გაეყიდათ სახელმწიფოსთვის მიწები ნომინალურ ფასად. აქედან ჩანს რომ ამ დროს მესოპოტამიაში მიწის პატრონი იყო არა მეფე, არამედ თემი და მეფე ყიდულობდა მიწებს როგორც კერძო პირი. ამის შესახებ მანიშთუშუს ბრძანებით შექმნილია წარწერები, რომლებმაც დღემდე მოაღწია. სარგონის შვილები აგრძელებდნენ დამპყრობლურ ომებს. მანიშთუშუმ არაერთხელ გაილაშქრა ელამის წინააღმდეგ. მისმა ძმისშვილმა ნარამ-სუენმა (ძვ. წ. 2236 - ძვ. წ. 2200) კი ელამთან წერილობითი ხელშეკრულება დადო, რომლის მიხედვითაც ელამს საგარეო პოლიტიკა აქადთან უნდა შეეთანხმებინა. ეს ჩვენთვის ცნობილი პირველი საერთაშორისო ხელშეკრულებაა. ნარამ-სუენის დროს დასრულდა სარგონის მიერ დაწყებული სახელმწიფო რეფორმები და მან მიიღო სამყაროს ოთხი მხარის მეფის ტიტული. იგი პირველი იყო, ვინც ცხოვრებაში და არა საკვდილის შემდეგ საკუთარი თავი ღვთაებრივად გამოაცხადა. გუდეა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ნარამ-სუენის მეფობის ბოლოს შუამდინარეთს შეუტიეს გუდეელების ტომებმა ირანიდან. ამ დროიდან დაიწყო აქადის სახელმწიფოს დაკნინება. აქადის მეფე გახდა ლაგაშელი გუდეა. მან დაუბრუნა ტაძრებს ჩამორთმეული მიწები. მან ააშენა ნინგირსუს ტაძარი. ამის გარდა მისი მმართველობის პერიოდში სხვა მრავალი ძეგლი აშენდა. მისმა ჩამომავლებმა ვერ შეძლეს მისი ძალაუფლების შენარჩუნება და ლაგაშის პოლიტიკური მნიშვნელობა დაეცა. ურის მესამე დინასტია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ეს პერიოდი იყო შუმერული ცივილიზაციის განვითარების უკანასკნელი ეტაპი, მას ასევე შუმერულ რენესანსს უწოდებენ. მოკლე ხანში ირანელი დამპყრობლების წინააღმდეგ უთუხენგალმა დაიწყო აჯანყება და გაათავისუფლა სამხრეთ მესოპოტამია. მის შემდეგ გამეფდა ურ-ნამუ (ძვ. წ. 2111 - ძვ. წ. 2094), რომელმაც თავის დედაქალაქად ური აირჩია. ახალ სახელმწიფოს ეწოდა "შუმერის და აქადის სამეფო". მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალური დოკუმენტაციის ენა შუმერული იყო, სალაპარაკო შუმერული უკვე კვდებოდა. ურ-ნამუმ და მისმა ვაჟმა შულგიმ (ძვ. წ. 2093 - ძვ. წ. 2046) შექმნეს კლასიკური ბიუროკრატიული სახელმწიფო. მათი მმართველობის პერიოდიდან შემონახულია 100 000–ზე მეტი საკანცელარიო დოკუმენტი. "შუმერის და აქადის სამეფო" მალე გასცდა სამხრეთ მესოპოტამიას და შეიერთა ჩრდილო მესოპოტამიაც და ელამის ნაწილიც. მესამე დინასტიის სახელმწიფომ დაახლოებით 100 წელი იარსება. სწორედ ამ დროს შეიქმნა "შუმერის მეფეთა სია", 1000 პრიმიტიული მატიანე და სწორედ მეფე შულგის დროს მოხდა კანონების პირველი კოდექსის გამოქვეყნება. ურის დაცემა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] შუმერების და აქადის სამეფოს აღსასრული დასავლეთ სემიტურმა მომთაბარე ტომებმა მოიტანეს. ურის მეფეებმა მომთაბარეებისგან დასაცველად ააშენეს კედელი, რომელიც სამხრეთ მესოპოტამიას ჩრდილოეთიდან იცავდა. მომთაბარეებმა კი დაახლოებით ძვ. წ. 2025 წელს გადაკვეთეს ჩრდილოეთ მესოპოტამია და შუმერში შემოიჭრნენ აღმოსავლეთიდან. ურის მეფე იბი-სუენი (ძვ. წ. 2027 - ძვ. წ. 2003) ამ დროს ელამურ ქალაქებს იპყრობდა, როგორც ჩანს მან არ შეაფასა მომთაბარეებისგან მომდინარე საშიშროება, რომლებიც ურის ყანებს საძოვრებად იყენებდნენ. ურში დაიწყო შიმშილი. მეფემ გააგზავნა იშბი-ერა პურის შესასყიდლად, მაგრამ ამ უკანასკნელმა იხელთა და საკუთარი თავი გამოაცხადა მეფედ, ურს კი არ გაუწია დახმარება. ასე დაემხო ურის მესამე დინასტია. ახალი მმართველები აგრძელებდნენ მესამე დინასტიის პოლიტიკას, თუმცა ამ დროისთვის სალაპარაკო შუმერული ენა უკვე გაქრა და პირველობა სე 1000 მიტებზე გადავიდა. უკანასკნელი შუმერული ისინას დინასტია დასრულდა ძვ. წ. 1730 წელს, ბაბილონში ხამურაბის მეფობისას. კულტურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] არქიტექტურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] შუამდინარეთში არაა სამშენებლო ხე-ტყე, ამიტომ ძირითადი სამშენებლო მასალა იყო ალიზი (ბზენარევი, გამოუწვავი თიხის და ქვიშის აგური). შუამდინარეთში შენდებოდა როგორც სასახლეები, ასევე რელიგიური 1000 ანიშნულების ზიქურათები. ჩვენთვის ცნობილი უძველესი ტაძრები (ზიქურათები) ძვ. წ. IV - III ათასწლეულებისაა. ზიქურათი წარმოადგენს ოთხკუთხედ, პირამიდის მაგვარ კოშკს, რომლის თავზეც შენდებოდა ტაძარი. კედლები იღებებოდა შავად, თეთრად ან წითლად. ამ დროის ხუროთმოძღვრების დამახასიათებელი ნიშანია ტაძრების პლატფორმებზე აშენება. შესაძლოა, პლატფორმა გამოიყენებოდა ტაძრის სინესტისგან დასაცავად, თუმცა ზოგი მკვლევარი ამ პლატფორმებს მიიჩნევს შუმერების მთიული წარმოშობის დამამტკიცებელ საბუთად. ასეთივე დამახასიათებელი ნიშანია კედლის ტეხილი ხაზები. ფანჯრები ვიწრო იყო, შენობის გასანათებლად გამოიყენებოდა ხვრელი სახურავში. რელიგია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] შუმერული რელიგია ჩვეულებრივი წარმართული რელიგია იყო. სხვადასხვა ღმერთები "განაგებდნენ" ბუნების სხვადასხვა ძალებს. ხდებოდა ასევე გმირების და მეფეების გაღმერთებაც. შუმერებს ჰყავდათ როგორც საყოველთაო ღმერთები, ასევე ყოველი თემი თავის "შინაურ" ღვთაებებს სცემდა თაყვანს. "საერთო" ღმერთები იყვნენ: ანუ - ცის ღმერთი, ოკეანეს ღმერთი ენქი, დედა ქალღმერთი ენლილი, რომლის ტაძარიც იყო ქალაქ ნიფურში, მზის და მთვარის ღმერთები და ა.შ. ტაძრებს უშენებდნენ მხოლოდ "მთავარ" ღმერთებს. ტაძარში იყო ცენტრალური ეზო და ორი გვერდითი ეზო. ცენტრალურ ეზოში განთავსებული იყო ღვთაების გამოსახულება, საკურთხეველი და მსხვერპლშეწირვის მაგიდა. ამ პერიოდში, სახვით ხელოვნებას, უმეტესად, რელიგიური დანიშნულება ჰქონდა. შუმერი ფერმწერები და მოქანდაკეები აკეთებდნენ ცხოველების და ადამიანების გამოსახულებებს. როგორც წესი, ცხოველებს ძალიან ზუსტად ასახავდნენ, ხოლო ადამიანის გამოსახულებაში მთავარი იყო არა ანატომიური სიზუსტე, არამედ ემოციური მდგომარეობის გადმოცემა. ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] დღეს ცნობილია შუმერული ლიტერატურის 150-მდე ძეგლი. მათმა დიდმა ნაწილმა მხოლოდ ფრაგმენტულად მოაღწია ჩვენამდე. ძირითადად ეს არის მითების პოეტური გადმოცემა, სასიყვარულო და რელიგიური სიმღერები, მეფეებისადმი მიძღვნილი ჰიმნები. ფართოდაა წარმოდგენილი დიდაქტიკური ნაწარმოებები. ყველაზე გავრცელებული კი მაინც რელიგიური ჰიმნები იყო. შუმერული ლიტერატურის ყველაზე ცნობილი ძეგლია გილგამეშის ეპოსი. ეს არის ლეგენდების კრებული ძვ. წ. XXVII საუკუნის ურუქის მეფის გილგამეშის გმირობების შესახებ, რომელიც, მოგვიანებით, აქადურად ითარგმნა. სწორედ ამ ეპოსში არის უთნაფიშთიმის ამბავი, რომელიც გადაურჩა წარღუნას, სწორედ ეს ლეგენდა არის ბიბლიური ნოეს პროტოტიპი. ასევე ცნობილია ეპოსი სამყაროს შექმნის შესახებ "ენუმა ელიში". შუმერების აღმოჩენა და შესწავლა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] როგორც ვნახეთ, შუმერული კულტურა III ათასწლეულის მიწურულს სრულიად გაითქვიფა აღმოსავლურ სემიტურ კულტურებში. ისტორიოგრაფია მაშინ ჯერ არ იყო განვითარებული. იმ დროინდელი მატიანეები კი, როგორიცაა "მეფეთა სია", არაა სანდო და თანაც, მალე დავიწყებულ იქნა. შუმერული ენა ძვ. წ. II ათასწლეულის მიწურულს ბაბილონშიც დაივიწყეს და ბაბილონურ-ასირიული ცივილიზაციის გაქრობის შემდეგ "ამბის მომტანიც" აღარ დარჩა. ანტიკურმა ისტორიკოსებმა არაფერი არ იცოდნენ შუმერების შესახებ, ასე იქნა პირველი ცივილიზაცია მივიწყებული. პირველად შუმერების შესახებ შეიტყვეს ასირიული ლურსმული ფირფიტებიდან XIX საუკუნეში. ასევე აღმოჩენილ იქნა უცნობ ენაზე დაწერილი ფირფიტები. ლინგვისტებმა "გამოთვალეს", რომ ეს უცნობი შუმერული ენაა და რადგან არსებობს შუმერული ენა, უნდა ეარსებათ შუმერებსაც. ამის შემდეგ არქეოლოგებმა დაიწყეს შუმერების არსებობის დამამტკიცებელი საბუთების ძებნა შუამდინარეთში და მალე იპოვეს კიდეც. წყაროები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ვიკიციტატაში არის სტატია: შუმერი. - "ИcTopия BocToka" (BocTok B дpeBHocTи) пoдroToBлeHHaя ИHcTиTyToM BocTokoBeдeHия PAH - "შუმერები" მ. ბელიცკი მოსკოვი 2000 - "ბიბლიური გორები" ერიხ ცერენი მოსკოვი 1986


პრემია საბას 2019 წლის გამარჯვებულები დაასახელეს | imedinews imedi / 08 დეკემბერი 2019, 22:32 / სანდო წყარო წლის საუკეთესო პროზაული კრებული - გაიმარჯვა ზაალ სამადაშვილის „ოსტატთან შეხვედრა“-მ, (გამომცემლობა „ინტელექტი“). ასევე ნომინირებული იყო: ინა არჩუაშვილი, „მე ახლა არავის ველოდები“ (გამომცემლობა „ინტელექტი“); ნატო დავითაშვილი, „დაბრუნება - ადამიანები და სხვები“ (ქარჩხაძის გამომცემლობა); გურამ მეგრელიშვილი, „საქართველოს ალტერნატიული რუკა“ (გამომცემლობა „ინტელექტი“) წლის საუკეთესო პოეტური კრებული - გამარჯვებულია ზაზა ბიბილაშვილის „ფაზლი“ (ნოდარ დუმბაძის გამომცემლობა). ასევე ნომინირებული იყო: ბექა ახალაია, „მტრედების იონა“ (გამომცემლობა „ინტელექტი“); ეთერ თათარაიძე, „ორი, სამი, ოთხი“ (გამომცემლობა „მერიდიანი“). წლის საუკეთესო ესეისტიკა და დოკუმენტური პროზა - გამარჯვებულია ნინო ლომაძე, „ვაშლის ბაღები“ (გამომცემლობა „ინდიგო“). ასევე ნომინირებული იყო: ირაკლი მახარაძე, „კანვოი - რუსეთის იმპერატორთა ქართველი მცველები“ (ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა); დავით წერედიანი, „თემა და ვარიაციები“ (გამომცემლობა „ინტელექტი“); სალომე ბენიძე, დინა ოგანოვა, „sHEROes“ (წიგნები ბათუმში); ლანა ღოღობერიძე, „გამოსვლები, ინტერვიუები, წერილები“ (საქართველოს კულტურის პალატა); სულხან სალაძე, „უცნობი ძველი აჭარა“ (გაზეთი „ბათუმელები“). წლის საუკეთესო ლიტერატურული დებიუტი - გაიმარჯვა ნილს სიმეონმა (გიორგი მასხარაშვილი), „14 კრისტალის თეორია“ (ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა) და თემურ ბაბლუანმა, „მზე, მთვარე და პურის ყანა (მანუშაკა მელოდება)“ (ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა). ასევე ნომინირებული იყო: ნეფერტარი (ნინო ჭიპაშვილი), „ბედუინი“ (ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა); დავით გორგილაძე, „ღმერთი სამსახურშია“ (გამომცემლობა „ინტელექტი“) და ილია ჭანტურია „ნინოშვილის 25“ (გამომცემლობა „ინტელექტი“). წლის საუკეთესო პიესა - გამარჯვებულია ალექსანდრე ლორთქიფანიძე, „დისტოპიესები“ (წიგნები ბათუმში. ასევე ნომინირებული იყო: მიხო მოსულიშვილი, „ობობა“ (saba.com.ge); ბასა ჯანიკაშვილი, „სულები და თანამოაზრეები“ (გამომცემლობა „ინტელექტი“). წლის საუკეთესო ქართული თარგმანი - გამარჯვებულია ლელა დუმბაძე, ვირჯინია ვულფის ორლანდო (სულაკაურის გამომცემლობა) და ნანა ტონია, ევრიპიდეს ჰეკაბე (გამომცემლობა ლოგოსი). ასევე ნომინირებული იყო: ლევან ბერძენიშვილი, ესქილეს ორესტეა (სულაკაურის გამომცემლობა); მაია ფანჯიკიძე, მაქს ფრიშის შტილერი (სულაკაურის გამომცემლობა); გურამ ღონღაძე, იენ მაკიუენის ქვიან სანაპიროზე (სულაკაურის გამომცემლობა); ზაზა ჭილაძე, უილიამ ფოლკნერის ველური პალმები (გამომცემლობა არტანუჯი); დავით ახალაძე, ჯონათან საფრან ფოერის უსაშველოდ ხმამაღლა და წარმოუდგენლად ახლოს (გამომცემლობა დიოგენე); მაია ბადრიძე, ფრიდრიხ დიურენმატის მინოტავრი. დავალება (გამომცემლობა დიოგენე); თამარ ჯაფარიძე, კაზუო იშიგუროს დღის მიწურულს (გამომცემლობა პალიტრა L). 31 ივლისი 2018, 15:49 ალექსანდრე ლორთქიფანიძე „საბას“ ჟიურის გადაწყვეტილებას უსამართლოს უწოდებს


ანდური კონდორი ანდური კონდორი (ლათ. Vultur gryphus) — ფრინველი ამერიკულ სვავისებრთა ოჯახისა. მტაცებელ ფრინველთა შორის ტანად ყველაზე დიდია. სხეულის სიგრძე 115 სმ აღწევს, ხოლო ფრთების შლილი 275 სმ-ია. საერთოდ შავი შეფერილობა აქვს. კონდორი გავრცელებულია ანდებში (კოლუმბიიდან ცეცხლოვან მიწამდე), ზოგრჯერ 5000 მ-ის ზევითაც. ბუდობს მიუვალ კლდეებზე. დებს 1-2 კვერცხს. ინკუბაცია 55 დღემდე გრძელდება. ძირითადად ლეშით იკვებება, იშვიათად თავს ესხმის ავადმყოფ და დაუძლურებულ ცხოველებსაც. კონდორი გამოსახულია ჩილეს ეროვნული არმიის ჯარისკაცთა სამოსზე. ქცევა [რედაქტირება] როცა კონდორი ჰაერში ლივლივებს, ფრთები ჰორიზონტალურ მდგომარეობაში აქვს და პირველი რიგის ბუმბული ზევითკენაა აწეულია. კონდორი ფრთებს იქნევს მაშინ როცა მიწიდან ზევით ადის, მაგრამ საშუალო სიმაღლის მიღწევის შემდეგ ფრთებს იშვიათად აქნევს, რადგან ამ სიმაღლეზე იგი ძირითადად ჰაერის ნაკადს ეყრდნობა. ცნობილია შემთხვევა, როდესაც ჩარლზ დარვინი საათნახევრის განმავლობაში აკვირდებოდა კონდორს, რომელმაც ამ დროის განმავლობაში არც ერთხელ არ მოიქნია ფრთები. კვება [რედაქტირება] ანდური კონდორი ლეშით მკვებავია. ის დიდ ტერიტორიას აკონტროლებს და ხშირად ლეშის ძებნაში დღეში 200 კმ-ზე მეტს დაფრინავს. ხმელეთის სიღრმეში ის ჩლიქოსანი ცხოველების ლეშით, სანაპიროების სიახლოვეს კი ძირითადად ზღვის ძუძუმწოვრების ლეშით იკვებება. რადგან სანაპიროს არეალში საკვები მეტია, ამ ადგილებში კონდორი ხშირად მხოლოდ რამდენიმე კილომეტრზე გადაადგილდება. ლეშს ისინი ან სიმაღლიდან ამჩნევენ, ან სხვა ლეშითმვკებავებს მიჰყვებიან. კონდორი სხვა ფრინველების კვერცხებსაც ჭამს. კონდორს შეუძლია რამდენიმე დღე არ იკვებოს, ერთ ჭამაზე კი კილოზე მეტი შეჭამოს (ბევრი საკვების მიღების შემდეგ, რაღაც დროის მანძილზე ზოგჯერ აფრენაც აღარ შეუძლია). სხვა ლეშით მკვებავების მსგავსად, მისი როლი ეკოსისტემაში ძალიან მნიშვნელოვანია, ის სპობს ლეშს, რომელიც სხვა შემთხვევაში დაავადებების გავრცელების წყარო გახდებოდა. გამრავლება [რედაქტირება] ანდური კონდორი სქესობრივ სიმწიფეს 5-6 წლისთვის აღწევს და მთელი ცხოვრების განმავლობაში ერთი მეწყვილე ჰყავს. საიტერესოა, რომ არშიყობის პერიოდში მამრის კისერზე კანი მკრთალი წითლიდან მკვეთრ ყვითელ ფერად იცვლება. ანდური კონდორი ზღვის დონიდან 3000-5000 მეტრის სიმაღლეზე მრავლდება. მისი ბუდე, რომელიც კვერცხის ირგვლივ განლაგებული რამდენიმე ტოტისგან შედგება, მიუდგომელ კლდეზეა აშენებული. მდედრი დებს ერთ ან ორ მოცისფრო-მოთეთრო კვერცხს, რომელთა წონაც დაახლოებით 280 გრამია და სიგრძე 75-100 მმ. ანდური კონდორი კვერცხს ყოველ მეორე წელს, თებერვლიდან მარტამდე დებს. კვერცხიდან ბარტყი იჩეკება ინკუბაციის 54-58 დღეს. ინკუბაციაში ორივე მშობელი მონაწილეობს. თუ ბარტყი ან კვერცხი იღუპება, მდედრი მეორე კვერცხს დებს. მკვლევრები ამ ქცევას რეპროდუქციული სიხშირის გასაორგმაგებლად იყენებენ. ისინი იღებენ ბუდიდან ერთ კვერცხს, ზრდიან მას ინკუბატორში, მდედრი კი დებს მეორე კვერცხს. ამით შთამომავლობის რაოდენობა ორმაგდება. სტატუსი [რედაქტირება] ანდური კონდორი გადაშენების ზღვარზეა მისული. გადაშენების საფრთხის ქვეშ მყოფი სახეობების ჩამონათვალში ის 1970 წელს პირველი შეიტანეს. კავშირი ადამიანის კულტურასთან: ანდური კონდორი არგენტინის, ბოლოვიის, ჩილეს, ეკვადორის და პერუს ეროვნული სიმბოლოა. ის სამხრეთ ამერიკულ ფოლკლორსა და მითოლოგიაშიც მნიშვნელოვან როლს თამაშობს. მრავალი ანდური კულტურა მას ძალაუფლების და ჯანმრთელობის სიმბოლოდ თვლის. ითვლებოდა, რომ მისი ძვლები და შინაგანი ორგანოები სასარგებლოა ჯანმრთელობისთვის, რის გამოც ამ ფრინველებს ხშირად კლავდნენ. ანდური კონდორის ნახვა თბილისის ზოოპარკშიც არის შესაძლებელი. კონდორი სხვა და სხვა ქვეყვების გერბებზე [რედაქტირება] - პერუს გერბის პირველი ვერსია. - - - - ლიტერატურა [რედაქტირება] - Ferguson-Lees, James & Christie, David A. (2001): Raptors of the World. Houghton Mifflin, Boston. ISBN 0-618-12762-3 - Fisher, Harvey L. (1944): The skulls of the Cathartid vultures. Condor 46(6): 272–296. PDF fulltext - Sibley, Charles Gald & Ahlquist, Jon Edward ([1991]): Phylogeny and Classification of Birds: A Study in Molecular Evolution. Yale University Press, New Haven, CT. ISBN 0-300-04085-7 - Sibley, Charles Gald & Monroe, Burt L. Jr. (1990): Distribution and taxonomy of the birds of the world: A Study in Molecular Evolution. Yale University Press, New Haven, CT. ISBN 0-300-04969-2 - South American Classification Committee (SACC) (2007): A classification of the bird species of South America. Version 2007-09-21. Accessed 2007-09-23. რესურსები ინტერნეტში [რედაქტირება] - Vulture Territory Facts and Characteristics: Andean Condor - ARKive – images and movies of the Andean Condor (Vultur gryphus) - Video of Peruvian Condors - BirdLife Species Factsheet - Andean Condor - Andean Condor videos - Scientists Work to Repopulate Colombia's Skies with Condors


მომენტები მეგობრებთან ერთად 21 არსებობს თუ არა საფუძველი იმ პრეტენზიების გამო, რომლებიც ამბობენ, რომ ფრინველებიდან ან ცხოველებში გაჩენილი ადამიანების სული? არსებობს გარკვეული საფუძველი საჩივრისთვის, მაგრამ მთლიანობაში განცხადება ტყუილია. ადამიანის სული არ იბრუნებს ფრინველს ან ცხოველს, თუ ეს პირობა არ ვრცელდება ადამიანებზე. ადამიანის გარდაცვალების შემდეგ, მისი სასიკვდილო ნაწილის კომპოზიცია შედგებოდა შესაბამისი სამეფოსა თუ იმ დარგში, საიდანაც ისინი იღებდნენ მოკვდავი ადამიანის სხეულის შენობას. არსებობს მრავალი საფუძველი, რომელზედაც შეიძლება ითქვას, რომ ადამიანის სული ცხოველების სიცოცხლეში შეიძლება დაბრუნდეს. ასეთი განცხადების მთავარი მიზეზი არის ცრურწმენა და ტრადიცია; მაგრამ ტრადიცია ხშირად ინარჩუნებს ღრმა ჭეშმარიტებას აბსურდულ ლიტერატურაში. ცრურწმენა არის ფორმა, რომელიც საფუძველი იყო ყოფილი ცოდნა. ვინც ფიქრობს, ცრურწმენის გარეშე იცის, რას გულისხმობს ეს ფორმაში, მაგრამ არა ცოდნა. ისინი, ვინც თანამედროვე დროს სჯერათ, რომ ადამიანები სულიერ ცხოველებად გადაქცევდნენ, ცრურწმენისა და ტრადიციისკენ მიჰყვნენ, რადგან მათ დაკარგეს ცოდნა, რომელიც გარეგნულად და ლიტერატურულ განცხადებას მალავს. განზრახვის განზრახვისა და გონების რეინკარნაციის მიზანი ის არის, რომ ის ისწავლა, თუ რა ცხოვრება შეუძლია მსოფლიოს ასწავლოს. ინსტრუმენტი, რომლის მეშვეობითაც იგი სწავლობს, არის ცხოველთა ადამიანის ფორმა. მას შემდეგ, რაც გავიდა ერთი ადამიანის ფორმა გარდაცვალების შესახებ და იმაზე ვლინდება, რომ ის აშენებს თავის თავს და სხვა ცხოველების ადამიანის ფორმას შემოდის. მაგრამ ცხოველების სახეობა არ შედის. იგი არ შედის ცხოველთა სხეულში. ამის მიზეზი ისაა, რომ მკაცრად ცხოველთა ფორმა არ სთავაზობს სწავლის გაგრძელების შესაძლებლობას. ცხოველური ორგანო მხოლოდ გონების შეურაცხყოფად იქცეოდა. ცხოველებზე ადამიანის შეცდომები შეუძლებელია ცხოველის სხეულში შეცდომების გამოსწორება, თუ ეს შესაძლებელი იყო ცხოველთა სხეულში, რადგან ცხოველების ორგანიზმსა და ტვინს ინდივიდუალური გონების შეხება არ შეეძლო. ტვინის განვითარებაში ადამიანის ეტაპი აუცილებელია ადამიანის ცხოველური ფორმის შესახებ; ცხოველთა ტვინი არ არის მორგებული ინსტრუმენტი ადამიანის გონების დასაქმებაზე. თუ ეს შესაძლებელი იყო გონების რეინკარნაცია ცხოველში, გონება, ხოლო იმდენად იშვიათი, იქნებოდა უგუნური, როგორც გონება ცხოველთა სხეულში. გონების ასეთი განზრახვა ცხოველურ სხეულში არ იქნებოდა განზრახული, რადგან შეცდომის გამოსწორება და გამოსწორება არ შეიძლება. შეცდომები შეიძლება გამოსწორდეს, არასწორი სწორად და გაკვეთილი და ცოდნა შეიძინა მხოლოდ მაშინ, როდესაც გონება ადამიანის სხეულშია, და შეუძლია ტვინის დაუკავშირდეს, რომელიც პასუხობს მის შეხებას. ამიტომ დაუსაბუთებელია იმის ვარაუდი, რომ ყველაფერი შეიძლება განხორციელდეს კანონით, რომ გონება, რომელიც მოქმედებდა ადამიანის ფორმით, უნდა შეიტანოს ნებისმიერი ცხოველის სახეობაში. ნათქვამია განცხადებაში რედაქცია აზრით, სიტყვა, ტომი. 2, No2, დეკემბერი, რომ: "ადამიანი მიიჩნევს, რომ ბუნება პასუხობს მისი აზრების მარადიული პროცესის დროს, როდესაც ის უყურებს გაოცებას მზვერავ მიზეზს. . . .მან ფიქრობს და აჩენს ბუნებას თავისი აზროვნებით და ბუნება გამოაქვს თავისი შთამომავლობა ყველა ორგანული ფორმით, როგორც მისი ფიქრები. ხეები, ყვავილები, მხეცები, ქვეწარმავლები, ფრინველები, თავიანთი ფორმების კრისტალიზაციაა, ხოლო მათი განსხვავებული ხასიათის ერთ-ერთ განსაკუთრებულ სურვილს წარმოადგენს პორტრეტი და სპეციალიზაცია. ბუნება აღადგენს ამ ტიპის მიხედვით, მაგრამ ადამიანის აზროვნება განსაზღვრავს ტიპის და ტიპის ცვლილებებს მხოლოდ მისი აზრით. . . ცხოველურ ორგანოებში მცხოვრები პირების არსებობას უნდა ჰქონდეს საკუთარი ხასიათი და ფორმა, რომელიც განსაზღვრავს ადამიანის აზროვნებას, სანამ თვითონ ფიქრობენ. შემდეგ აღარ ექნებათ მისი დახმარება, არამედ საკუთარი ფორმების აშენებაც კი, როგორც ადამიანი ფიქრობს საკუთარი თავისა და მათი აშენების შესახებ ". უფრო დეტალურად შეგიძლიათ ახსოვდეთ, თუ როგორ იმოქმედებს ადამიანის განსხვავებული აზრები ფიზიკური სამყაროს საკითხზე აწარმოოს სხვადასხვა სახის ცხოველები, როგორიცაა ლომი, დათვი, ფარშევანგი, რატილესნეკი? ამ კითხვაზე პასუხის გაცემას აუცილებლად ექნება სტატიის წერა, როგორიცაა Word Word- ის რედაქციები. ეს არ შეიძლება გაკეთდეს სივრცეში მეგობრებთან მომხდარი სივრცეში და ეს ჟურნალი სარედაქციო განყოფილებაში უნდა დარჩეს. თუმცა, ჩვენ უნდა ვეცადოთ, რომ აღვნიშნოთ პრინციპი, რომლითაც აღინიშნება ზემოაღნიშნული ციტატა. ყველა ცოცხალ არსებათა შორის ადამიანი ერთადერთია, ვისაც გააჩნია შემოქმედებითი ფაკულტეტი (როგორც გამოირჩევა პროკრედიტაციიდან) შემოქმედებითი ფაკულტეტი მისი აზრისა და ნებისაა. აზრი არის სამოქმედო გონებისა და სურვილი. როდესაც გონება მოქმედებაზე ფიქრობს, წარმოიქმნება და ფიქრობს მისი ფორმა მსოფლიოს ცხოვრებაში. ეს ცხოვრება მატერიალურ თვითმფრინავზეა. ფიქრები, რომლებიც ფორმას იკავებენ სუპერ-ფიზიკურ მდგომარეობაში, აზროვნების თვითმფრინავზე. სურვილი, როგორც ადამიანის გონებით მოქმედებენ კოსმოსური პრინციპი აზროვნებისა და სურვილის მიხედვით აზრებს აჩენს. ეს აზრები გონების ბუნებისა და სურვილის მიხედვით. ეს მოსაზრებები, როდესაც ასეთი წარმოდგენები წარმოადგენენ იმ ფორმების ტიპებს, რომლებიც გამოჩნდება მსოფლიოში და ამ ტიპის ფორმები ანიმაციურია გარკვეული პირების ან ცხოვრების ფაზების მიხედვით, რომლებიც ვერ შექმნიან ფორმების შექმნას. ადამიანი მასშია ყველა ცხოველის ბუნება მსოფლიოში. თითოეული ცხოველის ტიპი ან სახეობა წარმოადგენს განსაკუთრებულ სურვილს და გვხვდება ადამიანებში. მიუხედავად იმისა, რომ ყველა ცხოველის ხასიათის ადამიანია ადამიანი, ის არის, მისი სახეა, ადამიანისა და მასში ცხოველები ისეთ დროს ხედავენ, როგორც ის საშუალებას იძლევა ვნებები და სურვილები, რომლითაც ფლობდეს მათ ბუნებას. თითქოს ყველა ცხოველური ქმნილება იყო იმდენი ბოროტებისგან, რომლებიც შედგენილნი იყვნენ და ჭრილობდნენ მის სხეულში და ის ცხოველთა სამყაროს შემადგენელი ცხოველია. ნახეთ პირის ადამიანი, როდესაც ის იტაცებს პაროქსიზმში ვნებათა და ბუნების მაშინ დომინანტი ცხოველი იქნება ნათლად ჩანს მას. მგელი გამოიყურება მისი სახე და მისი სახით ჩანს. ვეფხვის შარვალი მასზე თითქოს თითქოს მისი მტაცებელი იქნებოდა. გველმა თავისი სიტყვის საშუალებით გაისმა და თვალები ამოძრავებს. ლომი გაბრწყინდება, როგორც რისხვის ან სიძულვილით მისი სხეულით. ნებისმიერი, ვინც მის სხეულს გადის, და მისი სახე გამოხატავს, სახეზეა ცვლილებები. როდესაც ადამიანი ფიქრობს ვეფხვის ან მგლის ან მეტყვის ბუნებაში, რომ ის ქმნის აზროვნების ვეფხვის, მგლის ან მეტყველს და აზროვნება სიცოცხლეში ცხოვრობს მანამ, სანამ ის ქვედა ფსიქიკურ სამყაროში არ შედის პირები, რომლებიც არსებობენ პროკრეცირებით. ყოველივე ეს სხვადასხვა სახის ცხოველების სახით გადის ფორმით და მოცემულია გამოსახულება, რომელიც გამოსახულია ეკრანის მიღმა. თუმცა, არ არის შესაძლებელი მგლისთვის ისეთივე, როგორიც მგელი ან მელია, როგორც ვეფხვი, ან გველივით მსგავსი. ყოველი ცხოველი მოქმედებს მისი ბუნების მიხედვით და არასოდეს მოქმედებს როგორც სხვა სახის ცხოველი, ვიდრე თავისთავად. ეს იმდენად იმიტომ ხდება, რომ როგორც ციტატაში ნათქვამია და, როგორც მოგვიანებით ნაჩვენები იქნება, თითოეული ცხოველი სპეციფიკურია, კონკრეტულად ადამიანის სურვილით. აზრი არის სამყაროს ყველა ფორმის შემქმნელი და ადამიანი ერთადერთი ცხოველია, რომელიც ფიქრობს. იგი დგას ფიზიკური სამყაროსთან, როგორც ღმერთი, შემოქმედი, რომელიც დაკავშირებულია ადამიანთან. მაგრამ არსებობს კიდევ ერთი გზა, რომელშიც ადამიანის არსებობაა ცხოველთა სამყაროში ცხოველების გამოჩენა. ეს ასევე აისახება ერთ-ერთ მრავალ მნიშვნელობასა და უძველესი მუხლებით გამოთქმული მოსაზრების მიზეზს, რომ ადამიანი შეიძლება გადაეცეს ან გადაეცეს ცხოველების ორგანოებს. ესაა: სიცოცხლის მსვლელობისას ადამიანის სურვილია მრავალფეროვანი ცხოველური პრინციპი, რომელსაც არ აქვს გარკვეული ფორმა. ადამიანის სიცოცხლეში, სურვილი მასში მუდმივად იცვლება და ცხოველის გარკვეული ტიპი არ არის მასთან ძალიან დიდი მტკიცებულებებიდან. მგელი მოჰყვება მეზობელს, მეფის დათვს, დათვს თხაზე, თხა ცხვარითა და ასე შემდეგ, ან რიგში, და ეს გრძელდება ჩვეულებრივ ცხოვრებით, თუ არ არის გამოხატული ტენდენცია ადამიანი, სადაც ერთი ბევრი ცხოველი დომინირებს სხვები მისი ბუნება და ის არის ცხვარი ან მელა ან მგელი ან ატაროს მთელი ცხოვრება. მაგრამ ნებისმიერ შემთხვევაში, სიკვდილის შემდეგ, მისი ბუნების შეცვლის სურვილი განისაზღვრება ერთი კონკრეტული ცხოველის სახით, რომელიც შეიძლება ჯერ კიდევ ჰქონდეს ადამიანის ასტრალური ფორმა. მას შემდეგ, რაც გონება წავიდა მისი ცხოველი, ცხოველი თანდათან looses კონტროლის კონტურები ადამიანის და იღებს მისი ნამდვილი ცხოველთა ტიპის. ეს ცხოველი მაშინ ქმნილება კაცობრიობის ვერაგს არ წარმოადგენს.


source: wikipedia

text: ოქტომბერი () — გრიგორიანული კალენდრის მეათე თვე. ოქტომბერში 31დღე-ღამეა. სახელი ეწოდა იმ ფაქტის გამო, რომ იგი იყო მერვე თვე რომაული კალენდრისა (ლათინურად octem — რვა), როდესაც წელი იწყებოდა მარტში. ქართული წარმართული კალენდრით — სთვლისა, ძველქართული სახელწოდებაა ღვინობისთვე. ოქტომბერი არის შემოდგომის თვე ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში და გაზაფხულისა — სამხრეთ ნახევარსფეროში. ოქტომბრის ზოდიაქოს ნიშნებია სასწორი და ღრიანკალი. ოქტომბერი ყოველთვის იწყება კვირის იმავე დღეს, რითაც იანვარი, გარდა ნაკიანი წლისა. სთვლისა კორნელი კეკელიძე სთვლისას 5 სექტემბერი — 4 ოქტომბრით საზღვრავდა. კ. კეკელიძის აზრით „სთულისაჲ“ (თთუე) არის წმიდა ქართული სახელი იმ თვისა, რომელშიც ადგილი ჰქონდა სთველს ან რთველს, ეს იგი ნაყოფის შეგროვებას. იგი მნიშვნელობით იგივეა რაც სომხური „ქაღოც“. ოქტომბრის მნიშვნელოვანი მოვლენები ძვ. წ. 538 : სპარსეთის მეფე სირიუსი შედის ქალაქ ბაბილონში; ათავისუფლებს 70 წლის განმავლობაში დევნილ ებრაელებს და აკეთებს ისტორიაში პირველ ადამიანთა უფლებების დეკლარაციას ძვ. წ. 331 : გაუგამელას ბრძოლაში ალექსანდრე მაკედონელმა დაამარცხა სპარსეთის მეფე დარიოს I 1582 : რომის პაპმა გრეგორიუს XIII-მ შემოიღო გრიგორიანული კალენდარი. იტალიაში, პოლონეთში, პორტუგალიასა და ესპანეთში ამ წლის 4 ოქტომბერს უშუალოდ მოჰყვა 15 ოქტომბერი 1604 : კეპლერის ვარსკვლავი — გერმანელი ასტრონომი იაჰანნეს კეპლერი აკვირდება განსაკუთრებით კაშკაშა ვარსკვლავის გაჩენას ოფიუხუსის კონსტელაციის არეში. ეს მოვლენა მიჩნეულია ჩვენს გალაქტიკაში (ირმის ნახტომი) ზეახალი ვარსკვლავის ბოლო მოვლენად 1800 : ესპანეთმა საფრანგეთს გადასცა ლუიზიანა 1822 : ბრაზილია დამოუკიდებელი გახდა პორტუგალიისაგან 1888 : თომას ედისონი აპატენტებს ოპტიკურ ფონოგრაფს (პირველი ფილმი) 1905 : ნორვეგია დამოუკიდებელი გახდა შვედეთისაგან 1923 : გამოცხადდა თურქეთის რესპუბლიკა. მისი პირველი პრეზიდენტი გახდა ქემალ ათათურქი 1932 : გამოცხადდა ერაყის დამოუკიდებლობა 1946 : ჩამოახრჩვეს ნიურნბერგის პროცესში ბრალდადებული ათი სამხედრო დამნაშავე 1949 : მაო ძე-დუნმა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა გამოაცხადა 1957 : სპუტნიკ 1 გაშვებულია ორბიტაზე-კოსმოსური ერის დასაწყისი 1960 : გამოცხადდა ნიგერიის დამოუკიდებლობა დიდი ბრიტანეთისაგან 1964 : ჩრდილოეთ როდეზიამ გამოაცხადა დამოუკიდებლობა დიდი ბრიტანეთისაგან და გახდა ზამბიის რესპუბლიკა 1970 : ფიჯიმ დამოუკიდებლობა მიიღო 1988 : სსრ კავშირის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარედ დანიშნულ იქნა მიხაილ გორბაჩოვი 1990 : გამოცხადდა გერმანიის გაერთიანება 1990 : საქართველოში ჩატარდა პირველი დემოკრატიული, მრავალპარტიული, არასაბჭოთა საპარლამენტო არჩევნები, რომელშიც დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“ 1995 : „Microsoft-მა“ გამოუშვა Windows 95 სქოლიო


source: CulturaX

text: გიუნტერ ფერჰოიგენმა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში საჯარო ლექცია წაიკითხა - SMR.GOV.GE - Offce Of The State Minister Of Georgia For Reconciliation And Civil Equality გიუნტერ ფერჰოიგენმა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში საჯარო ლექცია წაიკითხა ლექციის თემა "ევროკავშირი და აღმოსავლეთ პარტნიორობა: გამოწვევები და შესაძლებლობები" იყო. გიუნტერ ფერჰოიგენი უნივერსიტეტს შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის პირველ მოადგილესთან, ქეთევან ციხელაშვილთან ერთად ეწვია. ყოფილმა ევროკომისარმა ვრცლად მიმოიხილა ევროკავშირის შექმნისა და გაფართოვების ისტორია. მან ისაუბრა ევროკავშირის გაფართოვების 2004 წლის ტალღაში პირად ჩართულობაზე. გიუნტერ ფერჰოიგენმა ასევე ისაუბრა ევროპის სამეზობლო პოლიტიკაზე, რომლის შექმნაშიც პირადად მონაწილეობდა. როგორც ყოფილმა ევროკომისარმა აღნიშნა, სამეზობლო პოლიტიკა შემუშავებული იყო არა როგორც გაწევრიანების ჩამანაცვლებელი ინსტრუმენტი ევროკავშირის ახალი მეზობლებისთვის, არამედ როგორც იმ პროცესის დასაწყისი, რომელიც ევროკავშირის მეზობელ ევროპულ ქვეყნებს გრძელვადიან პერსპექტივაში ევროკავშირის გასაწევრიანებლად მოამზადებდა. გიუნტერ ფერჰოიგენის შეფასებით, ევროკავშირის გაფართოვება წარმატებული პროექტი იყო და უნდა გაგრძელდეს საქართველოს, უკრაინის და მოლდოვას გაწევრიანებით. მან სურვილი გამოთქვა, ევროკავშირს აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნების მიმართ გაწევრიანების პერსპექტივის შემცველი, უფრო მკაფიო პოლიტიკა ჰქონდეს. ყოფილი ევროკომისარი უკრაინაში მიმდინარე მოვლენებსაც შეეხო და აღნიშნა, რომ ეს მოვლენები ქმნის ახალ შესაძლებლობას, მიეცეს ბიძგი ევროკავშირში ახალი წევრების, მათ შორის საქართველოს, მიღების პერსპექტივას, ასევე ევროკავშირის მხრიდან სავიზო რეჟიმის გამარტივებას. გიუნტერ ფერჰოიგენმა აუდიტორიის კითხვებსაც უპასუხა. საჯარო ლექციას ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტები და პროფესორ-მასწავლებლები დაესწრნენ.


ნასაკირალის სკოლის მშენებლობის დაწყება წელსვე იგეგმება


text: „დიდი მადლობა, რომ ჩვენთვის ხელმისაწვდომია საინტერესო ჟურნალები, რომლებშიც დროული რჩევებია მოცემული“ (ემი). ემი, როგორც დედა, ბევრ პრაქტიკულ რჩევას პოულობს ჟურნალ „გამოიღვიძეთ!“-ში, რომელიც ყოველდღიურ ცხოვრებაში ადგება. მის მსგავსად, ამ ჟურნალის მილიონობით მკითხველიც ბევრ სასარგებლო რჩევას იღებს. ჟურნალი „გამოიღვიძეთ!“ ორ თვეში ერთხელ გამოიცემა. ეწვიეთ ვებ-გვერდს www.jw.org, რათა კიდევ ერთხელ შეიხსენოთ ამ ჟურნალის 2016 წლის ნომრებში მოცემული სტატიები. ადამიანთა ურთიერთობები ბიბლიის თვალსაზრისი იეჰოვას მოწმეები ინტერვიუები ემბრიოლოგი მოგვითხრობს თავის რწმენაზე (იან-დერ სუე) No2 მეცნიერება რელიგია სხვადასხვა


7 შეცდომები საწოლში, რომ მას არ აპატიებს თქვენ - ურთიერთობები - 2020 7 შეცდომები საწოლში, რომ მას არ აპატიებს თქვენ სექსი დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს თქვენს კაცს. და შეცდომები თქვენ საწოლში, თუნდაც მცირე, შეიძლება გამოიწვიოს კრიზისის ურთიერთობები და გაგრილების ემოციები. რა არ აპატიებთ საყვარელ ადამიანს? რატომღაც ქალები ფიქრობენ, რომ აუცილებელია, თითქოს კარგია, თუნდაც სინამდვილეში ეს არ არის. მართალია, აღმოჩნდება, რომ ყველაზე ხშირად ეგრეთ წოდებული - ძალიან დიდი თეატრალური ნიჭი. კაცი კარგად იცის და ორმაგად დაბნეული. პირველ რიგში, იმიტომ, რომ ეს არ დააკმაყოფილა თქვენ, და მეორეც, იმიტომ, რომ თქვენ ასევე pretending. შედარება სხვა მამაკაცებთან ეს, ზოგადად, არავითარ შემთხვევაში არ ღირს. მამაკაცები კატეგორიულად არ იტანენ თავს, როდესაც ისინი ერთმანეთთან შედარებით არიან. და თუ ჩვენ ვსაუბრობთ სექსი, მაშინ არ გამოგონებაზე უარესი დანაშაული. მართლა გინდა, სერიოზულად ჩხუბი მასთან? დიახ, ტყუილი და თითქოს ნამდვილად არ ღირს. თუმცა, ჭრის საშვილოსნოს სიმართლე ასევე არ არის ყოველთვის შესაბამისი. მაგალითად, თუ კომენტარს აკეთებთ მისი ღირსების ზომაზე, მაშინ ძნელი სასიამოვნოა. გახსოვდეს, რომ ადამიანი ძალიან მყიფე თავმოყვარეობაა და შეიძლება ისიც შეურაცხმყოფელია. სიუჟეტებში "ჟურნალების" შესახებ სიუჟეტი ნულიდან არ ჩანს. რა თქმა უნდა, ყველა ადამიანს არ უყვარს ეს ქალი, როდესაც ქალბატონი იღებს ქალს ინიციატივით. თუმცა, სამწუხარო, languidly sighing არსება ნამდვილად არ შეუძლია მიწოდების სიამოვნება ვინმე. ნუ დაგავიწყდებათ, რომ სექსი არის აქტივობა ორი ადამიანისთვის. რა თქმა უნდა, მამაკაცთა უმრავლესობა შეიძლება დაიწეროს ეს, მაგრამ ბევრი ქალბატონია ზოგჯერ ცოდვაა. საწოლში თქვენ უნდა იზრუნოს მხოლოდ თქვენი საკუთარი სიამოვნებით, არამედ სიამოვნებით თქვენი პარტნიორი. წინააღმდეგ შემთხვევაში, დარჩა მისი ნაწილი სიყვარული და სითბო, მას შეუძლია ძალიან სწრაფად დაკარგავს ინტერესი თქვენ. თუ სიყვარულს ვაკეთებ, ამ პროცესს უნდა მიაქციოთ ყურადღება. ნუ დაუშვებთ თავს განცალკევებულს - მაშინაც კი, თუ თქვენი საყვარელი ბებია გირეკავს. სექსოლოგებიც ძალიან მწვავედ არიან დაძაბულ საკითხებზე საუბარი. ყველაზე სერიოზული შეცდომა, რომელიც მას არ აპატიებს. მაშინაც კი, თუ თქვენ გაქვთ მცირე ინფექცია, დარწმუნდით, რომ შეატყობინეთ თქვენს პარტნიორს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მას უფლება აქვს სასამართლოში გაასაჩივროს. Copyright 2020 \_ none \_ 7 შეცდომები საწოლში, რომ მას არ აპატიებს თქვენ


text: შევუსწარი მამაჩემს ღამით საძინებელში ტიროდა, რა დავაშავე, ასეთი სიბერე რომ მაქვსო... » Publishers.Ge - დღის ამბები შევუსწარი მამაჩემს ღამით საძინებელში ტიროდა, რა დავაშავე, ასეთი სიბერე რომ მაქვსო... შევუსწარი მამაჩემს ღამით საძინებელში ტიროდა, რა დავაშავე, ასეთი სიბერე რომ მაქვსო... "სხვაზე რა გითხრათ, შევუსწარი მამაჩემს ღამით საძინებელში ტიროდა, რა დავაშავე, ასეთი სიბერე რომ მაქვსო. 5 ლარს სესხულობს, რომ სიგარეტი იყიდოს. ცუდად არის და ვერ ხვდება რით დაიმსახურა, რომ ასეა. ზურა თუ ასეა, მე რა მელის, წარმოგიდგენიათ? ვიღაცეები გეგმავენ, სად დასაფლავდნენ. რა დროს დასაფლავებაა, კაცო, ვერ ვცხოვრობთ. ბარემ დაგვასაფლავეთ უკვე ცოცხლად... რა მნიშვნელობა აქვს, პანთეონში მოვხვდებით თუ სხვაგან, მთავარია, დასაფლავების მერე ცუდად არ მომიხსენიონ. პოლიტიკაში საერთოდ არ ვერევი, ვერანაირად ვერ მომიხსენიებენ, იმიტომ რომ არანაირი საშუალება არ მაქვს, რამე გავაკეთო, იმდენად მხოლოდ მშია! შვილი რომ მეუბნება, კამფეტი მინდაო, უხერხულ პაუზას ვაკეთებ და თემას ვცვლი. და ამ დროს ვიღაცეები მწერენ, 250 ლარი მასესხეთ, ბერლინში ვერ მივდივარო.ვიღაც მწერს, შვილის ოპერაციისთვის 250 ათასი ევრო მჭირდება, იქნებ ნახევარი მაინც დამიფინანსოთო. არავის სჯერა, რომ თვითონ გშია. გული არ გაქვთო, მწერენ! რა ვუპასუხო, სიგარეტის, დუსტის ფული არ მაქვსო?! დაბალი ღობეც აღარ ვართ მსახიობები, აღარავის ვაინტერესებთ. არადა ამ მთავრობის პრიორიტეტი კულტურა იყო... ეხლა დგანან და ქამრებს მიჭერენ. მე კიდე ქამრის შემოჭერა მინდა? დედას გეფიცები, ამ ქამარს ერთი ნახვრეტი მე დავამატე! ჩვენ ოჯახში მე და ზურას შეგვაქვს ფული. მე მაქვს ხელფასი 800 ლარი, მამაჩემზე ორჯერ მეტი, სირცხვილი არ არის?! და იმასაც მოაჭრეს ათი პროცენტი და 25 პროცენტი შეამცირეს დახმარება. რატომ, ვინმემ ამიხსენით. სად ნახეთ რომ მუთაქებში ვინახავდი ფულს?!", – ამბობს გიორგი ყიფშიძე.


კელტური ენები კელტური ენები — მონათესავე ენათა ჯგუფი, ნაწილი ინდოევროპული ენების ოჯახისა. ოდესღაც კელტურ ენებზე ლაპარაკობდნენ დასავლეთ და ცენტრალური ევროპის დიდ ნაწილში, ისინი ახლა შემორჩენილია მხოლოდ უკიდურეს დასავლეთით: ირლანდიაში, უელსში, ბრეტანში, კორნუოლში, შოტლანდიაში. სექციების სია ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] კელტური ენების და ერების გავრცელება ევროპაში დაკავშირებული არის რკინის ხანასთან ხოლო შემდგომ ლათინურ კულტურასთან. სავარაუდო სამშობლოდ მიიჩნევა ცენტრალური ევროპა მდინარე რაინსა და დუნაის შორის. I ათასწლეულის პირველ ნახევარში მათ შეაღწიეს ბრიტანეთის კუნძულზე დაახლოებით მე-VII-ში ჩვ.წ, გალიაში მე-VI-ში ჩვ.წ, იბერიის ნახევარკუნძულზე მე-V-ში ჩვ.წ. ისინი ვრცელდებოდნენ სამხრეთით ალპების გავლით და სახლდებოდნენ ჩრდილოეთ იტალიაში და ბოლოს III საუკუნეში ჩვ.წ. მიაღწიეს საბერძნეთამდე და მცირე აზიამდე. კლასიფიკაცია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] კელტური ენები ინდოევროპული ენების ერთ-ერთი დასავლური ოჯახია. ის ახლოსაა იტალიკურ და გერმანიკულ ენებთან. მიუხედავად ამისა კელტურ ენებს ყველა შეხედულებით არ ჩამოუყალიბდა სპეციფიკური ერთობა სხვა ჯგუფებთან, როგორც ზოგჯერ ადრე თვლიდნენ. ერთერთი ყველაზე ცნობილი მსგავსი ჰიპოთეზა კელტურ-იტალიკურის ენების ერთობისა ეკუთვნის ფრანგ მეცნიერ ანტუან მეიეს. კელტური ენები იყოფა ოთხ ძირითად ჯგუფად: გოიდელური, ბრიტული, გალიური და ჰისპანო-კელტური. კელტური ენების შიდა გენეალოგიურ კლასიფიკაციასთან დაკავშირებით არაერთგვაროვანი მოსაზრებებია. ძირითადი ჰიპოთეზის მიხედვით კელტურ ენებს ყოფენ კუნძულოვან (ახალ კელტურ) ენებად და კონტინენტურ (ძველ კელტურ) ენებად. მსგავსი დაყოფა ხდება, როგორც ლინგვისტური, ასევე ქრონოლოგიური ურთიერთკავშირის და ტერიტორიული გავრცელების მიხედვით. კუნძულოვან ენათა ჯგუფში აჯგუფებენ ცოცხალ და არც ისე დიდი ხნის წინ გამქრალი ენებს: ბრიტულს და გოიდელურს, ხოლო კონტინენტურში მკვდარ და ძალიან ცუდად დოკუმენტირებული ენებს: ჰისპანო-კელტურს და გალიურს. ჰიპოთეზი 1000 მომხრეები ყურადღებას ამახვილებენ ლინგვისტურ მახასიათებლებზე, რომელიც V საუკუნის შემდეგ გაჩნდა ძირითადად კუნძულოვანი ენებში, მათ შეიძინეს გარკვეული განმასხვავებელი ნიშნები, რომელთა უმრავლესობაც უნიკალურია არა მარტო კელტური ენების ფარგლებში, არამედ მთლიანად ინდოევროპულ ოჯახში. მეორე ჰიპოთეზის მიხედვით ეგრედ წოდებულ Q ჯგუფის ენებში ერთიანდება გალიური და ბრიტული ენები, ხოლო P ჯგუფში ჰისპანო-კელტური ენები და გოიდელური ენები. კუნძულოვანი კელტური ენები - ბრიტული ენები - დასავლეთ ბრიტული ენები - კუმბრიკული ენა - უელსური ენა - სამხრეთ-დასავლეთ ბრიტული ენები - ბრეტონული ენა - კორნუოლური ენა - პიქტური ენა - დასავლეთ ბრიტული ენები - გოიდელური ენები კონტინენტალური ენები - გალიური ენები - გალიური ენა - ლეპონტიური ენა - გალათიური ენა - ნორიული ენა - ჰისპანო-კელტური ენები - კელტიბერიული ენ ff6 - გალეციური ენა - ლუზიტანური ენა ? - ტარტესიული ენა ? დღევანდელი მდგომარეობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, გვ. 464, თბ., 1980 წელი.


"გურია არსებობს" თქვაა ( "ლაზიკა" კაია გეიხარე..მარა!? ) - მთვარის კლუბი "გურია არსებობს" თქვაა ( "ლაზიკა" კაია გეიხარე..მარა!? ) by Dato trapaidze in ასეა მაი , გურია 6 comments გამეორება ცოდნის დედააო ამბობენ, ხოდა არ მინდა ტავტოლოგიად ჩამითვალოთ.. უბრალოდ ცოდნის დედასთან მაქვს ამჯერად საქმე. ფაქტია რომ ისევ მიწევს ამ თემის წინა პლანზე, (მდელოზე, დაფაზე, სააშკარაოზე და ასე შემდეგ ) წამოწევა. რამდენიც არ ვიყვირე "გურია არსებობს" და ის ისევ იქ არის სადაც იყოთქო, შედეგი მაინც არ მოიტანა. ეტყობა მარტო ერთი ადამიანის ყვირილი არ შველის ამ საქმეს. უბრალოდ გადაიკითხეს პოსტი, "კაია გურული იუმორიო" და გზა განაგრძნეს. მართალია გურული იუმორი ნებისმიერ კლიმატში, ნებისმიერ ნიადაგზე და ნებისმიერ შემთხვევაში ადაბტირებადი (ვისთვის მწარე და ვისთვის ტკბილი) "ხილია". მაგრამ მთლად ამ "ხილის" ამარა რომ დარჩა გურია და მისი უხვმსხმოიარობაც ვერ შველის დიდად ვერაფერს - ეგეც ფაქტია. ყველაზე ელემენტარულიც კი, რუსთავი 2 ის ამნდის პროგნოზში მოხვედრაც უფრო რთული საქმე ყოფილა ვიდრე ბენლადენის მკვლელობა. გურული დედაკაცის არ იყოს კაი საწყევარი მასალა კია. „თქვენ გნახეთ ხვალინდელი დღიდან ამოღებულიო...“ დაფიქრდით იქნებ გაგახსენდეთ... გურიაა!!! დუმბაძე მაინც... არაა, მეტი არაა ჩემი მტერი. ახალ პროექტზე, ლაზიკაზე მინდა ორიოდ სიტყვა ვთქვა. წამოწყება მართლაც გრანდიოზულია. ხუმრობა საქმე არ არის "ტიალ" ადგილზე ქალაქის აშენება. არც ის კოლოსალური თანხაა ხუმრობა საქმე რაც ამაზედ უნდა დაიხარჯოს. ჯერ რაც ნავარაუდევია და ერთი იმდენი რაც მერე კიდევ დასჭირდება. პრეზიდენტმა ბრძანა "ერთი ლაზიკა ბათუმის სახით უკვე გვაქვსო და ახლა ამას მივხედოთო". ძალიან კარგია. ბათუმიც შენდება და ეგ ლაზიკაც ააშენოს ღმერთმა მაგრამ (ოხ ეს მაგრამ) ზუსტად მაგ ლაზიკის, ფოთის და ბათუმის შუაშია ეს პატარა კუთხე რომელზედაც მე ახლა ვწერ. თქვენთან ბოდიში მომიხდია და ... 90 იანების პრიოდის ერთი ანეგდოტი გამახსენდა: "საახალწლოდ რეგიონებმა ძღვენი გაუგზავნეს შევარდნაძეს. მეორე დღეს ზარია თფილისიდან. გამწარებული შევარდნაძე ყურმილში გამოძვრა - კაცო, აჭარლებმა დამაფასეს, მეგრელებმაც პატივი მცეს და თქვენ რავა მომჭერით თავიო - რა ვქნათო უპასუხეს გურულებმა. ბათუმს პორტი უდგება, ფოთსაც პორტი უდგება და ჩვენ რაც გვიდგება ა ძამა, არ გვენანებაო" მართალია პორტთან სიახლოვით და საპორტოდ ვარგისიანი ზღვისპირა ზოლით დიდად თავს ვერ მოვიწონებთ. მაგრამ მხოლოდ პორტი არ არის მემგონი რეგიონის განვითარების საწინდარი. საზღვაო სანაპიროს არანაკლები სილამაზითა და ხარისხითაა ცნობილი ურეკი და შეკვეთილი. თუმცა მოდით ისე, ყოველი შემთხვევისათვის ჩამოვთვლი რამოდენიმე (ჩემის მოკრძალებული აზრით) საკმაოდ საინტერესო და პერსპექტიულ პუნქტს, რომლებმაც შეიძლება მართლაც გაამართლოს მომავალში..თუ დროულად მიექცევა ყურადღება. ურეკი. ( შეკვეთილი, წყალწმინდა ) კურორტი შავ ზღვაზე, რომელიც მაგნიტური ქვიშების წყალობით ძალზედ პოპულარული იყო საბჭოთა კავშირში. კურორტი სადაც უკვე არსებული ინფრასტრუქტურის გამართვაა საჭირო და არა ახლის აშენება (თუმც არც უმაგისოდ იქნება) ეს არის კურორტი რომელსაც ერთნაირად ხელსაყრელად უდგება როგორც სამანქანო გზაც და რკინიგზაც. იქვე შესაძლებელია მცირე ზომის თვითმფრინავების ასაფრენი ზოლის განახლებაც. ბახმარო. კურორტი ზღვის დონიდან 2050 მეტრის სიმაღლეზე. უნიკალური, ზღვისა და მთის ნაზავი ჰავა. რომელიც ჭლექს არჩენდა ჯერ კიდევ მეცხრამეტე საუკუნეში და არამგონია ახლა შეცვლილიყოს. კურორტი, რომელსაც მხოლოდ არსებული ინფრასტრუქტურის გამართვა და სწორი მარკეტინგი (პიარი) უნდა. აქ თოვლიც საკმარისად სათხილამუროა და ზაფხულიც საკმარისზე მეტად საამო. ანასეული. XX საუკუნეში აშენდა ჩაისა და სუბტროპიკული კულტურების, ასევე ბუნებათსარგებლობის ინსტიტუტები. ანასეული თითქმის დახურული პატარა ქალაქი იყო თავისი კულტურის ცენტრით, კინოთეატრით, სტუდენტთათვის განკუთვნილი საერთო საცხოვრებლებითა და მოსახლეობით სადაც სპეციალური საშვებით დაიშვებოდნენ სტუმრები. ანასეულმა თამამად შეიძება საუნივერსიტეტო (სხვადასხვა უმაღლესი სასწავლებლების კვლევიტი ბაზის) ქალაქის ტვირთი ზიდოს. ამისთვის აქ ყველანაირი ბაზა არსებობს. ანალოგიური ქალაქის არსებობა თავისთავად წამოწევს (ამოქაჩავს) მიძინებული რაიონის ცხოვრებასაც. ასკანიტის გადამამუშავებელ ქარხანაზე და მის პოტენციალზე აღარაფერს ვამბობ. გამაგრილებელი სასმელის "ბახმაროს", უამრავი ჩაის ქარხნების, სასათბურე მეურნეობების, იპოდრომის. მერიის უზარმაზარი მიტოვებული სამხედრო ქალაქის და სხვა ათასი რამის თაობაზეც ჩუ... ჯანდაბას, ჯერ აქედან დავიწყოთ. ეს ის სამი პუნქტია რომლზედაც ნაჩქარევად გავაკეთე აქცენტი. მემგონი სავსებით რეალური და არც თუ ისე ძნელად გასაკეთებელი რამ დავწერე. მით უფრო თუ ლაზიკის აშენების უნარი გვაქვს... აშენებულის შეკეთების და კვლავ სულის შტაბერვის უნარიც სადღაც მაქვე ახლოს უნდა იყოს. ბოლოს და ბოლოს სუფსაზე სანაოსნო გზებს ხომ არ ვითხოვთ. ექსპერიმენტების გურიას არ ეშინია. ყველას, ვისაც საბჭოთაკავშირში თავში რაღაც იდეა მოუვიდოდა პირველი აქ მორბოდა ფრთების შესასხამად (ასეთი არაერთი ახსოვს გურიას). მაგრამ განსხვავება ისაა რომ დარე მცდელობა (თუნდაც ხშირად წარუმატებული) მაგრამ მაინც იყო. ახლა კი ესეც ისეთივე იშვიათობა იქცა როგორც რუსთავი 2 ის ამინდის პროგნოზში გურიის თავზე ამონათებული მზე. მართალია "გადარეული გურული" დღეს მხართეძოზე წამოაწვინეს. მაგრამ ეგ სულაც არ ნიშნავს იმას რომ ის პრობლემები რის გამოც ის "გადარეულად" შერაცხეს მოგვარებულია და დასასვენებლად "პუტიოვკა" გამოუწერეს. არცთუ შორეული ისტორიული წარსული გვახსენებს რომ გურულები "კაი ცხოვრებისგან " დასასვენებლად არ გავარდნილან ტყეში ფირალად. ხოდა ... აღარ გვინდა რეპეტე ავაშენოთ ბატონო ლაზიკაც, ფაზისიც, დიოსკურიაც და გავფართოვდეთ ნიკოფსიიდან დარუბანდამდე. მაგრამ გურიას ნუ დატოვებთ ქაჯთა ციხესავით მიტოვებულს. მშვენდება, შენდება და ნათდება საქართველო . კი ბატონო, კარგია. მეტიც, ძალიან კარგია. მაგრამ... მიგვაყოლეთ მაგ საქართველოს ჩვენც ხომ შეიძლება!? Tags: ასეა მაი , გურია qetlandia Wednesday, December 07, 2011 მართალი პოსტია, დიდი იუმორით და დიდი ტკივილით :) ანეკდოტზე ვიცინე ბევრი Dato trapaidze Wednesday, December 07, 2011 ხო, ანეგდოტი ძველია. აი პრობლემა კი ძალიან მწვავე! ძალიან ცუდია რომ ნაკლებად აქტიურობენ ამ მიმართულებით!! tamusia Thursday, December 08, 2011 რეპეტე :) ჩემი და ჩემი მეგობრების საყვარელი სიტყვა გურიაში.... :) Dato trapaidze Thursday, December 08, 2011 :) კი კაია, განსაკუთრებით მაშინ როცა კაი რამეზეა საუბარი :) ფირალი Wednesday, August 29, 2012 გაიხარე შენ, რა გემრიელად ჩამოგირაკრაკებია აი ჩვენი ტკივილი Dato trapaidze Thursday, September 04, 2014 :) გაიხარე. მე კი დავწერე - ისინი რას შვებიან თორემ :)


ფელის ვისენტე: „გვინდა მომდევნო ეტაპზე გავიდეთ და რევანშზე არ ვფიქრობთ“ 19:20 | 24.07.2019 | ნანახია - ჯერ ევროპა ლიგის მეორე საკვალიფიკაციო ეტაპზე „დინამო თბილისი“ აზერბაიჯანულ „გაბალას“ დაუპირისპირდება და მატჩამდე ერთი დღით ადრე, ფელის ვისენტემ პრესკონფერენცია გამართა. ესპანელი სპეციალისტის განცხადებით, „დინამოს“ რთული ორმატჩიანი დუელი ელოდება და თუ შემდეგ ეტაპზე გასვლა უნდათ, ბოლომდე დახარჯვა მოუწევთ. „ხვალინდელ შეხვედრაში ყველანაირად ვეცდებით, რომ კარგი თამაში ვაჩვენოთ და შედეგიც დადებითი იყოს. ორი მატჩის ჯამში გაირკვევა გამარჯვებული და შესაბამისად, ჩვენი მიზანია ორივე შეხვედრაში მაღალ დონეზე ვითამაშოთ, რადგან შემდეგ ეტაპზე გასვლა გვინდა. ამ მომენტისთვის ტრავმირებული ფეხბურთელები არ გვყავს. რაც შეეხება აზაროვს, კარგი ფეხბურთელია და კარგი მომავალი ელოდება, მაგრამ დღეს გუნდში საკმაოდ დიდი კონკურენციაა. თუმცა, ეს არ ნიშნავს, რომ შანსს არ მიიღებს. წინ მთელი სეზონია და აუცილებლად მიეცემა თამაშის შესაძლებლობა. „გაბალა“ საკმაოდ კარგი გუნდია და ჩვენ ყველა ვარიანტში 100%-ით დახარჯვა მოგვიწევს თუ ამ ბარიერის დაძლევა გვინდა. მეტოქე საკმაოდ დაბალანსებულია და დარწმუნებული ვარ, ორივე მატჩში მაქსიმალურად დახარჯვა მოგვიწევს. კარიკარი გუნდთან ერთადაა და შესაძლებელია ხვალ იგივე სათამაშო დრო მიიღოს, როგორც სხვებმა. ადაპტაციის პერიოდი, რომელიც უნდა გაიაროს, იმედია მალე გაივლის და დარწმუნებული ვარ ჩვენს გუნდს დაეხმარება. დღევანდელი ტექნელოგიების პერიოდში რა თქმა უნდა, ჩვენც ვიცით მეტოქის შესახებ ბევრი რამდა მეტოქესაც კარგად ვყავართ შესწავლილი. სტანდარტულები ნამდვილად არის ერთ-ერთი კომპონენტი, რომელსაც დიდი ყურადღება უნდა დავუთმოთ. გარდა ამისა, რამდენიმე ფეხბურთელის წინააღმდეგ განსაკუთრებული ყურადღებით მოგვიწევს თამაში. ვიცით რამდენად ძლიერია ჩვენი მეტოქე, მაგრამ ამ შეხვედრებისთვის მზად ვართ. საერთოდ არ ვფიქრობთ, რამდენიმე წლის წინ წაგებულ შეხვედრაზე და რევანშზე. ჩვენ აქ იმისთვის ვიმყოფებით, რომ მომდევნო ეტაპზე გავიდეთ. ამ მომენტისთვის მე ბედნიერი ვარ დღევანდელი შემადგენლობით და საკმაოდ ხარისხიანი ფეხბურთელები დაგვემატა. რაც შეეხება ტრანსფერებს ამ ეტაპზე ვერაფერს გეტყვით, რადგან ახლა მთლიანად „გაბალასთან“ მატჩებზე ვართ კონცენტრირებული. ამ დროისთვის შემიძლია ვთქვა, რომ ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ლევან შენგელია ჩვენს გუნდშია და მასზე დიდ იმედს ვამყარებთ. ის მოედანზე გავა და მაქსიმუმს გააკეთებს და რა იქნება მომავალში ამაზე არ ვფიქრობთ“, - განაცხადა ვისენტემ. შეგახსენებთ, „გაბალასა“ და „დინამოს“ შეხვედრა 25 ივლისს, თბილისის დროით 19:00 საათზე დაიწყება. თეგებიდინამოგაბალაევროპა ლიგის მეორე საკვალიფიკაციო ეტაპი


მოიძებნა 363 მონაცემთა ბაზა წაშალე ყველა ფილტრი თბილისის მერიის მიერ მშენებლობაზე გაცემული ნებართვები საერთო ფართობის მიხედვით: 2015 მონაცემთა ბაზა შეიცავს 2015 წელს ქალაქ თბილისში მერიის მიერ მშენებლობებზე გაცემული ნებართვების შესახებ ინფორმაციას საერთო ფართობის მიხედვით (კვ. თბილისის მერიის მიერ მშენებლობაზე გაცემული ნებართვები რაოდენობის მიხედვით: 2015 მონაცემთა ბაზა შეიცავს 2015 წელს ქალაქ თბილისში მერიის მიერ მშენებლობებზე გაცემული ნებართვების შესახებ ინფორმაციას რაოდენობის მიხედვით.&nbs


რეიგანს - მაშინდელი წარმატებული აშშ-ს პრეზიდენტს, შეეძლო დაჩოქების პირას მისული საბჭოთა ლიდერისთვის მკაცრი ტონით თქმა. დარწმუნებული ვარ, არათუ სარკოზი, არამედ აშშ-ს პრეზიდენტი ობამაც ვერ შეჰბედავს ფეხზე დამდგარი რუსეთის პრეზიდენტს მკაცრი ტონით ლაპარაკს.


text: ჰ, ⴠ, Ⴠ, Ჰ (ჰაე) — ქართული ანბანის ოცდამეცამეტე ასო (ძველ ქართულში ოცდამეჩვიდმეტე იყო). მისი სახელია „ჰაე“. გრაფიკული სიმბოლო ლარინგალური ფშვინვიერი ნაპრალოვანი თანხმოვნისა. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ ცხრაათასს (9000). მოხაზულობა ჰ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ხაზებისა და რკალის კომბინაციაა, რომელიც კვადრატულ არეს იკავებს. ჰ ნუსხურში კუთხოვანი ფორმისაა და მარჯვნივაა გადახრილი. მას შუა ორი ხაზი უკავია. მხედრულში მომრგვალებული ფორმები აქვს და ზედა სამ ხაზში იწერება. კოდების ცხრილი ბრაილი სხვა მნიშვნელობები ჰ — ათჯერადობის აღმნიშვნელი თავსართის „ჰექტოს“ შემოკლება სხვადასხვა ერთეულებში: ჰა (ჰექტარი), ჰლ (ჰექტოლიტრი) და სხვა. რესურსები ინტერნეტში Graphemica (ჰ) Graphemica (ⴠ) Graphemica (Ⴠ) სქოლიო ქართული ასოები


text: წმიდა პორფირი კავსოკალიველი - ქრისტე ყველაფერია - ევქარისტია წმიდა პორფირი კავსოკალიველი – ქრისტე ყველაფერია 4 თებერვალი, 20210643 აი ჩვენი რელიგიის არსი: სულმა გამოიღვიძოს, შეიყვაროს ქრისტე, განიწმიდოს და მთლიანად ღვთიურ სიყვარულად იქცეს. მაშინ ის უფალში გაერთიანდება. როცა ქრისტე გულში შემოდის, ჩვენი ცხოვრება სრულიად იცვლება. ქრისტე ყველაფერია. ვის გულშიც ის ცხოვრობს, მთელ სამყაროს სათუთად აღიქვამს და ყოველი მოვლენა აღუწერელ სიყვარულად ვლინდება მის გულში. ასეთი ადამიანი გაუნელებელ სიხარულში ცხოვრობს. ეს სიმართლეა! ამას ადასტურებს ათონის წმიდა მთის ურიცხვი მოსაგრე. ამ სიხარულში ისინი განუწყვეტლივ ჩურჩულებენ უწყვეტ ლოცვას: "უფალო, იესო ქრისტე, შემიწყალე მე". როცა ქრისტე გულში შემოდის, ვნებები ქრება. უკვე არ შეგიძლია სიძულვილი, შურისძიება, გინება, განკითხვა, რადგან აშკარად გრძნობ, რომ ყველა და ყველაფერი შენი ღვიძლი ნაწილია ქრისტეში. როცა გულში მეფობს ქრისტე და მარადიული ნათელი, როგორ დაივანებს მის გვერდით სიძულვილი, ანტიპათია, განსჯა, ეგოიზმი, დარდი და სტრესი?


text: ნიკარაგუის დროშა ნიკარაგუის დღევანდელი დროშა მიიღეს 1971 წლის 27 აგვისტოს. მისი პროტოტიპი არის ცენტრალური ამერიკის შეერთებული შტატების დროშა, ხოლო არგენტინის დროშის მიბაძვით არის შექმნილი. ნიკარაგუის სახელმწიფო დროშა და გერბი თავისი სიმბოლიკით ძალზედ ჰგავს ცენტრალური ამერიკის გაერთიანებული პროვინციების დროშას. სამფეროვანი დროშა ამომავალი მზით, ვულკანებით, თავისუფლების ქუდითა და ცისარტყელათი-ეს ყოველივე გამოჩნდა ორიგინალურ ემბლემაზე. გერბის სახელწოდება არის სახელმწიფოს სახელი, ნიკარაგუის რესპუბლიკა. დროშაზე გამოსახული ხუთი ვულკანი განასახიერებს ხუთ პროვინციას, რომლებმაც თავის დროზე შექმნეს ცენტრალური ამერიკის გაერთიანებული პროვინციები, რადგანაც ნიკარაგუის დღევანდელი დროშა სწორედ ამ ისტორიული სახელმწიფოს დროში მიხედვითაა შექმნილი.


დათო ტურაშვილი: „თავისუფლების ქარხანა“ ხელს შეუწყობს თავისუფალი საზოგადოების შექმნას | Allmedia.News Home ეკონომიკა დათო ტურაშვილი: „თავისუფლების ქარხანა“ ხელს შეუწყობს თავისუფალი საზოგადოების შექმნას დათო ტურაშვილი: „თავისუფლების ქარხანა“ ხელს შეუწყობს თავისუფალი საზოგადოების შექმნას საინიციატივო ჯგუფმა „თავისუფლების ქარხნის“ იდეისა და პლატფორმის პრეზენტაცია გამართა, სადაც ორგანიზატორებმა რამდენიმე მნიშვნელოვან პროექტზე ისაუბრეს და აღნიშნეს, რომ თავისუფლების იდეის „დისტრიბუცია“ წლის ბოლომდე დაიწყება. ერთი სიტყვით, სივრცე, რომელიც თბილისში, ღვინის ქარხანა #1–ის ტერიტორიაზე, პეტრიაშვილის #1-ში შეიქმნება, ეს იქნება სრულიად ახალი და განსხვავებული ინოვაციური, კულტურული პლატფორმა ახალი აღმოჩენებისთვის, შემოქმედი და საინტერესო ადამიანებისთვის, თავგადასავლების მოყვარული პიროვნებებისთვის, სწავლის, დასვენებისა და გართობის მსურველთათვის. „თავისუფლების ქარხანა“ არის მათთვის, ვისთვისაც მთავარია თავისუფლება“ – ამის შესახებ მწერალმა, დათო ტურაშვილმა „თავისუფლების ქარხნის“ იდეისა და პლატფორმის პრეზენტაციაზე განაცხადა. მისივე თქმით, სრულიად ახალი და განსხვავებული ინოვაციური, კულტურული პლატფორმა, შეიქმნება შემოქმედი და საინტერესო ადამიანებისთვის იქნება განკუთვნილი. „თავისუფლების ქარხნის“ იდეა ძალიან მომწონს. სანდრო კაკულიას ეკუთვნის სახელწოდება „თავისუფლების ქარხანა“-მარტივად და გენიალურად მოხდა ამ სიტყვების მოძებნა. „თავისუფლების ქარხანა“, როგორც ყველა ქარხანა დედამიწაზე უნდა ქმნიდეს პროდუქციას, რაღაცას უნდა აწარმოებდეს. ვფიქრობ, „თავისუფლების ქარხნის“ გენიალური ფუნქცია იქნება თავისუფალი ადამიანის შექმნა. ეს იქნება ღია საზოგადოება, აბსოლუტურად თავისუფალი. თავისთავად ეს სიტყვა „თავისუფლების ქარხანა“ გვაიძულებს ამ პრინციპით იარსებოს ამ სივრცემ. დავით სარაჯიშვილი უდიდესი მეცანატი იყო. ყველა ვინც მე-19 საუკუნეში განათლება მიიღო და მე-20 საუკუნის საქართველოს შექმნა, მათი დიდი ნაწილი დავითის დაფინანსებულია. ერთადერთი, ვისაც არ აფინანსებდა ეს ვანო სარაჯიშვილი იყო. მხოლოდ იმიტომ არ აფინანსებდა რომ გვარად სარაჯიშვილი იყო. არ უნდოდა ვინმეს, ნეპოტიზმზე ეფიქრა. დავითის სახელს უკავშირდება სახლი, რომელიც მაჩაბელზეა. ჩვენ მივეჩვიეთ იმას, რომ იქ მწერალთა კავშირი იყო 70 წელი, უფრო ადრეც 1917 წელს შეიქმნა მწერალთა კავშირი, თუმცა ფუნქციურად შემდეგ გახდა საბჭოური სტრუქტურა. სინამდვილეში, დავით სარაჯიშვილის ოცნება იყო არამარტო მწერლებისთვის, არამედ ყველა ხელოვანისთვის შექმნილიყო სივრცე. იქ უკვე არსებობს მწერალთა სახლის ტრადიცია. ის ადგილი დაკავშირებულია ლიტერატურასთან, მწერლებთან, პოეტებთან, ამიტომ „თავისუფლების ქარხნის“ შექმნის იდეა მართლა ძალიან კარგია. ეს იქნება ის სივრცე, სადაც არამხოლოდ მწერლები და პოეტები ივლიან, არამედ ივლის ყველა, ვისთვისაც მთავარი არის თავისუფლება. ნებისმიერი სფეროს წარმომადგენელი, ნებისმიერი ხელოვანი ივლის აქ!,“ -ამბობს დათო ტურაშვილი. მწერალმა, პრეზენტაციაზე საქართველოს ისტორიის არაერთი ფრაგმენტი გაიხსენა და თავისუფლების მნიშვნელობაზეც ისაუბრა. როგორც დათო ტურაშვილი ამბობს „თავისუფლება არ არსებობს იქ სადაც არ არის სამართალი“ „სამწუხაროდ, ისე მოხდა რომ ობიექტური თუ სუბიექტური მიზეზების გამო, ჩვენ ვერ შევქმენით ისეთი თავისუფალი საზოგადოება, რომელიც განაპირობებს თავისუფალ ქვეყანაში ცხოვრებას.“,-ამბობს ტურაშვილი. მისივე, თქმით, მიუხედავ იმისა რომ ქვეყანამ დამოუკიდებლობა დაიბრუნა გაცილებით რთული აღმოჩნდა თავისუფლების დაბრუნება: „დამოუკიდებლობა კი დავიბრუნეთ მაგრამ, გაცილებით რთული აღმოჩნდა თავისუფლება. თავისუფლება არ არსებობს იქ სადაც არ არის სამართალი. სანამ ჩვენ არ გვექნება დამოუკიდებელი სასამართლო, სასამარლო ვერ იქნება სამართლიანი. ეს არის გამორიცხული”. „თავისუფლების ქარხანაში“ იქნება სალექციო სივრცეც , სადაც ადამიანი, რომელიც მოვა წავიდეს იმაზე თავისუფალი ვიდრეს ის იყო: “რა თქმა უნდა, ყველა განათლებული ადამიანი არ არის თავისუფალი. განათლება არის მთავარი რომ იმაზე მეტად თავისუფლები ვიყოთ ვიდრე ვართ”. „თავისუფლების ქარხანა“ ხელს შეუწყობს თავისუფალი საზოგადოების შექმნას, რომლისთვისაც ცალსახად მნიშვნელოვანი იქნება 3 მთავარი პირნციპი: სასამართლო დამოუკიდებულება, თავისუფალი და დემოკრატიული არჩევნები და რა საკვირველია საკუთრების ტრადიციის შექმნა. „სამწუხაროდ, ჩვენ იმდენი საუკუნე არ ვიყავით თავისუფლები, იმდენ ხანს ვიყავით დაპყრობილი რომ ყველაზე მნიშვნელოვანი მთავარი ფუნდამენტი დაგვისხლტებოდა და თავიდან ვიწყებდით ხოლმე. მინდა ჩვენი „თავისუფლების ქარხანა“ იყოს ყველაზე დიდი წყარო თავისუფალი საზოგადოების შესაქმნელად, რომელიც არ დაუშვებს იმას, რაც რამდენჯერმე განმეორდა. ჩვენ, ჩვენი ქვეყნის ბედი სხვებს მივანდეთ, ჩავთვალეთ რომ ისინი მიხედავენ. ეს კი ასე არ აღმოჩნდა...“ – განაცხადა დათო ტურაშვილმა. Previous articleღვინის მუზეუმი – პროექტი, რომელზეც მუშაობა „თავისუფლების ქარხნის ფარგლებში დღეიდან დაიწყება Next articleთსუ-ში ფსიქიკური ჯანმრთელობის მსოფლიო დღისადმი მიძღვნილი კვირეული ჩატარდა


"ძალიან მძიმედ იყო ბოლოს, მარტოსულად, ყველასგან მიტოვებულად გრძნობდა თავს" - რა გახდა ზუზუს დაღუპვის მიზეზი?


ახალი ყაზახეთი – ეფექტური სახელმწიფო ძლიერი სამოქალაქო საზოგადოებით – GEOECOHUB თბილისი, 2022 წლის 19 მაისი – გაიმართა მრგვალი მაგიდა ადგილობრივი ექსპერტების, ბიზნეს საზოგადოებისა და მედიის წარმომადგენლების მონაწილეობით, მიძღვნილი ყაზახეთის საკონსტიტუციო რეფორმებს. ყაზახეთის ელჩმა ბაურჟან მუხამეჯანოვმა აცნობა აუდიტორიას 5 ივნისს დანიშნული რესპუბლიკური რეფერენდუმის შესახებ ყაზახეთის რესპუბლიკის კონსტიტუციაში ცვლილებებისა და დამატებებ . თავის გამოსვლაში ყაზახმა დიპლომატმა აღნიშნა, რომ დღეს ქვეყანა ისტორიულ მომენტს გადის, რომელიც ახალი ყაზახეთის ახალ წესებს უდებს სათავეს. ჩვენ ვაუმჯობესებთ სახელმწიფო სისტემას, ვამყარებთ ეფექტურ დიალოგს საზოგადოებასა და ხელისუფლებას შორის. ამგვარად, ჩვენ ვქმნით მეორე რესპუბლიკას – განაცხადა ელჩმა. ძლიერი პრეზიდენტი – გავლენიანი პარლამენტი – ანგარიშვალდებული მთავრობა ყაზახეთის პრეზიდენტმა კასსიმ-ჟომარტ ტოკაევმა არაერთხელ განაცხადა, რომ არავის სჭირდება რეფორმები რეფორმებისთვის. შემოთავაზებული რეფორმები მიზნად ისახავს სამართლიან და ღია კონკურენციას, რათა აღმოიფხვრას ყველა ხელოვნური მონოპოლია როგორც ეკონომიკაში, ასევე პოლიტიკაში. „ხალხის კეთილდღეობის ზრდა შესაძლებელია მხოლოდ ჭეშმარიტი კონკურენციის პირობებში. უფლებამოსილებების ზედმეტ კონცენტრაციაზე ორიენტირებული მართვის სისტემამ უკვე დაკარგა ეფექტურობა. მას არ ძალუძს სამოქალაქო საზოგადოების კონსოლიდაცია თავისი შეხედულებებისა და რწმენის მრავალფეროვნებით“, – განაცხადა სახელმწიფოს მეთაურმა თავის ყაზახეთის ხალხისადმი გზავნილში 2022 წლის 16 მარტს. საუბარი უპირველეს ყოვლისა მიმდინარეობს მმართველობის საბოლოო გადასვლაზე სუპერ-საპრეზიდენტო ფორმიდან საპრეზიდენტო რესპუბლიკაზე ძლიერი პარლამენტით. ასეთი სისტემა უზრუნველყოფს ძალაუფლების ინსტიტუტების ოპტიმალურ ბალანსს და ხელს შეუწყობს ქვეყნის მდგრად განვითარებას. სისტემური გარდაქმნები ცხოვრების ყველა სფეროში ყაზახეთი აყალიბებს ახალ პოლიტიკურ კულტურას, რომელიც ეფუძნება სახელმწიფოსა და საზოგადოებას შორის ურთიერთპატივისცემასა და ნდობას. მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებები მიღებულ იქნება ღიად, მოქალაქეების მონაწილეობით, რადგან სახელმწიფო მოუსმენს სათითაოდ ყველას ხმას. „მსმენელი სახელმწიფოს“ კონცეფცია დამტკიცებულ იქნა ჯერ კიდევ 2020 წელს. ცვლილებები ითვალისწინებს ადგილობრივი ხელისუფლებების უფრო მეტ პოლიტიკურ და ეკონომიკურ დამოუკიდებლობას, მოქალაქეთა ფუნდამენტური უფლებების დაცვას, და ასევე სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტებისა და მედიის როლის გაძლიერებას. მთლიანობაში შეტანილ იქნება შესწორებები კონსტიტუციის 30-ზე მეტ მუხლში, და ასევე წლის ბოლომდე მიღებულ იქნება 20 კანონზე მეტი. ცვლილებები ხელისუფლების ყველა შტოს შეეხება. ამრიგად, ყაზახეთი თავისი განვითარების უპრეცედენტო ეტაპზე გადადის. ეს, რა თქმა უნდა, არის მოსალოდნელი ცვლილებები საზოგადოებაში, რაც ზრდის მოქალაქეების შესაძლებლობებს, გავლენა მოახდინონ სახელმწიფო პროცესებზე საკუთარი თავის სასარგებლოდ. ← თურქმენეთის ლიდერმა ყაზახეთის მეთაურს დაბადების დღე მიულოცა


text: საზოგადოებრივი ეწოდება მეცნიერებას, რომელიც სწავლობს ადამიანთა საზოგადოებრივი ურთიერთობების მრავალმხრივ ასპექტებს. კვლევის მეთოდი დამოკიდებულია დისციპლინის თავისებურებებზე. საზოგადოებრივი მეცნიერებები და მათი კვლევის მთავარი საგანი: ანთროპოლოგია — ადამიანის ბიოლოგიური ბუნება, წარმოშობა, რასები; არქეოლოგია — ძველი ხალხების კულტურა და ყოფა; ეკონომიკა — ადამიანთა საფინანსო-მატერიალური ურთიერთობები; ეთნოგრაფია — ხალხთა ყოფა-ცხოვრება და კულტურა; იურისპრუდენცია — ადამიანთა თანაცხოვრების წესები; სოციოლოგია — საზოგადოების განვითარების კანონები; პოლიტიკის მეცნიერება — პოლიტიკური ურთიერთობები; ფსიქოლოგია — ადამიანის ფსიქიკური მოქმედებები.


როცა მაქებენ...


- კარგი იქნებოდა, მოეხერხებინა. როგორც ამბობენ, ახალ სახეებს "ინტელექტკლუბსა" და "20:30"-ში ეძებენ. არ ვიცი, საზოგადოებისთვის უცნობი და პოლიტიკაში გამოუცდელი ადამიანები მოახერხებენ კი ჯერ საზოგადოების ნდობის მოპოვებას და მერე - ქვეყნის საკანონმდებლო ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი როლის თამაშს?