Fallout Fallout — პოსტაპოკალიფტური როლური ვიდეო თამაშის სერია, გამოშვებული Interplay Entertainment-სა და Bethesda Softworks-ის მიერ. თამაშის მიმდინარეობა ხდება აშშ-ის ტერიტორიაზე, ატომური აფეთქების შემდეგ, სადაც მსოფლიო გადაქცეულია რადიოაქტიურ უდაბნოდ და სუფევს ანარქია. თუმცა თამაშის მიმდინარეობა ვითარდება შორეულ მომავალში, ატომური აფეთქებიდან რამდენიმე ასწლეულის შემდეგ. Fallout-ის სერია განსხვავდება რეტროფუტურისტული ხასითის სტილით, შთაგონებული 1950-ანი წლების მასობრივი კულტურით. თამაშის ძირითადი სერია თავისთავში მოიცავს RPG ჟანრს და ღია სამყაროს ელემენტებს, რომლებიც მოთამაშეს სთავაზობენ სრულიად თავისუფლად გამოიკვლიოს მრავალფეროვანი სამყარო და გადალახოს მის წინაშე მდგარი სხვადასხვა დაბრკოლებები. პირველი ორი სერია თამაშიდან Fallout და Fallout 2 შექმნილი იქნა Black Isle Studios მიერ. 2004 წელს Interplay Entertainment-მა დახურა Black Isle Studios[1] და გააგრძელა მოქმედებითი თამაშების წარმოება RPG-ის ელემენტებით PlayStation 2-სა და Xbox-თვის. თამაშის მესამე ნაწილი Fallout 3 გამოშვებული იქნა 2008 წელს, Bethesda Softworks-ის მიერ. რულური თამაშის შემდგომი სერია გამოვიდა 2010 წელს, სახელწოდებით Fallout: New Vegas, შექმნილი Obsidian Entertainment-ის მიერ. ყველაზე ბოლო ნაწილი სერიიდან არის Fallout 4. იგი დაანონსდა 2015 წლის 3 ივნისს და გამოვიდა 2015 წლის 10 ნოემბერს. დღესდღეობით, Bethesda Softworks ფლობს თამაშის წარმოების ყველა უფლებას [2]. მას შემდეგმ რაც Bethesda შეიძენს ინტელექტუალურ საკუთრების უფლებას, იგი მიიღებს ლიცენზიას შექმნას მასიური მრავალმოთამაშიანი ონლაინ როლური თამაშის (ინგლ. (MMORPG) Fallout-ის სერიიდან. ამ თემასთან დაკავშირებით მიმდინარეობდა დავა Bethesda Softworks-სა და Interplay Entertainment შორის. თუმცა აღნიშნული საქმე გადაწყდ 1000 Bethesda სასარგებლოდ.[3][4] სექციების სია - 1 ძირითადი სერიები - 2 სფინ-ოფ თამაშები - 3 გაუქმებული თამაშები - 4 სერიების მიმოხილვა - 5 გეიმპლეი - 6 სამაგიდო თამაში - 7 იურიდიული ქმედება - 8 კრიტიკოსების შეფასება - 9 რესურსები ინტერნეტში - 10 სქოლიო ძირითადი სერიები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout (1997)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout გამოშვებული 1997 წელს. Fallout-ის მიმდინარეობა ვითარდება 2161 წელს, პოსტ-აპოკალიპტურ სამხრეთ კალიფორნიაში. მთავარი გმირი არის თავშესაფრის მკვიდრი. მას დავალებული აქვს მოძებნოს წყლის ჩიპი, რათა გადაარჩინოს სხვა მიწისქვეშა თავშესაფრები. ამის შემდეგ თავშესაფრის მკვიდრმა უნდა ჩაშალოს მუტანტების ბანდის გეგმები, რომელსაც მეთაურობს Master-ის სახელით ცნობილი მუტანტი. Fallout-ის გამოსვლა თავდაპირველად დაგეგმილი იყო GURPS-ზე,(როლური თამაშების უნივერსალური სისტემა). თუმცა GURPS-ის შემქმნელ ს 1000 ტივენ ჯექსონთან-თან უთანხმოების გამო ვერ მოხერხდა აღნიშნულზე გამოშვება[5]. Fallout-ის ატმოსფერო და მხატრული შემოქმედებითი მხარე გვახსენებს მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ ამერიკას და ბირთვული ომის პარანოიას, რომელიც სუფევდა იმ დროში. Fallout 2 (1998)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout 2 გამოშვებული იქნა 1998 წელს, რამდენიმე გაუმჯობესებით პირველ სერიასთან შედარებით — თამაშის ძრავის ჩათვლით. ასევე დამატებითი მახასიათებლები და ცვლილებები თამაშის სამყაროში პაროდიების ჩათვლით. Fallout 2-ში თამაშის მიმდინარეობა ხდება 2241 წელს, Fallout-ის მოვლენებიდან 80 წლის შემდეგ და ომის დამთავრებიდან 164 წლის შემდეგ. აქაც, პირველი ნაწილის მსგავსად, მთავარი გმირი არის თავშესაფრის მკვიდრი. მოთამაშე საკუთარ თავზე ირგებს რჩეულის როლს და ცდილობს გადაარჩინოს საკუთარი სოფელი გვალვისა და შიმშილისგან. მაშ შემდეგ რაც იგი გადაარჩენს სოფელს, მას კვალავ მოუწევს ხელმეორედ მისი გადარჩენა, ამჯერად — ანკლავისგან, რომელიც წარმოადგენს ომამდ 1000 ლი ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობის ნარჩენებს. Fallout 3 (2008)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout 3-ის შემქმნელია Bethesda Game Studios, ხოლო გამომშვები არის Bethesda Softworks. Fallout 3-ის მიმდინარეობა ხდება 2277 წელს, წინა მოვლენებიდან 200 წლის შემდეგ, როდესაც ბირთვული ომის შედეგად მთელი მსოფლიო განადგურდა[6]. ამ კატასტროფის მიზეზს წარმოადგენს საერთაშორისო კონფლიქტი აშშ-სა და ჩინეთს შორის, მომხდარი 2077 წელს, ნავთობის დეფიციტის გამო. თამაშის მთავარი პერსონაჟი არის თავშესაფარ 101-ის მკვიდრი. თავშესაფარი შექმნილი იქნა ბირთვული ომისგან თავდასაცავად და 1000 ადამიანზე არის გაანგარიშებული. ერთ დღესაც, პერსონაჟის მამა თავშესაფრიდან გაურკვეველ ვითარებაში ქრება. თამაშის მთავარი გმირი ინტერესდება მამამისის გაუჩინარებით და მიემგზავრება მის მოსაძებნად, რათა დაადგინოს მამის გაუჩინარების მიზეზი. მოქმედება ვითარდება ქალაქ ვაშინგტონის ნანგრევებში. მოგზაურობისას პერსონაჟს ეხმარებიან გადარჩენილი ადამიანები. მოთამაშეს უწევს ბრძოლა სხვადასხვა მტრის წინ 1000 აღმდეგ, რომელიც ბინადრობს ამ ტერიტორიაზე. Fallout: New Vegas (2010)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout: New Vegas გამოვიდა 2010 წლის 19 ნოემბერს[7][8][9]. შემქმნელია Obsidian Entertainment-ის მიერ. თამაშის შექმნაში ასევე მონაწილეობდნენ Fallout და Fallout 2-ის შემქმნელებიც. New Vegas არ არის პირდაპირი გაგრძელება Fallot 3-ს 1000 ა[10][11]. ის უფრო მეატად არის განცალკევებული პროდუქტი. თამაშში მოქმედება ვითარდება Fallout 3-ში მომხდარი მოვლენებიდან 4 წლის შემდეგ. მაგარამ Fallout 3-ის არცერთი პერსონაჟი არ ფიგურირებს. მთავარი პერსონაჟი არის კურიერი, რომელიც მოგზაურობს პოსტაპოკალიფტურ მოჰავეს უდაბნოში. თამაშის დაწყებისთანავე მოვლენები ვითარდება შემდეგნაირად: კურირერი დაიჭრება მაფიის ბანდის მიერ. მკვდრად მიჩნეულ კურიერს იპოვის ქალაქ გუდსპრინგსის მცველი რობოტი ვიქტორი. ვიქტორს კურიერი მიყავს ექიმ მითჩელთან, რომელიც გადაარჩენს მას. ამის შემდეგ იწყება კურიერის თავგადასავალი. იგი იწყებს იმათ ძებნას, ვინც მისი მკვლელობის მცდელობაში მიიღო მონაწილეობა. ქალაქი New Vegas არის ლას ვეგასი პოსტპოკალიფტური ინტერპრეტაცია, სადაც განთავსებულია მხოლოდ და მხოლოდ ოთხი კაზინო: "Gomorrah", "The Atomic Wrangler," "The Tops," და "Ultra-Luxe" Fallout 4 (2015)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout 4 შექმნილია Bethesda Game Studios-ის და გამოქვეყნებულია Bethesda Softworks-ის მიერ.გამოვიდა 2015 წლის 10 ნოემბერს Windows, PlayStation 4-სა და Xbox One-ზე. Fallout 4-ში მოქმედება მიმდინარეობს ბირთვული ომიდან 200 წლის შემდეგ, პოსტაპოკალიფტურ ბოსტონში[12][13][14][15]. მოთამაშე ამოდის მიწისქვეშა ბუნკერიდან. მოთამაშეს შესაძლებლობა აქვს გამოიკვლიოს ღია სამყაროს. ასევე მოთამაშეებს შეუძლიათ ააშენონ და დაანგრიონ შენობები. შესაძლებელია დასახლებების აშენება. თამაშის პროცესი ჰგავს Fallout 3. ამოცანების შესრულება და გამოცდილების დაგროვება მოთამაშეს საშუალებას აძლევს, აიმაღლონ დონეები (ინგლ. Levels), რის შედეგადაც ხდება ახალი უნარ-ჩვევების შეძენა. სფინ-ოფ თამაშები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout Tactics: Brotherhood of Steel (2001)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout Tactics გამოვიდა 2001 წელს. ის არის პირველი თამაში Fallout-ის სერიებიდან, რომელიც წარმოადგენს არახაზოვანი თამაშის სტილს. ასევე თამაში, მოთამაშეებს აძლევს უნარ-ჩვევების და პრივილეგიების კონფიგურაციის საშუალებას. Fallout Tactics ფოკუსირებულია ტაქტიკურ ბრძოლაზე. ახალი, სხვადასხვა საბრძოლო სისტემა მოიცავს სხვადასხვა რეჟიმებს, პოზიციებს, მოდიფიკაციებს. მაგრამ მოთამშეს არ გააჩნია დიალოგების პარამეტრები. ყველაზე მეტი კრიტიკა თამაშმა დაიმსახურა არა გეიმფლეის გამო, არამედ წინა სერიებთან შეუთავსებლობის გამო. ის, ასევე მოიცავს მულტიპლეიერის რეჟიმს. წინა ორი სერიისგან განსხვავებით, Fallout Tactics-ის მიმდინარეობა კალიფორნიის ნაცვლად ხდება შუადასავლეთ ამერიკაში. Fallout: Brotherhood of Steel (2004)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout: Brotherhood of Steel გახდა პირველი Falout თამაში, რომელიც გამოვიდა სათამაშო კონსოლზე 2004 წელს. თამაშში მთავარ მიზანს წამოადგნეს ორგანიზაცია ფოლადის საძმოს დაკარგული წევრების მოძებვნა. Brotherhood of Steel არის მოქმედებითი როლური ვიდეო თამაშის ჟანრის თამაში. მასში არ არის NPC პერსონაჟების მხარდაჭერა, რომლებიც მხარში უდგანან მოთამაშეებს ბრძოლის დროს. თამაშში გამოყნებულია Slipknot-ის, დევინ თაუნსენდისა და ლუი არმსტრონგის კომპოზიციები. ეს იყო უკანასკნელი სერია, რომელიც გამოუშვა Interplay Entertainment-მა. Fallout Shelter (2015)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout Shelter არის სიმულატორის ჟანრის ვიდეო თამაში iOS-სა და Android ოპერაციული სისტემებისათვის. მოთამაშე მოქმედებს, როგორც ზედამხედველი და უნდა ააშენეოს და მართოს თავშესაფარი და მისი მკვიდრნი. ასევე მის მოვალეობაში შედის გაგზავნოს ხალხი უდაბნოში დასაზვერად, დავალებეების შესასრულებლად და თავშესაფრის დასაცავად, სხვადასხვა თავდასხმების შესაჩერებლად. Fallout Shelter გამოვიდა 2015 წელს. გაუქმებული თამაშები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout Extreme[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout Extreme უნდა ყოფილიყო თამაშის გაგრძელება, რომლის შემუშავება მიმდინარეობდა 2000 წელს, თუმცა აღნიშნულ პრეოქტზე მუშაობა გაუქმებული იქნა [16]. Van Buren[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Van Buren უნდა ყოფილიყო რიგით მესამე ნაწილის კოდური სახელწოდება, რომელსაც ქმნიდა Black Isle Studios და უშვებდა Interplay Entertainment. მისი მთავარი მახასიათებლები იყო გაუმჯობესებული ძრავა 3D გრაფიკა, ახალი ლოკაციები, მანქანები და მოდიფიცირებული ვერსია SPECIAL სისტემისა. მისი შექმნა შეჩერებული იქნა ფინანსების არ არსებობის გამო. Interplay-მა თამაშის საავტორო უფლებელი მიყიდა Bethesda Softworks, რომელმაც დაიწყო მუშაობა საკუთარ Fallout 3-ის ვერსიაზე. Fallout: 1000 Brotherhood of Steel 2[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout: Brotherhood of Steel 2 იყო Brotherhood of Steel-ის პირდაპირი გაგრძელება, თუმცა აღნიშნულ თამაშზე მუშაობა შეწყდა. იგი დაგეგმილი იყო 2004 წლის შობისთვის[17]. Fallout თამაშების მსგავსად, მასში უნდა ყოფილიყო თამაშის რეპუტაციის მარტივი სისტემა. თამაში ემატებოდა 40 ახალი იარაღი და ათი ახალი სახის მტერი. მოთამაშეზე იქნებოდა დამოკიდებული, პერსონაჟი კეთილი იქნებოდა თუ ბოროტი; ოთხი პერსონაჟი, რომლითაც შესაძლებელი იქნებოდა თამაში, ექნებოდათ მათთვის დამახასიათებელი ბრძოლის სტილი და ერთმანეთისგან განსხვავებული შესაძლებლობები. ასევე, მოთამაშეებს შესაძლებლობა იქნებოდათ კოოპერატივში თამაში. The Dark Alliance Engine იძლეოდა უმრავ შესაძლებლობებს. Fallout Online[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout Online (თავდაპირველად ცნობილი როგორც Project V13) გაუქმებული პროექტი, რომელსაც ქმნიდა Interplay და Masthead Studios[18][19]. თამაშის შექმნა დაიწყო 2008 წელს. 2009 წელს Bethesda Softworks-მა სარჩელი შეიტანა Interplays წინააღმდეგ, იმის გამო, რომ Interplay არღვევდა ყველანაირ შეთანხმებას Fallout-ის საავტორო უფლებებთან დაკავშირებით[20]. 2012 წლის 2 იანვარს მათ მიაღწიეს შეთანხმებას, რომლის მიხედვითაც Fallout Online გაუქმდებოდა და ყველა უფლება Falout-ის შექმნაზე გადადიოდა Bethesda საკუთრებაში[21]. მას შემდეგ Project V13 აღდგა, მაგრამ სულ სხვა სახელწოდებით - Mayan Apocalypse. სერიების მიმოხილვა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] გარემო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] სერიებ 1000 ს მიმდინარეობა ხდება გამოგონილ ამერიკის შეერთებულ შტატებში, სადაც მოქმედება ვითარდება ალტერნატიული ისტორითა და რეალობით, მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ მოყოლებული. ამ დროში ჩამოყალიბდა უცნაური სოციალ-ტექნოლოგიური სტატუს-კვო.ამ პერიოდში დომინირებდნენ მოწინავე რობოტები, ატომური მანქანები, სხვადასხვა ენერგეტიკული იარაღები და სხვა ფუტურისტული ტექნოლოგიები.აქ სუფევდა ცივი ომის პარანოია - გავლებული პარალელი 1950-იან წლებთან. ამგვარი ატმოსფერო იყო შექმნილი ამერიკის ცხოვრების სტილში 21 საუკუნემდე. თამაშის სიუჟეტის დაწყებამდე ასი წლით ადრე, ენერგეტიკულმა კრიზისმა გამოიწვია ნავთობის მარაგის გამოფიტვა, რამაც მაშინდელი მსოფლიო მიიყვანა "რესურსების ომამდე". ბრძოლა მიმდინარეობდა ევროპის თნამეგობრობრობასა და ახლოაღმოსავლეთის ქვეყნებს შორის. ამან გამოიწვია მთელი რიგი ღონისძიებები:გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის დაშლა და კანადის ანექსია აშშ-ის მიერ, ჩინეთის შეჭრა ალასკშის და მისი სამხედრო ოკუპაცია. საბოლოოდ, 2077 წელს, ეს ყველაფერი დაგვირგვინდა "დიდი ომით". ბირთვული ომი მიმდინარეობდა ორი საათის განმავლობაში, რომელმაც შექმნა პოსტაპოკალიფტური გარემო ამე 1000 იკის შეერთებულ შტატებში, სადაც ვითარდება Fallout-ის სამყარო. თავშესაფრები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] მოვლენების ამგვარი განვითარების შედეგად 2054 წელს, აშშ-ის ხელისუფლება შეუდგა საერთო ნაციონალური პროექტის განხორციელებას; აეშენებინა მიწისქვეშა ბუნკერები. თავშესაფრები აგებული იქნა სახელმწიფო კომპანია Vault-Tec-ის მიერ. პროქტი ცნობილია, როგორც საზოგადოებრივი თავშესაფრები. თითოეული სარდაფი გაანგარიშებული იყო 1000 კაცზე. თავდაპირველეად გათვლილი იყო 400 000 ასეთი სარდაფის აგება, მაგრამ მხოლოდ 120 შექმნა. თუმცა სინამდვილეში, პროექტი არ ყოფილა გათვლილი მხოლოდ და მხოლოდ საზოგადოებრივი კეთილდღეობისთვის , ის იყო ნაწილი სოციალური ექპერიმენტებისა და აგებული იქნა, იმისთვის რომ განესაზღვრათ, თუ როგორ იმოქმედებდა სხვადასხვა ეკოლოგიური გარემო პირობები ადამიანის პსიქოლოგიაზე. ექსპერიმენტი მრავალფეროვანი იყო და მოიცავდა შემდეგს: თაშესაფრებში უნდა შეექმნათ თითიოეული მაცხოვრებლის კლონი და დაესახლებინათ სარდაფში. სარდა 1000 ში არ იქნებოდა არცერთი სახის გასართობი საშუალება. თავშესაფარს ეყოლებოდა ზედამხედველი, რომელიც ყველა წელიწადს მსხვრეპლად შესწირვდა ფიზიკურად არაპროპორციული შეფარდების მამაკაცებსა და ქალებს, სარდაფში გაშვებული იქნებოდა მუტაგენური ევოლუციური ვირუსი, კარი იქნებოდა ღია, სადაც მაცხოვრებლები იქნებოდნენ მომაკვინებელი რადიციით დასხივებულები. თუმცა ფინანსების სიმცირისა და სისტემის უხარისხობის გამო, მსაგავსი ექპერიმენტი უმეტეს თავშესაფარში ჩაიშალა. უმეტესი ამ სარდაფებიდან თვითგანადგურებამდე მივიდა და რამდენიმე ხნსის შემდეგ, როდესაც გადარჩენილებმა გახსნეს სარდაფები, ისინი უბრალო სამარხებად იყვნენ ქცეულნი. ომის შემდგომი პერიოდი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] „დიდი ომის“ შემდგომ ამერიკის შეერთებული შტატები გაეხვია პოსტაპოკალიპტურ გარემოში, ცნობილი როგორც „გაუკაცრიელებული უდაბნო“. (ინგლ."the Wasteland"). ომმა და ბირთვულმა არმაგედონმა მთლიანად გააუკაცრიელა ქვეყანა ადამიანებისგან. ქვეყნის მთლიანი ქონება უყურადღბოდ იქნა დატოვებული. ატმოსფეროში, შემთხვთხვევით გაშვებული ბილოგიური ნივთიერების გამო საკვები და წყალი დასხივდა რადია ff6 იის შედეგად. თითქმის სიცოხცლის ყველა ფორმამ მუტაცია განიცადა. ქვეყნის თითქმის მთლიანი ინფრასტრუქტურა განადგურებული იქნა და პირველადი მოხმარების საგნების დეფიციტი შეიქმნა. საქონლის გაცვლა გამოცვლა ძირითად საარსებო წყაროს წარმოადგენა ქვეყნისთვის, სადაც ქაღალდის კუპიურების მაგივრად გამოიყენებოდა შუშის ბოთლების თავსახურები. თითქმის ყველა ქალაქი დაცარიელდა და გაიძარცვა მარადიორების მიერ. მთლიანი უდაბნო დასახლებული იყო მიმოფანტული მცირე თემებით. ადამიანების უმეტსმა ნაწილმა, რომლებმაც ვერ მოახერხეს თავშესაფრებში გამაგრება გადაურჩნენ ატომურ ომს, თუმცა მათი უმეტესობა დასხივებული იქნა რადიაციის და გადაქცეული იქნა საშინელ არსებებად, ეგრედ წოდებულ გულებად (ინგლ:ghouls),მიუხედავად იმისა, რომ მათ მიეცათ არსებობის განუსაზღვრელი დრო, ისინი დაემსგავსნენ ზომბის მაგვარ არსებებებს; დაკარგეს თმები, მათი სხეული გაიხრწნა და გაუხდათ ხრიალა ხმა. თუმცა, თითქმის ყველა გული ღიზიანდება მათი ზომბთან შედარებისას, ამგვარი შედარება ყველაზე დიდ შეურაცხყოფას წარმოადგენს მათთვის. დიდი რაოდენობით რადიაციის მიღების შემდეგ, გულების უმეტესი ნაწილი ჭკუიდან შეიშალა; იქცნენ უგუნურ, აგრესიულ და ინსტინქტებით მოქმედ არსებებად. დაჯგუფებები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] მიუხედავად იმისა, რომ Fallout სამყარო არი 1000 სამყოფელი უამრავი დამოუკიდებელად მოქმედი დაჯგუფებისა, ასევე აქ არის ფრაქციების რაოდენობა, რომლებმაც თავიანთი წვლილი შეიტანეს ომის შემდგომი ამერიკის ჩამოყალიბებაში. ეს ფრაქციები ხშირად, გვევლინებიან მთავარ მოქმედ პირებად Fallout-ის სიუჟეტური ხაზის მიმდინარეობისას. - ფოლადის საძმო (ინგლ.Brotherhood of Steel) არის დაჯგუფება, რომელიც იღწვის ომამდელი ცოდნის, ღირებულებებისა და ტექნოლოგიების შეგროვება-შენარჩუნებისთვის. ისინი მიჰყვებიან ამ მიზანს რელიგიური ფანატიზმის გავლენით. მათი წევრების უმეტესი ნაწილი არის გადარჩენილი ამერიკელი სამხედროების შთამომავალი. ქსენოფობიური შეხედულებების შედეგად, საძმოს წევრები თვლიან , რომ მხოლოდ ისინი არიან ერთადერთი მემკვიდრეები ომამდელი ტექნოლოგიებისა, რამაც განაპირობა სხვა ფრაქციებთან ომის დაწყება. ვაშინგტონის აღმოსვლეთ სანაპიროს ტერიტორიაზე (ცნობილი, როგორც უდაბნოს დედაქალაქი) საძმო თავისთავზე იღებს ამ ტერიტორის დაცვას და ანდგურებს აქ მობინადრე სუპერმუტანტებს და ასევე ამ რეგიონში ეხმარება ხალხს მიიღოს სუფთა წყალი.[22] - ანკლავი (ინგლ.Enclave) შედგება ომამდელი აშშ-ის ფედერალური მთავრობის ნარჩენებისგან. იგი Falout 2-სა და Fallout 3-ში მოქმედებს, როგორც მთავარი ანტაგონისიტი (მოწინააღმდეგე). მათ აქვთ წვდომა ომამდელ მაღალ თეექნოლოგიებთან, როგორებიც არის მოწინავე სიმძლავრის ჯავშანი და პლაზმური შეიარაღება. მათ მთავარ მიზანს წარმოადგენს მუტაციის სრული ამოძირკვა უდაბნოდან, რის შედეგადაც ისინი ფიქრობენ, რომ შეძლებენ ომამდელი აშშ-ის აღდგენას. რადიაცია არის მიზეზი FEV ვირუსის გავრცელების, რომლითაც დაავადებულია თითქმის ყველა ცოცხალი არსება უდაბნოში. - ახალი კალიფორნიის რესპუბლიკა (ინგლ.(NCR) New California Republic) წარმოადგენს კონსტიტუციურ რესპუბლიკას. ის არის ყველაზე დიდი ფრაქცია დასახლებითა და ტერიტორიით მთელ პოსტაპოკალიფტურ ამერიკაში. NCR არის ომამდელი ამერიკის ღირებულებების მატარებელი, რომლის ლოზუნგია "ძველი მსოფლიოს ღირებულებები." დაფუძნდა კალიფორნიაში. იგი ფლობს ჰოლდინგებსა და ინვენტარს ნევადაში, ორეგონში და ნიუ-მექსიკოში, მდინარე კოლორადოსთან ახლოს. NCR აგრეთვე ფლობს ჰუვერის კაშხალს Fallout : New Vegas-ის დაწყებიდან. - ცეზარის ლეგიონი (ინგლ.Caesar's Legion) არის ავტოკრატიული, ტოტალიტარული ერთგვაროვანი დიქტატურა, რომელიც ფლობს 87 დაპყრობილ ტომს. იგი უარს ამბობს თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენებაზე და ემხრობა მონათმფლობელობას. მათი შეხედულებები და იდეალები დაფუძნებულია რომის იმპერიაზე. ლეგიონი აფართოებს საკუთარ ტერიტორიებს ძალადობრივი გზით, განადგურებისა და დამონების გზით, ცდილობს დაპყრობილ ხალხს უარი ათქმევინოს მის ორიგინალურ კულტურასა და შეგნებაზე. - აპოკალიფსის მიმდევრები (ინგლ. Followers of the Apocalypse) არის ცუდად ორგანიზებული კოლექტივი, რომლის მთავარი მიზანია ჰუმანიტარული საქმიანობისა და ცოდნის აღდგენა, გავრცელება და შენარჩუნება. ჩამოყალიბდა ახალი კალიფორნიის რესპუბლიკაში. ისინი ასევე შეინიშნებიან მთელ დასავლეთ რეგიონებში. ძირითადად მოღვაწეობენ სამედიცინო ცენტრებში. - მისტერ ჰაუსი (ინგლ.Mr. House) ის არის ახალი ვეგასის (ინგლ.New Vegas) მესაკუთრე. (ომის შემდგომი ლას ვეგასის პროტოტიპი.) გავლენიანი ბიზნესმენი, მეცნიერი და მეწარმე. მან იწინასწარმეტყველა "დიდი ომი" და თორმეტი წელი მუშაობდა ქალაქის გადარჩენი 1000 გეგმაზე. მიუხედავად იმისა, რომ მან შეძლო ქალაქის ნაწილის გადარჩენა, რადიაციამ გაანადგურა მისი მიმდებარე ტერიტორიები. იმედოვნებდა, რომ უხელმძღვანელებდა ადამიანების პროგრეესს აპოკალიფსის შემდეგ. ჰაუსმა, ექსპერიმენტების შედეგად შეძლო მიეღწია უკვდავებას, იმის გამო რომ შეექმნა გრძელვადიანი გამძლე გეგმა ცივილიზაციის აღსადგენად, განევითარებინა მეცნერება, და მოეხდინა სამრეწველო ზრდა და მოეტანა მოგება New Vegas-ისთვის. - სუპერმუტანტები (ინგლ.Super Mutants) არის შედეგი ომისდრიონდელი ექსპერიმენტებისა, რამაც ხალხი აქცია დიდი ზომის ბილოლოგიურად უკვდავ მუტანტებად, ევოლუციური ვირსუსის გაშვების შედეგად. მიუხედავად იმისა, რომ უმეტესი ნაწილი სუპერმუტანტებისა მტრობენ ადამიანებს, არსებობს მცირე ჯგუფები, რომლებიც მშვიდობიანად არიან განწყობლინი ადამიანების მიმართ. გავლენა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout-ის ისტორიის შექმნა შთაგონებული იქნა 1950-იანი წლების სამეცნიერო ფანტასტიკის Pulp-ჟურნალებითა და კომიქსებით. სადაც ძირითად თემას წარმოადგენს ატომის ეპოქის ოპტიმიზმი. თამაშის გარემო რეტროფუტურისტულია 1000 a>, სადაც ფიგურირებს ლაზერული იარაღები და ფილმ Forbidden Planet-ის მსგავსი რობოტები. კომპიუტერები იყენებენ ვაკუუმის მილებს ტრანზისტორების ნაცვლად. დანგრეული შენობების არქიტექტურა აგებულია არტ-დეკო-სა და გუგის სტილში. ენერგეტიკული იარაღები ჰგავს ისეთ იარაღებს, როემლებსაც გამოიყენებდა კომიქსების გმირი ფლეშ გორდონი. ხოლო რაც შეეხება თამაშში არსებულ მანქანებს, შექმნლილია 1950-იანი წელების სტილში. თამაშში გამოყენებული ბილბორდები და ბროშურები 1950-იანები წლების მოტივებზე არის აგებული. თამაშშზე ძირითადი გავლენა მოახდინა ჰარლან ელისონის მოთხრობამ ბიჭი და ძაღლი. სადაც მთვარი გმირი ვიკი და მისი ძაღლი ბლადი მოგზაურობენ აშშ-ის უდაბნოში, სამხრეთ დასავლეთ ტერიტორიაზე, სადაც დათარეშობენ მარადიორების ბანდები, ჭკუიდან შეშლილი რობოტები და მუტანტები.[23] ასევე თამაში შ 1000 აგონებული იქნა შეშლილი მაქსის სერიებით, პოსტაპოკალიფტური უდაბნოს ატმოსფეროთი. გეიმპლეი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] SPECIAL[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] SPECIAL არის პერსონაჟის უნარ-ჩვევების სტატისტიკური სისტემა, რომელიც შეიქმნა პირადად Fallout სერიებისთვის. სიტყვა SPECIAL არის აკრონიმი, იგივე აბრევიატურა, რომელიც შედგება შვიდი ატრიბუტისგან: ძალა. (ინგლ.Strength), აღქმა (ინგლPerception), გამძლეობა (ინგლ.Endurance), ქარიზმა (ინგლ.Charisma), ინტელექტი (ინგლ.Intelligence), სიმარჯვე (ინგლ.Agility), იღბალი (ინგლ.Luck). SPECIAL სისტემა პირველად გამოყენებული იქნა GURPS-ზე. SPECIAL მოიცავს შემდეგ ძირითად კომპლექტურ მახასიათებლებს: - ატრიბუტები (ზემოთ ჩამოთვლილი) წარმოადგენენ პერსონაჟის მთავარ ბირთვს, თანადაყოლილ შესაძლებლობებს. ატრიბუტები რჩება მთელი თამაშის განმავლობაში. მიუხედავად ამისა, იგი ცვალებადია და მასზე შეიძლება გავლენა მოახდინოს სხვადასხვა გარემო პირობებმა, მაგალითად ნარკოტიკებზე დამოკიდებულებამ, ფიზიკურმა დაზიანებამ.მაგალითისთვის, როდესაც პერსონაჟი ატარებს სხვადასხვა მძიმე ჯავშანს, ტარების განმავლობაში, მას დააკლდება სიმარჯვის მაჩვენებელი. - უნარ-ჩვევები (ინგლ.Skills) წარმოადგენს პერსონაჟის უნარიანობას სხვადასხვა დავალების შესრულებისას - ნაჩვენებია პროცენტებში. უნარჩვევების მაქსიმუმი არის 100 პროცენტი. SPECIAL სტატისტიკაში, კვალიფიკაციის ამაღლება ხდება პერიოდოულად, გარკვეული ნიშნულის მიღწევის შემდეგ. SPECIAL სისტემა პირველად გამოიყენეს Fallout-ში, Fallout 2-სა და Fallout Tactics: Brotherhood of Steel-ში. სრულიად მოდიფიცირებული ვერსია გამოყენებული იქნა Fallout 3-ში Fallout: New Vegas-ში, Fallout: Warfare-სა და Fallout 4-ში. აგრეთვე SPECIAL გამოიყენეს Fallout Shelter-ში რომელიც მობილურ ff6 პლათფორმაზე გამოვიდა. Fallout სერიების გარდა, სისტემა გამოიყენეს როლური ვიდეო თამაშის ჟანრის თამაშ Lionheart: Legacy of the Crusader-შიც. Pip-Boy[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Pip-Boy (პერსონალური ინფორმაცის პროცესორი-ბიჭუნა) არის მაჯის კომპიუტერი, რომელიც გამოყენებულია Fallout, Fallout 2-ში, Fallout 3-ში, Fallout: New Vegas-სა და Fallout 4-ში. მასში ინახება ინფორმაცია დავალებების, ინვენტარის, ბრძოლის მართვის, მოთამაშის სტატისტიკისა და უნარჩვევების სტატისტიკის შესახებ. Fallout-სა და Fallout 2-ში გამოიყენება Pip-Boy 2000. Fallout Tactics-ში არის მოდიფიცირებული ვერსია Pip-Boy 2000BE. Fallout 3-სა და Fallout: New Vegas-ში გაოიყენეს Pip-Boy 3000. ხოლო რაც შეეხება Fallout 4, მასში გამოიყენება გაუმჯობესებული ვერსია Pip-Boy 300 Mark IV. სამაგიდო თამაში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] Fallout: Warfare[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] სამაგიდო თამაში. დაფუძნებულია Fallout Tactics-ის სიუჟეტზე, რომელიც იყენებს SPECIAL-ის მარტივ სისტემას. თამაშის წესი დაიწერა კრისტოფერ ტეილორის მიერ. Fallout: Warfare გააჩნია ხუთი განსხვავაებული ფრაქცია, მანქანები და თამაშის ოთხი ტიპი. Fallout: Warfare მიიღო უამრავი ჯილდო, მათ შორის წლის თამაშის ჯილდო. იურიდიული ქმედება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] მას შემდეგ, რაც Interplay აღმოჩნდა გაკოტრებიბის წინაშე, მან Falout-ის მთლიანი ფრენჩეიზი მიყიდა Bethesda, თუმცა შეინარჩუნა უფლებები Fallout Online-ის შექმნაზე. 2008 წლის 8 სექტემბერს Bethesda Softworks-მა უჩივლა Interplay-ის საავტორო უფლებების დარღვევის გამო და მოითხოვდა სასამართლოში თამაშის შექმნის გაუქმებას და Interplay-ისთვის Fallout ტრილოგიის გაყიდვებიდან წილის ჩამორთმევას. Bethesda ცდილობდა დაემტკიცებინა, რომ Interplay-ის არ ქონდა უფლება Fallout ტრილოგიის გაყიდვა ინტერნეტ მაღაზიების საშუალებით, როგორიც არის მაგ 1000 ალითად Steam.Bethesda ასევე აპროტესტებდა იმას, რომ Fallout Online-ის სრულმაშტაბიანი შექმნა არ განხორციელდა და მინიმალური დანახარჯი, რომელიც 30 მილიონს შეადგენდა არ იქნა გამოყენებული. Interplay შეიტანა კონტრ სარჩელი და აცხადებდა, რომ მას კონტრაქტით გაჩნდა ყველა უფლება, ინტერნეტ მაღაზიის საშუალებით გაეყიდა Fallout ტრილოგია, ხოლო რაც შეეხება თამაშის შექმნას, თამაში იმყოფებოდა სრულ მაშტაბიანი შექმნის პროცესში, მაგრამ გამოსვლის თარიღი დაუდგენელი იყო.[24] საბოლოოდ, 2012 წლის 12 დეკემბერს სასამართლო სხდომაზე გადაწყდა, რომ Bethesda მზად იყო გადაეხადა Interplay-სთვის 2 მილიონი აშშ დოლარი Fallout online-ის საავტორო უფლებების შეძენის სანაცვლოდ. ხოლო რაც შეეხებაა Interplay-ის, მას უფლება მიეცა Fallout, Fallout 2 და Fallout Tactics: Brotherhood-ის გაყიდვა ეწარმოებინა 2013 წლის 31 დეკემბრამდე. კრიტიკოსების შეფასება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] თამაშის ხუთმა სერიამ მოიპოვა საერთაშორისო აღიარება და მაღალი შეფასებები მიიღო კრიტიკოსებისგან. ყველაზე რეიტინგული სერიებიდან აღმოჩნდა Fallout 3, რომელიც ფლობს 92.85 % და 93 % GameRankings-სა და 1000 Metacritic-ის საიტებზე რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ოფიციალური საიტი - The Vault, Fallout-ის ვიკი - Nukapedia, Fallout-ის ვიკი სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ↑ Q&A: Feargus Urquhart, Part One. GameSpot.com (2008-10-28). წაკითხვის თარიღი: 2013-09-08. - ↑ Contract between Bethesda and Interplay Entertainment Corp (2007-04-09). წაკითხვის თარიღი: 2007-05-16. - ↑ Bethesda acquires Fallout MMO rights. Gameinformer.com. წაკითხვის თარიღი: 2013-09-08. - ↑ Beta Status for Fallout Online. Betawatcher.com. წაკითხვის თარიღი: 2013-09-08. - ↑ IGN Presents the History of Fallout. IGN (2009-01-28). წაკითხვის თარიღი: 2009-01-30. - ↑ FAQ. Bethesda Softworks (2008-05-05). წაკითხვის თარიღი: 2013-09-08. - ↑ Fallout: New Vegas Release Date Announced. News.filefront.com. წაკითხვის თარიღი: 2012-01-19. - ↑ http://usatoday30.usatoday.com/printedition/life/20100216/fallout16_st.art.htm - ↑ http://www.joystiq.com/2009/04/20/fallout-new-vegas-coming-to-consoles-next-year/ - ↑ Tong, Sophia. (4 მაისი, 2010) Fallout: New Vegas Interview: Josh Sawyer (Video). GameSpot. - ↑ Snider, Mike. “What happens in 'Fallout: New Vegas'“, USATODAY.com, 16 თებერვალი, 2010. წაკითხვის თარიღი: February 16, 2010. - ↑ Hussain, Tamoor. (3 ივნისი, 2015) Fallout 4 Officially Confirmed for PC, Xbox One, PS4. წაკითხვის თარიღი: June 3, 2015. - ↑ Karmali, Luke. (June 3, 2015) FALLOUT 4 OFFICIALLY REVEALED BY TEASER SITE. წაკითხვის თარიღი: 3 ივნისი, 2015. - ↑ Fallout 4 - Official Trailer. Bethseda Softworks (June 3, 2015). წაკითხვის თარიღი: 3 ივნისი, 2015. - ↑ Why Fallout 4's Protagonists Have Voices - IGN. წაკითხვის თარიღი: 2015-06-25. - ↑ Gillen, Kieron. (January 27, 2010) No More Than Words: Fallout Extreme. Rock Paper Shotgun. წაკითხვის თარიღი: 20 ივნისი, 2010. - ↑ “Brotherhood of Steel Part 2“. წაკითხვის თარიღი: 21 ივლისი 2011. - ↑ Thorsen, Tor. (2009-04-03) Earthrise studio arming Fallout MMORPG. Gamespot.com. წაკითხვის თარიღი: 2009-04-10. - ↑ Zombie, Garbled. (2008-04-10) Interplay returns; brings Fallout MMO. StuffWeLike.com. წაკითხვის თარიღი: 2008-04-10. - ↑ Brennan, Colin. (2009-09-11) Bethesda and Interplay lock legal horns over Fallout MMO. Massively.com. წაკითხვის თარიღი: 2009-09-12. - ↑ The Great Fallout Legal Battle Ends Without a Fallout MMO. Kotaku. წაკითხვის თარიღი: 10 იანვარი 2012. - ↑ Avellone, Chris. (2002-07-10) Fallout Bible 6. Fallout Bible. წაკითხვის თარიღი: 2006-09-20. - ↑ Fiegel, Michael. (ივლისი 21, 2009) Junktown Dog. The Escapist. წაკითხვის თარიღი: 29 ივლისი, 2011. - ↑ Bethesda-Fallout Lawsuit. წაკითხვის თარიღი: 21 ივნისი 2011. - ↑ Fallout Reviews. GameRankings. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout Reviews. Metacritic. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout 2 Reviews. GameRankings. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout 2 Reviews. Metacritic. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout Tactics: Brotherhood of Steel Reviews. GameRankings. წაკ ff6 ითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout Tactics: Brotherhood of Steel Reviews. Metacritic. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout: Brotherhood of Steel Reviews. GameRankings. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout: Brotherhood of Steel Reviews. GameRankings. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout: Brotherhood of Steel Reviews. Metacritic. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout: Brotherhood of Steel Reviews. Metacritic. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout 3 Reviews. GameRankings. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout 3 Reviews. GameRankings. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout 3 Reviews. GameRankings. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვი 1000 ტო, 2013. - ↑ Fallout 3 Reviews. Metacritic. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout 3 Reviews. Metacritic. წაკითხვის თარიღი: August 14, 2013. - ↑ Fallout 3 Reviews. Metacritic. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout: New Vegas Reviews. GameRankings. წაკითხვის თარიღი: August 14, 2013. - ↑ Fallout: New Vegas Reviews. GameRankings. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout: New Vegas Reviews. GameRankings. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout: New Vegas Reviews. Metacritic. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout: New Vegas Reviews. Metacritic. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout: New Vegas Reviews. Metacritic. წაკითხვის თარიღი: 14 აგვისტო, 2013. - ↑ Fallout 4 for Xbox One. GameRankings. წაკითხვის თარიღი: 11 ნოემბერი, 2015. - ↑ Fallout 4 for PC. GameRankings. წაკითხვის თარიღი: 11 ნოემბერი, 2015. - ↑ Fallout 4 for PlayStation 4. GameRankings. წაკითხვის თარიღი: 11 ნოემბერი, 2015. - ↑ Fallout 4 for Xbox One Reviews. Metacritic. წაკითხვის თარიღი: 11 ნოემბერი, 2015. - ↑ Fallout 4 for PC Reviews. Metacritic. წაკითხვის თარიღი: 11 ნოემბერი, 2015. - ↑ Fallout 4 for PlayStation 4 Reviews. Metacritic. წაკითხვის თარიღი: 11 ნოემბერი, 2015.


მამუკა ბახტაძე - განათლება არის ეროვნული იდეა და მას ალტერნატივა არ აქვს - 1TV 21:33, 07.11.2019 განათლება არის ეროვნული იდეა და მას ალტერნატივა არ აქვს, სწორედ ამ იდეის რეალიზაცია უზრუნველყოფს საქართველოს წინაშე არსებული ყველა გამოწვევის დაძლევასა და 21-ე საუკუნეში ერთიან, ძლიერ და წარმატებულ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბებას, – ამის შესახებ საქართველოს ყოფილი პრემიერ-მინისტრი, მამუკა ბახტაძე „ფეისბუქზე“ წერს. ბახტაძე მიხეილ ბატიაშვილის განათლების მინისტრობიდან წასვლას ეხმაურება. როგორც ბახტაძე აღნიშნავს, მიხეილ ბატიაშვილის მინისტრობის დროს განსაკუთრებული წარმატებები ჰქონდათ როგორც კულტურის, ასევე სპორტის მიმართულებით. „რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ეროვნული იდეა დაცულია კანონმდებლობის დონეზე და ყველა მთავრობას ავალდებულებს ბიუჯეტის მეოთხედი მიმართოს განათლებაზე. სიმბოლურია ისიც, რომ სწორედ განათლების სფეროთი დავიწყეთ ევროკავშირთან ფაქტობრივი ინტეგრაციის პროცესი. მიხეილ ბატიაშვილმა თავისი ძალიან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ამ ეროვნულ საქმეში, რისთვისაც მინდა დიდი მადლობა გადავუხადო და წარმატება ვუსურვო მომავალ საქმიანობაში. აღსანიშნავია, რომ მისი მინისტრობის დროს განსაკუთრებული წარმატებები გვქონდა როგორც კულტურის, ასევე სპორტის მიმართულებითაც. ასევე მინდა, აღვნიშნო მიღწევები მეცნიერების მიმართულებით, განსაკუთრებით კი მინდა გამოვყო EUROXESS-ში გაწევრიანება, რომელიც სრულიად ახალ შესაძლებლობებს გაუხსნის ჩვენს მეცნიერებსა და მკვლევარებს. წარმატებას ვუსურვებ როგორც მთავრობას, ისევე სამინისტროს გუნდს განათლების – ეროვნული იდეის შეუქცევადი განვითარების პროცესში“,- აღნიშნავს მამუკა ბახტაძე.


ოდესა ოდესა (უკრ. Oдeca; რუს. Oдecca) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ უკრაინაში, უმნიშვნელოვანესი პორტი შავ ზღვაზე და ოდესის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის მონაცემებით იყო 1.012.500 ადამიანი. ოდესა თბილ წყალზე მდებარეობს, თუმცა მისი სამხედრო მნიშვნელობა საკმაოდ შეზღუდულია. თურქეთის მიერ დარდანელის სრუტესა და ბოსფორზე კონტროლის დაწესებამ ნატოს შესაძლებლობა მისცა ოდესიდან ხმელთაშუა ზღვაზე მიმოსვლა შეეზღუდა. ქალაქს ორი მნიშვნელოვანი პორტი აქვს: თავად ოდესა და იუჟნი (საერთაშორისო მნიშვნელობის ნავთობ ტერმინალი), რომელიც ქალაქის გარეუბანში მდებარეობს. კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი პორტი, ილიჩევსკი, იმავე ობლასტში მდებარეობს, ოდესის სამხრეთ-დასავლეთით. ერთობლიობაში ეს სამი პორტი და სარკინიგზო სისტემა მნიშვნელოვან სატრანსპორტო კვანძს წარმოადგენს. ოდესის ნავთობ და ქიმიურ-გადამმუშავებელი ქარხნები რუსეთისა და ევროპის ქსელებთან სტრატეგიული მნიშვნელობის სადენებით არის დაკავშირებული. ოდესა სიდიდით მეხუთე ქალაქია უკრაინაში და ასევე მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი. მე-19 საუკუნეში ის იყო იმპერიული რუსეთის მესამე ქალაქი მოსკოვისა და სანქტ-პეტერბურგის შემდეგ. ქალაქის ისტორიულ არქიტექტურას უფრო ხმელთაშუა იერი დაჰკრავს ვიდრე რუსული, ფრანგული და იტალიური მიმდინარეობების გავლენით. ოდესისთვის ყოველთვის იყო დამახასიათებელი თავისუფალი ნება და იუმორი, შესაძლოა მისი მდებარეობისა და მულტიკულტურიზმის წყალობით. ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] 1792 წლამდე ოდესა თათრულ სოფელს წარმოადგენდა და ჰაჯიბეი ერქვა. ოდესის თავდაპირველი სახელის სხვა ვარიანტებიცაა ცნობილი: კაჩიბეი, აჯიბეი, კოცუბეევი, კაჩუკლენოვი. ქალაქს ოდესა ეწოდა იმის გამო, რომ შეცდომით მიაჩნდათ, თითქოს ჰაჯიბეის ადგილზე ძველბერძნული კოლონია ოდესოსი არსებობდა. სინამდვილეში ოდესოსი ვარნას ადგილას მდებარეობდა. ოდესა ქალაქს 1794 წელს უწოდეს. ხერსონის კლიმატის უვარგისობაში დარწმუნებულმა ადმირალმა ოსიპ დერიბასმა ჰაჯიბეის ადგილას ქალაქის გაშენების იდეა ეკატერინე II-ს შესთავაზა. ამ ქალაქის დაარსება რუსეთს აახლოებდა ოსმალეთის იმპერიასთან, ხოლო ვოლინისა და პოდოლის მცხოვრებლებს დიდ უპირატესობას უქმნიდა. მათ აღარ დასჭირდებოდათ ბუგის გადაკვეთა ზღვასთან დასაკავშირებლად. 1803 წელს ოდესაში ოთხასამდე სახლი და 7-8 ათასამდე მცხოვრები იყო, ქალაქის შემოსავალი 5 მლნ მანეთამდე ადიოდა. 1803 წელს ოდესის მმართველად დაინიშნა არმან ემანუელ დიუ პლესი რიშელიე. მან მიიზიდა ხალხი ოდესაში დასასახლებლად, მოაწყო მუდმივმოქმედი ფოსტა და კარანტინი, სავაჭრო პალატა, ბირჟა, საავადმყოფოები და გიმნაზიები. ათ წელიწადში ქალაქის მოსახლეობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა. 1814 წლისთვის ოდესაში 2600 სახლი და 35 ათასი მცხოვრები იყო, ქალაქის შემოსავალმა 45 მლნ მანეთს გადააჭარბა. 1820 წლისთვის ოდესის 40 ათასიანი მოსახლეობა მრავალეთნიკური იყო. მისი მოსახლეობის მხოლოდ მეოთხედი იყო რუსები, დანარჩენს კი შეადგენდნენ ფრანგები, იტალიელები, ავსტრიელები, გერმანელები, პოლონელები, სომხები, ბულგარელები, სერბები, ბერძნები, ალბანელები, ყარაიტები. ოდესა 1819-1858 წლებში თავისუფალი პორტი (პორტო ფრანკო) იყო. საბჭოთა პერიოდში სსრკ-ის უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო პორტი და სამხედრო სანაოსნო ბაზა გახდა. 2000 წლის 1 იანვარს ოდესის სავაჭრო პორტის კარანტინის მისადგომი თავისუფალ პორტად და თავისუფალ სავაჭრო ზონად გამოცხადდა 25 წლის ვადით. გეოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ოდესის მიმდებარე ტერიტორიის ნიადაგი, გარდა ხერსონისკენ მიმავალი გზის სანაპირო ზოლისა, მეტად ნაყოფიერია. ჰაერი ჯანსაღია, მაგრამ ქალაქი მოკლებულია ტყეებსა და მტკნარ წყალს. რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ქერჩი - კიევი - ლენინგრადი - მინსკი - მურმანსკი - მოსკოვი - ნოვოროსიისკი - ოდესა - სევასტოპოლი - სმოლენსკი - სტალინგრადი - ტულა - ბრესტის ციხესიმაგრე - გმირი ციხესიმაგრე


source: fineweb

text: “საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ მოქმედი სამეურვეო საბჭოს 6 წევრის სარჩელი საკონსტიტუციო სასამართლომ წარმოებაში მიიღო და გადაწყვეტილების მიღებამდე მაუწყებლის შესახებ კანონის გარკვეული ნორმების მოქმედება შეაჩერა. ამასთან, ქუთაისის საქალაქო სასამართლომ წარმოებაში მიიღო სამეურვეო საბჭოს წევრობისთვის კონკურსში მონაწილე იმ 8 პირის სარჩელი, რომლებიც პარლამენტმა ასარჩევად არ დაასახელა. ისინი დეპუტატებს კანონის დარღვევაში ადანაშულებენ. რა ხდება „საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ სამეურვეო საბჭოსთან ირგვლივ? საკონსტიტუციო სასამართლომ 19 თებერვალს დასაშვებად ცნო „საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ მოქმედი სამეურვეო საბჭოს 7-დან 6 წევრის სარჩელი. მეურვეები მათთვის უფლებამოსილების ვადაზე ადრე შეჩერებას ასაჩივრებენ, ვინაიდან „მაუწყებლის შესახებ კანონში“ 12 ივლისს შეტანილი ცვლილებების მიხედვით, მათ უფლებამოსილება უწყდებათ მაშინვე, როგორც კი ახალი წესით არჩეული სამეურვეო საბჭო დაიწყებს მოქმედებას. მოქმედი სამეურვეო საბჭოს ერთ-ერთი წევრი, გიორგი მელაძე, რადიო თავისუფლებასთან საუბარში ამბობს, რომ სანამ საკონსტიტუციო სასამართლოს არ გამოუგზავნია ცნობა იმის შესახებ, თუ რის საფუძველზე მიიღო საქმე წარმოებაში, ძნელია კომენტარის გაკეთება, თუმცა ფაქტია, რომ მომავალი ერთი თვის განმავლობაში, სანამ სასამართლო ამ სარჩელს განიხილავს, პარლამენტი ახალი სამეურვეო საბჭოს დაკომპლექტების ისედაც გაჭიანურებულ პროცესს მინიმუმ ერთი თვის განმავლობაში ვერ განაგრძობს - ამდენი დრო აქვს სასამართლოს გადაწყვეტილების მისაღებად. როგორც მედიამკვლევარი ზვიად ქორიძე ამბობს, საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანილი ეს სარჩელი პარლამენტს ამოსუნთქვის საშუალებას აძლევს, რაკი ისედაც გაჭიანურებული და ჩიხში შესული პროცესიდან გამოსავალი მაინც არ ჩანდა. შეგახსენებთ, რომ პარლამენტმა ორი მოსმენით ახალი სამეურვეო საბჭოს მხოლოდ რამდენიმე წევრი დაამტკიცა. ამასთან, საპარლამენტო უმრავლესობამ არ გამოიყენა მისთვის კანონით განსაზღვრული კვოტა და, 3 კანდიდატის ნაცვლად, კენჭისყრაზე 1 დაასახელა. არც უმრავლესობის მიღმა დარჩენილმა დეპუტატებმა გამოიყენეს თავიანთი კვოტა და, 3-ის ნაცვლად, ორი კანდიდატი დაასახელეს. ამჟამინდელი მდგომარეობით, ვაკანტურია სამეურვეო საბჭოს 5 წევრის ადგილი. ზვიად ქორიძეს საკონსტიტუციო სასამართლოსგან მისაღები გადაწყვეტილების ორი ვარიანტი აქვს - ან დააკმაყოფილებს მოსარჩელე მხარის სარჩელს სასამართლო, ან არა: მარტივად რომ ვთქვათ, უბრალო უმრავლესობა არის კოალიცია „ქართული ოცნება“ მხოლოდ, იმიტომ რომ მათ აქვთ უბრალო უმრავლესობა პარლამენტში და ისინი ირჩევენ „საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ სამეურვეო საბჭოს წევრებს. შესაბამისად, ერთი ჟესტით უკვე „საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ საბჭოში დღეს მმართველ კოალიციას ექნება უმრავლესობა... „თუ უარყო, ეს ნიშნავს, რომ უბრუნდება პარლამენტი უკვე დაწყებულ პროცედურას და შემდეგ ან განაგრძობს ამ წარდგენილი 27 კანდიდატიდან ამორჩევას, ან, მართლაც, გამოაცხადებს ხელახალ კონკურსს, რადგან სადღაც ეს უნდა გადაწყდეს, და თუ მეორე ვარიანტი მოხდა, ანუ თუ კანონის ეს ჩანაწერები სამეურვეო საბჭოს დაკომპლექტებასთან დაკავშირებით უკანონოდ ცნო, უკვე უბრუნდება პროცესი 2013 წლის 12 ივლისამდე არსებულ ჩანაწერს“. ეს უკანასკნელი ჩანაწერი კი ითვალისწინებს იმას, რომ სამეურვეო საბჭოს შემადგენლობა არის 15-კაციანი, საიდანაც თითო ადგილზე სამ კანდიდატურას ასახელებს პრეზიდენტი, რომელსაც დაამტკიცებს პრემიერი და შემდეგ პარლამენტის უბრალო უმრავლესობა თითო ადგილზე სამი კანდიდატიდან ერთს დაამტკიცებს. „მარტივად რომ ვთქვათ, უბრალო უმრავლესობა არის კოალიცია „ქართული ოცნება“ მხოლოდ, იმიტომ რომ მათ აქვთ უბრალო უმრავლესობა პარლამენტში და ისინი ირჩევენ „საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ სამეურვეო საბჭოს წევრებს. შესაბამისად, ერთი ჟესტით უკვე „საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ საბჭოში დღეს მმართველ კოალიციას ექნება უმრავლესობა“, ამბობს ზვიად ქორიძე. პარლამენტის ნაძალადევის რაიონის მაჟიორიტარი დეპუტატი, მაუწყებლის შესახებ კანონის ერთ-ერთი თანაავტორი თამარ კორძაია, რადიო თავისუფლებასთან საუბარში ამბობს, რომ საკონსტიტუციო სასამართლომ ერთი თვის ვადაში უნდა მიიღოს გადაწყვეტილება. ამ ერთი თვის განმავლობაში კი ნებისმიერი გადაწყვეტილება „საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ სამეურვეო საბჭოს დაკომპლექტებასთან დაკავშირებით, - მათ შორის, ხელახალი კონკურსის გამოცხადება, - სულ მცირე, არაგონივრულია. ამასთან, თამარ კორძაია ამბობს, საპარლამენტო ხელისუფლებისთვის არც ხელსაყრელია არსებული ვითარება და არც არასასურველიო: რომ წარმოვიდგინოთ ისეთი ვითარება, რომ პრეზიდენტმა არ გამოიყენოს თავისი ვალდებულება და, მაგალითად, არ წარადგინოს პრემიერის კანდიდატურა, მაშინ სად მივა, საერთოდ, სახელმწიფო მმართველობა... „რატომ უნდა აწყობდეს ვინმეს? ვთქვათ, თუ ვინმეს საკუთარი კანდიდატურის ყოლა უნდოდა, მაშინ რატომ უნდა აძლევდეს ხელს? მაშინ ხელახალი კონკურსი უნდა გამოცხადდეს? არა მგონია. ერთი სიტყვით, ეგ არც ისე აძლევს ხელს და არც ასე არავის თავის საქმეში. ეს არის ჩვეულებრივი პროცედურული სამართლიანობა, რადგან სასამართლოს აქვს უფლება შეაჩეროს კანონის მოქმედება, მაგრამ სასამართლო გარკვეულ ვადებშია შემოფარგლული ამ თავისი უფლებამოსილებით“. „საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ სამეურვეო საბჭოს მოქმედი 6 წევრის გარდა, ქუთაისის საქალაქო სასამართლოში სარჩელი აქვს შეტანილი „საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ სამეურვეო საბჭოს წევრების შესარჩევ კონკურსში მონაწილე 8 პირსაც. ისინი საპარლამენტო უმრავლესობისა და უმრავლესობის მიღმა დარჩენილ დეპუტატებს უჩივიან იმის გამო, რომ მათ საკუთარი კვოტის გამოუყენებლობით დაარღვიეს მაუწყებლის შესახებ კანონი. სამეურვეო საბჭოს წევრების შესარჩევ კონკურსში მონაწილე ნაზი ჯანეზაშვილი მიიჩნევს, რომ სასამართლომ უნდა განუმარტოს დეპუტატებს კანონის ის ჩანაწერი, რომელიც მათ თავისებურად გაიგეს: „სასამართლოს ყურადღებას ჩვენ ვამახვილებთ ისეთ საკითხზე, როგორიც არის ტერმინის „წარუდგენს“ განმარტება. რომ წარმოვიდგინოთ ისეთი ვითარება, რომ პრეზიდენტმა არ გამოიყენოს თავისი ვალდებულება და, მაგალითად, არ წარადგინოს პრემიერის კანდიდატურა, მაშინ სად მივა, საერთოდ, სახელმწიფო მმართველობა, თუკი ასე განმარტავს პრეზიდენტიც, რომ „წარუდგენს“არის მხოლოდ უფლება და არა ვალდებულება?“ ამასთან, ნაზი ჯანეზაშვილი არ გამორიცხავს, რომ თუ, სარჩელის მიუხედავად, პარლამენტი სამეურვეო საბჭოს წევრების არჩევას განაგრძობს ან ახალ კონკურსს გამოაცხადებს, კანონის მოქმედების შეჩერებაც მოითხოვონ სასამართლოს გზით.


მედია 2009-05-29სევდიანი ფიქრები მედიის თავისუფლებაზე საქართველოში აპრილის თვეში დაწყებულ საპროტესტო აქციებზე საზოგადოების ნაწილმა სირცხვილის კორიდორი მოუწყო საზოგადოებრივ მაუწყებელს და ამით თავისი პროტესტი გამოხატა მაუწყებლის საინფორმაციო პოლიტიკის მიმართ. საპასუხოდ, საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა მალევე განაცხადა, რომ ის აღარ გააშუქებდა ამ მოვლენას. 2009-05-29კახეთის საკაბელო ტელევიზიამ "მაესტროს" გადაცემების ტრანსლირება შეწყვიტა ბოლო 10 დღის განმავლობაში კახეთში ტელეკომპანია "მაესტროს" გადაცემების ტრანსლირება აღარ ხდება. კახეთის საკაბელო ტელევიზიაში, რომელიც ქალაქ ახმეტაშია განთავსებული, აცხადებენ, რომ "მაესტროს" გადაცემების ტრანსლირების შეწყვეტა უამინდობამ და ტექნიკურმა დაზიანებებმა გამოიწვია. სინამდვილეში, როგორც ჩვენთვის გახდა ცნობილი, საკაბელო ტელეკომპანიას, "მაესტროს" გადაცემების ჩვენების შეწყვეტა შს სამინისტროს კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტის კახეთის სამმართველოდან მოსთხოვეს. 2009-05-272008 წლის 21 მაისს კახეთში მომხდარი ჟურნალისტებზე თავდასხმის ყველა ფაქტი ამ დრომდე გამოუძიებელია გასული წლის ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნებიდან ერთი წელი გავიდა. 2008 წლის 21 მაისს კახეთის რეგიონის სხვადასხვა საარჩევნო უბანში ჟურნალისტებზე თავდასხმის ხუთი ფაქტი მოხდა. გაზეთ "რეზონანსის" ერთ-ერთ რედაქტორს ელისო ჩაფიძეს, #13 სიღნაღის საარჩევნო ოლქის #26 ქვემო მაღაროს საარჩევნო უბანზე თავს დაესხნენ კენჭისყრის შენობაში ყოფნის უფლების არ მქონე პირები ნოდარ კაპანაძე და ოთარ ლამაზოშვილი. თავდამსხმელებმა ჟურნალისტს ხელები გადაუგრიხეს, ვიდეოკამერა წაართვეს და ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენეს. საგარეჯოს საარჩევნო ოლქის იორმუღანლოს საარჩევნო უბნებზე ცემეს ვებ პორტალ "presa.ge"-ს წარმომადგენელი კონსტანტინე სტალინსკი, ასევე ოპერატორები მალხაზ ვარშანიძე და ირაკლი გოგუაძე. ჟურნალისტს ფიზიკურად გაუსწორდნენ ლაგოდეხშიც. კომისიის თავმჯდომარემ მას ჯერ სკამი ჩაარტყა, ხოლო შემდეგ შეიარაღებულმა პირებმა იარაღის მუქარით უბნიდან გააძევეს. 2009-05-18ჩინოვნიკმა ჟურნალისტი სცემა რადიო “ძველი ქალაქის” საინფორმაციო სამსახურის რედაქტორი ზვიად ხუჯაძე ქუთაისის მერიის კულტურის სამსახურის უფროსს გიზო თავაძეს, ცემაში სდებს ბრალს. როგორც „ადამიანის უფლებათა ცენტრს“ ჟურნალისტმა განუცხადა, თავაძემ მას სახეში სილა გააწნა. 2009-05-16შსს-ს მიერ ნაწამებთა რაოდენობა გაიზარდა საქართველოში წამებისა და დამცირების პერიოდი დაბრუნდა. „ვარდების ხელისუფლება“ ამაყობდა, რომ საქართველოში არც სამხედრო აჯანყება მოხდებოდა და არც არავის აწამებდნენ. მითი დაიმსხვრა, - „სუპერდემოკრატიულმა“ ხელისუფლებამ ბრჭყალები გამოაჩინა. 2009-05-15რეგიონული გაზეთების რედაქტორები ხელისუფლებაში გადავიდნენ კახეთის სამხარეო ადმინისტრაციაში, ოფიციალურად მთავარი სპეციალისტის, ფაქტობრივად კი გუბერნატორის პრესმდივნის თანამდებობაზე კახეთის რეგიონული გაზეთ "სპექტრის" გამომცემელისა და მთავარი რედაქტორის მაია ყალაბეგაშვილის დანიშვნის შემდეგ, ხელისუფლებაში, გურჯაანში გამომავალი კიდევ ერთი პერიოდული გაზეთის "პროგრესის" დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი ლეილა მურაკაშვილი გადავიდა. ჩვენს ხელთ არსებული ინფორმაციით, ყალაბეგაშვილმა თანამდებობა კახეთის პოლიციის უფროსის ირაკლი ქადაგიძის წყალობით მიიღო, მურაკაშვილს კი, სოციალური მომსახურების სააგენტოს გურჯაანის განყოფილების უფროსის ადგილი, გუბერნატორის პირველმა მოადგილემ გიორგი სიბაშვილმა უბოძა. 2009-05-08'ობიექტივი' 6 მაისს განვითარებულ პროცესებთან მიმართებაში პასუხისმგებლობას ჟურნალისტ ნიკა ავალიანს აკისრებს 2009-05-06ლევან ყუბანეიშვილი პროფესიონალებს არ უსმენს სახალხო დამცველმა სოზარ სუბარმა საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალურ დირექტორ ლევან ყუბანეიშვილს შეხვედრაზე დასწრებისთვის სპეციალური წერილი გაუგზავნა. შეხვედრაზე უნდა ემსჯელათ საზოგადოებრივი მაუწყებლის ირგვლივ შექმნილ სიტუაციაზე. ყუბანეიშვილი შეხვედრაზე არ გამოცხადდა. მოგვიანებით კი იგი არც სახალხო დამცველის ზარებს პასუხობდა. 2009-05-06ტელეკომპანია „იმედის“ ხელმძღვანელობა ჟურნალისტებზე ზეწოლას ახდენს რამდენიმე დღის წინ ტელეკომპანია „იმედის“ თანამშრომლებმა პრესის მეშვეობით გაავრცელეს განცხადება, სადაც არხის ხელმძღვანელობას 6 მაისამდე მისცეს ვადა ცენზურის მოსახსნელად. განცხადების ტექსტზე, რომელსაც ქვემოთ გთავაზობთ ჟურნალისტების ჯგუფმა იმუშავა. ამ აქციას ტელეკომპანია „იმედის“ პოლიტიკის რედაქციის მთავარი პროდიუსერი თენგო მეზურნიშვილი ხელმძღვანელობდა. მას შემდეგ, რაც განცხადება გავრცელდა, არხის ხელმძღვანელობამ ე.წ. შიდა გამოძიება აწარმოა და მეზურნიშვილს არხის დატოვება მოსთხოვა. 2009-05-05შერჩევითი სამართალი ჟურნალისტებისთვის პარადოქსების ქვეყანაში ვცხოვრობთ. თუ ხელისუფლებას პირნათლად ემსახურები დაცული ხარ, თუ ნაკლებად ემსახურები საფრთხე გემუქრება და თუკი სიმართლეს ამბობ, ენას მუცელში “ჩაგჩრიან”. რამდენიმე დღის წინ, ერთობ სახალისო ამბავი მოხდა. შსს-მ ვინმე ნიკოლოზ ჩიხრაძე დააკავა იმის გამო, რომ მან ლევან ყუბანეიშვილს, როგორც ამტკიცებენ, მუქარის წერილი მისწერა. არადა საქართველოში ათობით ჟურნალისტია დაშინებული, გატაცებული და ნაცემი. 2009-05-01ია ანთაძე: „საქართველოში სიტყვის თავისუფლების დიდი პრობლემაა“ სიტყვის თავისუფლება თავისუფალი, ცივილიზებული და დემოკრატიული სახელმწიფოს გარანტია. აზრთა გაცვლის თავისუფლება კი თავის თავში დიალოგს, ერთმანეთთან ცივილიზებული ფორმით საუბარს გულისხმობს და არა ენაზე მომდგარი სიტყვების რახარუხს. თავისუფალი სიტყვა საზოგადოების არც ერთ ფენას არ ათავისუფლებს მორალური და ზნეობრივი მოვალეობისგან. სხვა სიახლეები „არა ძალადობას“ - აქცია ბათუმში საქართველო "საუკეთესო ქვეყნები დედობისთვის" რეიტინგში 94-ე ადგილზეა რუსთავში დანაშაულის აღკვეთისას მოქალაქე დაიჭრა GNCC-ის წევრებმა გასულ წელს პრემიის სახით 331 ათასი ლარი მიიღეს პარლამენტის თავმჯდომარემ დაცვის წევრების ქმედებებზე ისაუბრა არქივი ბლოგი ქართული პოლიტიკური რეკლამის ისტორიული ექსკურსი 2005 წელს ამერიკელმა მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ სატელევიზიო პოლიტიკურ რეკლამებს ამომრჩევლის ნების ფორმირებაზე მხოლოდ ხანმოკლე (ასე - ორკვირიანი), ზეგავლენის მოხდენა შეუძლია. ვრცლად... ვრცლად... წინასაარჩევნო სარეკლამო დაპირებები პოლიტიკური რეკლამების ხარისხი და მიზანი რედაქტორის აზრი ადამიანის უფლებათა ცენტრი მაღალჩინოსნების სასამართლო პროცესებს დააკვირდება ადამიანის უფლებათა ცენტრი იწყებს ახალი პროექტის განხორციელებას, რომლის ფარგლებშიც, ცენტრის იურისტები და ჟურნალისტები ყოფილი მაღალჩინოსნების სასამართლო პროცესებს მონიტორინგს გაუწევენ. ვრცლად... ვრცლად... საერთაშორისო ზეწოლის შედეგად სახელმწიფო აუდიტმა და აღსრულების ეროვნულმა ბიურომ რეპრესიები შეაჩერეს აგვისტოს ომი - ვინ არის დამნაშავე? გამოკითხვა თქვენი აზრით, პარლამენტის მიერ ცოტა ხნის წინ გათავისუფლებული პოლიტპატიმრები იმსახურებდნენ თუ არა განთავისუფლებას?


,,მოვუწოდებ პარლამენტს, სოხუმი კონსტიტუციურად გამოცხადდეს საქართველოს დედაქალაქად" - euronews.ge მთავარი მაისაიას გვერდი ,,მოვუწოდებ პარლამენტს, სოხუმი კონსტიტუციურად გამოცხადდეს საქართველოს დედაქალაქად” ლეიბორისტული პარტიის თავმჯდომარის, შალვა ნათელაშვილის განცხადება: _ მიტაცებული ძალაუფლების გამოყენებით ოლიგარქმა ივანიშვილმა გააქტიურა საქართველოს რუსეთზე მიყიდვის შეთანმხმებული დამაგვირგვინებელი ეტაპი. გუშინ, სოხუმში რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ოფიციალურად გახსნა საელჩოს გრანდიოზული შენობა. მანამდე, საქართველო მოსკოვისათვის უპრობლემოდ გადაიღობა, გაივსო ოკუპანტთა სამხედრო ბაზებით. გაერთიანდა სეპარატისტთა შეიარაღებული ძალები, სპეცსამსხურები, საბაჟოები რუსეთის შესაბამისს სტრუქტურებთან. იძირკვება ისტორიული, ქართული ტოპონიმები. თუ ასე გაგრძელდა მოღალატეობრივი პოლიტიკა აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონი სამუდამოდ დაგვეკარგება. მძიმეა ამის თქმა, მაგრამ ართქმაც დანაშაულია! საჭიროა, სასწრაფო გადამჭრელი ზომების მიღება ყველა მიმართულებით. მოვუწოდებ პარლამენტს სასწრაფოდ შეიკრიბონ და სოხუმი კონსტიტუციურად გამოაცხადონ ერთიანი საქართველოს დედაქალაქად! ამის პრეცედენტია იერუსალიმი, რომელიც სრულ დაბრუნებამდე მრავალი წელი მხოლოდ დე-იურე იწოდებოდა ისარელის დედაქალაქად და ეს პროცესი დე-ფაქტო ებრაელი ხალხის გამარჯვებით დასრულდა. კონსტიტუციურად.სოხუმი წინა სტატიაშიახალი საშიში ნივთიერებები, რომელსაც სიგარეტი შეიცავს შემდეგი სტატიადიმიტრი ხუნდაძემ სტატისტიკის ახალ დემოგრაფიულ მაჩვენებლებზე განცხადება გააკეთა ნიკა გვარამიამ გუგული მაღრაძის დასაცინ სახელზე კონკურსი გამოაცხადა


ამომრჩეველთა ერთიანი სია 1 აგვისტოს გამოქვეყნდებაამომრჩეველთა სია, ამომრჩეველთა სიების დაზუსტების კომისია "კარდაკარის" პროგრამის შედეგებს აჯამებს, რომლის პრეზენტაციაც ხვალ, 31 ივლისს, "ქორთიარდ მარიოტში" გაიმართება. “ზეგ კი, როგორც კანონი მოითხოვს, გაიმართება ამომრჩეველთა ერთიანი სიის პრეზენტაცია. ჩვენ მიერ შეგროვილი ინფორმაცია გადაეცემა ცესკოს და ელექტრონული დამუშავების მერე, სავარაუდოდ, ამ კვრის ბოლოს სია მოქალაქეებისათვის ხელმისაწვდომი გახდება. ისინი შეძლებენ, გადაამოწმონ საკუთარი თავი სიაში”, - განაცხადა კომისიის თავმჯდომარემ მამუკა კაციტაძემ. მისივე თქმით, მოქალაქეებს შეეძლებათ, პირველ სექტემბრამდე კომისიას მიმართონ შენიშვნებით ხარვეზების გასასწორებლად. ამომრჩეველთა სიების დაზუსტების კომისიის თავმჯდომარის განცხადებით, აქამდე კომისია მუშაბდა მეთოდით - “სიიდან ამომრჩევლამდე”, ხოლო ერთიანი სიების გამოქვეყნების მერე, პირველი აგვისტოდან პირველ სექტემბრამდე, გაგრძელდება მუშაობა მეთოდით - “ამომრჩევლიდან სიამდე”, რომლის ფარგლებშიც მოქალაქეების მიერ სიაში არსებული შეცდომების აღმოჩენის შემთხვევაში სიაში შესწორებები შევა.


source: CulturaX

text: ჩინეთი 4m2 მობილური LED ტრეილერი ქარხანა და მწარმოებლები | JCT მოდელი: E-F4 Jingchuan 4m2 მობილური LED მისაბმელიანი (მოდელი : E-F4) ეწოდება "ბეღურები პატარაა, მაგრამ ხუთივე ნაწილი აქვს" და jingchuan ტრეილერების სერიებში ეწოდება "BMW mini". ჯინჩჩუანი 4m2 მობილური LED ტრეილერი(მოდელი:E-F4) ეწოდება "ბეღურები პატარაა, მაგრამ ხუთივე ნაწილი აქვს" და jingchuan ტრეილერის სერიებში ეწოდება "BMW mini". 4m2mobile LED სარეკლამო რგოლის საერთო ზომა მხოლოდ 2914 მმ * 1800 მმ * 2260 მმ, 5 კვადრატულ მეტრზე ნაკლები შეიძლება გამოყენებულ იქნას E-F4 პარკირებისთვის, რაც გავლენას არ ახდენს საგზაო მოძრაობაზე და ზოგავს ქალაქის გაქირავების ღირებულებას ქალაქის მასშტაბით, მოედანზე და სხვა შემთხვევებში. ამავდროულად, პროდუქტი აღჭურვილია საყრდენით, ჰიდრავლიკური მოხსნით, მბრუნავი და სხვა სისტემები, სრული ფუნქციები; ეკრანის ზომა არის 2560 მმ * 1280 მმ, ხოლო გარე მთლიანი ფერადი ეკრანი აღჭურვილია ულტრა მაღალი დეფინიციით, რაც კვლავ შეძლებს ხალხს საუკეთესო ვიზუალური სურათის გამოცდილებას. 360° მოძრავი ეკრანი 4m2mobile გამოიწვია trailer ინტეგრაციის მხარდაჭერა და ფუნქციები ჰიდრავლიკური მოხსნას, მბრუნავი სისტემა, JingChuan კომპანია თვითგანვითარებული მბრუნავი სახელმძღვანელო pin შეუძლია გააცნობიეროს LED ვიზუალური დიაპაზონი 360 ° მკვდარი კუთხე, კიდევ უფრო გააძლიეროს კომუნიკაციის ეფექტი, და განსაკუთრებით შესაფერისი ქალაქის, ასამბლეის ხალხმრავლობაა შემთხვევითი პროგრამები, როგორიცაა გარე სპორტული მოედანი. მოდის გარეგნობა, მეცნიერება და ტექნიკა გრძნობებს მოძრაობს შეცვალეთ პროდუქტის ხაზის სტილი, ტრადიციული კორპუსი იღებს დიზაინის გარეშე ჩარჩოს, სუფთა ხაზების, კუთხოვან, რომელიც სრულად ასახავს გრძნობას და თანამედროვე მეცნიერებას და ტექნოლოგიას. განსაკუთრებით შესაფერისია მოძრაობის კონტროლისთვის, სპექტაკლებისთვის, ჰიპსტერის შოუებისთვის, როგორიცაა ელექტრონული მანქანის გაშვება, არის საქმიანობა მოდის ტენდენციებისა და უახლესი ტექნოლოგიის ან პროდუქტის, და სხვა მედიის საუკეთესოდ პოპულარიზაციისთვის. იმპორტირებული ჰიდრავლიკური სისტემა, უსაფრთხოება და სტაბილურობა იმპორტირებული ჰიდრავლიკური სისტემის უსაფრთხოება და სტაბილურობა, შეუძლია 1000 მმ გაიაროს; მისი რეგულირება შესაძლებელია გარემოს, LED ეკრანის მოთხოვნების შესაბამისად, დარწმუნდით, რომ აუდიტორიას ნახვის საუკეთესო კუთხე აქვს. ინერციული მოწყობილობითა და ხელის სამუხრუჭეებით აღჭურვილი 4mobile სატვირთო ტრაილერის გადაადგილება შესაძლებელია მანქანით, სადაც უფრო მეტი ადამიანი გადადის და რეკლამირდება, სად უნდა იფიქრონ; ხელით საყრდენი მექანიკური სტრუქტურის არჩევა, მარტივი და სწრაფი ოპერაცია; 1. საერთო ზომა: 2914 * 1800 * 2260 მმ, საიდანაც 400 მმ ინერციული მოწყობილობაა და წევის ჯოხი: 1000 მმ; 2. LED გარე სრულ ფერადი ეკრანი (P3 / P4 / P5 / P6) ზომა: 2560 * 1280 მმ; 3. ლიფტინგის სისტემა: ჰიდრავლიკური ცილინდრი იმპორტირებული იტალიიდან 1000 მმ ინსულტით; მოდელი E-F4(4m2 მობილური LED ტრეილერი) ბრენდი JCT გარე განზომილება 2914 * 1800 * 2260 მმ მთლიანი ტრეილერის მასა (GTM) 730 კგ საბურავი მყარი რეზინის საბურავები საყრდენი ფეხები 4 ცალი სამუხრუჭე სახელური / ჰიდრავლიკა Ეკრანის ზომა 2560 მმ (W) * 1280 მმ (H) წერტილოვანი მოედანი P3 / P4 / P5 / P6 ჰიდრავლიკური ლიფტინგისისტემა ლიფტინგის დიაპაზონი 1000 მმ ფრთის საწინააღმდეგო დონე მე –8 დონის საწინააღმდეგოდ, ეკრანის აწევა 1000 მმ – ის შემდეგ Შემომავალი ძაბვა 220 ვ გამომავალი ძაბვა 48 ვ მიმდინარე 15 ა საშუალო ენერგიის მოხმარება 0,3 კვტ / წმ არასავალდებულო კონფიგურაცია LED ეკრანისა და ბატარეის ენერგია და მექანიკური გადაცემა არჩევითია წინა: 2018 საბითუმო ფასი Stage Truck - JCT 7.6M LED STAGE TRUCK-Foton Ollin - JCT შემდეგი: 6m2 მობილური ლეიბები მობილური Led Billboard Truck, მობილური Led სარეკლამო სატვირთო, Led მობილური სატვირთო, ლედ მობილური ტრეილერი, მობილური Led ეკრანზე სატვირთო, Led მობილური სატვირთო იყიდება,


text: 12.10.2016 პროფესიული განათლება ჩამოთვლილი ორგანიზაციების მხარდაჭერით, განხორციელდა "ლიდერების მომზადების საერთაშორისო პროგრამა - მასტერ ტრენერი პროფესიულ განათლებაში", რომელშიც ჩართულნი იყვნენ პროფესიული განათლების სპეციალისტები საქართველოდან, სომხეთიდან და აზერბაიჯანიდან. აღნიშნული პროგრამის მონაწილეები მონაწილეობას მიიღებენ დუალური პროფესიული განათლების დანერგვაში თავიანთ ქვეყნებში. საქართველოს აქვს ლიდერის როლი დუალური პროფესიული განათლების დანერგვაში სამხრეთ კავკასიის ქვეყნებში. პირველი იდეა დუალური განათლების შესახებ სწორედ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ იქნა წარმოდგენილი საერთაშორისო ორგანიზაცია GIZ ის მხარდაჭერით. აღნიშნული კონფერენციის ფარგლებში მოხდება გამოცდილების გაზიარება გერმანელ და ადგილობრივ ექსპერტებს შორის. ჩვიდმეტმა წარმომადგენელმა სამი ქვეყნიდან შეისწავლა როგორც გერმანული დუალური პროფესიული განათლების პოლიტიკა, ასევე საერთაშორისო გამოცდილება პროფესიულ განათლებაზე ევროპის ქვეყნებში. პროგრამის ფარგლებში შემუშავებული იქნა ტრანსფერ პროექტები, რომლებიც განხორცილდება ასევე GIZ ის მხარდაჭერით. ტრანსფერული პროექტების თემები ეხება, როგორც პროფესიული მასწავლებლებისა და სასწავლებლების დირექტორების განვითარებას, ასევე შეფასების ახალ მიდგომებს და დუალური პროგრამების განხორციელებას ტურიზმსა და მეღვინეობაში.


source: wikipedia

text: მაისი () — გრიგორიანული კალენდრის მეხუთე თვე. მასში 31 დღეა. სახელი ეწოდა ნაყოფიერების რომაული ღვთაების, მერკურის დედის, მაიას მიხედვით. მაისის ძველქართული სახელწოდებაა ვარდობისა, ვარდობისთვე. მაისი არის გაზაფხულის თვე ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში და შემოდგომისა — სამხრეთ ნახევარსფეროში. მაისის ზოდიაქოს ნიშნებია კურო და მარჩბივი. არც ერთი თვე არ იწყება კვირის იმ დღით, რითაც მაისი. ვარდობისა კორნელი კეკელიძე ვარდობისას 3 აპრილი — 2 მაისით საზღვრავდა. კ. კეკელიძის აზრით „ვარდობისაჲ“ (თთუე) წმინდა ქართული სახელია, რომელიც აღნიშნავს ვარდის ან ზოგადად ყვავილის გაშლის სეზონს. ამიტომაცაა რომ მას ბიბლიის ძველ ვერსიებში ეწოდება აგრეთვე „თვე ყვავილობისაჲ“. ვარდობისა და ყვავილობის თვის შესატყვისად ბიბლიის სხვა ადგილებში გამოიყენება თთუე ახალთაჲ ანუ ახლისაჲ, რაც უდრის ბერძნული ბიბლიის — „έν μηνί τών“, სლავურის — „месяц новых плодов“, ხოლო ებრაულ ბიბლიაში, აქედან რუსულშიც, ამ სახელებს უდრის თვის სახელი „ავივ“. საყურადღებოა, რომ ებრაელების მეორე თვეს, რომელიც დაახლოებით იმავე სეზონში მოდიოდა, ეწოდება „ზიფ“, რაც ყვავილთა თვეს ნიშნავს. მაისის მნიშვნელოვანი მოვლენები სქოლიო


დეკანოზი თეოდორე გიგნაძე მართლმადიდებელი მისიონერია. ცოტა ხნის წინ ილიას უნივერსიტეტში მის ლექციას საზოგადოების ნაწილის პროტესტი მოჰყვა. საზოგადოებისთვის ცნობილი სხვა მართლმადიდებელი სასულიერო პირებისგან ის ქარიზმატულობითა და აქტიური სამისიონერო მოღვაწეობით გამოირჩევა. მამა თეოდორეს ქადაგებების ბეჭდური, აუდიო თუ ვიდეოჩანაწერები მართლმადიდებელ მრევლში დიდ ინტერესს იწვევს. მასთან ინტერვიუ ჯვართამაღლების ტაძრის ეზოში ჩაიწერა, სადაც ის ცხრა წელია მსახურებს. რუსული ეკლესია ნათლობის საიდუმლოს ორი გასაუბრების შემდეგ აღასრულებს რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესია ნათლობის პროცედურას ცვლის. მალე ნათლობისთვის მოსაზმადებელი საბოლოო აქტი, რომელსაც "გამოცხადება" დაერქმევა, დამატებითი სავალდებულო პროცედურა გახდება. სალომე ასათიანი, რადიო თავისუფლება ახლახან პრაღაში გაიმართა ევროპის ბაპტისტური ეკლესიების ღვთისმსახური ქალების კონფერენცია, რომელიც ღვთისმსახურ ქალთა ქსლის მიერ იყო ორგანიზებული. დღევანდელ მსოფლიოში ქალების ხელდასხმის პრაქტიკას უკვე არაერთი ქრისტიანული მიმდინარეობა უშვებს, თუმცა ეს საკითხი ერთ-ერთი, ეკლესიებს შორის კვლავ ყველაზე მწვავე განხეთქილების გამომწვევი თემაა. კათოლიკური ეკლესია, მაგალითად, ქალთა ხელდასხმას „მძიმე დანაშაულად“ ბაჰაის მოძღვრება საქართველოში ბაჰაის მოძღვრება, მსოფლიო რელიგიებიდან ერთ-ერთ ყველაზე ახალგაზრდა რელიგიაა. იგი სათავეს 19-ე საუკუნეში, ირანში იღებს და მის ფუძემდებლად წინასწარმეტყველი ბაბი ითვლება. საქართველოს ევანგელურ-ბაპტისტური ეკლესიის სოციალური მსახურება თბილისში პირველი ბაპტისტური თემი მე-19 საუკუნის სამოციან წლებში გერმანელმა მისიონერმა მარტინ კავლაიტმა ჩამოაყალიბა. ამ თემის წევრები, ძირითადად, რუსი, სომეხი და ოსი მორწმუნეებისგან შედგებოდა. პირველი ქართული ბაპტისტური თემის ჩამოყალიბება კი ილია კანდელაკის სახელს უკავშირდება, რომელიც 1913 წელს ვილნიუსის ბაპტისტურ ეკლესიაში მოინათლა და 1919 წელს თბილისში ქართულ ბაპტისტურ ეკლესიას დაარსა. 1926 წელს ილია კანდელაკი მოწამეობრივად აღესრულა: კახეთში სამისიონეროდ წასული ჩეკას დავალებით მოკლეს. ვახუშტი მენაბდე, liberali.ge არის ასეთი საქმე ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკაში, დიდი სათაური აქვს და უფრო დიდი მნიშვნელობა ადამიანის უფლებათა განვითარებისთვის, ხოლო ჩვენი ხელისუფლების ჭკუის სასწავლებლად შეუფასებელი. ასე ქვია ,,იეჰოვას მოწმეთა გლდანის კონგრეგაციის 97 წევრი და ოთხი სხვა პირი საქართველოს წინაააღმდეგ ''.


text: საქართველო () — სახელმწიფო ევრაზიაში, კავკასიაში, შავი ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ესაზღვრება ჩრდილოეთიდან რუსეთი, სამხრეთიდან თურქეთი და სომხეთი, და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან აზერბაიჯანი. ტრანსკონტინენტური ქვეყანა სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპისა და დასავლეთ აზიის გასაყარზე მდებარეობს, თუმცა სოციოპოლიტიკურად და კულტურულად ევროპის ნაწილია. თანამედროვე საქართველოს ტერიტორია მუდმივად დასახლებული იყო ადრეული ქვის ხანიდან მოყოლებული. კლასიკურ ანტიკურ ხანაში აყვავდა ადრეული ქართული სახელმწიფოები კოლხეთის სამეფო და იბერია, რამაც დასაბამი მისცა საერთო ქართულ კულტურასა და სახელმწიფოებრიობას. ქრისტიანობა გაბატონდა ადრეული IV საუკუნიდან; ქვეყანა გაერთიანებული მონარქია გახდა 1008 წელს. თუმცა მას შემდეგ საქართველომ აღორძინებისა და დაცემის რამდენიმე პერიოდი განვლო, სანამ XV საუკუნეში რამდენიმე მცირე პოლიტიკურ ერთეულად დაიშლებოდა. იმპერიულმა რუსეთმა ქართული მიწები ნაწილ-ნაწილ დაიპყრო 1801–1878 წლებში. რუსეთის რევოლუციის შემდგომ აღდგენილი დამოუკიდებელი ქვეყანა — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918–1921) ბოლშევიკების მსხვერპლი გახდა და 1922 წლიდან საბჭოთა კავშირის ნაწილად იქცა. საქართველომ დამოუკიდებლობა 1991 წელს კვლავ მოიპოვა. სამოქალაქო ომისა და მკაცრი ეკონომიკური კრიზისით გამოწვეული ქაოსური პერიოდის შემდეგ ქვეყანა შედარებით სტაბილური გახდა 1990-იანი წლების ბოლოს. 2003 წელს მოხდა „ვარდების რევოლუცია“. საქართველოს მთავრობის მისწრაფება ნატოში გაწევრიანებასა და გამოყოფილი ტერიტორიების დაბრუნებისკენ რუსეთთან ურთიერთობას მკვეთრად აუარესებს. პარალელურად მიმდინარე სწრაფმა ეკონომიკურმა განვითარებამ ქვეყანა მნიშვნელოვანი ევრაზიული ენერგეტიკული პროექტების ეპიცენტრი გახადა. საქართველო წარმომადგენლობითი დემოკრატიაა, ორგანიზებული როგორც უნიტარული, საპარლამენტო რესპუბლიკა. ქვეყანა ამჟამად რამდენიმე საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრია, მათ შორის გაეროს (31 ივლისი, 1992), ევროპის საბჭოს (27 აპრილი, 1999), სუამის, მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციისა და შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის. საქართველო ასევე მიისწრაფვის ევროპის კავშირში ინტეგრაციასა და ჩრდილოატლანტიკურ ალიანსში გაწევრიანებას. სახელწოდება ქვეყნის სახელწოდება „საქართველო“ მომდინარეობს „ქართ“ ძირისაგან, რაც უძველეს სატომო სახელს „ქართუ, კარდუ, ხალდუ“-ს უკავშირდება. 1918-1921 წლებში იწოდებოდა „საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკად“, 1990-1995 წლებში — „საქართველოს რესპუბლიკად“. ქვეყნის საერთაშორისო კოდია GE. ისტორია უახლესი ისტორია დამოუკიდებლობის აღდგენა 1990 წლის 28 ოქტომბერს საქართველოში ჩატარდა პირველი მრავალპარტიული, დემოკრატიული საპარლამენტო არჩევნები, სადაც დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა ეროვნული პოლიტიკური პარტიებისა და ორგანიზაციების მემარჯვენე საარჩევნო ბლოკმა „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველო“ (სპიკერი: ზვიად გამსახურდია). იმავე წლის 14 ნოემბერს, საქართველოს ახლადარჩეული უზენაესი საბჭოს პირველ სესიაზე უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარედ ერთხმად იქნა არჩეული ბ-ნი ზვიად კ. გამსახურდია (1939–1993). იმავე სესიაზე რესპუბლიკას ეწოდა „საქართველოს რესპუბლიკა“, დამტკიცებულ იქნა ახალი სახელმწიფო სიმბოლიკა და სრული სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენამდე გამოცხადდა გარდამავალი პერიოდი. 1991 წლის 31 მარტს საქართველოში ჩატარდა საყოველთაო-სახალხო რეფერენდუმი, რომლის ერთადერთ კითხვას: „გსურთ თუ არა საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენა 1918 წლის 26 მაისის აქტის საფუძველზე?“ დადებითი პასუხი გასცა ქვეყნის საარჩევნო ხმის უფლების მქონე მოსახლეობის 98 %-მა, მათ შორის აფხაზებმაც. რეფერენდუმის შედეგების საფუძველზე, 1991 წლის 9 აპრილს საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესმა საბჭომ მიიღო „საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტი“. იმავე დღეს აშშ-ის სენატმა საგანგებო რეზოლუციით ლეგიტიმურად ცნო 31 მარტის რეფერენდუმის შედეგები, რაც წარმოადგენდა საქართველოს დამოუკიდებლობის დე-ფაქტო ცნობას. საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს 1991 წლის 9 აპრილის დამოუკიდებლობის გამოცხადებას მალევე მოჰყვა შედეგი აღიარებების სახით. საქართველოს დამოუკიდებლობა სცნეს: 1991 წლის 27 აგვისტოს — რუმინეთი და მოლდოვა, 30 აგვისტოს — აზერბაიჯანი, 13 სექტემბერს — სომხეთი, 12 დეკემბერს — უკრაინა, 16 დეკემბერს — თურქეთი, 20 დეკემბერს — ლიეტუვა და მონღოლეთი, 25 დეკემბერს — აშშ, კანადა და ირანი, 26 დეკემბერს — ინდოეთი, ბრაზილია, კუბა, ტაილანდი, 27 დეკემბერს — ჩინეთი, ბელორუსია, სლოვენია, ვიეტნამი, ეგვიპტე, ალჟირი, 28 დეკემბერს — ხორვატია, იორდანია, 30 დეკემბერს — ლიბანი, 31 დეკემბერს — პაკისტანი, 1992 წლის 2 იანვარს — ერაყი, ეთიოპია, ლაოსი და ა.შ., ხოლო 1992 წლის 31 ივლისს გაერთიანებული ერების მორიგ სხდომაზე საქართველოს რესპუბლიკა მიღებულ იქნა მის 179-ე წევრად. სამხედრო გადატრიალება 1991 წლის 26 მაისის პირველ საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა ზვიად გამსახურდიამ. რადიკალური ოპოზიციის მოქმედების შედეგად, 1991 წლის 22 დეკემბრიდან თბილისში დაიწყო სამხედრო გადატრიალება, რაც დასრულდა 1992 წლის 6 იანვარს პრეზიდენტ გამსახურდიას სამშობლოდან გაძევებით. ხელისუფლების სათავეში მოექცა, ძალაუფლების უზურპაციის გზით მოსული არალეგიტიმური ე. წ. „სამხედრო საბჭო“, რომელმაც იმავე წლის მარტში ძალაუფლება გადასცა ამ უკანასკნელის წევრებით დაკომპლექტებულ, ასევე არალეგიტიმურ ე. წ. „სახელმწიფო საბჭოს“ (თავმჯდომარე: ე. შევარდნაძე). ქვეყანაში დამყარდა ედუარდ შევარდნაძის რეჟიმი, რომლის 12-წლიანი მმართველობა აღინიშნა ადამიანის უფლებებისა და ძირითად თავისუფლებათა უხეში და მასობრივი დარღვევებით, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის რღვევით, ქვეყნის ტერიტორიაზე რუსეთის საოკუპაციო სამხედრო ბაზების დაკანონებით და ა. შ. პირველი პრეზიდენტის და მის მხარდამჭერთა წინააღმდეგ აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე, ციხეებში აღმოჩნდა რამდენიმე ათეული პოლიტიკური პატიმარი. საქართველოში ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ახალი მძლავრი ტალღის აგორებამ 1988 წელს, შემდეგ კი საქართველოს მიერ სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის გამოცხადებამ მძაფრი რეაქცია გამოიწვია მის ავტონომიურ წარმონაქმნებში, რასაც შედეგად მოჰყვა სამოქალაქო შეიარაღებული დაპირისპირება (1989-1993) და სეპარატისტული რეჟიმების ჩამოყალიბება აფხაზეთსა და ე. წ. სამხრეთ ოსეთში (შიდა ქართლში). 1993 წლის სექტემბერში სამშობლოში დაბრუნებულმა ზვიად გამსახურდიამ (ჩეჩნეთის დედაქალაქიდან იგი სამეგრელოში ჩაფრინდა) სცადა აფხაზეთის გადარჩენა და კანონიერი ხელისუფლების აღდგენა, მაგრამ ე. შევარდნაძემ მოიწვია რუსეთის შავი ზღვის ფლოტის სამხედრო ხომალდები ადმირალ ბალტინის მეთაურობით და დახმარების შემთხვევაში რუსეთს აღუთქვა საქართველოს დსთ-ში შეყვანა. ამან გადაწყვიტა კანონიერი პრეზიდენტისა და მისი ხელისუფლების ბედი. სამეგრელოს მაღალმთიან, ტყიან მასივში გახიზნული პრეზიდენტი გაურკვეველ ვითარებაში დაიღუპა 1993 წლის 31 დეკემბერს. ვარდების რევოლუცია — შევარდნაძის გადადგომა 2003 წლის 2 ნოემბრის საპარლამენტო არჩევნების შედეგების გაყალბების მიზეზით გამოწვეულ საერთო-სახალხო მღელვარების ფონზე, იმდროინდელმა ოპოზიციამ, მიხეილ სააკაშვილის მეთაურობით მოახდინა „ვარდების რევოლუცია“, რამაც 2003 წლის 23 ნოემბრის შევარდნაძის გადადგომა გამოწვია. საპროტესტო მოძრაობა 2007 წლის 25 სექტემბერს, საქართველოს ყოფილმა მინისტრმა ირაკლი ოქრუაშვილმა სკანდალური განცხადებები გააკეთა. მან განაცხადა იმის შესახებ, თუ რა დანაშაულები ჩაიდინა მიხეილ სააკაშვილმა მისი მინისტრობის დროს, რასაც ოქრუაშვილის დაპატიმრება მოჰყვა 2007 წლის 27 სექტემბერს; ოქრუაშვილი მის მიერ შექმნილი პარტიის — „ერთიანი საქართველოსთვის“ ოფისში დააკავეს. ექს-მინისტრს თანამდებობის ბოროტად გამოყენება და ფულის გამოძალვაში დასდეს ბრალი. ამის შემდეგ აგორდა ოპოზიციური წინააღმდეგობის ტალღა, ოპოზიციის გაერთიანება ლოზუნგით — „საქართველო პრეზიდენტის გარეშე“. 2 ნოემბერს, გრანდიოზული მიტინგი გაიმართა პარლამენტის შენობის წინ, მაგრამ, 7 ნოემბერს, ხელისუფლებამ მიტინგი ძალის გამოყენებით დაარბია, შემდეგ შეიჭრა ტელეკომპანია იმედში და დახურა ეს არხი. 8 ნოემბერს, სააკაშვილი გადადგა და დაინიშნა საპრეზიდენტო არჩევნები. 2008 წლის 5 იანვარს გამართულ არჩევნებში, ხმათა 52 %-ით გაიმარჯვა მიხეილ სააკაშვილმა, ხოლო ამავე წლის საპარლამენტო არჩევნებში 59 %-ით გაიმარჯვა ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ. საქართველო-რუსეთის ომი 2008 წლის აგვისტოში რუსეთმა საქართველოს მიმართ ღია აგრესია განახორციელა, მოტივით სამხრეთ ოსეთის მშვიდობიანი მოქალაქეების დაცვა. ამ ომის შედეგად საქართველომ ზემო აფხაზეთად წოდებული კოდორის ხეობა, ლიახვის ხეობა და ახალგორის რაიონი დაკარგა. 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნები 2012 წლის 1 ოქტომბერს საქართველოში საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდა, რომელშიც გაიმარჯვა კოალიცია ქართულმა ოცნებამ, რომელსაც სათავეში ედგა ცნობილი ქართველი ბიზნესმენი ბიძინა ივანიშვილი. იმ არჩევნებში ქართულმა ოცნებამ ხმების 54 %-ის მიღება მოახერხა და უკან ჩამოიტოვა ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა, რომელიც საქართველოს სათავეში 2004–2012 წლებში იყო. 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები 2013 წელს საქართველოში საპრეზიდენტო არჩევნები ჩატარდა, რომელშიც ქართული ოცნების კანდიდატმა, გიორგი მარგველაშვილმა გაიმარჯვა. ამ გამარჯვებით მარგველაშვილი საქართველოს რიგით მე-4 პრეზიდენტი გახდა და ჩაანაცვლა მიხეილ სააკაშვილი, რომელიც საქართველოს პრეზიდენტი 2004–2007 და 2008–2013 წლებში იყო. 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნები 2016 წლის 8 ოქტომბერს საქართველოში საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდა, რომელშიც გაიმარჯვა პარტია ქართულმა ოცნებამ, რომელმაც 856 638 ხმა მიიღო (48,7 %) და მიიღო 115 მანდატი პარლამენტში. 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები 2018 წლის 28 ოქტომბერს გაიმართა საპრეზიდენტო არჩევნების პირველი ტური, სადაც პირველი ადგილი დაიკავა სალომე ზურაბიშვილმა 38,64 %-ით, ხოლო მეორე ადგილზე გავიდა გრიგოლ ვაშაძე 37,73 %-ით. არჩევნების მეორე ტური გაიმართა 28 ნოემბერს. არჩევნებში 1 146 258 ხმით (59,55 %) გაიმარჯვა სალომე ზურაბიშვილმა და გახდა პირველი ქალი პრეზიდენტი საქართველოს ისტორიაში. გავრილოვის ღამე საპროტესტო გამოსვლები და დარბევა თბილისში 2019 წლის 20 და 21 ივნისს, რომელიც თბილისში მართლმადიდებლობის საპარლამენტთაშორისო ასამბლეის სესიის დროს რუსეთის დუმის დეპუტატის სერგეი გავრილოვის მიერ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის, ირაკლი კობახიძის სკამის დაკავებასა და საქართველოს პარლამენტში რუსულ ენაზე ასამბლეის სესიის ჩატარებას მოყვა. აქციების მეორე დღეს გადადგა პარლამენტის თავმჯდომარე ირაკლი კობახიძე, საქართველოს პარლამენტი დატოვა ზაქარია ქუცნაშვილმა. 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნები არჩევნების პირველი ტური 2020 წლის 31 ოქტომბერს გაიმართა და მასში „ქართულმა ოცნებამ“ ხმათა 48,22 %-ით. არჩევნების მეორე ტური გაიმართა 2020 წლის 21 ნოემბერს. არჩევნების მეორე ტურს ოპოზიციურმა პარტიებმა ბოიკოტი გამოუცხადეს. პირველ ტურში ამომრჩეველთა აქტივობა 56,11 % იყო, ხოლო მეორე ტურში – 26,29 %. გეოგრაფია საქართველო ევროპისა და აზიის გასაყარზე, კერძოდ, კავკასიაში მდებარეობს. დასავლეთიდან მას ესაზღვრება შავი ზღვა, ჩრდილოეთით — რუსეთის ფედერაცია, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — აზერბაიჯანი, სამხრეთით — სომხეთი და თურქეთი. საქართველო იმ უძველეს სატრანსპორტო გზაჯვარედინზე მდებარეობს, რომელიც აკავშირებდა და აკავშირებს ჩრდილოეთისა და სამხრეთის, დასავლეთისა და აღმოსავლეთის ქვეყნებს. სწორედ მასზე გადიოდა ევროპა-აზიის დამაკავშირებელი სატრანსპორტო მაგისტრალი — ძველი აბრეშუმის გზა. საქართველო შავი ზღვით უკავშირდება შავიზღვისპირეთის ქვეყნებს, ხოლო ბოსფორისა და დარდანელის სრუტეებით — ხმელთაშუა ზღვის აუზის ქვეყნებს; გიბრალტარის სრუტით შესაძლებელია კავშირი მთელს მსოფლიოსთან, მდინარე დუნაის მეშვეობით კი — აღმოსავლეთ და ცენტრალურ ევროპის ქვეყნებთან. საქართველო ჩ.გ. 41°07' და 43°35' და ა.გ. 40°04' და 46°44'-ს შორის მდებარეობს. ფიზიკურ-გეოგრაფიული მდებარეობა გეოტექტონიკური თვალსაზრისით, საქართველოს ალპურ-ჰიმალაური დანაოჭების ვრცელ სარტყელში ცენტრალური მდებარეობა უკავია. იგი იწყება ატლანტის ოკეანის სანაპიროებიდან და მოიცავს ხმელთაშუა და შავი ზღვების მიმდებარე მთიან ნაწილებს, წინა აზიასა და ჰიმალაის მთიანეთს. ცნობილია, რომ სუბტროპიკულ და ზომიერ კლიმატურ სარტყლებს შორის საზღვარი მიუყვება კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედს, რის გამოც საქართველო მდებარეობს სუბტროპიკულ კლიმატური სარტყლის უკიდურეს ჩრდილო ნაწილში. საქართველოში ჩამოყალიბებულია სუბტროპიკული კლიმატური სარტყლის ჰავის თითქმის ყველა ტიპი — ნოტიო სუბტროპიკული, ზომიერად ნოტიო, ზომიერად მშრალი და მშრალი-კონტინენტური. ეს განპირობებულია მისი სუბტროპიკულ და ზომიერ კლიმატური სარტყლების მიჯნაზე მდებარეობით, ასევე ბუნებრივი ბარიერების — კავკასიონისა და სამხრეთ მთიანეთის არსებობითა და შავი ზღვის გავლენით. ეკონომიკურ-გეოგრაფიული მდებარეობა ეკონომიკურ-გეოგრაფიული თვალსაზრისით, საქართველო ევროპისა და აზიის შესაყარზე მდებარეობს და ოდითგან დასავლეთისა და აღმოსავლეთის ცივილიზაციების დამაკავშირებელ ხიდს წარმოადგენდა, შავიზღვისპირა მდებარეობა კი მას დიდ უპირატესობას ანიჭებს სამხრეთ კავკასიის სხვა სახელმწიფოებთან, აზერბაიჯანთან და სომხეთთან შედარებით. საქართველოს ევროპასა და აზიას შორის მდებარეობის შესახებ რამდენიმე მოსაზრება არსებობს: ა) თუ ევროპასა და აზიას შორის საზღვარს ყუმა-მანიჩის ღრმულზე გავატარებთ, მაშინ საქართველო აზიაში მდებარეობს. ბ) ძვ. წ. V საუკუნეში მცხოვრები ბერძენი ისტორიკოსი და გეოგრაფი ჰეროდოტე ევროპასა და აზიას შორის საზღვარს მდინარეებზე — რიონსა და მტკვარზე ატარებდა. ამ შეხედულებით საქართველოს ნაწილი ევროპაში ხვდება, ნაწილი კი — აზიაში. გ) თუ ევროპასა და აზიას შორის საზღვარს საქართველოს, სომხეთისა და აზერბაიჯანის სახელმწიფო საზღვრებზე გავატარებთ (თურქეთთან და ირანთან), მაშინ საქართველო და მთლიანად კავკასია ევროპაში ხვდება. დ) რადგანაც კავკასიაში უფრო ევროპული ტიპის ლანდშაფტები ჭარბობს (კავკასიის ბუნება ევროპის ბუნებას ემსგავსება), ამიტომ საქართველო ევროპაშია. ე) ისტორიის, ტრადიციებისა და რელიგიის გათვალისწინებით საქართველო ევროპას ეკუთვნის. ვ) თუ საზღვრებს კლიმატური თავისებურებებიდან გამომდინარე კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე გავატარებთ, მაშინ საქართველოს დიდი ნაწილი აზიაში მოხვდება, ხოლო მცირე — ევროპაში. საქართველოს სატრანსპორტო-გეოგრაფიული მდებარეობა ამჟამად მეტად ხელსაყრელია. საბჭოთა კავშირში ყოფნისას იგი სატრანსპორტო „ჩიხში“ იყო და მსოფლიოს ქვეყნებთან ურთიერთობა მხოლოდ მოსკოვის გავლით ხორციელდებოდა. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ქვეყანამ პრაქტიკულად სატრანსპორტო გზაჯვარედინის ფუნქცია შეიძინა. ტერიტორია: ქვეყნის ფართობი შეადგენს 69 700 კვ. კმ-ს, საზღვრების სიგრძე — 1771 კმ-ს, მათ შორის სახმელეთო — 1461 კმ (სომხეთი 164, აზერბაიჯანი 322, რუსეთი 723, თურქეთი 252) და საზღვაო — 310 კმ. ბუნება: ქვეყნის ტერიტორია ძირითადად მთებს უკავია, ბუნება მრავალფეროვანია — სუბტროპიკებიდან კავკასიონის მყინვარებამდე; უმაღლესი მწვერვალია მთა შხარა 5068 მ, უდაბლესი წერტილი — შავი ზღვა (0 მ); სახნავ-სათესი მიწა — 16 %, საძოვრები — 25 %, ტყეები — 34 %. მთავარი მდინარეები — მტკვარი და რიონი. ბუნებრივი რესურსები: ტყეები, ჰიდროენერგია, მანგანუმი, რკინის მადანი, სპილენძი, ქვანახშირის და ნავთობის მცირე მარაგი; მთისა და ზღვის კლიმატური კურორტები. საწვავი ნავთობი — სამგორ-პატარძეული, თბილისის მიდამოები, სუფსა ნახშირი — ტყიბული, ტყვარჩელი მურანახშირი — ახალციხე ტორფი — კოლხეთის დაბლობი, ფოთის მიდამოები ლითონები რკინა — ქვემო ქართლი (ბოლნისი) მანგანუმი — ჭიათურა სპილენძი — ბოლნისი ტყვია-თუთია — ბოლნისი ტყვია-თუთია-ბარიტი — ბოლნისი დარიშხანი — სვანეთი, რაჭა ვერცხლისწყალი — რაჭა, აფხაზეთი საშენი და სხვა მასალა საცემენტე მასალა — კასპი თაბაშირი — სამეგრელო, ახალციხე მარმარილო — კახეთი, აფხაზეთი ტუფი — ბოლნისი, იმერეთი, შიდა ქართლი მინერალური წყლები და სხვა მინერალური წყლები — თითქმის ყველა რეგიონში (ბორჯომის ხეობა, საირმე, ნაბეღლავი, ზვარე) თერმული წყლები — სამეგრელო (მენჯი), იმერეთი (წყალტუბო, სულორი) სამკურნალო ტალახი — ახტალა (კახეთი) საქართველოს საზღვრები სახმელეთო საზღვარი საქართველოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, დაბა ლესელიძესთან იწყება. შემდგომ იგი მიუყვება ფსოუს, რომელიც სათავეს მთა აგეფსთასთან იღებს. საქართველოს ჩრდილო საზღვარი ძირითადად ემთხვევა კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედს. მთა ვაციკფარსიდან მთა შავიკლდემდე საქართველოს საზღვარი გადის წყალგამყოფი ქედის ჩრდილოეთით მთა მყინვარწვერზე და გვერდით ქედზე. აღმოსავლეთ საზღვარი იწყება მთა ტინოვროსოდან, ეშვება ალაზნის ველზე, მიუყვება მდინარე ალაზანს, ვიდრე 1 კმ არ დარჩება მინგეჩაურის წყალსაცავთან მდინარის შეერთებამდე. საქართველოს სამხრეთი საზღვარი იწყება შავ ზღვასთან, სოფელ სარფის მიდამოებში. იგი ჯერ მიუყვება, შემდეგ კი კვეთს ლაზისტანის ქედის ჩრდილო დაბოლოებას, მიუყვება შავშეთის და კვლავ კვეთს არსიანის ქედს, ჯავახეთ-სომხეთის ვულკანურ მთიანეთს, ლოქის ქედს, მდინარე მტკვარს და ივრის ზეგანს. ფლორა და ფაუნა საქართველოს მცენარეთა სამყარო (ფლორა) მდიდარი და მრავალფეროვანია. იგი დაახლოებით 13 300 სახეობას ითვლის, მათ შორის 4225 თესლოვან მცენარეთა რიცხვს მიეკუთვნება, 75 — გვიმრისებურს, 600 — ხავსებს, 650 — მღიერებს, 5000 — სოკოვნებსა და 2000 — წყალმცენარეებს. საქართველოს ცხოველთა სამყარო (ფაუნა) საკმაოდ მრავალფეროვანია. აქ ცნობილია ძუძუმწოვრების 100-მდე, ფრინველების 330-ზე მეტი, ქვეწარმავლების 48, ამფიბიების 11, თევზების 160-მდე და უხერხემლო ცხოველების ათასობით სახეობა. სახელმწიფო საქართველო საპარლამენტო რესპუბლიკაა. სახელმწიფოს მეთაურია პრეზიდენტი, რომელიც ირჩევა 5 წლის ვადით პირდაპირი წესით. 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ ამოქმედდება კონსტიტუციური ცვლილებები, რომლის მიხედვითაც უქმდება პრეზიდენტის პირდაპირი წესით არჩევა, მის ნაცვლად პრეზიდენტს საარჩევნო კოლეგია აირჩევს. აღმასრულებელ ხელისუფლებას ახორციელებს მთავრობა, რომელსაც ხელმძღვანელობს პრემიერ-მინისტრი. ქვეყნის უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანოა ერთპალატიანი პარლამენტი (150 წევრი), რომელიც ოთხ წელიწადში ერთხელ ირჩევა პროპორციული და მაჟორიტარული სისტემით. დედაქალაქი: თბილისი. სახელმწიფო ენა: ქართული, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში – აგრეთვე აფხაზური. ეროვნული დღესასწაული: 26 მაისი – სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის დღე (1991 წლის 9 აპრილს, საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში 70-წლიანი ყოფნის შემდეგ, იმავე წლის 31 მარტის საყოველთაო-სახალხო რეფერენდუმის შედეგების საფუძველზე, საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესმა საბჭომ მიიღო საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტი), 9 აპრილი – საქართველოს ეროვნული ერთიანობის და სამშობლოსათვის დაღუპულთა მოგონების დღე, 14 აპრილი – დედაენის დღე. ძირითადი პოლიტიკური პარტიები (ანბანურ რიგზე): გირჩი ევროპული საქართველო ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა თავისუფალი დემოკრატები თავისუფალი საქართველო დემოკრატიული მოძრაობა - ერთიანი საქართველო საქართველოს ლეიბორისტული პარტია საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი საქართველოს რესპუბლიკური პარტია ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო შეიარაღებული ძალები 2007 წლის მონაცემებით ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებში ირიცხებოდა 37 000-მდე სამხედრო მოსამსახურე. სახმელეთო ჯარები (35 000), სამხედრო-საჰაერო ძალები (1300), სამხედრო-საზღვაო ძალები (400). რეზერვში ირიცხებოდა 60 000 ადამიანი. შეიარაღებაში იმყოფებოდა 235-მდე ტანკი, 250-მდე საბრძოლო შეჯავშნული მანქანა, 240-ზე მეტი საველე არტილერიის ქვემეხი, ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემა და ნაღმსატყორცნი, 80-მდე საზენიტო სარაკეტო კომპლექსი, 15 თვითმფრინავი და 50 შვეულმფრენი, (ასევე 40 ერთეული უპილოტო საფრენი აპარატი), 25 საპატრულო კატარღა და მცირე ხომალდი. შეიარაღებული ძალების დაკომპლექტება ხდება შერეული პრინციპით — სავალდებულო გაწვევით და კონტრაქტის საფუძველზე. 2007 წელს თავდაცვის სამინისტროს საქართველოს ბიუჯეტიდან გამოეყო დაახლოებით 1 მლრდ. დოლარი. ტერიტორიული მოწყობა დღევანდელი ტერიტორიული დაყოფით საქართველოში 2 ავტონომიური რესპუბლიკა: აჭარისა და აფხაზეთის. ეს უკანასკნელი ოკუპირებულია რუსეთის მიერ. ქვეყნის დანარჩენი ტერიტორია დაყოფილია პირობით მხარეებად, რომლებიც მეტ-ნაკლებად ემთხვევა საქართველოს ისტორიულ მხარეებს, თუმცა მხარეებს იურიდიული სტატუსი არ გააჩნიათ. კონსტიტუციის თანახმად ქვეყნის სახელმწიფო-ტერიტორიული მოწყობა უნდა განისაზღვროს საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ცენტრალური ხელისუფლების იურისდიქციის აღდგენის შემდეგ. ადგილობრივი თვითმმართველობის ერთეულია 69 მუნიციპალიტეტი. მუნიციპალიტეტის სტატუსი აქვს დედაქალაქ თბილისსაც. დემოგრაფია ისტორიოგრაფიაში მიღებული მონაცემებით XIII საუკუნეში ქართველები რაოდენობა 5 მილიონს აღწევდა. უცნობია XIV-XVII საუკუნეების მონაცემები. XVIII საუკუნის შუა ხანებში საქართველოს მოსახლეობას (დღევანდელ საზღვრებში) 761 ათასით ანგარიშობენ, აქედან 5 % ცხოვრობდა ქალაქებში. 1800 წლისთვის საქართველოს (დღევანდელ საზღვრებში) მოსახლეობა 675 ათასზე მეტი იყო, აქედან აღმოსავლეთ საქართველოზე მოდიოდა მოსახლეობის 45,6 %, ხოლო დასავლეთზე – 54,4 %. 1832 წელს ის 840 ათასამდე გაიზრდა, ხოლო 1865 წელს 1 289 200-ს გადააჭარბა. 1897 წელს საქართველოს მოსახლეობა იყო 1 919 400 ადამიანი, 1914 წელს კი 2 600 400. ერთი საუკუნის განმავლობაში საქართველოს მოსახლეობა 3,4-ჯერ გაიზარდა. პავლე ინგოროყვას ცნობით 1916 წელს საქართველოს მოსახლეობა შეადგენდა 3 365 000 ადამიანს, აქედან 2 349 000 ადამიანი იყო ქართველი. საქართველოს მოსახლეობა დაახლოებით 200 ათასით შემცირდა პირველი მსოფლიო ომის დროს და პირველი რესპუბლიკის წლებში, რაც გამუდმებული ომებით და ტერიტორიების დაკარგვით იყო განპირობებული. 1921 წელს საქართველოს მოსახლეობა 2410 ათასამდე დავიდა. XX საუკუნიდან მოსახლეობის რაოდენობის დადგენა მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის საშუალებით ხდება. პირველი აღწერა საბჭოთა საქართველოში 1926 წელს ჩატარდა, უკანასკნელი 1989 წელს. დამოუკიდებელ საქართველოში მოსახლეობის აღწერები ჩატარდა 2002 და 2014 წლებში. საქართველოს მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ 25 წლის განმავლობაში საქართველოს მოსახლეობა ერთი მეხუთედით შემცირდა, რაც განაპირობა ომებმა და სოციალურ-ეკონომიკურმა კრიზისმა და ემიგრაციამ. მკვეთრად იკლო შობადობამ, იმატა სიკვდილიანობამ და საბოლოოდ ქვეყანა მძიმე დემოგრაფიულ მდგომარეობაში აღმოჩნდა. უკანასკნელი, 2014 წლის აღწერის წინასწარი მონაცემების მიხედვით, საქართველოს ტერიტორიაზე (გარდა ოკუპირებული ტერიტორიებისა) მოსახლეობა დაახლოებით 3 729 635 ადამიანს შეადგენს. მოსახლეობის 57,4 % ქალაქებში ცხოვრობს. ეთნიკური და რელიგიური შემადგენლობა რაც შეეხება საკუთრივ ქართველების რაოდენობას, ის იზრდებოდა XIX საუკუნიდან მოყოლებული, თუმცა 1940 წლამდე მცირდებოდა მისი წილი მთლიან მოსახლეობაში. მინიმალურ ნიშნულს მან მიაღწია 1939 წელს, როცა ქართველები მოსახლეობის 61,4 %-ს შეადგენდნენ. ქართველების წლიური საშუალო მატების ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი დააფიქსირა 1959 წლის აღწერამ. ეს გამოწვეული იყო მეორე მსოფლიო ომის დროს ქართველთა დიდი მსხვერპლით. ომმა 300 000 ქართველი შეიწირა, ასევე 1944 წელს ე. წ. თურქი მესხების საქართველოდან გასახლებით. დეპორტირებულთა შორის 69 869 ადამიანს ითვლიან. ქართველების რაოდენობა 1989 წლიდან 2002 წლამდე მხოლოდ 4 %-ით შემცირდა ანუ საქართველოს მოსახლეობის კლება ძირითადად სხვა ეროვნებების ხარჯზე მოხდა. XVIII-XX საუკუნეებში საქართველოში ყველაზე მეტი რაოდენობის ეთნიკურ უმცირესობას სომხები წარმოადგენდნენ. 1800 წელს სომხები მთლიანი მოსახლეობის 4 %-ს შეადგენდნენ, 1926 წელს შეადგინეს 11 %. ამის შემდეგ XX საუკუნის განმავლობაში სომხური მოსახლეობის წილის შემცირება შეინიშნება, რაც განპირობებული იყო მათი მიგრაციით რუსეთსა და სომხეთში. აფხაზების წილი მოსახლეობაში მერყეობდა 1,5-დან 6 %-მდე, ოსებისა კი 3-4 %-ს შორის. XXI საუკუნეში ყველაზე მრავალრიცხოვანი ეთნიკური უმცირესობა აზერბაიჯანელებია. 2014 წლის აღწერის შედეგების მიხედვით საქართველოს ეთნიკური შემადგენლობა ასეთია: ქართველები — 86,8 % , აზერბაიჯანელები — 6,3 % , სომხები — 4,5 % , რუსები — 0,7 % , ოსები — 0,4 % , ეზიდები — 0,3 % , უკრაინელები — 0,2 % , ქისტები — 0,2 % , ბერძნები — 0,1 % , ასირიელები — 0,1 %, სხვა 0,4 %; რელიგიური შემადგენლობა (ძირითადად საქართველოს 2002 წლის აღწერის შედეგების მიხედვით): მართლმადიდებელი ქრისტიანები — 84,00 %, მუსლიმანები — 9,9 %, სომეხი გრიგორიანელები — 3,9 %, კათოლიკეები — 0,8 %, ეზიდები – 0,4 %, იუდეველები — 0,1 %, ნესტერიანელები – 0,1 % და სხვები. (ძირითადად საქართველოს 2014 წლის აღწერის შედეგების მიხედვით): მართლმადიდებელი ქრისტიანები — 83,4 % , მუსლიმანები — 10,7 % , სომეხი გრიგორიანელები — 2,9 % , კათოლიკეები — 0,5 % , იეჰოვას მოწმეები — 0,3 %, ეზიდები – 0,2 % , პროტესტანტები — 0,1 %, იუდეველები — 0,0 % , სხვა – 0,0 %, ათეისტები – 0,5 %. ურბანიზაცია XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში საქართველოს მოსახლეობის მხოლოდ 5 % ცხოვრობდა ქალაქებში. 1800-1832 წლებში ეს მაჩვენებელი კვლავ 5 %-ის ფარგლებში რჩებოდა. 1865 წელს ურბანული მოსახლეობის წილმა 9,2 %-ს მიაღწია. 1913 წელს ქალაქებში მოსახლეობის 25,6 % ცხოვრობდა, 1939 წელს — 30,1 %. დიდი ქალაქებია: თბილისი — 1 118 300, ბათუმი — 152 839, ქუთაისი — 147 635, რუსთავი — 125 103, სოხუმი — 64 441, გორი — 49 700, ზუგდიდი — 42 998, ფოთი — 41 465, ცხინვალი — 30 432. ეკონომიკა დამოუკიდებლობის გამოცხადებიდან დღემდე გრძელდება საბაზრო რეფორმები. ეკონომიკის მთავარი დარგებია სოფლის მეურნეობა (ჩაი, ციტრუსი, ხილი, თამბაქო, ღვინო), მანქანათმშენებლობა, მეტალურგია, ჰიდრორესურსები. დიდი ყურადღება ეთმობა საკურორტო-ტურისტული კომპლექსის აღდგენას, რომელიც ადრე ყოველწლიურად 2 მლნ ადამიანს ემსახურებოდა. სოფლის მეურნეობის პროდუქცია (ყურძენი, ჩაი, ციტრუსები); მთავარი სავაჭრო პარტნიორებია რუსეთი (18 %), თურქეთი (14 %), აზერბაიჯანი (12 %) და აშშ (6 %). • ერთობლივი ეროვნული პროდუქტი: სტრუქტურა (%) — სოფლის მეურნეობა 32; 1 სულ მოსახლეზე — 860 $. • ვალუტა — ქართული ლარი (GEL). საბანკო-საფინანსო და დაზღვევის სისტემები ილია ჭავჭავაძე საადგილმამულო სათავადაზნაურო ბანკის ხელმძღვანელობის პერიოდში, ჯერ კიდევ 1883 წლიდან გაზეთ „ივერიაში“ აქვეყნებს, ხსენებული ორგანიზაციის, საზოგადოებრივი მუშაობისა და ღვაწლის შემაჯამებელ ოქმებს (რუბრიკაში — შინაური მიმოხილვა). ეს უკანასკნელი კი საფუძველი ხდება პირველი ქართული საბანკო-საფინანსო ინსტიტუტის — პირველი საჯარო წარდგინებისა. ილია მიზანმიმართულად მუშაობდა საბანკო მომსახურების კულტურის საქართველოში დამკვიდრების საკითხებზე. ასსზე მეტი წლის შემდეგ, XX საუკუნის 90-იან წლებში, დამოუკიდებლობის დაბრუნებიდან — დღემდე, საქართველოს საბანკო — საფინანსო ჯგუფები, მათი მოღვაწეობა და მიღწევები წარმოადგენს კიდევ ერთ, უმნიშვნელოვანეს ეროვნულ ფასეულობას სტაბილური, სახელმწიფოებრივი განვითარების გზაზე. დღეს საქართველოს ეკონომიკის სექტორში მუშაობს რამდენიმე ძლიერი კომერციული ბანკი და ბანკების ასოციაცია: საქართველოს ბანკების ასოციაცია ბანკი ქართუ ბაზისბანკი ბანკი რესპუბლიკა (ჯგუფი სოსიეტე ჟენერალი) ვითიბი (ყოფილი გაერთიანებული ქართული ბანკი) თიბისი ბანკი პროკრედიტბანკი საქართველოს ბანკი ლიბერთი ბანკი (ყოფილი სახალხო ბანკი) სილქ როუდ ბანკი კორ სტანდარტ ბანკი არასაბანკო საკრედიტო-სადეპოზიტო ორგანიზაციები და საფინანსო-საკრედიტო მხარდაჭერის პროგრამები: განათლების ერთიანი საკრედიტო კავშირი დაზღვევის სისტემა: დაზღვევის ასოციაცია ალდაგი-ბი-სი-აი ჯი-პი-აი ჰოლდინგი სახელმწიფო ინსტიტუტები: საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო საქართველოს ეროვნული ბანკი განათლება უნივერსიტეტები, სასწავლო დაწესებულებები და განათლების ცენტრები: ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია კავკასიის უნივერსიტეტი კავკასიის საერთაშორისო უნივერსიტეტი საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტი ილია ჭავჭავაძის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი საქართველოს უნივერსიტეტი საქართველოს დავით აღმაშენებლის სახელობის უნივერსიტეტი საქართველოს შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტი თავისუფალი უნივერსიტეტი საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი კულტურა არქიტექტურა: ქალაქი-მუზეუმი მცხეთა, გელათის სამონასტრო კომპლექსი, თბილისის ისტორიული ცენტრი, უფლისციხის და ვარძიის კლდეში ნაკვეთი კომპლექსები, დავით გარეჯის და შიო მღვიმის კომპლექსები; ბაგრატის ტაძარი; ზემო სვანეთი; ლიტერატურა: ქართული ეპოსი — ვეფხისტყაოსანი (შოთა რუსთაველი, XIII ს.). თეატრი: ფალიაშვილის სახ. ოპერისა და ბალეტის (თბილისი, 1851), რუსთაველის სახ. დრამატული (თბილისი, 1821), მარჯანიშვილის სახ. დრამატული (თბილისი, 1928). კულტურის თავისებურებები: პოლიფონიური სიმღერა, ორიგინალური დამწერლობა. არქიტექტურა ქართული არქიტექტურა დიდი მრავალფეროვნებითა და თავისებურებით გამოირჩევა. საქართველოს ყოველ კუთხეს თავისი დამახასიათებელი არქიტექტურული სტილი ჰქონდა და საცხოვრებელი სახლებიც მხარეების მიხედვით მკვეთრად განსხვავდებოდა ერთმანეთისაგან. ეს განსხვავება ახლა თანდათან მცირდება: საქართველოს ყველა რაიონში ფართოდ გავრცელდა ევროპული სტილი. მიუხედავად ამისა, განსხვავება მთისა და ბარის რაიონებს, დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს შორის მაინც საგრძნობია. აღმოსავლეთ საქართველოს სოფლები უფრო კომპაქტურია და მჭიდროდაა დასახლებული. ეზოები აქ პატარაა და ამიტომ დასამუშავებელი მიწები სოფლის გარეთაა. დასავლეთ საქართველოში საკარმიდამო ნაკვეთები გაცილებით დიდია და საცხოვრებელი და სამეურნეო ნაგებობებიც ერთადაა. საცხოვრებელი სახლები სხვადასხვა ეთნოგრაფიულ პროვინციებში მეტად განსხვავებულია. სვანეთსა და აღმოსავლეთ კავკასიონის კუთხეებში (თუშეთში, ფშავ-ხევსურეთში) უმეტესად ქვისა და ფიქლის ციხე-სახლებია. ამასთან განსხვავება საკმაოდაა სვანური და თუშურ-ხევსურული კოშკების არქიტექტურაშიც. ამავე რეგიონებში გვხვდება 2-4 სართულიანი ჩარდახიანი სახლები, აგრეთვე ერთსართულიანი ქვითკირის სახლები მიწის ბრტყელი სახურავით (ძირითადად ფშავ ხევსურეთში). ფიქლით აშენებული სახლები, როგორც წესი, მშრალი (დუღაბის გარეშე) წყობისაა. აღმოსავლეთ საქართველოს ბარისა და მთისწინეთის ზონაში საცხოვრებელი სახლი ძირითადად დარბაზის ტიპისა იყო. ქვითა და აგურით აშენებული ერთსართულიან ნაგებობას საფეხურებრივ-გვირგვინისებური გუმბათის მსგავსი გადახურვა ჰქონდა, რომელიც ბოლოვდებოდა ერდოთი - კვამლისა და სინათლისათვის დატოვებული ხვრელით. დარბაზის გარდა, აღმოსავლეთ საქართველოს ბარის ზოგიერთ რაიონში განსაკუთრებით სამცხე-ჯავახეთში გაცრცელებული იყო მიწური სახლები — მიწის სიღრმეში გამოკვეთილი ქვისკედლებიანი და მიწის სახურავიანი ნაგებობები. დასავლეთ საქართველოში მაღალი ტენიანობისა და ჭაობიანობის გამო უმეტესად აშენებდნენ ერთ ან ორსართულიან ხის სახლებს, რომლებიც ხიმინჯებზე იდგა და ყავრის ორფერდა ან ოთხფერდა სახურავი ჰქონდა. სამეგრელოსა და აფხაზეთში ფართოდ იყო გავრცელებული მოწნული, ჩალით დახურული სახლების ტიპი — ფაცხა. XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან საქართველოში ახალი არქიტექტურული სტილი დამკვიდრდა: ორსართულიანი, რამდენიმეოთახიანი, ფანჯრებიანი და ხისიატაკიანი სახლები, რომლებშიც ღია კერიის ნაცვლად ბუხრები იყო ამოშენებული. აღმოსავლეთ საქართველოში სახლები ძირითადად ქვითა და აგურით შენდებოდა, დასავლეთ საქართველოში კი — ხით. გადასახურავად ძირითადად კრამიტი გამოიყენებოდა, გურია-სამეგრელოში კი ყავარი. სახლის მნიშვნელოვანი ელემენტი გახდა ხის აივანი. XX საუკუნის მეორე ნახევრიდან ტრადიციულმა არქიტექტურამ ადგილი თანამედროვე ევროპულ სტილს დაუთმო. ამჟამად ძირითად საშენ მასალად გამოიყენება აგური, ცემენტის ბლოკები, რკინა-ბეტონი და თუნუქი. განსხვავებაც სხვადასხვა კუთხეში აშენებულ სახლებს შორის მინიმუმამდე დავიდა. სამზარეულო და სუფრის ტრადიციები ქართული ტრადიციული სამზარეულო ერთ-ერთი უმდიდრესია მთელ მსოფლიოში. ეროვნული ტანსამცლსაგან განსხვავებით, ქართული სამზარეულო არა მარტო შენარჩუნებული იქნა, არამედ ფართოდ გავრცელდა საქართველოს ფარგლებს გარეთაც. წარსულში საქართველოს ცალკეული კუთხეების სამზარეულოებს შორის საგრძონი განსხვავება შეინიშნებოდა. ამჟამად ეს განსხვავება თითქმის აღარ არის და ნებისმიერ კუთხეში ფართოდ გავრცელდა ის კერძები, რომლებიც ადრე დამახასიათებელი არ იყო. აღმოსავლეთ საქართველოს ბარის რაიონებში ძირითადად ხორბლის პურს აცხობდნენ (შოთი, ლავაში), მთაში კი — ქერის ხმიადებს. დასავლეთ საქართველოში ხორბლის მაგივრობას სიმინდი ასრულებდა და ამიტომ მოსახლეობის ძირითადი საკვებიც მჭადი (იმერეთი, გურია) ან ღომი (სამეგრელო, აფხაზეთი) იყო. დასავლეთ საქართველოში ძირითადად სულგუნი და იმერული ყველია მიღებული, აღმოსავლეთ საქართველოში კი — გუდის ყველი. ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში ფართოდ არის გავრცელებული მრავალფეროვანი მცენარეული საკვები, რომლებიც ნიგვზითა და სანელებლებითაა შეზავებული (სხვადასხვა ფხალეული). აღმოსავლეთ საქართველოს მოსახლეობის კვების რაციონში კი ხორცს უფრო დიდი ადგილი უკავია. როგორც დასავლეთ, ისე აღმოსავლეთ საქართველოში ფართოდ გავრცელებულია ლობიო, ხაჭაპური, ხინკალი, თევზეული, მწნილი და სხვადასხვა საწებლები. მთავარი სასმელი საქართველოს თითქმის ყველა კუთხეში ღვინოა. მხოლოდ მაღალმთიან პროვინციებში, სადაც ვენახები არ არის, ღვინოს არაყი და ლუდი ცვლის. ქართული სუფრის ტრადიციები მკაცრ წესრიგს ემორჩილება. თამადა და სადღეგრძელოები სუფრის აუცილებელი ელემენტებია საქართველოს ნებისმიერი კუთხისათვის. სადღესასწაულო სუფრა ასევე წარმოუდგენელია სიმღერის, ცეკვისა თუ ხუმრობების გარეშე. სადღეგრძელოების თანმიმდევრობა თამადაზეა დამოკიდებული, თუმცა გარკვეული ტრადიციები ჩამოყალიბებულია და განსხვავებებიც შეინიშნება სხვადასხვა პროვინციებს შორის. გურიაში მაგალითად, პირველი სადღეგრძელო მშვიდობისაა, კახეთში კი ოჯახის ჭერს დალოცავენ ხოლმე. აღმოსავლეთ საქართველოში ბოლო სადღეგრძელო საყველაწმინდოა, თუშეთსა და ფშავ-ხევსურეთში კი სუფრაზე განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობენ წინაპრებისა და გარდაცვლილთა მოგონების სადღეგრძელოებს. რესურსები ინტერნეტში საქართველოს პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი საქართველოს პარლამენტი საგარეო საქმეთა სამინისტროს საიტი Civil.ge — საქართველოს პოლიტიკური სიახლეების მაცნე Internet.ge ამინდი საქართველოში Грузия online — ახალი ამბები და ანალიტიკური მასალები CIA World Factbook Caucaz.com — ყოველკვირეული სტატიები და რეპორტაჟები საქართველოსა და სამხრეთ კავკასიის შესახებ საქართველოს შესახებ ოთხ ენაზე: ისტორია, კულტურა, ლიტერატურა, ქრისტიანობა, აუდიო-ვიდეოთეკა და სხვა TEFLIS.COM ყოველდღიური საინფორმაციო საიტი სპარსულ ენაზე. სქოლიო ევროპის ქვეყნები აზიის ქვეყნები გაეროს წევრი სახელმწიფოები სუამის წევრი ქვეყნები


text: ამერიკელმა ჯარისკაცმა რობერტ ბეილსმა ბოდიში მოიხადა ავღანეთში 16 სამოქალაქო პირის დახოცვისათვის. ვაშინგტონის შტატში, აშშ-ის სამხედრო ბაზაზე გამართულ სასამართლო მოსმენაზე, 39 წლის ბეილსმა განაცხადა, რომ „გულწრფელად წუხს“ და თანაუგრძნობს ადამიანებს, რომლებმაც ოჯახის წევრები დაკარგეს 2012 წლის მარტში, ყანდაარის პროვინციაში მომხდარი ინციდენტისას. ივნისში ბეილსმა თავი დამნაშავედ ცნო, რათა თავიდან აეცილებინა სასიკვდილო განაჩენი. მას სამუდამო პატიმრობა მოელის. სამხედრო ჟიური განიხილავს, უნდა მიეცეს თუ არა ბეილსს შეწყალების უფლება.