source: wikipedia

text: ავსტრიის რესპუბლიკა () — ფედერალური სახელმწიფო ცენტრალურ ევროპაში, რომელსაც არ გააჩნია ზღვაზე გასასვლელი. შედგება ცხრა ფედერალური შტატისგან; ერთ-ერთი მათგანია ვენა, ქვეყნის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი. ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება გერმანია, ჩრდილოეთით — ჩეხეთი, აღმოსავლეთით — უნგრეთი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — სლოვაკეთი, სამხრეთით — სლოვენია და იტალია, დასავლეთით - შვეიცარია და ლიხტენშტაინი. ფართობი — 83 879 კმ2. მოსახლეობა — დაახლოებით 9 მილიონი. სახელმწიფო ენა — გერმანული,. ასევე ოფიციალური ენებია: გრადიშიულ-ხორვატიული, უნგრული და სლოვენური. დღესასწაული — 26 ოქტომბერი, მუდმივი ნეიტრალიტეტის გამოცხადების დღე (1955). ავსტრია პირველად 976 წელს, მარკის სტატუსით გამოჩნდა და შემდეგ გადაიქცა სამთავროდ და საჰერცოგოდ. XVI საუკუნის ბოლოს ავსტრია გახდა ჰაბსბურგთა მონარქიის გული და ჰაბსბურგების, ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი სამეფო დინასტიის, „უმცროსი-ფილიალი“. როგორც სამთავრო, იყო საღვთო რომის იმპერიის ადმინისტრაციული ცენტრი. XIX საუკუნის დასაწყისში ავსტრიამ ჩამოაყალიბა საკუთარი იმპერია, რომელიც გერმანიის კავშირის წამყვანი ძალა, თუმცა იგი კვლავ აგრძელებდა საკუთარ კურსს გერმანიის სხვა სახელმწიფოებისგან დამოუკიდებლად. ავსტრო-პრუსო-იტალიური ომის შემდეგ, ავსტრია-უნგრეთის შეთანხმების საფუძველზე ჩამოყალიბდა ორმაგი სახელმწიფო - ავსტრია-უნგრეთის იმპერია. ავსტრია-უნგრეთის სავარაუდო მემკვიდრის, ფრანც ფერდინანდის მკვლელობის შემდეგ, ფრანც იოზეფ I-ის მეთაურობით ავსტრია პირველ მსოფლიო ომში ჩაერთო. მონარქიის დამარცხებისა და დაშლის შემდეგ, გერმანიასთან კავშირის დამყარების მიზეზით გამოცხადდა, რომ იქმნებოდა გერმანია-ავსტრიის იმპერია, თუმცა საბოლოოდ, კავშირი ვერ შედგა. 1919 წელს ავსტრიის პირველი რესპუბლიკა გახდა ავსტრიის კანონიერი „მემკვიდრე“. 1938 წელს ავსტრიაში დაბადებულმა ადოლფ ჰიტლერმა, რომელიც გახდა გერმანიის რაიხის კანცლერი, ანშლუსით ავსტრიის ანექსიას მიაღწია. 1945 წელს ნაცისტური გერმანიის დამარცხების შემდეგ, ავსტრია ხელახლა დაარსდა როგორც სუვერენული და თვითმმართველი დემოკრატიული ერი, რომელიც ცნობილია მეორე რესპუბლიკის სახელით. მმართველობის მხრივ, ავსტრია არის საპარლამენტო წარმომადგენლობითი დემოკრატია უშუალოდ არჩეული ფედერალური პრეზიდენტით (სახელმწიფოს მეთაური) და კანცლერით (ფედერალური მთავრობის მეთაური). ძირითადი ქალაქებია გრაცი, ლინცი, ზალცბურგი და ინსბრუკი. მთლიანი შიდა პროდუქტის მიხედვით, ავსტრია შედის მსოფლიოს 20 უმდიდრეს ქვეყანაში. ქვეყანამ მიაღწია ცხოვრების მაღალ სტანდარტს: 2018 წელს მსოფლიოში ავსტრიელები ადამიანების განვითარების ინდექსით მსოფლიოში მე-20 ადგილზე იყვნენ. ცხოვრების დონის მაჩვენებლით, ვენა საერთაშორისო რეიტინგში მუდმივად პირველ ადგილს ინარჩუნებს. 1955 წელს, ავსტრიამ საგარეო პოლიგტიკურ საკითხებში მუდმივი ნეიტრალიტეტი გამოაცხადა. 1955 წლიდან არის გაეროს წევრი, ევროპის კავშირს იგი 1995 წელს შეუერთდა. ავსტრიაში მდებარეობს ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციისა და ნავთობის ექსპორტიორ ქვეყანათა ორგანიზაციის სათაო ოფისები; აგრეთვე, ქვეყანა არის ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის და ინტერპოლის დამფუძნებელი წევრი. ავსტრიამ 1995 წელს ხელი მოაწერა შენგენის ხელშეკრულებას, ხოლო 1999 წელს ქვეყანამ ევრო ვალუტად მიიღო. სახელწოდება ოფიციალური: ქართულად — ავსტრიის რესპუბლიკა; გერმანულად — . ეტიმოლოგია — IX საუკუნეში იგი ფრანკთა იმპერიის განაპირა აღმოსავლეთ ნაწილს წარმოადგენდა და კარლოს დიდი მას Ostarrîchi-ს უწოდებდა, რაც „აღმოსავლეთის ქვეყანას“ ნიშნავს. პირველად ეს ტერმინი გამოყენებულ იყო 996 წელს, დოკუმენტში: Ostarrîchi document. XI საუკუნეში გამოჩნდა ტერმინი Ostarrichi. აქედანაა მიღებული მისი დღევანდელი სახელი Österreich — გერმანულად, Autriche — ფრანგულად და Austria — ლათინურად. ქვეყნის კოდი — AT. გეოგრაფია ავსტრია მდებარეობს ცენტრალურ ევროპაში, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ და ბალტიის სანაპიროებიდან ხმელთაშუა ზღვამდე გამავალ მნიშვნელოვან გზების გადაკვეთაზე. მისი მოსაზღვრე ქვეყნებია: გერმანია, ჩეხეთი, სლოვაკეთი, უნგრეთი, სლოვენია, იტალია, შვეიცარია, ლიხტენშტაინი. ავსტრიის ბუნება მრავალფეროვანია. ევროპის ყველაზე დიდი მდინარე დუნაი გადის ავსტრიაში. ავსტრიის თითქმის 3⁄4 უჭირავთ აღმოსავლეთ ალპებს (გროსგლოკნერის მწვერვალი 3797 მ-ია). ბევრი მწვერვალი მუდმივი თოვლითა და ყინულითაა დაფარული, ქვევით გადაშლილია ალპური და სუბალპური მდელოები, რომლებიც შესანიშნავი საძოვრებია. 2000-2200 მ სიმაღლემდე მთის ფერდობები ტყითაა დაფარული. მხოლოდ ფინეთსა და შვედეთს ჩამორჩება ავსტრია ტყის სიმდიდრით. ავსტრიის აღმოსავლეთ ნაწილში მთები დაბლდება. აქ იჭრება შუა დუნაის დაბლობის ნაწილი — ვენის აუზი. ჩრდილო-აღმოსავლეთის ვაკე და გორაკიანი ტერიტორია უფრო დასახლებული და ეკონომიკურად მნიშვნელოვანი რაიონია. ავსტრია მდინარეებით მდიდარი ქვეყანაა, რომლებზეც არაერთი ჰიდროელექტროსადგურია აგებული. სანაოსნოდ მხოლოდ დუნაია გამოყენებული. ბოდენისა და ნოიზიდლერ-ზეეს დიდი ტბების მხოლოდ ნაწილი ეკუთვნის ავსტრიას. ავსტრია მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულით. აქ იღებენ ნავთობს (ჩრდილო-აღმოსავლეთში), მურა ნახშირს, რკინის მადანს, მაგნეზიტს (მსოფლიოში ყველაზე დიდი მარაგითა და მოპოვებით), გრაფიტს. არის ფერადი ლითონების მცირე საბადოებიც. ფართობი — 83 900 კმ2. ბუნება: ქვეყნის 3⁄4 ალპებს უკავია. უმაღ. მწვერვალი — გროსგლოკნერი 3 797 მ; უდიდესი მდინარეები (კმ) — დუნაი 350 (სულ 2860), მური 348 (სულ 444), ინი 280 (სულ 510); უდიდესი ტბა — (კმ2) - ნოიზიდლერზეე 132 (სულ 152); კლიმატი — კონტინენტური, ალპური. ბუნებრივი რესურსები — რკინის მადანი, ნავთობი, საშენი ხე-ტყე, მაგნეზიტი, ტყვია, ქვანახშირი, სპილენძი, ჰიდროენერგია. კლიმატი ავსტრიის დიდი ნაწილი მოქცეულია ცივი ზომიერი კლიმატის ზონაში, სადაც ხშირად ვხვდებით ტენიან ქარს. ქვეყნის დაახლოებით სამი მეოთხედი ნაწილი ალპებს უკავია და აღნიშნულ ტერიტორიებზე, შესაბამისად, ალპური კლიმატი დომინირებს. აღმოსავლეთით, შუა დუნაის დაბლობსა და დუნაის ხეობის გასწვრივ, კლიმატე შედარებით კონტინენტური ხდება; აქ, ალპურ ზონასთან შედარებით, ნაკლები წვიმა მოდის. მიუხედავად იმისა, რომ ზამთრის პერიოდში ავსტრიაში ცივა (−10°C-დან 0°C-მდე), ზაფხული შეიძლება საკმაოდ მაღალი ტემპერატურა დაფიქსირდეს. კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით, ავსტრიაში ვხვდებით შემდეგი კლიმატის ტიპებს: ოკეანური კლიმატი, ნოტიო კონტინენტური კლიმატი, სუბარქტიკული/სუბალპური კლიმატი, ტუნდრისთვის დამახასიათებელი კლიმატი, პოლარული კლიმატი. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ავსტრიას შეიძლება ჰქონდეს ძალიან ცივი, ძლიერი ზამთარი, მაგრამ უმეტეს შემთხვევაში, ქვეყანაშ ვხვდებით ისეთ ზამთარს, როგორსაც აღნიშნულ კლიმატურ სარტყელში მდებარე სხვა ტერიტორიებზე ვხვდებით (მაგალითად, სამხრეთ სკანდინავიასა და აღმოსავლეთ ევროპაში). აგრეთვე, ხეობებთან და დაბლობებთან შედარებით, შემაღლებულ ადგილებში ზაფხული უფრო ცივია. ოკეანური კლიმატის გავლენის გამო, ალპების გარშემო არსებული ტუნდრისთვის დამახასიათებელი და სუბარქტიკული კლიმატი სხვა ამგვარ ტერიტორიებთან შედარებით უფრო თბილია. ისტორია ავსტრიის ტერიტორიაზე ადრეული ცხოვრების პერიოდი განეკუთვნება პალეოლითის ხანას. ბევრია რკინის ხანის არქეოლოგიური კულტურა. ქვეყნის ტერიტორიაზე სახლობდნენ ილირიული ხალხები, რომლებსაც ძვ. წ. 500-400 წლებში კელტები შეესივნენ. მდინარე დუნაის სამხრეთით მდებარე ტერიტორიები რომაელებმა დაიპყრეს და გაჩნდა რომაული ცენტრები: ვინდობონა (ვენა), იუვავუმი (ზალცბურგი), მუტენი (ლაითის ბრუკი) და სხვა. XIV—XV საუკუნეებში ჰაბსბურგებმა დაიწყეს ავსტრიის საჰერცოგოს პროვინციების შემოერთება. 1438 წელს ჰერცოგი ალბრეხტ II ჰაბსბურგი მისი სიმამრის, სიგიზმუნდ I ლუქსემბურგის მემკვიდრედ აირჩიეს, თუმცა ალბერტმა მხოლოდ ერთი წელი იმეფა. ამ დროიდან საღვთო რომის იმპერიის ყველა იმპერატორი ჰაბსბურგების გვარიდან იყო, გარდა ერთი გამონაკლისისა. აგრეთვე ჰაბსბურგებმა მემკვიდრეობითი მიწების გარდა სხვა მიწების შემოერთებაც დაიწყეს. 1477 წელს ფრიდრიხ III-ს ერთადერთი შვილი, ერცჰერცოგი მაქსიმილიანი დაქორწინდა მარია ბურგუნდიელზე, რის წყალობითაც ჰაბსბურგების საკუთრებაში გადავიდა ნიდერლანდების ნაწილი. მაქსიმილიანის ვაჟი, ფილიპე I დაქორწინდა კასტილიისა და არაგონის დედოფალზე, ხუანა I შეშლილზე, რისი საშუალებითაც ჰაბსბურგებმა მემკვიდრეობით მიიღეს ესპანეთი, იტალია, აფრიკა და ახალი მსოფლიო. 1526 წელს მოჰაჩის ბრძოლაში ოსმალეთმა ვერ მოახდინა ბოჰემიის და უნგრეთის ნაწილის ოკუპირება ავსტრიის მმართველობის გამო. ოსმალეთის ექსპანსიამ უნგრეთში გამოიწვია ხშირი კონფლიქტები ორ დიდ იმპერიას შორის, რომელთა შორის გამოირჩევა ცამეტწლიანი ომი უნგრეთში, რომელიც 1593-1606 წლებში მიმდინარეობდა. ავსტრიის რესუპუბლიკა შეიქმნა 1918 წლის ნოემბერში, მას შემდეგ, რაც ავსტრია-უნგრეთის მონარქია დაიშალა. მაშინ გამოცხადდა გერმანულ-ავსტრიული რესპუბლიკა, რომელიც უნდა ყოფილიყო გერმანიის ნაწილი. თუმცა 1919 წლის სენ-ჟერმენის საზავო ხელშეკრულების შედეგად, ავსტრიას აეკრძალა გერმანიასთან შეერთება, ამიტომ ავსტრიის რესპუბლიკა გახდა დამოუკიდებელი სახელმწიფო. 1919 წელს მიღებული იქნა ფედერალური კონსტიტუციური კანონი, რომელმაც ავსტრია ფედერაციულ დემოკრატიულ საპარლამენტო რესპუბლიკად გამოაცხადა, ხოლო ფედერაციული საბჭო, რომელიც შედგებოდა ფედერალური და ეროვნული საბჭოსაგან, ფედრალური პრეზიდენტისაგან, ფედერალური კანცლერისაგან და ფედერალური მთვრობისაგან საკანონმდებლო ორგანოდ იქნა აღიარებული. 1933 წლის 4 მარტს ქრისტიან-სოციალისტმა ფედერალურმა კანცლერმა ედელბერტ დოლფუსმა დაშალა ფედერალური კრება და ერთი წლის შემდეგ გამოსცა ე. წ. „მაისის კონსტიტუცია“, რომელიც ამარტივებდა ფედერალურ კრებას. „მაისის კონსტიტუცია“ შეცვალა კორპორატიულმა სახალხო წარმომადგენლობამ. 1938 წელს მოხდა მისი შეერთება ნაცისტურ გერმანიასთან (ანშლუსი), ხოლო ავსტრიის მიწები გერმანიის რეიხის შემადგენლობაში შევიდა. 1945 წლის აპრილში ანტიჰიტლერული კოალიციის ქვეყნების ჯარებმა ავსტრიიდან განდევნეს ვერმახტი, ფაშისტი გუბერნატორები გადააყენეს, რის შედეგადაც ხელისუფლება გადაეცა ფაშიზმის მოწინააღმდეგე ხელისუფლებას და 1945 წლის 27 აპრილს შეიქმნა დროებითი სახელმწიფო ხელისუფლება სოციალ-დემოკრატებისაგან, კომუნისტებისა და ქრისტიან-სოციალისტებისგან, რომლის სათავეში შტატ-კანცლერის თანამდებობაზე სოციალ-დემოკრატი კარლ რენერი მოვიდა. დაიწყო დენაციფიკაციის პროცესი, რის შედეგადაც ავსტრია ანტიჰიტლერული კოალიციის 4 წევრ-სახელმწიფოს ჯარებით იქნა ოკუპირებული და დაიყო ოკუპაციის 4 ზონად: საბჭოთა, ბრიტანულ, ამერიკულ და ფრანგულ ზონებად. 1945 წლის 4 ივლისს უშუალოდ დენაციფიკაციის კონტროლისათვის შეიქმნა მოკავშირეთა საკონტროლო კომისია, რომელიც შედგებოდა ავსტრიის კომუნისტური და დემოკრატიული პარტიებისგან, ხოლო 1945 წლის 25 ნოემბერს ჩატარდა ეროვნული საბჭოს არჩევნები. 1945 წლის შემოდგომაზე აღდგა 1919 წლის ფედერალური კონსტიტუციური კანონი. სამშვიდობო ხელშეკრულებაზე მოლაპარაკება დაიწყო 1947 წელს, მაგრამ ის 1955 წლის 15 მაისს დაიდო. იმავე წლის ოქტომბერში მიიღეს კანონი ავსტრიის მუდმივი ნეიტრალიტეტის შესახებ, რომელსაც იგი იცავს დღემდე. 25 ოქტომბერს მოკავშირეთა ჯარები გაიყვანეს ავსტრიის ტერიტორიიდან. სახელმწიფო მოწყობა პოლიტიკური სისტემა — დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკა. სახელმწიფოს მეთაური — პრეზიდენტი. მთავრობის მეთაური — კანცლერი. საკანონმდებლო ორგანო — ორპალატიანი პარლამენტი (183+62 წევრი). ეროვნული დღესასწაული — 26 ოქტომბერი, მუდმივი ნეიტრალიტეტის შესახებ კანონის მიღების დღე (1955). ადმინისტრაციული დაყოფა ავსტრია ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულად იყოფა 9 მხარედ (Bundesland), მათ შორის არის დედაქალაქი ვენა. მხარეებს აქვთ თავისი კონსტიტუციები, პარლამენტები და მთავრობები. ავსტრიის მხარებია (ფრჩხილებში ადმინისტრაციული ცენტრები): ვენა (ვენა) ბურგენლანდი (აიზენშტადტი) ზალცბურგი (მიწა) (ზალცბურგი) ზემო ავსტრია (ლინცი) კარინტია (ქლაგენფურტი) ტიროლი (ინსბრუკი) ფორარლბერგი (ბრეგენცი) ქვემო ავსტრია (სანქტ-პიოლტენი) შტირია (იგივე შტაიერმარკი, გრაცი) ქალაქები მოსახლეობის თითქმის მეოთხედი ვენაში ცხოვრობს. ქალაქი ლამაზადაა გაშენებული დუნაის ნაპირზე. ვენას მჭიდროდ ეკვრის ალპების ერთ-ერთი განშტოება — ვენის ტყე. მისი სიმაღლიდან იშლება ქალაქის ფართო პანორამა: ცენტრიდან რადიუსებით მიემართებიან მთავარი ქუჩები, რომლებსაც წრიული მაგისტრალები კვეთს. მოჩანს ეკლესიების გოთური კოშკები, პარკები. ვენა მდიდარია არქიტექტურული ძეგლებით. ქალაქის ცენტრში არის ავსტრიელ ხუროთმოძღვართა უძველესი ქმნილებები: წმინდა სტეფანეს ტაძარი, იმპერატორის ყოფილი სასახლე და სხვა ისტორიული ნაგებობანი. რინგშტრასეზე განლაგებულია პარლამენტი, ქალაქის რატუშა, მუზეუმები, თეატრები და ევროპაში ერთ-ერთი უძველესი უნივერსიტეტი. ვენის გარდა ავსტრიაში კიდევ ოთხი მნიშვნელოვანი ქალაქია: ლინცი, გრაცი, ზალცბურგი და ინსბრუკი. ლინცი ზემო ავსტრიის მხარის მთავარი ქალაქია. იგი შავი მეტალურგიისა და კოქსქიმიის ცენტრია. ფოლადჩამომსხმელი ქარხნები და საწარმოები, რომლებიც აწარმოებენ მოწყობილობას მეტალურგიულ, ქიმიურ და სხვა ქალაქებისათვის, გაერთიანებულია მძლავრ კონცერნ „ფესტალპინეში“. იგი ერთ-ერთი უდიდესი კონცერნია ევროპაში. გრაცი შტირიის ადმინისტრაციული ცენტრია. იგი სატრანსპორტო მანქანათმშენებლობის და კვების მრეწველობის მსხვილი ცენტრია. გრაცი ცნობილია თავისი სასწავლებლებით, განსაკუთრებით ძველი უნივერსიტეტით. ზალცბურგი ამავე სახელწოდების მხარის ცენტრია. იგი ცნობილია თავისი ძველი მუსიკალური ტრადიციებით. ზალცბურგში დაიბადა მოცარტი. მდინარე ინის ხეობაში მდებარეობს ტიროლის ცენტრი ინსბრუკი. იგი არის ევროპული მნიშვნელობის დიდი სატრანსპორტო კვანძი და საერთაშორისო ტურიზმის ცენტრი, ალპინისტებისა და სამთომეთხილამურეთა „დედაქალაქი“. დემოგრაფია სტატისტიკ-ავსტრიის 2020 წლის მონაცემების მიხედვით, ქვეყნის მოსახლეობა დაახლოებით 9 მილიონია. ქვეყნის დედაქალაქის, ვენას მოსახლეობა აღემატება 1.9 მილიონს (2.6 მილიონი გარეუბნების ჩათვლით), რაც მთლიანი მოსახლეობის დაახლოებით მეოთხედია. იგი ცნობილია თავისი კულტურით და ცხოვრების მაღალი დონით. ვენა მოსახლეობის მიხედვით, ავსტრიის ქვეყნებს შორის, ერთპიროვნული ლიდერია. მეორე უმსხვილესი ქალაქია გრაცი (291 007), რომელსაც, შესაბამისად, ლინცი (206 604), ზალცბურგი (155 031), ინსბრუკი (131 989) და კლაგენფურტი (101 303) მოსადევს. ყველა სხვა ქალაქის მოსახლეობა 100 000-ზე მცირეა. ევროსტატის მიხედვით, 2018 წელს ავსტრიის მოსახლეობაში დაახლოებით 1.69 მილიონი უცხოეთში-დაბადებული ადამიანი შედიოდა, რაც მთლიანი მოსახლეობის 19.2 %-ს შეადგენს. აქედან 928 700 (10.5 %) დაბადებულია ევროკავშირის გარეთ, ხოლო 762 000 (8.6 %) - ევროკავშირის სხვა წევრ სახელმწიფოებში. ქვეყნის მოსახლეობაში აგრეთვე შედის 483 100 სხვა ქვეყანაში-დაბადებულთა მცხოვრებლების შთამომავალი. ავსტრიაში ერთ-ერთ ყველაზე უმსხვილეს ეთნიკურ ჯგუფს, დაახლოებით 350 000 წევრით, თურქები ქმნიან. 2003 წელს, ლეგალურად, 13 000 თურქი შემოვიდა ქვეყანაში, ხოლო არალეგალურად შემოსულთა რაოდენობა უცნობია. ერთად, სერბები, ხორვატები, ბოსნიელები, მაკედონელები და სლოვენიები, ავსტრიის მთლიანი მოსახლეობის დაახლოებით 5.1 %-ს ადგენენ. 2017 წლის მონაცემებით, შობადობის მაჩვენებელი იყო 1.52 ბავშვი/ქალზე, რაც საშუალო სტანდარტთან შედარებით (2.1 ბავშვი/ქალზე) დაბალია; 2017 წელს დაფიქსირებული შედეგი მნიშვნელოვნად ჩამორჩება 1873 წელს დაფიქსირებულ შედეგს (4.83 ბავშვი/ქალზე). 2015 წელს, დაუქორწინებელი ქალების ბავშვებს მიეკუთვნებოდა მთლიანი ახლადდაბადებული ბავშვების 42.1 %. შედეგად, ავსტრიას, საშუალოდ 44.2 წლით, მსოფლიოში მე-12 ყველაზე ხნიერი მოსახლეობა ჰყავს. 2016 წლის მონაცემებით, სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლოვობა არის 81.5 წელი (78.9 წელი კაცებში, ხოლო 84.3 წელი ქალებში). ლაპარაკობენ გერმანულ დიალექტებზე. კარინტიასა და შტირიაში ცხოვრობენ სლოვენები, აღმოსავლეთით კი ხორვატები და უნგრელები. ავსტრიის ერი ჩამოყალიბდა სხვადასხვა ეროვნებებისა და ტომების შერევის შედეგად, რომლებშიც თუმცა ჭარბობდნენ გერმანელები, მაგრამ არანაკლები როლი ითამაშეს კელტებმა, რეტებმა, ილირიელებმა, მოგვიანებით კი სლავებმა. ენა ავსტრიაში უმეტესწილად საუბრობენ სტანდარტულ ავსტრიულ გერმანულ ენაზე, რომელსაც განათლებაში, გამოცემებსა და ვებსაიტებში იყენებენ. აღნიშნული ენა ჩვეულებრივი გერმანულის თითქმის იდენტური ენაა, თუმცა ისინი ერთმანეთისგან ლექსიკით განსხვავდებიან. აღნიშნული სტანდარტული გერმანული ენა გამოიყენება ოფიციალურ კონტექსტებში გერმანიაში, ავსტრიაში, შვეიცარიასა და ლიხტენშტეინში; მას აგრეთვე იყენებენ იტალიაში, ბელგიასა და დანიაში მცხოვრები გერმანულენოვანი უმცირესობათა ჯგუფები. თუმცა, ავსტრიის სახელმწიფო ენა არა სტანდარტული გერმანული, არამედ ავსტრიულ-ბავარიულია (უმაღლესი გერმანული ადგილობრივი დიალექტური ფორმა). გერმანულ ენა ან მისი დიალექტური ფორმა ავსტრიის მთლიანი მოსახლეობის 88.6 %-სთის არის მშობლიური ენა, მათ შორის შედის გერმანიაში დაბადებული ავსტრიის მოქალაქეებიც (2.5 %); შემდეგ მოდიან: თურქულ (2.28 %), სერბულ (2.21 %), ხორვატულ (1.63 %), ინგლისურ (0.73 %), უნგრულ (0.51 %), ბოსნიურ (0.43 %), პოლონურ (0.35 %), ალბანურ (0.35 %), სლოვენურ (0.31 %), ჩეხურ (0.22 %), არაბულ (0.22 %) და რუმინულ (0.21 %) ენაზე მოსაუბრეები. სტატისტიკ-ავსტრიის 2001 წლის მონაცემების მიხედვით, ავსტრიაში სულ 710 926 სხვა ქვეყნის მოქალაქე ცხოვრობდა. აქედან ყველაზე დიდ, 283 334 წევრიან, ჯგუფს ქმნიან ყუფილი იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის მოქალაქეები (მათგან 135 336 საუბრობს სერბულ ენაზე; 105 487 - ხორვატულ ენაზე; 31 591 - ბოსნიურ ენაზე; 272 414 -ადგილობრივ ენაზე; ამას ემატება 6902 სლოვენიურ და 4018 მაკედონიურ ენაზე მოსაუბრე). ენობრივი და ეთნიკური თვალსაზრისით, ავსტრიაში მეორე უდიდეს ჯგუფს თურქები (ქურთების ჩათვლით) ქმნიან; მათი ამჟამინდელი რაოდენობა დაახლოებით არის 200 000-300 000. შემდეგ მოდიან: 124 392 გერმანულ ენაზე მოსაუბრე (იგულისხმება ის ხალხი, რომელთათვისაც გერმანული არის დედაენა; უმეტესად გერმანელი ემიგრანტები), 123 417 ინგილისურ; 24 446 ალბანურ; 17 899 პოლონურ; 14 699 უნგრულ; 12 216 რუმინულ; 10 000 მალაილურ; 7982 არბულ; 6891 სლოვაკურ; 6707 ჩეხურ; 5916 სპარსულ; 5677 იტალიურ; 5466 რუსულ; 5213 ფრანგულ; 4938 ჩინურ; 4264 ესპანურ; 3503 ბულგარულ ენაზე მოსაუბრეები. რელიგია 2001 წელს, ავსტრიის მოსხლეობის 71 % რეგისტრირებული იყო, როგორც კათოლიკე, ხოლო 5% თავს პროტესტანტად თვლიდა. ავსტრიელი ქრისტიანები, როგორც კათოლიკეები, ასევე პროტესტანტები, ვალდებულნი არიან გადაიხადონ წევრობის გადასახადი (გამოითვლება შემოსავლის მიხედვით — დაახლოებით 1 %) მათი ეკლესიისთვის; ამ გადახდას ეწოდება „Kirchenbeitrag“ („საეკლესიო წვლილი“). XX საუკუნის მეორე ნახევრიდან მოყოლებული, ავსტრიაში რელიგიის მიმდევრების და მსახურების რიცხვი მცირდება. 2018 წლის მონაცემებით, ავსტრიის კათოლიკურ ეკლესიას ჰყავს 5 050 000 წევრი (მთლიანი მოსახლეობის 56.9 %). 2015 წლის მონაცემების მიხედვით, საკვირაო ეკლესიას მოსახლეობის 7 %, ანუ 605 828 ადამიანი ესწრება. ლუთერანულმა ეკლესიამ 2001-2016 წლებში აგრეთვე მიმდევართა მნიშვნელოვანი ნაწილი, 74 421 ადამიანი, დაკარგა. 2001 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის 12 %-ს არ მისდევდა არცერთ რელიგიას; საეკლესიო ინფორმაციის თანახმად, ეს წილი 2015 წლისთვის 20 %-მდე გაიზარდა. დარჩენილი ხალხიდან, 2001 წლის მდგომარეობით დაახლოებით 340 000 ავსტრიელი ირიცხებოდა სხვადასხვა მუსლიმურ ჯგუფებში; აღნიშნულ ჯგუფში ძირითადად ირიცხება თურქეთიდან, ბოსნია და ჰერცოგოვინადან და კოსოვოდან შემოსული ხალხი. 2016 წლის მონაცემებით, ქვეყანაში მუსლიმთა რიცხვი გაორმაგებულია - დაახლოებით 700 000. ქვეყანაში აგრეთვე ხვდებით დაახლოებით 180 000 მართლმადიდებლური ეკლესიების წევრს (უმეტესად სერბები), დაახლოებით 21 000 იეჰოვას მოწმეს და დაახლოებით 8100 ებრაელს. ეკონომიკა ავსტრიას ექსპორტზე გააქვს მაგნეტიზი, გრაფიტი, დახერხილი ხე-ტყე, ქაღალდი, ცელულოზა. ექსპორტზე მოდის ქიმიური პროდუქციის მეოთხედი. სოფლის მეურნეობა თითქმის მთლიანად აკმაყოფილებს ქვეყნის მოთხოვნილებებს. გამოყენებულია მიწის ფართობის თითქმის ნახევარი, აქედან 40 % სათესია, ხოლო 60 % საათიბი და საძოვარია. სოფლის მეურნეობის მთავარი დარგია მესაქონლეობა. აშენებენ მსხვილ რქოსან საქონელს და ღორებს. მოჰყავთ მარცვლეული კულტურები, კარტოფილი, შაქრის ჭარხალი. ავსტრიაში ბევრი ბაღი და ვენახია. ჭარბობს მსხვილი მიწათმფლობელობა. ქვეყნის ეკონომიკისათვის დიდი მნიშვნელობა აქვს ტურიზმს. ალპების ულამაზესი პეიზაჟი, დუნაის ხეობა, ვენის და სხვა ქალაქების მრავალი არქიტექტურული ძეგლი, მთის მცხოვრებთა თავისებური ყოფა ავსტრიაში ყოველწლიურად 10 მლნ-ზე მეტ ტურისტს იზიდავს. ავსტრია მაღალგანვითარებული ინდუსტრიული ქვეყანაა, ე.ე.პ. მოცულობით (225 მლრდ $) მსოფლიოში 22-ე ადგილი უჭირავს. წამყვანი დარგები - შავი მეტალურგია, მანქანათმშენებლობა, ელექტროტექნიკური, ქიმიური და ელექტროენერგეტიკული მრეწველობა. ე.ე.პ. სტრუქტურა (%) - სოფლის მეურნეობა - 2, მრეწველობა - 40, მომსახურება - 67; ე.ე.პ. (1 სულზე) - 27 920 $. ექსპორტი - მანქანათმშენებლობის პროდუქცია, სატრანსპორტო მოწყობილობანი, ქაღალდი და ცელულოზა, ლითონი, ფოლადი. უდიდესი კომპანიები - აუსტრიან ეირლაინზი, ბანკი რაიფაიზენი. ბიუჯეტი - 53 000 მლნ $. ვალუტა - ევრო (EUR); 2002 წლამდე ავსტრიული შილინგი. ტურიზმი მემკვიდრეობა ვენა - ისტორიული ცენტრი, ბელვედერის პარკი, შონბრუნის სასახლე (XVI ს.) და ბაღები, მსოფლიოში უძველესი ზოოპარკი (1752 წ.); ზალცბურგი - ისტორიული ცენტრი, მოცარტის სახლ-მუზეუმი, XI ს-ის ციხე; გრაცი - ტევტონთა ორდენის რაინდთა ტაძარი (XIII ს.); ინსბრუკი - ფიურსტენბერგის ციხე (XV ს.), იმპერატორის სასახლე (XVII ს.). ცნობილი ავსტრიელები კომპოზიტორები და მუსიკოსები - ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი, იოზეფ ჰაიდნი, იოჰან შტრაუსი (მამა), იოჰან შტრაუს II, ფრანც შუბერტი, ჰერბერტ ფონ კარაიანი, ჯო ზავინული; მსახიობები - რომი შნაიდერი, არნოლდ შვარცენეგერი; მეცნიერები - ლუდვიგ ბოლცმანი, ქრისტიან დოპლერი, გრეგორ მენდელი, ერვინ შრიოდინგერი; ფილოსოფოსები - რუდოლფ შტაინერი, ზიგმუნდ ფროიდი; მხატვარი - ოსკარ კოკოშკა, გუსტავ კლიმტი, ეგონ შილე, რუდოლფ ჰაუსნერი, ჰერმან ნიჩი, არნულფ რაინდერი; მწერლები - შტეფან ცვაიგი, ბერტა ფონ ზუტნერი; პოლიტიკოსები - მარი ანტუანეტი, ადოლფ ჰიტლერი, ბრუნო კრაისკი, კურტ ვალდჰაიმი, თეოდორ ჰერცლი (ისრაელის დამაარსებელი), იორგ ჰაიდერი. სპორტსმენი - ნიკი ლაუდა (ავტორბოლა). ბიბლიოგრაფია Rathkolb, Oliver. The Paradoxical Republic: Austria, 1945–2005 (Berghahn Books; 2010, 301 pages). Translation of 2005 study of paradoxical aspects of Austria's political culture and society. რესურსები ინტერნეტში Austria entry at Encyclopædia Britannica Austria information from the United States Department of State Austria at UCB Libraries GovPubs Information on Austria Sorted by regions. Choose from 5 languages. Austria profile from the BBC News Geographic data related to Austria at OpenStreetMap Key Development Forecasts for Austria from International Futures სქოლიო ევროპის ქვეყნები ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები გაეროს წევრი სახელმწიფოები გერმანულენოვანი ქვეყნები ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფოები


იაპონია,ინდოეთი,კორეა,ნეპალი და ვიეტნამი.მისი კოლექციები


text: მოვლენები 4 იანვარი : საქარველოში ჩატარდა საპრეზიდენტო არჩევნები. 25 იანვარი : საქართველოს პრეზიდენტი გახდა მიხეილ სააკაშვილი. 30 იანვარი : საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა გამოაქვეყნა ეროვნული თანხმობის დეკლარაცია. 11 მარტი : ქ. მადრიდში მატარებელი ააფეთქეს ტერორისტებმა. დაიღუპა 191 ადამიანი. 14 მარტი : რუსეთის ფედერაციის საპრეზიდენტო არჩევნებში მეორედ გაიმარჯვა ვლადიმირ პუტინმა. 22 მარტი : ისრაელის ჯარმა მოკლა „ჰამასის“ ლიდერი აჰმად იასინ. 5 მაისი : მოკლეს ჩეჩნეთის პრეზიდენტი ახმად კადიროვი. 6 მაისი : მრავალათასიანი საპროტესტო აქციების ფონზე თანამდებობიდან გადადგა ასლან აბაშიძე. 21 ივნისი : მსოფლიოში პირველი კერძო მართვადი კოსმოსური ხომალდი „SpaceShipOne“ გავიდა კოსმოსში. 13 აგვისტო : ათენში დაიწყო ოლიმპიური თამაშები. 1 სექტემბერი : ჩრდილოეთ ოსეთის ქ. ბესლანში ტერორისტებმა სკოლა დაიკავეს. 3 საქტემბრამდე გაგრძელდა და 350-ზე მეტი დაიღუპა. 11 ნოემბერი : გარდაიცვალა პალესტინის პოლიტიკური ლიდერი იასირ არაფატი. 22 ნოემბერი : უკრაინის საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა ვიქტორ იანუკოვიჩმა. მაგრამ ამ შედეგის მიმართ დიდი მასშტაბით დაიწყო სახალხო პროტესტი. 26 დეკემბერი : ინდონეზიის კუნძულ სუმატრაზე მოხდა ძლიერი მიწისძვრა. მოჰყვა 150.000-ზე მეტი მსხვერპლი. 26 დეკემბერი : უკრაინაში ხელახლა ჩატარებულ საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა ვიქტორ იუშჩენკომ. დაიბადნენ იანვარი თებერვალი მარტი აპრილი მაისი 1 მაისი : ჩარლი დამელიო — ამერიკელი ინტერნეტ-სელებრითი, ტიკ-ტოკერი და მოცეკვავე ივნისი ივლისი 31 ივლისი : ირინა ხავრონინა — რუსი მოციგურავე აგვისტო სექტემბერი ოქტომბერი 3 ოქტომბერი : ნოა შნაპი — ამერიკელი მსახიობი ნოემბერი დეკემბერი გარდაიცვალნენ იანვარი თებერვალი მარტი აპრილი მაისი 9 მაისი : კადიროვი, აჰმად — ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი (დ. 1951) ივნისი 5 ივნისი : რეიგანი, რონალდ — აშშ-ს მე-40 პრეზიდენტი (დ. 1911) 10 ივნისი : ჩარლზი, რეი — ამერიკელი მუსიკოსი (დ. 1930) ივლისი აგვისტო სექტემბერი 24 სექტემბერი : საგანი, ფრანსოაზ — ფრანგი მწერალი (დ. 1935) ოქტომბერი 20 ოქტომბერი : ნანული შევარდნაძე — საქართველოს ყოფილი პირველი ლედი (დ. 1929) ნოემბერი 11 ნოემბერი : არაფატი, იასირ — პალესტინის პოლიტიკური ლიდერი (დ. 1929) დეკემბერი ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიკა : დეივიდ გროსი, დეივიდ პულიტცერი და ფრანკ ვილჩეკი ქიმია : არონ ჩიკანოვერი, ავრამ ჰერშკო და არვინ როზი ფიზიოლოგია და მედიცინა : ლინდა ბუკი და რიჩარდ აქსელი ლიტერატურა : ელფრიდე იელინეკი მშვიდობა : ვანგარი მუტა მაათაი ეკონომიკა : ფინ კიდლენდი და ედუარდ პრესკოტი


text: საკუთარი სახელი ზანდუკელი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: მიხეილ ზანდუკელი — პედაგოგი, ლიტერატურათმცოდნე მიხეილ ზანდუკელი — ფიზიოთერაპევტი, კურორტოლოგი ნიკოლოზ ზანდუკელი — სამხედრო პირი ნიკოლოზ ზანდუკელი — პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე ფიქრია ზანდუკელი — ფილოლოგი, ფოლკლორისტი იხილეთ აგრეთვე სანდუნოვი ქართული გვარები


text: 4 თებერვალი — გრიგორიანული კალენდრის 35-ე დღე. წლის ბოლომდე დარჩენილია 330 დღე (ნაკიან წელში - 331). დღის მოვლენები 211 : გარდაიცვალა რომის იმპერატორი სეპტიმიუს სევერუსი და ხელისუფლება კარაკალას და გალას გადაუვიდა. 362 : რომის იმპერატორმა იულიანემ გამოსცა ედიქტი, რომლითაც იმპერიაში ყველა რელიგია გაათანასწორა. 960 : ჩინეთის იმპერატორი ჟაო კუანგინი გახდა, რომელმაც სონგის დინასტიას დაუდო დასაბამი. 1703 : ედოში (ტოკიო) 46-მა რონინმა (47-დან) სეპუკუ (რიტუალური თვითმკვლეობა) ჩაიტარა მათი ბატონის სიკვდილის ასანაზღაურებლად. 1789 : ჯორჯ ვაშინგტონი ერთხმად აირჩიეს აშშ-ის პირველ პრეზიდენტად (აშშ-ის საარჩევნო კოლეგიის მიერ). 1792 : ჯორჯ ვაშინგტონი ხელმეორე ვადით აირჩიეს ერთხმად აშშ-ის პრეზიდენტად. 1794 : საფრანგეთის კანონმდებლობით მონობა აიკრძალა რესპუბლიკის ყველა ტერიტორიაზე (კოლონიების ჩათვლით). 1810 : ბრიტანეთის საზღვაო ფლოტმა გვადალუპე აიღო. 1859 : ეგვიპტეში სინაის კოდექსი აღმოაჩინეს. 1899 : ფილიპინებისა და აშშ-ის ომი დაიწყო. 1936 : რადიუმ E პირველი სინთეტიურად მიღებული რადიოაქტიური ელემენტი გახდა. 1945 : დაიწყო ყირიმის კონფერენცია. 1948 : ცეილონი (შრი-ლანკა) დამოუკიდებელი გახდა. 1976 : გვატემალასა და ჰონდურასში მიწისძვრამ 22000 ადამიანი იმსხვერპლა. 1992 : უგო ჩავესმა სამხედრო გადატრიალებით ვენესუელის პრეზიდენტი კარლოს ანდრეს პერესის მთავრობა დაამხო. 1999 : უგო ჩავესი ვენესუელის პრეზიდენტად აირჩიეს. 2003 : იუგოსლავიის ფედერაციულ რესპუბლიკას ოფიციალურად სერბეთი და მონტენეგრო დაარქვეს. 2004 : შეიქმნა სოციალური ქსელი - FACEBOOK . 2009 : დღემდე ცნობილი უდიდესი გველი ტიტანობოას გაქვავებული ნარჩენები აღმოაჩინეს კოლუმბიაში. 2013 : არქეოლოგებმა მოახდინეს ლესტერში აღმოჩენილი ადამიანის გვამის იდენტიფიცირება და დაადგინეს, რომ იგი რიჩარდ III-ს ეკუთვნის. ამ დღეს დაბადებულნი 1667 : ალესანდრო მანიასკო — იტალიელი ფერმწერი. 1740 : კარლ მიკაელ ბელმანი — შვედი პოეტი. 1833 : ანდრეს აველინო კასერესი — პერუელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. 1851 : სერგეი ნიკიტინი — რუსი გეოლოგი 1868 : სიმონ ესაძე — ქართველი სამხედრო ისტორიკოსი 1871 : ფრიდრიხ ებერტი — გერმანელი პოლიტიკოსი 1879 : ვილჰელმ ფონ გაილი — გერმანელი იურისტი და პოლიტიკოსი 1879 : ბარბარე ყიფიანი — ქართველი ექიმი 1881 : კლიმენტ ვოროშილოვი — რუსი სამხედრო მოღვაწე 1884 : ალექსანდრე მაჭავარიანი — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 1891 : იური ლოსმანი — ესტონელი მძლეოსანი 1897 : ლუდვიგ ერჰარდი — გერმანელი სახელმწიფო მოღვაწე. 1900 : ჟაკ პრევერი — ფრანგი პოეტი. 1904 : ჟორჟ სადული — ფრანგი ისტორიკოსი, თეორეტიკოსი და კინოკრიტიკოსი. 1907 : ოტო ოლენდორფი — „სს“-ის გრუპენფიურერი, „სდ-ს სპეცჯგუფის“ მეთაური და „რსჰა III“-ის შეფი. 1910 : ვსევოლოდ ზენკოვიჩი — რუსი გეოგრაფი. 1913 : როზა პარკსი — აფრიკელ-ამერიკელი სამოქალაქო უფლებების დამცველი 1917 : აღა მუჰამედ იაჰია ხანი — პაკისტანელი სახელმწიფო მოღვაწე 1921 : ლიუთფი ზადე — აშშ-ში მოღვაწე აზერბაიჯანელი მათემატიკოსი 1921 : კონსტანტინე წერეთელი — ქართველი ენათმეცნიერი. 1927 : რევაზ გამყრელიძე — საქართველოსა და რუსეთში მოღვაწე ქართველი მათემატიკოსი 1930 : ბორისლავ პეკიჩი — სერბული წარმოშობის იუგოსლავიელი მწერალი 1931 : მარია ესტელა მარტინეს დე პერონი — პირველი ქალი პრეზიდენტი არგენტინასა და დასავლეთ ნახევარსფეროში. 1936 : ათანასე — რუსთავისა და მარნეულის ეპარქიის მიტროპოლიტი 1996–2009 1943 : ვანდა რუტკევიჩი — პოლონელი ალპინისტი. 1947 : დენ ქუეილი — აშშ-ის 44-ე ვიცე-პრეზიდენტი (1989–1993) 1948 : ვიქტორ დომუხოვსკი — ქართველი ფიზიკოსი, პოლიტიკოსი. 1948 : რამ ბარან იადავი — ნეპალელი პოლიტიკოსი და ფიზიკოსი 1948 : ელის კუპერი — ამერიკელი როკ-მომღერალი 1954 : ანდრეი კარლოვი — რუსი დიპლომატი 1955 : მიკულაშ ძურინდა — სლოვაკი პოლიტიკოსი. 1962 : ვლადიმერ აფციაური — ქართველი მოფარიკავე 1975 : ნატალი იმბრულია — ავსტრალიელი მომღერალი 1977 : გევინ დეგრო — ამერიკელი მუსიკოსი. 1985 : გოგი ფიფია — ქართველი ფეხბურთელი 1986 : გიორგი გამყრელიძე — ქართველი კალათბურთელი. 1994 : გიორგი ერისთავი — ქართველი ფეხბურთელი ამ დღეს გარდაცვლილნი 211 : სეპტიმიუს სევერუსი — რომის იმპერატორი 708 : სიზინუსი — რომის პაპი 869 : წმინდა კირილე — სლავთა ბერძენი განმანათლებელი 1694 : ნატალია ნარიშკინა — რუსეთის დედოფალი 1791 : ბესიკი — ქართველი პოეტი და დიპლომატი. 1928 : ჰენდრიკ ლორენცი — ჰოლანდიელი ფიზიკოსი 1940 : ნიკოლაი იეჟოვი — ნკვდ-ის კომისარი 1945 : იუსუფ ჰაბიბი — ტაჯიკი პოეტი 2019 : გურანდა გაბუნია — ქართველი მსახიობი შავი პრინცი — ქართველი რეპერი დღესასწაულები მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ტიმოთე მოციქული ანასტასი სპარსი წმიდა მოწამენი: ეპისკოპოსნი: მანუელი, გიორგი, პეტრე და ლეონტი; ხუცესნი: სიონია, გაბრიელი, იოანე, ლეონტი, პაროდი და სხვა 377-ნი აგრეთვე: შრი-ლანკა : დამოუკიდებლობის დღე (1948). იხილეთ აგრეთვე სხვა თვეები: 0204


თბილისობა - როგორც დაფუძნებისას ეწოდა, „შრომისა და ძმობის გამარჯვების დღესასწაული“ ონლაინ-კონცერტით უნდა შემოფარგლულიყო, თუმცა, ბათუმის ტრაგედიის გამო, წელს კონცერტიც აღარ შედგება. პანდემიის გამო ხალხმრავლობის გარეშე ჩაიარა 2020 წლის თბილისობამაც, დღესასწაულის 42 წლიან ისტორიას უფრო დიდი ჩავარდნაც ახსოვს: 1989-1994 წლებში თბილისობა, რომელსაც მომხრეც ბევრი ჰყავს და - მოწინააღმდეგეც, საერთოდ არ გამართულა. „ოქტომბერში, პირველად ითქვა უარი ცრუინტერნაციონალისტურ, ყალბ ზეიმზე - თბილისობაზე!“ - წერდა რუსთაველის საზოგადოების გაზეთი „მამული“ 1989 წელს. ბევრს დღემდე ჰგონია, რომ „თბილისობის“ იდეა ედუარდ შევარდნაძეს ეკუთვნის, რაც ასე არ არის. როგორც გაჩნდა იდეა? „თბილისობა, თბილისობა, მეხივით გასკდა მოწმენდილ ცაზე. თბილისობა, თბილისობა, მეტეხის თავზე, ნარიყალაზე გაცოცხლებულა ძველი თბილისი, თვალი უკეთესს ვერაფერს ნახავს და მოჰფენია მილეთის ხალხი, თბილისის უბნებს, ძველსა და ახალს“, - მღეროდა ანსამბლი „ივერია“ საგანგებოდ თბილისობისთვის დაწერილ სიმღერას, რომელიც დღესასწაულის არაოფიციალურ ჰიმნად იქცა, თუმცა „თბილისობის“ შემოღება, როგორც სიმღერის ტექსტშია, მოწმენდილ ცაზე მეხის გასკდომასავით მოულოდნელი ნამდვილად არ ყოფილა. თბილისის ყოფილი მერი, ნიკო ლეკიშვილი იხსენებს შორეულ 1978 წელს, როცა კომკავშირის თბილისის საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივნის თანამდებობაზე მუშაობისას ესწრებოდა თათბირს, სადაც პირველად გაიჟღერა დედაქალაქის დღესასწაულის შემოღების იდეამ. „თენგიზ მენთეშაშვილი იყო ქალაქკომის პირველი მდივანი. თბილისის მაშინდელმა მთავარმა არქიტექტორმა, შოთა ყავლაშვილმა მოიტანა ძველი თბილისის აღდგენის გეგმა. უნდა დაწყებულიყო ძველი უბნების რესტავრაცია. შექმნა არქიტექტორთა რამდენიმე ჯგუფი, რომლებმაც დაიწყეს ამ საკითხზე მუშაობა. გაიმართა თათბირი, მოიხაზა ძველი თბილისის მიდამოები, საიდანაც დაიწყებოდა რეაბილიტაცია. სწორედ ამ თათბირზე თქვა თენგიზ მენთეშაშვილმა (მაშინ მთელ საქართველოში იმართებოდა რაიონული მასშტაბის დღესასწაულები: მცხეთობა, ვაჟაობა და ა.შ.), ყველა ეს დღესასწაული რომ დასრულდება, ხომ არ ჩავატაროთ თბილისობა, როგორც ერთგვარი შემაჯამებელი ღონისძიება? მოიწონეს ეს იდეა და დავალება მისცეს სპეციალისტებს, გაკეთებულიყო კონცეფცია. გადაწყდა, 1978 წელს ოქტომბერში ჩატარებულიყო პირველი თბილისობა, მანამდე კი აღედგინათ ძველი თბილისის რაღაც ნაწილი. შეირჩა ბარათაშვილის ქუჩა, რომლის პროექტი დაამუშავეს შოთა ყავლაშვილმა და გიგა ბათიაშვილმა. კიდევ ოთხი თუ ხუთი სახელოსნო არსებობდა. მათაც გადაუნაწილეს უბნები, იმუშავეს არქიტექტორებმა და ძალიან კარგი გეგმა მოიტანეს“, - უთხრა ნიკო ლეკიშვილმა რადიო თავისუფლებას. თუმცა 1978 წელს ბარათაშვილის ქუჩის რესტავრაცია ვერ მოესწრო პროექტის მასშტაბურობისა და მოსახლეობის გაყვანასთან დაკავშირებული სირთულეების გამო, ერთი წლის თავზე კი თბილისელებმა მიიღეს თვისებრივად შეცვლილი ბარათაშვილის ქუჩა, სადაც გათავისუფლდა სარდაფები, გაკეთდა ქორწინების სახლი, ბავშვთა გალერეა, თოჯინების თეატრი და სხვ. ნიკო ლეკიშვილის თქმით, ერთ-ერთი მორიგი თათბირის დროს გაჩნდა იდეა, დედაქალაქის საპატიო მოქალაქეების არჩევისა და დაჯილდოების თაობაზე, რაც თავის მხრივ ასევე გულისხმობდა თბილისის სიმბოლიკის შექმნასაც: „დაუძახეს ემირ ბურჯანაძეს. საკითხის კურატორობა მე დამევალა. სწორედ მაშინ გააკეთა ქალაქის გასაღები, გერბი და დროშა. ყველა კარგი იყო, თუმცა დავა მოჰყვა იმას, რომ გამოყენებული ჰქონდა ჯვარი, მუხა, ვარსკვლავები... ბოლოს მაინც დაამტკიცეს“. პირველი თბილისობა თბილისობის თარიღად ოქტომბრის ბოლო უქმეები შეირჩა. დედაქალაქმა თავის პირველ დღესასწაულს 1979 წლის 28 ოქტომბერს უმასპინძლა. საქართველოს ყველა კუთხემ თავი მოიყარა ძველ თბილისში: აბანოთუბანსა და რიყეზე. მხარეები წარმოდგენილი იყვნენ თავიანთი ანსამბლებით, სამზარეულოთი, მოწეული მოსავლითა და სახალხო რეწვის ნივთებით. გაცოცხლდა ძველი და თანამედროვე თბილისის ყოფა. თბილისის ისტორიულ უბნებში გამოჩნდნენ ეროვნულ ტანისამოსში, ყარაჩოხელისა და კინტოს ფორმაში გამოწყობილი ადამიანები, აივნებზე გამოიფინა ფარდაგები, მტკვარზე ტივი დაეშვა, ტაქსი შეცვალა ფაეტონმა, გაჩაღდა სოფლიდან ჩამოტანილი სურსათის ყიდვა-გაყიდვა, აშიშხინდა მწვადი, მოდუღდა თათარა, ღია ცის ქვეშ სახელდახელოდ მოწყობილ საწნახელში დაიწურა ყურძენი, შეისვა ღვინო, ითქვა ტრადიციული სადღეგრძელოები და ა.შ. იცეკვეს სუხიშვილებმა, იმღერეს „რუსთავის“ წევრებმა... პირველ თბილისობაზე საპატიო თბილისელის წოდება მიანიჭეს ოთხ ადამიანს: - ლადო გუდიაშვილი - საქართველოს სახალხო მხატვარი, შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი - კონსტანტინე ილურიძე - ელექტროვაგონშემკეთებელი ქარხნის მჭედელი, სოციალისტური შრომის გმირი - აკაკი შანიძე - ენათმეცნიერი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი - შუშანა ჩიქოვანი - საქართველოს დამსახურებული მასწავლებელი თენგიზ მენთეშაშვილი თბილისობას მასპინძლობდა დაარსებიდან 1982 წლამდე ანუ იმ დრომდე ვიდრე მოსკოვში გადაიყვანდნენ სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის მდივნად. 1981 წელს თენგიზ მენთეშაშვილმა თბილისობაზე სიტყვით გამოსვლისას თქვა, რომ თბილისობა ძმობისა და მეგობრობის ის დღესასწაულია, სადაც ძმა ძმას ხვდება და მეგობარი მეგობარს ესიყვარულება: „...სადაც სოფელი ქალაქს უერთდება ვაჟკაცური შრომით მოწეული ხვავითა და ბარაქით. ხელგაშლილი და გულგაშლილი თბილისი იმ ბედნიერ დედას ჰგავს თავის უსაყვარლეს შვილებს ამაგდარ და დიდ საბჭოთ 00001223 ქვეყნის საკეთილდღეოდ ნაღვაწ ერისკაცებს შინ რომ უყრის თავს ხოლმე... ადამიანი დღესასწაულობს მაშინ, როცა იგი გამარჯვებულია, როცა მას ზეიმის უფლება მოპოვებული აქვს გარჯითა და შრომით. თანამოქალაქენო,. ეს უფლება დღესაც გმირული შრომით არის მოპოვებული და იდღესასწაულეთ. ალალია თქვენზე ეს დღე. ეს მზე, ეს დოვლათ-ბარაქიანი შემოდგომა და ეს დიდებული სტუმრიანობა... თბილისობა ხვალისთვის თადარიგის დაჭერასაც გულისხმობს, მაშ ვემზადოთ ხვალინდელი დღისათვის, ახალი მიღწევებისა და გამარჯვებებისათვის“. უკანასკნელი საბჭოთა თბილისობა თბილისის საპატიო მოქალაქედ არჩეულმა ცნობილმა კომპოზიტორმა, ანდრია ბალანჩივაძემ თბილისობას ეროვნული დღესასწაული უწოდა, თუმცა იქვე დასძინა, რომ ეროვნული დღესასწაული, გადაიზარდა საყოველთაო, ინტერნაციონალურ დღესასწაულშიო. „ჩვენ ვუსმენთ და ვუყურებთ ეროვნულ სიმღერებსა და ცეკვებს ეროვნულ ტანისამოსში და ეს ყველაფერი გამოხატულია ეროვნული ფორმით, მაგრამ არსი და შინაარსი დღევანდელი ზეიმისა უნდა ემსახურებოდეს მსოფლიოს ხალხების დიდ თანამეგობრობას და ადამიანების ურთიერთგაგებას ცხოვრების ყველა გამოვლინებაში“. თბილისობას დაემატა არაერთი თეატრალური სანახაობა, სპორტული შეჯიბრებები, კონცერტები. როგორც ნიკო ლეკიშვილი ამბობს, არა მარტო თბილისელები, არამედ რაიონებიც სიხარულით ელოდნენ წლიდან წლამდე ამ დღესასწაულს, რომელსაც კომპოზიტორები სიმღერებს, პოეტები კი ლექსებს უძღვნიდნენ: შემოდგომაა ძლიერებისა, შემოდგომაა გამარჯვებისა. თბილისს მოაწყდა ამერ-იმერი, ქართული ღვინის დამაჭრებისას. ქალაქს ალაღებს სოფლის ბარაქა, ჰიმნი, მიწაზე გარჯილ ერისა... ასე გაგრძელდა 1989 წლამდე... ბოლო საბჭოთა თბილისობა 198 00004000 8 წელს გაიმართა. როგორც ნიკო ლეკიშვილი იხსენებს, ეს ბოლო საბჭოთა თბილისობა მთლად საბჭოთა აღარ იყო. „სწორედ მაშინ დავარქვით პლეხანოვის გამზირს აღმაშენებლის გამზირი, ხოლო ჩელუსკინელების გამზირს თამარ მეფის სახელი, რასაც დიდი საყვედური და თითის ქნევა მოჰყვა მოსკოვიდან. ეს იყო მთავარი განსხვავება წინა თბილისობებისგან, სხვა დანარჩენი ისე ჩატარდა, როგორი ტრადიციაც იყო“, - უთხრა ნიკო ლეკიშვილმა რადიო თავისუფლებას. 1989 წელს თბილისობა არ გაიმართა 9 აპრილის ტრაგიკული მოვლენების გამო. თბილისობა არც მომდევნო წლებში გამართულა. ნიკო ლეკიშვილის თქმით, ეროვნულ ხელისუფლებას თბილისობაზე უარი არ უთქვამს, თუმცა აპირებდა ზეიმის კონცეფციაში ცვლილების შეტანას, მაგრამ არ დასცალდა ჯერ ქუჩების გაუთავებელი პიკეტირების, შემდეგ კი პუტჩისა და ომის გამო. წყვეტა 1995 წლამდე გაგრძელდა. დაბრუნება ქართვლის დედასთან ერთად 1995 წელს თბილისის მერიამ გადაწყვიტა თბილისის 1500 წლის იუბილეძზე (1958 წელი) აღმართული ქართვლის დედის დროებითი ქანდაკების განახლება. „გვინდოდა აღდგენილი ზეიმისთვის დაგვემთხვია თბილისისთვის გაკეთებული მნიშვნელოვანი საქმე“, - ამბობს თბილისის მაშინდელი მერი ნიკო ლეკიშვილი, რომელმაც კომკავშირის ხეივანში, სადაც ალუმინის ფურცლებით დაფარული ხის ქანდაკება იდგა, თან იახლა ავტორი, ელგუჯა ამაშუკელი. „ქანდაკება სრულიად გაძარცვული, გამომპალი და გადახრილი იყო. ელგუჯა არ ელოდა ასეთ მდგომარეობაში თავისი ნამუშევრის ხილვას. ძალიან ინერვიულა, თბილისელებმა როგორ გაძარცვეს თბილისის სიმბოლოო. ისე ცუდად გახდა, რომ საავადმყოფოში დავაწვინეთ. მოგეხსენებათ პირველი „ქართვლის დედა“ გაკეთებული იყო ხისგან, რომელსაც ალუმინის ფირფიტები ჰქონდა დაკრული. სწორედ ეს ფირფიტები მოიპარეს. გადავწყვიტეთ, ჩამოგვესხა, მაგრამ არც ფული გვქონდა და არც - არაფერი. ჯერ კიდევ კუპონების პერიოდი იყო. დავუძახე ბიჭებს, დავთქვით, ნუ ვიტყვით ვინ ვართო. სულ 7-მა კაცმა დადო ფული. ძალაშია ეს დათქმა დღესაც. თბილისელები არიან. ნაწილი ცოცხალი აღარ არის. დამწყები ბიზნესმენები იყვნენ. ზოგმა 50 ათასი დადო, ზოგმა 70 ათასი,.... სულ შევაგროვეთ 350 ათასი დოლარი, რაც დიდი თანხა იყო. მასალა არ იშოვებოდა, იური ლუჟკოვის დახმარებითა მოსკოვიდან ჩამოვიტანეთ მასალა. ელგუჯამ ჩრდილოეთ ოსეთიდან ჩამოიყვანა ოსტატები, გააკეთა თაბაშირის მაკეტი. სამგორის რაიონში იყო მერიის კულტურის სამმართველოს სამხატვრო კომბინატი და იმ ტერიტორიაზე გავაკეთეთ. საბოლო ჯამში, დავდგით ახალი ქართვლის დედა. იმის გამო, რომ ქალაქი არ არცერთი წუთით არ დარჩენილიყო ძეგლის გარეშე, სამი მეტრის მოშორებით გავაკეთეთ ახალი ფუნდამენტი და იქ აღვმართეთ. ასე რომ, რამდენიმე საათის განმავლობაში ქალაქში ორი ქათვლის დედა იდგა. ერთ ღამეში ვერ მოვასწარით. ამიტომ საღამომდე, 5-6 საათამდე იდგა ორი ქათვლის დედა. ეს გაკეთდა 10 ოქტომბერს“, - უთხრა ნიკო ლეკიშვილმა რადიო თავისუფლებას. 1995 წელს თბილისობა 11 ოქტომბერს გაიმართა, მანამდე ასევე გაიხსნა იოანე პეტრიწისა და დოდო აბაშიძის ქანდაკებები. „გადავწყვიტეთ, რომ თუ ვაკეთებთ დღესასწაულს, არ იყოს ის მარტო ჭამა-სმა და ქეიფი. ამიტომ დავიწყეთ აბანოთუბნის აღდგენა, განვაახლეთ რუსთაველის გამზირის ფასადები და აღვადგინეთ პირველი სკოლა. სხვა მხრივ, ჩავატარეთ ისე, როგორიც ადრე ვატარებდით. ხალხმა ძალიან გაიხარა, რადგან ამდენი ხანი არაფერი კარგი არ ხდებოდა, სულ გაჭირვება და უბედურება იყო. ასე აღვადგინე მრავალწლიან წყვეტის შემდეგ, მერე გაგრძელდა და გაგრძელდა“, - ამბობს ნიკო ლეკიშვილი. თბილისის საპატიო მოქალაქეები 1995 წელსაც აირჩიეს: - ნანი ბრეგვაძე - მომღერალი - ვალერიან გუგუნავა - ომის ვეტერანი - მურმან ლებანიძე - პოეტი - თეიმურაზ ჩირგაძე - ექიმი თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება ენიჭებათ საქართველოს მოქალაქეებს თბილისის წინაშე გაწეული განსაკუთრებული დამსახურებისათვის, ქვეყნის აღმშენებლობის საქმეში ხანგრძლივი და უმწიკვლო სამსახურისა და მაღალი პროფესიული ოსტატობისათვის, უცხო სახელმწიფო მოქალაქეებს — განსაკუთრებული დამსახურებისათვის საქართველოსა და თბილისის წინაშე.


source: fineweb

text: ვირჯინია ვულფი |ვირჯინია ვულფი| |დაბ. თარიღი||25 იანვარი, 1882| |დაბ. ადგილი||ლონდონი, ინგლისი| |გარდ. თარიღი||28 მარტი, 1941| |გარდ. ადგილი||ლუესთან ახლოს, აღმოსავლეთ სასსექსი, ინგლისი| |საქმიანობა||მწერალი, ესეისტი, გამომცემელი, კრიტიკოსი| |ეროვნება||ინგლისელი| |Magnum opus||შუქურაში, მისის დალოვეი, ორლანდო: ბიოგრაფია, ვიღაცის კუთვნილი ოთახი| ადელაინ ვირჯინია ვულფი (ინგლ. Adeline Virginia Woolf, ქალიშვილობის გვარით: სტივენი – ინგლ. Stephen, დ. 25 იანვარი, 1882 – გ. 28 მარტი, 1941) — ინგლისელი მწერალი და ესეისტი, აღიარებული, როგორც XX საუკუნის მოდერნისტული ლიტერატურის ერთ–ერთი მოწინავე ფიგურა. ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] ვირჯინია ედელინ ვულფი (ქალიშვილობაში სტეფენი) დაიბადა ლონდონში 1882 წლის 25 იანვარს. მამამისი, ლესლი სტეფენი ვიქტორიანული ეპოქის ცნობილი მწერალი და კრიტიკოსი იყო. ვირჯინიას მშობლები ვულფის 1927 წელს დაწერილი რომანის “შუქურასკენ” გმირების, მისტერ და მისის რამსეების პროტოტიპები არიან. 1895 წელს დედის გარდაცვალებამ ცამეტი წლის გოგონა ნერვულ კრიზისამდე მიიყვანა. იმ ხანიდან მოყოლებული ვირჯინია მამასთან იზრდებოდა სახლში, სადაც მისთვის “ხელმისაწვდომი იყო დიდი ბიბლიოთეკა, რომელშიც არც ერთი წიგნი არავისთვის ყოფილა დამალული”. ძმებისგან განსხვავებით უნივერსიტეტში არ უსწავლია. როდესაც 1904 წელს მამამისი გარდაიცვალა ვირჯინია დასთან და ძმებთან ერთად კენსინგტონის ფეშენებელური რაიონიდან საცხოვრებლად ბლუმსბერიში გადავიდა - რაიონში, სადაც ლონდონური ბოჰემა ცხოვრობდა. 1905 წელს ვულფი რეგულარულად წერს “თაიმსის” ლიტერატურული დამატებისთვის. კიდევ ერთ ტრავმად 1906 წელს ერთ-ერთი ძმის, ტობის გარდაცვალება იქცა. ამ შემთხვევასთან დაკავშირებული ტკივილი მისი რომანის „ტალღების“ საფუძველი გახდა. 1907 წელს დის, ვანესას კრიტიკოსსა და ხელოვნებათმცოდნე კლაივ ბელზე დაქორწინების შემდეგ ვირჯინია ძმასთან ერთად ფიტცროი-სკვერზე (ასევე ბლუმსბერიში) გადავიდა საცხოვრებლად. სწორედ აქ იმართებოდა ე.წ. “ბლუმსბერის ჯგუფის” შეხვედრები. თავისუფლად შეკრებილი თანამოაზრეებისგან შემდგარ ჯგუფში უმეტესობა ჰომოსექსუალი იყო. ფილოსოფოს გ.ე. მურის იდეების ზეგავლენით ისინი თვლიდნენ, რომ მეგობრობისა და სიყვარულის იდეალები უმთავრესია და რომ ეს იდეალები მხოლოდ მაშინ შეიძლება განხორციელდეს, როდესაც გულწრფელობა და თავისუფლება თვალთმაქცობაზე აღმატებული იქნება. მათი აზრით, სოციალური პირობითობები პირადი მორალისა და პასუხისმგებლობის პრინციპების მიხედვით უნდა გამოდევნილიყო. ჯგუფის წევრთათვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ის ურთიერთობები იყო, რომელიც მათ შორის ყალიბდებოდა. როგორც რომანისტი ე.მ. ფორსტერი წერდა, “ურთიერთობებს არაფერი შეცვლის”. ფორსტერის გარდა ჯგუფში შედიოდნენ ეკონომისტი ჯონ მეინერდ კეინსი, ბიოგრაფი და ესსეისტი ლიტტონ სტრეჩი, მხატვარი დანკან გრანტი, კრიტიკოსი-ხელოვნებათმცოდნეები როჯერ ფრაი და კლაივ ბელი. 1912 წელს, მას შემდეგ რაც კემბრიჯის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებული და ცეილონიდან ახლადდაბრუნებული საქმრო ლეონარდ ვულფი წინასწარ გააფრთხილა მამაკაცთან სექსის მიმართ ცუდი დამოკიდებულების შესახებ, ვირჯინია მას ცოლად მიჰყვება. მათი ქორწინება ურთიერთპატივისცემისა და ემოციური მხარდაჭერის მაგალითი იყო, სექსუალური ურთიერთობები კი - მინიმუმამდე დაყვანილი. ვირჯინიამ და ლეონარდმა ერთად დააარსეს “ჰოგარტ პრესი” - გამომცემლობა, სადაც ვირჯინია ვულფის რომანების გარდა იბეჭდებოდა ფორსტერის, ტ.ს. ელიოტის და კეტრინ მენსფილდის ნაწარმოებები.რომანზე სახელწოდებით “მოგზაურობა” მუშაობის დროს ვულფმა კიდევ ერთი სერიოზული ნერვული შეტევა გადაიტანა, რომელმაც 1915 წელს ის თვითმკვლელობის მცდელობამდე მიიყვანა. თუმცა, შემდეგ გამოკეთდა და 1919 წელს მომდევნო რომანი “ღამე და დღე” გამოაქვეყნა. ორივე ეს ნაწარმოები უჩვეულო ენით იყო დაწერილი. შემდეგ ნაწარმოებში სახელწოდებით “იაკობის ოთახი” (1922) კი ვულფმა ლიტერატურულ ფორმებში ფართო და რადიკალურ ექსპერიმენტირებას მიჰყო ხელი. ნაყოფიერი ექსპერიმენტები სამ მომდევნო რომანში გრძელდებოდა: “მისის დელოუეი” (1925), “შუქურისაკენ” (1927) და „ტალღები“ (1931). თხრობის ხერხების, პერსონაჟების შინაგანი სამყაროს და ცნობიერების გარდატეხის გადმოცემის თვალსაზრისით ნოვატორული რომანები ლიტერატურული მოდერნიზმის ოქროს ფონდში შევიდა. ვირჯინია ვულფი ემოციურად ყოველთვის უფრო ქალებზე იყო მიჯაჭვული ვიდრე მამაკაცებზე. 1922 წელს მას ვიტა სეკვილ-უესტი შეუყვარდა. გარკვეული ხნის შემდეგ მათ შორის რომანი განვითარდა, რომელმაც თითქმის მთელი 20 წელი გასტანა. 1928 წელს ვულფმა ვიტა ასახა “ორლანდოში” - ფანტასმაგორიულ ბიოგრაფიაში, სადაც ეფემერული მთავარი პერსონაჟის ცხოვრება სამი საუკუნის განმავლობაში გრძელდება. ის ხან მამაკაცად, ხანაც ქალად იქცევა. ვიტა სეკვილ-უესტის შვილმა ნაიჯელ ნიკოლსონმა ამ ნაწარმოებს “ლიტერატურის ისტორიაში ყველაზე გრძელი და ყველაზე მომხიბვლელი სასიყვარულო წერილი” უწოდა ვულფი წერდა ბევრს და დაუღალავად. რომანების გარდა მას ეკუთვნის რამდენიმე ნაშრომი ლიტერატურულ კრიტიკაში. მისი ლიტერატურული მემკვიდრეობა მოიცავს ათასობით წერილს და დაახლოებით ხუთი ათასი ფურცლის ოდენობის დღიურებს. მისი ამბიციური რომანი “წლები”, რომელიც ვირჯინიას წინა რომანების მსგავსად დიდ ფსიქიკურ ძალისხმევად დაუჯდა, შეფასებულ იქნა როგორც “ბრწყინვალე კატასტროფა”. გერმანული ავიაციის მიერ ლონდონის დაბომბვების შედეგად სახლის დანგრევის შემდეგ ლეონარდ და ვირჯინია ვულფები ქალაქ როდმელში გადავიდნენ, რომელიც სასექსის საგრაფოში მდებარეობდა. ომთან დაკავშირებული საშინელებების და ახალი რომანის “აქტებს შორის” მუშაობაზე დაღლილობისგან ღრმა დეპრესიაში მყოფი ვულფის მდგომარეობა გაუარესდა. ლეონარდოს მორიგი ტანჯვისგან დახსნის სურვილით 1941 წლის 28 მარტს ვირჯინია ვულფმა მდინარე ოუსში დაიხრჩო თავი.


Iveri Kopaliani (ივე) ისტორია: რომის იმპერია, საქართველოს ისტორია(ანტიკური პერიოდი), ძველი საბერძნეთი, ძველი ეგვიპტე, დიადოქოსები. აქემენიანთა იმპერია, სასანიანები. გეოგრაფია: საქართველო, ავსტრალია, ევროპა, ახლო აღმოსავლეთი. ეთნოგრაფია: კავკასია, საქართველო ფენტეზი: ბეჭდების მბრძანებელი, ყინულისა და ცეცხლის სიმღერა, The Elder Scrolls V: Skyrim, მხედვარი, World of Warcraft, კონანი ბარბაროსი, Dragon Age, სილმარილიონი. ლავკრაფტი/ ფიზიკა: მეტაფიზიკა ფსიქოლოგია: მეტაფსიქოლოგია, ფსიქონალაიზი. ქიმია: რეაქციები მოლეკულურ დონეზე ბიოლოგია: ევოლუციური მოძღვრება, ნეო თეორიები ადამიანის განვითარებაში სხვა ცივილიზაციის ზემოქმედების შესახებ. კინემატოგრაფია: ისტორიული, ფენტეზი, ფანტასტიკა, მისტიკა მაგ: სხვა სამყარო, გლადიატორი, ზეციური სამეფო, და ფენტეზი ნაწარმოებების მიხედვით გადაღებული ფილმები და სერიალები. ფილოსოფია: იმანუელ კანტი, ნიცშე, ზიგმუნდ ფროიდი, ჰაიდეგერი. ჰეგელი, კელი, რიმანი. მუსიკა: კოპოზიტორთა მსოფლიო გაერთიანება "ორი ნაბიჯი ჯოჯოხეთამდე", ჰანს ციმერი, კლასიკა, ზოგადად Epic Music ლიტერატურული ჟანრები: ფენტეზი, ფანტასტიკა, ისტორიული, ფსიქოლოგია, ფილოსოფია. სამეცნიერო ლიტერატურა(მეტაფიზიკა, მეტაქიმია, გეოლოგია), თეოლო ჰონი: ძველი ხელნაწერების შეგროვება ნუმიზმატიკა, სამხედრო აღჭურვილობა და კოსტუმები.


text: კა კავალერიძე, ივანე — უკრაინელი მოქანდაკე და კინორეჟისორი კავსაძე, ალექსანდრე — ქართული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი კავსაძე, ანზორ — საგუნდო დირიჟორი კავსაძე, ვლადიმერ — მომღერალი კავსაძე, კახი — მსახიობი კავსაძე, მიხეილ — ლოტბარი კაზალიკაშვილი, იაგორ — ალპინისტი კაიკაციშვილი, გულო — საზოგადო მოღვაწე კაკაბაძე, ალდე — მხატვარ-კერამიკოსი კაკაბაძე, დავით — ფერმწერი, გრაფიკოსი, თეატრისა და კინოს მხატვარი კაკაბაძე, ეთერ — მოქანდაკე კაკაბაძე, ვასილ — ქიმიკოსი კაკაბაძე, ზურაბ მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი კაკაბაძე, ზურაბ — ფილოსოფოკსი კაკაბაძე, იოსებ — რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე საქართველოში კაკაბაძე, ნოდარ — ლიტერატურათმცოდნე კაკაბაძე, პოლიკარპე — დრამატურგი კაკაბაძე, სარგის — ისტორიკოსი და ფილოლოგი კაკაბაძე, სილოვან — მოქანდაკე კაკაბაძე-ღუდუშაური, მარგალიტა — სოციალისტური შრომის გმირი კაკალაშვილი, ალექსანდრე — მექანიკოსი კაკაურიძე, გიზო — მსახიობი კაკაჩიშვილი, სიმონ — სოციალისტური შრომის გმირი კაკუბავა, ბორის — პოლიტიკოსი კაკუშაძე, ალექსანდრე — მეცნიერი სამშენებლო მექანიკისა და სამშენებლო კონსტრუქციების დარგში კაკუშაძე, ტერენტი — ფიზიკოსი კალანდარიშვილი, ანტიპო სიმონის ძე — აგრონომი კალანდარიშვილი, გერასიმე — საზოგადო მოღვაწე და პედაგოგი კალანდარაშვილი, დიმიტრი — პოლიტიკური მოღვაწე, მენშევიკი კალანდარიშვილი, ნესტორ — რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილე (აღმოსავლეთი ციმბირი) კალანდარიშვილი, ოთარ — არქიტექტორი კალანდაძე, ალექსანდრე — არქეოლოგი კალანდაძე, ალექსანდრე — მწერალი, ლიტერატურათმცოდნე კალანდაძე, ანა — პოეტი კალანდაძე, ანტიფორე — სამთო ინჟინერ-გეოლოგი კალანდაძე, გიორგი — ბრიგადის გენერალი კალანდაძე, გიორგი — პოეტი, ლიტერატურათმცოდნე კალანდაძე, ედმუნდ — ფერმწერი კალანდაძე, ლავროსი — კრიტიკოსი კალანდაძე, ლეონიდე — აგრონომ-ენტომოლოგი კალანდაძე, ნესტორ — პუბლიცისტი კალატოზიშვილი, მიხეილ — კინორეჟისორი კალაძე, ამირან — პოეტი, მთარგმნელი, პოლიტიკური მოღვაწე კალაძე, გულდა — მოქანდაკე და გრაფიკოსი კალაძე, კარლო — პოეტი და დრამაურგი კალაძე, კახა — სპორტსმენი (ფეხბურთელი), პოლიტიკური მოღვაწე კალაძე, ნიკოლოზ — გენერალ-მაიორი კალისტრატე — საქართველოს კათოლოკოს-პატრიარქი კალმახელიძე, რამაზ მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი კანანაძე, ალექსანდრე — საბჭოთა კავშირის გმირი კანდელაკი, ალექსანდრე — ფალავანი კანდელაკი, ალექსანდრე — თერაპევტი კანდელაკი, ბიძინა — ქიმიკოსი კანდელაკი, გიორგი — კინორეჟისორი კანდელაკი, გიორგი — მოკრივე კანდელაკი, დავით — საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე კადელაკი, ვალერიან — მეღვინე კანდელაკი, ვალერიან — დრამატურგი კანდელაკი, ვლადიმერ — მომღერალი და რეჟისორი კანდელაკი, ირაკლი — კინორეჟისორი კანდელაკი, კონსტანტინე — პოლიტიკური მოღვაწე კანდელაკი, მემნონ — თერაპევტი კანდელაკი, ნიკოლოზ — ლიტერატურათმცოდნე კანდელაკი, ნიკოლოზ — მოქანდაკე კანდელაკი, პავლე — მსახიობი კანდელაკი, სიმონ — პარაზიტოლოგი ქეთევან კანდელაკიკანდელაკი, ქეთევან — თერაპევტი კანკავა, გურამ — კრიტიკოსი კანკავა, ვლადიმერ — საბჭოთა კავშირის გმირი კანკავა, მიხეილ — ენათმეცნიერი კაპანაძე, დავით — ნუმიზმატი კაპანაძე, ვახტანგ — ბრიგადის გენერალი კაპანაძე, ზურაბ — მხატვარი კაპანაძე, პეტრე — პედაგოგი კაპანაძე, სეით — კონტრ-ადმირალი კაპანელი, კონსტანტინე — ლიტერატურათმცოდნე, ხელოვნებათმცოდნე-ესთეტიკოსი კარბელაშვილი, გივი — მწერალი კარბელაშვილი, ვასილ — მუსიკოსი კარბელაშვილი, ლუარსაბ — სტატისტიკოსი კარბელაშვილი, პოლიესქტოს — მუსიკოსი კარგარეთელი, ვასილ — სამხედრო მოღვაწე კარგარეთელი, ია — კიმპოზიტორი კარგარეთელები — კალიგრაფები კარიჭაშვილი, დავით — მწერალი კარსანიძე, ვლადიმერ — დრამატურგი კარტოზია, არნოლდ — სპეციალისტი ქვანახშირის მრეწველოს დარგში კარტოზია, გივი — სპორტსმენი კასრაძე, დავით — მწერალი კაშიბაძე, ვახტანგ — მეცნიერი კაცია I დადიანი — ოდიშის მთავარი კაცია II დადიანი — ოდიშის მთავარი კაციტაძე, გივი მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, თსა პროფესორი კაციტაძე, ვასილ — ჰიგიენისტი კაციტაძე, კონსტანტინე — ეპიდემიოლოგი კაჭარავა, ანატოლი — მეზღვაური, საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს ერთ-ერთი დამაარსებელი კაჭარავა, ივანე — გეოლოგი კაჭარავა, იური — ისტორიკოსი კაჭარავა, კარლო — მხატვარი კაჭარავა, პეტრე — აგრონომი კაჭახიძე, გიორგი — პოეტი კახაბერ I გურიელი — გურიის საერისთავოს გამგებელი კახაბერ II გურიელი — გურიის მთავარი კახაბერისძე, კახაბერ (XII ს.) — პოლიტიკური მოღვაწე კახაბერისძე, კახაბერ (XIII ს.) — პოლიტიკური მოღვაწე კახაძე, ივანე — გეოლოგი კახაძე, ოტია — ენათმეცნიერი კახიანი, ზაალ — ქირურგი კახიანი, იმედა — მსახიობი კახიანი, კონსტანტინე — ეთნოგრაფი კახიანი, მიხეილ — პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე კახიანი, ნიკოლოზ — ქირურგი და მორფოლოგი კახიძე, ვახტანგ - დირიჟორი, კომპოზიტორი კახიძე, მედეა — პოეტი კახიძე, ჯანსუღ — დირიჟორი, ლოტბარი, მომღერალი, კომპოზიტორი კახნიაშვილი, ალექსანდრე — ქიმიკოსი კე კედია, ვალერიან — არქიტექტორი კედია, მექი — საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე კედია, მიხეილ — პოლიტიკური მოღვაწე კედია, სპირიდონ — საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე კეზელი, დავით — მწერალი კეზელი, თამარ — მცენარეთა ფიზიოლოგი კეზერაშვილი, დავით — პოლიტიკური მოღვაწე კევლიშვილი, პოლიკარპე — საბჭოთა სამხედრო მოღვაწე კეთილაძე, სერგო — საბჭოთა კავშირის გმირი კეკელიძე, გიორგი — პოეტი, მწერალი კეკელიძე, ივანე — მეტალურგი კეკელიძე, კორნელი — ფილოლოგი, ლიტერატურათმცოდნე კეკელიძე, მიხეილ — მეტალურგი კეკელიძე, ნიკოლოზ — გენერალი კეკელიძე, პროკლე — ლიტერატურათმცოდნე კელენჯერიძე, მელიტონ — საზოგადო მოღვაწე კემულარია, კლოდ დე — ემიგრანტი, საფრანგეთში მოღვაწე დიპლომატი კემულარია, კონსტანტინე — პოლიტიკური მოღვაწე კემულარია-ნათაძე, ლუბა — ბოტანიკოსი კეჟერაშვილი, ქრისტეფორე — ერეკლე II-ის კარის მოძღვარი, მესტამბე კერესელიძე, აკაკი — მეცნიერი ელექტროტექნიკის დარგში კერესელიძე, არჩილ — კომპოზიტორი კერესელიძე, გიორგი — პოლიტიკური მოღვაწე კერსელიძე, ექვთიმე — ქართული საეკლესიო საგალობლების შემკრები და გამომცემელი კერესელიძე, იასონ — სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე კერესელიძე, ივანე — პუბლიცისტი, მწერალი კერესელიძე, კონსტანტინე — ინჟინერ-გეოლოგი კერესელიძე, ლეო — გენერალი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე კერესელიძე, შალვა — მეცნიერი და კონსტრუქტორი კეტაშვილი, გელა — ფეხბურთელი კეშელავა, ბონდო — პოეტი კეშელავა, ვლადიმერ — გრაფიკოსი კეშელავა, პლატონ — მწერალი კეცხოველი, ვლადიმერ — პროფესიონალი რევოლუციონერი კეცხოველი, ნიკოლოზ — ბოტანიკოსი, მწერალი კეცხოველი, სევერიან — გრაფიკოსი კეჭაყმაძე, იოსებ — კომპოზიტორი კვ კვალიაშვილი, ალექსანდრე — რენტგენოლოგი კვალიაშვილი, მიხეილ — საოპერო რეჟისორი კვანტალიანი, აკაკი — მსახიობი კვანჩეხაძე, ვასილ — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი კვანჭილაშვილი, ტარიელ — ლიტერატურათმცოდნე კვარაცხელია, ზვიად — მწერალი კვარაცხელია, ლევან — სამეგრელოს 1857 გლეხთა აჯანყების ერთ-ერთი მეთაური კვარაცხელია პავლე — საზოგადო მოღვაწე, მეცნიერი, ემიგრანტი კვარაცხელია, ტარასი — აგრონომი კვარაცხელია, ხვიჩა — ფეხბურთელი კვაჭანტირაძე, არტემ — კომპოზიტორი კვაჭანტირაძე, ვასილ — სნაიპერი კვაჭანტირაძე, ზვიად — პოლიტიკოსი კვაჭანტირაძე, თამაზ — ფილოლოგი კვაჭაძე, გიორგი — აგრონომი კვაჭაძე, იროდი — ვეტექიმი კვაჭაძე, ლეო — ენათმეცნიერი კვეზერელი, ბაკურ — სახელმწიფო მოხელე კვერენჩხილაძე, ვალერიან — ქირურგი კვერენჩხილაძე, ზინაიდა — მსახიობი კვერნაძე, ბიძინა — კომპოზიტორი კვესელავა, დავით — მათემატიკოსი კვესელავა, იგორ — ისტორიკოსი კვესელავა, მიხეილ — ლიტერატურათმცოდნე კვესიტაძე, თამარ — მოქანდაკე კვიკვიძე, ირაკლი — ინჟინერ-გეოლოგი კვინიტაძე, გიორგი — გენერალი კვინიტაძე, ივანე — რუსეთის არმიის პოლკოვნიკი კვირიკაშვილი, მზია — ესტრადის მსახიობი კვირიკაძე, ირაკლი — რეჟისორი კვირიკე I — კახეთის მთავარი კვირიკე II — კახეთის მთავარი კვირიკე III — კახეთ-ჰერეთის მეფე კვირიკე IV — კახეთ-ჰერეთის მეფე კვირიკე ბანელი — საეკლესიო მოღვაწე კვირცხალია, დავით — თეატრისა და კინოს მსახიობი კვიტაიშვილი, გიორგი — ინფექციონისტი კვიტაშვილი, ალექსანდრე — სახელმწიფო მოხელე კვიტაშვილი, მერაბ — ემიგრანტი, ბრიტანეთის დაზვერვის ოფიცერი, ჟურნალისტი კვიცარიძე, დავით — მწერალი კი კიკაბიძე, ვახტანგ — კინოსა და ესტრადის მსახიობი კიკალეიშვილი, ზურაბ — ბალეტის მსახიობი კიკვაძე, თედორე — პედაგოგი, საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრი კიკვიძე, აბელ — ისტორიკოსი კიკვიძე, ვასილ — რუსეთის სამოქალაქო ომის (1918-20) მონაწილე კიკნაძე, გრიგოლ — ლიტერატურათმცოდნე კიკნაძე, გრიგოლ სიმონის ძე — სოციალისტური შრომის გმირი კიკნაძე, დიმიტრი — ინჟინერ-მექანიკოსი კიკნაძე, ვასილ — თეატრმცოდნე კიკნაძე, გიორგი — საბჭოთა საზოგადო მოღვაწე კიკნაძე, ვლადიმერ — ქირურგი კიკნაძე, ზურაბ — ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი კიკნაძე, თამარ — მსახიობი კიკნაძე, მიხეილ — გენერალ-მაიორი კიკნაძე, ნანა — კერამიკოსი კიკნაძე, ნიკოლოზ — რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე საქართველოში კიკნაძე, რამაზ — არქიტექტორი კიკნაძე, ფილადელფოს — თავად-აზნაურთა 1832 შეთქმულების ერთ-ერთი მეთაური კიკნაძე, შოთა — მომღერალი კილასონია, გერმანე — საბჭოთა კავშირის გმირი კილასონია, ნაზი — პოეტი კილაძე, გრიგოლ — კომპოზიტორი კილაძე, ლილე — დირიჟორი კილაძე, ნორა — სოციალისტური შრომის გმირი კინტრაია, პალიკო მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი კინწურაშვილი, მიხეილ — პოეტი კინწურაშვილი, სიმონ — არქიტექტორი კინწურაშვილი, ქეთევან – ხელოვნებათმცოდნე კირვალიძე, ნინო — მოცეკვავე კირიონ II — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი კიღურაძე, გივი — ისტორიკოსი კიღურაძე, ივანე — მათემატიკოსი კიღურაძე, ლავროსი — საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრი კლ კლაპიტონიშვილი, პეტრე — ქართველი ექიმი კლდიაშვილი, ალექსანდრე — ქიმიკოსი კლდიაშვილი, დავით — მწერალი კლდიაშვილი, ეფროსინე — თეატრალური მოღვაწე და მსახიობი კლდიაშვილი, სერგო — მწერალი კლდიაშვილი, სიმონ — არქიტექტორი კლიმიაშვილი, ლევან — სამხედრო მოღვაწე კო კობალაძე, იუსუფ — მსახიობი კობალაძე, კობა — გენერალი კობალაძე, სერგო — თერაპევტი კობალაძე, ფატმა — მოცეკვავე კობახიძე, ბადრი — მსახიობი და რეჟისორი კობახიძე, გივი — ემიგრანტი, ექიმი, ლიტერატორი კობახიძე, გრიგოლ — სსრ კავშირის სახალხო მასწავლებელი კობახიძე, დავით ნესტორის ძე — ენტომოლოგი და ზოოლოგი კობახიძე, დავით — რეჟისორი კობახიძე, ვალერიან — პედაგოგი, ფიზიკოსი კობახიძე, მიხეილ — კინორეჟისორი კობახიძე, პეტრე — მსახიობი კობერიძე, ერმალოზ — გენერალ-მაიორი კობერიძე, ვარლამ — მეტალურგი კობერიძე, კონსტანტინე — მოჭიდავე კობერიძე, ნოდარ — მწერალი კობერიძე, ოთარ — კინომსახიობი კობიაშვილი, ალექსანდრე — გენერალი კობიაშვილი, ილია — თერაპევტი კობიაშვილი, ლევან — ფეხბურთელი კობიძე, დავით — აღმოსავლეთმცოდნე კოკელაძე, გრიგოლ — კომპოზიტორი და პედაგოგი კოკოჩაშვილი, ვიქტორ — ქიმიკოსი კოკოჩაშვილი, მერაბ — კინორეჟისორი კოკოჩაშვილი, მიხეილ — ქირურგი კომახიძე, მამია — ქირურგი კონიაშვილი, ალექსანდრე — გენერალი კონიაშვილი, ივანე — კურორტოლოგო და ფიზიოთერაპევტი კონსტანტინე (კოსტანტი) — ქართლის ერისთავი კონსტანტინე I — საქართველოს მეფე კონსტანტინე I — აფხაზეთის „მეფე“ (ერისთავი) კონსტანტინე I — იმერეთის მეფე კონსტანტინე I — კახეთის მეფე კონსტანტინე II — ქართლის მეფე კონსტანტინე II — კახეთის მეფე კონსტანტინე II — აფხაზეთის „მეფე“ (ერისთავი) კონსტანტინე II — იმერეთის მეფე კონსტანტინე III — აფხაზთა სამეფოს (დასავლეთ საქართველოს) მეფე კონსტანტინე ბატონიშვილი — იმერეთა მეფის ბაგრატ III-ის ძე კონსტანტინე ბატონიშვილი — გენერალ-მაიორი კონჭოშვილი, პეტრე — საეკლესიო მოღვაწე კოპალეიშვილი, ბარნაბა — მეან-გინეკოლოგი კოპალეიშვილი, თეიმურაზ — ფიზიკოსი კორინთელი, ზაზა („ზუმბა“) — მუსიკოსი, ფოლკლორისტი კორიშელი, ბოცო — პედაგოგი, პიანისტი, მხატვარი (აშშ) კორიშელი, პლატონ — მსახიობი კორძახია, გურამ — მოქანდაკე კორძახია, მიტროფანე — კლიმატოლოგი კოსტავა, გრიგოლ — მსახიობი კოსტავა, მერაბ — ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მოღვაწე კოტეტიშვილი, ვახტანგ — ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი, ფოლკლორისტი კოტეტიშვილი, ვახუშტი — ლიტარატურათმცოდნე, ირანისტი, მთარგმნელი კოტეტიშვილი, ვლადიმერ — ექიმი, ნევროპათალოგი კოტრიკაძე, სერგო — ფეხბურთელი კოღუაშვილი, ალექსანდრე — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში კოხრეიძე, შალვა — სოციალისტური შრომის გმირი კოჭლავაშვილი, ნანა — ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი კოჭლამაზაშვილი, ბესიკ — მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი კოჭლამაზაშვილი, იოსებ — საბჭოთა სახელმწიფო მოხელე კრ კრავეიშვილი, ბათუ — მომღერალი კრაწაშვილი, დავით — მხატვარი კუ კუბლაშვილი, შოთა — სოციალისტური შრომის გმირი კუდავა, ბუბა — ისტორიკოსი კუდავა, კახმეგ — გამომცემელი კუდავა, მამუკა — დიპლომატი კუპრავა, ოთარ — მწერალი კუპრაშვილი, ნინო — მსახიობი კუპრაშვილი, ჰენრი — მოცურავე კუპრაძე, ვიქტორ — მათემატიკოსი კურტანიძე, გიორგი — სოციალისტური შრომის გმირი კუტუბიძე, ავთანდილ — ქირურგი კუცია, ნესტორ — მრეწველი და საზოგადო მოღვაწე კუცია (ხუცია), მეთოდე — სასულიერო და საზოგადო მოღვაწე, არქიმანდრიტი კუცია-ჩოჩია, ანა — ექიმი-პედიატრი და საზოგადო მოღვაწე კუხიანიძე, ზურაბ — პოეტი კუხიანიძე, თეიმურაზ — ალპინისტი კუხიანიძე, რობი — მუსიკოსი ქართველები


2 805 689 549 ნახვა ივლისი 14, 2018 ქართველი ემიგრანტის ჩართვა თურქეთიდან - ქეთი ატენელი. საქართველოდან ხათუნა კვესალავასთან ერთად. ტელერადიოკომპანია თრიალეთი 1 051 ნახვა ნოემბერი 19, 2018 226 ნახვა მაისი 13, 2018 136 ნახვა იანვარი 19, 2019


text: საკუთარი სახელი თოდუა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: ალექსანდრე თოდუა — სპორტსმენი (მორაგბე) ბონდო თოდუა — ბიოლოგი, ბოტანიკოსი გრიგოლ თოდუა — ეკონომისტი დავით თოდუა — პოლიციის გენერალ-მაიორი თემურ თოდუა — ისტორიკოსი, არქეოლოგი კოჩა თოდუა — სამეგრელოს 1857 გლეხთა აჯანყების ერთ-ერთი მეთაური მაგალი თოდუა — აღმოსავლეთმცოდნე, მთარგმნელი მზია თოდუა — სამართალმცოდნე, იურისტი ნათია თოდუა — მომღერალი ნოდარ თოდუა — საბჭოთა სახელმწიფო მოხელე ნუგზარ თოდუა — ეკონომისტი პავლე თოდუა — ფიზიკოსი რაიბულ თოდუა — ონკოქირურგი სამსონ თოდუა — სასულიერო პირი, პუბლიცისტი სევასტი თოდუა — ფეხბურთელი უტუ თოდუა — სამეგრელოს 1857 გლეხთა აჯანყების ერთ-ერთი მეთაური ფრიდონ თოდუა — ექიმი, რადიოლოგი ქრისტინე თოდუა-წულუკიძე — ემიგრანტი, ექიმი შმაგი თოდუა — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა) ქართული გვარები


text: სერბიის ულტრანაციონალისტთა განცხადებით, ომის დანაშაულებში ეჭვმიტანილი პირის, ვოისლავ შეშელის ცოლი ქვეყნის პრეზიდენტის პოსტზე აპირებს კენჭისყრას, მაისში დანიშნულ არჩევნებზე. სერბიის რადიკალური პარტიის ცნობით შეშელმა - რომელიც პარტიის ლიდერია - ჰააგის ციხიდან გასცა ბრძანება, რომ პარტიის კანდიდატი იადრანკა შეშელი უნდა იყოს. აქამდე იადრანკა შეშელი პოლიტიკაში არასოდეს ყოფილა ჩართული. ვოისლავ შეშელს ბრალი ედება არა-სერბი ეთნოსების წარმომადგენლების წინააღმდეგ განხორციელებულ სისასტიკეში მონაწილეობაში, 1990-იანი წლების ხორვატიის და ბოსნიის ომების დროს. 6 მაისის არჩევნებში მთავარ კანდიდატებად ითვლებიან პრო-დასავლელი ბორის ტადიჩი - რომელიც სერბიის პრეზიდენტის პოსტიდან ამ კვირაში გადადგა და გზა გაუხსნა არჩევნების ჩატარებას - და ტომისლავ ნიკოლიჩი, სერბიის პროგრესული პარტიის ლიდერი და შეშელის ყოფილი მოკავშირე.


text: თბილისი, 1 დეკემბერი — Sputnik. თბილისის მერია საახალწლოდ დედაქალაქის ცენტრალური ქუჩების მორთვას შეუდგა — რუსთაველისა და ჭავჭავაძის გამზირებზე სადღესასწაულო მოსართავები უკვე გამოჩნდა. „წელს საახალწლო ილუმინაციებით ქალაქის თითქმის ყველა ცენტრალური ქუჩა მოირთვება. მთლიანად აღდგენილია ძველი სანათები, ხოლო რამდენიმე ქუჩაზე — აღმაშენებლის, პეკინის გამზირებსა და კახეთის გზატკეცილზე ახალ ილუმინაციას გააკეთებენ“, — განაცხადეს მერიის პრეს-სამსახურში, იუწყება საინფორმაციო სააგენტო „ნოვოსტი-გრუზია“. მერია საახალწლოდ თბილისის დაახლოებით 30 ქუჩის მორთვას აპირებს. განათებას 15 დეკემბერს ჩართავენ. საახალწლო განათებაზე თბილისის მერიის ბიუჯეტიდან 1,2 მილიონ ლარამდე თანხა გამოიყოფა.


source: CulturaX

text: მთავარი პროკურორისა და "საზოგადოებრივი მაუწყებლის" კვირა საქართველოს მთავარი პროკურორი ოთარ ფარცხალაძე გასული კვირის ყველაზე ხმაურიანი მოვლენა საქართველოს მთავარი პროკურორის წარსულს უკავშირდება. ინფორმაცია იმის თაობაზე, რომ ოთარ ფარცხალაძე გერმანიაში - კერძოდ, ბავარიაში - ქალაქ აუგსბურგის სასამართლომ 2001 წელს გაასამართლა გერმანიის სისხლის სამართლის კოდექსის 249–ე და 252–ე მუხლებით, ყაჩაღობისა და ქურდობის ბრალდებით და ის წელიწადი და სამი თვე იხდიდა სასჯელს, თავდაპირველად დედაქალაქის უფლებაშეჩერებულმა მერმა 23 დეკემბერს გამართულ საგანგებო ბრიფინგზე გაახმაურა. გიგი უგულავამ იქვე აღნიშნა, რომ დამატებითი სასჯელის სახით ოთარ ფარცხალაძეს გერმანიის სასამართლომ განუსაზღვრა "პასიური საარჩევნო უფლებისა და გარკვეული თანამდებობის დაკავების უფლების ჩამორთმევა" და რომ "დამატებითი სასჯელი ძალაშია 2016 წლის 22 აგვისტომდე". "ნაციონალური მოძრაობის" წარმომადგენლები ხელისუფლებას სასწრაფო და ადეკვატური რეაგირებისკენ მთელი კვირის განმავლობაში მოუწოდებდნენ, როგორც ეს, მაგალითად, საპარლამენტო უმცირესობის ლიდერმა დავით ბაქრაძემ გააკეთა: "ყაჩაღობა და ქურდობა მიეკუთვნება ძალიან მძიმე დანაშაულის კატეგორიას. ეს არ არის შემთხვევითი დანაშაული, რომელიც ადამიანს შეიძლება მოუვიდეს, მაგალითად - ავტოავარია. ეს არის მძიმე დანაშაული, რომლის ჩამდენსაც არავითარი პოლიტიკური, სამართლებრივი და, გნებავთ, მორალური უფლება არა აქვს იყოს მთავარი პროკურორის პოსტზე". ეჭვებსა და ვარაუდებში სიცხადე ვერც თავად მთავარი პროკურორის ერთგვარმა აღიარებამ შეიტანა. განცხადებაში, რომელიც მან 24 დეკემბერს გამოაქვეყნა, ნათქვამია: "2000 წელს ნადვილად ვიმყოფებოდი გერმანიაში, სადაც ინციდენტი შემემთხვა გერმანიის პოლიციასთან. სამართალდამცველს, რომელსაც მოგვიანებით დადგინდა, რომ ინფორმაცია ჰქონდა სხვა პირის მიერ ჩადენილ დანაშაულზე, მოუვიდა შეცდომა, მომაყენა ფიზიკური შეურაცხყოფა და საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილას მოხდა კონფლიქტი. სამართალდამცავი ორგანოს წარმომადგენლებთან საუბრის შემდეგ, ინციდენტის ფაქტობრივი გარემოებიდან გამომდინარე, სასამართლომ დამიდგინა პოლიციელთან შელაპარაკების ბრალეულობა. მინდა განვაცხადო, რომ ამ ინციდენტს ჩემი ქვეყნიდან დეპორტი და სხვა იძულებითი ღონისძიებები არ მოჰყოლია, რაც კიდევ ერთხელ ამტკიცებს ჩემს უდანაშაულობას. ასევე ხაზი მინდა გავუსვა იმას, რომ მას შემდეგ საქმიანი და პირადი ვიზიტით არაერთხელ ვიმყოფებოდი გერმანიაში და ქვეყანაში შესვლისა და მისი დატოვების დროს არანაირი სახის პრობლემა არ შემქმნია" . 24 დეკემბერს გამოქვეყნებულ ამ განცხადებაში ოთარ ფარცხალაძე არაფერს ამბობს იმის შესახებ, დააკისრა თუ არა და რა ტიპის სასჯელი დააკისრა მას სასამართლომ. სამაგიეროდ, აღნიშნავს, რომ ოპონენტებმა მის წინააღმდეგ "ბინძური პოლიტიკური კამპანია" ააგორეს, რაც რეზონანსული საქმეების გააქტიურებული გამოძიების გამო განაწყენებით არის გამოწვეული. თუ როგორ იქცეოდა ოთარ ფარცხალაძე ახალგაზრდობაში, უმნიშვნელოდ მიიჩნევს "ქართული ოცნება", რომლის არაერთმა წარმომადგენელმა - როგორც საკანონმდებლო, ასევე აღმასრულებელი სახელისუფლებო შტოდან - ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მთავარი პროკურორის ნასამართლობა პრობლემას არ წარმოადგენს, რომ ის შესანიშნავად მუშაობს და ასევე გააგრძელებს. "ქართულ ოცნებაში" მიიჩნევენ, რომ ოთარ ფარცხალაძეზე პოლიტიკური შეტევა ხორციელდება და რომ ეს მისი შედეგიანი და აქტიური მუშაობით არის განპირობებული. კომენტარი ამ თემაზე ვიცე-პრემიერმა კახი კალაძემაც გააკეთა: "ძალიან კარგად გვესმის, ძალიან მტკივნეულია "ნაციონალური მოძრაობის" ლიდერებისთვის, რომლებიც დღეს ბრალდებულები არიან და ამ ყველაფერს პოლიტიკურ სარჩულს აძლევენ და ამიტომ ცდილობენ დისკრედიტაცია მოახდინონ მთავარი პროკურორის". მართალია, საქართველოს კანონმდებლობით, 8 წლის შემდეგ სასჯელის მოხდიდან ნასამართლობა ქარწყლდება, მაგრამ, როგორც "ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის" ხელმძღვანელმა კახა კოჟორიძემ განმარტა, ოთარ ფარცხალაძის ნასამართლობასთან დაკავშირებული ინფორმაცია საფუძვლიანად უნდა შემოწმდეს და თუ დადასტურდა, ოთარ ფარცხალაძეს აღარ ექნება მორალური უფლება დარჩეს მთავარი პროკურორის პოსტზე. ასეთსავე პოზიციას იკავებს არასამთავრობო სექტორის სხვა კიდევ ბევრი წარმომადგენელი. მიმდინარე კვირაში არასამთავრობო სექტორმა საგანგებო განცხადება გაავრცელა დედაქალაქის უფლებაშეჩერებული მერის გიგი უგულავას მიერ გახმაურებულ ინფორმაციასთან მიმართებით. არასამთავრობო ორგანიზაციების ჯგუფმა, რომელშიც ვხვდებით: "ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციას", "სამართლიან არჩევნებს", "საერთაშორისო გამჭვირვალობა- საქართველოს", "საქართველოს დემოკრატიულ ინიციატივას", "ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრსა" და "საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციას", მოუწოდა ხელისუფლებას დაუყოვნებლივ გამოიძიოს განცხადებები იმის თაობაზე, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლეზე ზეწოლა განხორციელდა თბილისის მერისთვის უფლებამოსილების შეჩერების გადაწყვეტილების მიღების დროს. გიგი უგულავას ბრალად ედება დედაქალაქის განვითარების ფონდიდან 48.18 მლნ ლარის ოდენობით სახელმწიფო სახსრების გამოყენება "ნაციონალური მოძრაობის" სხვადასხვა ხარჯების დასაფარად 2011–2012 წლებში. მართალია, პატიმრობა არ შეუფარდა, მაგრამ თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლემ დალი მეტრეველმა, გიგი უგულავას უფლებამოსილება დაუსწრებლად, მხარეთა ზეპირი არგუმენტების მოსმენის გარეშე, 22 დეკემბერს, გვიან ღამით, შეუჩერა. არასამთავრობო ორგანიზაციების განცხადებაში ნათქვამია, რომ სასამართლოს უფლება ჰქონდა ამგვარად მიეღო გადაწყვეტილება, მაგრამ რადგანაც საზოგადოების ინტერესი დიდია და დედაქალაქის მერი არჩევითი თანამდებობაა, უმჯობესი იქნებოდა, რომ "დაცვის მხარეს საკუთარი არგუმენტების წარდგენის შესაძლებლობა მისცემოდა". ამ საკითხს უცხოელი დიპლომატებიც გამოეხმაურნენ. როგორც აშშ–ის ელჩმა საქართველოში რიჩარდ ნორლანდმა განაცხადა 23 დეკემბერს, ის იზიარებს უფლებადამცველი ორგანიზაციების წუხილს იმის გამო, რომ არჩეული თანამდებობის პირს - თბილისის მერს - უფლებამოსილება შეუჩერდა. "ყურადღებით ვაკვირდებით მოვლენების განვითარებას", – განაცხადა ელჩმა რიჩარდ ნორლანდმა 23 დეკემბერს და იქვე გაისმა მოწოდება ხელისუფლების მისამართით, საფუძვლიანად და გამჭვირვალედ უზრუნველყოს კანონით გათვალისწინებული პროცედურები. 26 დეკემბერს სააპელაციო სასამართლომ გიგი უგულავას მიმართ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებები უცვლელად დატოვა და, შედეგად, მერი უფლებაშეჩერებულად დარჩა. სააოპელაციო სასამართლომ ასევე არ დააკმაყოფილა პროკურატურის შუამდგომლობა გიგი უგულავას დაპატიმრებაზე და, შედეგად, უფლებაშეჩერებულ მერს 50 ათასი ლარის გირაოს გადახდა მოუწევს. მიმდინარე კვირაში ყურადღების ცენტრში მოექცა სამართლებრივი დევნის კიდევ ერთი შემთხვევა, რაც უკვე ბევრისთვის უკავშირდება ექს-პრემიერ-მინისტრ ზურაბ ჟვანიას გარდაცვალების ფაქტს. საუბარია მისი დაცვის ყოფილი უფროსის კობა ხარშილაძის დაკავებაზე. ეჭვი, რომ კომპანია "გრინსერვისთან" დაკავშირებული საფინანსო დანაშაულისთვის ბრალდებული ძველი თბილისის რაიონის გამგებლის ყოფილი მოადგილე, კობა ხარშილაძე, სინამდვილეში ზურაბ ჟვანიას საქმესთან დაკავშირებით დააკავეს, ხელისუფლების ზოგიერთი წარმომადგენლის კომენტარებმა გააჩინა. "ქართული ოცნების" ოპონენტები ხშირად იხსენებენ, მაგალითად, პრემიერ-მინისტრ ირაკლი ღარიბაშვილის 17 დეკემბრის კომენტარს: "ძალიან საეჭვოდ დაპანიკდნენ მას შემდეგ, რაც ახალმა პროკურორმა დაიწყო ჟვანიას საქმის გადახედვა და გამოძიება... და ძალიან საეჭვოდ დაპანიკდნენ მას შემდეგ, რაც პროკურატურამ დააკავა ჟვანიას ყოფილი დაცვის წევრი, რომელიც შემთხვევის ადგილზე იმყოფებოდა ჟვანიას გარდაცვალების დროს". ძველი თბილისის რაიონის ყოფილი გამგებლის მოადგილე კობა ხარშილაძე და ამავე რაიონის გამგებელი ლაშა ფურცხვანიძე "გრინსერვისის" საქმეზე 16 დეკემბერს დააკავეს. 18 დეკემბერს როგორც ფურცხვანიძე, ასევე ხარშილაძე თბილისის საქალაქო სასამართლომ გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლა - თითოეულს 400 000 ლარის გადახდა დაეკისრა. თუმცა უკვე სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას, 24 დეკემბერს, კობა ხარშილაძე კიდევ ერთხელ დააკავეს იმ მოტივით, თითქოს მას ბილეთი ჰქონდა დაჯავშნილი და საქართველოდან გაქცევას ცდილობდა. ამ არგუმენტს აბსურდად მიიჩნევს დაცვის მხარე. როდესაც ჩნდება ეჭვი, რომ ესა თუ ის პირი არა გამოცხადებულ საქმეზე, არამედ, სინამდვილეში, სულ სხვა საქმეზეა დაკავებული, სამწუხაროს უწოდებს "საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველოს" აღმასრულებელი დირექტორი ეკა გიგაური. როგორც მან უთხრა რადიო თავისუფლებას, კომენტარებისა და შეფასებების გაკეთებისას სიფრთხილეა საჭირო - განსაკუთრებით პოლიტიკოსების მხრიდან, "რათა არავის გაუჩნდეს აზრი, რომ ეს არის არა სამართლებრივი დევნა, არამედ - პოლიტიკური დევნა". კვირის ბოლოს გარკვეულმა იმედგაცრუებამ იჩინა თავი "საზოგადოებრივი მაუწყებლის" ახალი სამეურვეო საბჭოს ჩამოყალიბების პროცესში. 27 დეკემბერს საქართველოს პარლამენტმა პირველი მოსმენით უყარა კენჭი "საზოგადოებრივი მაუწყებლის" სამეურვეო საბჭოს წევრობის 6 კანდიდატს და მათგან მხარი მხოლოდ სამს დაუჭირა. ეს კი არ არის საკმარისი იმისათვის, რომ სამეურვეო საბჭო თავისი უფლებამოსილების შესრულებას შეუდგეს. კენჭისყრის შედეგად, "საზოგადოებრივი მაუწყებლის" სამეურვეო საბჭოში პარლამენტმა აირჩია: ნათელა სახოკია, ექსპერტი საჯარო პოლიტიკის ანალიზისა და განვითარების საკითხებში - "ქართული ოცნების" წარდგინებით; ქეთევან მსხილაძე, ჟურნალ "ტაბულას" ინგლისურენოვანი გამოცემის რედაქტორი – "ნაციონალური მოძრაობის" წარდგინებით; მარინა მუსხელიშვილი, "საზოგადოების კვლევის ცენტრის" დირექტორი - სახალხო დამცველის წარდგინებით. პარლამენტმა ჩააგდო: აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს მიერ დასახელებული კანდიდატი, იურისტი გენადი გელაძე; სახალხო დამცველის მიერ წარდგენილი კანდიდატი ლელა გაფრინდაშვილი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლექტორი; და "ნაციონალური მოძრაობის" მიერ წარდგენილი კანდიდატი ნინია კაკაბაძე, ჟურნალისტი და მედიაექსპერტი. საპარლამენტო უმრავლესობის წარმომადგენლების განცხადებით, არჩევანის გაკეთება იმიტომ გაჭირდა, რომ კანდიდატებს შორის არ იყვნენ საზოგადოებისთვის ცნობილი სახეები. როგორც, მაგალითად, კოალიცია "ქართული ოცნების" წარმომადგენელმა დეპუტატმა ელისო ჩაფიძემ აღნიშნა, ბევრმა მსურველმა კონკურსში მონაწილეობა ვერ მოასწრო და ახლა მათ ამის შესაძლებლობა მიეცემათ. თუმცა რადგანაც კანონის თანახმად საზოგადოებრივი კომისიის მიერ წინასწარ შერჩეული 27-კაციანი სიიდან პარლამენტს კენჭისყრაზე 9 კანდიდატი უნდა დაეყენებინა, 6 კანდიდატის დაყენებამ უკმაყოფილო დატოვა ამ კომისიის თავმჯდომარე ზვიად ქორიძე. მისი თქმით, პარლამენტის ქმედებაში კანონდარღვევა შეინიშნება: "ვერ აგროვებენ ამ 27-კაციანი სიიდან 5-6 ისეთ ადამიანს, რომლებიც იქნებიან პოლიტიკურად მორჩილი და რომლებიც შეასრულებენ მმართველი პოლიტიკური გუნდის ყველა დაკვეთას, ეს არის მათთვის დღეს პრობლემა და ამიტომ მიდიან ისინი ამ ნაბიჯზე, რომ დაარღვიონ კანონი". ასეა თუ ისე, "საზოგადოებრივი მაუწყებლის" ნორმალური და დამოუკიდებელი ფუნქციონირებისთვის დაჩქარებული პროცესი შეფერხდა და გაჭიანურდა. "საზოგადოებრივი მაუწყებლის" სამეურვეო საბჭოს დაკომპლექტებაზე მუშაობას პარლამენტი უკვე მომავალი წლიდან გააგრძელებს. პუტინმა განაცხადა, რომ თუ ვაშინგტონიც იმავეს გააკეთებს, მოსკოვი მზად არის, გადასცეს კიბერდამნაშავეები (38148)


გაიხსნა კაუ - ს მიერ 24 Sep 2014 MIL Thunder 5, Гром-Пять and 7 more...


text: გეომეტრია დამწყებთათვის გაკვეთილი პირველი ტეხილი. ხანდახან მეჩვენება,რომ ვმოძრაობ ტეხილზე ტეხილი არის კუთხე დინამიკაში ყოველი ხაზი ქმნის კუთხეს კუთხე კი საშიშია სწორედ იქ იციან ჩასაფრება წვეტიანმა აზრებმა მე მინდა ვიმოძრავო წრეზე. გაკვეთილი მეორე კვადრატი აიღე სიშავე, დახატე კვადრატი. (გვერდები უცქერენ ერთმანეთს, უსაშველოდ ერთნაირები) დანარჩენი გააფერადე თეთრად მალევიჩი. კვადრატი უნდა იყოს მხოლოდ შავი გაკვეთილი მესამე წრფე იქნებ ჩვენ მხოლოდ პარალელური წრფეები ვართ ყოველთვის ვგრძნობთ ერთმანეთის არსებობას და ვერასდროს ვკვეთთ ერთმანეთს. გაკვეთილი ბოლო: (სხვა აღარაფერია სასწავლი) წრე თუ ღმერთი მოხუცი და თეთრწვერა არაა, ის წრეა წრე არის სიმშვიდე, არსაით წასვლის სიმშვიდე წრე არის ცოდნა იმისი, რომ ყოველთვის ბრუნდები იქ, საიდანაც იწყებ. წრე არის კერა. სითბო ვრცელდება წრეში. წრე არის სიცოცხლე


text: დიდმა ესპანელმა მხატვარმა როდრიგეს დიეგო დე სილვა ველასკესმა, საფუძველი ჩაუყარა ფსიქოლოგიური პორტრეტების შექმნას ევროპულ ხელოვნებაში. მის შემოქმედებაში ჭარბობს რელიგიური, ისტორიული, ყოფითი თემები. დიეგო ველასკესი 1599 წლის 6 ივნისს დაიბადა სევილიაში, მამამისი დონ ხუან როდრიგეს დე სილვა უძველეს პორტუგალიელ აზნაურთა გვარის შთამომავალი იყო, დედა - დონია ხერონიმა ველასკესი - სეველიელი, ასევე მაღალი წოდების, დიდგვაროვანთა ქალიშვილი იყო. დიეგოს პირველი მასწავლებელი იყო ფრანსისკო დე ერერა, რომელთანაც 11 წლამდე სწავლობდა. ერერას სახელოსნოს კედლებში ყალიბდება დიეგო ველასკესის ინდივიდუალური ხელწერა. ამის შემდეგ მას ფრანცისკო პაჩეკო ასწავლიდა, რომლის ძირითადი დამსახურება, ის არის რომ არ ზღუდავდა ველასკესს და ხელს არ უშლიდა მისი მხატვრული ინდივიდუალობის ჩამოყალიბებას. 1618 წლის 23 აპრილს, ველასკესი დაქორწინდა ფრანჩესკო პაჩეკოს ქალიშვილ ხუანაზე. სევილიური პერიოდი ახალგაზრდა მხატვარმა კარგი რეპუტაცია მოიპოვა მშობლიურ სევილიაში. 1617 წლის 14 მარტს დიეგო ველასკესს ქალაქ სევილიის ხელისუფლებმა მისცეს დოკუმენტი, რომელიც მას უფლებას აძლევდა „მოეხატა ტაძრები და საზოგადოებრივი ადგილები, ჰყოლოდა მოწაფეები". ახალგაზრდა მაესტროს ხელოვნების ოსტატის წოდება მიენიჭა. ამ პერიოდის სურათებია: „საუზმე"(1618წ.), „მოგვების თაყვანისცემა"(1619 წ.), „მოხუცი მზარეული"(1620 წ.), „ქრისტე მარია და მართას სახლში"(1620 წ.). 1622 წელს მაესტრო გაემგზავრა მადრიდში. მისი სანუკვარი სურვილი იყო დაეხატა მეფის პორტრეტი და დაეთვალიერებინა ესკორიალი - მეფების ქალაქგარეთ განლაგებული უზარმაზარი სასახლე. მიუხედავად თანამემამულეთა მცდელობისა ველასკესი ვერ მოხვდა მეფის კარზე. მას მოუწია სევილიაში დაბრუნება. მადრიდიდან წამოსვლდან წელიწადნახევრის განმავლობაში მაესტროს მიერ შექმნილმა ბევრმა პორტრეტმა ქალაქის საუკეთესო მისაღები დარბაზები დაამშვენა. მეფის კარის მხატვარი 1623 წელს ველასკესმამიიღო ბარათი დონ ხუან ფონსეკასაგან, რომელიც მეფის კაპელანი იყო. ის წერდა, რომ მას მეფის კარზე ელიან. მადრიდში ჩასვლისთანავე ველასკესმა დახატა დონ ფონსეკას პორტრეტი. მაესტროს ეს ნამუშევარი სასახლის კარზე წარადგინეს. ამჯერად აღიარება სწრაფად ეწვია ახალგაზრდა მაესტროს. ყველა ხოტბას ასხამდა ველასკესს. თვით მეფე ფილიპ IV- მაც იხილა ველასკესის ეს ტილო, რომელიც ხელოვნების კარგ მცოდნედ და დამფასებლად ითვლებოდა. მეფემ სურვილი გამოთქვა, მხტვარს მისი პორტრეტიც დაეხატა. სურათმა („ფილიპ IV პორტრეტი") მხატვარს საყოველთაო აღიარება მოუტანა. ველასკესმა მეფის კარის მხატვრის წოდება მიიღო. 1628 წელს, მადრიდში განთქმული მხატვარი პიტერ პაულ რუბენსი ჩამოვიდა. ფილიპე IV -მ რუბენსს თავისი კარის მხატვარი წარუდგინა. დიდმა ფლამინდიელმა ბევრი რამ ასწავლა მადრიდელ მხატვარს, იგი მოიხიბლა არა მარტო ველასკესის ბრწყინვალე ხელოვნებით, არამედ მოკრძალებით და თავმდაბლობითაც. ვარაუდობენ რომ მითოლოგიური სურათი „ბახუსი"(1629 წ.) უშუალოდ რუბენსის გავლენის შედეგია. მოგზაურობა იტალიაში 1629 წელს 30 წლის ველასკესი ჩადის იტალიაში - რომში, ვენეციაში. სწავლობს ტიციანს, ტინტორენტოს. უფრო იხვეწება მისი ხელოვნების მანერა. ველასკესი დიდხანს უმზერდა დიდოსტატთა ქმნილებებს და სწავლობდა მათგან გასაოცარ ხელოვნებას. დღეში რამდენიმე საათს ანდომებდა იგი სურათებიდან ასლების გადმოღებას. იტალიურ ხელოვნებასთან ზიარებამ ველასკესის მხატვრობის სტილზე გავლენა იქონია - ის გახდა ბევრად უფრო თავისუფალი და ბრწყინვალე, ადრე მხატვრის ტილოებზე ჭარბობდა მუქი, თითქმის შავი საღებავები. ახლა ისინი ღია, მდიდრულმა ფერადოვანმა შეხამებებმა შეცვალა. ამ მოგზაურობის შედეგია „ვულკანის სამჭედლო"(1930წ.) 1631 წელს ესპანეთში ბრუნდება. იქმნება პორტრეტები. ველასკესი ასრულებდა მეფის, მისი ოჯახის წევრების, მთავრობის მეთაურების და სხვათა პორტრეტებს. ისინი ძირითადად გარეთაა გატანილი, ანუ გადმოიცემიან ნადირობისას, ბუნების წიაღში, ცხენზე ჯირითისას და ა. შ. მნიშვნელოვანია ამ პერიოდში შექმნილი პორტრეტები: „ფილიპე IV" -ს მრავალი ვარიანტი, „გრაფი ოლივარესი ცხენზე"(1634 წ.), „დედოფალი იზაბელა"(1934 წ.), „პრინცი ბალთაზარი". 1634 წელს ველასკესმა შექმნა საუკეთესო ნამუშევარი „ბრენდის ჩაბარება". მაესტრო ტილოზე ცხოვრებისეული სიმართლის ერთგული დარჩა. სწორედ სიმართლემ მოუპოვა მის ქმნილებას უკვდავება და იგი ისტორის ცოცხალ მატიანედ წარმოგვიდგა. 1630-1640 წლებში ველასკესმა შექმნა მასხარებისა და ჯუჯების პორტრეტების სერია. მათი მომღიმარი სახეების მიღმა უდიდესმა მხატვარმა აღმოაჩინა, ამ ადამიანების სულიერი მდგომარეობა. მათგან მნიშვნელოვანია „ეზოპე" და „მენიპი". თავის მელანქოლიური, გამოფიტული და ჩამქრალი გამოხედვით ეზოპე ყოფიერების საიდუმლოებას ჩახვედრილ, ცხოვრების ნამდვილი სიბრძნისა და ფასის მცოდნე ადამიანის შთაბეჭდილებას ტოვებს. 1643 წელს გამოჩენილმა მხატვარმა სასახლის კამერდინის წოდება მიიღო. ამ პერიოდს მიეკუთნება ველასკესის შედევრი „ვენერა სარკის წინ", ამ დროისათვის ძალიან უჩვეულო სურათი იყო. მასში შიშველი ქალია გამოსახული, რაც ესპანეთის ეკლესიის მიერ იკრძალებოდა. 1649 წელს ველასკესი მეორედ მიდის იტალიაში. მხატვარმა შექმნა თავისი შემოქმედების გვირგვინი - „პაპ ინოკენტი მეათის პორტრეტი"(1650 წ.) . პაპის სახეში ერთდროულად ჩანს ჭკუაც, გონებაც და სისასტიკეც ეს პორტრეტი მსოფლიო ხელოვნების შედევრად აღიარეს. საუკუნეებს გადასცა პორტრეტმა მხატვრის შესანიშნავი ოსტატობა, მისი დევიზი - სიმართლე უპირველეს ყოვლისა. რომის პაპმა ინოკენტი X -მ დიეგო ველასკესს დიდი ჯილდო გადასცა - ოქროს ჯაჭვიანი მედალიონი, რომელშიც თვით ინოკენტი X -ის ფერადი ქვებით მოოჭვილი პორტრეტი იდო. მხატვარმა დაიპყრო იტალიელთა გულები. ის არჩეულ იქნა წმინდა ლუკას აკადემიის წევრად. მისმა წარმატებამ საშუალება მისცა მხატვარსა და ესპანელ მხატვართა ბიოგრაფიების ცნობილ ავტორს დონ ანტონიო პალომინო ი ველასკესოსო, რომ ნახევარ საუკუნეზე მეტი ხნის შემდეგ ეთქვა: „ ჩვენი ველასკესი იტალიაში ჩავიდა არა იმისათვის, რომ ისწავლოს, არამედ იმისათვის, რომ ასწავლოსო. თუ პირველ ჩასვლაზე ეს ზოგადი თქმა უდავოდ გადაჭარბება იქნებოდა, სამაგიეროდ, ოცი წლის შემდეგ ვითარება იცვლება. ველასკესიც დიდოსტატია. მადრიდში დაბრუნება 1650 - იანი წლები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ველასკესის შემოქმედებაში. ის ქმნის სასახლის კარის ბავშვებისა და ქალბატონების პორტრეტებს. ფსიქოლოგიური ხასიათით გამოირჩევა ასაკოვანი ფილიპ IV -ის პორტრეტი. ველასკესის შედევრებს შორის გამოირჩევა „მენინები"(1656 წ.), „მრთველები"(1657 წ.) ედუარდ მენემ ველასკესს „მხატვართა მხატვარი" უწოდა. ოსტატთა შორის დროთა მანძილზე რემბრანტსა და რუბენსსაც კი არა ჰყოლია თაყვანისმცემელთა ასეთი მასა. 1651 წელს ველასკესი ბრუნდება მადრიდში. სამშობლოში დაბრუნებისთანავე მაესტრო პეიზაჟების სერიაზე მუშაობას განაგრძობს. წერს „ხეივანს სამეფო ბაღში", „შადრევნებს სამეფო ბაღში". ველასკესმა შექმნა „ინფანტა მარგარიტა"-ს ექვსი პორტრეტი, რომლებშიც ნათლად ჩანს, თუ როგორ იზრდება და იცვლება მარგარიტას სახე. 1959 წელს ველასკესი დაინიშნა სასახლის სახლთუხუცესად. მეფემ ველასკესი გადასცა ესპანეთის უმაღლესი ორდენი - სანტიაგოს ჯვარი. . 1660 წელის 6 აგვისტოს სამოც წელს გადაცილებული, განუზომელი შრომით დაქანცული ველასკესი ციების მსხვერპლი ხდება. მადრიდში ჩაესვენა ესპანური ხელოვნების მნათობი. მის ძეგლს სევილიაში ამკობს წარწერა: „სიმართლის მხატვარი". მსოფლიოს გამოჩენილი მხატვრები ასეული წლების შემდეგაც ხედავდნენ ველასკესის ფერწერაში დიდ აზრებსა და უზარმაზარ გრძნობებს.


text: ადამიანები სვამენ მაშინ როდესაც კარგად გრძნობენ თავს, ან პირიქით როდესაც დარდობენ. ალკოჰოლი ხსნის სტრესს, ნაწილობრივ აქარწყლებს დარდს, აძლევს ადამაინს დამოუკიდებლობისა და თავისუფლების შეგრძნებას. მაგრამ რაც უფრო კარგად გრძნობენ თავს დალევისას მით უარესად არიან დილით. CGI ის კრეატიული ჯგუფი ბრწყინვალე ანიმაციებს ქმნის. წარმოგიდგენთ მათი ანიმაციების კრებულს. თითოეული მათგანი სავსეა გულის ამაჩუყებელი საბავშვო ისტორიებით, რომელიც ასწავლის ბავშვებს უამრავ რამეს. რომ უნდა იყვნენ ერთგულნი, სამართლიანები, უნდა გაუფრთხილდნენ ყველას და ყველაფერს. თითოეული ანიმაცია შექმნილია ისეთ თემებზე, რომლებზეც შესაძლოა ჩვენც კი არ დავფიქრებულვართ. 200 მილიონზე მეტი ადამიანი ეწვია პარიზს ეიფელის კოშკის სანახავად მას შემდეგ რაც ის 1889 წელს ააშენა გუსტავ ეიფელმა. საინტერესოა ის, რომ ეს კოშკი შესაძლოა საერთოდაც არ ყოფილიყო, ვინაიდან იგეგმებოდა მის ადგილას უზარმაზარი გილიოტინის აშენება. სარეკლამო ინდუსტრია ერთ-ერთი ყველაზე შემოსავლიანია მთელს მსოფლიოში. ეს ნამდვილი ხელოვნებაა. იმისათვის რომ რეკლამა იყოს თვალშისაცემი, მიმზიდველი დასამახსოვრებელი და მათ, როგორც საინტერესო ხელოვნების ნიმუშს აზოარებბდნენ, არ კმარა საინტერესო ლოზუნგი და ცნობილი სახეები. ნამდვილი რეკლამა უნდა გამოირჩეოდეს კრეატიულობით, მასში უნდა იგრძნობოდეს რეალური ცხოვრებისეული მომენტები, ნამდვილი ადამიანური ემოციები იუმორი იქნება ეს თუ სინანული.. კლოსტრიდიუმ ბოტულინუმ – სპორების წარმომქმნი ჩხირებია, რომლებიც საფუძველს უქმნიან ბუტულიზმის წარმოქმნას. ერთი სუფრის კოვზ ამ ბაქტერიას შეუძლია მოკლას აშშ-ს მთელი დასახლება. თუ ვიტყვით რომ ვატიკანი მსოფლიოში ყველაზე პატარა სუვერენული ქვეყანაა, თამამად შეგვიძლია ვთქვათ რომ ის ყველაზე დიდი მუზეუმია ღია ცის ქვეშ. ამის თქმის საშუალებას გვაძლევს, რომ მისი ინფრასტრუქტურა შეუდარებელია.


text: როგორ დავითანხმოთ ურჩი ბავშვი 5 რჩევა მშობლებს პატარა ბავშვებზე იშვითად მოქმედებს და ნაკლებად შედეგიანია მშობლების მოლაპარაკებები და მოთხოვნები, როგორც წესი ასეთ დროს ყველაზე დამჯერი და მშვიდი ბავშვებიც კი ბოლომდე არ უსმენენ და არ ითვალისწინებენ მშობლების ნათვამს. აქედან გამომდინარე, თითქმის ყველა მშობელი ცდილობს იპოვოს რამე გზა, რითიც შედარებით მარტივად შელძლებს დაიმორჩილოს ბავშვი. როგორ.ჯი გთავაზობთ 5 რჩევას, რომელთა გამოყენება შეგიძლიათ დაიწყოთ დღესვე, ეს წესები მოქმედებს ყველა ცელქ და რთულად დასამორჩილებელი ბავშვების მიმართაც. საფეხურები - 1 გამოიყენეთ FOMO- ფენომენი გაშიფრეთ ეს დასახელება როგორც " Fear of Missing Out" - რამის გამოტოვების შიში. აზრი გამომდინარეობს შემდეგში, ბავშვები არიან ძალიან ცნობისმოყვრეები, მათ აქვთ მოთხოვნილება მიიღონ რაც შეიძლება მეტი და ახალი შთაბეჭდილებები. გამოიყენეთ ეს თვისება, მოთხოვეთ ბავშვს, რომ გააკეთოს ის რაც მას არ მოსცონს, მაგრამ საჭიროა ამის გაკეთება, რადგან მიიღოს ის რაც მას უნდა. მაგ: "არ გინდა რომ მიირთვა ეს ახალი ფაფა?, კარგი მაშინ შენს მაგივრდ ამას შეჭამს ვინმე სხვა, მაგ ფუმფულა სათამშო ან სხვა ადამიანი., "თქვენ შედეგს მალევე ნახავთ, რომ ბავშვი ინტერესის გამო აცილებლად შეჭამს ფაფას. - 2 დაამატეთ ცოტაოდენი ჯადოქრობა აუცილებლად შემატეთ თქვენი ბავშვის სიცოცხლეს ზღაპრული გმირები და სიუჟეტები. სცადეთ და დარწმუნდებით, რომ ბევრად უფრო გაგიადვილდებათ აჭამოთ ბავშვს ომლეტი, თუ ეტყვით რომ ის ჯადოსნური კვერცხისგან არის დამზადებული, რომელიც ზღაპრის პერსონაჟმა ჯადოსნურმა ქათამმა დადო. დამერწმუნეთ, რომ ჩვეულებრივი კვერცხისგან დამზადებულ ომლეტს, პატარა ამჯობინებს ჯადოსნურს. - 3 წაახალისეთ თქვენი პატარა ბავშვებზე ეს მეთოდი უტყუარად მოქმედებს ! უთხარით მას: "თუ ეხლა შენ გაიხეხავ კბილებს, მე გაჭმევ ნაყინს." იყავით ფრთხილად, რომ პატარა წახალისებების მეთოდი არ გადავიდეს შანტაჟში, არ დაუშვათ რომ ბავშვთან სასაუბრო ენა ჩაანაცვლოს საბაზრო - სავაჭრომ. არ გამოიყენოთ ეს ხერხი მუდმივად. - 4 მეთოდი "ცხოველებიც ასე აკეთებენ" ბავშვისთვის ბევრად საინტერესოა იცურავოს ისე როგორც დელფინმა, ჭამოს სალათი ისე როგორც ქამელეონმა, დაიბანოს ისე როგორც ამას აკეთებს სპილო ან კატა, ვიდრე გააკეთოს ყველაფერ უბრალოდ ისე ინტერესის გარეშე. ბავშვებს უყვართ და აინტერესებთ ცხოველები და ზუსტად ეს ინტერესი აძლევს მათ მოტივაციას გააკეთონ ის რისი გაკეთება საშინლად არ უნდათ. - 5 მეცით ბავშვს შეცდომების დაშვების საშუალება სეირნობისას მაქსიმალურად შეეცადეთ არ შეზღუდოთ ბავშვი, მიეცით საშუალება ეზოში დაიკმაყოფილოს ინტერესი, თუნდაც დასვაროს ტანსაცმელი. ნაწვიმარ გუბეშიც მიეცით საშუალება რომ ერთხელ მაინც დასველდეს. შემდეგ ჯერზე ის მიხვდება და აღარ გაიმეორებს ამას. კარგი იქნება, თუ მიაჩვევთ პატარაობიდანვე, რომ მის საქციელს და ქმედებებს აქვს შედეგი და რომ აკრძალვები ტყუილად არ არის მოგონილი და დაწესებული.


ონლაინ თამაშები


ღღ صحراء الشعر والشعراء ღღ (يشاهده 13170 زائر) ۩۞۩ ۩۞&a (يشاهده 1904 زائر) ღღ الطب البديل والتداوي بالاعشاب ღღ (يشاهده 679 زائر) المتواجدون الآن: 198109 (الأعضاء 205 والزوار 197904) أكبر تواجد بالمنتدى كان: 198,109 بتاريخ 09-07-2020 الساعة 04:26 PM


კოკოითის ოპოზიციის რუბიკონი | ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდის სამხრეთ კავკასიის რეგიონული ბიურო კოკოითის ოპოზიციის რუბიკონი ავტორი ზალინა სიუკაევა რუსული ოპოზიციის მიერ გამოცხადებული “რისხვის დღე”, როდესაც მთელი ქვეყნის მასშტაბით საპროტესტო გამოსვლები იგეგმებოდა, კოკოითის ოპოზიციისთვისაც ერთგვარ რუბიკონად უნდა ქცეულიყო. ოპოზიცია ცხინვალში ფართომასშტაბიანი მიტინგის გამართვას გეგმავდა და ამბობდა, რომ ეს დღე კოკოითის დასასრულის დასაწყისი უნდა გამხდარიყო. მანამდე ოპოზიცია მხოლოდ მოსკოვსა და ვლადიკავკაზში ახერხებდა მიტინგების გამართვას. თუმცა, როგორც იტყვიან, ისე არ წვიმს, როგორც ქუხს. ცხინვალის მერიამ ოპოზიციას შენობა გამოუყო, სადაც მათ საქართველო-ოსეთის ომში დაზარალებულ ადამიანებთან შეხვედრის შესაძლებლობა ექნებოდათ. ოპოზიციას სწორედ რომ უსახლკაროდ დარჩენილი ადამიანების იმედი აქვს, მათი, ვისაც 2008 წლის ომის დროს სახლები დაენგრათ და ახლა ფაქტობრივად ღია ცის ქვეშ არიან. რესპუბლიკაში 600-ზე მეტი კერძო სახლი განადგურდა. გასულ წელს ხელისუფლებამ პირობა დადო, რომ ნახევარს აღადგენდა, მაგრამ ჯერ მხოლოდ 10 პროცენტზე ოდნავ მეტია მზად. უსახლკაროები, რომლებიც ცხოვრობენ კარვებში ან მეზობლებთან, ფეთქებადსაშიში მასაა. ერთხელ მათ უკვე სცადეს მთავრობის სახლთან პიკეტის მოწყობა, მაგრამ ეს აქცია მალევე დაიშალა და ამ მუხტის გამოყენება ოპოზიციამ ვერ შეძლო. მიტინგზე თითქმის არავინ მივიდა, რაც სრულიად მოსალოდნელი იყო. მართალია, ვირტუალურ ქსელში (Live Journal) სამხრეთი ოსეთის ოპოზიცია ფართოდაა წარმოდგენილი, მაგრამ რეალურ ცხოვრებაში მათ ცოტა მომხრე ჰყავთ. ამ მიტინგზე თვით ოპოზიციის ლიდერები _ ალბერტ ჯუსოევი და ალექსანდრ ბარანკევიჩი არ გამოცხადდნენ. კოკოითის ოპოზიციის მთავარი სპონსორი და ლიდერია მოსკოველი მეწარმე, კომპანია “სტროიპროგრესის” ხელმძღვანელი ალბერტ ჯუსოევი. მისმა ფირმამ სამხრეთ ოსეთში გაზსადენი დაამონტაჟა. ასევე ოპოზიციის ლიდერები არიან თავისუფალ ჭიდაობაში რუსეთის ნაკრების მთავარი მწვრთნელი ჯამბოლატ თადეევი და აგვისტოს ომის გმირი, უშიშროების საბჭოს ყოფილი მდივანი ანატოლი ბარანკევიჩი. სამხრეთი ოსეთის რესპუბლიკაში არც ერთი მათგანი არ სარგებლობს პოპულარობით. ჯუსოევი წარმოშობით კვაისას ხეობიდანაა და იქაური მოსახლეობის უმრავლესობა მას მხარს უჭერს. მათ ცხინვალში “მოსკოვურ ოპოზიციას” ეძახიან - ეს ძირითადად ის ხალხია, ვინც მე-20 საუკუნის 90-იან წლებში რესპუბლიკა დატოვა და უკეთესი ცხოვრების საძებნელად გაემგზავრა; ან კიდევ - კოკოითის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ თანამდებობებიდან განთავისუფლებული მინისტრები. ოფიციალურად სამხრეთი ოსეთის საპრეზიდენტო არჩევნები მხოლოდ 2011 წლის ნოემბერში უნდა ჩატარდეს. თუმცა “მოსკოვური ოპოზიცია” ვადამდელ არჩევნებს ითხოვს. მათი აზრით, მაისი-ივნისი გადამწყვეტი პერიოდია. “მაისი-ივნისი გადამწყვეტი იქნება - ყველაზე შესაფერისი დრო ქუჩის აქციების ჩასატარებლად, - ამბობს ერთ-ერთი ოპოზიციონერი, სამხრეთი ოსეთის ექს-პრემიერი ოლეგ თეზიევი, - რესპუბლიკაში სიტუაცია ძალიან გამოცოცხლებულია და წლობით დაფარულმა უკმაყოფილებამ შეიძლება ნებისმიერ მომენტში იჩინოს თავი”. ექსპერტების აზრით, მოცემული ვადები იმიტომ სახელდება, რომ რესპუბლიკაში ჯერაც არაა დასრულებული 2008 წლის ომის შემდეგ დანგრეული ობიექტების აღდგენითი სამუშაოები. სამშენებლო ორგანიზაციების განცხადებით, ძირითადი სამუშაოები 2010 წლის სექტემბერში დასრულდება, და ეს უკმაყოფილების ტალღაც ჩაცხრება. ოპოზიციისადმი მოსახლეობის უნდობლობას ისიც იწვევს, რომ ოპოზიციას პოლიტიკური პროგრამა არ გააჩნია. ყოველ შემთხვევაში, ოფიციალურად ის არ ხმაურდება. ერთადერთი, რასაც ისინი ამბობენ, _ “კოკოითი უნდა წავიდეს!” ეს ყველაფერი ძალიან წააგავს საქართველოში არსებული ეგრეთ წოდებული სამხრეთი ოსეთის ალტერნატიული მთავრობის აქციებს “კოკოითი ფანდარასტ!” გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ხალხს ოპოზიციური მოსაზრების ღიად გამოხატვა არ სურს, რადგან ეშინიათ პოლიტიკური დევნისა და რეპრესიების მსხვერპლნი არ გახდნენ. ამასთან, ომგამოვლილ ხალხს ძალიან ეშინია შიდა არეულობის და სტაბილურობის მომხრეა. აქ ფიქრობენ, რომ შიდა არეულობები მხოლოდ თბილისის წისქვილზე დაასხამს წყალს. რა თქმა უნდა, რესპუბლიკის პოლიტიკურ წრეებში კარგად ესმით, რომ საქართველო გეოგრაფიულად სამხრეთი ოსეთის მეზობლად მდებარეობს და ამას ვერსად გაექცევი, მაგრამ ჯერჯერობით ამ ხალხში ყველაფერი ქართული მხოლოდ გაუცხოებას იწვევს. ეს განსაკუთრებით პოლიტიკურ პროექტებს ეხება. მაგალითად, მოძრაობა “სამართლიანი საქართველოსთვის” ლიდერის, ზურაბ ნოღაიდელის ცხინვალში ვიზიტი აქ უაღრესად უარყოფითად მიიღეს. ოპოზიციის უნიათობამ და შიშმა განაპირობა ის, რომ 20 მარტს არავინ არ ისურვა ქუჩაში გასვლა პრეზიდენტისა და მთავრობის წინააღმდეგ პროტესტის გამოსახატად. ცხინვალის თეატრის მოედანზე შეიკრიბნენ მხოლოდ ჟურნალისტები, რომლებიც სამსაათიანი ლოდინის შემდეგ დაიშალნენ. კოკოითის მიმართ უკმაყოფილება სამხრეთ ოსეთში ძალიან დიდია. მოსახლეობა განსაკუთრებით უკმაყოფილოა - აღდგენითი სამუშაოებით, ახალი მშენებლობებით, სოციალური პრობლემების ზრდით. სამხრეთი ოსეთის რესპუბლიკას არ აქვს რევოლუციებისა და ხელისუფლებების გადატრიალების გზით შეცვლის გამოცდილება და პრაქტიკა. სწორედ ამის გაკეთება სურს დღევანდელ ოპოზიციას. საპარლამენტო ოპოზიციას ამჟამად სამხრეთი ოსეთის კომუნისტური პარტია წარმოადგენს, რომლის თავმჯდომარე სტანისლავ კოჩიევი უდავოდ იქნება სამხრეთი ოსეთის პრეზიდენტობის ერთ-ერთი კანდიდატი 2011 წელს. რესპუბლიკის ახლანდელი პრეზიდენტი ედუარდ კოკოითი უკვე მეორე ვადით იკავებს ამ თანამდებობას, რაც, რესპუბლიკის კონსტიტუციის მიხედვით, ზედიზედ მაქსიმალური შესაძლო ვადაა. დღევანდელი ოპოზიცია არ არის ის ძალა, რომელიც ღირსეულად ჩაანაცვლებდა კოკოითის. ხალხს ცუდსა და უარესს შორის უწევს არჩევანის გაკეთება. შიში და გაურკვევლობა თავისას შვრება - ოსი ხალხი ჯერჯერობით სიმშვიდესა და სტაბილურობას ირჩევს. სტატიაში გამოყენებული ტერმინოლოგია და გამოთქმული მოსაზრებები ეკუთვნის ავტორს და არა "ლიბერალს" და ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდს.


text: აბრუცო (), აბრუცი () — რეგიონი იტალიაში, მთიანი რაიონი ქვეყნის ცენტრალური ნაწილის სამხრეთში. მისი დასავლეთი საზღვარი რომიდან 80 კმ-ში მდებარეობს. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მარკეს რეგიონი, დასავლეთით და სამხრეთ-დასავლეთით — ლაციოს რეგიონი, სამხრეთ აღმოსავლეთით — მოლიზე და აღმოსავლეთით — ადრიატიკის ზღვა. მიუხედავად იმისა, რომ ის გეოგრაფიულად უფრო იტალიის ცენტრალურ რეგიონში მდებარეობს ვიდრე სამხრეთში, იტალიის სტატისტიკის სამსახურის მიერ იგი მაინც სამხრეთულ რეგიონად მიიჩნევა, ორი სიცილიის სამეფოსთან მისი ისტორიული კავშირის ნიშნად. ანტიკურ ხანაში რეგიონი დასახლებული იყო იტალიკური ტომებით, რომლებიც ხანგრძლივად უწევდნენ წინააღმდეგობას რომაელ დაპყრობლებს. XII საუკუნეში აქ ნორმანები დამკვიდრდნენ. მოგვიანებით, აბრუცო ჰოენშტაუფენების დინასტიას ემხრობოდა პაპობის წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1860-1861 წლებში რეგიონი იტალიის სამეფოს ნაწილი გახდა აბრუცისა და მოლიზეს სახელით. 1965 წელს აღნიშნული რეგიონი გაიყო. აბრუცოს ეკონომიკის საფუძველი სოფლის მეურნეობაა. ფართობი – 10 763 კმ2 მოსახლეობა – 1 342 975 (2011 წ) ადმინისტრაციული დაყოფა — პროვინციები: ლ'აკვილა, კიეტი, პესკარა და ტერამო. ქალაქები (ათ.) — ლ’აკვილა (70), პესკარა (115), კიეტი (59), ტერამო (53). ადმინისტრაციული დაყოფა აბრუცოს რეგიონი ადმინისტრაციულად 4 პროვინციად იყოფა: იხილეთ აგრეთვე იტალიის ადმინისტრაციული დაყოფა ლიტერატურა რესურსები ინტერნეტში ოფიციალური საიტი Map of Abruzzo In the land of bears and castles, Financial Times, 29 June 2007 Italy as it used to be სქოლიო იტალიის რეგიონები


გაიგე მეტი გრავიოლას შესახებ >>>


text: იულიუს ასფალგი () (დ. 6 ნოემბერი. 1919, აშაუ, ზემო ბავარია — გ. 12 იანვარი, 2001, მიუნხენი) — გერმანელი აღმოსავლეთმცოდნე, ქართველოლოგი; იყო მიუნხენის უნივერსიტეტის პროფესორი, ქრისტიანული აღმოსავლური მწერლობის კორპუსის არაბული სექციის გამგე. ასფალგის ნაშრომებიდან აღსანიშნავია „ქართული სასულიერო მწერლობა“ (1957), „კიტა ჩხენკელი“ (1964), „იარომირ იედლიჩკა“ (1966) და სხვა. ნაშრომში „ქართული ხელნაწერები“ (1963), რომელიც მიხეილ თარხნიშვილის ხსოვნას მიუძღვნა, ასფალგმა წარმოადგინა და მეცნიერულად აღწერა გერმანულ წიგნსაცავებში დაცული 15 ქართული ხელნაწერი. მიხეილ თარხნიშვილთან ერთად გერმანული ენაზე გადაამუშავა კორნელი კეკელიძის „ძველი ქართული მწერლობის ისტორიის“ I ტომი (1956). ლიტერატურა გერმანელი ქართველოლოგები დაბადებული 6 ნოემბერი დაბადებული 1919 გარდაცვლილი 12 იანვარი გარდაცვლილი 2001


text: სამხრეთი ფედერალური ოკრუგი () — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ფორმირება რუსეთის ევროპული ნაწილის სამხრეთით. შეიქმნა რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის 2000 წლის 13 მაისის ბრძანებულებით. დიმიტრი მედვედევის 2010 წლის 19 იანვრის ბრძანებით მას გამოეყო ჩრდილოეთ კავკასიის ფედერალური ოკრუგი. მოსახლეობა — 13,8 მლნ. ფართობი — 416 840 კმ2. ადმინისტრაციული ცენტრია დონის როსტოვი. რეგიონი მოიცავს ფედერაციის 6 სუბიექტს: სამხრეთის ფედერალური ოკრუგი


text: პეიჯები, პეიჯები, პეიჯები everywhere. ასეთი იყო 2012 ჯინეტში. ფეისბუკის ქართველმა მომხმარებლებმა განსაკუთრებით გასულ წელს აუღეს ალღო სოციალური ქსელის მოხმარებას ისე, რომ თვითონაც ეხალისათ და სხვისთვისაც მიეცათ იგივე შესაძლებლობა. ამას კი მოჰყვა ის, რომ ერთმანეთის მიყოლებით დაიწყეს პეიჯების გახსნა, რომლებსაც სულ რამდენიმე დღეში ათასობით, ათიათასობით ადამიანი შეუერთდა. მეტი აქტიური მომხმარებელი კი ნიშნავს მეტ ინტერაქციას და ასე დაიწყო გამოცოცხლება ჯინეტმაც, რომელსაც 2012 წელს უამრავი ახალი ვიდეო, ქარდი, დემოტივატორი, რეიჯი და მიმი შეემატა (ისინი, ვისთვისაც უცხოა ინტერნეტსლენგის ეს ტერმინები, განმარტებებს გზადაგზა, ამბის თხრობისას შეიტყობენ) - მაგალითად, ქართველი კოლუმბიაში, რომელმაც, „ჩიტის“ შეფასებით, „ყველა ზმნას აზრი შესძინა“, ან კიდევ „ტეჩნო guy”, რომელიც არის და იქნება და ა.შ. „ჩიტი“ ინტერნეტში 2011 წელს გამოჩნდა. მისი გუნდი საკუთარ თავს „მედიაჰოლდინგს“ უწოდებს და ძირითადად იმითაა დაკავებული, რომ ქვეყანაში მიმდინარე პროცესებზე მყისიერი რეაქცია აქვს. მათი რეაქცია კი აისახება იუთუბისთვის მომზადებულ ვიდეოებში, ფეისბუკპოსტებში და, რაც მთავარია, დეზინფორმაციაში, რაც „ჩიტის“ არხს ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური, პოპულარული, ქართული იუთუბარხის წოდებას ანიჭებს. მაგალითად, ვიდეოს „ეცადე დაინახო მეტი“, რომელიც მეცხრე არხის სლოგანის პაროდიაა, 360 000 მეტი ნახვა აქვს, ჯამში კი, არხს - 764 000. „ჩიტის“ რედაქტორი საბა ლეკვეიშვილი რადიო თავისუფლებასთან საუბარში აღნიშნავს, რომ „ჩიტი“ თავიდან, უბრალოდ, გასართობი პროექტი იყო, თუმცა მომავალში მის კომერციალიზაციასაც არ გამორიცხავს: „მნიშვნელოვანია ის, რომ დავიწყეთ როგორც გასართობი მომენტი, ანუ, ზოგადად, როცა ვაკეთებთ ამ პროდუქტს, ვერთობით ხოლმე გადაღების პროცესში და ა.შ. მაგრამ თავისთავად ჩაფიქრებული გვაქვს, რომ შორეულ პერსპექტივაში ამ ბრენდს მონეტიზაცია გავუკეთოთ. შესაბამისად, გვინდა, რომ უფრო ცნობილი იყოს და უფრო მეტი ნახვები ჰქონდეს და ა.შ.“. „ჩიტი“ თითქმის ორი წელია არსებობს, თუმცა განსაკუთრებით პოპულარული გასულ წელს გახდა. „ჩიტის“ რედაქტორი ამას პოლიტიკური ცხოვრების გააქტიურებას მიაწერს: „ბიძინა ივანიშვილის გამოჩენამ საკმაოდ გაააქტიურა პოლიტიკური ცხოვრება და ისეთი ერთფეროვანი აღარ იყო, როგორც მანამდე, როცა გვიწევდა ერთსა და იმავე ტიპებზე საუბარი, და ამან განაპირობა, რომ მერე მოვახერხეთ და უფრო გაიზარდა თემები“. როცა ცდილობ გაიხსენო რა ხდებოდა 2012 წელს ჯინეტში, აუცილებლად გაგახსენდება ფეისბუკპეიჯი, რომელიც, ძირითადად, ფეისბუკის ქართველი მომხმარებლების პოსტების, სტატუსების თუ კომენტარების დასქრინვით და მერე ამ სქრინების გავრცელებით იყო დაკავებული. „პიზდეცინტელექტუალიზმი“ - ესაა პეიჯი, რომელმაც ძალიან მოკლე დროში მოახერხა ის, რომ მისი ლაიქერების ჩართულობის პროცენტულმა მაჩვენებელმა 50 %-ს გადააჭარბა. გვერდის შესახებ მისი შემქმნელი, ჯაბა შავიშვილი, ამბობს: „მანამდე ჩემს პირად გვერდზე ვერთობოდი ცნობილი ადამიანების სასაცილო კომენტარებით. ზოგადად ეს სიტყვა ”ფორუმ.ჯი”-დან წამოვიდა: როცა ადამიანი ფიქრობს, რომ ძალიან ინტელექტუალური რაღაც თქვა, სინამდვილეში კი ძალიან სასაცილო რაღაც გამოუვიდა. ამიტომ გადავწყვიტე ქეთა გაბიანის ერთ-ერთ პოსტზე, რომელშიც ის მემარცხენე ახალგაზრდებს უტევდა და მათ ავადმყოფებს უწოდებდა, შემექმნა გვერდი. დავდე ეს პოსტი და ნელ-ნელა ვნახე, რომ ხალხს მოსწონდა, 5 დღეში ათას ლაიქზე ავიდა, ნელ-ნელა იმატებდა და გადავწყვიტე ყოფილიყო. თან ჯინეტში პირველი აღმოჩნდა ასეთი ტიპის გვერდი, რომელიც ძალიან უყვართ და ხალისობენ“. „აქედან ყველანი მივდივართ აღთქმულ მიწაზე“ - მთვრალი მოსე; „მგზავრის მესიჯები“ - ილია ოცდამეერთე საუკუნეში; „რუსუდან, შედი ბუტკაში“ - ჭიათურელი გიორგი სააკაძე; „ღვინოც, დუდუკიც, ქალებიც“ - ომარ ხაიამი. ეს ფრაზები არც მოსეს, არც ილიას, არც სააკაძეს და არც ომარ ხაიამს არასდროს უთქვამთ, თუმცა ჯინეტში ამას ამბობს ზარათუშტრა. „ასე იტყოდა ზარათუშტრა“ ფეისბუკ პეიჯია, რომელიც ამზადებს და ავრცელებს „ქარდებს“, ანუ იღებს ნებისმიერ ფრაზას და მას რომელიმე ცნობილ ადამიანს მიაწერს. აქედან მოდის გვერდის სახელიც, მისი შემქმნელისთვის ვინმე ცნობილი ადამიანის მიერ რამე მნიშვნელოვანის თქმა ყოველთვის ნიცშეს ამ პერსონაჟთან ასოცირდებოდა. პეიჯი ინტერაქტიულია და საკუთარი ქარდის დამზადება ყველას შეუძლია, ამისთვის, უბრალოდ, საჭიროა შეხვიდეთ ფეისბუკზე, იპოვოთ პეიჯი და დაუკავშირდეთ საბოს, რომელმაც გვერდი იმისთვის შექმნა, რომ საკუთარი იდეები, რომლებიც წლების განმავლობაში უგროვდებოდა, ფართო აუდიტორიისთვის გაეცნო. საბოს სულ რამდენიმე თვე დასჭირდა იმისთვის, რომ ეს იდეები 26 ათას ადამიანამდე მიეტანა. „რამდენიმე იდეა დავწერე სტატუსად ფეისბუკზე და საკმაოდ ბევრი ლაიქი აიღო, მოეწონა ხალხს, მეგობრებს. მერე ვიფიქრე, რატომაც არ გავაცნო ეს ცოტა უფრო ფართო აუდიტორიას, თუ მოეწონებათ-მეთქი. დავჯექი, ერთ დღეში ”კონცეფტი” ჩამოვყარე, როგორი უნდა ყოფილიყო, რა ფორმატის. ცოტა ”თრეშ ვარიანტი” გამომივიდა, ხელით ნაწერი და რაღაც ეგეთი... მსგავსი რამ აქამდე არავის გაუკეთებია. ამ მხრივ ცოტა განსხვავებულია სხვა ტექსტური, ვიზუალური კონტენტისგან, რაც ინტერნეტში იდება“. საკუთარი იდეების ფართო აუდიტორიისთვის გაცნობა საბოს გარდა კიდევ რამდენიმე ინტერნეტმომხმარებელმა გადაწყვიტა. თანაც, ინტერნეტში აუდიტორიის პოვნა არც ისე რთულია. საკმარისია, რომ მოიფიქრო რაღაც ახალი და იდეაც აუცილებლად იპოვის თავის ადგილს ქსელში. დავუშვათ, ავიღოთ ვინმე ცნობილი პიროვნება, - მაგალითად, ედუარდ შევარდნაძე, -ამოვჭრათ რამდენიმე ფრაზა მისი გამოსვლიდან და დავადოთ რომელიმე ცნობილი ჯგუფის სიმღერას, მაგალითად, Nirvana-ს Rape Me-ს. რაც გამოგვივა, ავტვირთოთ საუნდკლაუდზე და რამდენიმე დღეში 10 000-ზე მეტი მოსმენა გარანტირებული გაქვს. ასე მოიქცა Zur A, რომელმაც თავის საუნდქლაუდის არხზე ედუარდ შევარდნაძის გამოსვლების მიხედვით აგებული რამდენიმე სიმღერა გამოაქვეყნა. 2012 წელი არჩევნების წელი იყო და წინასაარჩევნო გარემომაც თავისი კვალი დატოვა ჯინეტში. მაგალითად, სწორედ წინასაარჩევნო პერიოდში შემოგვემატა ახალი მიმი ( ”ინტერნეტ მიმი” არის ნებისმიერი სახის მასალა ინტერნეტში, აუდიო, ვიდეო თუ ტექსტური ფორმატის, რომელსაც ინტერნეტმომხმარებლები აიტაცებენ და გაავრცელებენ). კონფორმიზმი, უმუშევრობა, სტუდენტური მანიფესტი - ეს ის თემებია, რომლებითაც ჯინეტმა ალტერნატივ სტუდიო გაიცნო. ალტერნატივ სტუდიო აკრიტიკებდა „ნაციონალურ მოძრაობას“ , საქართველოს პრეზიდენტს, თსუ-ს სტუდენტურ თვითმმართველობას და მათ სატირას უპირისპირებდა. ავტორები, რომლებიც ამ ვიდეოებზე მუშაობდნენ, ანონიმურად რჩებოდნენ. ისინი იუთუბზე ნიღბებით ჩნდებოდნენ და მათი ვინაობა დღემდე საიდუმლოდ რჩება. სწორედ ამიტომ მათსავე სტილში შეცვლილად გთავაზობთ სტუდიის ერთ-ერთი წევრის მოსაზრებებს პროექტის შესახებ: „ალტერნატივ სტუდიოს შექმნის იდეა იყო, რომ საქართველოში არ არსებობდა გემოვნებიანი პოლიტიკური სატირა. ეს იყო ერთ-ერთი მიზეზი, რის გამოც გავაკეთეთ ალტერნატივ სტუდიო. თან ვხვდებოდი, რომ უკვე მოსაბეზრებელი იყო ის საპროტესტო ქმედებები, რაც ამ ცხრა წლის განმავლობაში კეთდებოდა პოლიტიკური მეინსტრიმის წინააღმდეგ. ამიტომ მივხვდით, რომ საჭირო იყო რაღაც სხვა გზები, რითაც შეიძლება დაუპირისპირდე ხელისუფლებას, ნებისმიერ პოლიტიკოსს ან ნებისმიერ მოძალადეს და ეს უნდა გააშარჟო. ეს იყო ძირითადი მიზეზი, რის გამოც შეიქმნა ალტერნატივ სტუდიო“. ალტერნატივ სტუდიო ხშირად იღებდა რომელიმე პოლიტიკოსის გამოსვლას და, როგორც სტუდიის წევრები აცხადებენ, მონტაჟის დახმარებით ქმნიდა „მოდელირებულ რეალობას“. ასე შეიქმნა მათი ერთ-ერთი პოპულარული ვიდეო: „’ნაციონალური მოძრაობის’ გამოსამშვიდობებელი საღამო“, სადაც დავით ბაქრაძის გამოსვლა „ნაციონალური მოძრაობის“ ყრილობაზე ისე იყო დამონტაჟებული, რომ თითქოს პარლამენტის ყოფილი თავმჯდომარე ამბობდა: „ისე, როგორც დღემდე მოვედით ერთად, წავალთ ერთად, რომ დანარჩენი 5 მილიონი ქართველი იყოთ კმაყოფილი.“ სტუდიაში ფიქრობენ, რომ მათი „მოდელირებული რეალობა“ შეურაცხყოფას არ აყენებდა არავის და ამ ყველაფერს, უბრალოდ, იუმორით უყურებდნენ: „მოდელირებული არ ნიშნავს, რომ ცილს ვწამებდით ადამიანებს ან რამე ფაბრიკაცია იყო. არ ნიშნავს, რომ რაღაცას ვაბრალებდით ტიპებს. ეს იყო, უბრალოდ, იუმორით გაკეთებული ჩვენი წარმოდგენა ამ ტიპზე, ამ პარტიაზე, ამ სიტუაციაზე, რაც ქვეყანაში ხდება“. სტუდიაში ფიქრობენ, რომ ამ ეტაპზე მიზანს მიაღწიეს და მანიფესტებმა, ვიდეომონტაჟმა და სატირამ, რომელიც მათი მთავარი იარაღი იყო, ქვეყანაში მიმდინარე პროცესებზე გავლენა მოახდინა. თუმცა, ამისდა მიუხედავად, ამბობენ, რომ ალტერნატივ სტუდიოს არსებობა არ შეუწყვეტია: „ამ ეტაპზე ალტერნატივ სტუდიომ თავის მიზანს მიაღწია და ახლა რომ გაჩუმებულია და ახლაც არავინ იცის, ვისი გაკეთებულია ეს პროექტი, ეს იმის მანიშნებელია, რომ თუ საჭირო გახდება, ამ პროექტის არსებობა ყოველთვის განახლდება, როდესაც ხალხს დასჭირდება“. 2012 წელს ჯინეტის მომხმარებელი საკმაოდ აქტიური იყო. ფეისბუკის ქართველი მომხმარებლების რიცხვიც საკმაოდ სწრაფად გაიზარდა. მანამ, სანამ ფეისბუკის ადმინისტრაცია ყალბი ანგარიშების გაუქმებას გადაწყვეტდა, საქართველოდან საიტზე 800 000-ზე მეტი ადამიანი იყო დარეგისტრირებული. თუმცა „დიდი წმენდის“ შემდეგ (იგულისხმება ყალბი ანგარიშების გაუქმება ), ეს რიცხვი 100 000-ზე მეტით შემცირდა. საერთოდ, 2012 წელს ქართველი მომხმარებელი ფეისბუკზე ისე აქტიურობდა, ეჭვი არ მეპარება, რომ ცნობილი ქართველი ინტერნეტმიმი როგორც ამ წელს, ასევე შემდეგს და იმის შემდეგსაც შეიძლება ფეისბუკზე შეხვდეს. წლის ბოლოს ასევე უნდა გავიხსენოთ 2012 წლის ერთ-ერთი პოპულარული ქართველი მიმი, „2011 წელზე გაბრაზებული ახალგაზრდა“, და დაველოდოთ, რას იტყვის 2012 წლის შესახებ. ვინ იცის, იქნებ მისი ვიდეო 2013 წლის ერთ-ერთ ჰიტადაც იქცეს.