text: ისტორია ( - თხრობა, მოთხრობა გარდასულ ამბებზე) — ისტორიას შეიძლება ჰქონდეს ორი ძირითადი განსაზღვრება: 1. განვითარების ყოველგვარი პროცესი ბუნებასა და საზოგადოებაში; მაგ., სამყაროს შექმნის ისტორია, ცალკეულ მეცნიერებათა – ფიზიკის, მათემატიკის, სამართლის ისტორია და ა. შ. 2. მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ადამიანთა საზოგადოების წარსულს მთელი მისი კონკრეტული ფორმებითა და მრავალფეროვნებით. საზოგადოების ისტორია პროცესებისა და მოვლენების, ცალკეულ ინდივიდთა, ადამიანთა კოლექტივების, მთელი კაცობრიობის კონკრეტული და მრავალმხრივი მოქმედებისა და საქციელის ერთიანობაა. ისტორია არის ცოდნის სფერო, რომელიც შედგება მეცნიერების ცალკეული დარგებისაგან, დამხმარე და სპეციალიზებული ისტორიული დისციპლინებისაგან. ცალკეულ ნაწილთა სპეციალიზაციის ხარისხი სხვადასხვაა, რის გამოც გამოყოფენ რამდენიმე ჯგუფს. პირველ ჯგუფს შეადგენს ისტორიული მეცნიერების ის დარგები, რომელთა ფარგლებში ისტორიკოსები საზოგადოების ისტორიას შეისწავლიან მთლიანად ან ნაწილების მიხედვით. ისტორიას სწავლობენ ფორმაციებისა და ეპოქების, კომპლექსური პრობლემების მიხედვით, სივრცობრივ–გეოგრაფიული პრინციპით, გარდა ამისა ცალკე შეისწავლიან ადამიანთა ისტორიის სხვადასხვა მხარესა და მოვლენას. პირველ შემთხვევაში მსოფლიო ისტორიაში გამოიყოფა: პირველყოფილი საზოგადოების ისტორია, ძველი მსოფლიოს ისტორია, შუა საუკუნეების ისტორია, ახალი ისტორია და უახლესი ისტორია. სივრცობრივ–გეოგრაფიული პრინციპის მიხედვით გამოიყოფა: დიდი, ერთმანეთთან ისტორიულად დაკავშირებული რაიონების რეგიონალური ისტორია და ცალკეული ქვეყნებისა და ხალხების ისტორია. მეორე ჯგუფს ქმნის დამხმარე და სპეციალიზებული ისტორიული დისციპლინები: წყაროთმცოდნეობა, პალეოგრაფია, დიპლომატიკა, ქრონოლოგია, ისტორიული მეტროლოგია, სფრაგისტიკა, გენეალოგია, ჰერალდიკა, ნუმიზმატიკა. დამოუკიდებელ ადგილს იკავებს ორი სპეციალიზებული ისტორიული მეცნიერება არქეოლოგია და ეთნოგრაფია. ეტიმოლოგია ტერმინი ისტორია (ιστορία, historia ) ბერძნული წარმოშობისაა და ნიშნავს მონათხრობს წარსულის შესახებ. ისტორიულ მეცნიერებათა სისტემა ისტორიის დარგები არქეოლოგია - არქივთმცოდნეობა - ბონისტიკა - გენეალოგია - დიპლომატიკა - ეთნოგრაფია - ეთნოლოგია - ეპიგრაფიკა - ეპისტოლოგრაფია - ვექსილოლოგია - ისტორიული ანთროპოლოგია - ისტორიული ბიბლიოგრაფია - ისტორიული დემოგრაფია - ისტორიული იკონოგრაფია - ისტორიული კარტოგრაფია - ნუმიზმატიკა - პალეოგრაფია - სფრაგისტიკა - ფილიგრანოლოგია - ქრონოლოგია - წყაროთმცოდნეობა - ჰერალდიკა მეცნიერებათაშორისი დისციპლინები ისტორიული გეოგრაფია - ისტორიული გეოლოგია ისტორიული მეცნიერების ისტორია თვითონ ისტორიული მეცნიერება არის ისტორიოგრაფიის შესწავლის საგანი. ამ დისციპლინის ტერმინოლოგიით ისტორია არის მხოლოდ ის, რაც დოკუმენტურად დასტურდება. ამგვარად, ისტორიული მეცნიერება იწყება იმ დროიდან, როცა გამოჩნდა წერილობითი ინფორმაცია. პირველი მონუმენტური შრომა, რომელშიც აღწერილია კონკრეტული ისტორიული მოვლენები, კერძოდ, ბერძნულ-სპარსული ომები, და მისი თანადროული ქვეყნები და ხალხები (აქემენიდთა იმპერია, ეგვიპტე, სკვითები), ეკუთვნის ბერძენი ისტორიკოსის ჰეროდოტეს კალამს. ამ ნაწარმოებს ერქვა „ისტორია“, რაც ძველბერძნულად „აღმოჩენას, გამოკვლევას“ ნიშნავს. ამ დამსახურების გამო ციცერონმა ჰეროდოტეს „ისტორიის მამა“ უწოდა. ისტორიის საერთო ცნებები და ტერმინები ისტორიული დროის აღრიცხვა ახალი წელთაღრიცხვა – ეპოქა – ერა – კალენდარი – პერიოდი – საუკუნე – ძველი წელთაღრიცხვა – წელთაღრიცხვა – ქორონიკონი – ხანა ისტორიული წყაროები ანალები – მატიანე – ქრონიკა – ხელნაწერი საზოგადოებრივი ფორმაციები თემური წყობილება – მონათმფლობელობა – ფეოდალიზმი – კაპიტალიზმი – სოციალიზმი – კომუნიზმი სახელმწიფო და საზოგადოება არმია - აჯანყება - ბრძოლა - დინასტია - ეთნოსი - ზავი - იმპერია - ლაშქარი - ნასახლარი - ნაქალაქარი - ნეკროპოლი - ოკუპაცია - ომი - სამეფო - სამთავრო - სასახლე - სახელმწიფო - ტომთა კავშირი - ტომი - ცივილიზაცია - ხალხი - ხარკი ტიტულები და თანამდებობები ამირა - აზნაური - ბარონი - გრაფი - ვეზირი - თავადი - იმამი - იმპერატორი - ლორდი - მეფე - პრინცი - რაჯა - სულთანი - ფაშა - შაჰი - ხალიფა - ჰერცოგი - ცარი გამოჩენილი ისტორიკოსები ალ-ბირუნი – ბაქრაძე, დიმიტრი - გაბაშვილი, ვალერიან - თაყაიშვილი, ექვთიმე - თუკიდიდე – ინგოროყვა, პავლე - კაკაბაძე, სარგის - ლეონტი მროველი – ტიტუს ლივიუსი – მაკიაველი, ნიკოლო – მესხია, შოთა - მონტესკიე, შარლ ლუი – პლუტარქე – პროკოპი კესარიელი – ჟორდანია, თედო - ტაციტუსი– ტოინბი, არნოლდ – ყაუხჩიშვილი, სიმონ - წერეთელი, ალექსანდრე - წერეთელი, მიხეილ - ჯავახიშვილი, ივანე – ჯანაშია, სიმონ – ჰეკატეოს მილეტელი – ჰეროდოტე ისტორიული დაწესებულებები ისტორიის ინსტიტუტი ისტორიული არქივი ისტორიული მუზეუმი ისტორიული სკოლა საისტორიო საზოგადოება ისტორიების კლასიფიკაცია ისტორიული ხასიათის ინფორმაციას, მისი უზარმაზარი მოცულობის გამო, ყოფენ მრავალი ასპექტის მიხედვით, როგორებიცაა: რეგიონები და ქვეყნები, კულტურები და ხალხები, მეცნიერების და ტექნოლოგიების დარგები, ქრონოლოგია და თემატიკა და სხვა. შესაბამისად, არსებობს მრავალი სხვადასხვა კლასიფიკაცია, რომლის ერთ-ერთი ნიმუშიც აქ არის წარმოდგენილი. საერთო კლასიფიკაცია უნივერსალური ისტორია - საზოგადოების ისტორია - ეკონომიკის ისტორია - მეცნიერების ისტორია - ტექნოლოგიის ისტორია - კულტურის ისტორია - ხელოვნების ისტორია - რელიგიის ისტორია – სამხედრო ისტორია .... ქრონოლოგიური კლასიფიკაცია პრეისტორია - ძვ. წ. 3500 წლამდე პროტოისტორია - ძვ. წ. 1000 წლამდე ანტიკური ხანის ისტორია - 476 წლამდე შუა საუკუნეების ისტორია - 476 - 1492 წლები ახალი ისტორია - 1492 - 1914 უახლესი ისტორია - 1914 - დღემდე .... რეგიონული კლასიფიკაცია ავსტრალიის ისტორია - აზიის ისტორია - ამერიკის ისტორია - აფრიკის ისტორია - ევროპის ისტორია - სამხრეთ ამერიკის ისტორია - ჩრდილოეთ ამერიკის ისტორია .... სუბრეგიონული კლასიფიკაცია არაბული სამყაროს ისტორია - ბალკანეთის ისტორია - კავკასიის ისტორია .... ნაციონალური კლასიფიკაცია აშშ-ის ისტორია - ბიზანტიის ისტორია - ირანის ისტორია - ოსმალეთის იმპერიის ისტორია - რომის იმპერიის ისტორია - საფრანგეთის ისტორია - საქართველოს ისტორია - სსრ კავშირის ისტორია - ძველი ეგვიპტის ისტორია - ინგლისის ისტორია .... ეთნოკულტურული კლასიფიკაცია ამერიკანისტიკა - არმენოლოგია - ასირიოლოგია - გერმანისტიკა - ებრაისტიკა - ელინისტიკა - თურქოლოგია - ინდოლოგია - ირანისტიკა - რუსისტიკა - სინოლოგია - სკანდინავისტიკა - სლავისტიკა - ქართველოლოგია - ხეთოლოგია .... დარგობრივი კლასიფიკაცია არქიტექტურის ისტორია - ასტრონომიის ისტორია - ბიოლოგიის ისტორია - გეოგრაფიის ისტორია - მუსიკის ისტორია - მხატვრობის ისტორია - პედაგოგიკის ისტორია - სპორტის ისტორია - ფილოსოფიის ისტორია - ქიმიის ისტორია .... თემატური კლასიფიკაცია ქართული ემიგრაციის ისტორია - ამერიკის კოლონიზაციის ისტორია - გეოგრაფიულ აღმოჩენათა ისტორია - კალენდრის ისტორია - მე-2 მსოფლიო ომის ისტორია - რენესანსის ისტორია - საფრანგეთის რევოლუციების ისტორია .... რესურსები ინტერნეტში Old Testament vs Secular Historical Timeline იხილეთ აგრეთვე ისტორიკოსი ისტორიოგრაფია სქოლიო მეცნიერება ისტორია


ოჯახური იდილია! ირინა შეიკმა და ბრედლი კუპერმა შვილის იუბილე „დისნეილენდში“ აღნიშნეს - მარაო.გე 15:22 / 26-03-2019 მიუხედავად ვარსკვლავური წყვილის გარშემო გავრცელებული ჭორებისა, ბრედლი და ირინა განაგრძობენ ოჯახური ცხოვრებით ტკბობას. მეტიც, ისინი უფრო ხშირად ჩნდებიან პაპარაცების ფოტოობიექტივებში და არ მალავენ ოჯახური იდილიის ამსახველ მომენტებს. 21 მარტს ბრედლისა და ირინას ქალიშვილს - ლეას, 2 წელი შეუსრულდა. როგორც ჩანს, მშობლებმა გადაწყვიტეს ამ დღის ზღაპრულ გარემოში აღნიშვნა და ლეა „დისნეილენდში“ წაიყვანეს. ირინამ არაერთხელ აღნიშნა, რომ გადატვირთული გრაფიკის მიუხედავად, თავისუფალ დროს ხმაურიან წვეულებებზე დროის გატარებას ურჩევნია ოჯახურ გარემოში ყოფნა. გასულ კვირას მოდელმა სანტა-მონიკაშიც გაიყოლა ლეა საქმიან ვიზიტზე. საზოგადოებას კი ნამდვილად აღარ აქვს არანაირი მიზეზი ბრედლისა და გაგას წყვილის შესახებ ჭორების გავრცელების თაობაზე, მით უმეტეს, რომ გაგა ბოლო პერიოდში საკმაოდ ახლო ურთიერთობაში შენიშნეს მსახიობ ჯერემი რენერთან. ირინა შეიკი ბრედლი კუპერი სელებრითები


source: CulturaX

text: კვირის პალიტრა - თეა ბარამაშვილის ბლოგი თუ ჩნდება აზრი და ფურცლისკენ გეძალება, მჭრელი სიტყვის გრაფიკული სახე და ფორმა დუნიის ვერბალურ სრულყოფილებებს გირჩევნია, ფრთას ასხამ იუმორს ფრაზაში, აღიარებ ჰიპოთეზას - ნაკლის აღმოჩენა ყველგან შეიძლება, არ აღიარებ - დადგენილ-ნაქადაგარ ჭეშმარიტებებს, რადგან მისი აღმოჩენა თავად განგიზრახავს, თან არ გეშინია ამ აზრით გააწამო თითოული სიტყვა, ე.ი. წერას აუტანიხარ და... საშველიც არ არის! და რაოდენ დიდიც უნდა იყოს ეს განწირული სულისკვეთება, ჩემი კრიტიკა არასოდეს (ყოფილა) იქნება ანგარიშსწორების იარაღი! ოკუპაცია, ფეხბურთი და პატრიოტიზმი ღმერთმა დაგვიფაროს 2008 წლის ოკუპაციის მასშტაბისგან, თან წელს ოლიმპიადაც არ არის, მაგრამ ახლაც ერთმანეთს დაემთხვა დიდი სპორტული სამზადისი და რუსეთის მორიგი მცოცავი ოკუპაცია. ვიდრე ათასობით ქართველი სუპერთასის ბილეთების რიგში იდგა, რუსეთმა ისევ გადმოსწია საზღვარი და მავანს ამ ორი ფაქტის ერთმანეთთან დაკავშირებაც არ დაუყოვნებია. მუჭით გადაწოდებული სიყვარული მომხდარი ტრაგედიიდან რაც დრო გავა, უფრო და უფრო მოიმატებს უკმაყოფილების, განაწყენების, ურთერთბრალდებების შემთხვევები და მტყუან-მართლის ძიებაში დაშვებული შეცდომებიც. დღესაც, როცა თბილისში მყოფი ნებისმიერი მოქალაქე უდიდესი საფრთხის წინაშე ვდგავართ, სამართლიანად მიმაჩნია ყველა საყვედური და ბრალდებაც, რაც ხელისუფლების მისამართით ისმის, მაგრამ მიუხედავად ამისა, ახლა სულ სხვა რამეზე მინდა დავწერო. მთის მინისტრის სიმღერა, ანუ "ცისფერი მთების" ქვეყანაში ერთი მთის მინისტრი კი უნდა გვყავდეს ამ პოლიტიკასა და მის ვიწრო პარტიულ ინტერესებს რა ვუთხარი, თორემ ლევან ბერძენიშვილის ხუმრობას მთის მინისტრზე ბადალი არ ექნებოდა. არადა, ახლა რა გამოდის, ეს კაცი ხუმრობას არ იღებს და ამბობს, ჯერ კარგად გაერკვიეთ საკითხში და მერე იცინეთ და იხალისეთო, თანაც მუქარასაც ურევს: "თორემ ხუმრობა ისეთი ვიცით, მთელ საქართველოს გავაცინებთ". 17 მაისობა საქართველოში და კვლავაც აქტუალური კითხვა: ყველა გაუნათლებელი ველურია? 17 მაისს ახსენებ და უკვე ვნებები იშლება. არავინ იცის, რას აპირებენ ლბგტ-ები, არავინ იცის, რას ამზადებენ "ქართველობასგვართმევენი", ერთადერთი რაც ვიცი ისაა, რომ ჩვენ "დანარჩენ" საზოგადოებას ეს დღე უბრალოდ გვახსოვს მთელი თავისი ავანტიურითა და აგრესიით. ბარემ აქვე ვიტყვი, რომ ძალიან მინდა, მსგავსი აღარასოდეს განმეორდეს! კონკრეტული დღე არ მახსოვს, მაგრამ ის ჩვენს სახლში ჩემმა ძმამ მოიყვანა და მანვე გამაცნო. მერე სულ ჩვენთან იყო, სულ მასზე ვლაპარაკობდით, სულ მის გამოჩენას ველოდი(თ)... ჰოდა, ერთ მშვენიერ დღეს... შემიყვარდა! რას გვასწავლის იანოშ ჰერმანის ჩინური სიბრძნე?! ყველას თავისი ჩინური სიბრძნე აქვს. ისე, მე პირადად, ჩინურ სიბრძნეზე და, საერთოდ, ყველაფერ ჩინურზე მეტად, ჩინური წყევლა მომწონს, ზუსტად ჩვენზეა აზომილ-გამოჭრილი-ახდენილი და იმიტომ: "შენ იცხოვრე საინტერესო დროში და შენ აგიხდა ოცნებაო!" აი, ევროკავშირის ელჩს საქართველოში იანოშ ჰერმანს კი თურმე საერთოდ არ ხიბლავს ჩინური სიბრძნე, თუმცა, როცა საქმე ქართველების ევროკავშირში გაწევრების სურვილზე მიდგა, კი მოგვარგო უცებ.


მე რომ შინაგან საქმეთა მინისტრი ვიყო, მეც გადავდგებოდი – ბერძენიშვილი | BE NEWS მე რომ შინაგან საქმეთა მინისტრი ვიყო, მეც გადავდგებოდი – ბერძენიშვილი იანვარი 23, 2015 პოლიტიკაალექსანდრე ჭიკაიძე, ლევან ბერძენიშვილი, პოლიტიკა, საქართველოს მთავრობა, საქართველოს პარლამენტი, ქართული ოცნებაbenews+ უმრავლესობის წევრი ლევან ბერძენიშვილი შინაგან საქმეთა მინისტრო გადადგომას ეხმაურება. როგორც „ნიუპოსტთან“ საუბარში ბერძენიშვილმა განაცხადა, ჭიკაიძემ სწორი გადაწყვეტილება მიღო. „ყველა კითხა თუ რატომ გადადგა ჭიკაიძე, შეიძლება იყოს მასთან დასმული. შემიძლია ერთი რამ ვთქვა, როდესაც წინა ხელისუფლების დროს საქართველოში მოხა უბედურება, უმრავლესობამ გვითხრა, რომ ერთი კაცის გამო მინისტრს ხომ არ გადავაყენებთო და ეხლა სხვა ხელისუფლებაა. ჩემი აზრით ჭიკაიძემ სწორი გადაწყვეტილება მიიღო, მე რომ მინისტრი ვიყო, მეც ასეთ გადაწყვეტილებას მივიღებდი. დანარჩენ დეტალებს ვერ გეტყვით“, – განაცხადა ბერძენიშვილმა. ალექსანდრე ჭიკაიძემ პრემიერს გადადგომის თხოვნით ცოტა ხნის წინ იმართა. გამოვთქვამ იმედს, რომ უახლოეს მომავალში გამოძიება დასრულდება და ყველაფერს თავისი სახელი დაერქმევა”, – ნათქვამია ალექსანდრე ჭიკაიძის განცხადებაში. ← გაასამართლებენ თუ არა ჭიკაიძეს ?! ვაზაგაშვილი ჭიკაიძეს დებდა ბრალს – ქუცნაშვილი ჭიკაიძის გადადგომა ნამდვილად უპრიანია – ნანუკა ჟორჟოლიანი →


მისტიკურ კავშირში ქრისტიანული გადმოცემა გულისხმობს ქრისტეს გზით ღმერთთან კავშირის გამოცდილებას: „მე უკვე აღარ ვცოცხლობ, არამედ ქრისტე ცოცხლობს ჩემში“ (გალ. 2:20), ან „მე და მამა ერთი ვართ“ (იოან. 10:30). ეს გამოცდილება რწმენაში შეიგრძნობა, როგორც მთელი ყოფნის მომცველი სინამდვილე. ამას ადასტურებს ედით შტაინის მიმართვა ღმრთის მიმართ: „შენ უფრო ახლოს ხარ ჩემთან, ვიდრე მე თავად; ჩემს შინაგან სამყაროზე უფრო ახლობელი ხარ ჩემთვის და მაინც მიუწვდომელი და გაუგებარი ხარ“. Source: პეტროზილო, პიერო. ქრისტიანობის ლექსიკონი/პიერო პეტროზილო; [იტალ. თარგმნა მარიკა სააკაშვილმა; რედ. მერაბ ღაღანიძე; სულხან-საბა ორბელიანის სასწ. უნ-ტი, ქრისტ. თეოლოგიისა და კულტ. ცენტრი]. - თბ.: სულხან-საბა ორბელიანის სასწ. უნ-ტის გამოც., 2011. - 434გვ.; 24სმ.. - ყდაზე: ბერნარდო დადი „ნეტარი ქალწული მარიამის გვირგვინით შემკობა“. - ISBN: 978-9941-0-3408-4


source: wikipedia

text: ბარბალე – ქართულ მითოლოგიაში მზის განმასახიერებელი ქალღმერთი. ძირითადად თაყვანს სცემდნენ, როგორც ქალის ნაყოფიერების საწყისის მფარველ ღვთაებას. ხალხური წარმოდგენით, ბარბალე განაპირობებს მიწათმოქმედების და მესაქონლეობის პროდუქტების სიუხვეს, ხელს უწყობს როგორც მსხვილი რქოსანი საქონლის და შინაური ფრინველის, ისე ადამიანის განაყოფიერებას. ბარბალესადმი იყო მიძღვნილი სხვადასხვა დღესასწაული, რომელთაგან მთავარი ზამთრის მზებუდობას ემთხვეოდა. ბარბალესადმი მიძღვნილ რიტუალებსა და წეს-ჩვეულებებში გამოიყენებოდა საგნები, რომლებიც მზის სიმბოლოებს წარმოადგენდნენ. თვით ბარბალეს სახელიც (ცნობილია აგრეთვე მისი სხვა ვარიანტები: საერთო ქართული - ბარბალე/ბარბარე, სვანური - ბარბალი/ბარბარი და მთიულური ბარბალა/ბარბარა) ჰპოვებს ლინგვისტურ პარალელებს წრის, ბორბლის, მოელვარე ალის ქართულ დასახელებებში; ბარბალეს სახელში ვლინდება აგრეთვე ფორმალური და სემანტიკური მსგავსება შუმერულ-აქადურ ეპითეტთან bibbirru - მოელვარე სხივი, ბრწყინვალება. ბარბალეს თაყვანს სცემდნენ, როგორც მკურნალს, რომელიც ადამიანებს თვალს უხელს და განკურნავს თავის ტკივილის, ყვავილის და სხვა დაავადებებისგან. ბარბალეს შეეძლო აგრეთვე ადამიანებზე უბედურებები, გასაჭირი და სიკვდილიც მოეწია. ქართული მითების პერსონაჟები


text: 4 ივნისი — გრიგორიანული კალენდრის 155-ე დღე (ნაკიან წლებში – 156-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 210 დღე. დღის მოვლენები ძვ. წ. 780 : ისტორიაში პირველი მზის დაბნელება დაფიქსირდა ჩინეთში. 1039 : ჰენრი III საღვთო რომის იმპერატორი გახდა. 1098 : თურქმა სელჩუკებმა ჯვაროსნების მიერ ახლად აღებულ ანტიოქიას ალყა შემოარტყეს. 1615 : სიოგუნი ტოკუგავა ოსაკას ციხეს იღებს. 1716 : ლუიზიანაში პირველად ჩაიყვანეს აფრიკელი მონები. 1783 : ძმები მონგოლფიეეები საჰაერო ბურთის დემონსტრაციას ახდენენ. 1794 : ბრიტანეთის ძალებმა პორტ-ო-პრენსი აიღეს ჰაიტიზე. 1800 : ვაშინგტონში დასრულდა თეთრი სახლის მშენებლობა. მისი პირველი ბინადრები იყვნენ პრეზიდენტი ჯონ ადამსი და მისი მეუღლე. 1817 : მთავრობის განკარგულებით ოდესას თავისუფალი ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. 1856 : მოსკოვში დაარსდა ტრეტიაკოვის გალერეა. 1878 : კვიპროსის შეთანხმება: ოსმალეთმა კვიპროსი დიდ ბრიტანეთს დაუთმო. 1912 : მასაჩუსეტსი აშშ-ის პირველი შტატი გახდა, სადაც მინიმალური ხელფასის ზღვარი დაწესდა. 1917 ნიუ-იორკში, კოლუმბიის უნივერსიტეტში პირველად პულიცერის პირველი პრემიები გაიცა: ლორა რიჩარდსი, მოდ ელიოტი და ფლორენსე ჰოლი გახდნენ პირველი ლაურეატები ბიოგრაფიისთვის, ჟენ ჟულს ჟუსერანი - ისტორიისთვის, ჰერბერტ სვუპი - ჟურნალიზმისთვის. დაარსდა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენი. 1918 : საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასა და ოსმალეთის იმპერიას შორის ხელი მოეწერა ბათუმის საზავო ხელშეკრულებას. 1919 : ქალთა უფლებები: აშშ-ის კონგრესმა მიიღო მე-19 ჩასწორება აშშ-ის კონსტიტუციაში, რომლის მიხედვით ქალებს ხმის უფლება მიეცათ. 1928 : იაპონელმა აგენტებმა ჩინეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ჟან ჟულინი მოკლეს. 1936 : ლეონ ბლუმი საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრი გახდა. 1943 : ხუნტამ არგენტინაში რამონ კასტიოს მთავრობა ჩამოაგდო. 1944 : მეორე მსოფლიო ომი - მოკავშირეებმა რომი აიღეს. 1969 : ისრაელში მიიღეს კანონი რომლის მიხედვით ეროვნულ ვალუტას შეკელი ეწოდა. 1970 : ტონგამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა დიდი ბრიტანეთისაგან. 1975: „როლინგ სტოუნზი“ გახდა პირველი დაავლური როკ ჯგუფი რომელმაც საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე გამოცემული ფირფიტებისთვის ჰონორარი მიიღო. 1989 : ჩინეთის მთავრობამ პეკინში ტიანანმენის მოედანზე გამოსული მომიტინგეები დაარბია ტანკებითა და ჯარისკაცებით. 1989 : ომის შემდეგ პოლონეთში ჩატარებულ პირველ თავისუფალ საპარლამენტო არჩევნებში სოლიდარობის პარტიის გამარჯვებამ ანტი-კომუნისტური რევოლუციების ტალღა ააგორა აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში. 2000: შრი-ლანკის მთავრობამ გააუქმა ქვეყანაში დემონსტრაციების გამართვის შეზღუდვა. 2010 : იუკიო ჰატოიამას გადადგომის შემდეგ, იაპონიის პრემიერ-მინისტრი დემოკრატი ნაოტო კანი გახდა. ამ დღეს დაბადებულნი 1738 : ჯორჯ III — დიდი ბრიტანეთის მეფე (გ.1820) 1895 : ანა ჟღენტი — ქართველი თერაპევტი (გ.1976) 1975 : ჯოლი, ანჯელინა — ამერიკელი მსახიობი ამ დღეს გარდაცვლილნი 1941 : ვილჰელმ II — გერმანიის უკანასკნელი იმპერატორი (დ.1859) 1942 : ჰაიდრიხი, რაინჰარდ — გერმანიის სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე (დ.1904) 1983 : ფირცხალავა, გიორგი — ქართველი გრაფიკოსი, მოქანდაკე, კარიკატურისტი 2001 : დიპენდრა — ნეპალის მეფე (დ.1971) მსოფლიო მნიშვნელობის თარიღი გაერო: აგრესიის მსხვერპილი უმანკო ბავშვების დღეა მსოფლიოს ქვეყნების დღესასწაულები ბოტსვანა: თანამეგობრობის დღე ინგუშეთი: რესპუბლიკის შექმნის დღე ყაზახეთი: სახელმწიფო სიმბოლოების დღე ყირგიზეთი: ხსოვნის დღე მოლდოვა: ბანკის თანამშრომლის დღე აშშ: ოჯახის დღე აშშ, ალაბამა: ჯეფერსონ დევისის დღე ტონგა: დამოუკიდებლობის დღე ფინეთი: თავდაცვის ძალების დღე ესტონეთი: დროშის დღე საეკლესიო დღესასწაულები მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: ვლადიმირი – სერბეთის მთავარი II მსოფლიო საელესიო კრების ხსენება იხილეთ აგრეთვე სხვა თვეები 0604


source: fineweb

text: ოლიგარქი ადამიანებით ვაჭრობას განაგრძობს. ბოლო ობიექტი, რომელიც მან იყიდა, ოლიმპიური ჩემპიონი გახლდათ. ზვიად ზვიადაური, უეცრად „მეოცნებეებში“ გადაბარგდა. ზვიადაურს, მისი "ოცნებების" შესახებ საუბარი არ სურს, მეორე ოლიმპიურმა ჩემპიონმა, გიორგი ასანიძემ კი, რამდენიმე დღის წინ „პრესა.ჯი“-ს განუცხადა: „არ შემიძლია მის ტვინში ჩავიხედო და მისი გადაწყვეტილების მიზეზი ავხსნა, მაგრამ ამის საბაბი მას ნამდვილად არ ჰქონია. ალბათ, მან ეს გადაწყვეტილება პიროვნულად მიიღო, თუმცა, თუ ადამიანი ბოღმაზე დაფუძნებულ გადაწყვეტილებას ღებულობს, ეს ჩემთვისაც, მისთვისაც და სხვისთვისაც ძალიან ცუდია. რაც შეეხება პოლიტიკოსობას, მას რთული ბარიერების გადალახვა მოუწევს, გამომდინარე იქედან, რომ პოლიტიკას დამკვიდრება სჭირდება. მე დავმკვიდრდი, მაგრამ ვერ ვიტყვი, რომ აქტიური პოლიტიკოსი ვარ. საბოლოო ჯამში, ყველაზე კარგი პოლიტიკოსობა - ქვეყნის სიყვარულია. არც ასანიძეს და არც ზვიადაურს, სახელმწიფოს წინააღმდეგ წასვლა არ ეკადრება“. რატომ წავიდა ზვიადაური მეგობრისთვის მოულოდნელადაც კი, ამ ნაბიჯზე? პასუხი ბანალურია. ბიძინას აქვს ის, რაც ჯოჯოხეთს ანათებს. ზვიადაური, ზაზა რაზიკაშვილთან ერთად სამშენებლო კომპანია „ოლიმპიური ვარსკვლავის“ წარმომადგენელი გახლდათ. როგორც ცნობილია, რაზიკაშვილი მას „ოლიმპიური ვარსკვლავის“ კომპლექსში საცხოვრებელ ფართს დაპირდა, სანაცვლოდ იგი ამ კომპანიის სახე უნდა ყოფილიყო. ზვიადაური ერთხელ მაშინ შეცდა, როცა მისი სახელის გამოყენების უფლება, საქვეყნოდ ცნობილ აფერისტს მისცა. რაზიკაშვილმა ჩვეული სქემით, უამრავი ადამიანი გადააგდო და ოლიმპიური ვარსკვლავი დარჩა სადღაც „ოლიმპოზე“ გამოკიდებული. ზვიადაური ახლაც იგივე შეცდომას უშვებს, თუმცა, რაზიკაშვილისაგან ვერაფერი მიიღო, ივანიშვილს კი ვაკეში ბინას გამორჩება მაინც. ოლიგაქრი „ოცნებაში“ გადასვლის სანაცვლოდ ჩემპიონს რაზიკაშვილისაგან მიღებული ზარალის ანაზღაურებას სთავაზობს. ზვიადაურიც თანხმდება. პირველ შემთხვევაში, ჩემპიონი თაღლითის მახეში გაება, მეორე შემთხვევაში ადამიანებით მოვაჭრეს მიეყიდა. საინტერესოა, რა გაუჭირდა ზვიადაურს ასეთი? მითუმეტეს მაშინ, როცა ის და პოლიტიკა ისევე განსხვავდებიან ერთმანეთისგან, როგორც ვირი და კრიალოსანი... წყარო


Etym. ებრ. „სწავლება“, „მოძღვრება“ II საუკუნეში რაბი იეჰუდას მიერ შესრულებული მიშნას წერილობითი განმარტება (რომელიც შეიცავდა ბიბლიის კომენტირების რაბინული ტრადიციის სწავლებას). თვით მიშნას კომენტირებისა და გავრცობის შემდგომი ტრადიცია ჩამოყალიბდა – ამორეებად წოდებული მწიგნობრების გემარა. ეს ტრადიცია უმთავრესად პალესტინასა და ბაბილონში გავრცელდა. მიშნას გემარასთან შეერთებით შეიქმნა პალესტინური და ბაბილონური თალმუდი, რომელიც ამ ორი ტრადიციის განვითარებას წარმოადგენს. Source: პეტროზილო, პიერო. ქრისტიანობის ლექსიკონი/პიერო პეტროზილო; [იტალ. თარგმნა მარიკა სააკაშვილმა; რედ. მერაბ ღაღანიძე; სულხან-საბა ორბელიანის სასწ. უნ-ტი, ქრისტ. თეოლოგიისა და კულტ. ცენტრი]. - თბ.: სულხან-საბა ორბელიანის სასწ. უნ-ტის გამოც., 2011. - 434გვ.; 24სმ.. - ყდაზე: ბერნარდო დადი „ნეტარი ქალწული მარიამის გვირგვინით შემკობა“. - ISBN: 978-9941-0-3408-4


ზაზა ნადირაძე: მთავარია ხალხის სიყვარული, რომელსაც ვერ იყიდი!


კალათეა (Kalatea) - ჩრდილის მოყვარული მცენარეები - ოთახის მცენარეები - ყველა საჭირო ინმორმაცია ერთ საიტზე - სხვადასხვა საჭირო ინმორმაციები ერთ საიტზე კალათეა ხარობს ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკის ტროპიკულ ტყეებში, სადაც სხვა მცენარეების ჩრდილქვეშ ხარობს. მშრალ ჰაერს ვერ იქანს, წყალი მალე ორთქლდება და მცენარე კვდება. ყუნწის ბოლოს ფოთლებზე შესქელებული ადგილი მცენარეს ფოთლის მიტრიოალებაში ეხმარება. ამ თვისების გამო მცენარეს მლოცველსაც უწოდებენ. მცენარე ღამით და თუ სინათლე არ ყოფნის ფოთლებს ზემოთ სწევს და კეცავს, თითქოს ლოცულობს. ფოთლები სხვადასხვა ფორმის და შეფერილობის აქვს, ღია მწვანიდან მუქ მწვანემდე. ფოთლები ღია ფერის ხაზებით აქვს დაფარული ან ლაქებით. კალათეას მაღალი ტემპერატურა არ სჭირდება. ოპტიმალური ტემპერატურაა 16-25,ზამთარში კი ცოტა სიგრილეში ჯობს გამოზამთრება, მაგრამ ტემპერატურა 12 გრადუსზე დაბალი არ მოსწონს. ამიტომ ზამთარში ფანჯრის რაფაზე ნუ გამოაზამთრებთ, ერთ მყუდრო ადგილას დაასკუპეთ. კალათეას ნათელი, გაფანტული შუქი სჭირდება, თუმცა ნახევრად ჩრდილში ყოფნასაც მშვენივრად ეგუება. მთავარია, მზის პირდაპირ სხივებსა და ორპირ ქარს მოარიდოთ. მორწყვით ზაფხულში უფრო ხშირად დაახლოებით კვირაში 2-ჯერ მორწყეთ, ისე რომ მუდმივი ტენი ჰქონდეს, ზამთარში შედარებით ნაკლებად. აუცილებელია მიწის ზედა ფენა გაუშრეს და შემდეგ მორწყეთ. მოსარწყავად ნადგომი წყალი გამოიყენეთ. მცენარე ყოველდღე უნდა დაინამოს, გარდა ბარხატ ფოთლიანებისა. ასევე მოსწონს სადგამზე სველ კერამტმზიდიან სადგამზე ყოფნა(ტენიანობის ასამაღლებლად). .იმისათვის რომ ლამაზად გამოიყურებოდეს მუდმივად სჭირდება კვება. თვეში 2-3 ჯერ აზოტის და კალციუმის შემცველი სასუქი უნდა მივაშველოთ. ახალგაზრდა მცენარეს ყოველ წელს თებერვალ-მარტში სჭირდება გადარგვა. მას სუსტი ფესვები აქვს და რომ არ დაზიანდეს უმჯობესია თავისივე მიწით გადავრგათ. ქოთანი უნდა იყოს დაბალი და განიერი, მიწა ძალიან არ უნდა დაიტკეპნოს რადგან ფესვებს უჭირს სუნთქვა. აუცილებელია ქოთნის ძირში დრენაჟის გაკეთება.იმისათვის რომ ლამაზად გამოიყურებოდეს მუდმივად სჭირდება კვება. თვეში 2-3 ჯერ აზოტის და კალციუმის შემცველი სასუქი უნდა მივაშველოთ. ნიადაგი კარგი ფხვიერი უნდა იყოს. უნდა შედგებოდეს ფოთლოვანი მიწის, ტორფისა და ქვიშისგან. ზოგჯერ უმატებენ ხის ქერქებსაც. კალათეას გამრავლება ძირის გაყოფით არის შესაძლებელი. სასურველია ნერგს 3-4 კარგად განვითარებული ფესვი ქონდეს. ასევე შესაძლებელია ფესურის დაყოფა. ფესვს ჭრიან 2-3 სმ -ზე და ასათბურებენ. ხშირად კალათეას ფოთლებზე უჩნდება ტრიფსი, აბლაბუდა, ფრთათეთრა, ბუგრი. ზომების მიღება სასწრაფოდ უნდა მოხდეს. შეგიძლიათ გამოიყენოთ საპნიანი წყალი და სათითაოდ გაუწმინდოთ ფოთლები. პროცედურა გაიმეორეთ 2 კვირის შემდეგ. სწორი მოვლისას კი მცენარე თითქმის არ ავადდება. ქვომოთ ვიდეოშია მოცემული კალათეას მოვლა-გადარგვა სახლის პირობებში. ნანახია: 704 | რამოტვირთვები: 0 | რეიტინგი: 5.0/1


ICC and Government of Georgia conclude Agreement on the Enforcement of Sentences The International Criminal Court ("ICC" or "Court") and the Government of Georgia have concluded an Agreement on the Enforcement of Sentences. Under the agreement, persons convicted by the ICC may serve their sentence of imprisonment in Georgia if so decided by the Court and accepted by the Government of Georgia. On 24 January 2019, Judge Robert Fremr, First Vice-President of the Court, and H.E. Ms Tea Tsulukiani, Minister of Justice of Georgia, signed the agreement at the Court's premises. The Rome Statute provides that sentences of imprisonment imposed by the ICC "shall be served in a State designated by the Court from a list of States which have indicated to the Court their willingness to accept sentenced persons". Welcoming the Government of Georgia's commitment and support for the Court in signing the Agreement, First Vice-President Fremr stated: "The active support of the States Parties is a fundamental precondition for the Court's ability to carry out its mandate. In addition to obligatory cooperation under the Rome Statute, it is essential that all States Parties consider which forms of voluntary cooperation they may be able to offer to the Court". H.E. Ms Tea Tsulukiani, Minister of Justice of Georgia said that: "The signing of the Agreement on Enforcement of Sentences is clear manifestation of Georgia's commitment to strengthen the ICC as a legal institution, by contributing to enforcing international justice. This agreement creates necessary legal infrastructure to place the ICC sentenced persons in the Georgian prisons and the Georgian penitentiary system would join the limited number of those designated by ICC for enforcing sentences as being of high standards. " Similar agreements on the enforcement of sentences are currently in force between the ICC and the governments of Argentina, Austria, Belgium, Denmark, Finland, Mali, Norway, Serbia, Sweden and the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland. For further information, please contact Fadi El Abdallah, Spokesperson and Head of Public Affairs Unit, International Criminal Court, by telephone at: +31 (0)70 515-9152 or +31 (0)6 46448938 or by e-mail at: [email protected] You can also follow the Court's activities on Twitter, Facebook, Tumblr, YouTube, Instagram and Flickr სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოსა ("სასამართლო") და საქართველოს მთავრობას შორის დაიდო შეთანხმება განაჩენთა აღსრულების შესახებ. შეთანხმების თანახმად, სასამართლოს მიერ მსჯავრდებულ პირებს შეუ 45d1 ლიათ, საქართველოს მთავრობის თანხმობის შემთხვევაში, თავისუფლების აღკვეთის სახით დანიშნული სასჯელი საქართველოში მოიხადონ, თუ ამის თაობაზე სასამართლო შესაბამის გადაწყვეტილებას მიიღებს. 2019 წლის 24 იანვარს სასამართლოს პირველმა ვიცე-პრეზიდენტმა, მოსამართლე რობერტ ფრემრმა და საქართველოს იუსტიციის მინისტრმა, თეა წულუკიანმა, შეთანხმებას სასამართლოს შენობაში მოაწერეს ხელი. რომის სტატუტის თანახმად, მსჯავრდებული პირი სასამართლოს მიერ „თავისუფლების აღკვეთის სახით დანიშნულ სასჯელს იმ სახელმწიფოში მოიხდის, რომელსაც სასამართლო შეარჩევს იმ სახელმწიფოთა ჩამონათვალიდან, რომლებმაც სასამართლოს მსჯავრდებული პირის მიღებაზე მზადყოფნის შესახებ აცნობეს". სასამართლოს პირველი ვიცე პრეზიდენტი, რობერტ ფრემრი, მიესალმა საქართველოს მთავრობის მზადყოფნასა და მხარდაჭერას შეთანხმების ხელმოწერის საკითხზე და აღნიშნა, რომ „მონაწილე ქვეყნების აქტიური მხარდაჭერა მნიშვნელოვანი წინაპირობაა იმისთვის, რომ სასამართლომ შეძლოს საკუთარი მანდატის განხორციელება. რომის სტატუტით გათვალისწინებული სავალდებულო თანამშრომლობის გარდა, აუცილებელია ყველა მონაწილე სახელმწიფომ სასამართლოსთან ნებაყოფლობითი თანამშრომლობის ფორმებიც გამოძებნოს". საქართველოს იუსტიციის მინისტრმა, ქ-ნმა თეა წულუკიანმა, აღნიშნა: "სასჯელების აღსრულების შესახებ შეთანხმებაზე ხელმოწერა საქართველოს მხრიდან სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს გაძლიერებისა და საერთაშორისო მართლმსაჯულების აღსრულებაში წვლილის შეტანის მკაფიო დადასტურებაა. ეს შეთანხმება სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მიერ მსჯავრდებული პირების საქართველოს ციხეებში განთავსების სამართლებრივ საფუძველს ქმნის და ამით საქართველოს პენიტენციური სისტემა შეურთდება იმ მცირე სახელმწიფოების სისტემებს, რომელთა მაღალი სტანდარტი აღიარებულია ჰააგის სასამართლოს მიერ". ამჟამად მსგავსი შეთანხმებები განაჩენთა აღსრულების შესახებ უკვე მოქმედებს სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოსა და არგენტინის, ავსტრიის, ბელგიის, დანიის, ფინეთის, მალის, ნორვეგიის, სერბეთის, შვედეთისა და დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებული სამეფოს მთავრობებს შორის. დამატებითი ინფორმაციისთვის, გთხოვთ, დაუკავშირდეთ სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს პრესსპიკერსა და საზოგადოებასთან ურთიერთობის განყოფილების ხელმძღვანელს ფადი ელ აბდალას, შემდეგ ტელეფონზე: +31 (0)70 515-9152, ან +31 (0)6 46448938, ან ელ-ფოსტაზე: [email protected] თქვენ ასევე შეგიძლიათ, თვალი ადევნოთ სასამართლოს საქმიანობას შემდეგი ვებგვერდების საშუალებით: Twitter, Facebook, Tumblr, YouTube, Instagram, Flickr.


რძალს სწყინს, რომ უქმეებზე შვილიშვილი ჩემთან არ მიმყავს მოგესალმებით! Girl.ge-ის რედაქციის მიერ მომზადებულ დღევანდელ სტატიაში, ქალბატონი, მასსა და მის რძალს შორის არსებულ ურთიერთობაზე მოგვითხრობს და მკითხველის აზრი აინტერესებს.ვიცი, რომ ეს თემა უკვე მოძველებულია, მაგრამ აი რა სიტუაციაში ვარ მე. ჩემი ვაჟი დაქორწინდა, საცხოვრებლად ცალკე გადავიდა, შეეძინა ვაჟი. მე ჩემი შვილიშვილი მიყვარს, ახალგაზრდების საქმეებში არ ვერევი, რჩევებით თავს არ ვაბეზრებ. მაგრამ, აღმოჩნდა, რომ თურმე “ყველა ნორმალურ ბებიას შვილიშვილები უქმე დღეებში თავისთან მიჰყავს”, მე კი არ მიმყავს! მე შემიძლია საღამოობით დავიტოვო, რამდენიმე საათი ვასეირნო, სანამ ახალგაზრდები სეირნობენ ან თავიანთ საქმეებზე დადიან, მაგრამ მე არ ვარ მზად, რომ ბავშვი მთელი ორი დღით დავიტოვო. მე მიყვარს ჩემი შვილიშვილი, მაგრამ, რომ იცოდეთ, როგორ ვიღლები მასთან ერთად! გამუდმებული ხმაურისგან თავი მისკდება, ღამით 2-4 ჯერ იღვიძებს, მეორე დღეს ძალიან დაღლილი ვდგები, მოკლედ, არ მაქვს ამდენი ენერგია. გასეირნებიდანაც ძალიან დაღლილი ვბრუნდები, სახლში კი ისევ სჭირდება გართობა, თვალყურის დევნება, საჭმლის მომზადება, იგი ძალიან აქტიურია. ამ ყველაფრის შემდეგ კი – სამსახური, სადღაც უნდა იაზროვნო და ყურადღებით უნდა იყო.ჯერ ერთი, მე ვმუშაობ, თანამდებობა საპასუხისმგებლოა, ვიღლები და მჭირდება, რომ გამოვიძინო, სიჩუმეში ვიჯდე და არა ბავშვს დავდევდე, ფაფები ვუხარშო და ღამე არ დავიძინო. მეორეც, როცა ჩემი შვილი ცალკე გადავიდა, ბოლოს და ბოლოს, დავიწყე საკუთარ თავზე ზრუნვა. იოგაზე ჩავეწერე, სახლში საჭმელს ნაკლებად ვამზადებდი, ნაკლებად ვალაგებდი, დავიწყე მეტი კომუნიკაცია მეგობრებთან, სეირნობა, სტუმრად და თეატრში სიარული. მე ბავშვი უკვე გავზარდე და არ ვარ გონებრივად და ფიზიკურად მზად, ისევ ამ ყველაფერში ჩაძირვისათვის. სანამ შვილები პატარები არიან, სამსახურიდან სახლში მორბიხარ, საჭმელი უნდა მოამზადო, გაკვეთილები, დალაგება, ბავშვთან საუბარი, მოკლედ, საზოგადოებაში ყოფნისთვის არ გცალია. ახლა კი, ხან დაბედების დღეზე, ხან სტუმრად, ხან სად, თავსაც უკეთესად ვუვლი, ახლა ზაფხულია – მეგობართან მიდა წასვლა, აგარაკზე. მინდა ცხოვრებით დავტკბე, სანამ მაქვს ამის შესაძლებლობა და ჯანმრთელობა.ვერ ვიტყოდი, რომ მათ საერთოდ არ ვეხმარები. ხან ვასეირნებ, ხან ვიტოვებ, თუ სურსათის საყიდლად მივდივარ, მათთვისაც ვყიდულობ, რასაც მაბარებენ. შეძლებისდაგვარად ბავშვსაც ვიტოვებ და მატერიალურადაც ვეხმარები (სანამ ვმუშაობ, შემიძლია), ცალკეც ჩემი წყალობით ცხოვრობენ, მაგრამ მე არ ვარ მზად, რომ საკუთარი დრო მთლიანად შვილიშვილს დავუთმო. მე მათი ერთადერთი ნათესავი არ ვარ, თუმცა მეორე მხრიდან ერთი საათითაც კი არ მოდის არავინ. ჩემს რძალს ჰყავს უმცროსი ძმა, დედა და მამა, დედა პენსიონერია. ბავშვი არ მიჰყავთ და ამას იმით ამართლებენ, რომ სახლში მოხუცი ბებია ჰყავთ და მას მოვლა სჭირდება, თანაც ძმას სახლში მეგობრები მოჰყავს, ბავშვს კი სიჩუმე და სიმშვიდე სჭირდება. ამბობენ, რომ მანძილიც დიდია (40 წუთის) და მამას სამსახურიდან დახვედრა სჭირდება საღამოობით. ვაჟმა და მისმა მეუღლემ თქვეს, რომ მათმა მეგობრებმა ბანაკში სახლი იქირავეს მთელი ზაფხულისთვის და შაბათ-კვირას შესაძლებელი იქნებოდა მათთან სტუმრობა. ვეუბნები – რა კარგია, ბავშვი სუფთა ჰაერზე იქნება-მეთქი, რაზედაც ჩემმა რძალმა მიპასუხა, რომ იგი ფიქრობდა, ბავშვი ჩემთან დაეტოვებინა, რადგან იქ პირობები არ არის: მხოლოდ ცივი წყალია, ტუალეტი და აბაზანა ცალკე შენობაშია და რამდენიმე სახლზეა გათვლილი. პირადად მე, საშინელ პირობებს ვერ ვხედავ, ჩვეულებრივი ბანაკია. უბრალოდ, მათ მეგობრებს შვილები არ ჰყავთ და, როგორც ჩანს, ბოლომდე უნდათ გართობა. შემდეგ კი, მან ჩემს შვილს უამბო ნორმალური ბებიების შესახებ, მაგრამ მე ყველაფერი მესმოდა. ჩემს შვილთან ერთად კარვებშიც და ბანაკებშიც დამისვენია და უპრობლემოდ, სახალისოც კი იყო. მიუხედავად იმისა, რომ დამტოვებელი მყავდა, თუმცა აზრადაც არ მომსვლია ბავშვისთვის სუფთა ჰაერი მომეკლო.მაგალითად, გუშინ 4 საათი მასთან ერთად ვისეირნე, ჯერ პარკში, მერე ეტლში ჩაეძინა. 4 საათის განმავლობაში შეეძლოთ დაესვენათ ან რაიმე გაეკეთებინათ. მანამდე, ხუთშაბათს ვიყავი მათთან, რძალი საპარიკმახეროში წავიდა.ვკითხულობ, რამდენი მშობიარობს 40 წლის შემდეგ, ალბათ ფეხებს გავჭიმავდი, საიდან აქვს ხალხს ამდენი ძალა? აქ ორ დღეში ისე ვიღლები, რომ ვბარბაცებ.როგორ გამოვიდე ამ სიტუაციიდან ისე, რომ ახალგაზრდებთან ურთიერთობა არ გავიფუჭო?


სერგი მაკალათია სერგი იოსების ძე მაკალათია (დ. 2 დეკემბერი, 1893, სეფიეთი, აბაშის მუნიციპალიტეტი — გ. 30 აპრილი, 1974, თბილისი) — ქართველი ეთნოგრაფი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1948), პროფესორი (1950). ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] დაიბადა მღვდლის ოჯახში. 1916 წელს დაამთავრა თბილისის სასულიერო სემინარია, 1922 წელს — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი. 1918-1919 წლებში ჯარისკაცად მსახურობდა ქართულ ჯარში. 1921-1935 წლებში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში უფროს მეცნიერ მუშაკად. 1926 წლიდან გარდაცვალებამდე შეისწავლიდა საქართველოს ცალკეული რეგიონებისა და ხეობების ისტორიულ ეთნოგრაფიას, მონაწილეობდა მხარეთმცოდნეობის მუზეუმების დაარსებაში, მესტიაში, გორში, ცაგერში, სტეფანწმინდაში და კასპში. 1937-1948 წწ. იყო გორის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმის დირექტორი. მუზეუმი ამჟამად მისი სახელობისაა.[1] იკვლევდა საქართველოს ეთნოგრაფიას, ისტორიას, არქეოლოგიას, ნუმიზმატიკასა და ხელოვნებას. სერგი მაკალათია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონშია დაკრძალული[2]. ნაშრომები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ახალწელიწადი საქართველოში, ტფ., 1927 - თუშეთი, ტფ., 1933 - მესხეთ-ჯავახეთი, თბ., 1938 - მთის რაჭა, ტფ., 1930 - მთიულეთი, ტფ., 1930 - სამეგრელოს ისტორია და ეთნოგრაფია, თბ., 1941 - ფშავი, ტფ., 1934 - ხევი, ტფ., 1934 - ხევსურეთი, ტფ., 1935 - ვახტანგ გორგასლანი., 1942 ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] - ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 368-369.


text: ნაზიმ მუსტაფა : "1918 წლის გენოციდისა და ყარაბაღის პირველი ომის დროს სომხები ერთი და იმავე მიმართულებიდან გვიტევდნენ" 1905.az –ბატონო ნაზიმ, 1905–1906 წლებში სომხების მიერ აზერბაიჯანელების წინააღმდეგ გატარებული გენოციდი აზერბაიჯანულ მეცნიერებაში გამოკვლეულ სფეროდ მიიჩნევა. ამ მოვლენის მკველვართაგან ერთ–ერთი ბრძანდებით. აღნიშნული ტრაგედიის ძირითად მიზეზი რა იყო? –1905–1906 წლებში სომხების სამხრეთ კავკასიაში განხორციელებული გენოციდი"დაშნაკსუთუნთა" და "ჰნჩაკ" სომეხთა პოლიტიკური პარტიების აზერბაიჯანელების ეთნიკური წმენდის გზით თავიაანთი თანამემამულეების ჩასასახლებლად მიწების მოპოვების სურვილის შედეგი იყო. სომხების მიერ 1894-1896 წლებში თურქეთის ტერიტორიაზე ამბოხების ჩახშობის შემდეგ , აღნიშნული მოვლენის მონაწილე 400 ათასი სომეხი სამხეთ კავკასიის სხვადასხვა რეგიონებში გადასახლდა. მათი უმრავლესობა შეიარაღებული იყო .თურქეთიდან წამოსვლის შემდეგ მათთვის შესასვლელი კარი ყოფილი აზერბაიჯანის ტერიტორია , ახლანდელი სომხეთი იყო. ნათელია ,რომ ეს მიწები აზერბაიჯანელებით იყო დასახლებული და ადგილ–მამულიც მათვე ეკუთვნოდათ,ამიტომაც სომხების დასასახლებლად ადგილი აღარ იყო. ისინი ძირითადად შეეცადნენ რომ ირავანში დასახლებულიყვნენ, რადგან ქალაქში ადგილის შოვნა შედარებით ადვილი იყო. 1903 წლიდან მოყოლებული ირანიდან და თურქეთიდან ჩამოსახლებულმა და შემდგომში გადმოსახლებულმა 400 ათასმა სომხემა სეპარატისტული მოძრაობა წამოიწყეს. აღნიშნული სეპარატიზმი მეფის რუსეთის უკმაყოფილებას იწვევდა. რადგანაც თურქეთში და კავკასიაში ავტონომიის მიღწევის სურვილის მქონე სომხებს , შემდგომ ეტაპზე ამ ავტონომიების გააერთიანება და ერთიანი ძლიერ სომხური სახელმწიფოს შექმნა ჰქონდათ განზრახული. სომხური შოვინიზმის ,ნაციონალისტი სომხური პარტიების , მათ შემადგენლობაში მყოფი შეიაჯაღებული დაჯგუფებების ფინანსურ წყაროს და იარაღის საწყობების როლს სომხური ეკლესიები თამაშობდნენ. სომხური ეკლესიების ,სომხური სეპარატიზმის რუსეთის წინაშეც ტერიტორიული პრეტენზიების წამოყენება , აღმოსაველეთ ანატოლიდან ვორონეჟამდე გადაჭიმულ გიგანტურ ტერიტორიაზე " დიდი სომხეთი"ს სახელმწიფოს შექმნის იდეამ მეფის რუსეთი სერიოზულად შეაშფოთა. 1903 წელს მეფის რუსეთმა ,დახურა ის სკოლები სადაც ასწავლიდნენ,რომ კავკასია ვითომდაც დიდი სომხეთის ტერიტორიის ერთ–ეთრი შემადგენელი ნაწილია და ეკლესიის ქონების კი რუსეთის მიწისა და ქონების სამინისტროსათვის გადაეცემის შესახებ მიიღო გადაწყვეტილება. აღნიშნულმა გადაწყვეტილებამ , იმ პოლიტიკურ ორგანიზაციებს, რომლებსაც ეკლესია აფინანსებდა დიდი დარტყმა მიაყენა. ამ მოვლენამ სომხურ ტერორს ბიძგი მისცა. მათ მეფის რუსეთის ყველა სამთავრობო ორგანოებს ულტიმატუმი გაუგზავნეს ,რომ თუ აღნიშნული გადაწყვეტილება ძალაში შევა ისინი ხელმძღვანელი პირების წინააღმდეგ ტერორს განახორციელებენ. ასეც მოხდა. ირავანში, გარსში მეფის მოხელეების წინააღმდეგ ტერორი განახორციელეს. ამისი ერთ–ერთი მიზეზი ისიც იყო,რომ მომავალში აზერბაიჯანელების წინააღმდეგ მასობრივი გენოციდის გატარების შემთხვევაში სამთავრობო წრეებს მათთვის ხელი არ შეეშალათ. შემდგომ პერიოდში ბაქოს გუბერნატორი ნაკაშიძე და განჯის ვიცე–გუბერნატორი ანდრეევი მოკლეს.აღნიშნული პირები გახლდნენ ის მოხელეები, სომხების მიერ ეთნიკური წმენდის პოლიტიკის წინააღმდეგნი იყვნენ. 1905 წლის 6 თებერვალს ბაქოში სომხების მიერ ერთი აზერბაიჯანელის მოკვლით დაწყებული დავა სომეხთა და მუსლიმანთა ხოცვა–ჟლეტვაში გადაიზარდა. იმ დროს ,როცა სომეხთა შეიარაღებული ძალები ამ ხოცვა–ჟლეტისთვის დიდი ხანია ემზადებოდნენ, აზერბაიჯანელები მამედ საიდ. ორდუბადის სიტყვებით რომ ვთქათ ძილს მისცემოდნენ. აღნიშნული მკვლელობები შემთხვევის შედეგი კი არა დაგეგმილი სახით განახორციელეს იმ ქალაქში, სადაც სამხრეთ კავკასიის მთელი მდიდარი სომხობა იყრიდა თაყს . სომხების ძირითადი მიზანი ბაქოში ნავთობ საბადოების ხელში ჩაგდება იყო,რადგანაც ნავთობ საბადოები სომეხი ტერორისტების საფინანსო წყაროს წარმოადგენდა. მსხვილი ნავთობ მრეწველები– მანთაშევები, მირზოიანები და სხვები "დაშნაკსუთუნის" და "ჰნჯაკ"ის პარტიებს თვიური საწევრო გადასახადივით დიდ თანხებს უხდიდნენ. აღნიშნული სახსრების საშუალებით სომხები იარაღდებოდნენ და 6 თებერვალს ბაქოში, 20 თებერვალს კი ირავანში მკვლელობები დაიწყო. იმ დროს ქალაქ ირავანში 30 ათასი კაცი ცხოვრობდა, მათ ნახევარს სომხები,ნახევასრს კი აზერბაიჯანელები შეადგენდნენ. ქალაქი და გარშემო მდებარე სომხური სოფლები სომეხთა შეიარაღებული ძალების მიერ ალყაში იყო მოქცეული და აზერბაიჯანელ მოსახლეობას მუსრს ავლებდნენ. ირავაანის შემდეგ ნახჭივანში გადავიდნენ,მაგრამ აზერბაიჯანელების ერთობლივობამ სომხების საწადელის ასრულებას ხელი შეუშალა. მიზანი, როგორც მ.ს. ორდუბადი წერს, ირავანიდან ნახჭივნამდე, ნახჭივნიდან ზანგაზურამდე,ზანგაზურიდან კი ყარაბაღამდე ოკუპირება და სომხური ანკლავის შექმნა იყო. სომხებმა,რომლებმაც ნახჭივანში სურვილი ვერ აისრულებს მაისის თვეში ირავანაში კვლავ ლოკალურ შეტაკებებს მიჰყვეს ხელი ,შემდეგ კი ყარაბულაღისა სახანოსა და ეჩმიაძინის (უჩქილსა) მაზრაში აზერბაიჯანელი მოსახლეობის ხოცვა დაიწყეს. 1905–1906 წლებში ბაქოში სამჯერ ირავანში კი ოთხჯერ ხოცვა–ჟლეტვა განახორციელეს. ირავანის გუბერნიის 7 რაიონში მრავალი აზერბაიჯანელი დახოცეს. 150 აზერბაიჯანული სოფელი დაცლილი იქნა და მოსახლეობა შემდგომშიც ვერ დაუბრუნდა მშობლიურ კერებს.შემდგომ ეტაპზე კი ზანგაზურის რაიონში აზერბაიჯანელები დაარბიეს. ყველაზე სასტიკი მკვლელობები, ზუსტად რომ ზანგაზურში განახორციელეს.იმ დროს ზანგაზური შედარებით მოშორებით მდებარე რაიონი იყო. განჯიდან ზანგაზურამდე ორი დღის სავალი იყო. სომხებმა თავიაანთი სურვილი ისეთ სიტუაციაში აისრულეს, რომ არავის არავითარი ინფორმაცია არ ჰქონდა .მარტო ზანგაზურის რაიონში 45 აზერბაჯანული სოფელი გაანადგურეს. განჯაში და და გაზახშიც მოხდა მკვლელობები. სომხებს ,გაზახ–გადაბეის მიმართულებით განჯის, ზანგაზურის მიმართულებით კი ყარაბაღისა და განჯისაკენ გადაადგილება და ასე და ამრიგად მტკვრის მარცხენა სანაპიროს დაპყრობა ჰქონდა გამიზნული. მაგრამ გაზახისა და გადაბეის მიმართულებით შეტევები მოგერიებული იქნა. საინტერესოა,რომ 1918 წლის გენოციდისა და პირველი ყარაბაღის ომში სომხები ერთი და იმავე მიმართულებიდან სარგებლობდნენ. სარეთოდ კი 1905–1906 წლების მკვლელობების ძირითადი მიზანი ეთნიკური წმენდის შედეგად სომხური ანკლავას შექმნა , შემდეგ კი ამ ანკლავას გაერთიანება და ერთიანი სომხური სახელმწიფოს გამოცხადება იყო. 1905–1906 წლების მოვლენების შესახებ მ.ს. ორდუბადი წერდა, სომხების სურვილი იყო,რომ ხანქანდში მხარზე იარაღ გადაკიდებული სომეხი ირავანამდე ისე ჩასულიყო ,რომ გზაზე ერთ მუსილმანს არ გადაეყროდა.მართალია სომხებმა, 1905–1906 წლებში თავიაანთი მიზნები ვერ განახორციელეს ,მაგრამ 1988-1993 წლებში ამ სურვილს მიაღწიეს. –ბატონო ნაზიმ, წინათ ასეთი აზრი არსებოდა,რომ ვითომდაც მეფის მთავრობამ 1905 წელს ბაქოში მოსალოდნელი მუშათა ღელვის წინ აღდგომისათვის სომხურ–აზერბაიჯანული კონფლიქტი დაგეგმა. მაგრამ ტრაგედიის მასშტაბი ბაქოს საზღვრებს საკმაოდ გასცდა. რამდენად ჭეშმარიტია ეს ვერსია? –როგორც ავღნიშნე,მოვლენებზე უწინ სომეხები ტერორისტული აქტების ჩადენით რუს მოხელეებს დაემუქრნენ. ამიტომაც მათი უმრავლესობა სისხლიან ფაქტებს ლოიალურად უდგებოდნენ. მინდა ერთი ფაქტიც ავღნიშნო,კავკასიის მეფის ნაცვლის მეუღლე ელიზავეტ გრიგორევნა სომხური წარმოშობის იყო. მას "დაშნაკსუთუნის" ერთ–ერთ ლიდერთან მესპოლთან პირადი ურთიერთობა ჰქონდა. ამბობენ,რომ მეფის ნაცვლის უკანა კარით მიდი მოდიოდა მათთან. სომეხი ავტორის ანაიდ ლალაიანის აზრით,1905-1906 წლებში სომხურ– მუსლიმანური ხოცვა–ჟლეტვის შესახებ ყველა საკითხი ვორონცოვ დაშკოვის საძილე ოთახში წყდებოდა. მეფის ნაცვლის დაცვის სამსახურის ხელმძღვანელი ერთ–ერთი პოლკოვნიკი შემდგომში წერდა ,რომ ვორონცოვ–დაშკოვის კანცელარიის თავ–რე პეტერსონი უკანა კარიდან სომხებს იარაღს ურიგებდა.ამრიგად, კავკასიის მეფის ნაცვლის პოზიცია მეფის რუსეთის პოზიციას მიეწერება. იმ დროს ,ის 84 წლის მოხუცი იყო და ახლგაზრდა ქალბატონი მასზე დიდ ზეგავლენას ახდენდა და საშუალებას არ აძლევდა,რომ სომხების წინააღმდეგ რაიმე ღონისძიება გატარებულიყო.და კიდევ იაპონია– რუსეთის ომში დამარცხებული მეფის რუსეთი ცდილობა დიდი ქალაქებში მომხდარი ამბოხებები ჩაეხშო და ამიტომაც განაპირა რეგიონებზე ხელი ვერ მიუწვდეობდა. დაუსჯელი სომხები კი აღნიშნული სიტუაციით სარგებლობდნენ და მკვლელობებს აგრძელებდნენ. –მაშ ,ასეთი ფართო გეოგრაფიული მასშტაბის მქონე მკვლელობები როგორ იქნა შეჩერებული? – იმ დრომდე აზერბაიჯანელები სომხებს სერიოზულ ძალად არ აღიქვამდნენ , უცბად შეშინდნენ,რომ მთელი მიწების დაკარგვის რეალური საშიშროება ელოდათ. ამიტომაც აზერბაიჯანელების ორგანიზების პროცესი დაიწყო.1906 წელს განჯაში პირველად " გეირათის" პარტია, "დიფაის "პარტია, ყაზახში იბრაგიმ ბეკ ვექილოვის ხელმძღვანელობით " მუდაფია"ს პარტია იქნა შექმნილი.ყაზახში .აღნიშნული პარტია ყაზახისა და ბორჩალოს რეგიონს სომხების შეტევისაგან დაცვის მიზნით იყო შექმნილი .ახმედ ბეკ აღაევის ხელმძღვანელობით შექმნილი პარტია "დიფაი" კი განჯისა და ელიზავეტპოლის გებერნიების დაცვას ემსახურებოდა. ეს პარტია ისეთ კონსპირატიულ პირობებში იყო ორგანიზებული,რომ მეფის რუსეთმა მისი მოღვაწეობის შესახებ ერთი– ორი წლის შემდეგ გაიგო. "დიფაის" პარტიას ბაქოში, განჯაში, ირავანში, ნახჭივანში, გარსში, იგდირში ფილიალები ჰქონდა.მათი მოღვაწეობის შედეგად მკვლელობები აღკვეთილი იქნა."დიფაის " პარტია განცხადებებს ავრცელებდა,რომ მეფის ჩინოვნიკები,რომლებიც სომხურ მკვლელობებზე თვალს ხუჭავენ დაისჯებოდენ. შუშის გენერალ–გუბერნატორი გალოშაპოვი და ნახჩივნის გუბერნატორი აქსელ ენკელი პარტიის წევრების მიერ დასჯილნი იქნენ, რის შედეგადაც მეფის მოხელეებმა მკაცრი ღონისძიებების გატარება დაიწყეს.სომეხთა შეიარაღებულმა ძალებმა განიარაღება დაიწყეს. "დიფაის" პარტიის მკაცრი ღონისძიებების შემდეგ სომხებმა შერიგებისათვის კომიტეტები შექმნეს და აცხადებდნენ,რომ ვითომდაც მეფის რუსეთის პროვოკაციებს იყვნენ აყოლილნი. 1905-1906 წლებში სომეხთა შეიარაღებულმა ძალებმა 7 დიდ ქალაქსა და 12 მაზრაში აზერბაიჯანელები დაარბიეს–ამოხოცეს,200 – ზე მეტი აზერბაიჯანული სოფელი გაანადგურეს. – მაშ ასე უცბად გამოღვიძებულ აზერბაიჯანელებს კვლავ რატომ ჩაეძინათ,რომ 12–13 წლის შემდეგ კიდევ უფრო საშინელი გენოციდი განიცადეს. – ეს ჩვენი შემწყნარებლობისა და გულმავიწყობის შედეგია.სომხები შერიგების შემდეგ შესაბამის მომენტს ელოდნენ.ასეთი მომენტი პირველი მსოფლიო ომის დროს დადგა. სომხებს, რომელთაც თურქეთის ტერიტორიაზე ავტონომიის შექმნა ჰქონდათ განზრახული მეფის რუსეთი ეხმარებოდა. სომხების შეიარაღებას კავკასიიდან ახორციელებდნე. მინდა ავღნიშნო,რომ რუსთა არმიაში 150 ათასი სომეხი მსახურობდა.ისინი პირველ რიგში აზერბაიჯანელებით დასახლებულ ანატოლიის სოფლებზე ახორციელებდნენ შეტევას. ამ ტერიტორიაზე განხორციელებული მკვლელობები ძალიან მცირედ არის გამოკვლეული.რადგანაც ეს მიწები რუსების ხელში იყო და თურქებს მათზე ხელი არ მიუწვდებოდათ. ბაქოს მუსლიმანური საქველმოქმედო საზოგადოება , რომელიც მხოლოდ და მხოლოდ მდიდარი აზერბაიჯანელების ანგარიშზე ფუნქციონირებდა , იმ ადგილების ლტოლვილებსა და ობოლ ბავშვებს ეხმარებოდა., ბაქოში და განჯაში მათთვის თავშესაფარი მოაწყო და მათ მკურნალობას უწყობდა ხელს სომხებმა,რომლებმაც თურქეთის ფრონტზე მარცხი განიცადეს შეეცადნენ კავკასიაში თავიაანთი სახელმწიფო შეექმნათ . ფრონტიდან დაბრუნებულმა სომხებმა იარაღი აზერბაიჯანელებისკენ შემოაბრუნეს .ანდრონიკის,ჰამაზასპანის,დრონინის და სხვათა შეიარაღებულმა დაჯგუფებებმა 500 ათასზე მეტი აზერბაიჯანული სოფელი გაანადგურეს.1918 წლის მარტ–მაისის თვეებში კი აზერბაიჯანელების წინააღმდეგ ფართო მასშტაბის გენოციდი განახორციელეს. –"სომეხთა სამფლობელოს" შესაქმნელად მაინც და მაინც ქალაქი ირავანი რატომ შეარჩიეს? – ავღნიშნე ,რომ "სომეხთა სამფლობელოს" შექმნა სომხებს არც დასიზმრებიათ.ეს რუსების იდეა იყო. ასეთი აზრიც კი არსებობდა,რომ რუსებს სომხური სახელმწიფოს შექმნა სურდათ.მაგრამ რუსებს ეს აზრადაც არ მოსვლიათ. მათ თურქეთსა და რუსეთს შორის ქრისტიანული ბუფერის შექმნა ჰქონდათ გამიზნული.ასეთი დერეფნის შექმნა კი მხოლოდ სომხებს შეეძლოთ. ანუ რუსები სომხებს ბრმა იარაღად იყენებდა,რადგანაც რუსებს სომხების ხასიათი კარგად ჰქონდათ შესწავლილი.იცოდნენ ,თუ როგორგ უთხრიდნენ ძირს იმ სახელმწიფოებს რომლებთანაც ურთიერთობები ჰქონდათ. –ირავანის დაარსების შესახებ სხვადასხვა მოსაზრება არსებობს. ზოგნი მის დაარსებას VII–ს მიაწერენ,ზოგიერთები კი ამბობენ რომ საფავების პერიოდში არის შექმნილიო.თქვენი აზრი, როგორც ირავანის შესახებ მრავალი კვლევის ავტორი საინტერესო იქნება? – VII საუკუნეში დვინში რელიგიურ მოღვაწეთა შეკრება და ამ შეკრებაზე ირავანიდან მყოფი ორი სომეხის მონაწილეობა სრულიად ტყუილია. ეს ამბავი იმიტომ გამოიგონეს,რომ ვითომდაც ამით სურდათ დაემტკიცებინათ ის აზრი,რომ ირავანი უძველესი სომხური ქალაქია. სომხეთის ისტორია სრულიად შეკოწიწებული ისტორიაა.რაც შეეხება ერებუნიას , მინდა გაცნობოთ,რომ ურარტუს პერიოდში სამხედრო ციხე–სიმაგრე იყო.აქ არმიის აღჭურვილობისათვის სხვადასხვა საწყობები აუშენებიათ და რა თქმა უნდა ისინი საცხოვრებელი ბინები არ ყოფილა და მათში არც არავის უცხოვრია.ეს კი იმიტომ გამოიგონეს რომ განეცხადებინათ ის აზრი,რომ ვითოდაც ურარტოს სახელმწიფო სომხური სახელმწიფო ყოფილა.მაგრამ არქეოლოგიური გათხრები გვიჩვენებენ,რომ ერებუნისა და ურარტუს სომეხ ხალხთან არავითარი საერთო არ აქვს. ირავანი კი ციხე–სიმაგრესავით აუშენებიათ და შემდგომში გარშემო ქალაქი გაუშენებიათ.ეს კი საფავიტების პერიოდში მომხდარა.იმ დრომდე ირავანი აზერბაიჯანელებით დასახლებული პატარა სოფელი ყოფილა. სომხები ამ მიწებზე ქრისტიანი მისინერებივით ჩამოსულან და ადგილობრივი მთავრობის თანხმობით ფულით შესყიდულ ტერიტორიებზე დასვენებისა და სალოცავად საქარავნეები და ეკლესიები აუშენებიათ. –1905.az საიტის რას უსურვებდით? – 1905.az საიტის მოღვაწეობას საკმაო ხანია რაც თვალს ვადევნებ. ძალიან სასარგებლო საქმეს ეწევით.წინათ თქვენს მოღვაწეობას სისტემატურობა აკლდა, ახლა კი ეს ხარვეზიც გამოსწორდა. ასე გააგრძელეთ და კიდევ წყაროებს ყურადღებით ადევნეთ თვალი.


09.12.2018 ახალციხის პირველი საჯარო სკოლა ‘მხიარულ სტარტებში’ საქართველოს ჩემპიონია


text: ისრაელის თანახმად მისი ქვეყნის დიპლომატები თავდასხმის სამიზნედ იქცნენ ინდოეთსა და საქართველოში. ოფიციალური ინფორმაციით სულ მცირე ერთი პიროვნება დაშავდა მას შემდეგ, რაც ინდოეთის დედაქალაქის ქუჩებში აფეთქების სამიზნე გახდა ისრაელის დიპლომატიურ მანქანა. ამავე ცნობით საქართველოში, გაუვნებელყვეს ასაფეთქებელი მოწყობილობა, რომლის სამიზნე, როგორც ირკვევა, ასევე ისრაელის საელჩოს პერსონალი უნდა გამხდარიყო. "ნაღმი აღმოჩნდა ისრაელის საელჩოს ერთ-ერთი ქართველი თანამშორმლის მანქანის ქვეშ. ინფორმაციის მიღების შემდეგ, გამნაღმველებმა ასაფეთქებელი მოწყობილობა ოპერატიულად გააუვნებელყვეს", - განუცხადა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საინფორმაციო-ანალიტიკური დეპარტამენტის უფროსმა შოთა უტიაშვილმა. მიმდინარეობს გამოძიება.


text: 13 ივლისი — გრიგორიანული კალენდრის 194-ე დღე (ნაკიან წლებში – 195-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 171 დღე. დღის მოვლენები 1822 : საბერძნეთის ბრძოლა დამოუკიდებლობისთვის - ბერძნები ამარცხებენ ოსმალებს თერმოფილესთან. 1837 : ბრიტანეთის დედოფალი ვიქტორია ბუკინგების სასახლეში გადადის და მისი პირველი ბინადარი მონარქი ხდება. 1878 : ბერლინის ხელშეკრულება - ევროპის სუპერსახემწიფოები ბალკანეთის რუკას ხელახლა ხაზავენ: სერბია, მონტენეგრო და რუმინეთი ოსმანთა იმპერიისგან დამოუკიდებლები ხდებიან. 1908 : ქალები პირველად მონაწილეობენ თანამედროვე ოლიმპიურ შეჯიბრში. 1923 : ჰოლივუდის წარწერა ოფიციალურად გაიხსნა ჰოლივუდის მაღლობზე, ლოს-ანჯელესში. თავდაპირველად მასზე ეწერა „Hollywoodland“, თუმცა ბოლო ოთხი ასო 1949 წლის განხლებისას ჩამოაშორეს. 1942 : მეორე მსოფლიო ომი - მონტენეგროელები იწყებენ პირველ საყოველთაო აჯანყებას ევროპაში ნაცისტურ მოკავშირეთა წინააღმდეგ. 1948 : კოპტური და ეთიოპიური ეკლესიები შეთანხმებას აღწევენ, რასაც შედეგად ეთიოპიის მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიის რანგში აყვანა მოჰყვა. 1977 : ნიუ-იორკ სიტი ბლეკაუტი - ქალაქს ელექტრონერგია გამოერთო 25 საათით, რასაც შედეგად არნახული ძარცვა და არეულობები მოჰყვა. 1985 : Live Aid მასობრივი საქველმოქმედო კონცერტები იმართება ლონდონში, ფილადელფიაში, სიდნეისა და მოსკოვში. 2000 : საქართველოში საზეიმოდ აღინიშნება ქართლის მოქცევის 1700 და საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიის 1500 წლისთავი. 2002 : მეხის დაცემის გამო გაჩნდა ხანძარი, რომელმაც 2.000 კვ.კმ-ზე მეტი ფათობის ტყე გადაწვა ორეგონსა და ჩრდ. კალიფორნიაში. ხანძრის ჩაქრობა მხოლოდ 5 სექტემბერს მოხერხდა. 2008 : ევროკავშირისა და ჩრდილოეთ აფრიკის ხმელთაშუაზღვისპირა ქვეყნებმა ხმელთაშუა ზღვის კავშირი შექმნეს. 2009 : ავსტრია, ბულგარეთი, უნგრეთი, რუმინეთი და თურქეთი სამთავრობათშორისო ხელშეკრულებას დებენ ნაბუკოს გაზსადენის მშენებლობაზე. 2014 : მსოფლიო ჩემპიონი ფეხბურთში გერმანიის ეროვნული ნაკრები გახდა. 2016 : დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი ტერეზა მეი გახდა. 2021 : ნეპალის უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებით შერ ბაჰადურ დეუბა პრემიერ-მინისტრად დაინიშნა. პერუს ეროვნულმა საარჩევნო კოლეგიამ ქვეყნის არჩეულ პრეზიდენტად პედრო კასტილიო ოფიციალურად გამოაცხადა. ამ დღეს დაბადებულნი ძვ. წ. 100 : გაიუს იულიუს კეისარი — ძველი რომის ერთ-ერთი უდიდესი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე 1863 : შმერლინგი, ოსკარ — ფერმწერი და გრაფიკოსი. 1888 : სანდრო შანშიაშვილი — ქართველი მწერალი (გ. 1979) 1894 : ბაბელი, ისააკ — უკრაინელი მწერალი (გ.1940) 1936 : ვაჟა აზარაშვილი — ქართველი კომპოზიტორი 1940 : სტიუარტი, პატრიკ — ამერიკელი მსახიობი 1942 : ფორდი, ჰარისონ — ამერიკელი მსახიობი 1954 : აკსუ, სეზენ — თურქი მომღერალი ამ დღეს გარდაცვლილნი 1645 : მიხეილ I — რუსეთის ცარი. 1900 : ბახტაძე, ილია — ქართველი პუბლიცისტი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი (დ.1859) 1951 : შონბერგი, არნოლდ — ავსტრიელი კომპოზიტორი (დ.1874) 1952 : ასპისოვი, ნიკოლოზ — საბჭოთა ოტოლარინგოლოგი. (დ.1877) 1954 : კალო, ფრიდა — მექსიკელი ფერმწერი დღესასწაულები მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს: დინარ დედოფალი კრება წმიდათა დიდებულთა და ყოვლადქებულთა ათორმეტთა მოციქულთა: პეტრესი, ანდრიასი, იაკობ ზებედესი, იოანესი, ფილიპესი, ბართლომესი, თომასი, მათესი, იაკობ ალფესისა, იუდა-იაკობის (თადეოზისა), სვიმონ მოშურნესი და მატათასი – სვეტიცხოვლობა იხილეთ აგრეთვე სხვა თვეები 0713


text: არასამთავრობო ორგანიზაცია ”კონსტიტუციის 42-ე მუხლი“ მიმართულება: - საერთაშორისო სამართალი; - ადმინისტრაციული სამართალი; - ადამიანის უფლებები; პროგრამის ფარგლებში დაგეგმილი ღონისძიებები მიმართულია სამართლის სკოლის სტუდენტების პრაქტიკულ საადვოკატო საქმიანობაში ჩართვისა და მათთვის შესაბამისი უნარ-ჩვევების გამომუშავებისაკენ. პროგრამა ბაკალავრებს საშუალებას მისცემს სწორად შეაფასონ საკუთარი შესაძლებლობები და დაგეგმონ კარიერა. პროგრამის შინაარსი: ამ მიმართულებით ორგანიზაციას „კონსტიტუციის 42-ე მუხლი“ საკმაოდ მდიდარი გამოცდილება აქვს. 1988-2003 წლებში ორგანიზაცია იურიდიული კლინიკის პროგრამას ახორციელებდა ამერიკის ადვოკატთა ასოციაციის ფინანსური მხარდაჭერით. იურიდიული კლინიკა ორგანიზაციის საქმიანობის ერთ-ერთ პრიორიტეტულ მიმართულებას წარმოადგენს. სტუდენტებს შესაძლებლობა ექნებათ გაეცნონ არასამთავრობო ორგანიზაციის საქმიანობის თავისებურებებს და თვითონაც ჩაერთონ მთელ რიგ ღონისძიებებში, რაც მათ მიერ მიერ მრავალფეროვანი გამოცდილების მიღების გარანტია იქნება. პრაქტიკული საკითხები: - პროფესიული ეთიკა; - კლიენტის ინტერვიურება და კონსულტირება; - სხვადასხვა სამართლებრივი დოკუმენტის მომზადება; - ადვოკატის პროფესიული უნარ-ჩვევები. - სასამართლოში წარმომადგენლობა პროგრამის ფარგლებში განსახორცილელებელი ღონისძიებები: - მოსამაზადებელი პერიოდი - ვინაიდან ორგანიზაციის წესდებით ნებისმიერი პროგრამის ფარგლებში არსებული ვაკანტური თანამდებობის დასაკავებლად აუცილებელია კონკურსის გამოცხადება, პროგრამის განხორციელების პირველ თვეს მოხდება პროგრამის თანამშრომელთა შერჩევა. პროგრამის ფარგლებში დასაქმდება 4 ადვოკატი და კოორდინატორი რომელთაც ექნებათ მსგავს პროგრამებში მუშაობის გამოცდილება, სურვილი და სათანადო მოტივაცია; - პროგრამის პრეზენტაცია - პროგრამის განხორციელების დაწყების პირველივე თვეს მოეწყობა პროგრამის პრეზენტაცია პროგრამის შესახებ ინფორმაციის გავრცელების მიზნით. რეზენტაციაზე მოწვეული იქნებიან მასმედიის, არასამთავრობო ორგანიზაციების, უმაღლესი სასწავლო დაწესებულებების და სხვ. წარმომადგენლები. სტუმრების შერჩევა და მოწვევა მოხდება ერთობლივად პროგრამის პარტნიორთა მიერ; - სტუდენტებისა და პროგრამის თანამშრომელთა გაცნობითი შეხვედრა - ვინაიდან პროგრამის პირველი ეტაპი მოიცავს ონლაინ სწავლებას, აუცილებელია მოხდეს პროგრამის თანამშრომელთა და სტუდენტთა ურთიერთგაცნობა, რაც მნიშვნელოვნად გაადვილებს სწავლების პროცესს. შეხვედრა მიზნად ისახავს საკონტაქტო ინფორმაციის გაცვლას, სტუდენტებისათვის სწავლების მეთოდიკის გაცნობას, მათი ინტერესის სფეროების შესახებ ინფორმაციის მიღებას და სხვ. სტუდენტებს შესაძლებლობა ექნებათ ესტუმრონ ორგანიზაციის ოფისს; - ონლაინ სწავლება - იმის გათვალისწინებით, რომ სტუდენტებს საკმაოდ დატვირთული სასწავლო გრაფიკი აქვთ, პროგრამის განხორციელების პირველი ნაწილი დაეთმობა ონლაინ სწავლებას. სწავლების აღნიშნული მეთოდი სტუდენტებს საშუალებას მისცემს სწავლისაგან მოუწყვეტლად მიღონ გარკვეული პრაქტიკული გამოცდილება ჰიპოთეტურ საქმეებზე მუშაობის გზით. აღნიშნული, ინტენსიური პრაქტიკული სწავლების ეტაპზე, მნიშვნელოვნად გაუადვილებს სამუშაოებს, როგორც სტუდენტებს, ისე ადვოკატებს. ამ პერიოდის განმავლობაში სტუდენტებს შესაძლებლობა ექნებათ სამჯერ შეხვდნენ პროგრამის თანამშრომლებს (ადვოკატები, კოორდინატორი) და მათთან ერთად განიხილონ როგორც სამართლებრივი, ისე ორგანიზაციული საკითხები; - ინტენსიური პრაქტიკული სწავლება: - სტუდენტების ჩართვა რეალურ საქმეებში – სწავლების მეორე ეტაპი ითვალისწინებს რეალურ საქმეებში სტუდენტების უშუალო ჩართვას. მათ საშუალება მიეცემათ ინტერესის სფეროს მიხედვით შეარჩიონ საქმე და იმუშაონ მასზე ადვოკატის უშუალო ზედამხედველობის ქვეშ. სტუდენტებს საშუალება ექნებათ შეისწავლონ საქმის მასალები, გააკეთონ საქმის და შესაბამისის ნორმატიული ბაზის ანალიზი, მოამზადონ საჭირო დოკუმენტები და კანონით დასაშვებ ფარგლებში ჩაერთონ სამართალო და გამოძიების პროცესში. საქმის აღებისას კლიენტი წინასწარ იქნება ინფორმირებული მის საქმეში სტუდენტების ჩართვის თაობაზე. კურსის დასრულების შემდეგ სტუდენტები მოამზადებენ იმ საქმეების პრეზენტაციას, რომელშიც იყვნენ ჩართული, რაც ხელს შეუწყობს მათ მიერ მიღებული გამოცდილების ურთიერთგაზიარებას. კონსულტაციები _ პარალელურად, წინასწარ დადგენილი გრაფიკის შესაბამისად და ადვოკატის ზედამხედველობით სტუდენტები ჩაერთვებიან კონსულტაციების პროცესში და იურიდიულ დახმარებას აღმოუჩენენ ორგანიზაციის ოფისში მოსულ კლიენტებს. მუშაობა კანონპროექტებზე – ორგანიზაციაში შექმნილია ადვოკატთა ჯგუფი რომლის მიზანია კანონპროექტებში არსებულ ხარვეზებზე მუშაობა და შესაბამისი მოსაზრებების წარდგენა პარლამენტში. სტუდენტები აქტიურად ჩაერთვებიან აღნიშნულ პროცესში, რაც ხელს შეუწყობს მათი კვლევის, ანალიზის, მსჯელობის, პოზიციის არგუმენტირების კულტურის გაღრმავებას. კონსტიტუციური სარჩელების მომზადება – კანონპროგრამებზე მუშაობის პარალელურად სტუდენტები ჩაერთვებიან უკვე არსებულ კანონმდებლობაში არსებული ხარვეზების გამოვლენის პროცესში, არაკონსტიტუციური ნორმების მოძიებისა და კონსტიტუციური სარჩელების მომზადების საქმეში. სტატიების მომზადება – ორგანიზაციას აქვს კვარტალური საინფორმაციო გაზეთი, ასევე ვებ–გვერდი, რომელზეც ინტენსიურად შუქდება ორგანიზაციის წარმოებაში არსებული საქმეების მიმდინარეობა და სხვა სამართლებრივი საკითხები. სტუდენტები ასევე ჩაერთვებიან სტატიების მომზადების პროცესში და შესაძლებლობა მიეცემათ გამოხატონ საკუთარი მოსაზრებები კონკრეტულ სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით. მონაწილეობა პრეს–კონფერენციებში _ ორგანიზაციაში ხშირად ეწყობა პრეს–კონფერენციები, რომელზეც შუქდება ორგანიზაციის წარმოებაში არსებული საქმეები და მათთან დაკავშირებული რეზონანსული და პრობლემური საკითხები; - პროგრამის ფარგლებში სტუდენტები მონაწილეობას მიიღებენ პრესრელიზების მომზადებაში და შესაბამის პრეს–კონფერენციებში იმ საქმეებზე, რომელშიც ისინი იქნებიან ჩართული. აღნიშნული მათთვის კიდევ ერთი დამატებითი საშუალება იქნება საკუთარი პროფესიული შესაძლებლობების უკეთ წარმოჩენის უნარის განვითარებისათვის. პრეზენტაციის მომზადება – კლინიკის პროგრამის დამთავრების შემდეგ სტუდენტები მოამზადებენ პრეზენტაციას მათ მიერ წარმოებულ საქმეზე. ისინი წარმოადგენენ მათ მიერ შესრულებულ სამუშაოს: საქმის არსს, ფაქტობრივ გარემოებებს, სამართლებრივ არგუმენტაციას, მოძიებულ მტკიცებულებებს, დაყენებულ შუამდგომლობებს, სხვადასხვა იურიდიულ დოკუმენტაციას, პროცესუალურ საკითხებს, დაცვის სტრატეგიას, სამართლებრივ შედეგებს, სასამართლო გადაწყვეტილებას.


განცხადება ვეძებ მცხობელს - თბილისი - მზარეული, კვება - სერვისი, მომსახურება - gancxadebebi.ge, უფასო განცხადებების საიტი საქართველოში GEO1196405 გვესაჭიროება ფუნთუშების მცხობელი(ბულკების). განცხადებები 41 - 54 სულ 54 GEO1170548 მესაჭიროება ქალი მცხობელი თონეში.ცვლაში. კახურ შოთზე. ტომარა-30 ლარი. ლალი (591547631) GEO1164525 ვარ.31.წლის.მამაკაცი.მაგ.გამოცთილება.ვარ.ნამუშევარი.რესტორნებში.ვფლოფ.ქართულ/და/დასავლურ.კუხნას. ვიღებ ბლინების შეკვეთებს GEO1163216 ვიღებ შეკვეთებს.ვამზადებ ხორციან და სამარხვო გემრიელ ბლინებს. ღირებულება ცალი 0.80 თეთრი. GEO1162898 გვესაჭიროება გამოცდილი კონდიტერი წერეთლის გამზირზე მდებარე კაფეში, რომელსაც, ამავდროულად, აქვს უნარი, შექმნას ნებისმიერი დიზაინის ტორტი, შეკვეთის შესაბამისად. ანაზღაურება 30 ლარი დღეში, სამუშაო გრაფიკი შეთანხმებით. GEO1161806 გვესაჭიროება მცხობელები, ტკბილეულის, იმერულის და ფენოვანის, ანაზღაურება თვეში 1000 ლარი და დამატებით 60 ლარი კვებისთვის. დამატებითი ინფორმაციისთვის დარეკეთ ნომერზე_ 591 15 12 86 ან 591 22 45 65 GEO1159519 კვების ობიექტი ეძებს მზარეულის დამხმარეს. სამუშაო საათები: 08:00 დან 17:30 მდე ანაზღაურება შეთანხმებით. დაინტერესების შემთხვევაში გამოგვიგზავნეთ CV geofood2016@yahoo.com ან დაგვირეკეთ 599515313. საბანკეტო დარბაზი, იაფი მომსახურებით GEO1154709 საბანკეტო დარბაზი იაფი მომსახურებით! ფასი:1 ადამიანი - 3-5 ლარი, ტევადობა - 250 კაცი. მისამართი: თბილისი, გლდანი, ხიზანიშვილის ქ.68 (მეორე ხიდთან). საკონტაქტო ნომერი:599333433, იკითხეთ ბესო. veZeb kar mcxobels GEO1149768 vedZeb mcxobels kargi anazRaurebit q.quTaiSi მცხობელი და მზარეული GEO1148978 სასწრაფოდ გვესაჭიროება ევროპული ცივების გამოცდილი მზარეული და პიცა. ხაჭაჭაპური/ლობიანის მცხობელი თბილისში. სამუშაო გრაფიკზე და ანაზღაურებაზე დამიკავშირდით ნომერზე 574 50 00 30


text: ამბრი-არაბი — ქართულ მითოლოგიაში გმირი, რომელიც გამოირჩევა უზარმაზარი ძალით, სიმაღლით და მასით. ის არის ამირანიანის პერსონაჟი. გამოირჩევა საარაკო ძალით, რომელიც მკვდარიც კი ამარცხებს ამირანს, რის გამოც ამ უკანასკნელს სასოწარკვეთილება მოიცავს. ლიტერატურა ქართული მითების პერსონაჟები


text: დასრულდა პოლიტიკური კრიზისის ეტაპი – კალაძე | newsreport.ge კვირა, 16 მაისი , 2021, 07:14 დასრულდა პოლიტიკური კრიზისის ეტაპი – კალაძე 10:46, 20-04-2021 თბილისის მერი კახა კალაძე ამბობს, რომ შეთანხმებაზე ხელმოწერით პოლიტიკური კრიზისი დასრულდა. ვისურვებდი, დღევანდელი დღე მართლაც იქცეს "საქართველოს წინსვლის გზად" და ამისთვის მინდა, მადლობა გადავუხადო ჩვენი ქვეყნის მეგობრებს – ევროპული საბჭოს პრეზიდენტს, შარლ მიშელს, მის პირად წარმომადგენელს, კრისტიან დანიელსონს, ამერიკის შეერთებული შტატების ელჩს, კელი დეგნანს, ევროკავშირის ელჩს, კარლ ჰარცელს, ყველას, ვინც ჩართული იყო მოლაპარაკებების პროცესში",– წერს კალაძე Facebook–ზე. ცნობისთვის, გუშინ ქართულმა ოცნებამ და ოპოზიციის ნაწილმა შეთანხმებას ხელი მოაწერეს. დოკუმენტს მხარი არ დაუჭირა ნაციონალურმა მოძრაობამ, ევროპულმა საქართველომ და ლეიბორისტულმა პარტიამ. მას ინდივიდუალურად ხელი მოაწერეს სალომე სამადაშვილმა და დავით ბაქრაძემ.


text: იბერიულ-კავკასიურ ხალხთა მითოლოგია ჩრდილოეთ კავკასიაში და ამიერკავკასიის ნაწილში მცხოვრებ იმ ხალხთა მითოლოგიური წარმოდგენების ერთობლიობას წარმოადგენს, რომლებიც საუბრობენ კავკასიური ენების ოჯახში შემავალ ენებზე. ამ ხალხთა ჯგუფს განეკუთვნებიან: ქართველები, ადიღები (ყაბარდოელები, ადიღები, ჩერქეზები), აფხაზები, აბაზები, ჩეჩნები და ინგუშები (ვაინახები), დაღესტნელები (ავარელები, ლეკები, დარგუელები, ლაკები, ლეზგები და სხვ.) და სხვ. წარმოშობის ისტორია ეს მითოლოგიური სისტემები წარმოიშვა უხსოვარ წარსულში იბერიულ-კავკასიურ ხალხთა წინაპარ ტომებს შორის. განვითარების პროცესში ეს სისტემები სხვადასხვა ზეგავლენას განიცდიდა. განსაკუთრებით დიდი ზეგავლენა მათზე ქრისტიანობამ და ისლამმა იქონია. კავკასიურ-იბერიული მითების ცალკეული ციკლები თითქმის არ შემონახულა, რადგან დიდ ეპოსებს (მაგ. ქართული ეპოსი ამირანის შესახებ, კავკასიური ნართების ეპოსი) შეერწყა თითქმის ყველა მითოლოგიური სიუჟეტი და მოტივი. მრავალი წარმოდგენის და სიუჟეტის აღდგენა ხდება ენობრივი მონაცემებში და სიმღერებში, ცეკვებში, ზეპირ გადმოცემებსა და რიტუალებში გაბნეული მოტივების მიხედვით. ეს მოტივები, რომლებიც კარგავდნენ პირვანდელ კონტექსტს, ზოგჯერ ერწყმოდნენ გვიანდელ რელიგიურ სისტემებს და ქრისტიანული და მუსულმანური კულტის ელემენტებად იქცეოდნენ. კავკასიურ-იბერიული მითოლოგიის უძველეს პლასტებზე წარმოდგენას იძლევა არქეოლოგია. ენეოლითისა და ადრეული ბრინჯაოს ხანიდან ჩვენამდე მოაღწია საყოფაცხოვრებო და საკულტო დანიშნულების საგნების ფრაგმენტებმა, რომლებზეც გამოსახულია ასტრალური ნიშნები, ჯვრები, ოთხკუთხედები, ადამიანთა და ცხოველთა ფიგურები. სხვადასხვა ტიპის სამარხების არსებობა გვაფიქრებინებს უკვე ამ ეპოქაში სიკვდილისშემდგომი სამყაროს შესახებ კომპლექსური წარმოდგენების არსებობაზე. კავკასიელ ხალხთა კოსმოგონიური წარმოდგენების მიხედვით, ხმელეთს მრგვალი ფორმა ჰქონდა და გარშემორტყმული იყო ზღვით ან მთებით. სამყაროს კიდეზე იდგა ცხოვრების ხე, რომელიც ვერტიკალურად აერთებდა ცას, დედამიწასა და მიწისქწვეშა სამყაროს. ჩეჩნების და ინგუშების წარმოდგენების თანახმად, მიწისქვეშა სამყარო ვერტიკალურად შვიდ სხვა სამყაროდ იყოფოდა, რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებული იყო თითოეული სამყაროს კიდეზე არსებული სოროებითა თუ საიდუმლო გამოქვაბულებით (მოგვიანებით ჩეჩნებსა და ინგუშებში წარმოიშვა ერთიანი მიწისქვეშა სამყაროს გაგება). კოსმოგონიური წარმოდგენების შემდგომ განვითარებაზე თვალის გადევნება კარგად შეიძლება ენობრივი მონაცემების საფუძველზე, რომლის მიხედვითაც სამყარო გადამკვეთ კოორდინატებზე განლაგებული ცალკეული სამყაროებისგან შედგება (შდრ. ქართული სკნელი); ვერტიკალურად განლაგდება ზედა სამყარო (ზესკნელი), მიწიერი სამყარო (სკნელი) და მიწისქვეშა სამყარო (ქვესკნელი); ჰორიზონტალურად სამყაროს ცენტრის (სკნელის) წინ მოთავსებულია წინა სამყარო (წინასკნელი), ხოლო უკან - უკანა სამყარო (უკანასკნელი). ზედა სამყარო დასახლებულია ღვთაებებით, ფრინველებით და ფანტასტიკური არსებებით, შუა - ადამიანებით, ცხოველებითა და მცენარეებით. ქვედა სამყარო ბოროტი ქტონური არსებების - დევების, დრაკონების, აგრეთვე სიღრმისეული წყლების სამყაროა. სამ ვერტიკალურ სამყაროს (ქართულ მითოლოგიაში) შეესაბამება თეთრი, წითელი და შავი ფერი. წინა სამყაროს - ნათელს და კეთილგანწყობილს, შეესაბამება გაგება “აქ”, ხოლო მის საპირისპირო უკანა სამყაროს - ბნელს, იდუმალს, ხიფათით და მოულოდნელობებით აღსავსეს - გაგება “იქ”. ბოროტი უკანა სამყაროს გამო მრავალი ჩვეულებით იკრძალებოდა უკან მოხედვა. ვერტიკალურად და ჰორიზონტალურად განლაგებულ სამყაროთა მთელი ეს სისტემა გარშემორტყმულია ბნელი გარეთა სამყაროთი - გარესკნელით, რომლის იქით არაფერი არ არსებობს და რომელიც მოიაზრება, როგორც გაყინული სიბნელე და უცვლელი მარადისობა. ვერტიკალურად განლაგებული სამყაროები ერთმანეთისგან ჰაერის სისქით და ხმელეთით გამოიყოფა, ხოლო ჰორიზონტალური - შვიდი (ცხრა) მთით და ზღვით. ერთი სამყაროდან მეორეში გადასვლა შესაძლებელია მხოლოდ ღვთაებების და ღმერთკაცებისთვის, ხოლო ადამიანს ასეთი გადასვლა შეუძლია მხოლოდ ღვთაების ნებართვით “იერის ცვლის” ანუ სიკვდილის გზით (შდრ. ქართული “გარდაცვალება”), როდესაც სული დროებით ტოვებს სხეულს, “მოგზაურობს” ღვთაებებთან ერთად ერთი სამყაროდან მეორეში, ხოლო დაბრუნების შემდეგ კვლავ შესახლდება მის სხეულში (ქართ. გახუა მეგრელაური, ინგუშური ბოტკი შირტკა). მოგვიანებით ჩნდება (ალბათ, ქრისტიანობის და მუსულმანობის გავლენით) სამოთხის და ჯოჯოხეთის ცნებები, ფორმდება სიუჟეტები, რომლებიც აღწერს სულის გადასვლას გარდაცვლილთა სამეფოში და ცოდვილთა სასჯელებს. ყველა სამყაროს ერთმანეთთან აერთიანებს სამყაროს კიდეზე მდგარი მსოფლიო ხე (მისი ვარიანტებია - სვეტი, რომელსაც ეყრდნობა ცარგვალი; კოშკი; ციდან დაშვებული ჯაჭვი; ირემი უზარმაზარი დატოტვილი რქებით, რომლებიც ცამდე აღწევს) მასზე მიბმული ცხოველით (აფხაზთა წარმოდგენით, როდესაც ცხოველი იღვიძებს და განთავისუფლებას ლამობს, ხდება მიწისძვრები). სამყაროთა შორის კავშირი მყარდება აგრეთვე ჯადოსნური ცხოველების, ფრინველების, ფანტასტიკური არსებების (გმირთა რაშები, არწივები, თეთრი და შავი ცხვრები, დევები, ქაჯები და ა. შ.) მეშვეობით. ამ წარმოდგენებს უკავშირდება რწმენა ხის და ტყეების ზებუნებრივი ძალის შესახებ. მრავალი ტომი (აფხაზები, ადიღები, დაღესტნელები) თაყვანს სცემდა ხეებს და სწირავდა მსხვერპლს. ქართულ მითებში ღვთაებები ხშირად ევლინებიან ურჩ ქვეშევრდომებს ხეების სახით. ჩეჩნების და ინგუშების კოსმოგონიური წარმოდგენა სიცოცხლის წარმოშობას უკავშირებს დედამიწაზე დაშვებულ უზარმაზარ თეთრ ფრინველს. დედამიწა მაშინ წარმოადგენდა ბრტყელ, უწყლო ხმელეთს, მცენარეებისა და ცხოველების გარეშე. ფრინველის უკან გაფრენის შემდეგ მისი ექსკრემენტებისგან წარმოიქმნა წყალი და თესლი, დაღვრილი წყლისგან წარმოიქმნა ზღვები, ტბები, მდინარეები; ქარით გაფანტული თესლით წარმოიშვა სხვადასხვა მცენარე. სხვა ვაინახური მითების მიხედვით მთები, ცხოველები და ადამიანები შექმნა დემიურგმა დიალამ. კავკასიურ-იბერიულ მითებში შემონახულია ძველი წინაქრისტიანული და წინაისლამური ღვთაებების პანთეონები უზენაესი ღვთაებით სათავეში. თუმცა მითებში უზენაესი ღვთაების გავლენა სხვა ღვთაებებზე ხშირად არ ვლინდება (ისევე, როგორც უზენაეს ღვთაებებს ხშირად უფრო არქაული მითოლოგიური პერსონაჟების ნიშან-თვისებები აქვს შემორჩენილი), რაც ამ წარმოდგენების შედარებით გვიანდელ წარმოშობაზე მიუთითებს. ამასთანავე, უზენაესი ღვთაების ცნებამ მნიშვნელოვანი ტრანსფორმაცია განიცადა ქრისტიანობის და ისლამის გავლენით. ქართული პანთეონის სათავეში დგას უზენაესი ღვთაება - ღმერთი, რომელიც, მიუხედავად იმისა, რომ ინაწილებს ზოგიერთ ფუნქციას სხვა ღვთაებებთან, არსებითად წარმოადგენს მსოფლიო წესრიგის ერთადერთ დამფუძნებელს და დამცველს, ყოველივე არსებულის მბრძანებელს. იგი იმყოფება მეცხრე ცაზე და მისი ნების გარეშე არაფერი არ ხდება არც მზისქვეშეთში, არც გარდაცვლილთა საუფლოში (ქრისტიანობის გავრცელების შემდეგ ღმერთი ასოცირდებოდა ბიბლიურ მამა - ღმერთთან). დანარჩენ ღვთაებებს - ხვთისშვილებს (ღმერთის შვილებს) ლოკალური ღვთაებების - მფარველების და ადამიანთა და უზენაეს ღმერთს შორის შუამავლების ფუნქცია აქვთ. ხვთისშვილთა მეთაურად ითვლებოდა კვირია - ხმელეთის მმართველი, რომელსაც საკუთარი კარავი ანუ სახლეული ჰქონდა. ზოგიერთი მითის მიხედვით, კვირია ითვლებოდა შუამავლად ღმერთსა და დანარჩენ ხვთისშვილებს შორის, რომლებიც მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევებში იკრიბებოდნენ უზენაესი ღმერთის კართან (დასავლეთ საქართველოს მთის ხალხთა მითებში კვირია ნაყოფიერების ფალოსური ღვთაებაა). აფხაზური პანთეონის სათავეში დგას ანცვა, რომელსაც შერწყმული აქვს ჭექა-ქუხილის და ნადირობის ძველი ღვთაებების, დედა-ღვთაების და სხვათა ნიშან-თვისებები. ადიღეურ მითოლოგიაში პანთეონის მეთაური, დემიურგი და შემოქმედი არის ტხა (სიტყვის წარმოშობა ადიღეური “დიგე”, “ტიგე” - მზე, საშუალებას იძლევა ვიფიქროთ, რომ თავდაპირველად შემოქმედის როლი ეკუთვნოდა მზის ღვთაებას); მოგვიანებით ტხას ფუნქციებმა გადაინაცვლა ტხაშხოსთან. ტხაშხოს კულტმა მიიღო ქრისტიანობის ზოგიერთი ელემენტი, ხოლო ჩრდილოეთ კავკასიაში ისლამის გავრცელების შემდეგ ალაჰის კულტს შეერწყა. ჩეჩნურ-ინგუშურ მითოლოგიაში უზენაესი ღვთაება, დემიურგი არის დიალა. დაღესტანში ერთი და იმავე ფუნქციის მქონე მითოლოგიურ პერსონაჟებს არა აქვთ საერთო სახელი, თითქმის ყველა ხალხს თავისი ღმერთები ჰყავს. პანთეონის სათავეში დგას ზალი (ლეკებთან), ბეჩედი (ავარელებთან), გინიში (წახურებთან), იინიში (რუთულებთან) და სხვ. დამახასიათებელი ნიშან-თვისებები კავკასიურ-იბერიული ხალხების მითოლოგიური წარმოდგენებისთვის დამახასიათებელია მზის, მთვარის და სხვა მნათობების პერსონიფიკაცია. ქართულ მითებში მთვარე მამაკაცია, მზე - ქალი; ისინი ხან და-ძმანი არიან, ხან - ცოლ-ქმარი, ხან კი - დედა-შვილი. დაღესტნის მთიელები მთვარეს და მზეს ქალიშვილის და ჭაბუკის იერით გამოსახავდნენ, ამასთანავე ზოგიერთ მითში ისინი და-ძმად გვევლინებიან, ზოგში კი - შეყვარებულებად. აფხაზთა პანთეონში თავდაპირველად შედიოდა მზის ამოსვლის და ჩასვლის ღვთაება ხაიტი, რომელიც დაკავშირებული იყო ცოცხალთა სამყაროსთან, გარდაცვლილთა სამყაროსთან, ზღვასთან. ძველი წარმოდგენებით, ხაიტის საზღვაო სამეფოში მთებიდან უზარმაზარი ხვრელით ჩაედინება ყველა მდინარე. ხაიტის ქალური შესატყვისი - კოდოში, რომლის კულტიც გავრცელებული იყო აფხაზეთის სანაპირო ზოლში და ზოგიერთ მოსაზღვრე ადიღეურ ტომში (მაგ. შაფსუღებში), გამოისახებოდა მისადმი მიძღვნილი ტყეებისა და ცალკეული ხის თაყვანისცემით. მოგვიანებით აფხაზურ პანთეონში შევიდნენ ამრა (მზის პერსონიფიკაცია) და ამზა (მთვარის პერსონიფიკაცია). მთვარის ფაზების წარმოშობის შესახებ მითის მიხედვით, ამრა (მზე) - მშვენიერი ქალია, ხოლო ამზა - მისი ქმარი. ამზას მოსდევს მისი და - ეშმაკი. როდესაც დაეწევა გაქცეულ ძმას, იგი იწყებს მის ჭამას. ამ დროს ჩნდება ამრა, რომელსაც გაუგია უბედურების შესახებ. ის თავისკენ ექაჩება ამზას, ხოლო და - თავისკენ. კამათს ღვთაება გადაჭრის: 15 დღით იგი ამზას ეშმაკს აძლევს (რომელიც ამ პერიოდში თითქმის მთლიანად შთანთქავს მთვარეს), ხოლო 15 დღით - მის ცოლს ამრას. იგი ახერხებს მიუსწროს ამზას სიცოცხლის ბოლოს (როდესაც მთვარე ილევა) და ალერსით და ზრუნვით კვლავ შთაბეროს სიცოცხლე. სავსემთვარეობისას კვლავ ეშმაკი აღიდგენს უფლებებს. არსებობს მთვარეზე ლაქების ახსნის სხვადასხვა ვარიანტი: მეცხვარის მიერ ზევით ასროლილი და მთვარეზე გაბნეული ძროხის ნაკელი; ნართ სასრიყვას ჯოგი, რომელიც მთვარეზე ძოვს. ქართველთა წარმოდგენით ლაქები მთვარეზე დედის მიერ ცომში მოსვრილი ხელით შვილისთვის სილის გაწვნის კვალია. მრავალი კავკასიური ხალხის რწმენით მთვარის დაბნელება ხდება იმის გამო, რომ მას თავს ესხმის ურჩხული (დრაკონი), რომელიც მის შეჭმას ლამობს; არსებობდა ტრადიცია მთვარის დაბნელების დროს მისი მიმართულებით სროლისა, რათა ეხსნათ იგი. ინგუშების და ჩეჩნების მითოლოგიაში ციური მნათობებისადმი მიძღვნილი რამდენიმე სიუჟეტი არსებობს. ერთ-ერთის მიხედვით, პერსონიფიცირებული მზე (ან მზის ღმერთი) გელა დილით ზღვიდან ამოდის, ხოლო საღამოს კვლავ ზღვაში ჩადის. როდესაც იგი ჰორიზონტზე ამოდის, მისგან ზღვის ქაფი წვეთავს. წელიწადში ორჯერ (ბუნიობის დროს) დედამისს - აზას სტუმრობს (ზოგიერთი მითის მიხედვით, აზა მზის შვილია, ყოველივე ცოცხალის მფარველი; დაიბადა მზის სხივისგან და წარმოადგენს მზის სხივების მაცოცხლებელ ძალას). ერთ-ერთი მითის თანახმად, მზე და მთვარე ძმები არიან (თუმცა სხვადასხვა დედის შვილები), რომელთაც მუდმივად დევნის მათი ბოროტი და მოჟი, რომელსაც ცაზე თავისი ნათესავები შეუჭამია; როცა იგი მათ დაეწევა, ხდება დაბნელება. სხვა მითი მოგვითხრობს მზისა და სხვა მნათობების წარმოშობის შესახებ. მშვენიერ ქალიშვილს მისდევდა მასზე შეყვარებული სახელგანთქმული ოსტატი-მჭედელი, რომელმაც არ იცოდა, რომ ეს ქალიშვილი მისი და იყო: იგი მას გავარვარებული ოქროს კომბლით მისდევდა მანამდე, ვიდრე ორივენი არ მოკვდნენ. კომბლის ნაპერწკლები ვარსკვლავებად გადაიქცნენ, ჭაბუკი - მზედ, ხოლო ქალიშვილი - მთვარედ. დღემდე ჭაბუკი (მზე) ცდილობს დაეწიოს ცაზე მის შეყვარებულს (მთვარეს). კავკასიაში გავრცელებულია მითოლოგიური სიუჟეტები მფარველ ღვთაებებზე და ბუნებრივი ობიექტების - მდინარეების, ტბების, ზღვების, მთის მწვერვალების და სხვ. მფლობელებზე, აგრეთვე ნადირობის ღვთაებებზე, რომლის ნებართვის გარეშე მონადირეს არ შეუძლია მოინადიროს რაიმე. არსებობს აგრეთვე ლეგენდები გარეული ცხოველების “პატრონ” ღვთაებებზე. ისინი ჩუქნიან მონადირეს ნანადირევს, რომლის მოკვლაც მათი ნებართვის გარეშე ეკრძალებათ, ხოლო ურჩი ყოველთვის ისჯება. ნადირობის ღვთაებებს მიეკუთვნებიან ქართული ოჩოპინტრე, დალი, აფხაზური აჟვეიფში, რომელიც ზოგჯერ აერგთან არის გაიგივებული, ადიღეური მეზიტხა, რომელმაც განდევნა ნადირობის ადრინდელი ღვთაება მეზგუაში (ქრისტიანობის გავრცელების შემდეგ მისი ფუნქციები ნაწილობრივ დაუშჯერჯიამ აიღო, რომელსაც აგრეთვე წმინდა გიორგის ნიშნები შეერწყა), დაღესტნური აბდალი (ავდალი), ინგუშური ელტა (რომელიც აგრეთვე მცენარეულობის ღვთაებაა) და სხვ. მითოლოგია კავკასიურ ფოლკლორში ნადირობის რიტუალები ნადირობის ღვთაებებთან დაკავშირებული წარმოდგენები ასახულია სანადირო ეპოსში და მითოლოგიურ სიუჟეტებში მონადირეთა შესახებ, რომლებიც მისდევენ რა ნადირთა მფარველ ღვთაებებს, რომელთაც ცხოველის სახე აქვთ მიღებული, მაღალი კლდეებიდან ვარდებიან და იღუპებიან. ეს სიუჟეტები, ისევე, როგორც ხალხური ცეკვებისა და სიმღერების ტექსტები, სრულდებოდა საგაზაფხულო დღეობებზე. მოგვიანებით კავკასიაში სანადირო მოტივები აგრარულ და კოსმოგონიურ წარმოდგენებს შეერწყა. ცეკვა-სიმღერები დაღუპული მონადირის შესახებ, რომლებიც ყოველწლიურად სრულდებოდა ადრეულ საგაზაფხულო დღეობებზე, ეძღვნებოდა ბუნების ნაყოფიერების განახლებას და გამოღვიძებას. ტოტემები დაღესტნის მრავალ ხალხში სჩანს ტოტემური წარმოდგენების კვალი. ტოტემების როლში გვხვდება დათვი, ძროხა, ძაღლი, ცხენი, თხა, ცხვარი, არწივი. დაღესტნის ხალხთა წარმოდგენებში მნიშვნელოვანია გველის როლი; ერთგან გველი კეთილი სულია, სახლის მფარველი, ხოლო მეორეგან - წყლის, წვიმის და ელვის განსახიერება. ტოტემური წარმოდგენები მოჩანს ჩეჩნურ-ინგუშურ მითოლოგიაშიც. ერთ-ერთ ზღაპარში უშვილო წყვილს ძროხამ და დედალმა ცხენმა მოუყვანეს შვილები. მშობლებმა ძროხისგან დაბადებულ შვილს მახტატი დაარქვეს, ხოლო ცხენისგან დაბადებულს - პახტატი. მათ გოლიათური ძალა აქვთ და მრავალ გმირობას ჩადიან. სხვა ზღაპარში ადამიანის და დათვის კავშირის შედეგად ჩნდება ჯადოსნური უნარის მქონე გმირი ჩაიტონგი. ჩეჩნებთან და ინგუშებთან ადამიანთა მფარველად გვევლინებიან ფრინველი (ფარა ხაზილგი) და გველი. ამინდის რიტუალები მრავალი სიუჟეტი უკავშირდება ელვის და ჭექა-ქუხილის ღვთაებებს, ადამიანთა ბედის და მოსავლის გამგებლებს. ისინი, უზენაესი ღმერთების მსგავსად, ფლობენ ციურ ცეცხლს და დედამიწაზე გზავნიან წვიმას და გვალვას. ქართულმა მითებმა და რიტუალებმა არ შემოგვინახა ელვის და ჭექა- ქუხილის უძველესი ღვთაებების სახელები, რომელთა კულტიც შეერწყა მათი გამომდევნელი ქრისტიანული წმინდანების - ელიას (ილიას), გიორგის და სხვ. კულტს. აფხაზურ პანთეონში ელვის და ჭექა-ქუხილის მბრძანებელია აფი, რომელიც დედამიწაზე ცეცხლოვან ისრებს გზავნის. ადიღებს სწამდათ დიდი ელვისმტყორცნელი ღმერთი შიბლე, რომელიც სულის ღმერთ ფსატხასთან ერთად პანთეონში ტხას (ტხაშხოს) შემდეგ მოდიოდა. დაღესტანში თაყვანს სცემდნენ ელვის და ჭექა-ქუხილის ღვთაებებს ასს (ლაკებთან) და არშს (წახურებთან), წვიმის ღვთაებებს (ზიუვილს ლაკებთან, გუდილს ტაბასარებთან, გუდის რუთულებთან, გოდეის წახურებთან, ფეშაფაის ლეზგებთან). აფხაზები, ადიღები, ქართველები მეხისგან მოკლულს განსაკუთრებული პატივით კრძალავდნენ, როგორც წესი სიკვდილის ადგილზე. ჭექა-ქუხილთან და ელვასთან დაკავშირებულია მჭედლობის მფარველი ღვთაებები (ქართული პირქუში, აფხაზური შაშვი, ადიღეური ტლეფში). აფხაზები სამჭედლოს ჭექა- ქუხილის ღმერთის - აფის ნამსხვრევად თვლიდნენ. მთელ კავკასიაში იყო გავრცელებული წარმოდგენები ღმერთსა და ადამიანს შორის შუამავალი ღვთაებების შესახებ, რომლებიც გამოსთხოვდნენ ხოლმე ღმერთს ადამიანთათვის სასურველ ამინდს. რიტუალების დროს ამ ღვთაებების პატივსაცემად ქალები სოფელში მორთული თოჯინებით დადიოდნენ, რომელთაც წყლით რწყავდნენ, ხოლო ცერემონიის დასრულების შემდეგ მდინარეში ყრიდნენ ხოლმე. ითვლებოდა, რომ ეს მსვლელობები შეაჩერებდა გვალვას და კოკისპირულ წვიმებს. ლაზარეს, გონჯოს და სხვებთან ერთად ქართველები თაყვანს სცემდნენ ქრისტიანულ წმინდანებს, რომელთაც საჭირო ამინდი მოჰყავდათ, კერძოდ, გაღმერთებულ ისტორიულ პიროვნებებს. აგრარული რიტუალები ფალოსური თოჯინებით გამართული რიტუალური მსვლელობები ბევრ რამეში ემთხვევა ძველბერძენი მწერლების მიერ აღწერილ, მოსავლიანობის ღვთაებებისადმი მიძღვნილ დღესასწაულებს. საქონლის ნაყოფიერებაზე ქართველები უზენაეს ღვთაებას (ღმერთს) ევედრებოდნენ, აგრეთვე წმინდა მარიამს და სხვადასხვა სინკრეტულ ღვთაებას, რომლებიც საქონლის მფარველობასთან ერთად აგრარულ ფუნქციებსაც ითავსებდნენ (მაგ. ბოსელი, ბარბალე, ბარბოლი, ქრისტიანული წმინდა ბარბარე, თევდორე, ჭაბუკი, ლამარი და სხვ.) შემონახულია აგრეთვე შინაური ცხოველების და მიწათმოქმედების განსაკუთრებულ მფარველებთან დაკავშირებული სიუჟეტები. დაღესტანში ლეზგინები თაყვანს სცემდნენ მიწათმოქმედების და მესაქონლეობის ღვთაება გუცარს. კავკასიის სხვა ხალხებთან ეს წარმოდგენები უფრო დიფერენცირებულია. აფხაზები მესაქონლეობის მთავარ ღვთაება აიტართან ერთად თაყვანს სცემდნენ საქონლის, განსაკუთრებით კამეჩების მფარველ ღვთაებას მკამგარიას (აკამგარია, სკამგარია). ადიღები თაყვანს სცემდნენ ხარების მფარველს - ხაკუსტაშს და ძროხების მფარველს - ფშიშაკს; ამათ გარდა იყვნენ მსხვილი და წვრილი საქონლის მფარველი ღვთაებები ახინი და ამიში. მთელ კავკასიაშია გავრცელებული ლეგენდები საქონლის მფარველი ღვთაების მიერ გამოგზავნილი ძროხის ან ხარის შესახებ, რომელიც ნებაყოფლობით სწირავს თავს მსხვერპლად ამ ღვთაებას. ქართველებში ეს ლეგენდები უკავშირდება სხვადასხვა ღვთაების - თემის მფარველთა და ქრისტიან წმინდანთა კულტს. ქრისტიანული ეკლესია იყენებდა ლეგენდებს ცხოველის შესახებ, რომელიც თვითონ მოდის მსხვერპლად შეწირვის ადგილას. მაგ. ილორის ტაძარში წმინდა გიორგის დღეობაზე “სასწაული” ხდებოდა: მოდიოდა ოქროს რქიანი ხარი, რომელიც თითქოს დღესასწაულის წინა ღამით თვით წმინდანის მიერ იყო მოყვანილი. ქართული ლეგენდის თანახმად, თავდაპირველად ღვთაება ირემს გზავნიდა. ნებაყოფლობითი მსხვერპლის მოტივი უახლოვდება შესაბამის ანტიკურ და ძველაღმოსავლურ მოტივებს. კავკასიის მთიელებში ცნობილია მიწათმოქმედების, ნაყოფიერების და მოსავლის ძველი ღვთაებები, როგორებიც არიან აფხაზური ჯაჯა და ანაპა-ნაგა, ადიღეური ტხაგალეჯი, ჩეჩნურ- ინგუშური ერდი, თუშოლი (რომელიც ქართველებშიც არის ცნობილი), დაღესტნური იდორი, კვარა და სხვ. ხელოსნობის მფარველები არსებობენ ხელობის მფარველი ღვთაებები (კერძოდ, ქართული ლამარი, აფხაზური ერიში - ქსოვის, საუნაუ - ფქვის და სხვ.) იბერიულ-კავკასიურ მითოლოგიაში შემონახულია წარმოდგენები კეთილი და ბოროტი სულების, ტყის კაცების შესახებ, რომლებიც მოგვიანებით ქრისტიანობის და ისლამის გავლენით ეშმაკის, შაითანის, იბლისის შესახებ წარმოდგენებს შეერწყა. ჩეჩნურ-ინგუშურ მითოლოგიაში კეთილი სულების - მფარველების როლში გვევლინებიან ტარამები; ბევრია ბოროტი სული - ალმაზები, ხუნ საგი, უბური, ვოჩაბი, გამსილგი. ბოროტ სულთა შორის ბევრი სხვადასხვა დაავადებას განასახიერებს. დაღესტნის ხალხებში შაითანები წარმოადგენენ თმებით დაფარულ ანთროპომორფულ არსებებს გადმოტრიალებული ხელ-ფეხით და ადამიანზე დაბლები არიან. ისინი განცალკევებულად ცხოვრობენ და ისეთივე ცხოვრებას ეწევიან, როგორსაც ადამიანები: ქორწინდებიან, შობენ შვილებს (მძიმე მშობიარობის დროს დამხმარე ქალს იწვევენ); უყვართ ცხენებით სეირნობა. ზოგჯერ ნაცნობი ადამიანის სახეს იღებენ. ზოგჯერ, თუ ადამიანმა სიკეთე და ზრუნვა გამოამჟღავნა, შაითანი მას მდიდარ ადამიანად აქცევს. ბოროტი შაითანები ცვლიან ახალშობილებს, ხელს კრავენ უფსკრულის კიდეზე მდგომ ადამიანებს, აჩერებენ წისქვილებს და ა.შ. მთის ხალხის რწმენით, ყურანისეული ლოცვა შაითანისგან იცავს. ავარელებთან შაითანებს საკუთარი სახელები აქვთ: იტუ, ტიტუ, ნისკუ და სხვ. შაითანთა სახესხვაობას წარმოადგენენ ვასვასინეკალი (ჯერ კიდევ არდაბადებულ ადამიანს დაავადებებს მოუვლენს), კეხაი (კისერს უმრუდებს ადამიანს, აბნევს მას, უმთავრესად კი საქონელს ერჩის), ჟუნდული (ჩვეულებრივ, იცავს ადამიანს, მაგრამ მის მაწყენარს დაავადებებს მოუვლენს - სახის კრუნჩხვებს, აჯადოებს) და სხვ. ჯინები, რომლებიც დაღესტნურ მითოლოგიაში გვხვდებიან, იყოფიან თეთრ ჯინებად, რომლებიც მფარველობენ ადამიანებს, ხელს უწყობენ გამდიდრებაში (გამდიდრების საიდუმლოს გამამხელელი ადამიანი სასტიკად ისჯება ჯინის მიერ) და შავ ჯინებად, რომლებიც აგიჟებენ ადამიანს. ქართულ მითებში გვხვდება ბოროტი სულები - დევები და ქაჯები, რომლებიც ქვედა სამყაროში ცხოვრობენ. ეპოსი მითოლოგიური წარმოდგენების განსაკუთრებული პლასტი ვლინდება ეპოსში და ფოლკლორში. ჩრდილოეთ კავკასიის ხალხთა და აფხაზური ნართების ეპოსი და ქართული ამირანის ეპოსი, წარმოიქმნენ რა უხსოვარ წარსულში, სხვადასხვა ისტორიული ეპოქის ანაბეჭდს ატარებენ. ეპოსსა და მითს შორის საზღვარი ხშირ შემთხვევაში საკმაოდ პირობითია. ეპოსის გმირები ცხოვრობენ სამყაროში, რომლის სივრცე-დროითი მახასიათებლები მითური სამყაროს შესაბამისი მახასიათებლების მსგავსია. ღმერთები გვევლინებიან გმირების დამხმარეების, მფარველების ან პირიქით მოწინააღმდეგეთა როლში. ნართულ ეპოსში ღმერთები დებეჩი და ტლეპში ღვთაებრივი მჭედლების ორ თაობას განასახიერებენ. დებეჩი გავარვარებულ ლითონს ხელით აძლევს ფორმას, ხოლო ტლეპში იგონებს მარწუხებს, უროს, გრდემლს, აკეთებს პირველ ნამგალს. იგი ასევე მკურნალობს ძვლების მოტეხილობებს (აქ ასახულია ლითონის ათვისების ეპოქის დროინდელი უძველესი წარმოდგენები, როდესაც მჭედელი, რომელსაც თაყვანს სცემდნენ, როგორც ღვთაების ყოვლისშემძლე რჩეულს, განასახიერებდა ზებუნებრივ ძალას, რომელსაც ლითონის დამორჩილება შეეძლო). მეორე მხრივ, ეპოსის გმირები (ამირანი, აბრსკილი, სასრიკვა, სოსრუკო, ნასრენ-ჟაჩე, ბატრაზი, პხარმატი და სხვ.) აღსდგებიან თვით ღმერთის წინააღმდეგ და ცეცხლს მოუპოვებენ ხალხს, რაც მათ ბერძნულ პრომეთესთან ანათესავებს და საშუალებას იძლევა, ისინი კულტურული გმირების რიგში განვიხილოთ. განასახიერებენ რა კეთილ საწყისს, ეპოსის გმირები ყოველთვის ეწინააღმდეგებიან ბოროტების, სიბნელის და მიწისქვეშა სამეფოს ქტონურ ძალებს, რომლებზეც გამარჯვება კოსმოსის მოწესრიგების სიმბოლოა. თავის საქმეებში გმირები მრავალ ღმერთს სჯობიან, ხოლო ზოგჯერ მათ მოწინააღმდეგედაც გვევლინებიან (ადიღეური სოსრუკო ღმერთებს სასმელს - სანოს წაართმევს და ადამიანებს აძლევს), ებრძვიან მათ და ხშირად იმარჯვებენ კიდეც (უაზირმესი კლავს ბოროტ ღმერთ პაკოს; ნასრენ-ჟაჩე აღსდგება ტხას მბრძანებლობის წინააღმდეგ, რის გამოც ოშხამახოს მწვერვალზე მიაჯაჭვავენ, საიდანაც მოგვიანებით ნართი ბატრაზი ათავისუფლებს). უმეტეს შემთხვევაში ეპოსის გმირები სასწაულებრივად იბადებიან - უცოდველი ქალწულისგან, ქვისგან, ქალღმერთის და მონადირისგან (აბრსკილი, ამირანი, სასრიკვა, სოსრუკო, სოსკა-სოლსა). ნადირობას კავკასიურ ეპოსში განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს, იგი წინ უძღვის ყველა მნიშვნელოვან გმირობას. ეპოსის გმირთა გმირობები განასახიერებენ ბუნების მოვლენებს, ბუნებრივი ციკლების პერიოდულობას, ციურ მნათობთა მოძრაობის როტაციულ ხასიათს. თუმცა თვითონ გმირთა ქმედებების ციკლურობა უკვე დაკარგულია და მხოლოდ სიუჟეტის გარკვეული ელემენტები მიუთითებენ მათ თავდაპირველ ხასიათზე. მიწისქვეშა სამყაროდან მოილტვის ცოცხლად დამარხული ნართი სოსრუკო, ყოველ გაზაფხულზე გაისმის მისი კვნესა; სოსრუკოს მიწისქვეშა სამყაროში ჩასვლის დღეს იღვიძებს ბუნება, მიწა იცილებს ყინულს, ჩნდება წყაროები - სოსრუკოს ცრემლები. ყოველ წელს გვახსენებენ თავს კლდეზე მიჯაჭვული ან გამოქვაბულში გამომწყვდეული გმირები (ამირანი, აბრსკილი და სხვ.). აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელთა ფოლკლორში შემორჩენილია სიუჟეტები გიორგის ყოველწლიური მოგზაურობის შესახებ ქაჯების ქვეყანაში. გიორგი, ამირანის და აშამეზის მსგავსად, იტაცებს მშვენიერ ქალებს, სიყვარულის და ნაყოფიერების ქალღმერთებს (ალბათ, ქაჯების მიერ მოტაცებულთ), ცხრასიმიან ფანდურს და გრდემლს, მოერეკება უზარმაზარ ჯოგს. ქაჯების ქვეყნიდან დაბრუნებისას თან მოაქვს მუსიკალური ინსტრუმენტი - გაზაფხულის სიმბოლო. ამირანი გადაივლის ზღვას და იტაცებს მშვენიერ ყამარს, ზეციურ, მზიურ ქალიშვილს, ღრუბელთა წინამძღოლის შვილს - გაზაფხულის სიმბოლურ სახეს. ამირანს გადაყლაპავს ვეშაპი, რომელიც სიბნელეს განასახიერებს, მაგრამ იგი ვეშაპს გვერდს გაუჭრის და გარეთ გამოდის. ნართები ჩადიან გმირობებს, რომლებიც აბედნიერებენ ადამიანებს და აყვავებენ ბუნებას. ნართი აშამეზი ბატრაზთან და სოსრუკოსთან ერთად მიწისქვეშა სამყაროში ჩადის, რათა დრაკონისგან მშვენიერი ახუმიდა გამოიხსნას და მოსტაცოს ჯადოსნური სალამური, რომლის დაკვრაც მძინარე ბუნებას აღვიძებს და განდევნის ზამთარს, რომელიც ჩამოწოლილა დედამიწაზე, ვიდრე სალამური დრაკონის ხელშია. დაღესტანში, სადაც ნართების ეპოსი ფართოდ არ გავრცელებულა (აქ ცნობილია მხოლოდ ცალკეული სიუჟეტები ნართებზე, კერძოდ ნართ ბარხუზე) ეპიკური სიუჟეტები და მოტივები ტიპოლოგიურად ახლოს დგას ამირანის და ნართების ეპოსთან. ლეზგინების ეპოსის გმირი - შარვილი, რომელშიც გაერთიანებულია მითოლოგიური და ზღაპრული ნიშან-თვისებები, უზარმაზარ ძალას ფლობს: გრანიტის კლდეს ჰკვეთს, ასი ათას მეომარს ცვლის, შეუვალია ისრების და ხანჯლებისთვის; მტერი მასთან გამკლავებას მხოლოდ მოტყუების გზით ახერხებს. დაღესტნური ეპოსის ზოგიერთი გმირი ღმერთებს ებრძვის. ლაკების გმირი ამირი აღუდგება ღმერთ ზალს, რისთვისაც მას რკინის ჯაჭვით კლდეზე მიაბამენ. სხვა გმირი (ადამიანი მაჩალ-ლაშიდან) მთაში ყინვისგან გათოშილი ქალიშვილებისთვის ცეცხლს პარავს ღმერთს. ყველაზე გავრცელებულ სიუჟეტებს შორისაა გმირების ბრძოლა ცალთვალა გოლიათებთან (ამირანი, ნართები; შდრ, ბერძნული ოდისევსის ბრძოლა ციკლოპ პოლიფემოსთან). ანალოგიური სიუჟეტები გვხვდება აგრეთვე კავკასიელ ხალხთა ფოლკლორში. ქართული ხალხური ლექსი “თავფარავნელი ჭაბუკი” შეიცავს სიეჟეტს გმირზე, რომელიც ყოველ ღამე გადაცურავს ზღვას თავის შეყვარებულთან შესახვედრად; ქალწული ანთებულ სანთელს ტოვებს ნაპირზე, რათა ჭაბუკს გზა მიასწავლოს, მაგრამ ბოროტი დედაბერის შელოცვით სანთელი ქარიშხლის დროს ქრება. ჭაბუკი ვერ აგნებს ნაპირს და იღუპება. ანალოგიური სიუჟეტები შემორჩენილია ადიღებშიც. ლეგენდის თანახმად, მშვენიერი ადიუხის სახლი დგას მდინარის ნაპირზე, რომელზეც გადაჭიმულია ტილოს ხიდი. თუ ადიუხის ქმარი სახლში გვიან ღამით ბრუნდება, იგი ფანჯრიდან თავის მანათობელ ხელებს უწვდის, რომელიც უნათებს გზას და ქმარიც ხიდზე ადვილად გადარეკავს ცხენებს. უმადური ქმარი უშლის ადიუხს ხიდის ხელებით განათებას. ბნელი ღამით იგი ვარდება ხიდიდან და იხრჩობა, რის შემდეგაც ადიუხი ცოლად სოსრუკოს მიყვება, რომელსაც მზის ატრიბუტიკა ახასიათებს. ადიუხის მანათობელი ხელები გვახსენებს ძველ მითს განთიადის ქალღმერზე, რომლის ვარდისფერი თითებიც ანათებს დილის ცას. ლეგენდის ქართულ ვარიანტში დაღუპული გმირი მის აქსესუარებთან ერთად (წითელი სამოსი, ანთებული სანთელი, ღამით ცურვა, ტვირთი, რომელიც მიაქვს და საბოლოოდ, სიკვდილი) ქალღმერთის სიყვარულის გამო დაღუპულ ღვთაებებს და გმირებს უახლოვდება. მითოლოგია


(გადამისამართდა გვერდიდან ციტრუსი) მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=ციტრუსოვანი_კულტურები&oldid=3522715“-დან


2012 ნოე 29 17:16:37 დღეს დილით გავრცელდა ინფორმაცია, რომ რომან ბიწაძის დაჯგუფება, რომელიც მხარს დავით ჩხაიძის კანდიდატურას უჭერს, გამგეობის შენობაში შეჭრას გეგმავდა. ინფორმაციის გადასამოწმებლად ადგილზე მისულებს, ხალხმრავლობა დაგვხვდა. როგორც გაირკვა, კოალიცია "ქართული ოცნების" სახელით, უბნების ყოფილ კოორდინატორებს მოსახლეობა გაუფრთხილებიათ, რომ გამგეობის შენობასთან გრანდიოზული საპროტესტო აქცია გაიმართებოდა. შეკრებილი ხალხი, ძირითადად, კოალიციის ყოფილი კოორდინატორები და აქტივისტები, უკმაყოფილებას გამოთქვამდნენ არსებული რეალობის გამო და მდგომარეობის სასწრაფოდ შეცვლას მოითხოვდნენ. შევეცადეთ გაგვერკვია, იყვნენ თუ არა საქმის კურსში კოალიციის დანარჩენი სუბიექტები. ორივე პარტიის ადგილობრივმა ლიდერს დაადასტურა, რომ ამ აქციის შესახებ ინფორმაცია ჰქონდათ, მაგრამ მასში მონაწილეობის მიღებას არ აპირებდნენ. გამგეობის წინ, ლანჩხუთის მაჟორიტარი დეპუტატი თემურ ჩხაიძეც გამოჩნდა. ცნობილია, რომ მას ამ საპროტესტო მოძრაობის მიმართ, მკვეთრად უარყოფითი დამოკიდებულება აქვს. დეპუტატმა არც დღეს დამალა უკმაყოფილება. _ ბატონო თემურ, ვიცით, რომ ადგილობრივი პოლიტიკოსების დაუმორჩილებლობის აქციებს არ იზიარებთ. ჩვენთვის ისიცაა ცნობილი, რომ თქვენ ცდილობდით მოლაპარაკების გზით გადაგეფიქრებინათ მათთვის რადიკალიზმისკენ მისწრაფების მცდელობა. როგორც ჩანს, თქვენმა მონდომებამ შედეგი არ მოიტანა. ახლა რა ნაბიჯის გადადგმას აპირებთ? _ შევეცადე ამეხსნა მათთვის, რომ სულ ცოტაოდენი მოთმინება გამოეჩინათ და ასეთ რადიკალიზმზე არ წასულიყვნენ. როგორც ჩანს, არაფერი გამომივიდა. თავიდან, შოთა ფირცხალაიშვილმა დადგა პატარა კარავი და გამგებლის გადადგომა მოითხოვა. ეტყობა, ვიღაც-ვიღაცეებს მადა გაეხსნათ, არ დაკმაყოფილდნენ პატარა კარვით. დადგეს დიდი და ერთ-ერთი კანდიდატის მხარდასაჭერად გაერთიანდნენ. პირადად მე არაფერი მაქვს მისი საწინააღმდეგო, მაგრამ არ ვთვლი, რომ ამისთვის სადღაც შევარდნა და ამ დონის აგრესიაა საჭირო. ეს ყველაფერი უფრო ცივილური მეთოდებითაც გადაწყდებოდა. რა უნდა დავაპირო, ისევ მოლაპარაკებებით თუ გამოვასწორებთ გამწვავებულ სიტუაციას. _ ხომ არ თვლით, რომ ეს ყველაფერი გამოიწვია იმან, რომ დროულად არ მოხდა კოალიციის მიერ მხარდაჭერილი კანდიდატის შეთავაზება? საზოგადოებისთვის არც ისაა ცნობილი, შეჯერდით თუ არა თქვნ და კოალიციის ლიდერები საერთო კანდიდატზე? _ ჩვენ გვქონდა მოლაპარაკებები და ერთიანი კანდიდატურაც განვიხილეთ. ასეთი კანდიდატურა არსებობს, მაგრამ, ამ ეტაპზე, დასახელებისგან თავს ვიკავებთ. არ ვჩქარობთ, იმიტომ , რომ ყველაფრის დაწყება სუფთა ფურცლიდან გვინდა. არ გვაქვს სურვილი, ამ ამბავს რამე კუდი გამოებას... გაუგებარია, რატომ იკავებს დეპუტატი თავს საკუთარი კანდიდატის დასახელებისგან, თუ მსგავსი შეთანხმება უკვე არსებობს და ეს სიტუაციის განმუხტვას შეუწყობს ხელს. "გურია ნიუსისთვის", წყაროებზე დაყრდნობით, ცნობილი გახდა, რომ კოალიციაში თითქმის მიღწეულია შეთანხმება საერთო კანდიდატზე. როგორც ჩვენთან საუბარში "თავისუფალი დემოკრატების" ლიდერმა, ელგუჯა ჩხაიძემაც დაადასტურა, ეს არის გელა პატეიშვილი. იგი ალასანიას პარტიის წევრია, სპეციალობით ზოოინჟინერია და სოფლის მეურნეობის დარგის ძალზე გამოცდილი სპეციალისტია. პატეიშვილი ამჟამად მამათში ცხოვრობს და მეურნეობითაა დაკავებული. ჩვენთვის უცნობია, ვინ იგულისხმა თემურ ჩხაიძემ უკვე მიღწეულ შეთანხმებაში. დეპუტატი გამგეობის შენობის წინ გამართულ აქციაზე დიდხანს არ გაჩერებულა. მედიასთან კომენტარის გაცემის შემდეგ, მან ტერიტორია დატოვა. მდგომარეობა ამის შემდეგ კიდევ უფრო გამწვავდა. თემურ ჩხაიძის გუნდის ერთ ერთი წევრი, ზაალ სანაძე აქციის მონაწილეებს დაუპირისპირდა. შელაპარაკება მასა და აქციის მონაწილეებს შორის შეხლა -შემოხლაში გადაიზარდა. სანაძე, ერთ-ერთ პირს, რომელიც მირიან ხინთიბიძედ გაგვეცნო, სიტყვიერად დაუპირისპირდა. დეპუტატის თანაგუნდელმა ეჭვი გამოთქვა, რომ ხინთიბიძე საერთოდ არ იყო ლანჩხუთელი და იგი აქ სპეციალურად მოიყვანეს სიტუაციის გასამწვავებლად. მიტინგის რამდენიმე მონაწილემ ჩვენთან არ ისურვა დაესახელებინა, თუ საიდან იყვნენ ჩამოსული. მირიან ხინთიბიძემ გამოგვიცხადა, რომ იგი "ქართველია და უფლება, აქვს ქვეყნის მასშტაბით გამართულ ნებისმიერ მიტინგს დაესწროს". თუ რის გამო გამოხატავდა პროტესტს, ამის გამხელა მან არ ისურვა. ზაალ სანაძემ არეულობის ინსპირირებაში "რესპუბლიკელების" ადგილობრივი ლიდერი რომან ბიწაძე დაადანაშაულა: "ძალიან კარგად ვიცი, როგორ მოხდა მათი აქ მოყვანა. დღეს ნიგოითში და მთელ ზედა ზონაში, კოორდინატორები დადიოდნენ და ხალხს ატყუებდნენ, "ქართული ოცნება" მიტინგს აწყობს და წამოდითო. ყველაფერი კი ბიწაძის გეგმით ხდება. მაგრამ არ მივცემთ ბიწაძეს უფლებას, დეპუტატს, რომელიც ლანჩხუთელთა უმრავლესობამ აირჩია, თავზე გადაახტეს." შევეცადეთ შეკრებილი ხალხის აზრც გაგვეგო. მათი ნაწილი მართლაც საკუთარი სურვილით აღმოჩნდა აქციაზე მოსული, ნაწილი კი, თავს მოტყუებულად მიიჩნევდა. ბევრ მათგანში ჩვენ კოალიცია "ქართული ოცნების" კოორდინატორები ამოვიცანით, რომლებსაც ჯერ გაწეული შრომის საფასურიც კი არ მიუღიათ. "მთელი ზაფხულის განმავლობაში მხოლოდ იმიტომ ვიმუშავეთ, რომ ჭირი მოგვეცილებინა ქვეყნისთვის და საქმე ისე მიდის, უარესია მოსალოდნელი. თუ ისევ "ნაციონალები" დარჩებოდნენ და შეჭამდნენ ქვეყანას, ჩვენ რისთვის ვიშრომეთ?" – კითხულობს სოფელ გვიმბალაურის კოორდინატორი ომარ კაპანაძე. აქციაზე კიდევ ერთი დაპირისპირება მოჰყვა ვახტანგ ზენაიშვილსა და დავით ჩხაიძეს შორის წარმოქმნილ შელაპარაკებას. ზენაიშვილის ხმამაღალი და კატეგორიული ტონი ჩხაიძისთვის მიუღებელი აღმოჩნდა. " ასეთი კარავის გამართვა ჩემზე უკეთ არავინ იცის, მაგრამ ახლა არავის მივცემთ უფლებას 20 წლის წინანდელი ვანდალური მეთოდები გამოიყენოს და ქვეყანა ისევ უფსკრულში გადაჩეხოს,"– აღშფოთებას ვერ მალავდა ვახტანგ ზენაიშვილი. გამგებლობის კანდიდატი დავით ჩხაიძე, რომლის გამოც დაიწყო განხეთქილება ლანჩხუთის პოლიტიკურ ძალებს შორის, მონდომებით ცდილობდა ოპონენტები დაერწმუნებინა, რომ არსად შეჭრას არ აპირებდა. თუმცა, სხვადასხვა წყაროებიდან ვრცელდებოდა ინფორმაცია, რომ საპროტესტო აქციაში მონაწილენი, ძალის გამოყენებით შეეცდებოდნენ ვითარების შეცვლას. "თითოეული ქართველისთვის თქვენ ხართ სიამაყე" _ ლევან იზორია ვინ უნდა აღადგინოს გადათხრილი ქუჩები და ტროტუარები? რუსთაველის გამზირი წითლად არის შეღებილი (ფოტო)