text: Pyetje : Ndryshe nga shume intervista tuaja ku politika ka zene nje vend kryesor, do te deshironim te flisnim sot ne radhe te pare per letersine. Do ta nisim me nje pyetje nga debati si u zhvillua kohe me pare, ne mungese tuaj. A ju ka bere pershtypje se poema juaj, per "pashallaret e kuq" pasi u denua si antikomuniste dhe u ndalua nga shteti me 1975, sot me 2002, pra 27 vjet me pas, u sulmua perseri? Pergjigje: Se pari, ne jeten e nje shkrimtari te njohur dukuri te tilla si debate, polemika te ashpra, sulme, madje dhe shpifje, jane gjera te njohura. Kane ndodhur kudo, ne cdo vend dhe ne cdo kohe. Keshtu ka per te ndodhur gjithmone. Sa per te dyten: denimi nga disa i kesaj poeme ne dy kohe te ndryshme, pra ne dy regjime te kunderta, kjo ka qene disi befasuese. Ne nje rast te tille mendimi i pare qe te vjen eshte se mos valle ndodhemi ne te njejtin regjim, por qe mban tani emer tjeter? Zoti mos e dhente! Dhe vertet, pavaresisht se une bej pjese nder ata qe e kritikojne shpesh kete kohe, prapseprape kam bindjen se Shqiperia e ka varrosur per gjithmone komunizmin. Natyrisht qe pas ardhjes se te majtes ne fuqi forcat me te erreta te djeshme te diktatures jane inkurajuar. Ka perpjekje per kthimin e hoxhizmit. Shqiperia eshte ende plot fantazma, hije dhe nostalgjira te asaj epoke. Ju e keni degjuar shprehjen "vezet e gjarprit". Pas ikjes, gjarpri le pas vezet. Ato, pasi zhvillohen perpiqen te bejne te njejten gje si paraardhesi i tyre. Dhe keshtu qellon qe ti mund te denohesh dy here per te njejten gje, ndonese heren e pare ajo quhej "antikomuniste" e heren e dyte "sterkomuniste". Pyetje : A eshte shqetesues ky fenomen? Pergjigje: Eshte nje fare shqetesimi, natyrisht, por jo aq sa c'duket. S'duhet harruar se ky denim i dyte eshte denim i hijeve, denim karikatural. Jam i sigurt se midis ish-xhelateve te diktatures ka nga ata qe ende psheretijne sot: te na vinte dita te denonim edhe nje here, ashtu si dikur! Ne nje novele te shkrimtarit zviceran, Durrenmatt, pershkruhen ca ish-gjyqtare matufe, qe mblidhen te nje bujtine e vjeter per te zhvilluar gjyqe te vjetra, si dikur. Eshte e njohur kjo nostalgji: disa veshin uniformat e dikurshme, disa nxjerrin kodet penale e, ndoshta, disa, veglat e tortures. Pyetje : Mendoni se pas bujes se madhe qe u be pati lexues qe prisnin me shume prej leximit te poemes? Pergjigje: Kete une e kuptoj. Sot, 27 vjet me pas, lexuesit qe kane pritur te lexojne nje trakt antikomunist, nje veper reaksionare, antisocialiste, nje bombe qe te digjte duart etj., etj., sic u akuzua ne ate kohe, sot me te drejte mund t'ju duket nje poeme e thjeshte, madje nje pjese e saj, si e realizmit socialist. Kjo gjithashtu eshte e njohur. Shume njerez qe e lexuan "Doktor Zhivagon" e Pasternakut, vite me pas, mbeten te zhgenjyer. Per kete roman qenka bere gjithe ajo zhurme me 1959? Po vende-vende ky ngjan si i realizmit socialist! E njejta gje ndodhi me "Nje dite e Ivan Denisovicit" te Solzhenicinit. Pati ish te burgosur qe u revoltuan nga leximi. Per mendimin e tyre, vepra qe u paralajmerua si nje denoncim i tmerrshem, ishte aq e qete si te pershkruante nje vend te zakonshem pune. Ku ishin vuajtjet e tyre, ku ishin pushkatimet, masakrat? Zemerimi kunder Solzhenicinit shkoi aq larg saqe disa e akuzuan se novela ka qene e porositur nga KGB-ja, per te hedhur puder mbi realitetin e zi. Ne kete kah une e kuptoj cdo keqkuptim te lexuesve te sotem. Mirepo poema ime nuk u sulmua nga lexuesit. Ajo u sulmua perpara se te zbulohej, pa u lexuar. Ne balle te sulmit, dhe furnizuesja kryesore e materialeve kunder meje, ishte gruaja e ish-diktatorit. Kjo ka qene shqetesuese. Pyetje : Eshte thene, midis te tjerash, ne shtyp se lidhur me kete mllef te befasishem kunder jush ka arsye jashteletrare, kryesisht politike. Mendoni se zerat kembengules per kandidimin tuaj te mundshem per postin e Presidentit mund te kene luajtur rol? Pergjigje: Nuk di c'te them. Une kam qene i qarte per kete ceshtje. Ndoshta njerezit qe jane dinake nuk besojne se mund te kete ne kete bote njerez jodinake. Ndoshta kujtojne se une them "jo" e mendoj "po". Nuk jam lekundur asnjehere ne mospranimin tim. Une s'di ndonje mjet tjeter te shprehjes, vec fjales. Lidhur me arsyet jashteletrare mund te them se kryesorja ka lidhje me problemin e krimeve politike. Me lejoni te perseris se Shqiperia ndodhet ne nje periudhe paskrimi. Ne jeten e popujve keto jane periudha teper te rendesishme per ndergjegjen e tyre. Ne Shqiperi, ashtu si ne disa vende te ish-Lindjes, behen perpjekje per devijimin e pergjegjesise per krimet e kryera ne diktature. Ish-kastat perpiqen te mbrohen. Ata dhe sherbyesit e tyre rreken te shpelajne duart nga gjaku. Mirepo gjaku, sic mund ta dini, eshte e fundit gje qe mund te shpelahet ne kete bote. Ne kete vend qe quhet Shqiperi jane bere tmerre qe do t'u ngjethnin mishte brezave te tere. Kjo eshte arsyeja qe ish-kastat, bashke me te afermit e tyre, terbohen po t'ua kujtosh krimet. Ne dy krijime politike, "Pashallaret e kuq" dhe "Sapuni i Ledit Makbeth", te dyja te shkruara ne ate kohe, e para e ndaluar, e dyta e botuar gjate regjimit, une kam folur per "duart e pergjakura" te zyrtareve komuniste. Per kete poema u ndalua atehere. Per te njejten arsye ajo sulmohet tani. Eshte gjithmone historia e vezeve te gjarprit. Pyetje : Kritikuesit perdoren si argument permendjen e Enver Hoxhes dhe te klases punetore, ne pjesen e mbylljes se vjershes. A ishte e domosdoshme kjo permendje? Vec kesaj pati nervozizem lidhur me komplotistet. Pergjigje: Ka qene absolutisht e domosdoshme. Ka qene pikerisht taksa e botimit qe njihet tashme. Te shkruash se zyrtaret shqiptare i kane "duart e pergjakura gjer ne berryle", kjo eshte akuza me e rende qe mund t'i behet nje regjimi. Ta cosh poemen per botim me 1975 pa bere asnje balancim per kete akuze, kjo eshte e paperfytyrueshme. Lidhur me hamendjen se mos poema sulmonte komplotistet nga kjo hamendje kritikuesit u veteksituan dite te tera. Kur poema u zbulua, doli se asgjekundi ata s'permendeshin. Ky eksitim kaq i madh, ky merak se mos jane prekur "komplotistet", rrjedh nga nje psikologji nomenklaturiste. Per njerezit e "bllokut", lagjes se udheheqjes, ajo lagje ishte gjithe bota. Le te behej jashte caqeve te saj kerdia. Le te pushkatoheshin, te vareshin, te internoheshin klasat e permbysura, kundershtaret politike, kleriket, intelektualet, mbreteroret, ballistet etj., etj. Skandal dhe padrejtesi per ta ishte ne radhe te pare denimi i pjesetareve te kastes. Kurse te tjeret quheshin te njerkes. Denimi nga Hoxha dhe Stalini i ministrave te brendshem te diktaturave shqiptare dhe sovjetike, Koci Xoxes, Jezhovit, Hazbiut, Abakumovit etj. nuk e ka zbardhur biografine e ketyre te fundit. Ndaj permendja e krimeve te tyre nuk mund te jete tabł. Ne fund te fundit, nepermjet duarve te tyre u krye gjithcka. Pyetje : Debati, duke dale jashte shtratit preku ceshtje te tjera, si p.sh. trajtimin ne letersi te figures se diktatorit. Citohen letrare te kene thene se ju keni 1200 faqe per Enver Hoxhen. Pergjigje: Eshte nje mungese serioziteti, per te mos thene nje fjale me te rende. Vepra ime eshte publike dhe te gjithe e njohin ate, si brenda dhe jashte vendit. Une s'kam dy vepra, nje per Shqiperine, nje per Evropen dhe boten. Ne qofte se kam fituar njohje dhe respekt e kam fituar ne radhe te pare me vepren qe kam shkruar dhe botuar ne Shqiperine diktatoriale. Ne kete veper perfshihen edhe faqet per E. Hoxhen. Kur flitet per 1200 faqe, besoj se eshte fjala ne radhe te pare per dy romanet "Dimri i vetmise se madhe" dhe "Koncert ne fund te dimrit". Te dy jane te perkthyer e te njohur kudo, nga Anglia ne Rusi, e nga Suedia ne Spanje e me tej. Per respekt ndaj publikut shqiptar, e jo per kritizeret e mij bej per here te fundit sqarimin se "Dimri i vetmise se madhe" u shkrua prej meje me vullnet te lire, pa asnje trysni nga askush. Shkeputja e Shqiperise nga kampi socialist, i pershkruar ne kete roman, ka qene i vetmi aksion i Enver Hoxhes me te cilin une kam qene dakord plotesisht. Sepse ky aksion, pavaresisht nga c'motive egoiste u be, ishte historikisht i drejte dhe krijoi shpresen e afrimit me Evropen. Se ngjarja e pershkruar ne roman, si dhe dueli Hrushov-Hoxha, prej te cilit ky i fundit del simpatik, nuk u shpik prej meje, por rezulton i tille nga proces-verbalet. Ne qofte se ato kane qene te falsifikuara, atehere edhe pershkrimi eshte mbeshtetur ne nje falsifikim. Gjer me sot pala ruse, qe duhej te kishte nje version te vet te fakteve, nuk ka paraqitur te tille, ndonese romani eshte botuar ne Rusi, pas permbysjes se komunizmit. Se fundi, tabloja globale e botes k omuniste ne kete roman eshte nje nder me te erretat e pershkruar ne letersi, cka shpjegon suksesin e tij ne Perendim. Pjesa politike, bisedimet, mbledhjet, figura e E. Hoxhes bashke me Hrushov e kompani, nuk zene me shume se nje te dhjeten e vepres, pra rreth 50 faqe. Sa per romanin tjeter "Koncerti", qe trajton historine e ndarjes me Kinen, nga 600 faqet e tij, jane vetem 3 faqe ku shfaqet diktatori. Une ju lutem qe perbri kesaj interviste t'i botoni ato 3 faqe, ashtu sic jane shtypur nen regjimin komunist, ne menyre qe lexuesi shqiptar te shikoje gjer ku shkon genjeshtra ne kete vend. Me pergjegjesi te plote ju them se ne ato 3 faqe, jo vetem nuk ka asnje lavderim per Hoxhen, por ne mbyllje te portretit ka nje ngjyrim qe anon nga e keqja. Legjenda e 1200 faqeve per Hoxhen eshte vetem nje nga shembujt - qe tregon se c'mashtrime monstruoze behen ne Shqiperi, ne emer te lirise se shtypit. Pyetje : Eshte ngritur ne kete rast, per gjithe letersine e krijuar ne epoken komuniste, konkretisht per ju, nevoja e seleksionimit te vepres dhe heqja e asaj pjese qe nuk i qendron kohes. C'do te thoshit per kete? Pergjigje: E dini shprehjen "eja baba te te tregoj arat?". Nuk ka ne bote shkrimtar sado pak serioz qe te mos e dije se seleksionimi eshte ligji numer nje i zhvillimit te letersise. Ashtu si ne jeten njerezore, ne letersi vdes dicka cdo dite. Shumica e letersise vdes, vec nje pakice fare e vogel mbetet. Ketij ligji te pameshirshem nuk ka asnje letersi, e asnje vendi apo epoke qe t'i shpetoje. Me falni qe po them gjera te njohura, por ne debatet letrare ne kete vend niveli bije kaq poshte saqe detyrohesh te flasesh si ne shkollen fillore. Seleksionimi, duke qene i pameshirshem, i siguron letersise nivelin e larte te vlerave. Duke kaluar neper kete dhimbje e kete mort te madh, letersia diamantizohet e krijon panteonin e saj. Pra duhet te jesh nje shkrimtar i shkalluar nga mendja qe te kujtosh se vepra jote eshte e pafirueshme nga koha. Vec ketu duhet saktesuar nje gje: seleksionimin e vertete e ben pikerisht koha. Po te lihej seleksionimi ne dore te shkrimtarit, ai s'do te ishte seleksionim, por karrikature e tij. Nuk besoj se do t'ia propozojme botes nje marrezi te re. Pyetje : Ceshtja e seleksionimit tek ne ngrihet ne sens politik. Eshte fjala per letersine qe ka qene konformiste. Pergjigje: Ketu qendron keqkuptimi. Seleksionimi i madh ka per kriter baze nivelin artistik. Prandaj kosa e tij, ashtu si kosa e vdekjes nuk ben dallim ne Londer, ne Paris, ne New-York ose ne Tirane. Kur eshte fjala per seleksionim arsyet politike letersia nuk i njeh. Letersia konformiste bije ne radhe te pare se eshte e dobet artistikisht. Ne qofte se nje veper ka nivel te larte artistik atehere konformizmi i saj vihet ne dyshim. Ne qofte se ajo rrezohet, pra per arsye politike, nje dite do te ngrihet perseri. Do te shtoja dicka. Ne kete vendin tone debator, shkrimtari vihet shpesh ne ngushtice. Ta heqi nje roman a nje vjershe nga botimi, do t'i thone: Ah, e paske hequr, turperohesh prej saj! Te beje te kunderten, ta botoje, do t'i thone: e paske nxjerre prape, s'paske sens autokritik! Nuk ka gje me te veshtire se sa te merresh vesh e, aq me teper, te debatosh me injorancen. Disa here kam thene se vepra ime, si cdo veper e krijuar ne kushte te tilla, ka gjurmet e kohes. Ato nuk perbejne as turp as krenari. Ato jane ne radhe te pare nje realitet. Ajo veper ashtu ka lindur dhe ne paste jete, ashtu do te jetoje. Me ato shenja, shkurt, me ate fat. Pyetje : Lidhur me seleksionimin ka pasur mendime qe letersia e kohes se socializmit te mohohet teresisht. Pergjigje: Kjo eshte absurde. Po te ishte keshtu, po te ishte se letersite qe jane zhvilluar ne regjime te egra, duhet te mohohen, atehere, te jeni te sigurte, se trecereku i letersise se madhe boterore do te rrezohej. Dihet boterisht se krenajat e letersise jane krijuar me se shumti ne periudha te renda dhimbjeje dhe terrori. Pra nuk eshte ndonje paradoks, qe letersia shqipe, pikerisht ne nje periudhe te tille njohu nje zhvillim te habitshem. Ky shperthim eshte ne logjiken e gjerave. Ky lulezim nuk i ben nder diktatures, sic e mendojne disa. Ai i ben nder qyteterimit shqiptar dhe askujt tjeter. Nuk eshte here e pare qe letersia shqipe ka ecur ne kunderkah. Ne kohen e pushtimit osman, pikerisht atehere kur Shqiperia u nda nga Evropa, letersia shqipe u be me evropiane se kurre. Me lideret e saj Pjeter Budin, Frank Bardhin, Pjeter Bogdanin, Jeronim De Raden etj., nje pjese e te cileve shkruanin shqip e latinisht, ajo e ruajti programimin perendimor, dhe arriti ta vinte ne gjunje rrymen orientaliste, ndonese kjo e fundit kishte perkrahjen zyrtare. Ne gjysmen e dyte te shekullit te XX, letersia shqipe (dhe ketu, ashtu si per cdo letersi kemi parasysh, pjesen me te vlefshme te saj), ashtu si cdo art i madh, eci ne rrugetim te kundert me ate te regjimit komunist. Regjimi e izoloi Shqiperine nga bota, kurse letersia shqipe beri te kunderten: e sfidoi ate izolim. Ajo e cau murin rrethues, kaperceu e para telat me gjemba dhe mberriti e para atje ku enderronte te mberrinte njeriu shqiptar: ne Evrope, SHBA dhe me tej, ne bote. Nuk eshte fare e vertete, ajo qe thuhet nga disa, se eshte diktatura shqiptare ajo qe organizoi njohjen e letersise shqipe ne Perendim. Asnje diktature nuk mund ta mashtroje boten me artin zyrtar. Kurse arti i vertete eshte i tille pikerisht nga qe nuk eshte zyrtar. Shteti yne perkthente per konsum te jashtem krahas veprave te Enver Hoxhes dhe veprat tipike te realizmit socialist. Ato botoheshin ne 4-5 gjuhe ne Tirane, e megjithate gjate 20 vjeteve qe vazhdoi kjo histori, asnje nga keto vepra nuk u botua ne Perendim. Ishte merite e nje njeriu dhe e askujt tjeter qe me perkthimet e tij shkaktoi kthese te befasishme ne njohjen e letersise shqipe. Ky ishte perkthyesi i madh Jusuf Vrioni. Me nisme vetiake te tij, duke vene si kriter vlerat artistike e jo politike, nepermjet veshtiresish te medha, ky artist i rralle beri nje zgjedhje te re dhe hapi nje shteg te ri. Pyetje : Ka mendime se letersia e vertete e asaj kohe ka qene letersia e sirtareve. Mendimi juaj? Pergjigje: Nje pohim i tille eshte jashte cdo serioziteti. Per kriterin e vlerave qe eshte kriteri absolut i artit, s'ka asnje rendesi ku eshte krijuar vepra letrare: ne qeline e murgut, ne bordell, ne burg apo ne pallatin mbreteror. Dhe natyrisht s'ka rendesi ku eshte mbajtur: ne sirtar apo ne raftet e librarise ne drite te diellit. Kurse per historikun e emancipimit qytetar, thene shkurt, per deshmine e kurajes nder shkrimtaret qe ne kohra te rrezikshme krijuan vepra te barasvlefshme nga cdo pikpamje, vendin e nderit e zene ata qe rrezikuan veten, duke u perpjekur t'i botonin ato. Te tjeret, qe i fshehen doreshkrimet natyrisht nuk mund te qortohen nga askush dhe per asgje. Por ne qofte se keta te fundit do te kerkonin monopolin e dafinave (ky pasion kaq i njohur ne Shqiperine tone te dashur), kjo do te ishte me se e habitshme. Pyetje : Te kthehemi te njohja boterore. A eshte kjo njohje kriter baze per vlerat e nje letersie. Kur flasim per te, na vete mendja te njohja e vepres suaj. A mjafton kjo per te thene se gjithe letersia shqipe eshte e njohur? Pergjigje: Njohja jashte kufijve natyrisht qe nuk eshte i vetmi kriter. Nderkaq eshte nje nder kriteret baze. Asnje letersi e fuqishme nuk mund te perfytyrohet e mbyllur brenda kufijve te nje vendi. Letersia keshtu e ka filluar jeten, si pasuri globale e njerezimit. Sot flitet shume per globalizmin. E para qe e ka kryer ate ka qene pikerisht letersia. Lidhur me vazhdimin e pyetjes, do t'ju them jashte cdo modestie te shtirur, se kam arritur ta terheq e ta fus letersine shqipe ne klubin e artit te madh te Evropes, krahas letrave gjermane, franceze, angleze etj. Nderkaq, perseri jashte modestise se rreme, po ju them se nuk jam i vetmi shkrimtar i njohur jashte Shqiperise. Rreth 20 kolege te mi bashkekohes, jane perkthyer e botuar ne gjuhe te ndryshme. Disa kane nga 3-4 vepra, te botuara nga shtepi te medha dhe te cmuar mjaft nga publiku e kritika. Qe nga Fatos Kongoli tek me i riu, Virion Graci, i botuar nga shtepia me e madhe e Frances "Gallimard". Nuk e teproj aspak po te them p.sh. se ne librarite e medha te Frances, ne raftet ose "murin e perhershem" ku jane perkthimet nga gjithe bota, ne sektorin e Evropes Jugore, (sektor qe permbledh botimet e gati 10 vendeve - qe nga Sllovenia, Kroacia e Serbia, gjer te Greqia e Rumania), letersia shqipe zakonisht ze vendin kryesor. Pyetje : Vihet re nje ethe ne Tirane e ne Prishtine per perkthime ne gjuhe te ndryshme. C'mendoni per te? Pergjigje: Kjo deshire, edhe ne qofte se do te quhet ethe, per mua eshte e natyrshme. Nuk ka shkrimtar e artist ne bote qe te mos e doje, madje ta enderroje kete. Me gjithe perkthimet e shumta, nje pjese e vlerave tona eshte ende e panjohur. Nga letersia klasike shqipe p.sh., jane perkthyer pjeserisht De Rada, Fishta, Migjeni, por ende publiku evropian nuk e njeh Naimin, Koliqin, Paskon, Poradecin. Ka shkrimtare te tjere te sotem, ne Shqiperi, Kosove e ne diaspore, qe meritojne te njihen gjeresisht. Anton Pashku p.sh., prozatori i shquar modern qe ende eshte i pavleresuar sic e meriton ne vete boten shqiptare. E keshtu me radhe, gjer te me te rinjte, gjer te ata qe grumbullohen sot rreth revistave "Aleph" e "Mehr Licht". Pyetje : Permendet Anton Pashkun. A nuk ju duket se ka nje distance ne raportet letrare Prishtine-Tirane. Pergjigje: Per fat te keq po. Dicka eshte e shpjegueshme, e dicka jo. Izolimi, ndarja e gjate, ballafaqimi pas kesaj, traumat e dyanshme, keto jane gjera te njohura ne bote. Nje gje e re, teper shqetesuese ne rastin ndershqiptar sot, eshte nje keqkuptim i heshtur, disi i fshehur qe lidhet gjithsesi me nje tjeter keqkuptim, ate te "Shqiperise se madhe". Cdo zhvillim, cdo afrim i natyrshem kulturor midis shqiptareve, interpretohet nga disa rrethe evropiane si prirje drejt kesaj ideje tmerruese. Rrjedhimisht cdo pengese per afrim, cdo mur, cdo ftohtesi, duket sikur e largon kete rrezik. Nje mbrapeshti e tille te menduari, qe eshte ne thelb raciste dhe antievropiane, duhet te marre fund sa me pare. Duhet t'i behet e qarte kujtdo se nuk mund te kete dy kute matjeje: nje per hapesiren evropiane, qe nxit integrimin, emancipimin nderetnik, shkembimet e vlerave lendore e shpirterore, etj. etj. dhe nje tjeter kut, nje kut te vecante per keq, per hapesiren shqiptare, ku behet e kunderta: ngrihen mure dhe tela. Mendoj se Evropes dhe gjithe botes, duhet t'i behet i ditur mendimi pothuajse i perbashket shqiptar se ne se me "Shqiperi te madhe" kuptohet prishja e paqes ne Ballkan, ndryshimi me dhune i kufijve, urrejtja dhe destabilizimi i rajonit, atehere me plot gojen themi: Poshte kjo lloj Shqiperie!". Por, ne se me ate shprehje, nenkuptohet hapesira shqiptare ne gadishull, ajo, qe duke respektuar gjer me nje te gjithe ligjesite demokratike te Evropes, gjellon natyrshem e ne paqe, ashtu si popujt e tjere te kontinentit, rreth qyteterimit, kultures dhe gjuhes se vet, atehere ne kemi te drejte te themi: "Te rroje nje Shqiperi e tille". Pyetje : Debatet e sotme per letersine shpesh degjenerojne ne spekullime jashteletrare. A eshte nje semundje qe mund te shmanget? Pergjigje: Natyrisht qe mund te shmanget. Vendosja e disa kritereve baze te vlerave eshte kushti i pare. Letersia eshte dicka publike dhe si e tille do te gjykohet. Tek ne ngaterresa, mjegulla, behet me qellim per te mbuluar te verteten. Ne porsa kemi dale nga nje diktature ku edhe ne fushen e kultures kane ndodhur gjera te lemerishme. Po cilat jane keto gjera te lemerishme? Mos valle jane vjershat per socializmin, deklaratat festive, romanet realiste-socialiste, ose mendimet e gabuara te demshme per artin, per Hollivudin, etj. etj.? Natyrisht qe te gjitha keto bejne pjese ne dekorin e nje epoke te denuar nga historia. Por s'duhet harruar se te gjitha keto jane te hapura, publike. Ajo qe diktatura e ka fshehur dhe vazhdon ta mbaje te fshehur me xhelozi eshte makina e terrorit, funksionimi i saj. Ndaj kerkesa per hapjen e arkivave te fshehta, te dosjeve, ka vite qe bije ne vesh te shurdher. Aty, ne ato arkiva, ne ato dosje eshte t merri i madh. Aty jane lemerite. Nje armate e tere eshte mobilizuar per te terhequr vemendjen nga thelbi i nje diktature: krimet e saj. Lemerite ne letersi, kane te bejne ne radhe te pare me denoncimet e fshehta. Spiunimi i kolegeve dhe denoncimi i veprave jane ne krye te kesaj hierarkie te zeze. Nje pjese e armates se spiuneve, te "judeve" te djeshem jane ende sot ne veprim. Dje pergjonin e denonconin antikomunizmin ne veprat letrare. Sot, te kunderten, komunizmin. Pyetje : Mendoni se historia e vjershes suaj per "pashallaret e kuq", e ilustron kete problem? Pergjigje: Eshte shembull fare i qarte. Kjo vjershe mund te quhet me vlere ose pavlere kjo s'ka shume rendesi. Me rendesi ka qene funksionimi i makines se terrorit. Kur u zbulua rastesisht se si funkionoi kjo makine, u ngrit befas nje stuhi e tere. Aspak ne mbrojtje te shkrimtarit te sulmuar egersisht prej shtetit, por kundra shkrimtarit. Pra ne mbrojtje te makines se terrorit. Le ta shikojme fare thjeshte me qetesine qe na jep distanca kohore, ate qe ndodhi dje me 1975 dhe sot ne 2002. Me 1975 u krijua nje problem, nje acarim i pashembellt midis shtetit shqiptar dhe shkrimtarit. Shteti zemerohet, tronditet. E akuzon shkrimtarin se e ka goditur pabesisht. Shkrimtari pranon fajin. Madje shprehimisht thote: "e ktheva armen befasisht kunder partise". Sot, 27 vjet me pas, zbulohet kjo dosje. Ky proces gjysme i hapur, gjysme i fshehte. Kjo makine tmerri. Per cudi disa analiste a pseudoanaliste nuk duan te merren me te. Asnje fjale nuk thone per akt-padine kunder shkrimtarit, nje nga me te rendat, ne mos me e renda ne historine e kultures nen komunizem. Dhe jo vetem kaq: jo vetem nuk duan ta bejne shtetin fajtor, por fajtor bejne prape shkrimtarin. Akuza eshte e cuditshme: sipas tyre shkrimtari nuk e paska goditur shtetin. Sic eshte thene edhe ne shtypin shqiptar, le ta pranojme nje cast kete teze. Pas kesaj detyrimisht vijne disa pyetje: ne qofte se shteti nuk qenka goditur atehere perse qenka zemeruar? Ose me sakte, perse e ka bere kete loje: eshte shtirur si i zemeruar? Per te gjetur nje pretekst kunder shkrimtarit? Ka dhe nje pyetje te fundit: perse ne te gjitha keto raste: acarim i vertete i shtetit, acarim i gabuar i shtetit, acarim shtihan (hipokrit) i shtetit, eshte shkr imtari ai qe quhet fajtor? Ky zhdrivillim i mbrapshte i te menduarit, kjo verberi e qellimshme nuk jane te rastit. Ato deshmojne kembenguljen e avokateve te diktatures shqiptare per ta mbrojtur me thonj e me dhembe kufomen e saj. Pyetje : Sipas jush eshte spontane kjo apo mbeshtetet nga struktura te mbetura te regjimit. Pergjigje: Eshte veshtire ne kete rast te ndash spontanitetin nga ajo qe nuk eshte e tille. Dosja e "pashallareve te kuq" e tronditi gjithe rrjetin e spiunimit qe vepronte ne Lidhjen e Shkrimtareve te Shqiperise dhe rrotull saj. Ndaj nje pjese u ngriten ashtu si dikur me thirrjen: parti, Enver, jemi gati kurdohere! Ndryshimi i vetem do te ishte te zevendesohej emri i Enverit me ate te Nexhmijes. Rimen le ta gjejne vete. Pyetje : Ka nje mendim te pergjithshem se spekullimet ne shtypin shqiptar sa vete shtohen, ato po infektojne edhe botimet letraro-kritike. Pergjigje: Eshte gjithmone problemi i devijimit te se vertetes. Ka nje teknologji te tere per kete. Tek ne ka njerez qe e kane mesuar mire kete teknike. Ne vendet e qyteteruara kjo forme falsifikimi nuk ecen lehte. Tek ne, per fat te keq, ende pi uje. "Judet" e djeshem, ata qe gjer dje benin loje te dyfishte spiunimi, (Sigurimi shqiptar - Stazi gjerman p.sh., atje te "Shtepia me gjethe", p.sh.), vazhdojne sot qemtimin e vargjeve, te frazave. Gjejne vjersha te shkruara ne moshen e adoleshences, ne gjimnaz, si ato per vdekjen e Stalinit. I citojne e i stercitojne nga dy-tri here. Bejne montazhe frazash nga artikujt, reportazhet, diskutimet. Ne 40 vjet socializem, te mbushura me propagande te etheshme, me festa, kongrese, konkurse per pervjetorin e Partise, per pervjetorin e clirimit etj. etj. gjeja me e lehte eshte te besh qepje frazash. Fraza per socializmin, per kapitalizmin, per partine. Edhe ne artikujt per biologjine, apo per sizmologjine i gjen ato, pa le pastaj per letersine dhe artet. Montazhi i frazave eshte mashtrim klasik. E gjithe kjo kashte e ky ambalazh mund te zeje nje ose dy perqind ne vepren e shkrimtarit, por i montuar me dinakeri jep pershtypjen sikur eshte zo terues. Spekulantet tane nuk sprapsen perpara asgjeje. Ne debatin e fundit p.sh., qysh ne krye, u perdor nje mashtrim i neveritshem, i fabrikuar me 1990 nga policia e fshehte komuniste. Eshte fjala per nje kinse sharje qe i paskam bere refugjateve shqiptare. Shume here e kam pergenjeshtruar ate fabrikim. Kam sqaruar se jo vetem s'mund te gjendet askund nje gjysme fjale e imja kunder refugjateve, por perkundrazi, gjenden faqe te tera te shkruara plot dashuri e dhembje per ta qysh ne dhjetor te vitit 1990. E megjithate mashtrimi mbahet gjalle, madje debatin per "pashallaret e kuq" nje gazetar e fillon me te! Ceshtja e refugjateve prek mbi nje milion njerez ne Shqiperi. Ju lutem te citoni disa pasazhe nga pershkrimi qe i kam bere ikjes se tyre me 1990. Pyetje : Ne debatet per ju permendet shpesh ceshtja e qendrimit ndaj klerit dhe sidomos ndaj Gjergj Fishtes. Pergjigje: Duke e ditur interesimin e publikut te gjere shqiptar per kete pyetje do te perpiqem t'i pergjigjem asaj sa me qarte. Lidhur me fene dhe klerin fetar une kam patur ate mendim te gabuar si shumica e intelektualeve te brezit tim. I formuar si ateist dhe duke mos patur respekt per kleriket e besimit te prinderve te mi, nuk mund te them se kam respektuar kleriket e besimeve te tjera. Me pas mendimi im ka evoluar ne te kundert. Duke hetuar fatin e katolicizmit shqiptar, besimit me te persekutuar ne Shqiperi, sikurse ne gjithe perandorine komuniste, kam ardhur te mendimi se shtypja e fese ishte e lidhur me tragjedine e izolimit te vendit nga Evropa dhe qyteterimi i saj. Kete ndryshim ne ndergjegjen time e verteton romani "Ura me tre harqe", ngjarjet e te cilit rrefehen ne veten e pare nga nje murg katolik. Ky murg, rrefimi i te cilit merr tonet madhore te predikatorit dhe te zedhenesit te kombit, eshte ndoshta personazhi me solemn, ne gjithe vepren time. Po ju kujtoj se romani u shkrua ne vitin 1976, dhe u botua me 1978, ne kohen kur feja vazhdonte te ishte e ndaluar ne Shqiperi. Per Gjergj Fishten, nuk e fsheh se kam qene i gabuar ne vleresimin e tij. Ne fillim si rrjedhoje e modes, ne vitet '60, semundje e njohur e shkrimtareve te rinj qe lehtesisht e nencmojne traditen. Jo vetem Fishta, nje pjese e letersise se kaluar, Cajupi, Naimi, me dukeshin pa interes. Me pas, atehere kur mund te ishte koha e evoluimit, ndalimi i Fishtes, e ka penguar kete proces. Gjergj Fishta ka njohur ate ndalim absolut, qe ralle here i ka ndodhur ndonje shkrimtari ne historine e letrave boterore. Ai ka patur gjithmone mijra adhurues ne Shqiperi, e megjithate gjate 40 vjeteve te tiranise komuniste, nuk jane botuar as dy radhe ne mbrojtje te tij, madje as dy radhe me informacion objektiv. Ne kete sens eshte e habitshme perse pakenaqesia per Fishten te shkarkohet ne radhe te pare te nje njeri. Ndoshta arsyeja eshte se une e kam permendur Fishten me shume se kushdo tjeter. Dihet se lidhur me Gjergj Fishten ka patur dy mundesi ne kete vend. E para, te mos i zihej emri me goje, thua se ai nuk ka ekzistuar kurre. E dyta, te permendej, por vetem duke e kritikuar. Ndonese nuk e kam cmuar sa duhet si shkrimtar, kam qene absolutisht kundra qe Fishta bashke me Koliqin dhe Konicen, te zhbeheshin nga letersia shqipe me ndihmen e makines se heshtjes. Prandaj, nder dy te keqijat, heshtjen, ose permendjen, shoqeruar me nje varg epitetesh kritikuese, kam zgjedhur te dyten. Per nje zgjedhje te trete koha nuk jepte asnje shans. Epitetet denigruese e fyese, kane qene si nje monedhe e zhvleftesuar ne Shqiperi. Madje nje pjese e shkrimtareve bashkekohes, e atyre qe quheshin te realizmit socialist, i kane provuar mbi shpine. Autori i ketyre radheve disa here eshte quajtur revizionist, dekadent, popullperbuzes, kunderrevolucionar, reaksionar, nxires i realitetit, ndjekes i Gjillasit, amator laviresh, pervers, zevzek etj. Kjo goje e shthurur, epitetet kunder prones private, SHBA-se, muzikes se modes, Izraelit, Papes, Hollivudit, etj. nuk besoj se e demtonin seriozisht njeriun. Shpesh ato benin te kunderten. Me 1960, kur kam qene student ne Moske, jam gjendur perpara nje alternative te tille: te botohej libri im i perkthyer ne rusisht, me kusht qe ne parathenie te vihej nje epitet i keq per kohen (ndikimi i modernizmit perendimor), ose te mos botohej. Pa asnje medyshje pranova botimin te shoqeruar nga epiteti. Pyetje : Ju folet per evoluimin lidhur me fene. A ka patur evoluim tek ju edhe per Fishten? Pergjigje: Natyrisht qe ka patur, ndonese me vonese. Madje ndergjegjesimi im per fatin e katolicizmit shqiptar me ka cuar natyrshem te ndryshimi i vizionit per Gjergj Fishten. I cliruar nga kornizat e ngushta te vleresimit ngushtesisht estetizant e profesional, zbulova permasat globale te poetit. Si shenje dhe si prove e ndryshimit tim ka qene kerkesa publike per botimin e Fishtes ne Shqiperi. Ka qene e para kerkese e bere ne shtyp. Kjo ka ndodhur me 21 mars 1990, kur Shqiperia ishte ende komuniste. Nuk e kam quajtur per merite kushedi cfare, e kam quajtur ne radhe te pare nje borxh te ndergjegjes sime. Pyetje : Po insistoj per Fishten, meqenese, sic e thoni ju vete, per te ka interes te gjere nga publiku shqiptar. Cili eshte mendimi juaj sot per vendin e tij ne panteonin e letersise shqipe? Pergjigje: Kembengulja juaj eshte e drejte. Edhe pas komunizmit shtypi ka dhene dromca ose fraza te mija te montuara keq, te cilat ne vend ta sqaronin e kane nderlikuar problemin. Qendrimi im eshte ky: Gjergj Fishta bashke me Naim Frasherin, jane dy poetet me te medhenj, te vetmit dhe me sa duket, te fundmit poete kombetare te letrave shqipe. Me cilesimin "poet kombetar", ne shume vende, e sidomos ne gadishullin tone, pagezohen poetet me status te vecante, qe fati e sjell te kapercejne kufijte letrare e te behen njesh me pejsazhin global kulturor, shpirteror e historik te vendit, me kumtet e me shejzat e tij. Keto atribute misionaresh, qellon qe u a rritin peshen dhe hijen disa here ne dem te vlerave ngushtesisht artistike. Ndaj nje gjykim estetizant mbi ta, sic u permend pak me lart, mund te rezultoje i gabuar. Desha te shtoj ketu se nje prove tjeter, prove me e re qe verteton rendesine globale te Fishtes dhe Naimit, ishte pikerisht kjo kohe e tranzicionit poskomunist. Kur kombi shqiptar u gjend perpara nje trandjeje te frikshme, kur u troshiten pa asnje dallim shtyllat mbajtese te ngrehes se tij morale, historike, ato shtylla pa te cilat asnje komb evropian nuk mund te quhet i qyteteruar, keta dy misionare ishin me te nevojshem se kurre. Desha te shtoj se ne kete kaos, emri i Fishtes, u perdor shpesh ne menyre hipokrite. Nuk mund te shpallesh adhurues i Fishtes dhe njeherazi te tallesh e te hedhesh balte mbi ato qe Fishta i kendoi e i sublimoi ne vepren e vet: gjuhen shqipe, historine, rrenjet e shqiptareve. Nuk mund te pergjerohesh per Gjergj Fishten e po ate dite te ulerish se shqiptaret jane nomade te ardhur tani vone nga Kaukazi dhe Gjergji tjeter, Gjergj Kastrioti eshte hajdut kuajsh nga Mali i Zi. Nuk mund te jesh ithtar i Gjergj Fishtes e te mos thuash gjysem fjale per atdhemohuesit e sotem, per depertimin e integrizimit arab ose te vrasjes se perseritur te prifterinjve katolike sot me 2002, ne Shqiperi. Pyetje : Keni ngulur kembe se Shqiperise i duhet sot nje mendim ndertues, pozitiv. Ne kete sens mendoni se kultura, letersia shqipe, e cila sic thate ka hyre ne Evrope, ta ndihmoje per t'i hapur rrugen e Evropes gjithe vendit? Pergjigje: Ka qene nje vend qe besoj se ka perfituar nga kultura e letersia e vet antike per te hapur porten e Bashkimit Evropian. Ky vend ka qene Greqia. Nuk besoj se rasti eshte i perseritshem. Megjithate, ne rrethanat e sotme, kur Shqiperise i duhet te perballoje akuzen per mungese qyteterimi, letersia e arti i saj mund te ndihmojne ndjeshem ne mirekuptimin me kontinentin. Dua te perfitoj nga rasti per te ngritur ketu nje problem, qe mund te cilesohet dramatik: shperfilljen e shtetit per fatin e librit ne Shqiperi. Vihet re nje ngazellim adoleshent per shfaqje te bujshme, ngazellim qe s'ka ndonje gje te keqe, po te mos shoqerohej me mosperfilljen per librin. Gjendja e tij eshte ne nje faze gati barbare. Shqiperia eshte i vetmi vend ne Evrope qe nuk ka nje rrjet serioz per shperndarjen e librit. Per kete kritike administrata shqiptare mund te perpiqet te gjeje justifikime te shqepta, (veshtiresite e tranzicionit, ekonomia e tregut etj.), por une do te permend nje tjeter fakt qe nuk pranon asnje justifikim: Sic e kam marre vesh, Shqiperia eshte vendi qe e ka TVSH-ne (taksen) per librin 20%, domethene me te larten ne gjithe vendet e ish-Lindjes komuniste. Per te permbysur nje gjendje te tille skandaloze, shtetit shqiptar do t'i mjaftonin vetem disa minuta. Lidhur me mendimin ndertues, pozitiv, mendoj se sot eshte me i nevojshem se kurre. Mendimi mohues, eshte flamuri me i lehte per t'u futur ne nje beteje. Per fat te keq, ne Shqiperi sot ai eshte zoterues. Strategjite e shume partive ne vend qe te mbeshteten ne programe e projekte ndertuese, jane bazuar ne mohimin e tjetrit. Kenaqesia e zbulimit te se keqes se tjetrit, kur nuk shoqerohet me nje pervijim ndertues, s'eshte vec nje pasion shterp e vetevrases. Pyetje : Mendoni se shembujt e ketij mendimi ndertues mund te gjenden ne historine tone? Ka njerez qe mendojne se ne te zoteron e kunderta: shembulli shkaterrues. Pergjigje: Nuk mendoj ashtu. Ne kroniken shqiptare gjenden te dyja. Me modelimin e heroit te vet Kastriotit, (modelim ose mit i perbashket i Shqiperise dhe i Evropes) shqiptaret rizgjodhen nje program, nje orientim. Per fat te keq, per shume shekuj, ky program ra ndesh me nje realitet te eger. U perdor gjithcka: armet, taksat, ndeshja e feve, e ideologjive etj. qe shqiptaret te hiqnin dore nga ky orientim. Si rrjedhoje pati periudha qe programi u demtua, u mjegullua, desh ra ne humnere. Se fundi ai ngadhnjeu. Sot gjithe shqiptaret qe jetojne ne gadishull, ne kontinent dhe ne bote, njezeri kane zgjedhur perseri orientimin evropian. Por kjo zgjedhje nuk tregon se problemi nuk eshte zgjidhur. Mund te thuhet se krejt ravgimi dhe drama shqiptare jane zhvilluar rreth ketij strumbullari. Aty gjendet e mira dhe e keqja e historise sone. Ndertimi dhe prishja. Ngritja dhe renia jone. Fill pas Luftes se Dyte Boterore, shefi i komunisteve shqiptare Enver Hoxha, brohoriste e bente sikur pergjerohej per aleatet anglo-sovjeto-amerikane, per ndertimin, emancipimin, boten e re demokratike, por nderkaq kur erdhi puna te prova e orientimit zgjodhi modelin e kundert. Ne vend te Kastriotit zgjodhi Haxhi Qamilin. Ky kapitull i zi i historise sone, ai qe mund te mbaje titullin: "Hoxha zgjodhi Haxhiun" dihet c'na solli. Skizofrenia e politikes se sotme shqiptare ka lidhje prape me modelin evropian, me sakte evropiano-atlantik. Askush nuk guxon te ngrihet haptas kunder tij, por nje pjese punon kunder tij. Arsyeja eshte themelore: klima e demokracise evropiane eshte fare e papershtatshme per kete race politikanesh. Ndaj perpara se ajo t'i t haje e t'i zhbeje ata, ashtu sic ndodh me qeniet qe i ka ikur koha, ata per te mbijetuar do te perpiqen ta shuajne ate fryme. Me fjale te tjera, do te bejne ate qe beri hoxha dikur: te kerkojne haxhiun. Lufta per modelin eshte sot me e forte se kurre. Pyetje : Mendoni se kjo lufte kunder kesaj politike mund te fitohet? Pergjigje: Natyrisht qe po. Qytetaria shqiptare do t'i gjeje rruget per kete. Ketu dua te perseris se acarimi i vazhdueshem me politikanet nuk i sjell asgje te mire nje vendi. Ndaj s'duhet nxitur artificialisht e as duhet kthyer ne sport kombetar. Nderkaq une e kuptoj se shqiptaret, kudo qe jetojne, ne Shqiperi, Kosove e gjetke, ndodhen ne nje periudhe te tille kur gabimet e fajet e politikaneve pushojne se qeni thjesht gabime dhe faje por aty per aty kthehen ne gabime dhe faje themelore. Ne Shqiperi ka ndodhur nje prishje qe duhet te ndreqet sa me pare: prishja e paktit te zakonshem midis popullit dhe politikes. Ky pakt duhet te rivendoset me ngut. Pyetje : Sipas jush kush duhet ta beje hapin drejt kesaj rivendosjeje? Pergjigje: Natyrisht qe hapin duhet ta beje politika. Por per ta bere kete hap politika shqiptare duhet te shkundet e te pastrohet nga nje ndotje e rende qe ka rene mbi nje pjese te saj. Ajo duhet te rifitoje moralitetin dhe nderin e humbur. Krizat e moralit jane te zakonshme per politikanet kudo ne bote. Ne Shqiperi ka ndodhur dicka e vecante. Jane vene ne pikepyetje dy nga shtyllat mbajtese te cdo politike: serioziteti dhe perkushtimi ndaj vendit. Ne te gjithe jemi deshmitare te mungeses se seriozitetit. E folura percart, kapardisjet prej kllouni, shperfillja, talljet me publikun, deklaratat e papergjegjshme, udhetimet per qejf, shpenzimet, camcakizin ne goje perpara kamerave, celularin ne vesh gjate mbledhjeve te parlamentit, keto e te tjera si keto jane shprehja e jashtme, vulgare dhe e padurueshme, e nje te keqeje te brendshme. Ato jane nje peshtyme ne fytyre qe i behet popullit shqiptar, ne radhe te pare varferise, e pastaj gjithe halleve te tjera te tij. E keqja nuk mbaron me kaq. Kete mungese skrupulli, kete plasje cipe, disa nga politikanet tane e afishojne haptas, gati-gati me krenari. Ky afishim eshte shenje jashtezakonisht e keqe. Me ate afishim keta politikane shpallin boterisht se populli shqiptar nuk meriton as seriozitet e as perkushtim. Te tilla shenja deshmojne nje psikologji shkaterrimi. Qysh nga Neroni dhe Kaligula, ato jane teper te rralla ne historine e Evropes. Politikanet dhe drejtuesit, qofshin edhe te zinj, jane zakonisht te kujdesshem per te ruajtur cipen. Kur ajo plas, prit katastrofen. Pyetje : Keni shprehur disa here dyshimin se difektet ne politiken shqiptare mund te jene te qellimshme. Pergjigje: Per fat te keq kam dyshuar per kete dhe vazhdoj te dyshoj. Kjo kembengulje e perseritur per ta cnderuar me cdo kusht Shqiperine, per ta paralizuar, per t'ia prere rrugen drejt familjes evropiane sa here qe ajo rruge hapet, per te gjetur me cdo kusht nje shkak per trazira sa here qe punet vene mbare, per ta provokuar ne menyre sistematike, per te mos e lene te marre fryme, keto eshte veshtire te merren si rastesi. Prandaj kemi te drejte te pyesim me alarm: ky acarim vetevrases, ky nguc e ky provokim per gjithcka, ky zell i palodhur qe ritualet e demokracise: votimet, zgjedhjen e parlamentit, zgjedhjen e presidentit, t'i kthejne ne ankth e ne mjerim, mos valle eshte dicka e programuar? Ne qofte keshtu, atehere gjithe koha e humbur e Shqiperise ne kete fund epoke eshte humbje e programuar. Une ende nuk dua ta besoj kete gje. Ndryshe do te besonim ne nje tradhti te hapur ndaj interesave shqiptare. Fjala "tradhti", fjale e zhvleresuar prej komunisteve, shumekujt mund t'i duket e vjeter, si arme muzeu e dale mode. Nderkaq, disa jave perpara, ne nje vend te madh demokratik si Franca, shefi i shtetit e akuzoi publikisht nje krah te politikes franceze "per tradhti ndaj Frances". Populli shqiptar, gjindja shqiptare eshte e fundit qe ka dale ne liri ne kontinentin evropian. Sic ndodh shpesh me ate qe vonon, ne shqiptaret po krijojme keqkuptime, pritje te ftohte, ndoshta frike. Deshiren e tij per frymemarrje, per liri e demokraci, shumekush e shikon me sy daltonike. Me lejoni te perseris mendimin, se nuk eshte nje perbindesh qe del nga mjegulla por nje popull si gjithe te tjeret. Per kete keqkuptim e kete ftohtesi, perpara se te bejme me faj te tjeret, le te shikojme veten tone dhe ta kerkojme aty te keqen. Dhe le te perpiqemi ta zbehim, gjersa ta shkulim. -------------------------------------------------------------------------------- Korrieri, 06/01/2002


source: CulturaX

text: Dy hajdutë në Teatrin Kombëtar, një i tretë pret jashtë E Enjte, 14 June 2018 17:30 Në tavolinën e diskutimit me artistët, Rama ka deleguar dy veglat e tij, Erjon Veliajn dhe ministren e Kulturës Mirela Kumbaro. Vetë nuk pati guximin të përballej me artistët. Ai po ruan nga jashtë atë që po bëhet brenda në sallë. Po ruan se si do mund tu mbushet mendja artistëve se si të pranojnë planimetrinë e tij mbi truallin e Teatrit Kombëtar, si dhe zonën ku priten të ndërtohen plot 6 kulla. Ky është diskutimi fals që po krijon Erion Veliaj me Teatrin Kombëtar dhe qendrën e Tiranës. Ai po fsheh gishtin pas masakrës që po i bën kryeqytetit duke u justifikuar se nuk po ndërton kullë mbi Teatër, por në fakt janë 6 të tilla pak metra më tutje. Ai po justifkohet se nuk ka para për të ndërtuar Teatrin e ri Kombëtar, dhe për këtë do t'i japë privatit rreth 4500 m2 tokë publike për kulla. Çmimi i apartamenteve në këtë zonë elitare shkon në 2500 euro/m2, ndërsa për dyqanet kap edhe shifrën e 11 mijë euro/m2. Nga 16 kate që është mesatarja e kullave, rreth 12 kate do të jenë apartamente, pra përafërsisht 48000 m2 ndërtim. Nëse shiten me tregun aktual (pasi vlera mund të rritet), këto apartamente do të gjenerojnë rreth 120 milionë euro të ardhura. Ndërkohë 4 kate dyqane që do të jenë për secilën kullë me një sipërfaqe totale prej 16 mijë m2 ndërtim, do t'i sjellin ndërtuesit mbi 170 milionë euro nga shitja e tyre. Pra, janë mbi 290 milionë euro të ardhura nga ndërtimi i këtyre 6 kullave, dhe nëse i shtojmë edhe garazhet e makinave, atëherë kjo shifër i kalon 300 milionë euro. Në fushën e ndërtimit, marzhi i fitimit është mbi 50 %. Nga 300 milionë euro, ndërtuesi i kullave përllogarit se do të përfitojë 150 milionë euro. Teatri i ri Kombëtar, sipas deklaratave të Erion Veliajt në studion e Opinion, nuk do të kushtojë më shumë se 30 milionë euro. Si konkluzion, ndërtuesi ka leverdi të marrë përsipër ndërtimin e Teatrit të ri Kombëtar nëse i falet 4500 m2 tokë publike, për të ngritur 6 ngrehina që do t'i zënë edhe më tej frymën kryeqytetit. /55news.al Modifikuar më E Enjte, 14 June 2018 18:27 Ironia e studentit/ Rama, mbreti lakuriq i Andersenit Rama sillet me dekanët dhe rektorët si me militantët e PS Më shumë në këtë kategori « Veliaj pasurohet me apartamente në kurriz të artistëve Ndrenika shkon në dëgjesë: Erion jam kundër PPP-ve » Garë dyshe për Pochettinon, e duan dy super klube Sipas të përditshmes angleze The Guardian drejtuesit e Realit të Madridit janë duke menduar për shkarkimin e teknikut të përkohshëm Santiago Solari pas humbjes historike 3-0 në shtëpi ndaj CSKA-së... Chelsea dhe Arsenali në garë për yllin e Barcelonës Denis Suarez do të largohet nga Barcelona në janar dhe dyshja e Premier Ligës, Arsenal dhe Chelsea janë në pozitën më të mirë për të nënshkruar me të Vendimi për lojtarin... Më poshtë ju ndihmojmë me një nga dietat më të "shkëlqyeshme" të njërës nga klinikat më të famshme angleze. Dieta zgjat dy javë, nuk duhet të përdoren pije alkoolike dhe nuk...


14.03.2010 09:32:53 Në Kuran është përmendur ndalimi i sharjes së idhujtarëve. Allahu i Lartësuar thotë: "Mos i shani idhujt që ata i adhurojnë në vend të Allahut, në mënyrë që ata të mos e shajnë Allahun armiqësisht nga padija" (En'am, 108). Librat e komentimit të Kuranit përmendin më tepër se një transmetim lidhur me shkakun e zbritjes së këtij ajeti, mirëpo versioni më i saktë përsa i përket shkakut të zbritjes së ajetit dhe më afër kontekstit të tij është transmetimi që është përcjellur nga Katade, i cili thotë: "Muslimanët i shanin idhujt e jobesimtarëve ndërsa ata ua kthenin atyre, e Allahu i ndaloi që t'i nxisin ta shajnë Zotin e tyre sepse ata janë popull injorant, nuk dinë për Allahun". Transmeton Taberiu. Sharja në origjinë tregon për nënçmim të dikujt. Ndërsa sharja në ajet nënkupton fjalë përulëse dhe kritikuese që kanë dalë nga disa muslimanë ndaj zotave të idhujtarëve. Pas përmendjes së shkakut të zbritjes së ajetit do të ndalemi t'i përmendim disa dobi që i përmban ky ajet kuranor: Dobia e dytë: Sharja e ndaluar në ajet nuk nënkupton atë që është përmendur në Kuran si vërtetim i mangësive të zotave të jobesimtarëve dhe të humburve, si fjala e Allahut të Madhërishëm: "A kanë ata këmbë për të ecur ose duar për të kapur? A kanë sy për të parë ose veshë për të dëgjuar?" (A'raf, 195) ose fjala e Allahut: "Me të vërtetë, ju (idhujtarë) dhe idhujt që i adhuroni në vend të Allahut, do të jeni lëndë djegëse për Xhehenemin" (Enbija, 98). Këto dhe të ngjashme me këto nuk konsiderohen sharje e as fyerje, por është nga aspekti i ngritjes së argumenteve. Anulimi i bindjeve të jobesimtarëve me fakte e argumente dhe përshkrimi i gjendjes së tyre në të cilën janë, është një gjë e kërkuar nga aspekti fetar e nuk llogaritet si fyerje e ndaluar, ngase sharja dhe fyerja është një gjë kurse përshkrimi i gjendjes së tyre në të cilën janë është një gjë tjetër dhe kanë dallim. Gjithashtu, kundërpërgjigjja ndaj dilemave të jobesimtarëve dhe përgënjeshtrimi i tyre nuk futet në ndalesën e përmendur në Kuran por e kundërta e kësaj është e vërtetë. Konfrontimi me dyshimet e të humburve dhe kundërpërgjigjja ndaj shpifjeve të shpifësve është një gjë e kërkuar nga aspekti fetar. Dobia e tretë: Disa dijetarë kanë thënë : "Nuk lejohet të veprohet me jobesimtarët me atë që do ti shtonte atyre largim dhe shmangie nga e vërteta" Prandaj, çdo gjë që ua bën jobesimtarëve të urryer fenë islame dhe i largon nga përqafimi i saj, muslimani duhet të largohet prej saj. Dëshmi për këtë kemi fjalën e të Dërguarit, lavdërimi dhe shpëtimi i Allahut qoftë mbi të, kur i tha Aishes: "Sikur të mos ishte populli yt akoma afër periudhës së injorancës, do të shpenzoja thesarin e Qabes në rrugën e Allahut." Transmeton Muslimi. Gjithashtu, fjala e të Dërguarit të Allahut drejtuar Omerit, Allahu qoftë i kënaqur prej tij, kur mori leje nga Profeti t'i vriste disa hipokritë, ai i tha: "Jo, nuk dua të flasin arabët se Muhamedi i vret shokët e vet." Transmeton Buhariu dhe Muslimi. Dobia e katërt: Disa dijetarë kanë thënë se "dispozita e këtij ajeti mbetet për çdo kohë. Sa herë që jobesimtari është i fuqishëm dhe ka frikë se po shahet Islami, ose i Dërguari, ose Allahu, nuk i lejohet muslimanit ti shajë kryqet, fenë e tyre, e as kishat e tyre." Por e sakta është se ndalimi nga sharja është i përgjithshëm qoftë jobesimtari i fuqishëm ose i dobët. Ngase nëse është i fuqishëm sharja do ta shtynte ta fyejë Islamin me të gjitha format, sharje, ofendim e të ngjashme me këto, ndërsa nëse është i dobët sharja do ta shtynte drejt urrejtjes së Islamit dhe largimit prej tij. Dobia e pestë: Metoda e sharjes dhe e ofendimit kundërshton bazën e thirrjes me të cilën ka ardhur sheriati islam. Allahu i Lartësuar e ka urdhëruar Muhamedin, lavdërimi dhe shpëtimi i Allahut qoftë mbi të, të diskutojë me jobesimtarët në formën më të mirë. Allahu i Madhërishëm thotë: "Thirr në rrugën e Zotit tënd me mençuri dhe këshillë të bukur dhe diskuto me ata në mënyrën më të mirë! Me të vërtetë, Zoti yt i di më së miri ata që janë shmangur nga rruga e Tij, e di më së miri ata, që janë në rrugë të drejtë." (Nahl, 125) Gjithashtu, Allahu i Lartësuar i drejtohet profetëve të Vet, Musait e Harunit, kur i dërgoi te Faraoni: "Flitini atij fjalë të buta, se ndoshta kujtohet a frikësohet!” (Taha, 44) Dijetarët islamë kanë përmendur se ajeti të cilin po e shpjegojmë konsiderohet bazë e fortë për rregullën سد الذرائع "masë parandaluese", që është një rregull e usuli fikhut, mbi të cilën juristët islamë kanë ndërtuar mesele të shumta. Sipas kësaj rregulle: Çdo veprim i ligjshëm, me veprimin e të cilit rezulton një dëm më i madh se sa dobia ekzistuese, atëherë ai legjitimitet hiqet dhe shndërrohet në të ndaluar për shkak të dëmit me veprimin e të cilit rezulton.


Lajm i mirë për Vllazninë, hidhet hapi i parë për privatizimin...


text: Ushqime plot yndyrë, por që nuk do t'ju shëndoshin - Bota Sot Më: 23 dhjetor 2017 Në ora: 06:38 Gjithmonë lexojmë vërdallë se yndyrat janë të dëmshme për shëndetin dhe gjithashtu ato depozitojnë dhjam çka shton menjëherë kilet në trup. Por ka ardhur momenti të ndryshojmë mendje për disa nga produktet yndyrore sepse sipas dietologëve janë disa prej tyre të cilat ju mund t'i konsumoni përgjatë gjithë ditës e sërish nuk do të shtoni në peshë. Drejtuesi i studimit, Lea Basch, ka përgatitur një listë të tërë për këto produkte të cilat bazë kanë yndyrën por juve nuk do t'ju shëndoshin: Vaji i përfituar nga gjalpi BIO Vaji i algës Vaji i përfituar nga avokado Kjo sigurisht nuk do të thotë se patatet e skuqura të përgatitura në vaj ulliri nuk do t'ju shtojnë kaloritë sepse janë patatet ato që kontribuojnë në shtimin e kalorive, ndaj kini kujdes me përdorimin e tyre duke qenë se në përgjithësi bëhet fjalë për vajra.


Fanjon përkrah unionin ballkanik për turizmin e Premte 4 Shtator, 2015 ''Unë e mbështes idenë e një strategjie të përbashkët ndërkufitare për turizmin që ne flasim për në mbledhjen e grupit të punës të organizuar nga Agjencia për Zhvillim Maribor'' Shqipëria zgjidhet për të pritur konferencën e paqes e Enjte 3 Shtator, 2015 Shqipëria pret takimim e 28të të Konferencës Ndërkombëtare të Paqes, në datat 6-7-8 Shtator Mbërrijnë më shumë se 2000 refugjatë në Preshevë e Mërkurë 2 Shtator, 2015 Kryqi i kuq fillon me shpërndarjen e ndihmave Avokatët kërkojnë të mos pajisen me kasë Avokatët penalistë kërkojnë shfuqizimin e vendimit për pajisjen me kasë fiskale. Ateherë asnjë profesionist i lirë nuk duhet t'a ketë Nisin aksionet 'konfidenciale' në transportin me pasagjerë 'Dokumenti i udhëtarit' sigurohuni t'a keni para se të niseni për transport udhetarësh Fitorja për gratë dhe vajzat duhet bërë realitet. AXHENDA POST 2015 e Diel 30 Gusht, 2015 Ne organizatat anëtare të Federatës Ndërkombëtare të Planifikimit Familjar ju bëjmë thirrje qeverive të vendeve tona dhe të gjitha qeverive që ta zbatojnë këtë axhendë dhe të sigurojnë fonde të mjaftueshme për shëndetin dhe të drejtat seksuale dhe riprodhuese dhe për t’i bërë realitet objektivat Urdhëri i Nikollës: Shtyhet testimi i mësuesve e Shtunë 29 Gusht, 2015 Lajmin e ka konfirmuar zv. ministrja e arsimit, Nora Malaj, gjatë një konference për median, duke bërë me dije se testimi nuk do të zhvillohet në shtator Nëse do t'ju sekuestrojnë makinën, arsyeja është kjo Policia rrugore do të fillojë aksionin e ri me datë 1 Shtator Gati krijimi i Këshillit kombëtar për shoqërinë civile e Premte 28 Gusht, 2015 Pr/ligji, që pritet të shqyrtohet në komisione me nisjen e sesionit të ri parlamentar, përputhet me rekomandimin kryesor të BE-së për bashkëpunim midis institucioneve shtetërore dhe organizatave të shoqërisë civile Samiti i Vjenës mes krerëve të BE-së dhe Ballkanit, në fokus kriza migratore e Enjte 27 Gusht, 2015 Samiti në të cilin janë ftuar të marrin pjesë kancelarja gjermane, Angela Merkel dhe Shefja e Diplomacisë të Bashkimit Europian, Federica Mogherini është i fokusuar në bashkëpunimin rajonal Miratohet fondi për librat falas TIRANE - Për këtë fillim vit, Qeveria ka miratuar një fond prej €2,2 milionë për fëmijët e policivë të vrarë në krye të detyrës, familjet e fëmijëve në nevojë dhe familjet me fëmijën e tretë... Prishet Kisha e Shen Thanasit Zëdhënësi i Kishës së Shën Athanasit, i cili tha se prishja është bërë rreth orës 4:00 të mëngjesit me qëllim mënjanimin e konfliktit me banorët e zonë Zbulohet banda e drogës italo - shqiptare. Në pranga dhe efektivi i policisë Trafikonin drogën përmes avionëve të vegjël nga Vlora drejt Italisë Gjermania ndryshon proçedurat për azil. Rregulla të reja Zyra për emigrancionin në Berlin ka nxjerrë një urdhër të brendshëm sipas të cilit vendi pezullon Rregulloren e Dublinit për azilantët. Priten rreth 800 mijë azilantë siriane deri në fund të këtij viti. Tani të gjitha kërkesat do të shqyrtohen nga Gjermania Tani e tutje kush prish, paguan ! e Hënë 24 Gusht, 2015 Piramida në qëndër duhet ruajtur. Kryebashkiaku apel qytetarëve në rrjete sociale Maqedonia i hap dyert refugjatëve (update) Me qindra refugjatë të ardhur nga Siria dhe të transportuar nëpër kamionë nga Selaniku kanë mbërritur në zonën neutrale mes të dyja vendeve ku policia maqedone dje hodhi gazlotsjellës për të penguar turmën t'i afrohej kufirit Për ata që nuk i duan emigrantët e Enjte 20 Gusht, 2015 Një refugjat nga Siria (Deir Ezzor) përlotet me fëmijët e tij pas mbërritjes së tyre shëndosh e mirë në brigjet e ishullit Kos, Greqi BE në sherr për emigrantët GJENEVË - Bashkimi Europian ka pritur një numër rekord emigrantësh muajin e kaluar dhe kjo ka shkaktuar debate të ashpra ndërmjet vendeve, për menaxhimin e kësaj krize, e cilësuar si fluksi më i madh që pas përfundimit të luftës s... Udhëzuesi i domosdoshëm në valixhe e Martë 18 Gusht, 2015 Shërbime Konsullore Mbrojtja dhe asistenca konsullore ndaj shtetasve shqiptarë. Kur gjenden në vështirësi në shtetin e huaj dhe humbin lidhjet me familjarët e tyre në Shqipëri. Vështirësitë me të cilat mund të përballen s... Riparohen defektet nga moti i keq TIRANE - Grupet e punës së avarive të OSHEE-së të shpërndara në gjithë vendin nga dita e djeshme dhe sot, vijojnë punën intensive për riparimin e defekteve të krijuara si pasojë e motit të keq me stuhi shiu e shkarkime elektrike... Moti i keq, trageti nuk niset nga Vlora Shengeni i vogël për Evropën e madhe, Metollari për KOHA: pala kosovare po e paragjykon marëveshjen Prokurori i Përgjithshëm/ Olsian Çela renditet i pari nga KLP Arta Marku ka informacion të klasifikuar, Xhaferllari e përfshirë në afera korruptive Kurti: Nuk jam kundër nismave rajonale, por jo para bashkëpunimit me Shqipërinë


Në dy ditët e garave në Kupën “Perspektiva”, u ndjetë shumë entuziast dhe optimist gjatë zhvillimit të tyre, pse?


“Juventusi nuk ka pasur kurrë nevojë për aksionerë. Kështu ka ndodhur edhe në kohën time. Sepse fitohen kampionate, Kupa të Italisë, shkohet në finale të Championsit. Ku e di Sarri sa fitohet në finalen e Ligës së Kampionëve? Ai nuk ka shkuar kurrë. Këtë sezon është eliminuar nga Kupa e Italisë, Liga e Kampionëve dhe Liga e Europës.


text: Jeta në shtetin e qeverisur mirë | Gazeta Fjala Jeta në shtetin e qeverisur mirë Ndonëse të gjitha shtetet e Nordikut janë në krye të listave, bazuar mbi secilin indeks, Danimarka zakonisht del përpara fqinjëve të vet (duke e lënë shumë prapa pjesën tjetër të botës) me rezultate gati të përkryera në rangimin e "Nevojave Themelore Humane" në Indeksin e Progresit Social të 2017-s, që përfshin përmbushjen e nevojave ushqimore dhe mjekësore të qytetarëve të saj dhe sigurimin e qasjes në njohuri bazë dhe komunikim Ju keni të drejtë ta riprodhoni tekstin tonë, por me kusht që ta citoni burimin e Gazeta Fjala dhe kur ta publikoni shkrimin, ta integroni linkun e artikullit siç vijon: http://gazetafjala.com/jeta-ne-shtetin-e-qeverisur-mire/


text: Ekskluzive: Nota verbale e tërheqjes së njohjes nga Gana (DOKUMENT) – Agjencia Zhurnal.mk Prishtinë, 11 nëntor – Zhurnal.mk – Është siguruar nota verbale që ministria e Punëve të Jashtme e Ganës ia ka përcjellë asaj të Serbisë ku bëhet i ditur vendimi për tërheqjen e njohjes së Kosovës. Në dokument përmenden edhe arsyet e njohjes së Kosovës nga ky vend afrikan para 7 vitesh. "Në vitin 2012, Gana ka vendosur ta njohë Kosovën si një shtet të pavarur Kosovën vendim ky që ka çuar në vendosjen e marrëdhënieve diplomatike në mes të dyja vendeve". Ishte shefi i diplomacisë serbe, Ivica Daçiq i cili tha sot se Gana kishte vendosur ta tërheq njohjen e pavarësisë së Kosovës e ku sipas tij ky është edhe vendi i 16-të që e merr një vendim të tillë.


Përshëndetje, unë jam Megis Çeli Rreth Meje Unë shërbeva nje Mision me kohë të plotë në Misionin e San Jose-s në Kalifroni. Ishte një nga përvojat sa të vështirë por edhe të mrekullueshëm, gjë që më ndryshoi jetën dhe më forcoi dëshminë për Shlyerjen e Shpëtimtarit. Mua më pëlqen të këndoj dhe jam shumë e apasionuar me muzikën, sidomos atë Country. Më pëlqen të bëj ngjitje në mal, të njoh njerëz të rinj, të mësoj më shumë rreth kulturat dhe vendet e ndryshme të botës, dhe të luaj futboll është nje pasionet e mia po ashtu. Përse Jam Mormon Unë jam Mormone sepse kam marrë një dëshmi shumë të fortë që Kisha që Jezu Krishti themeloi kur ishte këtu në Tokë, është rivendosur nëpërmjet një Profeti të Zotit. Unë jam Mormone sepse ka qenë vendimi më i mirë qe kam marre ndonjëherë në jetën time. Unë jam Mormone dhe jam e lumtur! A do të jesh edhe ti? :) Ngjarje Personale Lutemi ndani ndjenjat/dëshminë tuaj për Jozef Smithin. Jozef Smithi ishte vetëm 14 vjec por me një besim të jashtëzakonshëm, sa bëri të mundur që për shkak të besimit të tij e gjithë bota sot mund të dijë me siguri që ai ishte me të vertetë nje Profet i Zotit. Unë e di, që edhe pse nuk e kam parë atë ne jetën time, as nuk kam qenë atje kur ai u lut në Korijen e Shenjte kur Ati Qiellor dhe Jezu Krishti iu shfaqën, e di me sigurinë më të madhe që ai me të vërtetë i pa ata. Dhe për shkak se ai i pa ata, ai dëshmoi, dhe për shkak se ai dëshmoi, unë jam lutur për të besuar atë ndodhi dhe dëshmi të atij Profeti. Shpreh mirënjohjen time për gjithcka që ai bëri për të rivendosur edhe një herë Kishën e vërtetë të Jezu Krishtit këtu në Tokë. Si e jetoj unë besimin tim Të jetuarit e besimit është nganjëherë e vështirë dhe nganjëherë e lehtë, por ajo që është më e rëndësishme është që Zoti është gjithmonë pranë nesh për të na përkrahur dhe forcuar. Unë e jetoj besimin tim duke u shërbyer të tjerëve dhe duke u përpjekur sa më shumë të bëj ato gjëra qe Krishti bëri kur ishte këtu në Tokë.


Bushati: Sinjal inkurajues nga Gjermania dhe Franca për dialogun Kosovë-Serbi - Infosot.com Ish-ministri i Punëve të Jashtme të Shqipërisë, Ditmir Bushati, e ka vlerësuar inkurajuese letrën e përbashkët të ministrave të Jashtëm të Gjermanisë dhe Francës, të cilët kërkuan rifillimin e menjëhershëm të dialogut Kosovë-Serbi, nën udhëheqjen e Bashkimit Evropian. Bushati thotë se për arritjen e një marrëveshje finale Prishtinë-Beograd është thelbësore që të ketë bashkëpunim transatlantik. Në një shkrim të botuar ekskluzivisht në Kohën Ditore, ata kanë thënë se janë për një dialog të përgatitur mirë me parime dhe se kundërshtojnë një marrëveshje të shpejtë. “Për këtë qëllim shtetet anëtare të BE-së emëruan një nga diplomatët më të aftë të Evropës, Miroslav Lajçak, si të dërguar special për dialogun mes Beogradit dhe Prishtinës, si dhe për çështje të tjera rajonale. Franca dhe Gjermania janë të gatshme të mbështesin atë dhe ekipin e tij me të gjithë potencialin politik, diplomatik dhe ekonomik”, shkruan ndër tjera në letrën e tyre. Vetëvendosje akuzon Lidhjen Demokratike të Kosovës se po synon presidentin Thaçi ta mbajë në krye të shtetit edhe për pesë vite Është gjendur i vdekur një shtetas i huaj në Prizren Franca dhe Gjermania: Jemi kundër një marrëveshjeje të shpejtë Kosovë-Serbi


source: wikipedia

text: Ngjarje 27 shtator - Henry Ford prodhon automobilin e parë Model T. 5 tetor - Bullgaria deklaron pavarësinë nga Perandoria Osmane. 14 nëntor - U mlodh Kongresi i Manastirit në Manastir. Lindje 7 mars - Ana Magnani, aktore italiane († 1973) 12 mars - Vasil Gërmenji, qe mësues, gazetar, veprimtar i Ballit dhe diplomat i çështjes shqiptare. 24 prill - Józef Gosławski, skulptor polak († 1963) 25 gusht - Ihsan Toptani, veprimtar i çështjes kombëtare dhe gazetar shqiptar. 10 shtator - Namik Resuli, arsimtar dhe gjuhëtar shqiptar. 16 tetor - Enver Hoxha, diktator komunist i Shqipërisë († 1985) 6 gusht - Eqrem Çabej një nga figurat më të shquara të shkencës arsimit dhe kulturës shqiptarë († 1980) 27 gusht - Lyndon B. Johnson Presidenti i 36-të i SHBA-së. († 1973) Vdekje 24 qershor - Grover Cleveland, presidenti i 22-të dhe i 24-t i SHBA-së (l. 1837) 1908 Shekulli XX


VIDEO/ Vijnë pamjet e para nga vendi i ngjarjes, 65-vjeçari dyshohet që...


source: fineweb

text: Laptopi Laptopi është kompjuter i lëvizshëm personal i cili mund të punojë me elektricitet por edhe bateri. Janë më të vegjel se desktop-ët por mund të lëvizen lehtësisht nga një vend tek tjetri. Kjo veti i bën ata mjaft të pëlqyeshëm.Kompjuterat Laptop apo Notebook nga pikepamja e fuqise perpunuese te informacionit jane te ngjashem me kompjuterat personale. Ketu perdoren procesore te vecante te cilet prodhojne pak nxehtesi dhe konsumojne me pak energji elektrike.


text: Mourinho: Kundër CSKA me tre sulmues Jose Mourinho në mënyrë ironike iu është përgjegjur gazetarëve para duelit me CSKA Moska. Ai thotë se nuk do të luaj me dy sulmues por me tre. Jose Mourinho është kritikuar nga ana e medieve spanjolle për shkak të taktikës së tij kundër Barcelonës, e cila sipas tyre ka qenë defanzive. Sot, gazetarët prap e kanë pyetur për taktikën, me sa sulmues planifikon të luaj dhe a do të jenë Higuain dhe Benzema. "Do të luaj me tre sulmues, jo me dy" iu është përgjegjur Mourinho.


24ad Kryetari Mustafa, takohet me Ambasadorin Delawie Prishtinë, 11 shtator 2018 Kryetari i LDK-së, Akademik Isa Mustafa për një takim përshëndetës ka pritur Ambasadorin e SHBA-ve, Greg Delawie. Gjatë këtij takimi, kryetari Mustafa ka falenderuar Ambasadorin Delawie, për kontributin e madh të tij dhe mbështetjen e pazëvendësueshme të qeverisë dhe popullit amerikan në shtetndërtimin e Kosovës. Kryetari Mustafa dhe Ambasadori Delawie ... Continue reading Kryetari Mustafa, takohet me Ambasadorin Delawie Copy and paste this URL into your WordPress site to embed Copy and paste this code into your site to embed


text: Shkronja Q Shih dhe Në gjuhën shqipe është shkronja e njëzetetretë e alfabetit, me të shënohet gërma Q e madhe e dorës. Alfabete !


You are using an outdated and unsupported browser. For a better experience, please upgrade to the latest version of FireFox, Chrome, Safari, Opera, or Internet Explorer. Thanks! [close] Gëzimi i jetës së re të siguruar nëpërmjet sakrificës së Jezu Krishtit nuk ka përse të shprehet vetëm nëpërmjet fjalëve. Kjo seri GIF-esh të animuara portretizon një figurë të gjallë të asaj që është e mundur në jetën tonë për shkak të Jezu Krishtit. Zbulesa 21:4 – Dhe Perëndia do të thajë çdo lot nga sytë e tyre; dhe vdekja nuk do të jetë më; as brengë, as klithma, as mundim, sepse gjërat e mëparshme shkuan.


Mis Universi i ri, Demi-Leigh Nel-Peters nga Afrika e Jugut, ka qenë në qendër të polemikave pas marrjes së çmimit. Shtypi i Afrikës së Jugut e kujton atë duke vënë në dukje se shumë prej tyre e kanë akuzuar për raciste. Ajo ka veshur doreza gjatë shpërndarjes së ushqimit tek fëmijët me sëmundjen HIV. Ajo u mbrojt duke thënë në një deklaratë se të gjithë vullnetarët në atë kuzhinë bartin doreza sepse kjo është gjëja e duhur që duhet bërë kur i pregatit ushqimin fëmijeve dhe kur i ushqen ato. Pas fitores së saj në Miss Universe, Nel-Peters tha ndër të tjera se "HIV / AIDS është një problem i madh në vendin tim, në Afrikën e Jugut, dhe shpresoj që të ndihmoj që të gjithë të angazhohen për këtë çështje."


text: Enver Hoxha (16 tetor 1908 – 11 prill 1985) ka qenë politikan komunist shqiptar që drejtoi shtetin shqiptar nga viti 1944 deri në vdekjen e tij në vitin 1985. Para sekretarisë së parë të Partisë së Punës së Shqipërisë, ai ishte kryetari i Frontit Demokratik të Shqipërisë dhe komandant i përgjithshëm i Forcave të Armatosura Shqiptare nga viti 1944 deri në vdekjen e tij. Shërbeu si Kryeministër i Shqipërisë gjatë viteve 1944–1954 dhe në kohë të ndryshme ka shërbyer si Ministër i Punëve të Jashtme dhe i Mbrojtjes. I lindur në Gjirokastër më 1908, ai punoi fillimisht si mësues, por pas pushtimit të Shqipërisë nga Italia fashiste ai vijoi punën në arsim deri kur u punësua në fabrikën dhe shitoren "Flora" të Ibrahim bej Biçakçiut. U bë anëtar i Partisë Komuniste të Shqipërisë pas formimit të saj më 1941, kurse më 1943 u zgjodh sekretar i parë i saj me përkrahjen e emisarëve jugosllavë nën drejtimin e të cilëve u themelua partia, Miladin Popoviqit dhe Dushan Mugoshës. Të 41 vitet e drejtimit të tij të shtetit shqiptar ndahen në dy periudha: e para (1944-1976) e karakterizuar me aleanca të përkohshme me fuqitë e kampit socialist ─ Jugosllavinë, Bashkimin Sovjetik dhe Kinën ─ dhe e dyta (1977-1985) e shënjuar nga izolacionizmi, antirevizionizmi dhe ndjekja dogmatike e marksizëm-leninizmit. Prej sundimit të tij spikaste mbrojtja e hekurt e stalinizmit, eliminimi i çdo lloj opozitarizmi të jashtëm apo të brendshëm, përmes metodave që përfshinin dënimin me vdekje; transformimi i vendit drejt një ekonomie industriale dhe të vetëmjaftueshme, ateizmi shtetëror; krijimi i një policie sekrete për shtypjen politike të popullësisë quajtur Sigurimi i Shtetit dhe, në vitet e fundit, izolimi ndërkombëtar në të cilin u zhyt Shqipëria. Gjithashtu i spikatur ishte kulti i individit me të në qendër, i gjithëpranishëm nëpër pankarta e postera, këngë e parrulla «Populli - Partia - Enveri» të shkruar edhe anës maleve. Edhe pas vdekjes kulti i tij u nderua përmes shtatoreve të mëdha në gati çdo qytet të Shqipërisë, kryesuar nga ajo në qendër të Tiranës si dhe ndërtimi i një muzeumi kushtuar atij, po në kryeqytetin shqiptar. Hoxha përfshihet në listën e përpiluar nga Instituti i Studimit të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit, që përmbledh pjesëmarrësit që kanë përgjegjësi direkte për krimet e Partisë Komuniste Shqiptare dhe të Ushtrisë Nacionalçlirimtare, duke qene, sipas ligjit nr. 41, anëtarë të strukturave politike dhe ushtarake “që kanë inspiruar, organizuar, urdhëruar, ekzekutuar ose ndihmuar forcat partizane në vepra kriminale”. Regjimi katërdhjetëvjeçar i tij u karakterizua nga zhdukja e opozitës politike e intelektuale, represioni i vazhdueshëm politik në të cilin përfshiheshin kampet e detyrueshme të punës, pushkatimet pa gjyq dhe ekzekutimet e antikomunistëve të piketuar. Dënimet e kundërshtarëve të tij politikë me vdekje ose burgime të gjata dhe dëbimet e familjeve të tyre nga shtëpitë ku jetonin dhe internimet e tyre në fshatra të thella, ku kontrolloheshin rreptësisht nga policia dhe Sigurimi. Qeveria socialiste karakterizohej edhe nga metodat “staliniste” të asgjësimit të bashkëpunëtorëve të tij që kërcënonin shtetin popullor. Pjesa më e madhe e këtij represioni është bërë përmes armës së Sigurimit. Hoxhaizëm, rrymë anti-revizioniste marksist-lenininiste e zhvilluar në Republikën Popullore Socialiste të Shqipërisë dhe disa vende të Amerikës Latine si Ekuadori, Brazili, Venezuela etj. Sipas një ankete të OSBE, të vitit 2016, 45% e shqiptarëve kanë mendim pozitiv për Enver Hoxhën, kurse 42% mendim negativ.Pra shqiptaret akoma e duan Enver Hoxhën. Jetëshkrimi Jeta e hershme U lind realisht më 12 maj 1908 në lagjen Teqe-Meçite-Hazmurat (pranë Xhamisë e Teqesë dhe Xhamisë Mexhide) të Gjirokastrës në një familje myslimane bektashie, djali i dytë i Mulla Halil Hoxhës dhe Gjylihane Çuçit. Kishte një vëlla më të madh të quajtur Beqir i cili vdiq në moshë të re nga tuberkulozi, dhe tri motra Fahrien, Haxhon dhe Sanijen. Enveri u emërua pas politikanit të njohur turk-osman Enver Pasha. Familja e tij e kishte origjinën e mëhershme nga Dropulli. Sipas bashkëqytetarit dhe shkrimtarit Ismail Kadare, Hoxhatët quheshin nga gjirokastritët psefto, gjysmëqytetarë-gjysmëfshatarë për nga veshja dhe sjelljet. Pas mejtepit, më 1917-1923 ndoqi mësimet në shkollën qytetëse "Liria" në vendlindje. Më 1923 nis mësimet në liceun frëng të Gjirokastrës, pasi ishte regjistruar në klasën e 6-të të tij. Te memuaret e veta Vite të vegjëlisë përshkruan një verim të kohës së liceut që e kaloi te daja i tij Shyqyri Çuçi në Fier, ku edhe "për herë të parë fitoi disa lekë" për një punë që i caktoi av. Rasim Hoxha, kushëriri i vet. Më 1927-1930 me mbylljen e liceut në vendlindje, me ndihmën e Eqrem bej Libohovës iu mundësua një bursë shtetërore me të cilën vijoi mësimet në Liceun e Korçës gjer më 1930. Ishte më së shumti një nxënës nënmesatar ku më 1929 figuron me shumë nota kaluese dhe pak të mesme. Shkollimi i lartë në Francë, puna konsullore në Belgjikë Më 1930, po prapë me ndihmën e bamirësit të tij Libohova, mori një tjetër bursë shtetërore për të studjuar botanikë Fakultetin e Shkencave të Natyrës të Universitetit të Montpeljesë, Francë. Atje mbylli vetëm një vit akademik me provime. Qëndroi 4 vjet në Montpelje, pa dhënë provimet e duhura, dhe nuk i ktheu shtetit paratë e marra nga bursa, në kundërshtim me ligjin e kohës për arsimin. Më 2 shkurt 1934 ministri Ivanaj lëshoi urdhrin për heqjen e bursës së tij. Në mars të 1934 shkoi në Paris ku iu afrua emigrantëve antizogistë me kartën e kunatit të Bahri Omarit, në përputhje me strategjitë e Zyrës Sekrete (shërbimit sekret të monarkisë). Më pas u punësua si nëpunësi i vetëm i konsullatës shqiptare në Bruksel më 1935-1936, po prapë detyrë e lidhur me shërbimin sekret. Kthimi në Shqipëri Në korrik të vitit 1936 Enveri u kthye në Shqipëri, nisi të jepte mësim me kontratë në gjimnazin e Tiranës duke mos kthyer as bursën studentore e duke mos shërbyer as në ushtri siç ishte ligji. U caktua në liceun e Korçës porsa atë periudhë vëreheshin me shqetësim përhapja e propagandës komuniste. Dha mësim në lëndën e moralit si dhe ishte kujdestar biblioteke. Pushtimin fashist e priti me indiferentizëm, në korrik shkoi me pushime në Itali, për arsye shëndetësore shkoi ndër llixhat e Salsomaggiores i pritur nga Omari, e motra dhe nipërit. Studjuesit e biografisë së tij, ndonëse mungon ngase është zhdukur baza dokumentore, janë të mendimit se Enveri u rekrutua nga shërbimi sekret shqiptar pikërisht kur drejtohej nga kushëriri i tij Abedin Hoxha. Kështu shpjegohet edhe si nuk ktheu bursën, si vijoi të punonte në shërbim konsullor dhe si nuk shërbeu në ushtri para se të punësohej në arsimin vendas pasi u kthye. Në fund të 1939 u caktua në gjimnazin e Gjirokastrës i hequr nga puna prej liceut të Korçës, në dhjetor 1939 shkoi sërish në Itali, por nuk qëndroi sepse u rikthye në Tiranë fillimin e 1940. Aty përmes të njohurit të tij, Esat Dishnicës kish mundur të punësohej fillimisht në fabrikën e duhanit dhe më pas në shitoren "Flora" të kushëririt të Dishnicës, Ibrahim bej Biçakçiut. Në kontakt me pjesëtarë të Grupit Komunist të Korçës, shoqëroi Koço Tashkon, Pilo Peristerin, Koçi Xoxen, Sotir Vullkanin dhe Sotir Lubonjën si simpatizant në takimet e datave 8-14 nëntor 1941, ku me përfaqësues të grupeve të Shkodrës dhe të Rinjve themeluan Partinë Komuniste Shqiptare nën drejtimin e emisarëve jugosllavë Popoviq dhe Mugosha. Enveri u caktua fillimisht për financat e partisë nga Popoviqi në komitetin provizor. Në mars 1943, u konfirmua si udhëheqës kryesor i PKSH. Arsyet e zgjedhjes së Hoxhës ishin sepse pas vrasjes së Qemal Stafës në Komitet Qendror mbizotëronin punëtorët, kurse në krye të Partisë nevojitej një intelektual. Hoxha po ashtu ishte sekretar politik i PKSH për Qarkun e Tiranës i cili ishte qarku më i rëndësishëm i vendit. Në fillim për Sekretar të Përgjithshëm u propozua Ymer Dishnica por nuk pranoi, ky propozoi Enverin i cili fillimisht refuzoi gjithashtu. Kandidatura e këtij të fundit u përkrah edhe nga Popoviçi. I njohur në Parti e në radhët e simpatizantëve me pseudonimet "Tarasi", "Shpati", "Valbona", "Hasani", "Saliu", "Malo" etj., duke u paraqitur herë si punëtor e herë si tregtar e intelektual, ai gjatë gjithë vitit 1942, në ilegalitetit zhvillon një veprimtari të dendur anti-fashiste në Tiranë. Në krye të KQ të Partisë, Enveri përpunoi dhe udhëhoqi zbatimin e vijës ushtarake të PKSH për organizimin dhe zgjerimin e kryengritjes së armatosur në të gjitha anët e vendit dhe për krijimin, në luftë e sipër, të Ushtrisë Nacionalçlirimtare Shqiptare. Në vitin 1943 Enveri dënoi Marrëveshjen e Mukjes midis Frontit Nacional-Çlirimtar dhe Ballit Kombëtar. Si Komisar Politik i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Nacionalçlirimtare (korrik 1943) e më pas Komandant i Përgjithshëm i Ushtrisë Nacionalçlirimtare (maj 1944), Enveri punoi për krijimin dhe rritjen e UNÇSH. Me propozim të KQ të PKSH më 24 maj 1944 filloi punimet Kongresi i Parë Antifashist Nacionalçlirimtar i popullit shqiptar, Kongresi i Përmetit, i cili themeloi shtetin shqiptar të demokracisë popullore. Komiteti Antifashist, që doli nga ky Kongres ishte, faktikisht, qeveria e Shqipërisë. Sekretari i Përgjithshëm i PKSH, Enveri, u emërua President i këtij Komiteti. Mbledhja e Dytë e KANÇ-it (tetor 1944), që u mbajt në Berat, vendosi shndërrimin e Komitetit Antifashist në Qeveri Demokratike Provizore të Shqipërisë. Enveri u emërua Kryeministër. Më 28 nëntor 1944, pas 5 vjetësh lufte e përpjekjesh titanike, Qeveria e parë demokratike popullore në Shqipëri, me kryeministër Enverin, hyn në Tiranën e lirë. Sundimi i hershëm (1946-1961) Vendosja e sistemit stalinist Qeveria e përkohshme e Shqipërisë, e drejtuar nga Enver Hoxha, filloi menjëherë të marrë kontrollin e plotë të ekonomisë. Në dhjetor të vitit 1944, menjëherë pas ardhjes në pushtet, regjimi i Hoxhës miratoi ligje të reja që siguronin rregulla shtetërore të rrepta për të gjitha kompanitë industriale dhe tregtare private, si dhe marrëdhëniet e jashtme dhe të brendshme tregtare. Një "taksë për fitimet nga lufta" dhe ligje që lejonin konfiskimin e pasurisë që i përkiste atyre që u quajtën "armik i popullit" dobësuan klasën e mesme ende të vogël të vendit. Në fillim të vitit 1945, qeveria e Hoxhës konfiskoi pasuritë italiane dhe gjermane, anuloi të gjitha koncesionet e huaja ekonomike, shtetëzoi të gjitha shërbimet publike dhe mjetet e transportit, dhe krijoi një rrjet të sponsorizuar nga qeveria të kooperativave të konsumit. Pa marrë parasysh nevojat e Shqipërisë dhe përparësitë e konkurrencës, Hoxha ndoqi diktatin stalinist dhe nxiti zhvillimin e industrisë së rëndë dhe jo bujqësinë dhe industrinë e lehtë. Regjimi i Hoxhës u përpoq të bënte për vehte fshatarësinë duke zvogëluar fuqinë e pronarëve të mëdhenj të tokës dhe duke dhënë koncesione për fshatarët. Në janar të vitit 1945, qeveria e Hoxhës anuloi borxhet e pazgjidhura bujqësore, shkurtoi pagesat për përdorimin e tokës me 75 për qind, shtetëzoi burimet ujore, dhe ofroi një mundësi për fshatarët për të blerë ujë për ujitje nga shteti me tarifa nominale. Ligji i Reformës Agrare në gusht 1945 shkatërroi atë që kishte mbetur nga fuqia ekonomike e pronarëve të mëdhenj të tokave të Shqipërisë qendrore dhe jugore, duke zëvendësuar pasuritë e tyre me rreth 70.000 ferma të vogla. Gjithashtu qeveria e Enver Hoxhës shtetëzoi të gjitha pyjet dhe tokat për kullotë dhe shpronësoi pa kompensim tokat që i përkisnin individëve, të cilët kishin burime të të ardhurave jo nga fermat. Ligji i toka lejoi pronarët të mbajnë deri në dyzet hektarë nëse ata fitonin të ardhurat e tyre ekskluzivisht nga bujqësia dhe punonin tokën me makineri. Institucionet fetare dhe fermerët që nuk kishin makineri u kufizuan në njëzet hektarë. Fshatarëve pa tokë dhe njerëzit që kishin pasur më pak se pesë hektarë të tokë morën deri në pesë hektarë për familje dhe hektarë shtesë për bijtë e martuar të cilët ishin anëtarë të familjes. Në prill të vitit 1946, gjykatat ushtarake filluan të dënojnë me burg fshatarët grumbullonin grurë. Qeveria e Enver Hoxhës shtetëzoi edhe mjetet bujqësore dhe kafshët e punës, ndaloi shitjen dhe transferimin e tokës, dhe fshatarët duhet të merrnin lejen e qeverisë për të therur kafshë. Në qershor autoritetet urdhëruan fshatarët për të ofruar kuota relativisht të larta të grurit në qendrat shtetërore të prokurimit në çmime të ulëta, të përcaktuara zyrtarisht. Duke përdorur propagandën dhe dhunën, qeveria u përpoq të bindë fshatarët për t'u bashkuar në ferma kolektive që quheshin kooperativa bujqësore. Pavarësisht nga fakti se anëtarët e kooperativave paguanin taksa të ulëta dhe kishin kuota më të vogla prodhimi, fushata arriti të bindë vetëm 2.428 familje fshatare të bashkohen në kooperativa deri në vitin 1948. Qeveria pranoi se fushata kishte dështuar. Prodhimet e varfra, spastrimet, shtrëngimet karakterizuan sektorin e bujqësisë për tre vitet e ardhshme, dhe mungesa e drithërave u bë një problem kronik. Deri në vitin 1947, qeveria kishte vendosur shumë nga korniza institucionale e nevojshme për një sistem ekonomik stalinist, shtetëzimin e industrisë dhe marrjen nën kontroll të tregtisë së jashtme dhe tregtisë së brendshme. Një reformë monetare i dha një tjetër goditje klasës së mesme. Në prill të vitit 1947, Komisioni i Planifikimit Ekonomik hartoi planin e parë ekonomik të vendit, një plan nëntë-mujor me objektiva të përcaktuara të prodhimit për minierat, fabrikat, dhe sektorët e bujqësisë shprehura në drejtim të prodhimit fizik sesa parasë. Në ndërmarrjet shqiptare filloi futja e sistemit sovjetik të kontabilitetit, dhe fanatikët dhe instruktorët e partisë indoktrinonin popullsinë me parimet ekonomike të marksizëm-leninizmit. Marrëdhëniet me Jugosllavët Enveri e shpalli të paprekshme Shqipërinë Londineze dhe që në kohën e Luftës ia kërkoi Titos Kosovën. Më 1943 Tito pranoi se Kosova ishte e shqiptarëve dhe se pas luftës do t'i kthehej Shqipërisë. Me nismën e Enver Hoxhës dhe të komunistëve të Kosovës dhe Shqipërisë u mbajt Konferenca e Bujanit. Në vitin 1946 kur Enver Hoxha vizitoi Beogradin, gjatë bisedimeve me Titon i kërkoi këtij ta mbante premtimin për bashkimin e Kosovës me Shqipëri. Stalini e njoftoi Hoxhën që Jugosllavia po provonte ta aneksonte Shqipërinë: "Ne nuk e dinim se jugosllavët, nën pretekstin e mbrojtjes së vendit tuaj nga një sulm prej fashistëve grekë, donin të sillnin njësite të ushtrisë së tyre në territorin e Shqipërisë. Ata u përpoqën ta bënin këtë në një mënyrë shumë të fshehtë. Në fakt, qëllimi i tyre në këtë drejtim ishte krejtësisht armiqësor, sepse ata synonin të përmbysnin situatën në Shqipëri". Në qershor 1947, komiteti qendror i Jugosllavisë filloi ta dënonte publikisht Hoxhën duke e akuzuar se kishte marrë një rrugë individualiste dhe anti-marksiste. Kur Shqipëria u kundërpërgjigj duke bërë marrëveshje për blerjen e makinerive bujqësore nga Bashkimi Sovjetik, jugosllavët deklaruan se Shqipëria nuk mund të bënte asnjë marrëveshje me shtetet tjera pa lejen e Jugosllavisë. Koçi Xoxe, i cili në dokumente jugosllave figuron si agjent sekret i tyre që nga viti 1947 , u mundua ta pengojë Hoxhën që të mos i përmirësonte marrëdhëniet me Bullgarinë, duke arsyetuar se Shqipëria do të ishte më stabile nëse bënte shkëmbime tregtare me vetëm një partner e jo me shumë. Nako Spiru, një anëtar anti-jugosllav i Partisë Komuniste e dënoi Xoxen dhe anasjelltas. Meqenëse askush nuk e përkrahu Nako Spirun, ai duke e parë situatën si të pashpresë dhe duke pasur frikë se dominimi i Shqipërisë nga Jugosllavia ishte i pashmangshëm, në nëntor kreu vetëvrasje. Xoxe ndërkaq zhvillonte bisedime me përfaqësuesit e Ministrisë së Brendshme të Jugosllavisë, të cilët nga ai morën vesh se Hoxha kishte themeluar Komitetin për Çlirimin e Kosovës, i cili kishte rekrutuar 2000 kryengritës në Kosovë që do të hidheshin në aksion për ta bashkuar Kosovën me Shqipëri. Në Plenumin e tetë të Partisë, mbajtur nga 26 shkurt deri më 8 mars 1948, Xoxe u përfshi në një komplot për të izoluar Hoxhën dhe për të forcuar pushtetin e vet. Ai e akuzoi Hoxhën se ai ishte shkaktar i ftohjes së marrëdhënieve me jugosllavët dhe deklaroi se misioni ushtarak sovjetik duhej të dëbohej e të sillej një jugosllav në vend të tij. Hoxha qëndroi i patundur dhe përkrahja për të nuk kishte rënë. Kur Jugosllavia u prish me Bashkimin Sovjetik, mbështetja për Enver Hoxhën u rrit edhe më shumë. Më 1 korrik 1948, Tirana u bëri thirrje gjithë këshilltarëve teknikë jugosllavë të largoheshin nga vendi, dhe në mënyrë të njëanshme anuloi gjitha traktatet dhe marrëveshjet me Jugosllavinë. Xoxe u përjashtua nga partia dhe me 13 qershor 1949 u var. Kur Hoxha i prishi marrëdhëniet me Jugosllavinë, përfaqësuesit e "nacionalizmit" në mërgim, mes të cilëve edhe Ernest Koliqi, i dërgonin letra Titos me anë të të cilave e ftonin atë ta sulmonte Shqipërinë, ta rrëzonte Enver Hoxhën dhe t'ua linte vendin atyre. Ata i premtonin Titos se Shqipëria e tyre do të ishte mike besnike e Jugosllavisë. Ndërkaq Hoxha në një letër që i dërgonte Stalinit në vitin 1949, e njoftonte mbi gjendjen e shqiptarëve të Kosovës dhe i thoshte se bashkimi i Kosovës me Shqipërinë, që ishte "aleate besnike e BRSS", do ta dobësonte Jugosllavinë e Titos dhe Rankoviqit. Marrëdhëniet me Bashkimin Sovjetik Pas prishjes së marrëdhënieve me Jugosllavinë, Hoxha u rreshtua me Bashkimin Sovjetik për të cilin kishte admirim të madh. Nga viti 1948 deri më 1960, Shqipëria përfitoi $200 milion në ndihma nga sovjetikët për zgjerimin teknik dhe infrastrukturor. Shqipëria u anëtarësua në KNER më 22 shkurt 1949 dhe mbeti e rëndësishme si për të ushtruar presion mbi Jugosllavinë, si për të shërbyer si një fuqi pro-sovjetike në Detin Adriatik. Një bazë nëndetësesh u ndërtua në ishullin Sazan afër Vlorës, duke paraqitur një rrezik të mundshëm për Flotën e Gjashtë Amerikane. Marrëdhëniet shqiptaro-sovjetike mbetën të ngushta deri në vdekjen e Stalinit më 5 mars 1953. Vdekja e tij u shoqërua me 14 ditë zi kombëtare në Shqipëri; më tepër sesa në Bashkimin Sovjetik. Hoxha mblodhi gjithë popullsinë në sheshin qendror në Tiranë, u kërkoi të binin në gjunjë para shtatores së Stalinit dhe i detyroi të bënin një betim për "besnikëri të përjetshme" dhe "mirënjohje" ndaj "babait të dashur" dhe "çliruesit të madh" Nën Hrushovin, pasardhësin e Stalinit, ndihmat u reduktuan dhe Shqipëria u inkurajua nga sovjetikët të ndiqte politikën specializuese të Hrushovit. Sipas kësaj politike, Shqipëria do të zhvillonte prodhimin e saj bujqësor për të furnizuar Bashkimin Sovjetik dhe vendet tjera të Paktit të Varshavës të cilat nga ana e tyre poashtu do të zhvillonin prodhime specifike. Në teori, kjo do të ndikonte në forcimin e Paktit të Varshavës duke zvogëluar në masë të madhe mungesën e lëndëve të caktuara me të cilën përballeshin shumë nga vendet komuniste. Një ndër arsyet kryesore të krizës në marrëdhëniet e Shqipërisë me sovjetikët ishte afrimi i Hrushovit me Jugosllavinë. Nga 16 maji deri më 17 qershor 1955 Nikolai Bulganin dhe Anastas Mikojan vizituan Jugosllavinë kurse Hrushovi hoqi dorë nga përjashtimi i Jugosllavisë prej bllokut komunist. Hrushovi poashtu filloi t'i referohej teorisë policentrike të Palmiro Togliatti. Meqë sovjetikët nuk ishin konsultuar me Hoxhën për këtë çështje, ky i fundit u ndie i fyer. Jugosllavia nisi t'i kërkojë Hoxhës të rehabilitonte Koçi Xoxen, gjë që Hoxha e hodhi poshtë me këmbëngulje. Në vitin 1956 në Kongresin e 20-të të Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik, Hrushovi e dënoi kultin e personalitetit të Stalinit duke e akuzuar për shumë gabime të rënda. Pastaj ai shpalli teorinë e bashkëjetesës paqësore, që e zemëroi shumë Hoxhën. Instituti i Studimeve Marksiste-Leniniste, i udhëhequr nga gruaja e Hoxhës, Nexhmije Hoxha citoi Leninin: "Parimi themelor i politikës së jashtme të një vendi socialist dhe të një partie komuniste është internacionalizmi proletar, jo bashkëjetesa paqësore. Hoxha mori një qëndrim aktiv kundër revizionizmit. Uniteti brenda Partisë së Punës të Shqipërisë filloi të binte gjithashtu. Një mbedhje speciale e delegatëve mbajtur në Tiranë në prill 1956, përbërë nga 450 delegatë, dha rezultate të papritura. Delegatët kritikuan "kushtet brenda partisë, qasjen negative kundrejt masave, mungesën e demokracisë socialiste dhe asaj në parti, politikën ekonomike të udhëheqjes etj. Gjithashtu u bë thirrje për diskutime lidhur me kultin e personalitetit dhe Kongresin e 20-të të Partisë. Afrimi me Kinën Më 1956, Hoxha kërkoi miratimin e një rezolute që do ta mbështeste udhëheqjen aktuale të Partisë. Rezoluta u miratua dhe të gjithë delegatët që ishin shprehur kundër u përjashtuan nga partia dhe u burgosën. Hoxha deklaroi që kjo kishte qenë edhe një përpjekje tjetër e Jugosllavisë për ta rrëzuar udhëheqjen e Shqipërisë. Ky incident e konsolidoi pushtetin e Hoxhës edhe më shumë, duke bërë kështu të pamundshme reforma të tipit hrushovian. Po atë vit, Hoxha vizitoi Kinën, e cila po përjeton prishjen me Bashkimin Sovjetik, dhe takoi Mao Ce Dunin personalisht. Marrëdhëniet me Kinën u përmirësuan, siç dëshmohet nga rritja e ndihmave kineze nga 4.2% sa ishte më 1955, para vizitës, në 21.6% më 1957, pas vizitës. Sovjetikët bënë edhe një përpjekje për ta mbajtur Shqipërinë në sferën e tyre, duke rritur ndihmat, por udhëheqja shqiptare vazhdoi të afrohej me Kinën. Marrëdhëniet me sovjetikët mbetën në të njëjtin nivel deri më 1960 kur Hrushovi takoi politikanin majtist grek, Sofokle Venizelos. Hrushovi pëlqente idenë e autonomisë së Vorio Epirit dhe shpresonte t'i shfrytëzonte pretendimet greke për ta mbajtur udhëheqjen shqiptare në linjë me interesat sovjetike. Hoxha u kundërpërgjigj duke çuar Hysni Kapon në Mbledhjen e Bukureshtit, ku duhej të merrnin pjesë krerët e shteteve. Fërkimet me Bashkimin Sovjetik Marrëdhëniet me Bashkimin Sovjetik vazhduan të keqësoheshin me shpejtësi. Sovjetikët filluan të ndiqnin një politikë të vijës së ashpër duke reduktuar ndihmat, në veçanti drithin, në një kohë kur Shqipëria po përballej me mundësinë e një zie buke të shkaktuar nga përmbytjet. Shqipëria de fakto do të largohej nga Traktati i Varshavës më 1960, kurse de jure më 1968. Sundimi i mëvonshëm (1961-1985) Marrëdhëniet e Hoxhës me Kinën Komuniste Për planin e tretë pesëvjeçar të Shqipërisë, Kina premtoi një hua prej $125 milionë dollarësh për ndërtimin e 25 uzinave kimike, elektrike dhe metalurgjike të parapara me plan. Megjithatë, vendi përjetoi një periudhë të vështirë transitore sepse teknikët kinezë ishin më të dobët se sovjetikët. Distanca e madhe mes dy vendeve dhe marrëdhëniet e këqija të Shqipërisë me vendet fqinje komplikuan edhe më shumë situatën. Ndryshe nga Jugosllavia dhe BRSS, Kina kishte më pak influencë në Shqipëri gjatë sundimit të Hoxhës. Nga ana ideologjike, Hoxha fillimisht konsideronte se bindjet e Maos ishin në linjë me Marksizëm-Leninizmin. Mao dënonte revizionizmin e Nikita Hrushovit dhe ishte kritik ndaj Jugosllavisë. Ndihmat nga Kina ishin pa kamatë dhe Shqipëria mund t'i paguante kur të kishte mundësi. Kina asnjëherë nuk ndërhynte në punët e brendshme të Shqipërisë në sferën ekonomike, kurse teknikët kinezë punonin për rrogë të njëjtë si shqiptarët, ndryshe nga teknikët sovjetikë që nganjëherë kishin rrogë tre herë më të madhe se vetë Enver Hoxha. Gazetat shqiptare rishtypeshin nga gazetat kineze dhe lexoheshin në radion kineze. Shqipëria ishte në ballë të iniciativës për t'i dhënë Kinës ulëse në OKB në Këshillin e Sigurimit, e cila u tregua e suksesshme më 1971 kur Republika Popullore e Kinës mori ulësen e Tajvanit. Çështja e Kosovës Çështja e Kosovës mbetej problem i mprehtë në marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Jugosllavisë. Qëndrimet e Hoxhës mbi Kosovën, pas vitit 1960 do të dominoheshin nga retorika nacionaliste. Në një artikull të vitit 1966, Hoxha denonconte terrorin që ushtronin jugosllavët në Kosovë dhe politikën e tyre shkombëtarizuese kundrejt shqiptarëve. Rënia e Rankoviqit më 1966 dhe pushtimi i Çekosllovakisë nga sovjetikët më 1968, mundësuan normalizimin e marrëdhënive shqiptaro-jugosllave, dhe këtë afrim Hoxha e kanalizoi tërësisht në drejtim të Kosovës. Në vitin 1974 iu njoh autonomia Kosovës, u hap universiteti dhe Akademia e Shkencave, u shkëmbyen pedagogë, artistë, sportistë etj, në mes Tiranës dhe Prishtinës, u organizuan veprimtari të ndryshme shkencore. U krijua një klimë e ngrohtë mes dy anëve të kufirit. Hoxha deri në vitin 1981 ishte kundër parullës "Kosova Republikë" sepse dëshironte bashkimin e thjeshtë të Kosovës me Shqipëri. Për këtë qëllim refuzoi të nënshkruante më 1973 Aktin Final të Helsinkit sipas të cilit kufijtë në Evropë nuk mund të ndryshoheshin. Por pas ngjarjeve të vitit 1981 në Kosovë ai doli në mbrojtje të demonstratave të studentëve dhe parullave të tyre. Për herë të parë pas 40 vitesh marrëdhëniet e mira të Hoxhës me Francën hyjnë në periudhë krize sepse kjo mbronte politikën shtypëse kundër shqiptarëve në Kosovë, Mal të Zi dhe Maqedoni. Aktivitetet politike Sekretar i Përgjithshëm i KQ të PKSH 1943-1948. Sekretar i Parë i KQ të PPSH-së 1948-1985. Kryeministër i Shqipërisë me mandat nga 22 tetori i vitit 1944 gjer më 10 janar të vitit 1946 si pjesë e kabinetit të parë komunist. Kryetar i Këshillit të Ministrave me mandat nga 22 marsi i vitit 1946 gjer më 30 qershor të vitit 1950. Ministrave i Jashtëm i Shqipërisë me mandat nga 22 marsi i vitit 1946 gjer më 30 qershor të vitit 1950. Kryetar i Këshillit të Ministrave me mandat nga 5 korriku i vitit 1950 gjer më 23 korrik të vitit 1953. Ministrave i Jashtëm i Shqipërisë me mandat nga 5 shtatori i vitit 1950 gjer më 23 shtator të vitit 1953. Kryetar i Këshillit të Ministrave me mandat nga 23 korriku i vitit 1953 gjer më 19 korrik të vitit 1954. Vitet e fundit të jetës Vitet e fundit të jetës ishin rënduar për Hoxhën për shkak të diabetit që i ishte diagnostikuar shumë vite më parë, ai pëson një infarkt në zemër në vitin 1972, më pas një tjetër në vitin 1973, këto dy infarkte e rënduan akoma shumë shëndetin e tij. Fillimi i prillit do të shënojë edhe fundin e jetës së tij, pasi i janë paralizuar këmbët edhe goja, pëson një ishemi më 9 prill 1985 vdes më 11 prill 1985. Ceremonia e mortore Në një ceremoni madhështore Enver Hoxha u varros në varrezat e dëshmorëve ku ju bënë nderimet e larta si për çdo udhëheqës. Por pas rënies së komunizmit varri i tij u zhvendos tek varrezat në Sharrë, ku ndodhet edhe sot. Monumenti i Enver Hoxhës në Tiranë dhe vlerësimi i emrit të tij Menjëherë pas vdekjes së Sekretarit të Parë të PPSH Enver Hoxha, lideri pasardhës i tij Ramiz Alia në mbledhjen e Byrosë Politike propozon që në qendër të Tiranës dhe të vendlindjes në Gjirokastër të ngrihet nga një shtatore në nder të tij, Universitetit të Tiranës i vihet emri Enver Hoxha, portit kryesor të Durrësit, e shumë uzina e hidrocentrale morën emrin e tij. Gjithashtu u krijua Java e Enverit e cila festohej gjithmonë me rastin e ditëlindjes së tij duke punuar me rendimente më të larta për të tejkaluar planin. Monumenti i Hoxhës u përurua në vitin 1988 dhe ishte 8 metra e lartë. Më 20 shkurt 1991 ai u rrëzua nga protestuesit, rrëzimi i tij simbolizonte edhe rënien e komunizmit. Vlerësimi pas komunizmit Sipas Todi Lubonjës prania e Hoxhës ishte sa për figurë në mbledhjet paraprake të formimit të partisë, për Belishovën, Hoxha pati përkrahjen e Popoviqit sepse nuk e kundërshtonte, sipas Spahiut sepse Enveri "ia servirte me bujari" gjërat e shërbimit personal si stilografe e sahate, sipas Premtes sepse ishte më servili. Mugosha vetë e cilësonte si njeri punëtor, që bënte takime me njerëz e që shkruante shpejt e lehtë. Për Gjyqin Special, ku vetë ishte prokuror, sipas Spahiut ishte Hoxha udhëheqësi, gjykatësi dhe prokurori. Nga ana tjetër në një intervistë dhënë gazetares Rudina Xhunga me rastin e 100 vjetorit të pavarësisë së Shqipërisë, Rexhep Qosja e cilësoi jonormale injorimin që i bëhej Enver Hoxhës. Sipas Qosjes, Hoxha pati rëndësi për Shqipërinë si burrë shteti, e Shqipëria nuk ishte vendi i vetëm ku u pushkatuan njerëzit pas Luftës së Dytë Botërore; nëse krahasohet me vendet tjera komuniste të botës, në Shqipëri dhuna qe në përpjesëtime më të vogla. Sipas statistikave të vitit 2016, 45% e shqiptarëve kanë mendim pozitiv për Enver Hoxhën, kurse 42% mendim negativ. Nderime Hero i Popullit- Për meritat në udhëheqjen e LANÇ Hero i Popullit - Për luftën e tij në mbrojtjen e socializmit. - Hero i Punës Socialiste. Medalja e Çlirimit. Heqje dekoratash Pas zbulimit të shumë krimeve të komunizmit dhe kërkesave të vazhdueshme të opinionit publik me dekretin nr. 1018, datë 13 shkurt 1995 të Presidentit të Republikës, Sali Berisha, iu hoqën të gjitha dekoratat dhe titujt e nderit për aktin kriminal të gjenocidit të ushtruar ndaj popullit shqiptar gjatë viteve të diktaturës komuniste Haki Toskës dhe zyrtarëve të tjerë të lartë të regjimit komunist. Nderime të huaja - Urdhri i Trimërisë së Klasit të I-rë i (Bullgari) 9 shtator 1944. - Urdhri i Heroit Kombëtar (Jugosllavi) 1946. - Urdhri i Leninit. - Urdhri i Suvorov i Klasit të Parë. (Bashkimi Sovjetik). Veprat Kosova është Shqipëri Marrëdhëniet Shqipëri - Bashkimi Sovjetik Kur lindi Partia Kur u hodhën themelet e Shqipërisë së re Mes njerëzve të thjeshtë Me Stalinin Për shokët e mi pionierë Vite të rinisë Vite të vegjëlisë Titistët Hrushovianët Kuriozitet Në filmin Hollivudian të vitit 2006 Inside man me regji të Spike Lee, një fjalim shumë i njohur i Enver Hoxhës mbajtur në Gjirokastër, është pjesë e këtij filmi thriller. Fjalimi i Hoxhës, me shumë zgjuarsi përdoret nga banditet për ti ndërlikuar punën identifikuese forcave të policisë. Gjatë momentit të kryerjes së arratisjes nga banka që kishin vjedhur, banditët kishin vënë regjistrimin e Hoxhës, për ti lënë ti kuptojë policisë që ata ishin ende brenda në bankë. Lidhje të jashtme Enver Hoxha te Encyclopædia Britannica Uebfaqje dedikuar Enver Hoxhës Arikull mbi Enver Hoxhën nga Albania.com Referime Lindje 1908 Vdekje 1985 Njerëz nga Gjirokastra Kryeministra të Shqipërisë Ministra të Shqipërisë Enver Hoxha Komunistë shqiptarë Komunizmi në Shqipëri Memuaristë shqiptarë Njerëz nga Vilajeti i Janinës


sex natyrë, i adhurueshëm, bukuri, zogth, tërheqës, magjepsës, babe sexy, i stilit të lartë, jashtë, tits vogla, babe duan dy cocks, të gjitha babes


text: Dalai Lama Historikisht, titull shpirtëror (nga mongolishtja : Oqean i Diturisë ; tibetishtja : Gyalpo Rinpoche) budist me influencë të madhe politike në Tibet. Dalai Lama i tanishëm, Tenzin Gyatso, është i 14-i me radhë. Shih edhe Citimi nga Dalai Lama i XIV Biografi