text: Ademi (1973) vinte nga një familje e varfër. Babai i papunë i tri vajzave dhe një djali u vra derisa po priste dru tek vendi i quajtur mali i Letevcit në Ponesh. “Na vranë për asgjë, për dru e për idare”, rrëfente Ramizi derisa ishte shtrirë në repartin e kirurgjisë. Ai tha se me vëllain priste në mal të huaj, por jo në mal të serbëve. “Erdhën dy serbë dhe na thanë pse po preni dru këtu. Ju përgjigjëm se mali nuk është i tyre. Përkundër kësaj ne u zhvendosëm nga aty . S`ka shkuar pak kohë dhe ata dy, njëri me emrin Bela, erdhën dhe sërish filluan të na provokojnë. Ne i treguam se mali nuk është i tyre, por njëri prej tyre e nxori revolen dhe së pari më goditi mua e pastaj vëllain Ademin i cili ra për tokë menjëherë. Pasi shtinë mbi ne, ikën në drejtim të panjohur, me një veturë ngjyrë të kuqe”, tha Ramizi për Rajonipress. “Ishte një ditë e zezë për familjen tonë”. Policia ka arrestuar serbin Momcilo Stojic, 27 vjeç, ndaj të cilit pritet të caktohet masa e paraburgimit ditën e shtunë nga ana e gjykatësit të procedurës paraprake. Kryesi i veprës dyshohet se është larguar në drejtim të Serbisë Ndryshe, serbët nga fshati Ponesh i Gjilanit kërkuan mbrëmë Policisë së Kosovës që t’i mbrojë nga hakmarrja e mundshme e fqinjëve të tyre shqiptarë, në shenjë hakmarrjeje për shkak të vrasjes së një shqiptari dhe plagosjes së të vëllait në një pyll afër fshatit. Serbët e Poneshit i thanë gazetarit të agjencisë Fonet se janë seriozisht të brengosur për sigurinë e tyre. Shqiptarët e fshatit janë tubuar dje dhe me ta ka biseduar kryetari i Komunës, Qmelaj Mustafa, i cili ka kërkuar që ata të shpërndahen dhe të lejojnë policinë ta kryejë punën e vet. Sipas agjencisë serbe të lajmeve, pjesëtarët e njësisë speciale ROSU u larguan nga fshati, pasi kryen bastisjen e shtëpisë së familjes Stojic, anëtar i së cilës është i dyshuari për vrasje të shqiptarit. Poneshi është fshat multietnik, ku dy të tretën e banorëve e përbëjnë shqiptarët, kurse një të tretën serbët. /Telegrafi/


source: CulturaX

text: Klinika za lečenje bolesti zavisnosti - Soba za fizioterapiju || VIP Vorobjev VIP Vorobjev – Dhoma për fizioterapi Fizioterapia sot aplikohet gati në të gjitha fushat klinike kështu që ka zënë vend të rëndësishëm në klinikën tonë për trajtimin e sëmundjeve të varësisë dhe rehabilitimit VIP Vorobjev. Fizioterapisti i ndihmon pacientit që gjatë procesit të detoksifikimit apo rehabilitimit të mbetet në formë, por ajo që është edhe më e rëndësishme që t'i ndihmojë që grupe të ndryshme muskujsh që të vihen përsëri në lëvizje, muskujt që kanë mbetur të dobësuar gjatë përdorimit shumëvjeçar të drogave narkotike apo alkoolit. Dhoma për fizioterapi ka pajisjet më bashkëkohore mjekësore për të arritur rezultate të mira të shërimit në kohë të shkurtër. Në kuadër të terapisë fizikale, janë përfshirë metodat bashkëkohore të udhëtimeve terapeutike, terapitë manuale, elektroterapitë, agjentët fizikanë dhe ushtrimet mekanike. Element i rëndësishëm i fizioterapisë në klinikën tonë është orientimi në qasje individuale në planifikim dhe zbatim të ushtrimeve të fizioterapisë duke bërë vazhdimisht vlerësimin e rezultateve.


text: Viktimat e dhunës seksuale përfshihen në projektligj | Thursday, 20 March 2014 16:23 Deputetet e Kuvendit të Kosovës kanë miratuar sot në lexim të dytë Projektligjin për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për statusin dhe të drejtat e dëshmorëve, invalidëve, veteranëve, pjesëtarëve të UÇK-së, dhe viktimave civile të luftës dhe familjeve të tyre. Time Kadrija deputete e AAK-së, thekson se ky projektligj është i mirëseardhur pasi këtu janë përfshirë edhe femrat edhunuara gjatë luftës. "Me këtë projektligj janë përfshirë e gjithë ajo çka është debatuar në seancë për një kategori të viktimave civile, kyprojektligj ka qenë në plotësim-ndryshim. Dhe plotësim- ndryshimi ka ardhur për përfshirjen e femrave të dhunuara, ndërsa, edhe viktimat civile të cilat u debatuan sot si dhe kategoritë e tjera janë të përfshira në ligjin bazë", është shprehur Kadrija. Ndërsa për deputeten e LDK-së Alma Lama, e keqja e këtij projektligji është se nuk është miratuar buxheti i cili do t'i vinte në ndihmë viktimave të luftës, duke shtuar se janë diku rreth 20 mijë gra të dhunuara gjatë luftës. Ajo tha se në ligjin që është miratuar është lënë një hapësirë kohore rreth 4 vjet që femrat kanë mundësi të lajmërohen, njofton RTK. "Sot ia dolëm që të miratohet më shumë vonesë projektligji ku janë përfshirëviktimat e dhunës seksuale, por e keqja është që nuk është miratuar buxheti i cili do t'i vinte në ndihmë sado pak këtyre viktimave", ka deklaruar Alma Lama. /albeu.com/


source: wikipedia

text: Josip Broz Tito (Cirilik: Јосип Броз Тито; 7 maj 1892 - 4 maj 1980) ishte një revolucionar dhe burrë shteti komunist jugosllav, duke shërbyer në poste të ndryshme të udhëheqjes kombëtare nga viti 1943 deri në vdekjen e tij në vitin 1980. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, ai ishte udhëheqësi i partizanëve jugosllavë, i konsideruar shpesh si lëvizja më efektive e rezistencës në Evropën e pushtuar nga gjermanët. Ai gjithashtu shërbeu si president i Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë nga 14 janari 1953 deri në vdekjen e tij më 4 maj 1980. Ai lindi nga një baba kroat dhe nënë sllovene në fshatin Kumrovec, Austro-Hungari (tani në Kroaci). I tërhequr në shërbimin ushtarak, ai u dallua, duke u bërë rreshter majori më i ri në ushtrinë austro-hungareze të asaj kohe. Pasi u plagos rëndë dhe u kap nga rusët gjatë Luftës së Parë Botërore, ai u dërgua në një kamp pune në malet Ural. Ai mori pjesë në disa ngjarje të Revolucionit Rus në vitin 1917 dhe në Luftën Civile që pasoi. Pas kthimit të tij në Ballkan më 1918, ai hyri në Mbretërinë e Jugosllavisë së sapokrijuar, ku u bashkua me Partinë Komuniste të Jugosllavisë (KPJ). Pasi mori kontrollin de facto mbi partinë në vitin 1937, ai u zgjodh zyrtarisht sekretar i përgjithshëm i saj më 1939 dhe më vonë president i saj, titull që e mbajti deri në vdekjen e tij. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, pas pushtimit nazist të zonës, ai udhëhoqi lëvizjen guerile jugosllave, Partizanët (1941–1945). Në fund të luftës, partizanët - me mbështetjen e Bashkimit Sovjetik pushtues - morën pushtetin mbi Jugosllavinë. Pas luftës, Tito ishte arkitekti kryesor i Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë (RSFJ), duke shërbyer si kryeministër (1944-1963), president (që nga viti 1974 president i përjetshëm) (1953-1980), dhe marshall i Jugosllavisë. grada më e lartë e Ushtrisë Popullore Jugosllave (JNA). Pavarësisht se ishte një nga themeluesit e Kominformit, ai u bë anëtari i parë i Kominformit që sfidoi hegjemoninë sovjetike në vitin 1948. Ai ishte i vetmi udhëheqës në kohën e Josif Stalinit që u largua nga Kominformi dhe filloi me programin socialist të vendit të tij, i cili përmbante elemente të socializmit të tregut. Ekonomistët aktivë në ish-Jugosllavi, duke përfshirë Jaroslav Vaněk me prejardhje çeke dhe Branko Horvat me prejardhje jugosllave, promovuan një model të socializmit të tregut që u quajt modeli ilir. Firmat ishin në pronësi shoqërore nga punonjësit e tyre dhe të strukturuara në vetëmenaxhimin e punëtorëve; ata konkurruan në tregje të hapura dhe të lira. Tito arriti të mbante nën kontroll tensionet etnike duke i deleguar sa më shumë pushtet secilës republikë. Kushtetuta jugosllave e vitit 1974 e përcaktoi RSFJ-në si një "republikë federale të kombeve dhe kombësive të barabarta, të bashkuara lirisht mbi parimin e vëllazërisë dhe bashkimit për arritjen e interesave specifike dhe të përbashkëta". Secilës republikë i jepej gjithashtu e drejta e vetëvendosjes dhe shkëputjes nëse bëhet përmes kanaleve ligjore. Së fundi, Tito i dha Kosovës dhe Vojvodinës, dy krahina përbërëse të Serbisë, autonominë e rritur, duke përfshirë de facto të drejtën e vetos në parlamentin jugosllav. Tito ndërtoi rreth vetes një kult shumë të fuqishëm individi, të cilin Lidhja e Komunistëve të Jugosllavisë e mbajti edhe pas vdekjes së tij. Dymbëdhjetë vjet pas vdekjes së tij, ndërsa komunizmi u shemb në Evropën Lindore, Jugosllavia u shpërbë dhe u zhyt në një seri luftërash ndëretnike. Jeta Rinia e tij dhe lufta e parë botërore Josip Broz rrjedh nga një familje e vogël ne nje fshat kroate që quhej Kumrovec, qe, në kohën e lindjes së tij, i perkiste Austro-Hungarisë. Vendlindja e tij është sot pjesë e Muzeut Etno-selo Kumrovec. Babai i tij Franjo ishte një Kroat, të cilëve paraardhësit e para mes të shekullit të 16-të. Nëna e tij Marija ishte një Sllovene. Ai ishte i shtati fëmijë i familjes. Ai përfundoi një zanat në Sisak dhe ka hyrë në fuqi në vitin 1910, në të Partisë social Demokrate të Kroacisë dhe Sllavoninë . Ai ka punuar si një punëtor metalik në Zagreb, Kamnik, në fabriken e makinës te Laurin & Klement në Mladá Boleslav dhe ë Perandorinë Gjermane ne vitin 1911, ndër të tjera, te Benz & Cie. në Mannheim. dhe më Vonë ka punuar Tito si një shofer në Daimler në Wiener Neustadt dhe jetonte me vëllain e tij në Vorarlberg. Në vjeshtën e vitit 1913 Tito bëhet ushtar në ushtrinë Austro-hungareze. Nje vit ë vonë shpërthen lufta e pare Boterore. Ai erdhi së pari si një oficer artilerie në Frontin kundër Serbisë. Tashmë në 1914, Ai behet Rreshter. Në vitin 1915, ai ra në robëri ne pjesen perendimore te Rusi-se. Ai ishte Plagosur në Bukovina nga Cerkeset. Dhe me gjithë batalionin e tij eshte nxen Rob. Premtimi per dhenjen e Medalionit Të tij te Argjend për kapjen e njëmbëdhjetë ushtarve Rus nuk mundi te i jipet me. Ne mars te vitit 1916, ai ra në një spital të improvizuar të Manastirit Uspensky në Svijažsk në governorate e Brando. Më pas ai hyri në një kamp në afërsi të qytetit të Altair, afer lumit Sure. Ai doli vullnetar për të punuar në një pjesë të madhe të fermerëve në fshatin Kalasejewo në governorate e Simbirsk, ku ai punonte si mekanik në një mulli me avull. Në vjeshtë të 1916 ishte Broz në qytetin e Kungur , në governorate e Perm lëvizur, ku ai ka punuar si Përkthyes dhe overseer të hekurudhore. Në maj të vitit 1917 ai punonte ne nje stacion te vogel te trenit ne Ergatsch në afërsi të Permit. Gjatë muajit shkurt revolucionit të vitit 1917 Tito u lirua nga robëria, dhe arriti në qershor, ne Petrograd, ku ai aty aktualisht u merrte me Politik. Brozi ishte dëshmitar i revolucionit të tetorit dhe ka hyrë qe ato ditë, në Mbrojtjen e Kuqe (ushtria e Kuqe) dhe luftoi në anën e Bolsheviket në luftë civile. Në 1920 ai u kthye në atdheun e tij, e tani, për të krijuar rishtazi Mbretërisë së Jugosllavisë . Në periudhën e mes luftes Broz pas kthimit ne vendlindje behet antare i partisë Komuniste të Jugosllavisë (KPJ) . Si një farketar (kovaç) dhe Celsberes të mesuar, mori avantazhin e Broz në të njëzetat, njohuritë e tij, për prodhimin e celsave-falsifikim dhe leve, një hajdut të dënuar dhe erdhi në vitin 1928 nga një Gjeneral për Amnisti . Dosjet e policisë së Jugosllavisë për të provuar përfshirjen e tij në një grabitje me qëllim politik në fshatin Kaiserica në Zagreb (sot rrethi i Zagrebit), në shkurt të vitin 1935, disa prej të vendit gendarmes u plagosën dhe u vranë. Ata gjithashtu tregojnë përfshirjen e Josip Broz në një counterfeiter bandës. E shtetit ligjor në Zagreb ishte Broz për shkak të falsifikimit të 733 pjesë e Jugosllavisë 50 Dinar shënimet muzikore. Në vitin 1927, ai u zgjodh Sekretar i metalike e Unionit të punëtorëve. Si KPJ në atë kohë ishte e ndaluar, kjo ishte për shkak politike Agjitacion disa herë i burgosur, i fundit nga 1928 në 1934. Pas lirimin e tij, ai emigruar në Paris, por ende ishte në të njëjtin vit, në të Komitetit Qendror të Politburo të KPJ zgjedhur. Në vitet 1936 nga të 1938, ishte i angazhuar për të Tito (siç është ai nga 1934 quajtur) në anën e Republikanëve gjatë luftës civile spanjolle, ku ai ishte Përgjegjës për futjen e 11,000 Jugosllavët në Spanjë ishte, për një mbetur më pak se 1,000 nuk është më shumë për të Jugosllavisë, u kthyen. Tito ishte në anën franceze, udhëheqësi Komunist Andre Marty në Albacete, Spanja, stërvitja ushtarake të Komunistëve të brigadave Ndërkombëtare të përfshira. Pas përgjakshme të partisë purges, i cili është edhe Sekretar i Përgjithshëm i KPJ Milan Gorkić ra viktimë, ishte Tito në vitin 1937 nga Comintern për pasardhësi i tij është i caktuar, përderisa ai është aq i besueshëm mbështetësit e: për t'u vendosur . Në vitin 1940, ai ishte në këtë funksion nga një konspirativ konferenca kombëtare e partisë së tij në Zagreb konfirmuar. Udheheqesi i Partizanet në luftën e Dytë botërore Në 25 mars 1941, u nënshkrua nga qeveria e Cvetković anëtarësimi në Paktin trepalësh. Në natën e dytë u zhvillua në Beograd grusht shteti, nën udhëheqjen e Gjeneral Dushan Simović, me fuqitë simpatizuese Perëndimore. Pas Gjermanisë dhe Jugosllavisë në prill të vitit 1941 pushtuar (fushata e Ballkanit), jetoi Tito, parë nga Gjermanët unmolested për të vazhduar në Beograd banimin tremujor. Vetëm pas gjermane sulmojnë në Bashkimin Sovjetik, ai e kishte të zhyten në të organizuar dhe e armatosur e rezistencë të Jugosllavisë kundër gjermanet dhe italiane pushtuesit, në Formën e luftës partizane. Gjatë luftës Komuniste të ashtëquajtur në Jugosllavi nën Titos udhëheqjes, kundër pushtuesve të dhe aleatët e tyre fashiste ustashalëvizjes në Kroaci, për të zbatuar. Ajo ishte vetëm më pas, në konferencën e Teheranit , aleate të mbështetur. Sidomos në Serbi, ata luftuan kundër parë collaborationist Chetnik-partizanët. E njerëzit e ushtrisë çlirimtare (Narodnooslobodilačka vojska/Armia), si partizanët të quhen, mund të jetë si politikisht me ndikim të grupit të vendosur. Gjatë rezistencës, lufta ishte Tito Marshall, është e emëruar dhe 29. nëntor 1943 në krye të anti-fashiste Këshillit të çlirimtare Kombëtare (AVNOJ), qeveria e përkohshme u formua dhe një pjesë të madhe të zënë vendin e kontrolluar. Që nga fundi i vitit 1944 e anti-fashiste të Këshillit të ushtrohet Pushteti në gjithë Jugosllavinë. Ai ishte edhe nga aleatët e njohur, dhe sidomos nga Kryeministri Britanik Churchill mbështetur. Tashmë gjatë luftës ishte Titos, diplomacia, një ekuilibër mes fuqitë Perëndimore dhe Bashkimin Sovjetik për të mbajtur. Kreu i shtetit e pas-luftës, periudhë Pas luftës, Tito, të vendosur në një referendum, fuqia për të konfirmuar. 29. Në nëntor të 1945, ai ishte Kryeministër i popullit të Republikës popullore të Jugosllavisë. Deri në vitin 1953, ai, me ndihmën e Kombëtar i popullit çlirimtare e përparme dhe e KPJ, shndërrimin e Jugosllavisë në një socialist i shtetit. Në proces, ai gjithashtu bëri përdorimin e represionit . Shumë kundërshtarë politikë, sidomos Stalinists, ishin në vitet në vijim, të burgosur, kryesisht në burg ishull të Goli Otok. Në kundërshtim me deklaratën e tij, pa të burgosurit e luftës për të ekzekutuar, por para një gjykatë ushtarake për të pyetur se çfarë ka ndodhur në të menjëhershme të pasluftës periudhë, për shembull, në masakrën e plumbit në kështjellë Në Jugosllavi, vetëm disa trupa nga Bashkimi Sovjetik ishin vendosur kryesisht në Beograd dhe në Vojvodinë. Kjo mundësoi Tito për pavarësi dhe barazi në politikën e jashtme të bazuar, të pavarur, marrëdhëniet me Perëndimin. Përveç kësaj, ai mori për të Jugosllavisë, vet rrugën për socializmin, për të shkuar, në bazë, në një shkallë të caktuar të vetë-menaxhimit të fermave. Ky i ashtuquajtur "Titoizem" solli vendin në kontrast me Sovjetik aspiratat për Hegjemoni , dhe i çoi në 1948 për të thyer në mes Titos dhe : për t'u vendosur. Debati i ashpër për ngurtësinë. : Për t'u vendosur u përpoqën më kot, pala Jugosllave kundër Titos nxisin, dhe e ka kërcënuar atë në Pravda publikisht me vrasje; "fati i Trocki është e udhës," nuk mund të merrni atje në lidhje me Tito lexuar. Ftesës së: për t'u vendosur në Moskë, dallimet "amicably" për të diskutuar, kanë refuzuar të Titos, prandaj. Në nëntor të vitit 1949, të quajtur Cominformanëtarëve të hapur për përmbysjen e Tito dhe luftën kundër Titoizmit. Në rrjedhën e de-Stalinizimit: për t'u vendosur pas vdekjes së tij, Nikita Hrushovi (në vitin 1956) dhe rezolutën e Cominform normalizuar marrëdhëniet me Bashkimin Sovjetik. Pas miratimit të ri të Kushtetutës në vitin 1953, ishte Tito në 14. janar 1953, në zyrën e shtetit, Presidenti i zgjedhur, ai nga 1963 për kohë të jetës. Ai i mbështetur në barazinë e Shteteve, të qetë bashkëjetesën e blloqe dhe për vendet në zhvillim. Së bashku me Presidenti Egjiptian Gamal Abdel Nasser, me Indianin Kryeministri Jawaharlal Nehru dhe Presidentin Indonezian Sukarno, ai ishte një nga protagonistët e politikës nderkombetare e shtetave te jo alineuara. Kjo ishte me themelimin e nje lëvizjes së jo-linjë të vendeve të Bllokut e NATO-s dhe Traktatit e Varshavizes. Përmes tij Karizmin e tij në politikat e kompensimit të blera jashtë Jugosllavisë. Ai ishte një nga më të respektuar përfaqësues të jo-linjë të Shteteve. Në vitin 1967, pas gjashtë-ditë të luftës, ngriu Tito marrëdhëniet diplomatike me Izraelin . Brenda të përndjekurve politikë, Tito vazhdon të jetë një stil autoritar të qeverisë, edhe pse pas shkarkimit të drejtuesit e sigurisë , Aleksandar Ranković në vitin 1966, të rëndësishme të liberalizimit të shoqërisë Jugosllave ishte, për shembull, në një të afërm liria e artit dhe e kulturës, e vënë atë. Pushtimi i trupave të Varshavës, në Çekosllovaki në vitin 1968 dënuar Tito mprehtë, cili është Imazhi i tij në Perëndim përveç kësaj për të përmirësuar. Në vitin 1971, ai u kthye kundër demonstrata nacionaliste në Kroaci. Në kontektsin të ashtuquajtura "Pranverës kroate". Tito reagoi me arrestimet dhe represion, sepse thelbi i mendimit e Socializmit Jugosllav "Vëllazërim dhe Bashkim" (Bratstvo i Jedinstvo) ishte i sulmuar nga nacionalistet. Ngjarjet që çuan në Jugosllavi në vitin 1974 me Iniciativë të Tito, një Kushtetutë të re, e mori federalizmi më të theksuar. Kjo ishte veç për një shpërndarje të re të fituar të këmbimit valutor, një nga kërkesat e pranverës kroate . Në të njëjtën kohë, me Kushtetutën e vitit 1974, pozicioni i Presidentit është forcuar për shkak se Tito e plotë të pushteteve si kreun e shtetit për jetën, ishin të dhënë. Kushtetuta e re e kosovës në mënyrë eksplicite thekson se Presidenti, çdo të tjerë të qeverisë trupit kundër politikisht ose ligjërisht përgjegjës. Kulti i personalitetit Tito e Regjimit ishte e karakterizuar nga një fortë të kultit të personalitetit. Tito ishte në të kontrolluara nga shteti, dhe nga nje pjese te madhe e shoqerise jugosllave si Hero i një mit kombëtar për të festohet dhe të nderuar. Një rol të veçantë ka luajtur nga 25. Në maj, Tito, në korrik të vitit 1944, në strofull e tij në Drvar , hyrjen e gjermanisë paratroopers mezi kishte shpëtuar. Kjo ditë ishte deri në vitin 1988, kur e pretenduar ditëlindjen e Marshall, si një fitore dita, partizanët, dhe si dita e rinisë (deri në vitin 1987 me një vend të gjerë të transmetuar garë nën emrin e ndërmjetësimit e të rinjve) janë të angazhuar. Deri në vdekjen e Titos, ajo përfundoi në Beograd, me dhënien e në vend të transmetuar të tij. Në Jugosllavi, tetë qytete ishin të emëruar (në çdo Republikës dhe Rajoni Autonom), si dhe një mal sipas Titos: Titograd në vend të Podgoricës (tani kryeqyteti i malit të Zi) Titova Korenicë në vend të Korenicë (qytet në Kroaci) Titov Vrbas , në vend të Vrbas (qytet në Vojvodinë) Titov Veles , në vend të Velesit (qytet në Maqedoni) Titova Mitrovica , në vend të Mitrovicës (qytet në Kosovë) Titovo Užice , në vend të Užice (qytet në Serbi) Titov Drvar në vend të Drvar (një qytet në Bosnje dhe Hercegovinë) Titovo Velenje në vend të Velenje (qytet në Slloveni) Titov Vrv në vend të Golemit Turčin (mal në Maqedoni) Pas shpërbërjen e Jugosllavisë janë dhënë të gjitha qytetet e pasme e tyre të vjetra emrin. Vdekja dhe varrimi Pas një akute përkeqësimin e tij pad ("duhanxhi këmbën"), në kontekst të arterial thrombosis ishte 87-vjeçare Tito në 3. janar 1980 në spitalore Universitare në Lubjanë (Univerzitetni klinični qendër të Lubjanës) . Trajtimi Ekipi përbëhej e veç për 8 Jugosllave e Mjekëve nga SHBA-Amerikan kardiovaskulare kirurg Michael Ellis De Bake , si dhe kolegu i tij Marat Knyazev nga Bashkimi Sovjetik. Këtë e bëjnë atë tregues për një arterial Anashkalojëtë enëve të gjakut furnizimin e këmbë. Në natën e 12 maj. më 13. janar 1980 kryer Operacioni, megjithatë, nuk e ka dëshiruar sukses, kështu që për shkak të progresiv nekrozë dhe zhvillimit të rrezikshme për jetën Gangräns një pjesë të majtë këmbë në 20. janar, prisnin të duhej të jetë. më Pas të përmirësuar shëndetin e tij, shkurtimisht deri më tani, që ai mori detyrimet e tij si kreu i shtetit pasardhës. Për shkak të një periudhë e fizike përkeqësimi, ai ishte në Departamentin për kirurgji kardiovaskulare në Lubjanë pranuar në spital, ku ai kaloi tre ditë para tij 88. Ditëlindjen në 4. maj 1980 në 15:05 vdiq. Në spital ishte një pllakë të instaluar në qëndrim: "lufta për çlirimin e njerëzimit është një kohë të gjatë, por ai ka qenë më i gjatë, kishte Tito nuk ka jetuar" (Tenxhere të bëjë osvoboditve človeka bo še dolga, një bila bi daljša da ni živel Tito). Pllakë më vonë ishte larguar. Shumë shtetërore të presidentëve dhe të rangut të lartë politikanët provuar të tij në funeralin e tij në 8. Në maj të vitit 1980, e fundit nder. Në aspektin e numrit condole e politikanëve dhe qeverive, delegacionet e dërguar, është e funeralit me katër mbretërve, presidentëve 31, 6 princat, 22 kryeministra dhe 47 Ministrave të jashtëm të deri në atë kohë, më i madh në botë. mourners nga 128 vende të ndryshme e pastaj 154 anëtare të OKB-së erdhën nga të dy anët e perdes së hekurt. Ai ishte në Beograd Mauzole "Kuća cveća" ("shtëpia e luleve"). e Tij sarcophagus është një vit deri në 20.000 njerëz morën pjesë. Në Mauzole është tani pjesë e Muzeut të historisë së Jugosllavisë. Në jetën Private Martesa dhe pasardhësit Publikuar Belousova (Ruse, 1904-1960), 1. Gruaja. Fëmijët: Zharko Broz (1924-1995) Nipi: Josip Joška Broz (* 1947), politikan serb, ishte në nëntor të vitit 2009, Kryetari i sapo formuar të partisë Komuniste të Serbisë zgjedhur. Svetlana Broz (i lindur më 1951), kardiolog dhe gazetarit, jeton në Sarajevë. Zlatica Broz Edvard Broz (I Lindur Më 1951) Herta Haas (Sllovenia, Gjermanisht, 1914-2010), 2. Gruaja, jetoi deri në vdekjen e saj në fillim të marsit 2010 në Beograd. Fëmijët: Mišo Broz (* 1941), nga viti 2004 deri në 2009, kroate Ambasador në Indonezi, jeton në Zagreb. Nipi: Saša Broz (* 1969), Drejtor, ish-Drejtori i teatrit në Pula Andreja Broz (* 1971), pronar i Kompanisë (Etnike) në Zagreb Para Janka Paunović (Serbin, 1921-1946), 3. Gruaja vdiq nga tuberkulozi. Martesa ka mbetur pa fëmijë. Jovanka Budisavljević-Broz (Serbin, 1924-2013), 4. Gruaja, martesa ka mbetur pa fëmijë. Ish - "Zonja e Parë" e Jugosllavisë ka ndodhur që nga rreth viteve 1977, ndoshta në behest e një grupi Slloven partisë zyrtarëve të Stane Dolanc dhe Mitja Ribičič deri në funeral, Titos nuk është më në domenin Publik. më Pas, ajo u ngrit vjet nën arrest shtëpiak, pasuritë e tyre ishin konfiskuar. Ajo jetoi deri në vdekjen e saj, i tërhequr dhe në kushte të varfëra në Beograd. Marrëdhënie Jashtë-Martesore Titos marrëdhënie u karakterizua nga një shpeshta ndërrimin e partnerëve. Ai ka premtuar disa gra në martesë. E para dasmës takim që ai mbajti, por e majta e tij të parë të fejuarën e në ditën e dasmës para martesës. Tito kishte disa jashtë martese, fëmijët nga disa gra. Titos dytë jashtë-martesore biri i Hans Studer ishte një ushtar në gjermanisht Wehrmacht në operacionin kundër partizanët e Titos. Të tjera Për Tito numri i tendrils lirshme legjendat. Ndër të tjera, thotë Bruno Kreisky, në autobiografinë e tij, në Mes të kohës së Titos pijshëm forcë, por edhe fakti që ai si në dhe jashtë Protokollit për një gjysmë shekulli pas me shpërbërjen e Austro-hungareze monarkisë personale referenca në Austri turshi. Sipas Kreisky, për të Titos, pas përfundimit të pjesës zyrtare të një shteti Banketin e tij përkthyes në Hotel dërgohen dhe pastaj, me Kreisky, në Austriak, gjerman dhe një atmosferë të relaksuar për të biseduar. Tito e aftësive të gjuhës, vuri në dukje Milovan Đilas, kjo, në dritën e saj të ulët të arsimit pak të gjuhëve të huaja të mësuara. Gjatë luftës së Parë botërore, ai kishte ruse, pas prishjes me Bashkimin Sovjetik në vitin 1948, anglisht mësuar. Gjithashtu, ai përmend njohuri të mira të gjuhës gjermane Titos. Kroate që ai kishte, megjithatë, problemet për një kohë të gjatë shënimi i pasur, dhe në atë serbe dhe kroate shprehje në një rrëmujë. Por mbi të gjitha, ai kishte, në fjalët e tij, i jashtëm rus, fjalët e përdorura, "dhe ai është, siç është natyra e njerëzve nga Zagorje , fjalët langzog, ai e ngriti deri tek njerëzit, gjë që ajo nuk di të dyshuarit, askush nuk e jona, por një ruse për të." Tito kishte Adriatik ishullin e Brijuni – të më të madhe të kohës tuaj italiane emrin e Brioni u citua të Presidentit të banimit dhe në një të dytë selinë e qeverisë për të zgjeruar. për Një kohë kjo ishte një vizitë shtetërore, Tito si një dhuratë e kafshët e tij private në kopshtin zoologjik për të sjellë. Disa nga pasardhësit e këtyre mysafir dhurata sot banojnë në rezervë e natyrës në ishullin e Brijuni. Përveç kësaj, ai ende e kishte rezidencën në Gjak në çfarë atëherë ishte pjesë e Republikës së Sllovenisë: kalaja e Vezës në Brdo pri Kranju. Për të Titos, tren të veçantë , të përbërë prej blu makina ishin të veçantë locomotives mbajti, së pari, tre pikturuar blu, të Shprehur me avull locomotives e Jugosllave seri 11 (replicas e MÁV-seri 424). Në vitin 1960, të blerë nga shteti i Jugosllavisë Hekurudhat JŽ për këtë qëllim, tre blu diesel lokomotivë të tipit ML 2200. Tito, gjithashtu, kishte dy naftë-mekanike sallon railcars e kompani italiane Breda nga e para-luftës periudhe. Në pranverën e vitit 1961 u dha Tito moderne të lartë-powered sallon ngiste makinën e MOT 410. Që nga viti 1952, ai përdori Galeb si një shtet jaht. Si e Titos jetë bërë në një film duhet të jetë, ishte me Richard Burton , një Perëndimor top-of-the interpretues është i obliguar. Gjatë xhirimeve të filmit (titulli origjinal: Beteja e Sutjeska, më vonë në Të Pestë Sulmuese, u quajt), ka pasur një takim me aktorin e – Tito – thirrja e pijshëm forca të nxituar përpara. Në Pjesët e popullatës së ish-Jugosllavisë, të Titos, është nderuar. Në e tij vendlindja e Kumrovec, në Kroaci ishte Tito Muze me një fqinj qendër arsimore. Pas më të hershme Tito emërtuar rrugët dhe sheshet në Shtetet pasardhëse të ish-Jugosllavisë në fillim të viteve 1990, u quajt qenë, ishte në vitin 2009, në Lubjanë , përsëri në rrugë pas Tito quajtur atë në një anketë të zhvilluar nga 60 % e banorëve të miratuar. Për shkak të një ankese nga organizata rinore e partia konservatore, të Ri Slloveni ndalimin e gjykatës kushtetuese të Sllovenisë, megjithatë, riemërtimin e rrugëve, pasi Tito, si kjo si një mbështetje të Regjimit totalitar janë kuptuar. Gjykimi i anëtarëve të Socialni më demokratike, partiake e Shoqatës, si dhe të historianit Jože Pirjevec kritikuar, pasi ajo është roli i Tito me çlirimin e Sllovenisë nga fashizmi injorojnë. Origjina e emrit shtesë "Tito" Në origjinën e emrit shtesë "Tito" ka mungesë të qartësisë. Një shpjegim popullor është se përveç nga lidhja e dy fjalët: ti (dt. "Ju") dhe të (dt "këtë" apo "e"). Në Traditën popullore është përmendur se Josip Broz në ethshëm viteve të luftës, këto fjalë shpesh në komandën e tij. Në proces, ai duhet, para së gjithash, Personi në fjalë është treguar, dhe pastaj për detyrë të veçantë. E përkthyer do të jetë në komandë të lexuar sa vijon: "Ju (tu) ju (tu)!" Kjo Tezë është në 1949 publikuar punën Lindore Qasjet nga Fitzroy Maclean përmendur. Tito është edhe një të vjetër, në ditët e sotme mjaft të pazakontë Emrin e kroate origjinës, e cila është e vendosur në ish-Perandori Romak Titus i referohet. e Titos biographer, Vladimir Dedijer , pohoi se ky Emër është kroate shkrimtarë të romance Tituš Brezovački shkak. Emri, megjithatë, ishte në Titos origjinës zonë, kroate Zagorje, në përgjithësi të përbashkëta. Josip Broz vetë-konfirmuar në një të shkruar me dorë vini re se ky Emër është shumë tipike të tij, Rajon dhe shtoi se kjo është edhe arsyeja kryesore, pse ai është që emrin mes 1934 dhe 1936, të pranuara; tha: "dokumenti është në arkivin e partisë Komuniste të Jugosllavisë. Josip Broz përdorur më parë, në dokumentet me të drejtën nacionale lidhur me nofkën "Rudi", në Çështje ndërkombëtare, nga ana tjetër, me nofkën "Walter". Rodoljub Čolaković , megjithatë, përdorur nofkën "Rudi". Prandaj, Tito nga "Tito" është zëvendësuar. Një tanishme teori ishte kroat gazetarit Denis Kuljiš (Gazetar në revistë javore Globus) të ngritura. Këtë informacion nga një pasardhës i Baturin, një spiun i Cominternnë vitin 1930-të në Stamboll, operon duhet të ketë. Baturin është një Kodi-Sistemit, të raportuar nga Josip Broz janë përdorur. Josip Broz ishte një nga agjentët e tij, të cilit i fshehtë mbyll supozohet se është gjithmonë në armë emërtimet ishin të bazuara. Broz veten të konfirmuar, që ka fituar nofkën "Walter" kishte përdorur, e cila ka të ngjarë të ketë gjermane pistoletë Walther PPK . Baturin, ishte një nga pseudonimin e tij të fundit, "TT", të Sovjetik pistoletë TT 33 rrjedh. Gjoja, sipas Broz' të kthehen në Jugosllavi, një numër të dokumenteve të partisë Komuniste me këtë Pseudonim është nënshkruar. Kuljiš sipas emërtimin "DD" (në gjuhën kroate si "te te" është e theksuar) pas disa viteve në "Tito" kanë ndryshuar. Çmime (Fragment) Shtëpie dhe natyrë politike Mbledhjen e urdhrit për Tito i përkiste politikës shtetërore Jugosllave. Politikën e brendshme mund shtetit në mënyrë që arritjet dhe përvjetore, në të cilën Tito, rolin kryesor e luajti, sepse kjo është se pa atë, nuk mund të jepet. Kështu ishte Socialiste, Lidhja e të njerëzve punues të Jugosllavisë (SSRNJ) pak para Titos vdekjes, (e heshtur) të propozuar një e katërta nga urdhri i heroit kombëtar, për shkak të "mbijetuar me sukses operacioni" për të dhënë. Në aspektin e politikës së jashtme i përkiste urdhërit të këmbimit gjatë vizita shtetërore apo pritje në cilësi HD. Tito ishte përmes kësaj praktike të shtetit njeriu me më së shumti medalje. 1944: Suvorov Medalje (Bashkimit Sovjetik) 1945: Sovjetik Fitore Medalje 1947: ushtarake mënyrë që të Michael Trim (Rumani) 1954: Shpëtimtari Qëllim (Greqi) 1956: Grand kryqin e Legjionit të nderit (Francë) 1956: Medaljen Ushtarake (Francë) 1956: Rendi kombëtare du mérite (Francë) 1956: Croix-de Guerre 1956: Royal mënyrë që të Kamboxhia 1958: ushtarake mënyrë që të trimëri (Bullgari) 1959: Royal Seraphin Veriut (Suedi) 1963: në mënyrë që të Aztec shqiponja (Meksikë) 1963: urdhri i kryqin e jugut (Brazil) 1946, 1964: urdhri i Bardhë luani (Çekosllovaki) 1965: Shën Olav e Medalje (Norvegji) 1965: ylli i miqësisë së Kombeve (RDGJ) 1965: Grand ylli i dekoratë nderi për shërbime të Republikës së Austrisë 1966: ylli i Rumanisë 1968: Chrysanthemum Veri (Japoni) 1969: urdhërin e meritës të Republikës italiane – Grand kryq i Madh i urdhrit të zinxhirit 1970: në mënyrë që të hollandës luani 1970: Nassau, shtëpia mënyrë që të Artë luan 1970: Në Mënyrë Që Të Leopold (Belgjikë) 1972: Mënyrë Që Të Lenin (Bashkimit Sovjetik) 1972: Mënyrë që të Dush (britani e madhe) 1974: një fazë të veçantë të Grand kryqin e urdhërit të meritës të Republikës Federale të Gjermanisë 1974: Elefanti Qëllim (Danimarkë) 1977: urdhri i Shën Jakobi i shpatës (Spanjë) 1977: urdhri i Infante Dom Henrique (Portugali) 1974, 1977: Karl-Marksi-Orden (DDR) Në 1944, 1972, 1977: urdhri i popullit e hero (Jugosllavi) 1977: urdhër të revolucionit të tetorit (Bashkimit Sovjetik) Në vitin 2011, Federale Shoqata e skuadrës së vendit të Danubit Swabians , si dhe Danub-Swabian kulturore të Fondacionit Federal Presidenti Christian Wulff kërkesën e Titos, Grand kryqin Federal urdhërin e meritës nuk duhet të tërhiqet. Sfond i kërkesës ishte e internimit e rreth 200.000 Danubit Swabians në fund të luftës së Dytë botërore. Në mes të viteve të 1944 në vitin 1948, sipas FAZ.NETO më shumë se 50,000 Danubit Swabian civilëve në Titos masive, kampet e humbur. aplikimi dështuar. Galeria Shih edhe Marshall Titos Shpirti (Film) Letërsi Josip B. Tito: Përzgjedhur Fjalime. Dietz-Verlag, Berlin, 1976. Josip Broz Tito: Përzgjedhur Fjalimet dhe shkrimet. Grupi III/2. [Vëllimet I–II të mos publikohen]. Klett-Cotta, Stuttgart 1984, ISBN 3-608-91132-4. Vladimir Dedijer: Tito. Biografi. Ullstein, Të Berlinit, Të Vitit 1953. Milovan Đilas: Tito. Një kritik biografi. Molden, Vjenë 1980, ISBN 3-217-01158-9. Marc Halder: E Titokult. Karizmatik dominimi në Jugosllavinë socialiste. Oldenbourg, München, 2013, ISBN 978-3-486-72289-5 Fitzroy MacLean: Tito. Një shok-në krahët e raportuar. Orell Füssli, Cyrih, 1980, ISBN 3-280-01257-0 Jože Pirjevec: Tito. Biografia. Nga Slloven nga Klaus Detlef Olof. Je njeri, në vitin 2016 në Mynih, ISBN 978-3-95614-097-6. Filip Radulović: Ljubavi Josipa Broza. Grafos, Beograd, 1990, ISBN 86-7157-096-7. Richard Perëndim: Tito dhe ngritjen dhe rënien e Jugosllavisë. Sinclair-Stevenson, Londër, 1994, ISBN 0-7867-0332-6. Ivan Ivanji: Titos Përkthyes. Promedia, Wien 2007, ISBN 978-3-85371-272-6. Transmetimin e raporteve Philipp Grüll dhe Frank Hofmann: Jugosllavisë e agjentëve në Gjermani – vrasje në emër të Titos, gjerman të radio – "Sfond" 16. Në tetor të vitit 2014. Lidhje të jashtme Letërsia nga dhe rreth Josip Broz Titos në katalogun e bibliotekës kombëtare gjermane Manfred Wichmann: Josip Broz Tito. CV në formë tabelore në LeMO (DHM dhe HdG) Tito Arkivit në marxists.org (anglisht) titoville.com e Pretenduar Faqen e Titos, e krijuar nga dy Slloven nxënësve; me shumë foto dhe dokumente (anglisht) Referime Lindje 1892 Vdekje 1980 Komunistë kroatë Komunistë jugosllavë Anëtarë partizanë jugosllavë Politikanë kroatë Politikanë jugosllavë Kroatë me prejardhje sllovene Politikanë të Lidhjes së Komunistëve të Jugosllavisë Presidentë të përjetshëm Presidentë të Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë


16 prilli është data kur në Kukës shënohet Dita e Eksodit, si shenjë falënderimi dhe respekti për të gjithë ata që hapen dyert e veta për të pritur vëllezërit e tyre shqiptarë nga Kosova.


Rregull, siguri dhe mbi të gjitha qetësi. Janë këta tre përbërsit me të cilët Stefano Pioli ka arritur të rikthejë në shinat e duhura një skuadër si Interi që në fillim të sezonit luante me frikë, dëshpërim dhe shumë konfunzion kjo edhe për faktin se Mauro Icardi me shokë nuk besonin te kualitetet e shumta që zotërojnë. Ndaj Pescarës në San Siro, Pioli dhe Interi, luajtën me qetësi të jashtëzakonshme dhe me shumë klas sinfoninë e 7 të Bethovenit. 3 gola për një sukses të rëndësishëm që e ngjiti skuadrën zikaltër në vendin e 4-t, me Interin që parakaloi në renditje Lazion ndërkohë që regjistroi edhe fitoren e 9-t rresht në të gjitha kompeticionet. Nuk ndodhte që nga Nëntori i vitit 2012, kur në stol ishte Andrea Stramaccioni që Interi nuk fitonte 7 ndeshje radhazi në Serinë A.


text: Deputetët kërkojnë ratifikimin e marrëveshjeve në Kuvend Përfaqësuesit e të gjitha subjekteve politike parlamentare, të pozitës dhe opozitës, kanë reaguar të hënën rreth shpejtësisë me të cilën po i qaset Ekzekutivi i vendit dhënies së pëlqimit për marrëveshjen e re, ndër më të rëndësishmet, me Serbinë, për përfaqësimin rajonal, duke kërkuar që kjo marrëveshje të mos nënshkruhet në dëm të sovranitetit të Kosovës dhe pa e marrë bekimin kushtetues të Kuvendit të Kosovës, nëpërmes procedurës së ratifikimit në Kuvend, me 2/3 e numrit të përgjithshëm të deputetëve. Kryetari i Kuvendit të Kosovës, Jakup Krasniqi, i cili njëherësh është sekretar i përgjithshëm i PDK-së, tha të hënën se ai personalisht mendon që institucionet e Kosovës nuk duhet të nxitohen për të pranuar marrëveshje jo të favorshme për vendin, rreth përfaqësimit të Kosovës në konferencat rajonale, duke hequr dorë nga fjala Republikë. Përfaqësuesit e subjekteve politike në opozitë konsiderojnë se anashkalimi i Kuvendit në këtë rast, ndër rastet më specifike të arritjes së marrëveshjeve ndërkombëtare, do të ishte shkelja më serioze e Kushtetutës së vendit nga ana e Ekzekutivit. Për këtë arsye, kërkohet që, sidomos në këtë marrëveshje të re, të mos anashkalohet procedura e ratifikimit në Kuvend. nënkryetari i AAK-së, Ahmet Isufi, i ka thënë gazetës se do të ishte instalim i një praktike të skajshme antikushtetuese vazhdimi i injorimit të Kuvendit në ratifikimin e marrëveshjeve ndërkombëtare, sidomos atyre të natyrave specifike, që kanë të bëjnë me interesin nacional, sikur që është sovraniteti i shtetit të Kosovës. "Ne kemi kërkuar qysh në fillim që çdo marrëveshje e arritur në mes të Serbisë dhe Kosovës të vijë në Parlamentin e Kosovës, të ratifikohet dhe të kalojë të gjitha procedurat e zakonshme që parashihen për tema të tilla, dhe jo të anashkalohet në tërësi Parlamenti, si organi më i lartë përfaqësues i vendit", tha Isufi. Edhe ai frikësohet që vetë kualifikimi i marrëveshjeve si konkluzione të panënshkruara mund të bëjë që Kuvendi të lihet nën hijen e politikës qendrore në këtë proces. Ahmet Isufi ka bërë të ditur se grupi parlamentar i këtij subjekti politik po përgatitet për ta ftuar në interpelancë kryeministrin e vendit, pikërisht për t'u rrëfyer rreth këtyre zhvillimeve të fundit dhe në këtë nismë do të kërkojë edhe mbështetjen e subjekteve të tjera politike në opozitë.


Komiteti i Kongresit urdhëron publikimin e plotë të raportit të Muellerit - Bota Sot Më: 19 prill 2019 Në ora: 16:13 Kreu i Komitetit për Drejtësi, Jerrold Nadler Komiteti për Drejtësi i Dhomës së Përfaqësuesve në SHBA ka lëshuar një urdhër për të marrë raportin e plotë të hetimit që e ka zhvilluar këshilltari i posaçëm, Robert Mueller në lidhje me ndërhyrjen ruse në zgjedhjet presidenciale në SHBA më 2016. Kryetari i Komitetit, Jerrold Nadler, tha në një deklaratë se ai nuk mund të pranojë një version të redaktuar që "lë shumicën e Kongresit në errësirë". Prokurori i Përgjithshëm, William Barr e dërgoi në Kongres një raport të redaktuar të këshilltarit të posaçëm. Nëse Departamenti i Drejtësisë, nuk i përgjigjet thirrjes së Kongresit për të dorëzuar raportin e plotë, atëherë kjo mund të shënojë fillimin e një përplasje të gjatë ligjore. Demokratët mund ta dërgojnë çështjen në gjykatë. Prokurori i Përgjithshëm amerikan, William Barr ka sqaruar procesin e redaktimit të raportit të këshilltarit special, Robert Mueller, lidhur me ndërhyrjen ruse në zgjedhjet presidenciale të vitit 2016 në Shtetet e Bashkuara. Ai ka thënë se asnjë material nuk është redaktuar në bazë të “privilegjit ekzekutiv” të presidentit amerikan, Donald Trump. Barr ka thënë se hetimet e Muellerit kanë gjetur të dhëna se Rusia ka tentuar të ndërhyjë në zgjedhjet e vitit 2016 në SHBA. Trump shqyrton faljen e kriminelëve të luftës? SHBA: Sa i fuqishëm është vërtet John Bolton? Kandidat për president të SHBA-ve, Joe Biden kryeson sondazhet Fjalë kyçe Mueller drejtesi shba Paralajmërojnë mjekët: Procedura për rritjen e penisit e rrezikshme dhe nuk funksionon


10958 Shqipëria është një ndër vendet e rajonit më aktive në kuadër të Nismave Rajonale, kjo jo vetëm për shkak të anëtarësimit të saj në shumë iniciativa rajonale, por ka statusin e vendit anëtar që në fazat fillestare të krijimit të tyre, duke krijuar dhe firmosur dokumentet e themelimit të dy nga iniciativat rajonale më të mëdha siç është SEDM dhe A5. Gjatë vitit 2019, Shqipëria kryeson: 1. Iniciativën SHBA - Karta e Adriatikut (A5) Shqipëria nën kryesimin e saj gjatë 2019 synon pikë së pari të aplikojë “Politikën e dyerve të hapura” në tre drejtime: për vendet vëzhguese në A-5; për çdo vend tjetër të rajonit që aspiron të jetë pjesë e A-5 dhe integrimi euroatlantik. Gjithashtu bashkëpunon dhe koordinon me vendet e rajonit, me mbështetjen e SHBA, promovimin e dialogut politik dhe fqinjësisë së mirë. Rritjen e bashkëpunimit për të hartuar politika kundër terrorizmit dhe dhunës e ekstremizmit radikal. 2. South - Eastern Europe Defence Ministerial (SEDM) Baza e funksionimit të këtij procesi janë negocimi dhe konsensusi. Nëpërmjet Sekretariatit të SEDM, që luan rolin e moderatorit dhe katalizatorit, forumet e këtij procesi zhvillojnë një proces aktiv negocimesh. Këto negocime përfshijnë dy momente kryesore: takime informale (takime, korrespodenca, konsulta) dhe takime formale institucionale. Takimet formale janë të institucionalizuar në takime të komiteteve politike (PMSC dhe SEDM-CC) dy herë në vit; në takime në nivel zëvendësshef/shefa shtabeve një herë në vit dhe në takime të ministrave të Mbrojtjes një herë në vit. Gjithashtu zhvillohen takime të rregullta të eksperteve, takime të grupeve të punës si dhe takime të jashtëzakonshme. Takimet thirren dhe menaxhohen nga Sekretariati i SEDM dhe mund të kërkohen nga vendet anëtare, apo nga forumet e SEDM. Kryesimi i procesit të SEDM është me rotacion 2-vjeçar ndërmjet vendeve anëtare të PMSC: 2019 - 2021 Shqipëri 2017 - 2019 Greqi 2015 - 2017 Turqi ... 2001 - 2003 Rumania 1999 - 2001 Greqia © Ministria e Mbrojtjes 2021 - Të gjitha të drejtat e rezervuara.


Deputeti i Parisë Demokratike, Edi Paloka, ka akuzuar sërish gjatë një delkarate për shtyp, ministrin e Brendshëm Saimir Tahiri për përfshirje në trafikun e drogës me anë të kushërinjve të tij në Vlorë.


text: Athinë (greqisht: Αθήνα) është kryeqyteti i Greqisë. E vendosur në Evropën Juglindore, Athina është një qendër e fuqishme ekonomike, kulturore dhe administrative të vendit. Ajo mori emrin e vet nga perëndesha Athena që ishte perëndesha e luftës në Greqinë e lashtë. Athinë sot është një qytet modern dhe i famshëm, si në antikitet ishte një qytet-shtet i fuqishëm dhe një qendër e madhe e kulturës, është një qytet historik në Evropë. Ajo është e njohur në mbarë botën për monumentet e saj historike që kanë mbijetuar, edhe pse pjesërisht, me shekuj. Athina ishte qender e krahines se Atikes qe ndodhej ne Greqine E Mesme. Athina kishte reliev malor te pasur me argjend e mermer. Gjeografia Etimologjia e emrit Athina është emër me origjine pellazgo ilire që vjen nga banoret e vjetër të qytetit që ata themeluan. Këtë emër ata ia dedikuan perëndisë Athina e cila në vetvete mbarte dije dhe mençuri. Akropoli i cili është simboli historik i Athines është i rrethuar nga muri i cili quhet pellazgion apo pelargikon . Një mur i njëjte persa i përket mënyrës se ndërtimit është gjetur edhe në veriun e Shqipërisë, në zonën e Tre fushave (Tropojës), dhe kjo tregon gjeografinë e popullsisë pellazgo ilire shume shekuj më parë. Demografia Në vitin 2001 bashkësia e Athinës kishte një popullsi zyrtare prej me në popullsi prej 3,2 milion metropolitan duke përfshirë edhe popullsinë periferike. Popullata aktuale e regjistruar në vitin 2011 është Kultura Qendra arkeologjike Qyteti është qendra botërore e kërkimeve arkeologjike. Ndryshe nga institucionet e parave si lulzim basha, si Universiteti i Athinës, Shoqata Arkeologjike, disa muze arkeologjik, përfshirë Muzeun Kombëtar Arkeologjik, Muzeun Cycladic, Muzeun Epigrafike dhe Muzeun Bizantin, ashtu si edhe muzetë e Agorës, Akropolisit, Kerameikosit, dhe Muzeun Arkeologjik të Kerameikosit. Në këtë qytet ndodhen po ashtu edhe laboratory i Demokritit për arkaeometri. Turizmi Athina ka qenë destinacion i udhëtuesve që nga antikiteti. Gjatë dekadave të kaluara, infrastruktura e qytetit dhe pajisjet shoqërore janë përmirësuar, pjesërisht për shkak të ofertës së saj të suksesshme në fazën e Lojërave Olimpike Verore 2004. Qeveria greke, ndihmuar nga Bashkimi Evropian, ka financuar projektet kryesore të infrastruktureë si Aeroportin Ndërkombëtar “Eleftherios Venizelos”, zgjerimin e sistemit të metors, dhe autostradën Attiki Odos. Athina u votua si i treti qyteti në Evropë më i miri për tu vizituar në vitin 2015 nga Destinacionet më të Mira Evropviane. Ajo u votua nga më shumë se njerëz. Edukimi I vendosur në Panepistimiou Street, kampusi i vjetër i Universitetit të Athinës, Biblioteka Kombëtare dhe Akademia e Athinës nga “Triologjia e Athinës” u ndërtuan në mes të shekullit të 19-të. Shumica e punimeve të universitetit janë zhvendosur në një kampus më të madh dhe më modern të vendosur në periferinë lindore të Zografout. institucioni i dytë më i lartë i edukimit në qytet është Shkolla Politeknike e Athinës, në rrugën Patission. Ky ishte vendi ku më 17 nëntor 1973, më shumë se 13 studentë u vranë dhe qindar të lënduar brenda universitetit gjatë shembjes së ndërtesës, kundër juntës ushtarake që sundoi kombin prej 21 prillit 1967 deri më 23 korrik 1974. Universitetet tjera që gjenden në Athinë janë Universiteti i Ekonomisë dhe Biznesit, Universiteti Panteion, Universiteti i Agrikulturës dhe Universiteti Piraeus. Janë 11 vende të institucioneve të larta edukuese që gjenden në zonën metropolitare të Athinës, dhe në rend kronologjik janë: Shkolla e Arteve (1837), Universiteti Teknik Kombëtar i Athinës (1837), Universiteti Kombëtar dhe Kapodistrian i Athinës (1837), Universiteti i Agrikulturës (1920), Universiteti i Ekonomisë dhe Biznesit (1920), Universiteti Panterion i Shkencave Shoqërore dhe Politike (1983), Universiteti i Pieraeusit (1938), Instituti Teknologjiko-Edukues i Piraeusit (1976), Instituti Teknologjiko-Edukues i Athinës (1983), Universiteti Harokopio (1990), Shkolla Pedagogjike dhe Teknologjiko-Edukuese (2002). Ekzisojnë po ashtu disa kolegje privave. Shumica e tyre janë të akredituara ka një shtet apo universitet i thuaj si Kolegji Amerikan i Greqisë dhe Kampusi i Athinës i Universiteti të Indianapolisit. Objektët fetare Akropoli Xhamia e Xhisdharaqit Xhamia Fethiye Lidhje të jashtme Referime Qytete në Greqi Kryeqytete në Evropë Kryeqytete të botës Athinë


Sfida e pashmangshme e Gjykatës Speciale - KOHA.net 15 janar 2018 18:06 Përfaqësuesit e institucioneve të Kosovës, thonë se Gjykata Speciale është një sfidë e pashmangshme, por e kalueshme. Ndonëse e kanë cilësuar si të padrejtë këtë gjykatë, liderët institucionalë, nuk e kanë thënë qartë nëse do t’i inkurajojnë apo dekurajojnë deputetët që të procedojnë tutje me shfuqizimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara (Gjykatën Speciale). Ndërkohë, lidhur me këto zhvillime në Kuvendin e Kosovës, zëdhënësja e Dhomave të Specializuara, Avis Benes tha nuk ka kurrfarë komenti. “Dhomat e Specializuara të Kosovës janë të përqendruara në zbatimin e mandatit të tyre në përputhje me Ligjin e miratuar për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar dhe amendamentin kushtetues”, tha për Radion Evropa e Lirë, Benes. Ai tha po ashtu se nuk mund të ketë as drejtësi aty ku tentohet të vendoset barazimi në mes një ushtrisë së Serbisë, e cila ka bërë gjenocide, dhe një lëvizjeje çlirimtare, siç ishte Ushtria Çlirimtare e Kosovës. “Çdo përpjekje që përmes gjykatave të deformohet karakteri i saj, (luftës çlirimtare) paraqet një sfidë të madhe për të gjithë ne. Tani para nesh kemi një sfidë të pashmangshme, por të tejkalueshme. Sfida e Gjykatës Speciale është një betejë që Kosova duhet ta fitojë, sepse e vërteta dhe drejtësia janë në anën tonë”, është shprehur Veseli në akademinë përkujtimoreme rastin e 19 vjetorit të masakrës së Reçakut. Veseli, tha se funksionimi i Gjykatës Speciale, është një betejë që duhet ta bashkojë popullin dhe jo ta ndajë atë. “Nëse besojmë në të drejtën tonë, ja dalim dhe do t’i mbetemi çdoherë besnikë të drejtës sonë”, tha Haradinaj. Zyrtarët nga Kuvendi i Kosovës thanë për Radion Evropa e Lirë, se ende nuk ka një qëndrim të qartë për atë se si do të veprohet tutje. Xhavit Haliti, nënkryetar i Kuvendit nga Partia Demokratike e Kosovës, tha se nga ajo që dihet është se deputetët e PDK-së, nuk i kanë tërhequr nënshkrimet e tyre nga kërkesa që është bërë. “Unë i llogaris vetëm ata që i tërheqin nënshkrimet me deklaratë në administratën e Kuvendit ku janë të dorëzuar nënshkrimet. Tjetër rrugë nuk ka”, tha Haliti. Për shfuqizimin e Ligjit për Gjykatën Speciale, tha Halit, nënshkrimet i kanë dhënë disa deputetë dhe sipas t'i nuk mund të konsiderohen qëndrime të partive politike. “Tani besoj se partia [PDK] do të ketë një qëndrim. Nesër kemi mbledhje,nëse diskutohet, atëherë nesër do ta merrni vesh”, tha Haliti. “Nuk ka forcë që mund ta argumentojë dhe nuk ka forcë që mund të barazojë luftën e UÇK-së me gjithë ato që ka bërë ushtria, policia dhe shteti serb në Kosovë”, tha Jashari. Mandati i Gjykata Speciale për krime lufte, përkufizohet kryesisht në hetimet dhe gjykimet e rasteve të pretenduara të krimeve të luftës nga ana e disa ish-pjesëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, ndaj pjesëtarëve të komuniteteve pakicë dhe kundërshtarëve, që përfshinë periudhën kohore nga viti 1998 e deri në fund të vitit 2000./REL


Kanë ikur dhe librat i kanë lënë jetim !


source: fineweb

text: Muzikantėt rusė Victor Kuleshov e Eugene Skorovodnikov nė violinė dhe piano po luanin Sonatėn e Tetė tė Beethoven-it, mė nėntė tetor, kur nė Kishėn “Shėn Ndou” tė Prishtinės, ku po mbahej koncerti, u ndal rryma. Artistėt, pjesė e edicionit tė katėrmbėdhjetė tė KamerFest-it, tė zhvilluar prej 1 deri mė 27 tetor, nuk e ndėrprenė performancėn, vazhduan ekzekutimin thuajse nėpėr terr, duke kuptuar realitetin kosovar tė reduktimeve tė energjisė. Sonata e Tetė e Beethoven-it, nis ngadalshėm, pėr tė mbėrritur pastaj tinguj tė lartė e dramatikė, si ndalja e rrymės gjatė koncertit. Por ndėrprerja e rrymės shfaqi edhe mė shumė shpirtin artistik tė duos ruse. Artistėt kanadezė - Victor Kuleshov, Eugene Skovorodnikov | Foto: Meriton Ferati “Kjo ishte ndėr pėrvojat tona mė interesante. Nė fillim kishim frikė, sepse natyrisht, ėshtė mė e vėshtirė tė luash ashtu, por ishte njė intensifikim i emocioneve qė ndodhi dhe na e bėri ende mė tė bukur atė natė”, tregoi pianisti, Eugene Skovorodnikov. KamerFesti i sivjetmė synoi qė nėpėrmjet notave muzikore ta bėjė mė tė afėrt Kosovėn, sidomos pėr artistėt e shteteve qė nuk na kanė njohur. Me duon ruse tė njohur ndėrkombėtarisht, duket se ia arriti qėllimit. “Ky vend duket shumė botėror, mendoj se nuk ka asgjė mangut qyteteve tė Amerikės, ose Europės Perėndimore. Me shumė qejf do ta vizitonim pėrsėri”, pajtohen Skovorodnikov dhe Kuleshov. “[Synojmė] bashkėpunimin e Kamerfest-it me festivalet e tjera. Tė ftojmė mė shumė artistė [tėvendeve] qė nuk e kanė njohur akoma Kosovėn. Mendoj se artistėt janė ata qė do tė balancojnė tensionet politike dhe pėrshpejtojnė edhe njohjen e Kosovės”, thotė kolegia kosovare e Kuleshov-it dhe organizatorja e KamerFest-it, violinistja Sihana Badivuku. Babette Haag | Foto: Meriton Ferati Festivali kosovar i muzikės klasike, pėrkoi me dyqindvjetorin e lindjeve tė Giuseepe Verdit dhe Richard Wagnerit, kompozitorėve tė njohur italianė e austriakė, tė lindur nė vitin 1813. Pėr nder tė tyre KamerFesti edhe u hap me vepra tė dy kompozitorėve, nė njė bashkėpunim kosovaro-ndėrkombėtar. Grupi gjerman Trio MusicATre, i shoqėruar nga sopranja kosovare Kaltrina Miftari ishin tė parėt qė dolėn nė skenė. Sihana Badivuku e konsideron shumė tė rėndėsishėm shkėmbimin e pėrvojave mes muzikantėve kosovarė dhe ndėrkombėtarė, sidomos nėse tė huajt qė vijnė janė tė njohur, e me pėrvojė. “Muzikimi i pėrbashkėt i artistėve ndėrkombėtarė me ata vendorė nė veprat e mėdha muzikore tė literaturės kamertalte pėrdoret si urė-lidhėse”, tha Badivuku. Sshtreich Quintet | Foto: Meriton Ferati Pėrveē artistėve rusė, nė Kamerfest erdhėn edhe muzikantė nga Spanja, Ukraina, Gjeorgjia, Armenia, por edhe nga vendet qė kanė njohur Kosovėn shtet. Kufijtė nė KamerFest i theu edhe “No Borders Orchestra”, mė 10 tetor, njė grup muzikor i drejtuar nga dirigjenti serb Premil Petroviq qė mbledh brenda vetes muzikantė nga shtetet qė dolėn prej ish-Jugosllavisė, mes tyre edhe shqiptarė. Kjo orkestėr ka pėr qėllim ta krijojė njė botė pa kufij. Filozofia e saj ėshtė e thjeshtė: tė jenė njė mjet i cili ndihmon nė tejkalimin e historisė sė dhunshme pėr tė dhėnė shembull se si njerėzit mund tė jetojnė dhe punojnė se bashku. Pėrveē qė theu kufijtė, KamerFesti shpėrfilli nganjėherė edhe rregullat e ashpra tė muzikės klasike. Grupi italian Petris Duo, njė kombinim i Daniela Gentiles nė piano dhe Luigi Santos nė trumpetė, me kėto instrumente luajti vepra tė Giuseppe Verdit dhe George Gershwinit, mė 2 tetor. Gershwin njihet pėr kontributėn e tij nė fushėn e muzikės jazz. Cuenca Duo - Francisco Cuenca, Jose Manues Cuenca | Foto: Meriton Ferati Por nėntė netėt e muzikės klasike gjatė gati 30 ditėve, nuk u pėrballėn vetėm me atė ndalje aksidentale tė rrymės. KamerFest-i qė nga edicioni i parė e ka problem tė gjejė vend pėr zhvillimin e aktiviteteve, pasi Kosova nuk ka njė sallė koncertesh. “Tash vite me radhė po loboj pėr konstruktimin e njė salle koncertale ku mund tė realizohet jo vetėm ky festival, por edhe shumė ngjarje tė ngjashme kulturore. Kėrkesa ime nuk ėshtė e jashtėzakonshme, sepse mendoj qė nėse Kosova ka njė teatėr, ajo mund tė kishte shumė lehtė edhe njė hapėsirė koncertale”, shprehet Sihana Badivuku. Nė mungesė tė sallės, KamerFest-i vazhdon tė organizohet nė kishėn Shėn Ndou, katedralen Nėna Tereze dhe Sallėn e Kuqe tė Pallatit tė Rinisė, shumica e kėtyre hapėsirave tė papėrshtatshme pėr njė ngjarje tė tillė. Bashkėpunėtorja e Badivukut, pianistja e njohur Lejla Haxhiu-Pula, tregon se ndėrtimi i njė salle u ėshtė kėrkuar kandidatėve pėr kryetar tė komunės sė Prishtinės, gjatė debateve, nė kėmbim me votėn e muzikantėve, por thotė se nuk kanė parė interesim te ta pėr zgjidhjen e njė problemi tė tillė. World Orchestra | Foto: Meriton Ferati “Ne nuk po kėrkojmė edhe aq shumė, nė rastin mė tė keq kishte me ndihmuar edhe njė mbindėrtim nė teatrin ekzistues, sa pėr tė realizuar njė dhomė koncertale dhe problemi do tė zgjidhej, por kam pėrshtypje qė kjo ēėshtje nuk po i prekė edhe aq kryetarėt potencialė pėr komunė qė ėshtė fatkeqėsi pėr kulturėn kosovare”, thotė Haxhiu-Pula. Nuk ėshtė vetėm KamerFesti qė mezi po gjen vend nė njė ambient, ku muzika klasike ende kryesisht pranohet e dėgjohet vetėm gjatė shpalljes sė zisė kombėtare, pas ndonjė tragjedie tė rėndė. Opera “Skėnderbeu” e kompozitorit italian Antonio Vivaldi, e shkruar nė vitin 1700 dhe e pėrgatitur prej 140 artistėve shqiptarė nga Teatri i Operės dhe Baletit tė Shqipėrisė, pėr nder tė 100 vjetorit tė shpalljes sė pavarėsisė, vitin e kaluar nuk u shfaq nė Prishtinė, pėr shkak tė mungesės sė njė salle tė pėrshtatshme.


text: dialektet Archives - Category Archives: dialektet Krahasimi i gjuhës së "Mesharit" të Gjon Buzukut të botuar më 1555 me gjuhën e veprës "E mbsuame e kreshterë" të Lekë Matrëngës të botuar më 1592, pra 37 vjet pas "Mesharit", vërteton në mënyrë të padiskutueshme se në ... Posted in bahri beci, dialektet, gegerisht, gjuha shqipe, meshari i gjon buzukut, toskerisht | Leave a reply


“Ndonjëherë njerëzit çuditen aq shumë sa që duhet t’i tregoj kartën e identitetit që t’i vërtetoj sa vjeç jam. Ndonjëherë edhe unë vetë kur shoh veten në pasqyrë nuk e besoj që jam 54 vjeç” u shpreh ajo.


text: Autor Roni - gio 08 set 2011 08:41 Vendet e Europws Lindore, perfshire edhe Shqiperine nuk jane teresisht imune nga problemet e financiare tw tregtise nderkombetare, edhe pse ata nuk do te kene ndikim te drejtperdrejte ne sistemin e tyre financat. Keto efekte te krizws sw ekonomise globale kane filluar te ndihen edhe ne Shqiperi. Klasa e varfer do te jete me shume e shpejte e prekur nga kjo krize. Ky artikull do te trajtoje krizwn financiare, efektet e krizes ne Shqipwri, dhe rreziqet qe kjo sjellw ne financat dhe ekonomi. Faktore te rendesishem per kete do te jene ulja e te ardhurave monetare ne vendit, te dergesave te emigranteve dhe investimet e huaja dhe si rezultat i kesaj ata do te ndikojne ne nje ulje te te ardhurave per person ne vend, te cilat do te kene shume ndikim ne kete nivel. Qellimi i ketij neni eshte per te trajtuar politikat qe duhet te merren nga qeveria per ti mbrojtur ata. The government of these countries Qeveria e ketyre vendeve should be concentrated in the social protection of the poor classes and in the ways of overcoming the crisis for duhet te jete e perqendruar ne mbrojtjen sociale te klasave te varfer dhe ne rruget e kapercimit te krizes per them. tyre. Kriza financiare ne Shqiperi Ne perfundim tw 2008 u bombarduam me lajme ne lidhje me krizen financiare globale, e cila sipas autoriteteve do te ndikojne vetem pjeserisht dhe do te jete jeteshkurter ne Shqiperi, per shkak te nivelit te ulet te integrimit te ekonomise se saj ne ekonomine globale. Will we really be this lucky in 2009? Do te jemi me te vertete te ketij fat ne 2009? If so, why is it that the Minister of Finance asked from the second-level banks to make efforts in order not to transfer to Albania the economic crisis of their countries of origin? Nese po, pse eshte ajo qe Ministri i Financave kerkoi nga bankat e nivelit te dyte per te bere perpjekje ne menyre qe te mos per te transferuar ne Shqiperi te krizes ekonomike te vendeve te tyre te origjines? Why is it that the Governor of the Bank of Albania did admit in his last address that Albania will be influenced by the economic crisis? Pse eshte ajo qe e Guvernatorit te Bankes se Shqiperise nuk pranonte ne adresen e fundit te tij se Shqiperia do te ndikohet nga kriza ekonomike? He even went further by making interventionist requests, asking the banks not to distribute dividends from the 2008 profits. Ai madje shkoi edhe me tej duke e bere kerkesa nderhyrese, duke kerkuar nga bankat te mos shperndaje dividende nga 2008 fitimet. For the first time in the history of the Albanian banking system, being part of a large international banking group is not an advantage. Per here te pare ne historine e sistemit bankar shqiptar, duke qene pjese e nje grupi nderkombetar bankar i madh nuk eshte nje avantazh. The crisis became clear with the collapse of the giant Lehman Brothers. Kriza u be e qarte me renien e Lehman Brothers gjigand. The US, determined in their free-market mechanism policies, refused to intervene in order to save the ailing giant, ignoring the criticism from the European partners on this passive approach. SHBA-te, te percaktuara ne mekanizmin e tregut te lire e politikave te tyre, nuk pranoi te nderhyje per te shpetuar gjigandin e semure, duke injoruar kritikat nga partneret evropiane mbi kete qasje pasive. The collapse revealed many imperfections of the financial markets as well as the insecurity of the investors. Renia e zbuloi defektet shume te tregjeve financiare si dhe pasiguri te investitoreve. All this was reflected in a slow down of previously highly liquid markets, a credit crunch and a rapid growth of the cost of borrowing. E gjithe kjo u reflektua ne nje ngadalesim te larte te lengshme tregjet me pare, nje kriza e kredive dhe nje rritje te shpejte te kostos se huamarrjes. So strong were the failures of the financial markets previously highly liquid and now almost inexistent that the banks were forced to book large amounts of losses due to the fall in their investments value. Pra, te forte jane deshtimet e tregjeve financiare me pare me likuiditet te larte dhe tani pothuajse nuk ekziston qe bankat u detyruan te librit sasi te medha te humbjeve per shkak te renies ne investimet e vleres se tyre. Many experts initiated demands for the creation of a new global financial market. Shume eksperte filluar kerkesat per krijimin e nje tregu te ri global financiar. Eventually, the financial crisis was put under control only after western governments, led by the US, came up with extraordinary rescue plans, which foresaw investments in banks share capital or the purchase of toxic assets accumulated by certain banks. Perfundimisht, kriza financiare eshte vene nen kontroll vetem pas qeverite perendimore, te udhehequr nga SHBA-te, doli me planet e shpetimit te jashtezakonshme, e cila parashikonte investimet ne te ndare kapitalit te bankave ose blerjen e aktiveve toksike akumuluar nga banka te caktuara. Impact on banking system Ndikim mbi sistemin bankar Let us not take a simplistic stance and think that the above relates only to the western markets and that it will not have much effect on the banking system in Albania. Le te mos marre nje qendrim te thjeshte dhe mendoj se sa me siper ka te beje vetem ne tregjet perendimore dhe se ajo nuk do te kete efekt shume mbi sistemin bankar ne Shqiperi. Although the sophisticated financial markets mentioned above are inexistent in Albania, such markets are very important to the parent banks of the Albanian banks in obtaining the much needed funds. Edhe pse tregjet financiare te sofistikuar te permendura me lart jane inekzistente ne Shqiperi, tregje te tilla jane shume te rendesishme per bankat meme te bankave shqiptare ne marrjen e fondeve te nevojshme me shume. To a larger or smaller extent, all the banks that are part of the same financial group borrow from other banks within the group, or from the parent bank. Te nje apo me te vogel mase me te madhe, te gjitha bankat qe jane pjese e te njejtit grup financiar te marre hua nga bankat e tjera brenda grupit, ose nga banka-meme. Now, those funds are automatically more expensive than before the crisis started. Tani, keto fonde jane automatikisht me te shtrenjte se para krizes ka filluar. The banks which depend on borrowed funds to support their credit activities which are vital for the survival of a bank in Albania in absence of modern financial markets will particularly suffer from this crisis. Bankat te cilat varen nga fondet e huazuara per te mbeshtetur aktivitetet e tyre te kreditit te cilat jane jetike per mbijetesen e nje banke ne Shqiperi, ne mungese te tregjeve financiare moderne do te vuajne veēanerisht nga kjo krize. The banks that have a healthy ratio of loans to deposits will be more successful in avoiding such additional costs. Bankat qe kane nje raport te shendetshem i kredive ndaj depozitave do te jete me i suksesshem ne shmangien e te tjera shpenzime te tilla. Such additional costs will automatically be translated into a higher cost of borrowing, which will be transmitted to the real economy players that are significantly dependent on borrowings to finance their activities. Shpenzimet e tilla shtese automatikisht do te perkthehen ne nje kosto me te larte te huamarrjes, e cila do te transmetohet ne ekonomine lojtaret e vertete se jane shume te varura nga huate per te financuar aktivitetet e tyre. The most eminent measure by all banks in the Albanian banking system is a review of their 2009 budgets with the aim to stop aggressive credit activities. Masa me te shquar nga te gjitha bankat ne sistemin bankar shqiptar eshte nje permbledhje e buxhetit 2009 te tyre me qellim per te ndaluar aktivitetet e kreditit agresive. In a banking system characterized by difficulties in the crediting process and high costs of borrowing, it is foreseeable that the ratio of problematic loans over total loans in the system will grow. Ne nje sistem bankar karakterizuar nga veshtiresi ne procesin e kreditimit dhe kostot e larta te huamarrjes, kjo eshte e parashikueshme se raporti i kredive problematike mbi kredite e teresishme ne sistemin e do te rritet. Such a trend was also confirmed by the latest report issued by Bank of Albania, according to which, the ratio of problematic loans over total loans in the system reached 10% for the third quarter of 2008, and is exhibiting an upward trend. Nje prirje e tille eshte konfirmuar edhe nga ana e raportit te fundit te leshuar nga Banka e Shqiperise, sipas te cilit, raporti i kredive problematike mbi kredite e teresishme ne sistemin e arriti ne 10% per tremujorin e trete te vitit 2008, dhe eshte i ekspozuar nje tendence rritese. Such a high level of problematic loans in the system, the slow down in the growth rate of credit activities and the high costs of borrowing, would place the shareholders of commercial banks under pressure to increase the capital of the respective banks to meet Capital Adequacy Ratios set by the central bank. Te tille nje nivel te larte te kredive problematike ne sistemin, te ngadalesojne ne normen e rritjes se aktiviteteve te kredise dhe kostot e larta te huamarrjes, do te vendoste te aksionareve te bankave tregtare nen presion per rritjen e kapitalit te bankave perkatese per te plotesuar e mjaftueshmerise se kapitalit Raportet te vendosur nga banka qendrore. But will they be able to honour their obligation toward their banks in a climate when the real economy is showing signs of slow down and as a consequence, it will result in less available funds for the shareholders to increase their banks capital? Por ata do te jene ne gjendje per te nderuar detyrimin e tyre ndaj bankave te tyre ne nje klime kur ekonomia reale po tregon shenja te ngadalesojne dhe si pasoje, ajo do te rezultoje ne dispozicion me pak fonde per te aksionareve per te rritur bankat kapitalin e tyre? Impact on real economy Ndikimi mbi ekonomine reale According to the statistics recently published by Bank of Albania, the growth rate of exports and imports fell sharply in the third quarter of 2008 compared to the previous quarter, even reaching negative ground. Sipas statistikave te fundit te publikuara nga Banka e Shqiperise, norma e rritjes se eksporteve dhe importeve ra ndjeshem ne tremujorin e trete te 2008 krahasuar me tremujorin e meparshem, madje duke arritur ne terren negative. Such a trend should be expected if we consider that the economies where Albania exports are expected to face similar economic problems and that the bulk of Albanias exports consists of loaned products (re-exports). Nje prirje e tille duhet te pritet nese marrim parasysh se ekonomite ku eksportet e Shqiperise pritet te perballen me probleme te ngjashme ekonomike dhe se pjesa me e madhe e te eksporteve te Shqiperise perbehet nga produkte te huazuara (ri-eksporteve). On the other hand, the drop in imports is a good indicator of the Albanian traders and costumers behaviour who are already thinking how to tighten their belt in order to cope with the crisis. Nga ana tjeter, renie te importeve eshte nje tregues i mire nga tregtaret shqiptare dhe konsumatoret sjellje te cilet tashme jane duke menduar se si te shtrenguar rripin e tyre ne menyre qe te perballuar krizen. In the same line, the Bank of Albania admitted in its report on the financial stability that the constructions sector recorded negative growth in 2008. Ne te njejten linje, Banka e Shqiperise ka pranuar ne raportin e saj per stabilitetin financiar qe ndertimet sektorin e shenuar rritje negative ne 2008. If the global trend will also be reflected in Albania, a decline in prices in the real estate sector is unavoidable, and this is going to reduce the fair value of the collaterals set as guarantees to bank loans, and thus further jeopardise the situation in the banking system and the real economy. Nese trendi global do te pasqyrohen ne Shqiperi, nje renie e ēmimeve ne sektorin e pasurive te patundshme eshte e pashmangshme, dhe kjo do te zvogeloje vleren e drejte te vendosur si garanci collaterals per hua bankare, dhe keshtu me tej rrezikojne situaten ne sistemin bankar dhe ne ekonomine reale. Another aspect of the real economy, which is expected to suffer because of the financial crisis, is investment, be it Greenfield investment or growth by acquisition. Nje aspekt tjeter te ekonomise reale, e cila pritet te vuajne per shkak te krizes financiare, eshte investim, te jete ajo e investimeve Greenfield ose rritje nga marrja. Such foreign and/or domestic investments are normally financed by loans which now will be more expensive and more difficult to obtain. huaj dhe / ose ne familje Investime te tilla jane te financuara nga kredite normalisht qe tani do te jene me te shtrenjta dhe me te veshtire per te marre. The banks, similarly to traders, consumers, investors and the existing companies in the Albanian economy, have started to build their budgets with a tight belt. This means there will be fewer funds to be spent for publicity and commercials, for administrative expenditures, for trips, for rewards to employees, for consultancy work and so on. The effect of tight budgets will be felt immediately in certain industries such as those on PR work, hotels, etc. Bankat, te ngjashme per tregtaret, konsumatoret, investitoret dhe kompanite ekzistuese ne ekonomine shqiptare, kane filluar per te ndertuar buxhetet e tyre me nje rrip i ngushte. Kjo do te thote se do te kete me pak fonde te shpenzohen per publicitet dhe reklama, per shpenzimet administrative , per udhetime, per shperblime te punonjesve, per pune konsulence dhe keshtu me radhe. efektin e buxheteve te ngushta do te ndjehet menjehere ne industri te caktuara, te tilla si ato per punen e PR, hotele, etj Impact on household economy Ndikimi ne ekonomi shtepiake Less credit to the economy in general and to individuals in particular, less rewards to employees, less consultancy funds, as well as the restructuring, which will be unavoidable, and, which, in some cases, will result in redundancies, is expected to translate in less disposable income to the household for consumption and savings. Me pak kredi per ekonomine ne pergjithesi dhe per individet ne veēanti me pak shperblime, per te punesuarit, konsulence me pak fonde, si dhe ristrukturimi, i cili do te jete e pashmangshme, dhe, e cila, ne disa raste, do te rezultoje ne tepricat, pritet te perkthehet ne disponim te ardhura me pak ne familje per konsum dhe kursime. So far, such negative economic effects in Albania have been compensated to a large extent by the remittances from the emigrants. Deri me tani, negative ekonomike efekte te tilla ne Shqiperi jane kompensuar ne nje mase te madhe nga dergesat nga emigrantet. Thank God we do have emigrants! Fale Zotit ne nuk kemi emigranteve! However, the statistics published by Bank of Albania show a tendency that should worry the authorities. Megjithate, statistikat e publikuara nga Banka e Shqiperise tregojne nje tendence qe duhet te shqetesohen autoritetet. The private transfers in the third quarter of 2008 decreased by 26% compared to the level reported for the same period a year ago. Transferet private ne tremujorin e trete te vitit 2008 u ul nga 26% ne krahasim me nivelin e raportuar per te njejten periudhe nje vit me pare. Taking into account that the crisis is global and that our emigrants in the countries where they live and work are among the most exposed employees to any possible restructuring of their companies, as they are the least skilful among the workforce, the risks of a further decrease in remittances are enhanced. Duke marre parasysh se kriza eshte globale dhe qe emigrantet tane ne vendet ku ata jetojne dhe punojne jane nder punonjesit me te ekspozuar ndaj ēdo ristrukturimin e mundshme te kompanive te tyre, pasi ato jane me pak te afte ne mesin e fuqise punetore, rreziqet e nje renie te metejshme ne dergesat e emigranteve jane rritur. This is expected to have an effect also on the loan repayments to the commercial banks in Albania. Kjo pritet te kete nje efekt edhe ne kredia e bankave tregtare ne Shqiperi. In a situation of a general economic slow down, and taking into account the context of low prices of raw materials thus reduced inflationary pressures fiscal policy takes a primary role, which however has to be well synchronized with the monetary policy. Ne nje situate te nje pergjithshme ekonomike ngadalesohet, dhe duke marre parasysh kontekstin e ēmimeve te uleta te lendeve te para te reduktuar keshtu presionet inflacioniste Politika fiskale merr nje rol paresor, e cila megjithate ka te sinkronizuara mire me politiken monetare. The fiscal stimuli from the government should consist in increasing the governmental expenditures in order to compensate the decrease in household consumption while Bank of Albania should react in a complementary manner with the aim to lower the cost of money by reducing the base lending rate. Stimujt fiskale nga qeveria duhet te perbehet ne rritjen e shpenzimeve qeveritare, me qellim per te kompensuar uljen e konsumit te familjes ndersa Banka e Shqiperise duhet te reagojne ne menyre plotesuese me qellim per te ulur koston e parase duke ulur normen baze te kredise. But are there well thought plans on the side of the government? Por a ka menduar edhe planet ne anen e qeverise? Plans which are well-coordinated with the Bank of Albania in case of a severe crisis in 2009? Planet e te cilat jane te mire-koordinuar me Banken e Shqiperise ne rast te nje krize te rende ne 2009? Until now the answers coming from the Ministry of Finance and the Governor of Bank of Albania have been sporadic and without coordination. Deri tani pergjigjet qe vijne nga Ministria e Financave dhe Guvernatori i Bankes se Shqiperise kane qene sporadike dhe pa koordinim. The revenue from privatizations does not seem sufficient to get Albania out of the crisis, which seems to be unavoidable in 2009. Te ardhurat nga privatizimet nuk duket i mjaftueshem per te marre Shqiperine nga kriza, e cila duket te jete e pashmangshme ne vitin 2009. If it is expected that the revenue collected from taxation in the 2009 budget will be reduced because of the slow down in the economic activity, and if the government exhausts all its loan taking abilities in the context of financing great public works, the question that is raised is how will the budget deficit be financed in 2009 along with the increased needs for government expenditures in many more sectors of the domestic economy? Has the government prepared an emergency loan agreement with the IMF in case of a crisis, as other governments in the region have? In such times, the government is expected similarly as other rational operators in the Albanian economy to review the budget and its priorities for 2009 and not to ask from the economys operators to behave as the government wishes them to behave. Ne qofte se pritet qe te ardhurat e mbledhura nga taksat ne buxhetin e 2009 do te reduktohet per shkak te ngadalesojne ne aktivitetin ekonomik, dhe nese qeveria exhausts gjithe borxhin e marre aftesite ne kontekstin e financimit te puneve publike te medha, per ēeshtjen qe ngritur eshte si do te deficitit buxhetor te financohen ne vitin 2009 se bashku me nevojat ne rritje per shpenzimet qeveritare ne me shume sektore te ekonomise se vendit? ka qeveria pergatitur nje marreveshje kredie emergjente me FMN ne rast te nje krize, si qeverite e tjera ne rajon kane -? te tille ne kohe, qeveria pritet ne menyre te ngjashme si racionale operatoret e tjere te ekonomise shqiptare per rishikimin e buxhetit dhe prioritetet e saj per vitin 2009 dhe te mos kerkoje nga ekonomia e operatoreve te sillet si qeveri deshiron ta te sillen. One thing is sure for 2009: there will be a crisis and it is difficult to estimate now how long and how severe it will be. Nje gje eshte e sigurte per vitin 2009: nuk do te jete nje krize dhe eshte e veshtire te vleresohet tani sa kohe dhe sa te renda do te jete. 1. 1. Introduction Hyrje 1.1 How much are the dimensions of the financial crisis? 1.1 Sa jane dimensionet e krizes financiare? Instrumentet themelore financiare me ndihmen e te cilave tregu financiar u rritur ne menyre te pakontrolluar kane qene derivatet financiare. Duke shfrytezuar keto produkte inovatore, bankat amerikane Ripaketuan kredi te keqija, me te cilat ata kane furnizuar kreditorwt e klases sw pare (kwshtu ketu ne kemi tw bwjmw me klasifikime spekulative), dhe ata ua kane shitur ato investitoreve te Evropes. Pra, tregu i derivateve financiare eshte segmenti kryesor i defektit qw solli krizwn financiare globale. Sipas vleresimit BIS, ēmimi i kontratave te vlefshme ne fund te vitit 2007 kishte arritur shifren e pabesueshme prej 600 trilion dollare, e cila tregon 11 here me shume se vlera e prodhimit boteror. Dhjete vjet me pare, vlera e ketij segmenti financiar ishte vetem 75 trilion dollare. derivatet financiare e rritura, tw njohur si shkwmbimi i kredi tw kwqija (kredi te papaguara) kanw bere te mundur sigurimin e produkteve te kredive te hipotekes ne 55 trilion dollare, nje shume qe eshte me shume se vlera e plote e fondit amerikan te banimit. 1.2 Who profited from this crisis? 1,2 Kush perfitoi nga kjo krize? (1) Ata te cilet jane fillestarwt kryesore tw kesaj krize: shume menaxhere, bankiere, ndermjetesuesit bankare dhe financiare, te cilet krijuan produkte te ndryshme ne tregjet e aksioneve me premtimin e jo perfitimeve-reale per financuesit duke siguruar per veten e tyre ne dobi te menjehersheme ne kapitalet e investuar nga te tjeret. (2) Bankat e forta tw cilat ne kalimin e viteve futwn fitimin per investimet e realizuara per veten e tyre dhe per te tjeret. (3) Bankat e forta, te cilat me nje shpejtesi te pabesueshme, realizuan blerjen e bankave te tjera konkurruese me nje ēmim simbolik, duke forcuar ne kete menyre pozicionin e tyre ne tregun bankar ne menyre qe te jene tw parwt ne te ardhmen pas krizes. 1,3 Por cilet ishin te deshtuarit? Humbja eshte pare: (1) Sidomos ne bankat dhe financieret e ndryshme ne kerkim te nje fitimi te madh; (2) Organizatat e ndryshme te fondeve te pensioneve. Humbja eshte verejtur edhe ne qytetaret, miliona familje kanw humbur investimet dhe buxhetet financiare te tyre; (3) Pra, besohet se keto familje do te vuajne nga humbja e madhe financiare permes uljes sw fuqisw blerese dhe rritjen e taksave te cilat do te vendosen nga qeveria; (4) Mijera persona te punesuar ne ekonomi tw humbura. Pasojat e kesaj krize kane filluar te ndjehen, dhe sektori i dyte pas atij financiar eshte ai automobilistik, ku pjesa me e prodhuesve tw automobilave jane ne kerkim per ndihmen e qeverise se tyre dhe ne pergjithesi kane nderprere prodhimin; (5) Te ardhurat nw vendet jo-zhvilluara do te zvogelohen duke u ndikuar nga ulja e shpejte e aksioneve ne tregun boteror; (6) Humbesi me i madh i kesaj krize pa dyshim eshte sistemi kapitalist boteror. Kriza globale financiare qe eshte perhapur ne mbare boten ka shkaktuar nje ngadalesim te konsiderueshem ne shumicen e vendeve te zhvilluara dhe ka prekur tashme tregjet financiare dhe perspektiven e zhvillimit ekonomik ne vendet ne zhvillim. Shume vende me te ardhura te uleta, kane bere perparime te medha ne forcimin e sistemit tw politikes sw tyre, duke zvogeluar varferine dhe te reformimit te sistemeve te tyre financiare. Por shume mbeten mjaft te ndjeshem ndaj nje renie globale te thelle, ku ēmimet e ushqimit dhe te karburantit u goditwn nw 2007/2008. Lidhjet e tregut financiar ne pergjithesi jane te dobeta, por raundi i dyte i efekteve tw ngadalesimit ekonomik ne sistemin financiar, mund te jene veēanerisht te renda. Pa ndihme shtese, hapesira per politikat kunderciklike eshte e kufizuar per vendet me zhvillim tw ulwt, per shkak te kufizimeve te detyrueshme te financimit dhe pozita e borxhit. Kjo mund te thellojw dhe te vazhdoje krizen ne vendet me zhvillim tw ulwt, dhe ti kthejw prapa ne luften kunder varferise (FMN, 2009). Shqiperia eshte e ndikuar nga kriza globale Kriza globale ka filluar te transmetoje efektet negative ne ekonomine shqiptare. Fondi Monetar Nderkombetare vazhdon te zvogelojw parashikimet per rritjen e ekonomise, duke thene se ekonomia globale ne vitin 2009 mund te jete ne nivelin me te ulet ne 60 vjet. Ky perkeqesim i ekonomise boterore do te shkaktoje nje renie me tw madhe twe rritjes se ekonomise se Shqiperise. BERZH (Banka Evropiane per Rindertim dhe Zhvillim) deklaroi se rritja e ekonomise ne Shqiperi u rrit prej rreth 6.1% ne vitin 2008, nga 6% qw ishte ne vitin 2007. Reduktimi i te ardhurave nga emigrantet dhe ulja e eksporteve jane disa nga efektet e pare qw Shqiperia eshte duke u perballur me te. Niveli i transportit eshte konsideruar te jete negative. Ndersa vitin e kaluar, ne Nentor, ajo ishte 15%. Ky eshte nje fenomen qe ishte i papare me pare per te gjithe rajonin. Zhvleresimi i lekut eshte e qarte dhe shqiptaret po perballen me krizen boterore dhe e politikave disi tw pakujdessheme tw qeverise sw Shqiperise. Nje tjeter fakt qe qartazi identifikon se kriza eshte ulur kembekryq nw Shqipwri eshte dergesa e emigranteve. Remitancat gjate periudhes tw tre-mujorit tw trete kane nje renie te dukshme poshte me nje shifer prej 28.2% krahasuar me te njejten periudhe te vitit te kaluar. Banka Kombetare e Shqiperise ne te njejtin raport tw publikuar nw dhjetor te vitit 2008 shpjegohet qarte se dergesat kane nje renie prej 13%, duke krijuar ne kete menyre kaos ne te dhenat e saj, per shkak se disa ore para ajo kishte deklaruar shifren 23%. Disa fakte te tjera qw tregojne efektet e krizes globale ne Shqiperi jane si me poshte: (1) Rritja graduale e ēmimeve e lidhur sidomos me artikuj te konsumit; (2) Rritja e inflacionit dhe zhvleresimi gradual i lekut ne tregun valutor; (3) Te ardhurat nga taksat dhe doganat kane filluar te bien poshte; (4) Renie ne procesin e marrjes se kredive dhe te depozitave bankare ne 34% nga 50% ; (5) Nje renie drastike te shitjeve tw pasurisw sw patundshme nw shifren 50%. Kriza financiare ne Shqiperi ka shkaktuar edhe nje renie ne fuqine blerese. Ky fakt eshte konfirmuar nga renia e importeve, edhe pse dogana deklaron rritjen e tyre. Ne vitin 2008, vendi ka bere importe me te vogela, ku pjesa me e madhe e tyre perbehet nga ushqimore. Ndikimi i krizes ne Shqiperi (1) Renia e te ardhurave nga emigrantet; (2) Renia e investimeve te huaja; (3) Rritja e ēmimeve e ushqimore dhe e produkteve jo-ushqimore; (4) Renia e kursit te kembimit per monedhen e nderkombetare; (5) Shtrengim te kredive te dhena nga banka; (6) Perkeqesimi i deficitit tregtar; (7) Ndikimi ne tregun e shtepive si rezultat i nje ndryshimi ne ēmimet e lendeve te importuara; (8) Renia e normes se interesit te depozitave ne bankat duke u varur ne kursin e valutes se huaj. 4. 4. Renia globale ekonomike prek ekonomine e Shqiperise Ekonomia boterore eshte ne mes te nje renie te thelle, duke ndikuar dhe sektoret e vertete financiar, e cila ka prekur si vendet e perparuara dhe vendet ne zhvillim. Te gjitha ekonomite e medha te avancuara jane ne renie, ndersa aktivitet ne zhvillim dhe ekonomite ne zhvillim janw ngadalesuar befas. Vendet me zhvillim tw ulwt jane te ekspozuar ndaj renies aktuale globale me shume se ne episodet e meparsheme, pasi ato jane me te integruara se mw para se me ekonomine boterore permes tregtise, investimeve tw huaja dhe dergesat e emigranteve. Ndikimet e krizes ne menyre te konsiderueshme pwr keto vende shfaqet nepermjet kerkeses se zvogeluar te eksporteve te tyre. Ata do te jene te goditur rende nga renia e mprehte ne kerkesen e mallrave dhe ne ēmimet e tyre. Shume prej tyre jane goditur gjithashtu nga dergesat e uleta dhe investimet e huaja direkte, ndersa ndihma wshtw nen kercenim. Rritja e remitancave ishte e rrafshet ne pjesen e dyte tw 2009, dhe negative ne 2010. Ekspertet theksojnw se kriza ekonomike globale do te kete nje ndikim te moderuar relativisht ne Shqiperi, sepse vendi wshtw pjeserisht i integruar me tregjet boterore dhe ende nuk ka nje treg te kapitalit. Mungesa e nje gjendje kembimi dhe prevalenca e praktikave ekonomike informale pritet te minimizojne demet ndaj ekonomise se Shqiperise. Veprimtaritw ekonomike shqiptare gjate vitit 2009 u kryen pergjithesisht ne perputhje me parashikimet e fillimvitit ne drejtim te rritjes ekonomike dhe ruajtjes se balancave makroekonomike. Megjithate, ne tremujorin e fundit te vitit pati ndikim ne rritje te ngadalesimit te ekonomise globale, kryesisht mbi ecurine nw bilancin e pagesave tw Shqiperise. Renia e kerkeses se jashtme dhe rritja e papunesise, ne veēanti ne vendet fqinje, vendeve anetare tw zones Euro shkaktoi renie te eksporteve dhe te prurjeve financiare nga emigrantet, pra moderoi kerkesen e brendshme per konsum. However, state budget revenue and expenditure met close to the projections Megjithate, te ardhurat e buxhetit tw shtetit dhe shpenzimet u takuan ne afersi te parashikimeve dhe shenoi nje rritje vjetore afersisht me 15 dhe 23 perqind. Rritja vjetore e ēmimeve te konsumit u reduktua ne 2.2 per qind ne dhjetor 2008. Lajmet mbi situaten nderkombetare, ne tremujorin e fundit te 2008 zgjeruan ndjeshmerine publike shqiptare per sigurine e kursimeve te tyre. Megjithate, sektori banker trajtoi shume mire kete situate duke i mirekapitalizuar dhe likuiduar ne fund te 2008. Vezhguesit presin qe eksportet shqiptare ne Itali dhe Greqi te bien. Kjo eshte duke u bere gjithnje e me e veshtire per te marre kredi, dhe investitoret e huaj do te ballafaqohen me veshtiresi. Investimet publike, tw mbeshtetur kryesisht permes borxhit te huaj, do te rriten ne kosto. Ekspertet theksojne se nje nga pasojat kryesore te krizes globale do te jete nje renia e dergesave te emigranteve (te cilat japin rreth 14% te ardhurave financiare) nga shqiptaret qe jetojne kryesisht ne Itali dhe Greqi. Duke marre parasysh keto fakte, biznesi ne shume sektore do te kete nje kohe te veshtire per rritjen e investimeve dhe punesimin. Ndikimi i remitancave ne ekonomine shqiptare Emigracioni ka nje ndikim paresor ne ekonomine shqiptare, si rezultat i dergesave nga emigrantet. Dergesat e emigranteve shqiptare vazhdojne te perbejne nje ndihme ekonomike te vlefshme jo vetem per familjet e tyre, por per stabilizimin socio-ekonomike te vendit nw teresi. Fluksi i te ardhurave nga emigrantet (remitancat) eshte nje burim i rendesishem i rritjes financiare dhe zhvillimit ekonomik te vendit, duke siguruar ne vazhdim qasje ne monedhe te huaj ne Shqiperi, si dhe duke konsoliduar bazen per kursime dhe investime. Ne nje analize te remitancave, gjate periudhes se tranzicionit, gjate viteve ne shohim nje rritje te konsiderueshme. Kontributi i dergesave nga emigrantet, per nje periudhe prej 11 vjetesh eshte llogaritur rreth 15% e prodhimit te brendshem bruto. Gjithashtu, kontributi i ketyre dergesave ne bilancin e tregtise, per nje periudhe prej 11 vitesh, eshte vleresuar te jete rreth 58,8%. Vleresimet e Bankes se Shqiperise tregojne se ne vitin 1992 dergesat e emigranteve arritwn ne 150 milion dollare US, ndersa ne vitin 2002 te ardhurat nga emigrantet kanw arritur ne 690 milione euro. Gjate vitit 2007, dergesat e emigranteve per te familjet e tyre rreth 951.700.000 euro, me nje rritje te lehte vjetore prej 1.5 per qind Duke pare ne keto shuma te konsiderueshme, Bordi Ekzekutiv i FMN ka kerkuar ligjerisht autoriteteve shqiptare per vemendjen e duhur te dergesave. Remitancat perfaqesojne me shume perfitime tw drejtperdrejte dhe te menjehershem per familjet e emigranteve dhe per ekonomine. Flukset e remitancave per vendet ne zhvillim jane vleresuar tani te jene dy here me shume se ndihmesa qw keto vende kanw marre per zhvillim. Ne Shqiperi, ata dukshem tejkalojne investimet e huaja direkte. Prandaj, qeveria ne ditet e sotme wshte duke i kushtuar me shume vemendje dhe me shume ne zhvillimin e strategjive te tyre per flukset e dergesave si nje burim i rendesishem financiar per te nxitur zhvillimin ekonomik, veēanerisht ne zonat me depresion ekonomik, ku kushtet detyrojne njerezit per te migruar. Nje kontribut kyē per keto politika eshte kuadri ekonomik dhe logjistik pas migrimit dhe remitancave. Qe nga fillimi i tranzicionit, volumi i remitancave ne Shqiperi eshte rritur me shpejtesi. Ne te vertete, flukset e remitancave jane te rendesishme ne lidhje gjithnje me kembimi valutor, duke fituar aktivitete te tjera, qe perfaqesojne rreth 14 per qind te PBB-se (prodhimi bruto i brendshwm), 70 per qind te eksporteve, dhe 33 per qind te importeve. Italia eshte vendi destinacion i madh i migrimit per shqiptaret. Duke iu referuar raportit te Bankes se Shqiperise per vitin 2002, ne shohim se remitancat perfaqesonin rreth 12,9 perqind te PBB-se, te cilat ishin pothuajse dy here me shume sa te ardhurat nga eksportet dhe rreth 4.5 here me e madhe se sa investimet e huaja te drejtperdrejta. Remitancat jane me te medha se ndihma e huaj e dhene ne Shqiperi ēdo vit. Ne anen tjeter, dergesat e emigranteve kanw ndihmuar ekonomine e vendit si ne financimin e deficitit te jashtem, ngritjen e standardit tw jeteses ne menyre te veēante te familjeve perfituese, dhe uljen e varferise. Dergesat e emigranteve gjithashtu luajne nje rol te rendesishem ne stabilitetin makroekonomik te vendit nga importet e financimit, qe ndikojne ne vleren e monedhes vendase dhe zhvillimin e shpejte te sektoreve te ndertimit dhe te sherbimit. Rendesia e tyre mund te matet edhe e krahasuar me investimet e huaja. Ne vitin 2007, fluksi i investimeve te huaja direkte ne ekonomine shqiptare arriti 460 milion euro, ndersa vlera e dergesave ishte 951.700.000 euro. Dergesat e emigranteve kane qene gjithashtu te larta se eksportet qe ne vitin 2007 arriti ne 785.000.000 euro Gjate viteve te fundit, nga emigrantet keto te ardhura qw rrjedhin nuk jane konsideruar vetem si te ardhura pwr qellime jo produktive, nevoja themelore ne lidhje me permiresimin e vertete te kushteve te jeteses, por edhe burime financimi per qellime produktive, ne formen e investimeve afatgjate dhe afatshkurter, duke krijuar vende te reja pune. 6. 6. Government policies on social protection structure Politikat e Qeverise ne strukturen e mbrojtjes sociale The Albanian Government is focused on the field of social protection in two terms. Qeveria Shqiptare eshte e fokusuar ne fushen e mbrojtjes sociale ne dy mandate. Related with the Lidhur me short-term period, they do have the improvement of the system of the social protection and standards, by fighting Afat-periudhe te shkurter, ata nuk kane ne permiresimin e sistemit te mbrojtjes sociale dhe standarteve, duke luftuar the social exclusion and discrimination through: perjashtimin social dhe diskriminimin permes: (1) decentralization and raise of responsibility of local units on the establishment and administration of social (1) decentralizimit dhe per te rritur e pergjegjesise se njesive vendore mbi krijimin dhe administrimin e social services; sherbimeve; (2) incorporation of civil society in offering services, support and adjustment of the social protection system (2) Perfshirja e shoqerise civile ne ofrimin e sherbimeve, mbeshtetje dhe rregullimin e sistemit te mbrojtjes sociale with new social economic requirements; me kerkesat e reja sociale, ekonomike; (3) the stimulation of the implementation of the labor legislation, regarding the safety and the integrated (3) nxitjen e zbatimit te legjislacionit te punes, ne lidhje me sigurine dhe te integruar physical, mental and social protection of the employees, through the improvement and harmonization of the , Mendore dhe sociale per mbrojtjen fizike te punonjesve, nepermjet permiresimit dhe harmonizimit te Albanian legislation with that of the European Community. legjislacionit shqiptar me ate te Komunitetit Evropian. During the long-term period, the main focus of the government is the co-ordination of the social protection Gjate periudhes afat-gjate, fokusi kryesor i qeverise eshte te koordinimit te mbrojtjes sociale system for the community employees and the adoption of the social security system with the new economic and sistem per punonjesit komunitare dhe miratimin e sistemit te sigurimeve shoqerore me te reja ekonomike dhe social requirements. kerkesat sociale. Albania as a low income country in the recent years has developed a social economic aid program that Shqiperia si nje vend te ardhura te uleta ne vitet e fundit ka zhvilluar nje program i ndihmes ekonomike sociale qe consists of a program of transfers in cash, in financially assisting families without income or with non-sufficient perbehet nga nje program i transfertave ne te holla, ne ndihme financiarisht familjet pa te ardhura ose me jo-te mjaftueshem income. te ardhura. The Albanian Government has created an optimal legal environment, in order that municipalities and Qeveria shqiptare ka krijuar nje mjedis ligjor optimal, ne menyre qe komunat dhe communes take more responsibilities in conditioning the distribution of economic aid to relevant labor and komunat te marrin me shume pergjegjesi ne kondicionuar shperndarjen e ndihmes ekonomike per te punes perkatese dhe te services in the community. sherbime ne komunitet. The economic assistance is a monthly salary for the families and is calculated on bases of the family Ndihma ekonomike eshte nje page mujore per familjet dhe eshte i llogaritur ne baze te familjes members. anetare. The dynamic reimbursement of the funds for the economic assistance and the number of the families Rimbursimin dinamike e fondeve per ndihme ekonomike dhe numri i familjeve benefiting from that are presented in Table 2. perfitojne nga te cilat jane paraqitur ne tabelen 2. The government should take measures on the social categories that need the adaptation of social protection Qeveria duhet te marre masa per kategorite shoqerore qe kane nevoje per pershtatjen e mbrojtjes sociale structure that must be seen as a priority of government. strukture qe duhet te shihet si nje perparesi e qeverise. These are the most effected group of people that need help Keto jane kryer grupi me i njerezve qe kane nevoje per ndihme to survive in the poverty risks due to economic crisis. per te mbijetuar ne varferi rreziqe per shkak te krizes ekonomike. The government must take the appropriate measures to: Qeveria duhet te marre masat e duhura per te: (1) adapt social security principles at the development level in socio-economic, cultural and other aspects of (1) pershtatur parimeve te sigurise sociale ne nivelin e zhvillimit ne-ekonomik, kulturore dhe te tjera aspekte social te countries and communities; vendeve dhe komuniteteve; (2) develop all aspects of social protection; (2) te zhvilluar te gjitha aspektet e mbrojtjes sociale; (3) protect migrant workers operating in crisis areas; (3) mbrojtjen e punetoreve migrante qe veprojne ne zonat e krizes; (4) devise strategies and tools against social exclusion and poverty that provides services enabling (4) hartojne strategji dhe mjete kunder perjashtimit shoqeror dhe varferise qe ofron sherbime te bere te mundur community-based and other grass-roots solidarity groups to develop their own social protection systems; me baze komunitare dhe baza solidariteti grupe te tjera per te zhvilluar shoqerore e mbrojtje te sistemeve te tyre; (5) prevent or reduce crisis. (5) parandalimin ose zvogelimin e krizes. 7. 7. Conclusions Konkluzione Ekonomia shqiptare nuk mund te mbetet i imunizuar per kohe te gjate, nga ndikimi direkt apo indirect i krizes ekonomike globale. The Bank of Albania public statements have constantly noted that the global crisis impact over Banka e Shqiperise deklaratat publike kane theksuar vazhdimisht se kriza ndikim global mbi the Albanian economy will largely depend on its intensity and duration. ekonomia shqiptare do te varet nga intensiteti dhe kohezgjatja e saj. This is explained by the slowing demand Kjo shpjegohet me kerkesen ngadalesuar for exports, the remittances of emigrants, slowing investment and reduced amount of credit. per eksportet, remitancat e emigranteve, investimet e ngadalesuar dhe e uljes se kredise. The persistence and Kembengulja dhe deepening of the global economy crisis signal that the Albanian economy will go through a harder economic thellimin e krizes sinjal ekonomine globale qe ekonomia shqiptare do te shkoje permes nje veshtire ekonomike environment in 2009, which may call for the solution of many issues. mjedisit ne 2009, te cilat mund te bejne thirrje per zgjidhjen e shume ēeshtje. The preservation of financial stability remains crucial for the long-term economic development and under Ruajtja e stabilitetit financiar mbetet vendimtar per afat te zhvillimit ekonomik te gjate dhe nen constant consideration in the Bank of Albania decision-making process. vemendje te vazhdueshme ne e Shqiperise ne procesin e vendimmarrjes Bank. The government considers continued transition reforms a condition for achieving sustainable economic Qeveria e konsideron vazhduar reformat e tranzicionit nje kusht per arritjen e te qendrueshem ekonomik progress. progres. However, in order to tackle directly the problems of poverty, the governments attention has to be Megjithate, ne menyre per te trajtuar drejtperdrejt me problemet e varferise, vemendja e qeverise duhet te jete focused on maintenance of macroeconomic stability, the implementation of adequate policies for distribution of perqendruar ne ruajtjen e stabilitetit makroekonomik, zbatimin e politikave te pershtatshme per shperndarjen e incomes, promotion of economic growth and development of health sectors and infrastructures. te ardhurat, promovimin e rritjes ekonomike dhe zhvillimin e sektoreve te shendetesise dhe te infrastruktures. References: Referencat: Bank of Albania. Banka e Shqiperise. (2009). Financial system stability in Albania for the second half of the year 2008 . (2009). Stabilitetit te sistemit financiar ne Shqiperi, per gjysmen e dyte te vitit 2008. Bank of Albania Statement. Banka e Shqiperise Deklarate. Canova, L.. Canova, L.. (2007). The many dimensions of poverty in Albania: Income, wealth and perceptions . (2007. Shume Dimensionet e varferise ne Shqiperi te ardhura, pasuri dhe perceptimet. MPRA Paper No. 922, University Leter MPRA Nr 922, Universiteti of Sussex (MA Economics). i Sussex-it (MA Economics). EUruēi, I. Gedeshi. EUruēi, I. Gedeshi. (2003). Remittances management in Albania . (2003). Menaxhimit Remitancat ne Shqiperi. CESPI, Center for International Policy Studies. CESPI, Qendra per Studimin e Politikave Nderkombetare. Fullani, A.. Fullani, A.. (2009). (2009). Recent economic and financial developments in Albania: Monetary policy statement for the second half of 2008. ekonomike dhe financiare, zhvillimet e fundit ne Shqiperi: Monetar deklaraten parimore per gjysmen e dyte te 2008. BIS Review , 29 . Shqyrtim BIS, 29. IMF. FMN-ja. (2009). The implications of the global financial crisis for low income countries . (2009). Implikimet e krizes globale financiare per vendet me te ardhura te uleta. IOM. IOM-i. (2009). The impact of the global financial crisis on migration . (2009). Ndikimi i krizes globale financiare ne fushen e migracionit. Albania Policy Brief. Shkurter Shqiperi Politika. Marone, H.. Marone, H.. (2009). Some effects of the financial crisis on the developing world . (2009). Disa nga efektet e krizes financiare ne vendet ne zhvillim. Office of Development Studies, United Nations Zyra e Studimeve per Zhvillim, Kombet e Bashkuara Development Programme, New York. Programi per Zhvillim, New York. Sykja, B.. Sykja, B.. (2009). Migration and economic development . (2009). Migrimi dhe zhvillimi ekonomik. Republic of Albania, Ministry of Economy Trade and Energy Report. Republika e Shqiperise, Ministria e Ekonomise, Tregtise dhe Energjise Report. Retrieved from http://www.ILO.org. Marre nga http://www.ILO.org. Taran, P.. Taran, P.. (2009). The impact of the financial crisis on migrant workers . (2009). Ndikimi i krizes financiare ndaj punetoreve emigrante. ILO report. ILO raport. Retrieved from http://www.ILO.org. Marre nga http://www.ILO.org. World Bank. Banka Boterore. (2008). Global financial crisis and implications for developing countries . (2008). Financiare kriza globale dhe pasojat per vendet ne zhvillim. Retrieved from http://www.migrationdrc.org, Marre nga http://www.migrationdrc.org, http://www.osce.org/dokument. http://www.osce.org/dokument A ka krize financiare te vena ne financimin e shtepive me te shtrenjta? * Auswirkungen der Finanzkrise auf die Hypothekenzinsen * Ndikimi i krizes financiare ne normat e hipotekes * mittelfristige Auswirkungen auf die Immobilienrenditen * Afatmesem ndikim ne kthimin e pasurive te patundshme * Birgt die Finanzkrise Chancen? * Barte shanset kriza financiare? * Werden Finanzinvestoren, die in Deutschland Immobilien mit hohem Leverage * Nese investitoret financiare ne pronat Gjermani me levave te larte erworben haben, in den nächsten 12 Monaten Probleme bekommen? kane fituar per te marre mbi 12 muajt e ardhshem, problemet? Pensionet - Rritet mosha,shteti nuk ka leke te paguaje pensionistat


text: Ngjarje Lindje Konstandin Kristoforidhi, shkrimtar shqiptar. Vdekje 17 shkurt - Johann Heinrich Pestalozzi pedagog dhe reformator zvicëran i arsimit. Kalendari Vite