Written: In 1977. First Publication: Zëri i Popullit, Albania, 7-VII-1977. Digitalization: Anonymous. Online Edition: Marxists Internet Archive, April 2004. Në Kongresin e 7-të të PPSH, duke analizuar situatën e sotme ndërkombëtare dhe proceset revolucionare që e përshkojnë atë, shoku Enver Hoxha deklaroi se «bota ndodhet në një fazë kur çështja e revolucionit dhe e çlirimit kombëtar nuk është vetëm një aspiratë e një perspektivë, por edhe një problem i shtruar për zgjidhje» (E. Hoxha, Raport në Kongresin e 7-të të PPSh, f. 186). Kjo tezë e rëndësishme parimore mbështetet në analizën leniniste të imperializmit, në përcaktimin e dhënë nga Lenini mbi thelbin e epokës së sotme historike, frymëzohet nga misioni historik i proletariatit për të çliruar veten e gjithë njerëzimin nga çdo shfrytëzim i njeriut prej njeriut, nga sistemi kapitalist. Ajo niset nga një analizë konkrete marksiste-leniniste e kontradiktave të mëdha të kohës sonë. Teza e Kongresit të 7-të të Partisë është një rikonfirmim në kushtet aktuale i strategjisë marksiste-leniniste të revolucionit. Në veprat e tij gjeniale mbi imperializmin, V. I. Lenini arriti në konkluzionin se imperializmi eshtë kapitalizëm në rënie e dekompozim, është faza e fundit e kapitalizmit dhe vigjilia e revolucionit social të proletariatit. Duke analizuar fenomenet që karakterizojnë imperializmin, ai shkruante se «të gjitha këto e bëjnë shkallën e arritur sot nga zhvillimi i kapitalizmit epokë të revolucionit proletar, socialist», se «kjo epokë ka filluar», se «në rendin e ditës të epokës që jetojmë vihet, për shkak të kushteve objektive, përgatitja e gjithanshme e menjëhershme e proletariatit për të marrë pushtetin politik, me qellim që të realizohen masat ekonomike dhe politike që përbëjnë brendinë e revolucionit socialist» (Veprat, vëll. 24, f. 506). Në përcaktimin e epokës se sotme Lenini nisej nga kriteri klasor. Ai thoshte se ka rëndësi të mbahet mirë parasysh «cila klasë eshtë në qendrën e kësaj ose asaj epoke, duke përcaktuar brendinë e saj kryesore, drejtimin kryesor të zhvillimit të saj, veçoritë kryesore të kushteve historike të kësaj epoke të caktuar etj.» (Veprat, vëll. 21, f. 147). Duke dhënë përmbajtjen themelore të epokës së re historike, si epokë e imperializmit dhe e revolucioneve proletare, ai u qendronte besnik me konsekuencë mesimeve të, Marksit mbi misionin historik të proletariatit, si forca e re shoqërore që do të përmbysë në rruge revolucionare shoqërinë kapitaliste të shtypjes e të shfrytëzimit dhe do të ndërtojë shoqërinë e re, shoqërinë komuniste, pa klasa. «Manifesti Komunist» i Marksit e Engelsit dhe thirrja e tyre «Proletare të të gjitha vendeve, bashkohuni!» dolën për të lajmëruar se kontradikta themelore e shoqërisë njerëzore ishte tanimë ajo midis punës e kapitalit dhe proletariati ishte thirrur për ta zgjidhur atë me revolucion. Lenini, me analizën e imperializmit, tregoi se kontradiktat e shoqërisë kapitaliste kishin arritur kulmin e acarimit dhe bota kishte hyrë në kohën e revolucioneve proletare e të triumfit të socializmit. Revolucioni i madh Socialist i Tetorit i vërtetoi në praktikë konkluzionet gjeniale të Marksit e të Leninit. Edhe pas vdekjes së Leninit, lëvizja komuniste ndërkombëtare iu përmbajt me vendosmëri mësimeve të tij mbi epokën sotme, iu përmbait strategjisë së tij revolucionare. Triumfi i revolucionit socialist në një numër vendesh të tjera vërtetoi se teza leniniste mbi epokën e sotme, si epoke e kalimit nga kapitallzmi në socializëm, pasqyron ligjshmërinë themelore të zhvillimit te shoqërise njerëzore të tanishme. Shembja e sistemit kolonial, fitoria e pavarësisë politike nga shumica dërmuese e vendeve të Azisë, Afrikës etj. është një tietër konfirmim i teorisë leniniste mbi epokën dhe revolucionin. Fakti që në Bashkimin Sovjetik e në disa ish-vende socialiste u tradhtuan mësimet e marksizëm-leninizmit e të revolucionit, nuk i ndryshon asgjë tezes leniniste mbi karakterin e epokës së sotme, sepse nuk përbën veçse një zigzag në rrugën e fitores së pashmangshme të socializmit mbi kapitalizmin në shkallë botërore. Partia e Punës e Shqipërisë u është përmbajtur e u përmbahet me konsekuencë këtyre konkluzioneve marksiste-leniniste. Shoku Enver Hoxha ka thene «Po thellohen e po dalin në pah çdo ditë e më qartë tiparet themelore të epokës sonë, si epoka e kalimit nga kapitalizmi në socializëm, e luftës së dy sistemeve shoqërore të kundërta, si epoka e revolucioneve proletare e nacionalçlirimtare, e shembjes së imperializmit dhe e likuidimit të sistemit kolonial, si epoka e triumfit të socializmit e të komunizmit në shkallë botërore» (E. Hoxha, Raport në Kongresin e 5-të të PPSH, f. 5). Përcaktimin e epokës së sotme dhe të strategjisë revolucionare markstiste-leniniste e kanë mbështetur kurdoherë në analizën e kondradiktave të mëdha shoqërore që e karakterizojnë këtë epokë. Cilat janë këto kontradikta? Pas triumfit të revolucionit socialist në Rusi, Lenini dhe Stalini kanë folur për katër kontradikta të tilla: 1) kontradikta midis dy sistemeve të kundërta - socialist e kapitalist; 2) kondradikta midis punës e kapitalit në vendet kapitaliste; 3) kontradikta midis popujve e kombeve të shtypur dhe imperializmit; 4) kontradiktat midis fuqive imperialiste. Janë këto kontradikta që përbëjnë bazën oblektive të zhvillimit te lëvizjeve të sotme revolucionare, të cilat, ne tërësinë e tyre, përbëjnë procesin e madh te revolucionit botëror në epokën tonë. Tëre zhvillimi i sotëm botëror vërteton se që nga koha e Leninit këto kontradikta jo vetëm nuk janë zbehur e zhdukur, por janë ashpërsuar e kanë dalë ne pah më qartë se asnjëherë më parë. Prandaj njohja dhe pranimi i këtyre kontradiktave përbëjnë bazën për të përcaktuar një strategji te drejtë revolucionare. Ne të kundërtën, mohimi i këtyre kontradiktave, fshehja e tyre, injorimi i njërës ose i tjetrës kontradiktë, shtrembërimi i përmbajtjes se vërtetë të tyre, siç bëjnë revizionistët e oportunistët e ndryshëm, shkaktojnë konfuzion e çoroditje në lëvizjen revolucionare, shërbejnë si bazë për ndërtimin dhe predikimin e një strategjie e të taktikave të shtrembëra, pseudorevolucionare. Në kohën e sotme flitet shumë për ndarjen e botës në të ashtuquajtura botë «të parë», «të dytë» e «të tretë», për botë «të paangazhuar», për botë «të vendeve në zhvillim», «të Veriut e të Jugut» etj. Secili nga përkrahësit e këtyre ndarjeve e paraqet «teorinë» e vet si strategjinë më të drejtë, që gjoja u përgjigjet kushteve reale të gjendjes së sotme ndërkombetare. Por, siç theksoi shoku Enver Hoxha në Kongresin e 7-të, «të gjitha këto emertime, që u referohen forcave të ndryshme politike që veprojnë sot në botë, mbulojnë dhe nuk nxjerrin në evidencë karakterin klasor të këtyre forcave politike, kontradiktat themelore të epokës sonë, problemin kyç që dominon sot në shkallë kombëtare e ndërkombëtare, luftën e pamëshirshme që zhvillohet në mes të botës borgjezo-imperialiste, nga njëra anë, dhe socializmit, proletariatit botëror e aleatëve të natyrshëm të tij, nga ana tjetër» (E. Hoxha, Raport në Kongresin e 7-të të PPSH, f. 203). Marksistë-leninistët, kur flasin për botën dhe vendet e ndryshme, kur i emërtojnë ato, gjykojnë sipas parimeve të materializmit dialektik e historik. Ata gjykojnë(;, në radhë të parë, nga rendi shoqëror-ekonomik që ekziston në vende të ndryshme, gjykojnë sipas kriterit klasor proletar. Pikërisht nga ky kënd vështrimi V.I. Lenini, në vitin 1921, pra kur në botë ekzistonte vetëm një vend socialist, Rusia sovjetike, shkruante: «Tani në botë ka dy botë: bota e vjetër-kapitalizmi, i cili është zhytur ne konfuzion, i cili nuk do të tërhiqet kurrë, dhe bota e re, që po rritet, e cila është akoma shumë e dobët, por e cila do të rritet, sepse ajo ështe e pathyeshme» (Veprat, vëll. 33, f. 153-154). Nga ana e tij, edhe J.V. Stalini, në shkrimin e tij te njohur «Dy kampet», botuar qysh në vitin 1919, gjithashtu theksonte: «Bota është ndarë vendosmërisht dhe përfundimisht në dy kampe: kampi i imperializmit dhe kampi i socializmit [...] Lufta midis këtyre dy kampeve përbën boshtin e gjithë jetës së kohës sonë, ajo karakterizon gjithë politikën e tanishme të brendshme dhe të jashtme të eksponentëve të botes së vjetër dhe të re» (Veprat, vëll. 4, f. 226). Pikëpamja e Partisë sonë është se edhe sot duhet folur për botën socialiste siç flitnin Lenini e Stalini, se kriteri leninist është gjithnjë i vërtetë, siç është jetik dhe i vërtete vetë leninizmi. Argumenti i teoricienëve të «tri botëve», të «botës së të paangazhuarve» etj., të cilët e kanë fshirë nga skemat e tyrë ekzistencën e socializmit, duke iu referuar faktit të restaurimit të kapitalizmit në Bashkimin Sovjetik e ne disa vende të tjera ish-socialiste, pra prishjes së kampit socialist, nuk qëndron në këmbe. Ai është ne kundërshtim të plotë me mësimet leniniste e me kriterin klasor. Tradhita revizioniste, kthimi i Bashkimit Sovjetik dhe i një vargu vendesh ish-socialiste në kapitalizëm, përhapja e gjerë e revizionizmit modern në levizjen komuniste e punëtore ndërkombetare dhe përçarja e saj qenë një goditje e rëndë për çështjen e revolucionit e të socializmit. Por kjo nuk do të thotë aspak se socializmi u likuidua si sistem dhe se duhet ndryshuar kriteri i ndarjes së botës në dy sisteme të kundërta, se sot nuk ekziston më kontradikta midis socializmit e kapitalizmit. Socializmi ekziston e shkon përpara në vendet e vërteta socialiste, që i qëndrojnë besnike marksizëm-leninizmit, siç ështe Republika Popullore Socialiste e Shqipërisë. Pra, sistemi socialist, si sistem që i kundërvihet atij kapitalist, ekziston objektivisht, ashta siç ekzistojnë edhe kontradikta e lufta për jetë a vdekje midis tij e kapitalizmit. Ë ashtuquajtura «teori e tri botëve», duke injoruar socializmin si sistem shoqëror, injoron fitoren më të madhe historike të proletariatit ndërkombëtar, injoron kontradiktën themelore të kohës, atë midis socializmit e kapitalizmit. Ështe e qartë se një «teori» e tillë, që le mënjanë socializmin, është antileniniste, ajo çon në dobësimin pe diktaturës së proletariatit në vendet ku ndërtohet socializmi, ndërsa proletariatit botëror i bën thirrje të mos luftojë, të mos ngrihet në revolucion socialist. Dhe kjo nuk është për tu habitur: largimi nga kriteret klasore proletare në vlerësimin e gjendjes çon vetëm në konkluzione të kundërta më interesat e revolucionit e të proletariatit. Lenini, si një marksist i madh e konsekuent që ishte, shpesh në veprat e tij ka analizuar botën kapitaliste dhe raportin e forcave brenda saj. Këtë ai e ka berë gjithnjë në funksion të revolucionit, për të përcaktuar detyrat që qëndronin përpara proletariatit, detyrat e partive komuniste, detyrat e shtetit të parë socialist, ndaj revolucionit proletar botëror, për të treguar kush ishin aleatët e vërtetë të revolucionit e kush ishin armiqtë e tij. Një shembull te shkëlqyer për këtë Lenini na e jep në tezat e referatet e tij në Kongresin e 2-të të Internacionales Komuniste më 1920. «Duhet "provuar" tani me praktikën e partive revolucionare, - theksonte Lenini, - se ato janë mjaft të ndërgjegjshme, të organizuara, të lidhura me masat e shfrytëzuara, se ato janë mjaft të vendosura dhe të afta për ta shfrytëzuar këtë krizë për një revolucion të kurorëzuar me sukses, me fitore. Dhe pikërisht për përgatitjen e kësaj "prove" ne jemi mbledhur kryesisht në këtë Kongres të Internacionales Komuniste» (Veprat, vëll. 31, f. 250). Kurse e ashtuquajtura teori e «tri botëve» nuk shtron asnjë detyrë për revolucionin, përkundrazi, e «harron» këtë. Kontradjkta themelore midis proletariatit e borgjezisë në skemën e «tri botëve» nuk ekziston. Veç kësaj, ajo që bie në sy, gjithashtu, në këtë ndarje të botës është shikimi joklasor i asaj që e quajnë «botë të tretë», injorimi i klasave e i luftës klasore, trajtimi global i vendeve që kjo teori përfshin në këtë botë, i regjimeve që sundojnë në to dhe i forcave të ndryshme politike që veprojnë brenda saj. Në të injorohet kontradikta midis popujve të shtypur dhe forcave reaksionare e proimperialiste të vetë vendeve të tyre. Është e njohur se në vendet e shfrytëzuara nga imperializmi, në vendet e Azisë, të Afrikës e të Amerikës Latine, zhvillohet një luftë e ashpër e popujve liridashës për lirinë, pavarësinë e sovranitetin kombëtar, kundër kolonializmit të vjetër e të ri. Kjo është një luftë e drejtë revolucionare e çlirimtare, e cila gëzon përkrahjen pa rezerva të marksistë-leninistëve, të vendeve të verteta socialiste, të proletariatit botëror, të të gjitha forcave përparimtare. Kjo luftë drejtohet -e nuk mund të mos drejtohet - kundër disa armiqve : kunder shtypësve imperialistë, e në radhë të parë kundër dy superfuqive, si shfrytëzueset më të mëdha e xhandarë ndërkombëtarë, armiket më të rrezikshme të të gjithe popujve të boiës; kundër borgjezisë reaksionare vendëse, të lidhur me mijëra fije me imperialistët e huaj, me këtë ose atë superfuqi, me monopolet ndërkombëtare dhe qe është armike e lirisë dhe e pavarësisë kombëtare; kundër mbeturinave të theksuara të feudalizmit, që mbështeten në imperialistët e huaj dhe bashkohen me borgjezinë reaksionare kunder revolucionit popullor; kundër regjimeve reaksionare e fashiste, përfaqësuese e mbrojtëse të sundimit të ketyre tre armiqve. Prandai është absurde të pretendosh se duhet luftuar vetëm kundër armiqve të jashtëm imperialistë pa luftuar e goditur, në të njejtën kohë, armiqtë e brendshëm, aleatë e bashkëpunëtorë të imperializmit, të gjithë ata faktorë që pengojnë këtë luftë. Deri sot nuk ka ekzistuar ndonjë luftë çlirimtare, nuk është zhvilluar asnjë revolucion nacional-demokratik e antiimperialist qe nuk ka patur armiq të brendshem, reaksionarë e tradhtarë, elementë të shitur e antikombëtarë. Nuk mund të identifikohen si forca antiimperialiste, si bazë e faktorë që çojnë përpara luftën kundër imperializmit, të gjitha shtresat e borgjezisë pa përjashtim, duke përfshirë edhe borgjezinë kompradore, siç bën e ashtuquajtura teori e «tri botëve». Të ndjekësh këtë «teori» do të thotë ta largosh lëvizjen revolucionare nga rruga e drejtë, ta lësh revolucionin në gjysmë të rrugës, ta shkëputesh atë nga revolucioni proletar në vendet e tjera, ta futësh luftën e popujve e të proletariatit të këtyre vendeve në një rrugë antimarksiste e revizioniste. Marksizëm-leninizmi na mëson se çështia kombëtare duhet parë kurdoherë në varësi nga çështja e revolucionit. Nga kjo pikëpamje marksistë-leninistët përkrahin çdo lëvizje që drejtohet efektivisht kundër imperializmit dhe i shërben çështjes së përgjithshme të revolucionit proletar botëror. «Ne, si komunistë, - theksonte Lenini, - duhet ti përkrahim dhe do ti përkrahim lëvizjet çlirimtare borgjeze në vendet koloniale vetëm ne ato raste kur këto lëvizje janë me të vërtetë revolucionare, kur përfaqësuesit e tyre nuk do të na pengojnë qe ne të edukojmë dhe të organizojmë në frymën revolucionare fshatarësinë dhe masat e gjera të të shfrytëzuarve. Dhe në qoftë se mungojnë edhe këto kushte, atëherë komunistët në këto vende duhet të luftojnë kundër borgjezisë reformiste, së cilës i përkasin edhe heronjtë e Internacionales së Dytë» (Veprat, vëll. 31, f. 266-267). Kurse predikuesit ë tezës së «botes së tretë» quajnë lëvizje çlirimtare, për më tepër edhe «forcë kryesore në luftën kundër imperializmit», deri edhe pazarllëqet e mbretit të Arabisë Saudite, ose të shahut të Iranit, me monopolet e vajgurit të SHBA, transaksionet e tyre p&Xeuml;r armë prej miliarda e miliarda dollaresh me Pentagonin. Sipas kësaj logjike, na del se sheikët e vajgurit, që i derdhin paratë e naftës në bankat e Uoll-Stritit e të Sitit, na qënkan luftëtarë kundër imperializmit e përkrahës të luftës popullore që drejtohet kundër sundimit imperialist, na del se imperialistët amerikanë, që u shesin armë regjimeve reaksionare e shtypëse të këtyre sheikëve, ua dhënkan ato «forcave patriotike» që luftojnë për ti dëbuar imperialistët nga «rërat e arta» të Arabise e të Persise! Faktet provojnë se sot edhe revolucioni çlirimtar antiimperialist e demokratik mund të zhvillohet me konsekuencë e të çohet deri në fund vetëm në qoftë se udhëhiqet nga proletariati, me partinë e tij në krye dhe në aleance me masat e gjera të fshatarësisë e forcat e tjera antiimperialiste e patriotike. Qysh në vitin 1905, në veprën e tij «Dy taktikat», Lenini pat argumentuar në mënyrë të thellë se në kushtet e imperializmit veçoria e revolucioneve demokratike-borgjeze është se forca më e interesuar për ti çuar përpara këto revolucione nuk është borgjezia. e cila lëkundet e ka prirjen të bashkohet me forcat reaksionare feudale kundër hovit revolucionar të masave, por proletariati, që e konsideron revolucionin demokratiko-borgjez si një etape ndërmjetëse për kalimin në revolucionin socialist. E njëjta duhet thënë edhe per lëvizjet nacionalçlirimtare të kohës sonë. J. V. Stalini theksonte se pas Revolucionit të Tetorit «filloi epoka e revolucioneve çlirimtare në kolonitë dhe vendet e varura, epoka e zgjimit të proletariatit të këtyre vendeve, epoka e hegjemonisë së tij në revolucion» (Veprat, vëll. 10, f. 237-238). Këto mësime leniniste marrin një vlerë e rëndesi të veçantë në kushtet aktuale. Sot në botë janë thelluar e veprojnë me një force të madhe dy tendenca për të cilat ka tërhequr vëmendjen Lenini: 1) nga njëra anë, tendenca e thyeries së kufijve kombëtarë dhe e ndërkombëtarizimit të jetës ekonomike e politike nga monopolet kapitaliste; 2) nga ana tjetër, tendenca e forcimit të luftës për pavarësinë kombëtare nga vendet e ndryshme. Kështu, lidhur me tendencën e parë, në shumë vende të çliruara nga kolonializmi jo vetëm ruhen, por shkojnë duke u forcuar e zgjeruar lidhjet e borgjezisë vendëse me kapitalin e huaj imperialist nëpermjet formave të shumëllojshme neokolonialiste, siç janë shoqëritë shumëkombëshe, integrimet e ndryshme ekonomiko-financiare etj. etj. Kjo borgjezi, e cila zë pozita kyçe në jetën ekonomike e politike të vendit dhe që vjen duke u rritur, është një forcë pro-imperialiste dhe armike e lëvizjes revolucionare e çlirimtare. Përsa i përket tendencës tjetër, asaj të forcimit te pavarësisë kombëtare kundër imperializmit në vendet ish-kolomale, ajo është e lidhur, në radhë të parë e kryesisht, me rritjen e proletariatit në këto vende. Po krijohen, pra, kushte gjithnjë më të favorshme për zhvillimin e gjerë e konsekuent të revolucioneve antiimperialiste e demokratike, për udhëheqjen e tyre nga proletariati dhe, si pasojë, për kalimin e tyre në një fazë më të lartë, në luftën për socializëm. Marksistë-leninistët nuk i konfondojnë aspiratat e dëshirat e zjarrta çlirimtare, revolucionare e socialiste të popujve e të proletariatit të vendeve të së ashtuquajturës «botë të tretë» me qëllimet e politikën e borgjezisë kompradore e shtypëse të këtyre vendeve. Ata e dinë se në vendet e Azisë, të Afrikës e të Amerikës Latine në gjirin e popujve ka rryina të shëndosha përparimtare, që me siguri do ta çojnë përpara, deri në fitore, luftën e tyre revolucionare. Por të flasësh globalisht për të ashtuquajturën «botë të tretë», si forca kryesore e luftës kundër imperializmit dhe e revolucionit, siç veprojnë përkrahësit e teorisë së «tri botëve», pa bërë asnjë dallim midis forcave të vërteta antiimperialiste e revolucionare dhe forcave proimperialiste, reaksionare e fashiste në fuqi në një numër vendesh në zhvillim, do të thotë të largohesh në mënyrë flagrante nga mësimet e marksizëm-leninizmit e të predikosh pikëpamje tipike oportuniste, duke shkaktuar konfuzion e çoroditje midis forcave revolucionare. Në thelb, sipas teorisë së «tri botëve», popujt e këtyre vendeve nuk duhet të luftojnë, bie fjala, kunder diktaturave gjakatare fashiste të Geizelit në Brazil e të Pinoçetit në Kili, të Suhartos në Indonezi, të shahut të Iranit ose të mbretit të Jordanisë etj., sepse këto bëkërkan pjesë në «forcën lëvizëse revolucioìnare që çon përpara rrotën e historise botërore». Përkundrazi, sipas kësaj teorie, popujt e revolucionarët duhet të bashkohen me forcat e regjimet reaksionare të «botës së tretë» e ti përkrahin ato, me fjalë të tjera të heqin dorë nga revolucioni. Imperializmi amerikan, shtetet e tjera kapitaliste dhe socialimperializmi sovjetik i kanë lidhur me njëmijë fije pas vetes së tyre klasat që sundojnë në vendet e së ashtuquajturës «botë të trete». Keto klasa, natyrisht, duke qenë te varura nga monopolet e huaja, duke dashur të zgjatin sundimin e tyre mbi masat e gjera të popujve të tyre, përpiqen të japin përshtypjen sikur gjoja formojnë një bllok demokratik shtetesh të pavarura, që ka për qëllim tu bëjë presione imperializmit amerikan e socialimperializmit sovjetik dhe, gjoja, të pengojë ndërhyrjet në punët e tyre të brendshme. Lenini u theksonte partive komuniste se «është e domosdoshme të demaskohet e tu shpjegohet vazhdimisht masave më të gjera të punonjësve të të gjitha vendeve, sidomos të vendeve të prapambetura, gënjeshtra që përdorin në mënyrë sistematike fuqitë imperialiste, të cilat, nën formën e krijimit të shteteve të pavarura politikisht, krijojnë në të vërtetë shtete plotësisht të varura prej tyre si nga pikëpamja ekonomike ashtu edhe nga pikëpamja financiare e ushtarake» (Lenin, Veprat, vëll. 31, f. 159). Partia e Punës e Shqipërisë u ka qëndruar e u qëndron besnike këtyre mësimeve te pavdekshme të Leninit. «Përsa i përket vlerësimit të politikës që ndjekin qeveritë e shtetet e ndryshme, – theksoi shoku Enver Hoxha në Kongresin e 7-të të PPSh, – marksistët nisen nga kriteri klasor, nga qëndrimet që këto qeveri e këto vende mbajnë ndaj imperializmit e socializmit, ndaj popullit të vet e reaksionit. Në bazë të këtyre mësimeve, lëvizja revolucionare dhe proletariati ndërtojnë strategjinë e taktikat e tyre, gjejnë dhe bashkohen me aleatët e tyre të vërtetë në luftën kundër imperializmit, borgjezisë dhe reaksionit. Emërtimet "botë e tretë", "shtetet e paangazhuara" ose "në zhvillim" krijojnë iluzionin në masat e gjera që luftojnë për çlirimin kombëtar e shoqëror se gjoja është gjetur një çati për të futur kokën nga kërcënimi i superfuqivë. Ato fshehin atë gjendje reale të shumicës së këtyre vendeve të cilat, në këtë ose atë mënyrë, janë të pleksura e të varura politikisht, ideologjikisht dhe ekonomikisht si me superfuqitë ashtu edhe me ish-metropolet koloniale» (E. Hoxha, Raport në Kongresin e 7-të të PPSh, f. 204). Teoritë e sotme mbi të ashtuquajturat «botë e tretë», «vende të paangazhuara» etj. synojnë të frenohet revolucioni dhe të mbrohet kapitalizmi, i cili të mos pengohet ne ushtrimin e hegjemonisë së tij, por të praktikojë disa forma sundimi pak më të pranueshme nga popujt. E ashtukuajtura «botë e tretë» dhe «botë e të paangazhuarve», pavarësisht nga emertimet e ndryshme, ngjajnë me njëra-tjetrën si dy pika uji, ato udhëhiqen niga e njëjta politike e ideologji, njëri grup plekset me tjetrin, aq sa është e vështirë të dallosh cilat vende janë të «botës së tretë» e çi dallon nga «të paangazhuarat» dhe cilat shtete bëjnë pjese në të «paangazhuarat» e çi dallon këto nga ato të «botës së tretë». Bëhen përpjekje për të krijuar edhe nje grupërim tjetër, i ashtuquajtur i «vendeve në zhvillim» ku futen në një thes si vendet e «botës së tretë» ashtu edhe «të paangazhuarat». Autorët e kësaj teorie, giithashtu, mbulojnë kontradiktat klasore, predikojnë statukuonë ekzistuese, që imperializmit, socialimperializmit e fuqive të tjera imperialiste të mos u hyjë asnjë ferrë në kembë, me kusht që ata të japin lëmosha për ngritjen e ekonomis së «vendeve në zhvilllm». Sipas tyre, fuqitë e mëdha lipset të bëjnë disa «sakrifica», të japin diçka për të uriturit, që edhe këta të mund të rrojnë disi dhe të mos ngrenë krye. Kështu do të gjendet, thonë ata, një rrugë e mesme, do të vendoset «një rend i ri ndërkombëtar», në të cilin të tërë, të pasur e të varfër, shfrytëzues e të shfrytëzuar, do të rrojnë «pa luftëra», «pa armatime», «në unitet», «në paqë klasore», në bashkekzistencë ala-hrushoviane. Pikërisht për arsye se të trija këto «shpikje» kanë përmbajtje e qëllime të njejta, vihet re që «lidërshipët» e «vendeve të paangazhuara», të «botës së tretë» dhe të «botës së vendeve në zhvillim» janë në harmoni të plotë ndërmjet tyre. Ata, së bashku, me teoritë e predikimet e tyre, mashtrojnë masat, proletariatin, popujt, për ti larguar nga lufta revolucionare. Teoria e të «tri botëve» jo vetëm nuk ka parasysh kontradiktën midis dy sistemeve shoqërore të kundërta – socializmit e kapitalizmit, si dhe kontradiktën e madhe midis punës e kapitalit, por nuk analizon as kontradiktën tjetër të madhe, atë midis popujve të shtypur e imperializmit botëror, të cilën ë redukton që kontradiktën vetëm më dy superfuqitë, bile kryesisht me njerën prej tyre. Kjo «teori» injoron krejtësisht kontradiktën e popujve e të kombeve të shtypur me fuqitë e tjera imperialiste. Për më tepër, partizanët e teorisë së «tri botëve» bëjnë thirrje për aleancë të «botës së tretë» |me këto vende imperialiste dhe me imperializmin amerikan kunder socialimperializmit sovjetik. Një nga argumentet që përdoret për të justifikuar ndarjen e botës në tri botë, është se gjoja në kohën e sotme kampi imperialist, që ekzistonte pas Luftës të Dytë Botërore dhe ku sundonte në mënyrë të pandarë imperiaIizmi amerikan, është shpërbërë e ka pushuar së ekzistuari si rezultat i zhvillimit të pabarabartë të imperializmave te ndryshëm. Përkrahësit e kësaj «teorie» pretendojnë se sot nuk mund të flitet për nje botë të vetme imperialiste sepse, nga njëra anë, vendet imperialiste perëndimore janë ngritur kundër sunduesit amerikan dhe, nga ana tjetër, ekziston një rivalitet i ashpër e gjithnjë në rritje midis dy superfuqive imperialiste – SHBA dhe Bashkimit Sovietik. Që në fazën e imperializmit, si rezultat i zhvillimit të pabarabartë të vendeve të ndryshme kapitaliste, ekzistojnë e thellohen pareshtur kontradiktat ndërimperialiste, lindin e prishen, sipas rrethanave e koniunkturave, aleanca, blloqe e grupime ndërimperialiste – kjo është abc-ja e marksizëm-leninizmit. Këtë fenomen tipik të imperializmit, i cili dëshmon se imperializmi, si faza e fundit e kapitalizmit, ecën çdo ditë e më shumë drejt kalbëzimit, e ka argumentuar gjerësisht Lenini si një ligj objektiv. Por a do të thotë kjo se, si rezultat i këtyre kontradiktave, bota imperialiste, si sistem shoqëror, ka pushuar së ekzistuari dhe është ndarë në disa botë, se ka ndryshuar natyra social-ekonomike e këtyre apo atyre imperializmave? Në asnjë mënyrë. Faktet e sotme flasin jo per shpërbërje të botës imperialiste, por përÐ një sistem të vetëm imperialist botëror, që sot karakterizohet nga ekzistenca e dy blloqeve të mëdha imperialiste: nga njëra anë, nga blloku imperialist perëndimor, me imperializmin amerikan në krye, instrumente të të cilit janë të tilla organizma ndërimperialiste si NATO-ja, Tregu i Përbashkët Evropian etj; nga ana tjetër, nga blloku i Lindjes, i sunduar nga socialimperializmi sovjetik, instrumente të politikës ekspansioniste, hegjemoniste e luftënxitëse të të cilit janë edhe Traktati i Varshavës e KNER-i. Në skemën e «tri botëve», e ashtuquajtura «botë e dytë» përfshin vende imperialiste, kapitaliste e revizioniste, të cilat, nga pikëpamja e rendit shoqëror, nuk kanë asnjë ndryshim. thelbësor as nga dy superfuqitë dhe as nga vende të ndryshme të kategorizuara në «botën e tretë». Është e vërtetë se vendet e kësaj «bote» kanë kontradikta të caktuara me dy superfuqitë, por ato janë kontradikta të karakterit ndërimperialist, siç janë edhe kontradiktat midis vetë dy superfuqive. Në radhe të parë këto janë kontradikta për tregje, sfera influence, zona të eksportimit të kapitaleve e të shfrytëzimit të pasurive të të tjerëve midis imperializmash të tillë si ai gjermanoperëndimor, ai japonez, anglez, francez, kanadez etj., me njërën ose tjetrën superfuqi, ashtu si dhe me njëri-tjetrin. Sigurisht, këto kontradikta e dobësojnë sistemin imperialist botëror dhe janë në interes të luftës së proletariatit e të popujve. Por është anti-marksiste që kontradiktat e fuqive të ndryshme imperialiste me dy superfuqitë të identifikohen me luftën e masave punonjëse e të popujve kundër imperializmit, për shkatërrimin e tij. Ne asnjë mënyrë nuk mund të ndodhë që vendet e ashtuquajtura të «botës së dytë», me fjalë të tjera borgjezia e madhe monopoliste që sundon në to, të bëhen aleate të popujve e të kombeve të shtypur në luftën kundër dy superfuqive e imperializmit botëror. Historia pas Luftës së Dytë Botërore tregon qartë se këto vende kanë përkrahur e përkrahin politikën dhe veprimet agresive të imperializmit amerikan, si në Kore e Vietnam, Lindjen e Mesme e Afrikë etj. Ato janë mbrojtëse të zjarrta të neokolonializmit dhe të rendit të vjetër të pabarazisë në marrëdhëniet ekonomike ndërkombëtare. Aleatët e socialimperializmit sovjetik në «botën e dytë» morën pjesë bashkë me të në pushtimin e Çekosllovakisë dhe janë përkrahës të zellshëm të politikës se tij ekspansioniste grabitqare në zonat e ndryshme të botës. Vendet e së ashtuquajturës «botë të dytë» janë mbështetja kryesore ekonomike e ushtarake e aleancave agresivë dhe ekspanioniste te dy superfuqive. Përkrahësit e teorisë së «tri boteve» pretendojnë se ajo jep mundësi të gjëra për shfrytëzimin e kontradiktave ndërimperialiste. Kontradiktat në kampin armik duhen shfrytëzuar; por në çmënyrë dhe përçqëllim? Parimore është që kurdoherë ato të shfrytëzohen në dobi të revolucionit, në dobi të popujve e të lirisë së tyre, në dobi te çështjes së socializmit. Parimore është që shfrytëzimi i kontradiktave në radhët e armiqve të çojë në rritjen dhe në fuqizimin e lëvizjes revolucionare e çlirimtare e jo në dobësimin e në zbehjen e saj, të çojë në një imobilizim gjithnjë më aktiv të forcave revolucionare në luftën kundër armiqve, e sidomos të atyre me kryesorë, pa lejuar krijimin e kurrfarë iluzioneve ndaj tyre midis popujve. Absolutizimi i kontradiktave ndërimperialiste dhe nënvleftësimi i kontradiktës bazë, asaj midis revolucionit dhe kundërrevolucit, vënia në qendër të strategjisë vetëm e shfrytëzimit të kondradiktave në kampin armik dhe harresa e kryeores – e rritjes së frymës revolucionare të punonjësve e të popujve, lënia menjanë e përgatitjes së revolucionit, janë në kundërshtim të plotë me mësimet e marksizëm-leninizmit. Është antimarksiste që, nën pretekstin e shfrytëzimit të kontradiktave, të predikosh bashkimin me imperializmat gjoja më të dobët për të kundërshtuar më të fortin, të marrësh anën e borgjezisë së vendit për të kundërshtuar atë të një vendi tjetër. Lenini theksonte se taktika e shfrytëzimit të kontradiktave në radhët e armiqve duhet përìdorur per ta ngritur e jo për ta ulur nivelin e përgjithshëm të vetëdijes proletare, të frymës revolucionare, të aftësisë së masave per luftë e për fitore. (Shih Lenin, vëll. 31, f. 69-70). Partia e Punës e Shqipërisë u është përmbajtur e u përmbahet kurdoherë me konsekuencë këtyre mësimeve të pavdekshme leniniste. «Në këto momente të krizës së madhe të imperializmit e të revizionizmit modern, – ka thënë shoku Enver Hoxha, – ne duhet ta ashpërsojmë luftën kundër tyre, ti shfrytëzojmë si duhet dhe drejt në favorin tonë, të shteteve socialiste dhe të popujve që ngrihen në revolucion kontradiktat e mëdha midis armiqve, ti demaskojmë ata pareshtur dhe të mos kënaqemi me ato të ashtuquajtura lëshime ose zbutje që bëjnë imperialistët dhe revizionistët nga zori, derisa të kalojnë rrezikun, për të marrë pastaj revanshin. Prandaj ne duhet ta mbajmë kurdoherë hekurin të nxehtë dhe ti godasim ata vazhdimisht» (Raporte e fjalime, 1970-1971, f. 460-461). Duke e paraqitur të ashtuquajturën «botë të dytë», që në pjesën më të madhë përishin vende kapitaliste e neokolonialiste, të cilat përbëjnë bazën mbështetëse kryesore të të dy superfuqive, si aleate të «botës së tretë» në luftë gjoja kundër imperializmi amerikan e socialimperializmit sovjetik, duket sheshit karakteri antirevolucionar e pseudoantiimperialist i teorisë së «tri botëve». Kjo është një «teori» ant ̧irevolucionare, sepse proletariatit evropian, japonez, kanadez etj., që duhet të luftojë kundër borgjezisë monopoliste e sistemit shfrytëzues në fuqi në vendet e «botës së dytë», i predikohet paqja sociale, bashkepunimi me borgjezinë, pra heqja dorë nga revolucioni, sepse gjoja kështu e lypin interesat e mbrojtjes së pavarësisë kombëtare dhe lufta veçanërisht kundër socialimperializmit sovjetik. Kjo është, gjithashtu, një teori pseudoantiimperialiste, sepse justifikon e mbështet politikën neokolonialiste e shfrytëzuese të fuqive imperialiste të «botës së dytë» dhe u bën thirrje popujve të Azisë, Afrikës e Amerikës Latine te mos e kundërastojnë këtë politikë për hir gjoja te luftës kundër superfuqive. Në fakt kështu dobësohet e sabotohet lufta antiimperialiste e antisocialimperialiste si e popujve të së ashtuquajturës «botë e tretë» dhe e atyre të të ashtuquajturës «botë të dytë». Strategji revolucionare është ajo që në qendër vë revolucionin. «Strategjia dhe taktika e leninizmit – shkruante Stalini – është shkenca e udhëheqjes së luftës revolucionare të proletariatit» (Veprat, vëll. 6, f. 155). Strategjia leniniste e shikon revolucionin proletar botëror si një proces të vetëm, të përbërë nga disa rryma të mëdha revolucionare te kohës sonë, në qendër të të cilit qëndron proletariati ndërkombëtar. Ky proces revolucionar zhvillohet pa ndërprerje në vendet që ecin në rrugën e socializmit të vërtetë si luftë e papajtueshme dhe e ashpër midis dy rrugëve – socialiste e kapitaliste, për sigurimin. e fitores së plotë e përfundimtare të së parës mbi të dytën, per ti mbyllur të gjitha shtigjet rrezikut të kthimit prapa nëpërmjet dhunës kundërrevolucionare e agresionit imperialist, ose nëpërmjet degjenerjmit paqësor borgjezo-revizionist. Revolucionarët dhe popujt e të gjithë botës e ndjekin me interesimin më të gjallë këtë luftë, duke e parë si një problem jetik për çështjen e revolucionit e të socializmit në mbarë botën. Ata u japin. vendeve socialiste tërë përkrahjen e mbështetjen e tyre pa rezerva ndaj çdo orvatjeje të imperializmit kundër këtyre vendeve, sepse në vendet socialiste ata shohin një bazë e qendër të fuqishme të revolucionit, shohin realizimin në praktikë të idealeve për të cilat luftojne edhe ata vetë. Idetë e Leninit mbi nevojën dhe rëndësinë e dorës së parë të ndihmës e të përkrahjes nga ana e proletariatit ndërkombëtar për vendin ku ka triumfuar revolucioni socialist, janë të pavdekshme. Por kjo nënkupton kurdoherë që fjala është për një vend të vërtetë socialist, që zbaton me rigorozitetin më të madh mësimet revolucionare të marksizëm-leninizmit dhe i përmbahet me konsekuencë internacionalizmit proletar. Ndryshe, në rast se shndërrohet në një vend kapitalist, duke mbajtur vetëm një maskë mashtruese «socialiste», ai nuk duhet mbështetur. Revolucionarët dhe popujt e dinë se sukseset dhe lufta e vendeve socialiste goditin e dobësojnë imperializmin, borgjezinë e reaksionin ndërkombëtar, se ato janë një ndihmë e përkrahje e drejtpërdrejtë për luftën revolucionare e çlirimtare të punonjësve e të popujve. Detyrën revolucionare të proletariatit të një vendi socialist Lenini dhe Stalini e kanë parë kurdoherë jo vetëm në bërjen e të giitha përpjekjeve për zhvillimin e socializmit në vendin e vet, por edhe ne përkrahjen e gjithanshme të lëvizjes revolucionare në vendet e tjera. «Lenini, – shkruante J. Stalini, asnjëherë nuk e pati shikuar Republikën e Sovjetëve si një qëllim më vete. Ai kurdoherë e shihte atë si një hallkë të domosdoshme për forcimin e lëvizjes revolucionare në vendet e Perëndimit dhe të Lindjes, si një hallkë të domosdoshme për të lehtësuar fitoren e punonjësve të mbarë botës mbi kapitalin. Lenini e dinte se vetëm një kuptim i ketillë është i drejtë jo vetëm nga pikëpamja ndërkombëtare, por edhe nga pikëpamja e ruajtjes së vetë Republikës së Sovjetëve» (Veprat, vell. 6, f. 52). Pikërisht për këtë arsye një vend i vërtetë socialist nuk mund ta futë veten në grupërime të tilla si të ashtuquajturat «botë e tretë» ose «vende të paangazhuara», ku janë fshirë çfarëdo kufijsh klasorë dhe që shërbejnë vetëm e vetëm për ti larguar popujt nga rruga e luftës kundër imperializmit e revolucionit. Aleatë të vërtetë e të sigurtë të vendeve socialiste mund të jenë vetëm forcat revolucionare, lirida-shesë e përparimtare, lëvizja revolucionare e klasës punëtore dhe lëvizja antiimperialiste e popujve dhe e kombeve të shtypur. Prandaj të predikosh ndarjen në «tri botë», të injorosh kontradiktat themelore të kohës sonë, të bësh thirrje për aleancë të proletariatit me borgjezinë monopoliste dhe të popujve të shtypur me fuqitë imperialiste të së ashtuquajturës «botë e dytë», kjo nuk është në dobi as të proletariatit ndërkombëtar, as të popujve dhe as të vendeve socialiste, kjo është antileniniste. J. Stalini theksonte: «Unë nuk mund ta përfytyroj një rast të tillë që interesat e Republikës sonë Sovjetike te kërkojnë nga partitë tona motra deviacione nga e djathta [...] Unë nuk mund ta përfytyroj sesi interesat e republikës sone, e cila është baza e lëvizjes proletare revolucionare në mbarë botën, mund të mos kërkojnë maksimumin e revolucionizmit dhe të aktivitetit politik të punëtorëve të Perëndimit, por uljen e këtij aktiviteti, shuarjen e revolucionizmit» (Veprat, vëll. 8, f. 111). Në metropolet e kapitalizmit procesi i revolucionit proletar botëror mishërohet sot në luftërat klasore gjithnjë në rritje të proletariatit e të shtresave të tjera punonjëse e përparimtare kundër shfrytëzimit e shtypjes borgjeze, kundër orvatjeve të borgjezijsë për tua hedhur barrën e krizës së tanishme të sistemit kapitalist botëror mbi kurriz punonjësve, kundër rigjallërimit të fashizmit në këtë ose atë formë etj. Midis masave të gjera te punonjësve, me proletariatin në krye, po çan e do të çajë çdo ditë e më shumë rrugën vetëdija se e vetmja rrugëdalje për të shpëtuar nga krizat e plagët e tjera të kapitalizmit, nga shfrytëzimi borgjez, nga dhuna fashiste e nga luftërat imperialiste është revolucioni socialist dhe vendosja e diktaturës së proletariatit. Jeta dhe faktet provojnë se rritjen e valës së luftës revolucionare të masave nuk mund ta ndalojnë as borgjezia dhe as lakejtë e saj të hapur e të maskuar, që nga socialdemokratët e deri tek revizionistët modernë. «Lufta e tanishme e proletariatit botëror, – theksoi shoku Enver Hoxha në Kongresin e 7-të të PPSh, – vërteton përsëri tezën themelore të marksizëm-leninizmit se në botën borgjeze e revizioniste klasa punëtore dhe lufta e saj revolucionare nuk mund të mposhten as me dhunë, as me demagogji» (E. Hoxha, Raport në Kongresin e 7-të të PPSH, f. 186-187). Kushtet objektive po bëhen çdo ditë e më të favorshme për revolucionin në vendet e zhvilluara kapitaliste. Këtu revolucioni proletar është sot një problem i shtruar për zgjidhje. Me të drejtë partitë marksiste-leniniste, që kanë marrë në duart e veta flamurin e revolucionit, të tradhtuar e të flakur nga revizionistët, kanë shtruar si detyrë para vetes e i janë futur një pune serioze për përgatitjen e proletariatit e të aleatëve të tij për betejat e ardhshme revolucionare për përmbysjen e rendit borgjez. Kjo luftë revolucionare, e cila e godit sistemin kapitalist e imperialist botëror në bastionet e tij kryesore, gëzon e duhet të gëzojë përkrahjen e plotë të vendeve të vërteta socialiste e të popujve revolucionarë e liridashës në të gjithë botën. Por sot revizionistët modernë, përkrahësit e teorisë së «tri botëve», dhe teoricienët e «mosangazhimit», duke heshtur për revolucionin e përgatitjen e tij, në fakt përpiqen ta sabotojnë atë dhe të mbajnë gjallë statukuonë e rendit kapitalist. Autorët e teorisë së «tri botëve», duke u përpjekur të largojnë vëmendjen e proletariatit nga revolucioni, predikojnë se në kohën e sotme në plan të parë ka dalë çështja e ruajtjes së pavarësisë kombëtare nga rreziku i agresionit të superfuqive, veçanërisht nga socialimperializmi sovjetik, që konsiderohet prej tyre si armiku kryesor. Çështja e përcaktimit se cili është armiku kryesor në shkallë ndërkombëtare në një kohë të caktuar ka rëndësi të madhe për lëvizjen revolucionare. Partia jonë, duke patur parasysh zhvillimin e ngjarjeve, analizën klasore të gjendjes së sotme, thekson se imperializmi amèerikan dhe socialimperializmi sovjetik, të dyja këto superfuqi, janë sot «armiqtë kryesorë e me të mëdhenj të popujve», e, si të tilla, «ato përbëjnë të njëjtin rrezik» (E. Hoxha, Raport në Kongresin e 7-të te PPSh, f. 219). Socialimperializmi sovjetik është një imperializëm i egër, agresiv, i etur për ekspansion, që ndjek një politikë tipike kolonialiste e nekolonialiste, që mbështetet në forcën e kapitalit e të armeve. Ky imperializëm i ri, në rivalitet me imperializmin amerikan, lufton për të zënë pozita strategjike e për të hedhur kthetrat e tij në të gjitha zonat e kontinentet. Ai shquhet si zjarrfikës i revolucionit dhe shtypës i luftës çlirimtare të popujve. Por kjo nuk do të thotë aspak se armiku tjetër i popujve të të gjithë botës, imperializmi amerikan, është më pak i rrezikshëm, siç pretendojnë përkrahësit ë teorisë së «tri botëve». Këta, duke shtrembëruar të vërtetën e duke mashtruar popujt, thonë se imperializmi amerikan nuk qënka më luftënxitës, se ai gjoja është dobësuar, ndodhet në rënie, se është bërë «si një mi i trembur» me një fjalë, se imperializmi amerikan po shndërrohet në paqësor. Puna shkon deri atje sa edhe prania ushtarake amerikane në vende të ndryshme, si në Gjermani, Belgjikë ose Itali, në Japoni e në vende të tjera, të justifikohet e të quhet si faktor mbrojtës. Pikëpamje të tilla janë tepër të rrezikshme për lirinë e popujve, për fatet e revolucionit. Teza të tilla ushqejnë iluzione mbi natyrën agresive hegjemoniste e ekspansioniste si të imperializmit amerikan ashtu edhe të imperializmit sovjetik. Për proletariatin dhe revolucionin proletar vihet detyra për përmbysjen e çdo irnperializmi, dhe në mënyrë të veçantë e dy superfuqive imperialiste. Çdo imperializëm, nga natyra e tij, është kurdoherë armik i egër i revolucionit proletar, prandaj ndarja e imperializmave në më shumë a në më pak të rrezikshëm, nga pikëpamja strategjike e revolucionit botëror, është e gabuar. Praktika ka vërtetuar se të dyja superfuqitë, në të njëjtën masë dhe në të njëjtën shkallë, përfaqësojnë armikun kryesor për socializmin, për lirinë e pavarësinë e kombeve, forcën më të madhe mbrojtëse të sistemeve shfrytëzuese, rrezikun e drejtpërdrejtë për ta hedhur njerëzimin në një luftë te tretë botërore. Injorimi i kësaj të vërtete të madhe, nënvleftësimi i rrezikut të njërës ose të tjetrës superfuqi dhe, aq më keq, thirrja për tu bashkuar me njërën superfuqi kundër tjetrës, janë me pasoja katastrofale e me rreziqe të mëdha për të ardhshmen e revolucionit e të lirisë së popujve. Sigurisht, ndodh e mund të ndodhë që një vend ose një tjetër të shtypet ose të kërcënohet drejtpërdrejt nga njëra prej superfuqive, por kjo në asnjë mënyrë e në asnjë rast nuk do 0të thotë se superfuqia tjetër nuk përben rrezik po për atë vend, dhe aq më pak se superfuqia tjetër është shndërruar në mike të atij vendi. Parimi «armiku i armikut tim është miku im» nuk mund të zbatohet kur është fjala për të dy superfuqitë imperialiste, për Bashkimin Sovjetik dhe për Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Të dyja këto superfuqi luftojnë me të gjitha mjetet kundër revolucionit e socializmit, ato bëjnë të gjitha përpjekjet që revolucioni e socializmi të sabotohen e të mbyten me gjak. Të dyja superfuqitë luftojnë për ti shtrirë sundimin e shfrytëzimin e tyre mbi popuj e vende të ndryshme. Përvoja tregon se ato sulmojnë me egërsi herë në një zonë e herë në një tjetër per ti shtrirë kthetrat e tyre gjakatare mbi popujt, se ato hidhen në sulm me tërbim për të zëvëndësuar njëra-tjetrën. Sapo populli i një vendi arrin të heqë qafe sundimin e njërës superfuqi, menjëherë arrin tjetra. Lindja e Mesme dhe Afrika e vërtetojnë plotësisht këtë.§ Rryma tjetër e madhe e revolucionit botëror ne kohën tone është lëvizja nacionalçlirimtare e popujve, që drejtohet kundër imperializmit, neokolonializmit e mbeturinave koloniale. Marksistë-leninistët, proletariati botëror, janë plotësisht solidarë dhe i japin lëvizjes nacionalçlirimtare të popujve të shtypur tërë përkrahjen e tyre, duke e konsideruar atë si një faktor tepër të rëndësishëm e të pazëvendësueshem në zhvillimin e procesit revolucionar botëror. Partia e Punës e Shqipërise ka qene e është kurdoherë përkrah popujve që luftojnë për lirinë e pavarësine kombëtare. «Ne jemi për unitetin e proletariatit botëror dhe të të gjitha forcave të vërteta antiimperialiste e përparimdashëse, të cilat me luftë do të thyejnë planet agresive të luftënxitësve imperialistë e socialimperialistë. Partia e Punës e Shqipërise dhe populli shqiptar, konsekuentë në vijën e tyre marksiste-leniniste [...] edhe në të ardhmen nuk do ti kursejnë forcat e tyre dhe do të luftojnë së bashku me gjithë popujt e tjerë antiimperialistë e antisocialimperialistë, me gjithë partitë marksiste-leniniste, me gjithë revolucionarët e proletariatin botëror, me gjithë njerëzit përparimtarë, që planet e manovrat e armiqve të dështojnë, që çështja e lirisë dhe e sigurisë së popujve të triumfojë. Vendi ynë do të gjendet në çdo moment perkrah gjithë atyre popujve te cilëve u kërcënohet liria, pavarësia dhe u shkeiet e drejta» (E. Hoxha, Raport në Kongresin e 7-të të PPSh, f. 228). Ketë qëndrim të patundur shoku Enver Hoxha, në emër të Partisë e të shtetit shqiptar, e shprehu edhe në fjalën në Kuvendin Popullor për aprovimin e Kushtetutës sonë të re. «Shumica e popujve të botës, – deklaroi ai, – sot bëjnë përpjekje të mëdha dhe kundërshtojnë me forcë ligjet koloniale e sundimin neokolonialist, ato rregulla, praktika,zakone, marrëveshje të pabarabarta, të vjetra e të reja, të vendosura nga borgjezia për të ruajtur shfrytëzimin e popujve, dallimet e diskriminimet e urryera në marrëdhëniet ndërkombë-tare [...] Popujt përparimtarë e shtetet demokratike që nuk pajtohen me ketë gjëndje dhe luftojnë për vendosjen e sovranitetit kombëtar mbi pasuritë e tyre, që luftojnë për forcimin e pavarësisë politike e ekonomike, për barazi e drejtësi në marrëdheniet ndërkombëtare, gëzojnë solidaritetin e përkrahjen e plotë të popullit e të shtetit shqiptar» (Enver Hoxha, nga fjala në Kuvendin Popullor, 27 dhjetor 1976). Marksistë-leninistët, qysh nga koha e Leninit, luftën nacionalçlirimtare të popujve e të kombeve të shtypur nga imperializmi e kanë konsideruar kurdoherë si aleaten e fuqishme dhe rezervën e madhe të revolucionit botëror të proletariatit. Në vendet që kanë fituar plotësisht ose pjesërisht pavarësinë politike, revolucioni ndodhet në etapa të ndryshme zhvillimi dhe para tij nuk qëndrojnë të njëjtat detyra. Ka midis tyre vende që ndodhen drejtpërdrejt para revolucionit proletar, ndërsa në shumë të tjera në rend të ditës janë detyrat e revolucionit nacional-demokratik antiimperialist. Por në çdo rast, derisa ky revolucion drejtohet edhe kundër borgjezisë ndërkombëtare – imperializmit, ai është aleat e rezervë e revolucionit botëror proletar. Por a do të thotë kjo se vende të tilla duhet të mbeten në fazën nacional-demokratike dhe revolucionarët nuk duhet të flasin e të përgatiten për revolucionin socialist nga frika se mos kapërcejnë e djegin etapat dhe se dikush mund ti shpallë blankistë?! Lenini ka folur për nevojën e transformimit të revolucionit demokratiko-borgjez në revolucion socialist në vendet koloniale qysh në kohën kur në këto vende revolucionet demokratiko-borgjeze akoma ndodheshin vetëm në embrion. Marksi dhe Engelsi, duke kritikuar blankizmin, nuk i kanë quajtur të parakohshëm as revolucionin e vitit 1848 e as Komunën e Parisit. Marksizëm-leninizmi nuk e përzien aspak padurimin mikroborgjez, që çon në djegien e etapave, me domosdoshmërinë e zhvillimit të pandërprerë të revolucionit. Lenini theksonte se revolucioni në vendet koloniale e të varura duhet të çohet përpara. Qysh nga koha e Leninit në këto vende kanë ndodhur ndryshime të mëdha, te cilat janë parashikuar në mënyre gjeniale prej tij dhe gjejnë pergjigje në tezat leniniste mbi procesin revolucionar botëror. Kryerja e revoluciomt proletar është ligj i përgjithshëm dhe tendenca kryesore e epokës sonë. Nëpër të duhet të kalojnë e do të kalojnë doemos të gjitha vendet pa përjashtim, duke përfshirë edhe Indonezinë e Kilin, Brazilin e Zairenë etj., pavarësisht se nepër çetapa do të arrihet në revolucionin proletar. Të mos mbash parasysh këte objektiv, të predikosh ruajtjen e statukuosë dhe të teorizosh për «mosdjegien e etapave», të harrosh luftën kundër Suhartos e Pinoçetit, Gejzeli e Mobutus, do të thotë të mos jesh as për luftën nacionalçlirimtare e as për revolucionin nacional-demokratik. Nëpër revolucionin proletar duhet të kalojë e do të kalojë edhe Evropa. Kush e harron këtë perspektivë, kush nuk përgatitet për këtë qëllim, por predikon se revolucioini është çvendosur në Azi e në Afrikë dhe se proletariati evropian duhet të bashkohet me borgjezinë e tij «të urtë e të mirë» nën pretekstin për të mbrojtur pavarësinë kombëtare, ai qëndron në pozita antileniniste dhe nuk është as për mbrojtjen e atdheut e lirinë e kombit. Kush «harron» se duhet luftuar si Traktati i Varshavës ashtu edhe NATO-ja, se duhet hedhur poshtë si KNER-i ashtu edhe Tregu i Përbashkët, ai e vë veten perkrah tyre dhe bëhet skllav i tyre. Në Manifestin e Partisë Komuniste Marksi dhe Engelsi kane shkruar: «Një fantazëm sillet nëpër Evropë – fantazma e komunizmit. Të gjitha forcat e Evropës plakën [...] janë bashkuar për ti bërë luftën e shenitë kësaj fantazme». Ky konstatim i Marksit dhe Engelsit është aktual edhe në ditët tona. Disfata e përkohshme që ka pësuar revolucioni për shkak te tradhtisë revizioniste, si dhe potenciali ekonomik e fuqia ushtarake shtypëse që imperializmi e socialimperializmi u kundërvënë levizjes revolucionare e ideve të komunizmit, nuk kane mundur e nuk do të mundin kurrë të ndryshojnë kursin e historise, as të mposhtin forcën e madhe të marksizem-leninizmit. Marksizëm-leninizmi është ideologjia revolucionare që ka hyrë thellë në ndërgjegjen e proletariatit dhe që po ushtron një ndikim gjithnjë më të madh në masat e gjera të popujve që kërkojnëçlirim. Aq i forte eshtë ndikimi i kësaj teoriesa edheideologët borgjezë gjithnjëkanë qenë të detyruar ti bëjnë llogaritë me të dhe asnjëherë nuk i kanë pushuar orvatjet e tyre në kërkim të formave e të mënyrave për ta shtrembëruar marksizëm-leninizmin, për të minuar revolucionin. Teoritë e sotme antileninistz të «tri botëve», të «mosangazhimit» etj., gjithashtu kanë për qëllim të minojnë revolucionin, të shuajnë luftën kundër imperializmit, atij amerikan në menyrë të veçantë, të përçajnë lëvizjen marksiste-leniniste, unitetin e proletariatit, që kanë predikuar Marksi e Lenini, të krijojnë lloj-lloj grupërime elementësh antimarksistë, për te luftuar partitë e vërteta marksiste-Ieniniste që i qëndrojnë besnike marksizëm-leninizmit, revolucionit. Orvatjet për ti analizuar situatat gjoja në mënyrë të re, të ndryshme nga Lenini e Stalini, përtë ndryshuar strategjinë revolucionare, së cilës i është përmbajtur kurdoherë lëvizja komuniste marksiste-leniniste, çojnë në rrugë të shtrembër, antimarksiste, në braktisjen e luftës kundër imperializmit e revizionizmit. Besnikëria ndaj marksizëm-leninizmit, ndaj strategjisë revolucionare të lëvizjes marksiste-leniniste, lufta kundër të gjitha devijimeve oportuniste që` perhapin revizionistët moderne të ngjyrave të ndryshme, mobilizimi revolucionar i klasës punëtore dhe i popujve kundër borgjezisë e imperializmit, përgatitja serioze per revolucion janë e vetmja rrugë e drejtë, e vetmja rrugë që çon në fitore.


source: fineweb

text: Montekarlo, aksident makinash luksoze Një aksident i veçantë ka ndodhur në Montekarlo. Nuk bëhet fjalë për një përplasje normale mes makinash sepse imazhet tregojnë që mjetet e përfshira në incident janë makina ëndrrash me vlerë mijëra euro. Bentley, Ferrari, Mercedes, Aston Martin, Porsche janë “protagonistët” e këtij aksidenti të kushtueshëm. Përplasja ka ardhur nga Bentley që po drejtohej nga një vajzë, e cila pasi godet një Mercedes Class S, merr me vete edhe një Ferrari F430, një Porsche dhe një Aston Martin. Me një shikim të parë dëmet duhet të jenë rreth 50 mijë euro.


source: wikipedia

text: Një barometër është një instrument shkencor i përdorur në meteorologji për të matur presionin atmosferik. Tendenca e presionit mund të parashikojë ndryshime afatshkurtra në mot. Shumë matje të presionit të ajrit përdoren në analizën e motit të sipërfaqes për të ndihmuar në gjetjen e trofeve sipërfaqësore, sistemeve të presionit të lartë dhe kufijve ballore. Barometrat dhe altimetrat e presionit (lloji më themelor dhe i zakonshëm i altimetrit) janë në thelb të njëjtit instrument, por përdoren për qëllime të ndryshme. Një altimetër ka për qëllim të përdoret në nivele të ndryshme që përputhen me presionin atmosferik përkatës në lartësi, ndërsa një barometër mbahet në të njëjtin nivel dhe mat ndryshimet e presionit të presionit të shkaktuara nga moti. Meteorologji


World news story Rinia sfidon dhunën kundër grave dhe vajzave Mirëpresim propozime që synojnë rritjen e ndërgjegjësimit dhe trajtimin e çështjes së dhunës kundër grave. Afati perfundimtar 31 janar 2018. Ambasada Britanike në Tiranë mbështet barazinë gjinore, diversitetin dhe të drejtat e njeriut. Për të mbështetur punën tonë në këto fusha, mirëpresim propozimet për të konceptuar dhe zbatuar projekte që synojnë rritjen e ndërgjegjësimit dhe trajtimin e çështjes së dhunës kundër grave. Për një aplikim të suksesshëm: - Hartimi i një fushate që synon ndërgjegjësimin dhe / ose ndihmon në parandalimin e dhunës ndaj grave në Shqipëri. Propozimi duhet të synojë të ndryshojë qëndrimet dhe / ose sjelljen e individëve, komuniteteve dhe institucioneve ndaj dhunës kundër grave. - Zbatimi i fushatës brenda afatit: Fushata e suksesshme duhet të fillojë ose të përfundojë më 8 mars në përkujtim të Ditës Ndërkombëtare të Gruas. Aplikuesit duhet të sigurohen që projekti të hartohet dhe të zbatohet sipas afatit kohor të propozuar - Për t’u konsideruar, aplikantët duhet të jenë nga mosha 18-25 vjeç, dhe të përfshijnë një larmi disiplinash dhe shtrirjeje gjeografike. Propozimet nuk janë të kufizuara vetëm në fushën krijuese. Përveç kësaj, aplikimet mund të dorëzohen nga individë ose grupe. - Aplikantët ose ekipet e interesuara duhet të dorëzojnë një propozim projekti tek Ambasada Britanike në Tiranë. Propozimet përzgjidhen dhe miratohen nga Bordi i Programeve të Ambasadës Britanike. Aplikuesit do të njoftohen më 5 shkurt 2018. Afati: 31 janar 2018 Aplikimet e përfunduara ose pyetjet duhet të dërgohen tek: british.embassytirana@fco.gov.uk Totali i fondeve në dispozicion është £3000 ose shuma e barazvlefshme ne lekë Shkarko aplikimin:


NORMA BAZË E INTERESIT - Norma bazë e interesit 0.50% (Marrëveshje riblerje njëjavore) - Lehtësirat njëditore - Depozita njëditore 0.10% - Kredia njëditore 0.90% Video Të gjitha Fjala e Guvernatorit Sejko në konferencën për shtyp për vendimmarrjen e politikës monetare, 18.12.2019 Ceremonia prezantuese e Projektit të Binjakëzimit “Forcimi i kapaciteteve të Bankës së Shqipërisë në kuadër të përafrimit me legjislacionin e Bashkimit Evropian”, 19.12.2019 Guvernatori Sejko në prezantimin e Raportit Vjetor të Bankës së Shqipërisë për vitin 2018 në Kuvend, 8 maj 2019 Guvernatori Sejko në konferencën e përbashkët për shtyp me Shefin e Misionit të FMN-së dhe Ministren e Financave dhe Ekonomisë, 6 maj 2019 Guvernatori Sejko në seancën dëgjimore të Komisionit Parlamentar të Ekonomisë dhe Financave mbi projektbuxhetin 2019, 19.11.2018 Guvernatori Sejko në konferencën e përbashkët me Shefin e Misionit të FMN-së dhe Ministrin e Financave dhe Ekonomisë, 20.11.2018 Zëvendësguvernatorja Ahmetaj në forumin “Empowering financial inclusion through financial education'' Guvernatori Sejko prezanton Raportin Vjetor të BSH për vitin 2017 në Komisionin e Ekonomisë dhe Financave Foto Të gjitha Guvernatori prezanton Raportin Vjetor të Bankës së Shqipërisë për vitin 2020 në Komisionin e Ekonomisë dhe Fina Guvernatori Sejko në takim Ambasadorin e parë të Ukrainës rezident në Tiranë, Sh.T.Z. Volodymyr Shkurov Guvernatori Sejko në Mbledhjet e Pranverës të Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN) dhe të Grupit të Bankës Botërore (BB) Guvernatori Sejko në një takim mirëseardhjeje me Ambasadorin e ri të OSBE-së në Shqipëri, SH.T.Z. Vincenzo Del Monaco Ceremonia virtuale e përfundimit të Projektit të Binjakëzimit “Forcimi i kapaciteteve të BSH në kuadër të përafrimit me legjislacionin e BE” Guvernatori i Bankës së Shqipërisë, z. Gent Sejko, takon Ambasadorin e ri të Mbretërisë së Spanjës në Shqipëri, SH.T.Z. Marcos Alonso Alonso Konferenca virtuale e Bankës së Shqipërisë me temë “COVID-19: Ndikimi në ekonominë reale dhe përshtatja e politikave të bankave qendrore” 29.10.2020 Guvernatori Sejko në takimin e Ministrave të Financave dhe Guvernatorëve të Bankave Qendrore të vendeve të EQLJL-së, me Drejtoren e Përgjithshme të FMN, zj. Kristalina Georgieva, 22.10.2020 Guvernatori Sejko në takime online në kuadër të Mbledhjeve Vjetore të FMN dhe BB me përfaqësues të BB-së dhe FMN-së 19.10.2020 Guvernatori Sejko në ceremoninë e promovimit të librit: “Kriza ekonomike në kohën e koronavirusit”, datë 7 korrik 2020 Guvernatori Sejko gjatë prezantimit të Raportit Vjetor të Bankës së Shqipërisë për vitin 2019 në Kuvendin e Shqipërisë, 2 korrik 2020 Guvernatori Sejko në takim me Ambasadorin e ri të Austrisë në Shqipëri, Sh.T.Z. Christian Steiner, 11 qershor 2020 Guvernatori Sejko në takimin e 43-të të Klubit të Guvernatorëve të vendeve të Azisë Qendrore, Rajonit të Detit të Zi dhe Ballkanit Guvernatorit Sejko prezanton Raportin Vjetor të Bankës së Shqipërisë për vitin 2019 në Komisionin e Ekonomisë dhe Financave Guvernatori Sejko në takim me Ambasadorin e Mbretërisë së Norvegjisë në Shqipëri, rezident në Prishtinë, SH.T.Z. Jens Erik Grøndahl Guvernatori Sejko në Forumin për vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore, të organizuar nga ”Euromoney'' Ceremonia e Prezantimit të Projektit të Binjakëzimit “Forcimi i kapaciteteve të Bankës së Shqipërisë në kuadër të përafrimit me legjislacionin e Bashkimit Evropian”, 19.12.2019 Guvernatori Sejko takim me drejtorët e bankave tregtare, lidhur me ndikimin e tërmetit në ekonomi dhe masave për t’u ndërmarrë nga sistemi bankar Guvernatori Sejko gjatë zhvillimit të Mbledhjeve Vjetore të Fondit Monetar Ndërkombëtar dhe Bankës Botërore, 18-20 tetor 2019


Japonia është e ndarë në 47 prefektura (Japonisht: 都道府県, todōfuken), duke formuar nivelin e parë të juridiksionit dhe ndarjes administrative të vendit. Ato përfshijnë 43 prefektura (県, ken, [keꜜɴ]) të duhura, dy prefektura urbane (府, fu; Osaka dhe Kyoto), një "qark" ose "territor" (道, dō; Hokkaido) dhe një "metropol" (都, to; Tokio). Në vitin 1868, Funhanken sanchisei krijoi prefekturat e para (urbane-fu dhe rurale -ken) për të zëvendësuar administratorët urbanë dhe rural (bugyō, daikan, etj.) në pjesët e vendit të kontrolluara më parë direkt nga shogunati dhe disa territore të rebelëve/shogunatëve besnikë që nuk i ishin nënshtruar qeverisë së re si Aizu/Wakamatsu. Në vitin 1871, të gjitha tokat e mbetura feudale (han) u shndërruan gjithashtu në prefektura, kështu që prefekturat e ndanë tërë vendin. Në disa valë të konsolidimit të territorit, 47 prefekturat e sotme u formuan nga fundi i shekullit. Në shumë raste, këto janë në kundërshtim me provincat antike të ritsuryō të Japonisë.[1] Shefi ekzekutiv i çdo prefekture është një guvernator i zgjedhur drejtpërdrejt (知事, chiji). Urdhërat dhe buxhetet miratohen nga një asamble njëdhomëshe (議会, gikai) anëtarët e së cilës zgjidhen për mandat katër vjeçare. Sipas një sërë ligjesh të viteve 1888-1890 për qeverisjen vendore deri në vitet 1920, çdo prefekturë (atëherë vetëm 3-fu dhe 42 -ken; Hokkai-dō dhe Okinawa-ken ishin subjekt i ligjeve të ndryshme deri në shekullin e 20-të) u nda në qytete (市, shi) dhe rrethe (郡, gun) dhe çdo rreth në qytezë (町, chō/machi) dhe fshatra (村, son/mura). Hokkaido ka 14 nënprefektura që veprojnë si Zyra të Përgjithshme Nënprefektural (総合振興局, sōgō-shinkō-kyoku) dhe Zyrat Nënprefektural (振興 局, shinkō-kyoku) të prefekturës. Disa prefektura të tjera kanë edhe zyrat e degës që kryejnë funksione administrative prefekturale jashtë kryeqytetit. Tokio, kryeqyteti i Japonisë, është një prefekturë e bashkuar; një metropol, ai ka tipare të të dy qyteteve dhe prefekturave. Historikisht, gjatë periudhës Edo, shogunati Tokugawa krijoi zona të rregulluara nga bugyō (奉行 支配) rreth nëntë qyteteve më të mëdha në Japoni, dhe 302 zona të qeverisura me qytete (郡 代 支配 地) gjetkë. Kur qeveria Meiji filloi të krijojë sistemin prefektural në vitin 1868, nëntë zonat e rregulluara nga bugyō u bënë fu (府), ndërsa zonat e qeverisura të qytezës dhe pjesa tjetër e zonave të qeverisura nga bugyō u bënë ken (県). Më vonë, më 1871, qeveria caktoi Tokio, Osaka dhe Kyoto si fu, dhe e vendosi fu tjetër në statusin e ken. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, më 1943, Tokio u bë to, një lloj i ri i pseudo-prefekturës. Megjithë ndryshimet në terminologji, ekziston pak dallim funksional midis katër llojeve të qeverive lokale. Qeveritë nën-kombe nganjëherë kolektivisht quhen todōfuken (都道府県) në japonisht, që është një ndërthurje e katër termave. ^Për shkak të ndarjes së Koresë, Kōgen (Kangwon / Gangwon), Keiki (Gyeonggi) dhe Kōkai (Hwanghae) ndahen midis Koresë së Veriut dhe Koresë së Jugut. Ndërsa secila Kore ka provincën e vet Kangwon / Gangwon, pjesa e Koresë së Veriut të Gyeonggi dhe pjesa e Koresë së Jugut të Hwanghae janë zhytur në provincat e tjera. ^Shunsen (Chuncheon) është në Korenë e Jugut të sotshme.


source: CulturaX

text: Mianmari nuk do të japë leje që i dërguari i ASEAN-it të takohet me Suu Kyi Qeveria ushtarake në pushtet e Mianmarit nuk do të japë leje që liderja e rrëzuar nga pushteti Aung San Suu Kyi të takohet me të dërguarin e Shoqatës së Kombeve të Azisë Juglindore (ASEAN) Qeveria ushtarake në pushtet e Mianmarit nuk do të japë leje që liderja e rrëzuar nga pushteti Aung San Suu Kyi të takohet me të dërguarin e Shoqatës së Kombeve të Azisë Juglindore (ASEAN), transmeton Anadolu Agency (AA). Zyrtarët thanë se i dërguari i ASEAN-it nuk u pengua të vizitonte vendin, por nuk do të lejohet të takohet me ish-udhëheqësen Suu Kyi, e cila është e burgosur për krime, raportoi agjencia e lajmeve të Tajvanit CNA. Zëdhënësi Zaw Min Tun tha se vonesa e OKB-së në miratimin e qeverisë ushtarake të kandidaturës për ambasadorin e OKB-së ishte e motivuar politikisht. Ai theksoi se se OKB-ja, vendet dhe organizatat e tjera "duhet të shmangin standardet e dyfishta kur hyjnë në marrëdhënie ndërkombëtare". I dërguari special i ASEAN-it, Erywan Yusof javën e kaluar tha se mosveprimi i administratës ndaj planit të ASEAN-it është "ekuivalent me tërheqjen" dhe se disa shtete anëtare "po diskutojnë thellësisht" për përjashtimin e Min Aung Hlaing nga samiti këtë muaj. Erywan në deklaratën e tij në fillim të javës tha se ai nuk mban anë ose nuk ka një qëndrim politik dhe se mezi po e pret vizitën. Grusht shteti ushtarak në Mianmar Si rezultat i ndërhyrjes së armatosur të ushtrisë së Mianmarit kundër protestuesve, kundër grushtit të shtetit dhe grupeve rebele, rreth 1.000 persona kanë humbur jetën dhe mijëra demonstrues janë arrestuar. Teksa demonstratat në shkallë të gjerë ende vazhdojnë në vend. Gjithashtu vazhdon edhe gjyqi ndaj zyrtarëve të lartë qeveritarë në gjykatat ushtarake.


text: Ngjarje 1348 - Universitet i Karolit themelohet në Pragë. 1805 - Shfaqet për herë të parë Simfonia e 3-të e Beethowenit (Eroica) në teatrin e Vjenës nën drejtimin e tij. 1827 - Kimisti anglez John Walker shpiku kutinë e shkrepses prej druri. 1939 - Shqipëria sulmohet nga Italia fashiste. 1946 - KF Partizani luan ndeshjen e pare ne historine e tij. 1948 - Krijohet Organizata Botërore e Shëndetësisë. 1954 - Kanali Walb Tv 10 fillon transmetimin në Albany Georgia. 1969 – Ditëlindja simbolike e internetit, i cili sot feston 50-vjetorin. 2011 - Atifete Jahjaga, zgjidhet presidente e Republikës së Kosovës. Lindje 1924 - At Zef Pllumi, shkrimtar (V. 2007) 1939 - Vaçe Zela, këngëtare (V. 2014) 1944 - Gerhard Schröder, politikan gjerman, ish kryeministër i Gjermanisë 1954 - Jackie Chan, aktor, regjisor, këngëtar dhe kaskader kinez 1964 - Russell Crowe , aktor nga Zelanda e Re 1974 - Kledi Kadiu, balerin Vdekje 1498 - Charles VIII, mbret i Francës (lindi më 1470) 1614 - El Greco, piktor dhe sculptor spanjoll (lindi më 1541) Festa dhe përvjetore Dita Botërore e Shëndetit Prill


Mustafa: Qytetarët të dalin në zgjedhje dhe ta forcojnë demokracinë Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Isa Mustafa, ka votuar të dielën në Shkollën “Emin Duraku”, së bashku me bashkëshorten e tij, dhe ka kërkuar nga qytetarët që të dalin në zgjedhje, ta forcojnë pushtetin lokal dhe ta forcojnë demokracinë. “Sot është një ditë mjaft e rëndësishme për Kosovën. Është një ditë ku qytetarët vendosin për qeverisjen lokale, për kryetarë të komunave edhe për këshilltarë të kuvendeve komunale. Besoj që qytetarët do të zgjedhin më të mirët, për ta forcuar qeverisjen lokale dhe për ta forcuar demokracinë”, ka thënë Mustafa. Kryetari i LDK-së pohoi se është në vullnetin e qytetarëve që me votën e tyre ata t’i ndihmojnë demokratizimit të vendit dhe zhvillimit të tij. “Uroj që gjithë qytetarët të dalin dhe të votojnë, ta japin votën e tyre për ata që qytetarët mendojnë se e meritojnë”, tha në fundit kreu i LDK-së.


Kryeparlamentari Meta, mesazh ngushëllimi për ndarjen nga jeta të akademikut dhe...


text: Po futemi në stinën kur mjegulla do t’i pushtojë rrugët tona. Për vozitje të sigurt nëpër mjegull më e rëndësishmja është që të keni drita të rregullta që të vëreheni në rrugë. Në mjegull përdoren dritat e ulëta për ndriçim të rrugës apo dritat e mjegullës, e bën të përdorën edhe të dyja njëkohësisht. Ka vozitës të cilët nuk dinë si t’i përdorin dritat e mjegullës si duhet. Dritat e pasme për mjegull aktivizohen vetëm gjatë kohës së dukshmërisë së zvogëluar pas reshjeve të shiut, borës dhe mjegullës. Ato assesi nuk duhet të përdoren në raste tjera, për shembull gjatë natës, sepse u pengojnë vozitësve të automjeteve tjera në trafik. Por, për këtë, dritat e përparme të mjegullës mund t’i aktivizoni edhe atëherë kur dukshmëria nuk është e zvogëluar, por kur jeni duke vozitur nëpër rrugë të ngushta me kthesa të plota. Rregulla e dytë e rëndësishme është të vozisni ngadalë, jashtëzakonisht ngadalë. Më së shumti 50 kilometra në orë. Është e domosdoshme të ngadalësoni kur të vëreni automjetin para jush sepse, për shkak të dukshmërisë së zvogëluar, vështirë do të mund të vlerësoni nëse ai është i ndalur apo në lëvizje. Kur mjegulla është e dendur, aksidentet zinxhirore janë më të shpeshta pikërisht për shkak të vërejtjes së vonuar të automjetit tjetër. Tejkalimi nuk rekomandohet sepse automjetin i cili lëviz në drejtimin e kundërt është vështirë ta vëreni, e largësia dhe shpejtësia e automjetit të cilin e tejkaloni nuk është e vërtetuar saktësisht kur dukshmëria është e zvogëluar. Rritni hapësirën në mes automjetit tuaj dhe atij para, nëse është e mundur mos flisni me tjerët në celularë, muzikës ia ndalni pak ose tërësisht zërin dhe bëni pauza më të shpeshta. Nëse keni vendosur që të ndaleni dhe të prisni që të kthjellet rruga, gjithsesi lini dritat e ndezura në automjet dhe do t’i bëni nder si vetes edhe pjesëmarrësve tjerë në trafik.


text: "Do iki për në punë, ik se ngatërrova rrugën"/ Zhdukja e 40-vjeçarit në Vlorë, ja çfarë po heton policia Zhdukja e 40-vjeçarit Ermal Ngucaj në qytetin e Vlorës vijon të mbetet ende misterioze, ndërsa Policia ka nisur hetimet për të bërë të mundur dokumentimin e ngjarjes. Sipas burimeve të Policisë, pistat ku është fokusuar grupi hetimor janë në një ngjarje të ndodhur një vit më parë në fshatin Lepenicë, në të kaluarën e tij në Itali dhe ndonjë konflikt që mund të ketë pasur gjatë ditëve të fundit. Sipas informacioneve, në shtator të vitit të kaluar, 40-vjeçari Ngucaj është konfliktuar fizikisht me një 19-vjeçar në një gurore të zonës. Për këtë ngjarje, Ngucaj është arrestuar nga Policia dhe është dënuar me shtatë muaj burg. Ai ka kryer dënimin dhe është liruar nga burgu. Familjarët janë shprehur se kjo ngjarje nuk ka lidhje me zhdukjen e Ermal Ngucajt, pasi gjërat mes palëve janë 'sheshuar'. Blutë e Vlorës dyshojnë që zhdukja e 40-vjeçarit mund të ketë lidhje edhe me ndonjë konflikt, që mund të ketë pasur kohët e fundit në këtë qytet, ndërsa për këtë vijojnë hetimet për të bërë të mundur gjetjen e sa më shumë provave. Policia e Vlorës nuk përjashton as pistën që lidhet me lëndën narkotike, por ende për këtë pistë nuk ka asnjë provë, nëse 40-vjeçari është i përfshirë në këtë veprimtari. Makina e Ermal Ngucajt u gjet e braktisur tri ditë më parë në afërsi të fshatit Mavrovë, ndërsa brenda saj janë gjetur rroba dhe një palë atlete që i përkisnin 40-vjeçarit, ndërsa automjeti është gjetur i mbyllur dhe çelësat nuk janë gjetur. Automjeti i gjetur ditën e martë nga Policia e Vlorës pas denoncimit të vetë familjarëve dhe me kërkesë të tyre është hapur për të parë nëse kishte ndonjë gjë të dyshimtë në bagazh. Nga burime të Policisë është mësuar se në automjet dhe jashtë tij nuk është gjetur ndonjë send i dyshimtë. Nga blutë e Vlorës po hetohet nëse 40-vjeçari mund të jetë zhdukur në ndonjë vend tjetër dhe makina të jetë parkuar më pas në afërsi të fshatit Mavrovë. Për këtë ngjarje, familjarët e 40-vjeçarit thonë se nuk ka pasur sherre të pasuara, si edhe e hedhin poshtë si shkak të zhdukjes së djalit të tyre. Fejzo dhe Mjaftime Ngucaj dyshojnë se djali i tyre është rrëmbyer.


text: Nga Gjon Marku Ku shkoi vota ime Nuk ishte ditë e zakonshme jo pse ishte e djelë dhe ditë të tilla zakonisht janë pushim por pse ishte ditë votimesh. E për Markun ishte dhe dita e kandidimit kështu që ai ishte ngritur herët pse donte të votonte shpejt e të përshëndeste ndonjërin prej atyre që i kishin premtuar se do ta ndihmonin me ndonjë nder duke e gostitur me ndonjë votë. Kështu që bashkë me të birin që i ishte lutur që ta merrnin me vete dhe me të shoqen ishte drejtuar për në qendrën ku do të votonte. Edhe pse ai ishte menduar se ishte herët gjeti një radhë jo të vogël Kështu në qendrën e votimit kur i erdhi rradha (ah, që nuk na u ndanë këto rradhët) hyri në sallë me pasaportën në dorë, bëri veprimet e nevojshme dhe pasi ia lyen gishin e madh me bojë si atyre deshve që i qojnë në dasmën e nipit, në fakt vetja iu duk si të ishte ndonjë prej të burgosurve të fashizmit që kishin nga një shenjë për tu dalluar, i dhanë dy fletë votimi. Në njërën prej tyre ishte dhe emri i tij. Në tavolinën përballë qëndronin ata pra komisionerët që mendonin vjedhurazi ti bënin hile njëri-tjetrit. Garat kishin nisur që në përzgjedhjen e tyre për të qënë aty. Shkollimi nuk kishte shumë rëndësi, militantizmi dhe aftësia për të qënë pelivanë dhe hilepunues po. Aty ishte dhe një që Mark Gjinit i kishin thënë se aq i specializuar është për kësi punësh sa në fshatin e tij e mbajnë si hajdutin më të madh të pulave. Tash quhej vjedhës modern pse vidhte si i specializuar votat e i kalonte nga njëri tek tjetri kandidat. Njeri prej tyre i afroi një listë ku ishte emri i tij dhe i tha prerë të firmoste. Para tij e shoqja me të birin. Një komisioner mësues i plotësoj të birit një nga ato fletët që dukeshin si dikur fletët e lavdërimit me një dizenjo shumëngjyrëshe që u jepen atyre që votojnë për herë të parë. I biri në fakt ishte në klasën e katërt të shkollës fillore e i thirri të atit duke i treguar fletën gjithë gëzim. Aq më tepër që ai donte të votonte me të sikur të donte të mbështeste të atin kandidues. Pasi mbaroi një procedurë bezdisëse ai u fut në dhomën e fshehtë sepse ashtu thoshte ligji dhe e vuri një kryq në kutinë bosh drejt me emrin e tij. Pastaj fletën e palosi dhe e rrasti në kutinë e votimit. U drodh kur mendoi një moment se vota e tij mund të tjetërsohej, kjo kishte ndodhur edhe shumë herë të tjera për ato njëzet vite pluralizmi. Gjithnjë para kryeministrisë gjendej një palë që kontestonte zgjedhjet në protestë. Pas zgjedhjeve të fundit para kryeministrisë ishin vrarë tre veta që kërkonin votën e tyre të tjetërsuar. E plumbat kishin dalë pikërisht prej andej nga pushtetarët e dalë me votat e vjedhura urdhëronin votëvjedhësit që të ruanin me çdo kusht vjedhjen. Nuk ka mundësi mërmëriti me vete. Por dyshimet e tij dolën të vërteta vetëm se të nesërmen pasi disa numërues hajdutë dhe vjedhës mes tyre dhe hajduti i pulave të katundit të vet qetë qetë votat e tij i dërguan diku tjetër ani se ishin të tij. Gjithsesi vota e tij humbi. Vallë e mori lumi, a thua e varën në degën e rrapit si dikur klerikët tek turra e druve në Shkodër apo bilbilenjtë në jug. Pra humbi si të mos kishte ekzistuar kurrë. -S’ke asnjë votë i thanë në KZAZ-në 38:- ku ishin numëruar votat. -Po si ka mundësi kishte pyetur ai i habitur. Unë nuk kisha ndonjë kusur për të larë. Pse unë duhet të jem pre e disa matrapazëve të vegjël që nga injoranca dhe padija kërkojnë të luajnë me edukatën dhe mirësjelljen time, kërkojnë të tjetërsojnë votën time dhe të familjes sime. Ajo votë është e shenjtë. I biri e vështronte dhe sypërlotur nuk dinte çfarë të thoshte, ai vetë me dorën e tij kishte vënë atë plus në kuadratin ku i kishte thënë e ëma dhe ku ishte emri i të atit e ajo tashmë nuk ishte. Sa do të donte të mos kishte qënë atë ditë me të ëmën, po sikur ai ta kishte ngatërruar e të kishte vënë kryqin një kuadrat më poshtë a në një kuadrat më sipër? Ku dinte ai se çfarë kishte ngjarë e ku e mendonte ai këtë gjë. Ata xhaxha dhe teta të kollarisur e seriozë si mund të vidhnin e tjetërsonin votën e të atit këtë as që e mendonte. Ishte zënë krejt ngushtë e nuk dinte çfarë të bënte vetëm se ngulur pranë televizorit dëgjonte se në atë qendër votimi ku kishte votuar ai me të ëmën e të atin nuk dilte asnjë votë. U ngrit dhe duke qarë u drejtua për nga i ati i cili nuk fliste veç mendohej dhe pinte duhan. Nuk e mbajti dot veten dhe duke qarë iu drejtua të atit. -Më fal babi unë ndoshta e kam ngatërruar e kam votuar për dikë tjetër. Tjetri brofi në këmbë dhe u statua i shtangur përpara tij. Se kishte shkuar në mendje vuajtjen dhe përjetimin jo të zakontë të të birit. Biles as në familje me gruan nuk kishte biseduar për votat e tjetërsuara të tij. Nuk dinte çfarë ti thoshte. Ishte shtangur dhe goja nuk i nxirrte asnjë fjalë. -Po pse më kërkon të falur e pyeti me një ton lutës. Nuk është faji yt. Tjetër gjë ka ndodhur biri im. Tjetri filloi të dëneste si ta kishte ai gjithë fajin. -Jo, jo:-tha ai duke shuajtur fundbishtin e cigares në taketuke. Nuk ke asnjë faj as ti e as ne. Tjetërkush e ka fajn. Hajde me babin e dalim për një kafe. Ashtu pothuajse të heshtur shkuan në njërën nga kafenetë me mendimin se do të qetësoheshin. Mirpo në tavolinën ngjitur ishte ulur pak minuta më vonë pulëvjedhësi që kishe qënë dhe komisioner dhe numërues. Votën time siç duket për mëkatet e mia e për mospërdorjen time e kanë rrastur nëpër zarfët e të tjerëve natyrisht jo pa urdhërin e dikujt. Pra vota ime ka përfunduar në një kuti që të vjetrit e quanin putanë, ndërsa ne më të rinjtë e quanim prostitutë po si tja shjegonte të birit? Vota ka gojë e flet, ka sy e shikon. Ka zemër e revoltohet siç është zënë ngushtë e kërkon të pëlcasë zemra e tim biri ajo revoltohet dhe të zë fytin të merr frymën mendoi. Për atë votë qindra mijëra vetë në turma të përndezura në mizëri idhnakësh ishin ndalur në heshtje para kryeminsistrisë prej nga plumbat ishin turrur ti plandisin tre prej protestuesve përdhe. Një dymbëdhjetvjeçare në Gjirokastër e ka akoma lotin të pa tharë në faqe për të atin e vdekur vetëm për drejtësi. Im bir nuk ka faj, ai dhe zogjt nuk e njohin gjuhën e klithmave. Ra telefoni e ajo zile sikur e zgjoi nga një kllapi e thellë pse ai ofshani fort. Ani biri im, ani ti je shëndosh i tha e ëma prapa telefonit. Muzgu po shtrinte krahët mbi male. Qyteti rrëshqiste ngadalë në honet e mbremjes. Në tavolinën ngjitur ai mbeturinë ashkël qeshte si triumfëtar dhe hidhte ndonjë fjalë duke prekur aty ku nuk duhet prekur e duke shpërfillur edukatën dhe mirësinë e tij krenarinë e tij, është një krenari e fshehur nëpër muzg mendoi. Një inat i brendshëm e pushtoi shpirtin e tij. I kishin marr ditën për djell votën e tij, i biri sypërlotur fajësonte vetën për votën e tjetërsuar të të atit, e ëma që ishte në kapërcyll, të jetës e ngushëllonte ani bir, ani si ti thoshte, s’ke ç’bën, gjithsesi ta morën ndër sy votën, dinjitetin dhe ti hesht. Po sikur të të marrin nderin. Brofi në këmbë aq sa dhe i biri u tremb. Thirri kamarierin dhe me hapa të shpejtë u drejtua në studion e tij. E gjeti ligjin e zgjedhjeve dhe shpejt e shpejt në kompiutër formuloi kontestimin. Kryetari i partisë në qendër në mënyrë mosbesuese i ishte drejtuar -Hë mo lere këtë muhabet, ty gjithnjë ti vjedhin votat. Ua rregulloj unë mendoj me vete. Ti nuk duhet të mësohesh të të shkelin sikur iu drejtua të birit. Pastaj mendjen e hodhi tek e ëma, ti dhe gjithçka që unë të shkollohesha dhe të bëhesha i edukuar pajën tënde të vjetër e shite që unë të mbaroja universitetin e që të mos më marrin nëpër këmbë zagarët. Mos vallë kjo ka qënë rruga e gabuar. Ani mama ti më bëre dhe egërcak e për të drejtën time do të luftoj deri në fund i vetëm. E si mund të heshtete tani. Ajo natë pa gjumë qe e gjatë. E në mëngjes u ba gati të dilte herët. Teksa rruhej ju kujtua ajo natë kur i ati kishte vdekur. Kishte qënë dimër atëhere kur ai kishte bërë një natë të gjatë pa gjumë. I ati jepte e merrte në përpjekjen e tij për jetë a vdekje. Ishte natë dimri. Ndërsa aty në dhomë ku vdekja kishte triumfuar ashtu në të dalë të dritës pasi e kishin veshur të atin ai kishte tretur fundbishtin e cigares në oxhak, pastaj mori shkullojën e hekurt dhe më të filloi të përpushte në hirin me prush qarri. Eh kishte ofsha me vehte si qënka kjo jetë! Kishte fërkuar sytë që i ishin dukur si ti kishte të mbushur me dhe. Pas atyre mendimeve të lodhshme që i kishin ardhur në kokë ju drodhën vajshëm sytë. U drejtua drejt qezmes që të hidhte një a dy grushta me uji fytyrës. Pastaj u fut në dhomën e fëmijëve të cilët flinin në një gjumë të thellë. Kishte qënë ora më e vdekur e natës, era hungërinte si ulkonjat bjeshkëve. Drurët rënkonin, degët e thata rrëzoheshin prej stuhisë. Prej çatisë së kullës një tjegull ishte plandisur përdhe. Ai sikur dëgjoj gulqimën e fundi të të atit. E kishte hapur perden e dritares dhe vështrimin e kishte hedhur jashtë, ku shfrynte erë e rreptë. Në fundin e arës së bardhë vu re degët e arrave të zhveshura lakuriq. Po ashtu degët shelgjeve rrinin varur mbi përrua. Mëllinjat pendëzeza kushedi ku flenë kishte menduar, strukur mes gjethesh të arta, fle dhe shpezëria. Shpirti i babait të tij kushedi ku rendte të fshihej i vetëm nëpër natë si hije, buzqeshjengrirë mes ethesh të frikshme fantazëm. Udhëtimi nëpër natë si ka pas kërkujt grat. Vallë shpirti i tij do të ngjitet mes yjesh në qiell. Në atë përtejqafe tufani hungërin, ujkun mbyt. Leh era bushtër nëpër përroje. Lugjet ulurin kobshëm. Atje ishte varreza e vetmuar prej fshatit ku gjendeshin ata që kishin vdekur. Po si do të mund të varroste sidomos tashmë kur gjithçka e ka mbuluar bora. Si bora ishte shpirti i timeti prandaj ai do të shkojë në paqe. Për të shkuar deri atje mes malit këputet një shteg i egër e del në atë shpatull mali ku gjendet një varrezë e vetmuar dhe e mbështjell prej territ të natës asnjë shenjë jetë nuk ka atje. As një xixëllim drite. Po mendimi i kaloi prej së shkuars në të tashmen. Mbi kryet e atij mali janë thyer mijëra rrufe. Unë vij prej atyre maleve kreshtëmurrme ku mbi shkëmb shqiponja sqepin mpreh dhe syrin e mban hapur. Ai s’kishte qënë i vemendshëm biles i pazoti e si një lepur që ja kishin marrë ndër sy votën e tij të të birit (të ëmës). Këto ishin mendimet e tij të fundit kur e mbylli derën e doli të drejtohej për në Tiranë në Komisionin Qëndror ku paraqiti kontestimin e tij bashkë me argumentet e pafundme. Pastaj u drejtua për nga Zyrat e OSBE-së që vëzhgonin zgjedhjet në Shqipëri e që gjithnjë thoshin se këto zgjedhje janë më të mira se të kaluarat, por standartet nuk i plotësojnë e janë numëruar keq ose shumë keq së paku një e treta e rezultatit është e deformuar. Aty e kishin dëgjuar me vemendje dhe me shumë kujdes. Pastaj u drejtua në zyrat e partisë së tij ku kryetari flokëbardhë e priti ftohtë. -Nuk prishim interesat me partinë kryesore aleate për një manadat. -Si:- kishte thënë ai, – ani unë do të ndjek deri në fund gjithçka vetë, mua nuk më duhen as ti as partia jonë aleate që si lavire shkel kushtetutën e vjedh bashkë me partinë në pushtet votat e mija dhe të familjes sime. Ne jemi si një ashkël që s,do t’ ja dijë njeri për ne e u servilosemi atyre, ani se ata veprojnë kundra nesh dhe s’pyesin as për drejtësi e as për kushtetutë e gjithçka e bejnë për interesat e tyre. -Po kutitë nuk mund të hapen ne kemi dy vjet që s’lamë metodë pa përdorur e ti këmbëngul, :- kish folur me ton të zbutur kryetari i tij flokëbardhë. –Unë nuk kam vrarë e vjedhur askënd. Unë do ti shkoj deri në fund kësaj çështje, ju bëni çfarë të doni, servilosjuni kryetarit të opozitës. Gjithsesi gjithë strukturat tona lokale do të mbajnë një qëndrim publik. -Si?- kishte brofur në këmbë kryetari flokëbardhë. Tjetri kishte dalë duke përplasur derën si të ishte në ndonjë kotec e jo në zyrën e kryetarit të partisë. Kjo mospërdorje dhe mosbërje urë po të çon në këtë pikë o mik i dashur i tha vetës dhe mori për nga motra i njërit prej ish shokëve të tij të fakultetit. Kjo një avokate e njohur të cilës i kërkoi që ta mbronte në të gjitha instancat kontestuese. E pasi realizoi gjithçka që kërkonte ligji u kthye në qytetin e tij të lindjes. Ishte duke parë televizor kur u shfaq kryetari flokëbardhë i cili deklaroj se i kishin vjedhur votat në mënyrë të veçantë u përqëndrua në zonën ku kishte kandiduar ai. Tamam si për t’ ju servilosur kishte thënë se kandidati i asaj zone ishte një djalë korrekt e me vlera e ishte njësoj si të kishin vjedhur votën e tij. Pra gjuha e kryetarit kishte qënë e ashpër për partinë dhe aletatët e tjerë të këtij kualicioni... por ai s’kish dashur ta dëgjonte, i dukej dyfyryësh. Ditët kalonin e në qytetin e vogël, politiqakenjt hidhnin ndonjë kunj ndaj tij pa e ditur se çfarë po ndodhte. Udhëheqësit militantë e njëkohësisht injorantë duke përfituar edhe prej edukatës së tij filluan ta shtojnë skërmitjen e dhëmbëve në qeshje-talljet e tyre. Nuk prishem me ju për 30 vota u thoshte udhëheqësve të opozitës edhe këta pjesëmarrës në vjedhjevotat e tij. E kur ndonjë mik me shqetësim e pyeste çfarë po bëhet kështu more burrë ai përgjigjej: - Ki durim unë besoj se ky vend do të bëhet. Në komisionin qëndror. Jashtë gardh blu policësh rrethonin komisionin qëndror të zgjedhjeve i cili akoma nuk kishte përcaktuar fatin e kryetarit të opozitës. Opozita e sidomos deputetët që kishin mundur të bëhen deputet pse ishin militantë shqyenin pantallonat sipër policëve të cilët nuk i linin ta kalonin gardhin blu. Marku u afrua dhe paraqiti letrën që kishte marrë nga Komisioni Qëndror se atë ditë do të merrej në shqyritm kërkesa e tij. Dy policë e shoqëruan deri brenda atë dhe skuadrën e tij pra avokaten mbrojtëse, dy kontestues të tjerë që kontestonin të njejtën zonë zgjedhore një i pavarur e një përfaqësues i një partie që dhe emri si mbahet mend. U futën dhe u ulën në karrigen përballë kryetarit të Komisionit Qëndror. Ishte në një moshë me të. E mbante mend nga mbremjet e vallzimit, Mark Gjini shkonte shpesh në mbremejet e fakultetit të tij pse njëra prej shoqeve të tij të klasës kishte qënë mike e Markut. I renditi një për një argumentat pastaj bazën ligjore. -Në qendrën e votimit ku kam votuar unë nuk del as vota ime. Në monitorin e vënë unë i kam parë me sytë e mi votat. Pasi dha njëmijë e një argumenta heshti disa çaste. -Kam një pyetje,- tha avokati i partisë në pushtet. -Ku kan shkuar votat tuaja? -Këtë kam ardhur të ma tregojnë këta te Komisioni Qëndror i zgjedhjeve pasi të kenë hapur vetëm një nga 22 kutitë që ka kjo zonë zgjedhore kishte deklaruar ai. -Po dale ti qenke përfaqësues i njërës prej partive të opozitës e këtë komision e ka drejtuar opozita, asaj i ka rënë me short që të jetë drejtuese e këtij komisioni. Opozita ka pasur dhe shumicën e këtij komisioni. Kështu që votat e tua s’kemi pasur si ti vidhnim ne po këta të tutë. Përfaqësuesit e opozitës në komisionin qëndror kishin vështruar njëri-tjetrin si të thoshin ç’po ndodh. -Këta zotërinj nuk janë të mitë, gjithësesi mua nuk më duhet përfaqësues të kujt janë, më duhet vetëm pak drejtësi. -Dëgjo,- ndërhyri njëri prej antarëve të komisionit Qëndror përfaqësuesve i opozitës, -argumentet që ti the nuk mund të them se vërtetojnë vjedhjen. -Ja për shembull gruaja jote mund të mos ketë votuar për ty, raste të tilla njihen. Si rasti juaj ka qënë dhe rasti i atij pedagogut në Shkodër. -Më fal zotëri, – kishte ndërprerë Mark Gjoni me një neveri pse bash prej atij priste që të ishte i drejt pse ishte burrë i moshuar. -Unë deri më tash nuk e kam permendur gruan pastaj unë i përkas atij brezi që gruan e kanë si kompiuterin që po nuk plotësoi parametrat e ndërrojmë dhe e gjejnë me parametrat e duhur, natyrisht këtë nuk e bëjmë si kryetari juaj që mjafton të jetë më e re i gjejnë në kabare. Gjithësesi meqë ju po më përmendni gruan unë po them se keni ngatërruar gruan time me gruan tuaj. Gruaja ime votën dhe disa gjëra të tjera i ka vetëm për mua ndërsa gruaj juaj duket se votat e sidomos disa gjëra të tjera i ka për shoqërinë. Tjetri ishte bërë gati të fliste. Nuk e kishte pritur që ai ta sulmonte aq ashpër e ta vinte në atë pozitë të vështirë ashtu publikisht. Aty ishin të pakten 30 televizione gjysma e të cilave transmetonin direkt. -Nuk ta kam dhënë fjalën,- kishte ndërhyrë kryetari i Komisionit Qëndror Ndërsa salla gumëzhinte prej të qeshurave të gazetarve. Fjalën e kërkoi nënkryetarja e Komisionit e cila e kishte vënë re pozitën e vështirë të kolegut të saj aq më tepër që ajo ishte përfaqësuesja kryesore e opozitës aty e mbi të gjitha po i deskretitohej një ndër përfaqësuesit opozitës. -Dëgjo edhe unë nuk gjej argument të fortë që janë vjedhur votat zotërinjve. - Ju,- i ishte drejtuar atij, -ndoshta keni qënë i emocionuar dhe keni votuar një kuti më poshtë apo një kuti me lart. Markut ajo i ishte dukur tamam si plakë shtrigë e përrallave të gjyshes. Inati i tij ishte shtuar. Po prandaj nuk bëhemi ne kishte menduar se ju jeni mostra që keni frikë nga e vërteta. Mundoheni të bëni politikë ani se flisni shumë të pa vërteta haptazi. -Dëgjo zonjë argumenti më i madh është aty në kuti. Unë kërkoj të hapet e të vërtetohet siç paracakton ligji. Sa për atë që unë kam votuar një kuti më lart apo një kuti më poshtë po të pyes unë ty mos ju dukem i marrë se kjo përjashtohet. Sa herë vete në Shkodër thonë se prej trevës nga vij unë nuk ka ta marrë ashtu siç nuk ka gomar jeshil. Gjithsesi unë kam mbaruar një universitet si dhe ju. Nuk kam blerë një diplomë universiteti si Komisionerët që përfaqësojnë ne, pra mua dhe opozitën bashkë në komisionin zonal. -Pra ti mendon se votat ti kanë vjedhur aleatët e tu se ne nuk kemi pasur asnjë mundësi, – ndërhyri sërish përfaqësuesi i partisë në pushtet. Aq më tepër që ju si parti nuk keni pasur komisioner. -Unë mendoj se më janë tejetërsuar votat e mbi të gjitha vota ime ku ka shkuar të tjerat nuk më përkasin mua.... Kështu hidh e prit ai për 58 minuta kishte qënë aty para komisionit qëndror ndërsa i biri në këmbë në shtëpi ndiqte nga televizori të atin egërcak që i dukej se ishte bërë tjetër njeri, i ashpër dhe i prerë, i rreptë dhe inatëçor. -Ne kemi këtu një kontestim plotësisht të mbështetur në ligj,- kishte marr fjalën Kryetari i Komisionit Qëndror. Por kemi dhe argumente të pakontestueshme pastaj kemi të bëjmë me një rast specifik kështu që unë propozoj që të vendosim të hapim kutitë e kësaj zone. Kështu vertetojmë dhe jmi trensparent. Ky ishte i pari vendim për të hapur kutitë që po merrej aty në atë komision. Kështu edhe pse ai kishte qënë një opozitar ishin përfaqësuesit e mazhorancës që kishin vendosur falë kartonave që kutitë e asaj zone zgjedhore të hapeshin, kështu duket se donin ti thoshin opozitës je ti që tjetërson votat. Pasi kishte marrë vendimin në xhep ishte drejtuar drejt qytetit të vogël ku miqtë e tij në opozitë e kishin pritur si të kishte bërë një tradhti të madhe. Edhe intelkektualucët e opozitës kishin mbajtur të njejtin qëndrim. I vetmi që i kishte dhënë të drejtë ishte një mik i tij i letrave. Ky një burrë fisnik e i drejtë. Ishte ky që më së shumti sesa ai vetë debatonte sa herë hapej kjo çeshtje dhe i jepte të drejt atij. Atë mbasdite një grup komisionerësh të inicuar nga kryetari zonal i zgjedhjeve një njeri për të cilin kryetari i bashkisë edhe ai i njohur për batuta thoshte se gjithë jetën e tij ka lexuar veç abetaren, më shumë për ta hetuar pse nuk e besonin e kishin thirrur për kafe në një orë të pa zakonte të darkës pra vonë. -Profesor,- i ishte drejtuar pronari i lokalit i cili ishte mik i tij e që kishte qënë një nga komosionerët kur e kishte parë midis atij grupi lloj lloj. -Paske fjetur sot pasdreke përderisa ke dalë të pish kaq vonë. Ai nuk pinte. -Dëgjo,- ja kishte pritur ky aty për aty,- mua nuk po më ze gjumi natën me votat që më vodhe ti dhe këta këtu që s’len pulë pa vjedhur. Ish kthyer në tavolinë ku kishte gjetur disa gota të mbushura me Uiski. Nën efektin e të cilit njëri nga ish komisionerët tregonte për mënyrën si i kishin vjedhur votat dhe si kishin marr parët. -Unë të betohem në kryet e nënës që nuk të kam vjedhur asnjë votë i ishte drejtuar një numërues tjetër i frikësuar se mund të përballej me të keq e nuk i dihet pastaj. Ti ke pasur në komision dhe burrin e mbeses tënde i cili ti ka ruajtur patjetër votat ani se nuk ka qënë përfaqësuesi yt. -Deri më tash e kam besuar se nuk me keni vjedhur asnjë votë po tani po e besoj vërtet se edhe ju jeni një grup numërimi që më keni vjedhur votat pikërisht pse aty keni qënë ju dhe ai burri i mbeses time. Të gjithë kishin filluar ta kuptonin ironin e tij. -Ky burrë mbese më ka ardhur një natë për darkë në fshat atje ku jeton nëna ime dhe a e di se çfarë më ka bërë natën. Më tha se donte të dilte jashtë pasi kishim fjetur. Unë nuk lëviza nga divani ku flija e prita gjatë. Ai doli e këmbët si një dhelpër e kishin çuar drejt kotecit të pulave ku pasi i kishte këputur kokën bash gjelit e kishte mbështjellë e të nesërmen ne dolëm pa asnjë gjel pse njërin ja premë për darkë e tjetrin na e vodhi. E ku burri i mbesës time që vjedh gjelin që fluturon e lëshon zë imagjino çfarë ka bërë me votat që nuk fluturojnë e nuk bërtasin. Ai këto i bën ngaqë e ka mësuar tashmë e ka profesion. Turi një shok i tij kishte qeshur: - Si profesor të vodhi gjelin? -Hallal gjeli po më vodhi dhe votat. -Pa si do i vej halli do hapen kutitë apo ... -Tur ti vetëm ki durim. Turi kishte parë si ai po i vinte në lojë herë njërin e herë tjetrin e me ironi po i bënte lecke. Mos kam pirë e po them ndonjë gjë që nuk duhet kishte menduar me vete kur kishte ardhur dopjo e dytë e Uiskit. Do ta pi se këta trapa kushedi çdo të këpusin pastaj unë edhe po të pi s’kam ku vete më poshtë se këta deri tek këta mund të shkoj. Ditët kalonin e protestat para Komisionit Qëndrot të Zgjedhjeve vazhdonin. Ai hidhte dhe priste batutat sidomos drejtuesve të partisë më të madhe të opozitës. Bënte kujdes dhe sa herë ata e ngacmonin ai thoshte po lene se nuk prishem unë me ju për 30 vota që më vodhet në një kuti. E gjithnjë prapa kësaj fjalie ai thoshte fjalinë e një gruaje nga Skrapari e cila i ishte drejtuar vite më parë Kryeministrit atëhere i partisë kryesore që tash ishte kryesorja e opozitës. -“Ne pa buk rrimë e asgjë nuk duam veç ju udhëheqja të shkoni mirë pse pikërisht ish kryeministri po formonte parti të re e ata po i drejoheshin opozitës. Kjo fjali në fakt atij i ishte dukur tamam si fjalitë e kohës së shkuar “Ne bar hamë e parimet nuk i shkelim”. E pa në internet datën dhe orën kur do të ishte në Komisionin Qëndror për të qënë prezent në hapjen e kutive. U paraqit atje në Komisionin Qëndror në datën dhe orën e caktuar. Kutitë ishin aty. Atë kuti që i kishte korresponduar qendrës së votimit ku kishte votuar ai ishte para tij. Përfaqësuesi i partisë në pushtet qeshi sapo e pa ju kujtuan batutat që u kishte leshuar opozitarëve dhe talljen që u kishte bërë në seancat e mëparshme kështu që vendosi ta ngacmojë. E dinte mirë se ai do të nxirrte ndonjë gjë të re. Kështu që ndërsa procedurat po vijonin e komisioni priste të niste hapja e kutive të asaj zone. Tashmë ai komision kishte marrë vendim dhe kishte hapur shume kuti të Tiranës. E mori fjalën përfaqësuaei i partis në pushtet -Dëgjo kam një pyetje për ju -Ja kutitë janë këtu e do të hapen të gjitha e do të vërtetohet vota e gruas suaj,- kjo si ironi për Komisinerin e palës tjetër që publikisht kishte ngrënë atë dackë prej atij djali të ri -Unë ju pyes ju, kaq merak e keni këtë mandat. Ai e kishte kuptuar mirë ironin e tjetrit kështu që kishte nënqeshur dhe kishte vendosur ti përgjigjej lojës. -Asnjë grimë ja këtu do ta marr mandatin e këtu do ta le. E sa për atë votën e gruas e kam vendosur gruan do ta ndaj se ky farë burri këtu diçka di e ju e dini mirë se ka qënë drejtues i lartë i shtetit. Po siç ju thashë nuk kam merakun tim Z. Kosovrasti, as merakun e votës së gruas sime edhe kjo histori besoj është mbyllur tashmë e ky përfaqësuesi im këtu e ka marr përgjigjen. Unë do ta ftoj në dasëm kur të marr gruan e re. Kjo përfaqësuesi im kish qënë me një ironi të dukshme. As hallin e votës së nënës sime po të them të drejtën kam hallin e votës së një burri të vjetër 70 vjeçar i cili më del përpara çdo mëngjës e duke qarë më thotë: -Për kokën e vajzave ti kam dhënë votat. Ani, ani i them unë nuk ka problem e di e di po tjetër kush i ka vjedhur. Kthehem në shtëpi e them ç’më duhet mua kjo histori e vendos të tërhiqem po të nesërmen më del prapë ky burri përpara e më betohet në kokën e vajzave, pse ai ka veç dy vajza. -Unë Z. Kosovrasti ua them emrin se ju e njihni ai është burri i motrës sime një burrë i ndershëm e i drejtë. Të gjithë prisnin se ku donte të dilet tash ky sidomos përfaqësësuesit e partive opozitare që në fakt duhej të kishin qënë në anën e tij por që kishin qënë kundra tij se kishin frikë se bash përfaqësuesit e tyre gomerë në atë komision i kishin vjedhur votat e tij dhe i kishin futur në zarfet e partisë së tyre e pastaj çi dhjet me mut protestat për drejtësi dhe transparensë. -Unë ua them emrin Z. Kosovrasti pse ju e njihni. Dhe kishte heshtur e u kishte hedhur një vështrim studiues të gjithëve. Tjetri ishte përqëndruar ndërsa komisionerët e opozitës ishin bërë gati ta përdornin si argument se hapja e kutive të tij po bëhej me ndërhyrje miqësore. Kosovrasti kishte menduar se ai po thoshte ndonjë budallallëk që mund ta lëshonte brenda. -Si?- e kishte pyetur ai pa kuptuar thelbin e bisedës së tij. -Po zotëri ai burrë i vjetër është ish nënoficeri i burgut të Spaçit ku ju keni pasur në brigadën e tij vëllain tuaj veç nja 15 vjet. Tjetri kishte ulur sytë dhe kishte lëvizur nga karrigia. Opozitarëve u kishte rënë vala. -Të hapet kutia kishte thënë kryetari i Komisionit si të donte tu thoshte a doni më përfaqësuesve të tij në komision. Dy djem të rinj i prenë telat anash. Ajo qendër votimi kishte gjithsej treqind e njëzet votues ishte më e vogla qendër votimi e atij qyteti . Njëzet e shtatë vota të tij ishin futur në zarfin e partisë më të madhe aleate, njëmbëdhjetë të tjera që mbanin emrin e tij edhe pse ishin shkarravitur me ndonjë vijë për tu nxjerrë të pavlefshme kishte mundur ti vidhte vjedhëpulagjiu i mazhorancës dhe i kishte futur në zarfin e vet. Tri prej votave të tij i kishin shqyer dhe ja kishin dhënë një përfaqësuesi të partive aleate të mazhorancës. Pra nga treqind e njëzet e katër vota që ishin në atë kuti njëqind e tridhjet e shtatë ishin tjetërsuar. Përfaqësuesin e opozitës e kishin mbuluar djersërt e ftohta. Kutinë tjetër ishte shprehur i revoltuar kryetari i komisionit. Marku kishte kërkuar fjalën. -Mjafton,- kishte thënë. -Nuk ka nevojë të hapet kuti tjetër. Ai i kishte votat e mjaftueshme për të marrë mandatin duke mos pranuar që të numeroheshin si vota të tij votat që kishin qoftë edhe një vijë të vetme pra vetëm dhjetë vota i duheshin pasi të tjerat i kishte dhe pse i kishin vjedhur vota në çdo qendër votimi. Komisionerët ishin shmangur dhe nuk po kuptonin asgjë. -Mjafton, ne vërtetuam se në këtë zonë votimet nuk kanë qënë të rregullta. Fatmirësisht ka dalë vota ime, mjafton. Pasi të jetë bërë procedura unë mendoj që të më jepni dhe një herë fjalën e të shpjegohem. Komisoneri përfaqësues i mazhorances vëllai i të cilit kishe qënë në burg kishte vendosur të mos e linte këtu po ta ringacmonte. E meqë ju e morët mandatin besoj se nuk ishit i merakosur për të pasi këtu do ta merrnit e këtu do ta linit .... -Sa për mandatin,- e ndërpreu Marku,- zotëri fjalët i merr era. Së pari ti më uro që nuk do të ndaj gruan siç kisha planifikuar se po të jetë për këta të dy dhe dorën e kishte drejtuar nga nënkryetarja dhe përfaqësuesi i opozitës këta me drejtësinë e tyre të bëjnë të ndash gruan. Sa për mandatin do të jetë mirë të ma plotësoni shpejt e shpejt atë nuk ma keni dhënë ju atë ma ka dhënë populli............ Ndërsa Kryetari i Komisionit Qëndror plotësonte mandatin e tij ai mendohej gjithë këtë e kishte bërë për hirë të të birit të cilin gjithashtu nuk donte ta mësonte të nënshtrohej e të bëhej urë ku mund të kalonte gjithkush edhe për hir të së ëmës që kishte dhënë gjithçka për të e ai nuk donte që ajo të shkonte në atë botë me mendimin se të birin mund të ia merrte nëpër këmbë ndokush. No related posts.