text: Moldavia (rumanisht: Moldova), zytarisht Republika e Moldavisë, rumanisht Republica Moldova) është një vend pa dalje në det në Evropën Lindore, kufizohet nga Rumania në perëndim dhe Ukraina në veri, në lindje dhe jug (përmes territorit të kontestuar të Transnistrisë). Kryeqyteti është Kishinau. Pjesa më e madhe e territorit moldav ishte një pjesë e Principatës së Moldavisë nga shekulli i 14-të deri në 1812, kur u cedua në Perandorinë Ruse nga Perandoria Osmane (ku Moldavia ishte një shtet vasal) dhe u bë e njohur si Besarabia. Në 1856, Besarabia jugore u kthye në Moldavi, e cila tre vjet më vonë u bashkua me Vllahinë për të formuar Rumaninë, por sundimi rus u rivendos mbi të gjithë rajonin në vitin 1878. Gjatë Revolucionit Rus të vitit 1917, Besarabia u bë shkurtimisht një shtet autonom brenda Republikës Ruse. Në shkurt 1918, ajo shpalli pavarësinë dhe më pas u integrua në Rumani më vonë atë vit pas një votimi të asamblesë së saj. Vendimi u kundërshtua nga Rusia Sovjetike, e cila në vitin 1924 krijoi, brenda RSS së Ukrainës, një të ashtuquajtur republikë autonome moldave në territore pjesërisht të banuara nga Moldavia në lindje të Besarabisë. Në vitin 1940, si pasojë e Paktit Molotov-Ribbentrop, Rumania u detyrua t'i dorëzonte Besarabinë dhe Bukovinën Veriore Bashkimit Sovjetik, duke çuar në krijimin e Republikës Socialiste Sovjetike Moldave (RSS Moldave). Më 27 gusht 1991, ndërsa shpërbërja e Bashkimit Sovjetik ishte duke u zhvilluar, RSS e Moldavisë shpalli pavarësinë dhe mori emrin Moldavi. Megjithatë, brezi i territorit moldav në bregun lindor të Dniester ka qenë nën kontrollin de facto të qeverisë separatiste të Transnistrisë që nga viti 1990. Kushtetuta e Moldavisë u miratua në vitin 1994 dhe vendi u bë një republikë parlamentare me një president si kreu i shtetit dhe një kryeministër si kreu i qeverisë. Moldavia është vendi i dytë më i varfër në Evropë për nga PBB-ja për frymë zyrtare pas Ukrainës dhe pjesa më e madhe e PBB-së së saj dominohet nga sektori i shërbimeve. Ajo ka një nga IZHNJ më të ulëta në Evropë, duke u renditur në vendin e 76-të në botë (2022). Moldavia renditet e 56-ta në botë në Indeksin Global të Inovacionit që nga viti 2022. Moldavia është shtet anëtar i Kombeve të Bashkuara, Këshillit të Evropës, Organizatës Botërore të Tregtisë, Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë, Organizatës GUAM për Demokraci dhe Zhvillim Ekonomik, Bashkësisë së Shteteve të Pavarura, Organizatës së Bashkëpunimit Ekonomik të Detit të Zi dhe Treshja e Asociacionit. Moldavia është kandidate zyrtare për anëtarësim në Bashkimin Evropian që nga qershori i vitit 2022. Në maj 2023 qeveria njoftoi synimet e saj për t'u tërhequr nga Komonuelthi i Shteteve të Pavarura dhe pezullimin e menjëhershëm të pjesëmarrjes së saj. Etimologjia Emri "Moldavia" rrjedh nga lumi i Moldavisë; lugina e këtij lumi shërbeu si qendër politike në kohën e themelimit të Principatës së Moldavisë në vitin 1359. Origjina e emrit të lumit mbetet e paqartë. Sipas një legjende të rrëfyer nga kronistë moldavë Dimitrie Cantemir dhe Grigore Ureche, Princi Dragoş e quajti lumin pas gjuetisë një auroch: pas ndjekjes, Molda i rraskapitur i princit u mbyt në lumë. Emri i qenit, ju dha lumit. Për një kohë të shkurtër në vitet 1990, në themelimin e Bashkësinë e Shteteve të Pavarura, emri i Republikës së Moldavisë aktuale u shkrua gjithashtu "Moldavia". Pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, vendi filloi të përdorë emrin rumun, Moldavi. Zyrtarisht, emri Republika e Moldavisë është caktuar nga Kombet e Bashkuara. Historia Në vitin 2010, në Bayanin e vjetër(oldBayan) u zbuluan mjetet e rrëshqitjes Oldowan që janë 800,000-1,2 milion vjeç. Kjo tregon se njerëzit e hershëm ishin të pranishëm në Moldavi gjatë epokës së hershme paleolitike. Gjatë periudhës së epokës së gurit neolitike, territori i Moldavisë ishte qendra e kulturës së madhe Cucuteni-Trypillian që shtrihej në lindje përtej lumit Dniester në Ukrainë, dhe në perëndim deri në përtej Maleve Karpate në Rumani. Banorët e këtij qytetërimi, që zgjatën përafërsisht nga 5500 deri në 2750 pes, praktikuan bujqësinë, ngritën kafshët, gjuanin dhe bënë qeramikë të projektuar intricamente. Antikiteti dhe Mesjeta Në antikitet, territori i Moldavisë ishte i banuar nga fiset Dake. Midis shekujve 1 dhe 7 , jugu ishte e sunduar me ndërprerje nën epokën romake dhe më pas bizantine. Për shkak të vendndodhjes së saj strategjike në një rrugë ndërmjet Azisë dhe Evropës, territori i Moldavisë moderne u pushtua shumë herë në antikitetin e vonë dhe Mesjetën e hershme, duke përfshirë edhe Gotët, Huns, Avarët, Bullgarët, Hungarezët, Peçengët, Cumanët, Mongolët dhe Tatarët . Principata e Moldavisë, e themeluar në vitin 1359, kufizohej nga Malet Karpate në perëndim, në lumin Dniestër në lindje, në lumin e Danubit dhe në Detin e Zi në jug. Territori i saj përfshinte territorin e sotëm të Republikës së Moldavisë, Teritorin e sotëm të Rumanisë Veriore, dhe pjesë të rajonit të Chernivtsi dhe rajonit të Budjakut të Ukrainës. Ashtu si republika e sotme dhe rajoni verilindor i Rumanisë, ishte e njohur për vendasit si Moldavi. Moldavia u pushtua në mënyrë të përsëritur nga Tatarët e Krimesë dhe, duke filluar në shekullin e 15, nga turqit. Në vitin 1538, principata u bë një degë e Perandorisë Osmane, por ajo mbajti autonomi të brendshme dhe të pjesshme të jashtme. Në maj të vitit 1600, Mihael Brave largoi Leremia Movila nga froni i Moldavisë duke fituar betejën e Bacauut dhe krijoi bashkimin e parë të tre principatave rumune: Moldavinë, Valakinë dhe Transilvaninë. Titulli i përdorur në dokumentin e 6 korrikut 1600 ishte "Mbreti i vendit të Rumanisë, Ardeal dhe të gjithë Moldavisë". Michael mbajti kontrollin e të tre krahinave për më pak se një vit përpara se fisnikët e Transilvanisë dhe disa djem të caktuar në Moldavi dhe Vëllanë ngritën kundër tij një seri revoltash. Një ushtri polake e udhëhequr nga Jan Zamoyski çoi Wallachians nga Moldavia dhe mundi Michael në Naieni, Ceptura dhe Bucov. Leremia Movila u kthye në fronin e Moldavisë nën sundimin e Federatës Polake-Lituaneze. Moldavia më në fund u kthye në vazalazhin osman në vitin 1621. Historia moderne Perandoria Ruse Në përputhje me Traktatin e Bukureshtit të vitit 1812, dhe përkundër protestave të shumta nga fisnikët moldavë në emër të sovranitetit të principatës së tyre, Perandoria Osmane (nga të cilat Moldavia ishte një vazal) i dorëzoi Perandorisë Ruse gjysmën lindore të territorit të Principata e Moldavisë së bashku me Khotyn dhe Besarabia e vjetër (Budjak modern), të cilën Rusia tashmë e kishte pushtuar dhe aneksuar. Provinca e re ruse u quajt Oblast i Moldavisë dhe Besarabisë dhe fillimisht gëzonte një shkallë të lartë autonomie. Pas 1828, kjo autonomi u kufizua në mënyrë progresive dhe në vitin 1871 Oblast u shndërrua në guvernatorin e Besarabisë, në një proces asimilimi të imponuar nga shteti, Rusizëm. Si pjesë e këtij procesi, administrata cariste në Besarabi gradualisht hoqi gjuhën rumune nga përdorimi zyrtar dhe fetar. Traktati i Parisit (1856) kthente pjesën jugore të Besarabisë (më vonë organizuar si qarqe Cahul, Bolgrad dhe Ismail) në Moldavi, e cila mbeti një principatë autonome dhe, në 1859, u bashkua me Vllahi për të formuar Rumaninë. Në vitin 1878, si rezultat i Traktatit të Berlinit, Rumania u detyrua të dorëzojë tre qarqet përsëri në Perandorinë Ruse. Gjatë shekullit të 19-të, autoritetet ruse inkurajuan kolonizimin e Besarabisë nga rumunët, rusët, ukrainasit, gjermanët, bullgarët dhe gagauzët, kryesisht në zonat veriore dhe jugore të liruara nga turqit dhe Nogait, Tatar, të cilët u dëbuan në vitet 1770 dhe 1780, gjatë Luftës Ruso-Turke, përfshirja e provincës në Pale të Zgjidhjes gjithashtu lejoi imigrimin e më shumë hebrenjve. vlerësoi 86% në 1816, pas dëbimit musliman, në rreth 52% në vitin 1905. Gjatë kësaj kohe ka pasur trazira antisemite, duke çuar në një eksod të mijëra hebrenjve në Shtetet e Bashkuara. Revolucioni Rus dhe Rumania e Madhe Lufta e Parë Botërore solli një ngritje të vetëdijes politike dhe kulturore (etnike) në mesin e banorëve të rajonit, meqë 300,000 Besarabët u hartuan në Ushtrinë Ruse të formuar në vitin 1917; brenda njësive më të mëdha u formuan disa "Komitete të Ushtarëve të Moldavisë". Pas Revolucionit Rus të vitit 1917, një parlament bessarabian, Sfatul Ţării (një Këshill Kombëtar), u zgjodh në tetor-nëntor 1917 dhe u hap më 3 dhjetor [O.S. 21 nëntor] 1917. Sfatul Tari shpalli Republikën Demokratike Moldave (15 dhjetor [O. 2 dhjetor 1917] brenda një shteti federal rus dhe formoi një qeveri (21 Dhjetor [O.S. 8 Dhjetor] 1917). Besarabia shpalli pavarësinë nga Rusia më 6 shkurt [O.S. 24 janar] 1918 dhe kërkoi ndihmën e ushtrisë franceze të pranishëm në Rumani (gjenerali Henri Berthelot) dhe të ushtrisë rumune, të cilat kishin zënë rajonin në fillim të janarit me kërkesë të Këshillit Kombëtar. Më 9 prill [O.S. 27 mars] 1918, Sfatul Tarii vendosi me 86 vota për, 3 kundër dhe 36 abstenime, për t'u bashkuar me Mbretërinë e Rumanisë. Bashkimi u kushtëzua me përmbushjen e reformës agrare, autonomisë dhe respektit për të drejtat universale të njeriut. Një pjesë e parlamentit të përkohshëm ranë dakord të heqin këto kushte pasi Bukovina dhe Transilvania iu bashkuan gjithashtu Mbretërisë së Rumanisë, edhe pse historianët vërejnë se atyre u mungonte kuorumi. Ky bashkim u njoh nga fuqitë kryesore aleate në Traktatin e Parisit të vitit 1920, i cili megjithatë nuk u ratifikua nga të gjithë nënshkruesit e tij. Rusia e re komuniste nuk njohu sundimin rumun mbi Besarabinë, ky i fundit e konsideronte atë një pushtim të territorit rus . Në maj 1919, Republika Socialiste Sovjetike e Bessarabisë u shpall si një qeveri në mërgim. Pas dështimit të kryengritjes në Tatarbunar në vitin 1924, Republika Socialiste Sovjetike Autonome e Moldavisë (ASSR moldave) u formua nga Rusia Sovjetike nga territori i SSR të Ukrainës, Transnistria e sotme. Lufta e Dytë Botërore dhe epoka sovjetike Aneksimi nga BRSS Në gusht 1939, u nënshkrua Pakti Molotov-Ribbentrop dhe protokolli i tij sekret shtesë, me të cilin Gjermania Naziste e njohu Besarabinë si brenda sferës së ndikimit sovjetik, gjë që e bëri këtë të fundit të ringjallte në mënyrë aktive pretendimin e saj ndaj rajonit. Më 28 qershor 1940, Bashkimi Sovjetik i lëshoi një ultimatum Rumanisë duke kërkuar heqjen e Besarabisë dhe Bukovinës Veriore, me të cilën Rumania u pajtua të nesërmen. Menjëherë pas kësaj, u krijua Republika Socialiste Sovjetike e Moldavisëe (RSS e Moldavisë), që përfshin rreth 65% të Besarabisë dhe 50% të RSS të Moldavisë tashmë të shpërbërë (Transnistria e sotme). Gjermanët etnikë u larguan në vitin 1940. Pavarësia dhe pasojat Zgjedhjet e para demokratike për parlamentin lokal u mbajtën në shkurt dhe mars 1990. Presidenti i Parlamentit u zgjodh Mircea Snegur dhe Kryeministër Mircea Druc. Më 23 qershor 1990, Parlamenti miratoi Deklaratën e Sovranitetit të "Republikës Socialiste Sovjetike të Moldavisë", e cila, ndër të tjera, përcaktonte supremacinë e ligjeve moldave ndaj atyre të Bashkimit Sovjetik. Pas dështimit të përpjekjes për grusht shteti sovjetik të vitit 1991, Moldavia shpalli pavarësinë e saj më 27 gusht 1991. Më 21 dhjetor të të njëjtit vit, Moldavia, së bashku me shumicën e republikave të tjera sovjetike, nënshkroi aktin themelues që formoi Bashkësinë e Shteteve të Pavarura (CIS) pas-sovjetike. Moldavia mori njohjen zyrtare më 25 dhjetor. Më 26 dhjetor 1991, Bashkimi Sovjetik pushoi së ekzistuari. Duke e deklaruar veten një shtet neutral, Moldavia nuk u bashkua me degën ushtarake të CIS. Tre muaj më vonë, më 2 mars 1992, vendi fitoi njohjen formale si shtet i pavarur në Kombet e Bashkuara. Në vitin 1994, Moldavia u bë anëtare e programit të Partneritetit për Paqe të NATO-s dhe anëtare e Këshillit të Evropës më 29 qershor 1995. Qeveria Moldavia është një republikë demokratike përfaqësuese parlamentare unitare. Kushtetuta e Moldavisë e vitit 1994 përcakton kuadrin për qeverisjen e vendit. Një shumicë parlamentare prej të paktën dy të tretave kërkohet për të ndryshuar Kushtetutën e Moldavisë, e cila nuk mund të rishikohet në kohë lufte ose emergjence kombëtare. Ndryshimet në Kushtetutë që prekin sovranitetin, pavarësinë ose unitetin e shtetit mund të bëhen vetëm pasi shumica e votuesve të mbështesin propozimin në një referendum. Për më tepër, nuk mund të bëhet asnjë rishikim për të kufizuar të drejtat themelore të njerëzve të renditur në Kushtetutë. Organi qendror legjislativ i vendit është Parlamenti i Moldavisë njëdhomësh, i cili ka 101 vende dhe anëtarët e të cilit zgjidhen me votim popullor në listat e partive çdo katër vjet. Kreu i shtetit është Presidenti i Moldavisë, i cili midis u zgjodh nga parlamenti moldav midis viteve 2001 dhe 2015, duke kërkuar mbështetjen e tre të pestat e deputetëve (të paktën 61 vota). Ky sistem ishte krijuar për të ulur autoritetin ekzekutiv në favor të legjislativit. Megjithatë, Gjykata Kushtetuese vendosi më 4 mars 2016, se ky ndryshim kushtetues i miratuar në vitin 2000 në lidhje me zgjedhjet presidenciale ishte jokushtetues, duke e kthyer kështu metodën e zgjedhjes së presidentit në një sistem me dy raunde zgjedhje të drejtpërdrejta. Presidenti emëron një kryeministër i cili funksionon si kreu i qeverisë dhe i cili nga ana e tij mbledh një kabinet, që të dyja i nënshtrohen miratimit parlamentar. Kushtetuta e vitit 1994 themelon gjithashtu një Gjykatë Kushtetuese të pavarur, të përbërë nga gjashtë gjyqtarë (dy të emëruar nga Presidenti, dy nga Parlamenti dhe dy nga Këshilli i Lartë i Magjistraturës), me mandat gjashtëvjeçar, gjatë të cilit ata janë të pazgjidhshëm dhe nuk varen nga ndonjë fuqi. Gjykata ka fuqinë e shqyrtimit gjyqësor mbi të gjitha aktet e parlamentit, mbi dekretet presidenciale dhe mbi traktatet ndërkombëtare të nënshkruara nga vendi. Çështjet e brendshme Marrëdhëniet e jashtme Ushtria Forcat e armatosura moldave përbëhen nga Forcat Tokësore dhe Forcat Ajrore. Moldavia ka pranuar të gjitha detyrimet përkatëse të kontrollit të armëve të ish-Bashkimit Sovjetik. Më 30 tetor 1992, Moldavia ratifikoi Traktatin për Forcat e Armatosura Konvencionale në Evropë, i cili përcakton kufizime gjithëpërfshirëse për kategoritë kryesore të pajisjeve ushtarake konvencionale dhe parashikon shkatërrimin e armëve që tejkalojnë ato kufij. Vendi aderoi në dispozitat e Traktatit të Mospërhapjes Bërthamore në tetor 1994 në Washington, D.C.. Ajo nuk ka armë bërthamore, biologjike, kimike ose radiologjike. Moldavia iu bashkua Partneritetit për Paqe të Organizatës së Traktatit të Atlantikut Verior më 16 mars 1994. Moldavia mban një ushtri të përhershme prej vetëm 6500 ushtarësh dhe shpenzon vetëm 0.4 për qind të PBB-së së saj për mbrojtje, shumë prapa fqinjëve të saj rajonalë. Që nga viti 2022, ushtria ka filluar një proces modernizimi dhe i është dhënë më shumë se 87 milionë euro në mbështetje për modernizimin e sektorit të mbrojtjes dhe forcimin e sigurisë përmes Mjedisit Evropian të Paqes. Në tetor 2022, Ministri i Mbrojtjes Anatolie Nosatii pohoi se 90 për qind e pajisjeve ushtarake të vendit janë të vjetruara dhe me origjinë sovjetike, që datojnë nga vitet 1960 dhe 1980. Në prill 2023, Valeriu Mija, Sekretar i Shtetit për Politikën e Mbrojtjes dhe Reformën e Ushtrisë Kombëtare në Ministrinë e Mbrojtjes, pohoi se Moldavisë i duheshin 275 milionë dollarë për të modernizuar forcat e saj të armatosura, veçanërisht në dritën e pushtimit rus të Ukrainës dhe pranisë së 1,500 ushtarëve rusë në Transnistria. Në qershor 2023, Polonia dërgoi gjithashtu një transport pajisjesh ushtarake me vlerë 8 milionë euro (përfshirë drone, laptopë, pajisje për asgjësimin e mjeteve shpërthyese dhe pajisje me ultratinguj) në policinë moldave për të rritur sigurinë e brendshme të vendit. Analistët në Qendrën për Analizën e Politikave Evropiane kanë bërë thirrje për donacione të mëtejshme të armëve perëndimore. Moldavia nënshkroi një marrëveshje ushtarake me Rumaninë për të forcuar sigurinë rajonale në vitin 2015. Marrëveshja është pjesë e strategjisë së Moldavisë për të reformuar ushtrinë e saj dhe për të bashkëpunuar me fqinjët e saj. Më 12 nëntor 2014, SHBA-të i dhuruan Forcave të Armatosura të Moldavisë 39 Humvee dhe 10 rimorkio, me një vlerë prej 700,000 dollarë amerikanë, për Batalionin e 22-të Paqeruajtës të Ushtrisë Kombëtare të Moldavisë për të "rritur aftësinë e trupave paqeruajtëse moldave". Të drejtat e njeriut Ndarjet administrative Moldavia është e ndarë në 32 rajone (raioane, njëjës raion), tre komuna dhe dy rajone autonome (Gagauzia dhe Bregu i Majtë i Dniester). Statusi përfundimtar i Transnistrisë është i diskutueshëm, pasi qeveria qendrore nuk e kontrollon atë territor. 10 qytete të tjera, përfshirë Comrat dhe Tiraspoli, selitë administrative të dy territoreve autonome, kanë gjithashtu statusin e bashkisë. Moldavia ka 66 qytete (qyteza), duke përfshirë 13 me status bashkie dhe 916 communes. 700 fshatra të tjerë janë shumë të vegjël për të pasur një administratë të veçantë dhe janë administrativisht pjesë e qyteteve (41 prej tyre) ose komunave (659). Kjo përbën një total prej 1682 lokalitetesh në Moldavi, dy prej të cilave janë të pabanuara. Qyteti më i madh në Moldavi është Kishinau me një popullsi prej përafërsisht. 695.400 njerëz. Qyteti i dytë më i madh është Tiraspoli me 129,500 banorë, pjesë e rajonit të panjohur të shkëputur të Transnistria, i ndjekur nga Bălți (146,900) dhe Bender (91,000). Gjeografia Moldavia shtrihet rreth koordinatave gjeografike 47 00 V, 29 00 L dhe 33,851 km2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë. Pjesa më e madhe e vendit (rreth 88% e sipërfaqes) shtrihet në rajonin e Besarabisë, midis lumenjve Prut dhe Dniester, ndërsa një rrip i ngushtë në lindje ndodhet në Transnistria (në lindje të Dniester). Kufiri perëndimor i Moldavisë formohet nga lumi Prut, i cili bashkohet me Danubin përpara se të derdhet në Detin e Zi. Moldavia ka qasje në Danub për vetëm rreth 480 m, dhe Giurgiuleşti është i vetmi port moldav në Danub. Në lindje, Dniester është lumi kryesor, që rrjedh përmes vendit nga veriu në jug, duke marrë ujërat e Răut, Bîc, Ichel, Botna, Ialpug derdhet në një nga limanët e Danubit, ndërsa Cogâlnic në zinxhirin e limanëve të Detit të Zi. Vendi është pa dalje në det, megjithëse është afër Detit të Zi; në pikën e tij më të afërt ndahet nga limani Dniester, një grykëderdhje e Detit të Zi, me vetëm 3 km territor ukrainas. Ndërsa pjesa më e madhe e vendit është kodrinore, lartësitë nuk i kalojnë kurrë 430 m - pika më e lartë është Kodra Bălănești. Kodrat e Moldavisë janë pjesë e Rrafshnaltës Moldaviane, e cila gjeologjikisht e ka origjinën nga Malet Karpate. Nënndarjet e saj në Moldavi përfshijnë kodrat e Dniester (kodrat veriore të Moldavisë dhe kreshta e Dniesterit), Rrafshin Moldavian (Lugina e Mesme Prut dhe Stepa Bălți) dhe Rrafshnaltën Qendrore të Moldavisë (Kodrat Ciuluc-Soloneț, Kodrat Cornești, që do të thotë "Masivet Codri" "pyjet" - Kodrat e Dniestrit të Poshtëm, Lugina e Prutit të Poshtëm dhe Kodrat e Tighecit). Në jug, vendi ka një tokë të vogël fushore, Rrafshin Bugeac. Territori i Moldavisë në lindje të lumit Dniester është i ndarë midis pjesëve të Rrafshnaltës Podoliane dhe pjesëve të Stepës Euroaziatike. Qytetet kryesore të vendit janë kryeqyteti Kishinau, në qendër të vendit, Tiraspol (në rajonin lindor të Transnistria), Bălți (në veri) dhe Bender (në jug-lindje). Comrat është qendra administrative e Gagauzisë. Klima Moldavia ka një klimë që është mesatarisht kontinentale; afërsia e saj me Detin e Zi bën që klima të jetë pak e ftohtë në vjeshtë dhe dimër dhe relativisht e freskët në pranverë dhe verë. Verat janë të ngrohta dhe të gjata, me temperatura mesatare rreth 20 °C (68 °F) dhe dimrat janë relativisht të butë dhe të thatë, me temperatura mesatare të janarit -4 °C. Reshjet vjetore, të cilat variojnë nga rreth 600 mm (24 in) në veri deri në 400 mm (16 in) në jug, mund të ndryshojnë shumë; periudhat e gjata të thata nuk janë të pazakonta. Reshjet më të mëdha bien në fillim të verës dhe përsëri në tetor; reshjet e dendura dhe stuhitë janë të zakonshme. Për shkak të terrenit të parregullt, shirat e dendur të verës shpesh shkaktojnë erozion dhe llum lumi. Temperatura më e lartë e regjistruar ndonjëherë në Moldavi ishte 41,5 °C më 21 korrik 2007 në Camenca. Temperatura më e ulët e regjistruar ndonjëherë ishte -35,5 °C më 20 janar 1963 në Brătușeni, qarku Edineț. Ekonomia Energjia Industria e verës Bujqësia Toka e pasur e Moldavisë dhe klima e butë kontinentale (me verë të ngrohtë dhe dimër të butë) e kanë bërë vendin një nga rajonet bujqësore më produktive që nga kohërat e lashta dhe një furnizues kryesor të produkteve bujqësore në Evropën Juglindore. Në bujqësi, reforma ekonomike filloi me reformën e kadastrës së tokës. Produktet bujqësore të Moldavisë përfshijnë perime, fruta, rrush, verë dhe drithëra. Transporti Mjetet kryesore të transportit në Moldavi janë hekurudhat 1,138 km (707 mi) dhe një sistem autostrade (12,730 km ose 7,910 mi në përgjithësi, duke përfshirë 10,937 km ose 6,796 mi sipërfaqe të asfaltuara). Porta e vetme ndërkombëtare ajrore e Moldavisë është Aeroporti Ndërkombëtar i Kishinauit. Terminali Giurgiuleşti në Danub është i pajtueshëm me anije të vogla detare. Transporti në lumenjtë e poshtëm Prut dhe Nistru luan vetëm një rol modest në sistemin e transportit të vendit. Telekomunikacioni Interneti në Moldavi është një nga më të shpejtët dhe më pak të shtrenjtë në botë. Vendi renditet i 3-ti në botë për nga mbulimi gigabit me rreth 90% të popullsisë që ka mundësinë të abonohet në një plan gigabit. Infrastruktura e përgjithshme është e zhvilluar mirë e cila u mundëson shumë përdoruesve të përjetojnë shërbime me cilësi të mirë në të gjithë vendin. Megjithatë, pavarësisht shpejtësive të larta dhe çmimeve të lira, niveli i depërtimit është mjaft i ulët kur krahasohet me shumë vende të BE-së ose CIS. Në vitin 2018, 49% e familjeve moldave kishin hyrje me brez të gjerë. Moldavia po shqyrton një ofertë për të filluar nxjerrjen e 5G në vitin 2024. Në shtator 2009, Moldavia ishte vendi i parë në botë që lançoi shërbimet zanore me definicion të lartë (zëri HD) për telefonat celularë dhe vendi i parë në Evropë që lançoi brezin e gjerë celular 14.4 Mbit/s në shkallë kombëtare, me mbi 40% mbulimi i popullsisë. Më 6 qershor 2012, Qeveria miratoi licencimin e 4G / LTE për operatorët celularë. Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillimin e ka gjykuar se ka një infrastrukturë dixhitale të zhvilluar, me 98% mbulim 4G të territorit të saj. Demografia Moldavia ka një popullsi të larmishme, si për nga përkatësia kombëtare po ashtu edhe për nga përkatësia fetare. Pjesa dërmuese e popullsisë me përkatësi kombëtare moldave janë shumicë ndërsa për kah përkatësia fetare dominion besimi ortodoks. Përbërja kulturore dhe etnike Gjuhët Gjuha zyrtare e Moldavisë është rumanishtja, një gjuhë romane. Shpallja e Pavarësisë e vitit 1991 emërton gjuhën zyrtare rumanishten. Kushtetuta e vitit 1994 thoshte se gjuha kombëtare e Republikës së Moldavisë ishte moldavishtja dhe shkrimi i saj bazohet në alfabetin latin. Në vitin 2013, Gjykata Kushtetuese e Moldavisë vendosi se emri "rumunisht", siç përdoret në Deklaratën e Pavarësisë për të identifikuar gjuhën zyrtare, mbizotëron mbi emrin "Moldavian", i dhënë në nenin 13 të Kushtetutës. Feja Edukimi Krimi Shëndeti dhe fertiliteti Emigrimi Kultura Media Ushqimi dhe pija Muzika Pushimet Sporti Shënime Referime Lidhje të jashtme Shtetet pa dalje në det Vendet dhe territoret ku rumanishtja është gjuhë zyrtare Shtetet anëtare të Bashkësisë të Shteteve të Pavarura Shtetet anëtare të Këshillit të Evropës Shtetet anëtare të Organizatës Ndërkombëtare të Frankofonisë Shtetet anëtare të Kombeve të Bashkuara Republika Shtete dhe territore të themeluara më 1991


source: wikipedia

text: Lesoto ndodhen në pjesën jugore të Afrikës dhe është i kufizuar nga të gjitha anët nga Republika e Afrikës së Jugut. Ka një sipërfaqe prej 30,355 km2 dhe një popullsi prej 2 milion 267 mijë banorë. Kryeqytet dhe qyteti më i madh është Maseru. Rreth 40% e popullsisë jeton nën nivelin ndërkombëtar të varfërisë me rreth 1.25 dollarë në ditë. Historia Artikulli kryesor : Historia Gjeografia Sipërfaqja e përgjithshme e Lesotos është 30.355 km2 dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike 29 30 ‘‘‘J’’’, 28 30 ‘‘‘L’’’. Lesoto është një "enklavë" gjeo-politike dhe vija kufitare me Afrikën e Jugut është 909 km e gjatë. Klima Lesoto ka një klimë kontinentale me verë të nxehtë dhe dimër të ftohtë. Maseru dhe fushat rreth tij shpesh arrijnë 30 °C në verë. Dimri është i ftohtë me temperaturë që arrin në vendet e ulëta -7 °C dhe në vendet malore -18 °C. Relievi i Lesotos është kryesisht terren me rrafshnalta e lugina por nuk mungojnë edhe malet e bjeshkët. Pika më e ulët e relievit 1,400m është në pikë-prerjen e lumenjve Portokalli dhe Makalengu (ang.:"Orange" dhe "Makhaleng") dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 3,482 metrave në Tabana Nëtlënjana (ang.: Thabana Ntlenyana). Politika Artikulli kryesor : Sistemi shtetror Ndarja administrative Lesoto ndahet në dhjetë distrikte administrative që janë: Distriktet ndahen më tej në 80 zona elektorale, të cilat përbëhen nga 129 këshilla të komunitetit lokal. Ekonomia Artikulli kryesor : Ekonomia Demografia Artikulli kryesor : Demografia Kultura Artikulli kryesor : Kultura Telekomunikacioni Transporti Ushtria Turizmi Lidhje të jashtme Qeveria :lesotho.gov Kryetari : Parlamenti : Ministria :


Çfarë është priftëria? Priftëria është autoriteti për të vepruar në emrin e Perëndisë Po ai autoritet priftërie që ishte në Kishën fillestare krijuar nga Jezu Krishti, është në Kishën e Jezu Krishtit të Shenjtorëve të Ditëve të Mëvonshme sot. Kisha drejtohet dhe udhëhiqet nëpërmjet këtij autoriteti. Të gjithë anëtarët meshkuj të Kishës që janë të përgatitur, e marrin priftërinë me qëllim që të ndihmojnë për të udhëhequr Kishën dhe për t’u shërbyer fëmijëve të Atit Qiellor. Një burrë me priftëri mund të shërbejë në disa nga mënyrat e mëposhtme: - Duke udhëhequr bashkësi në Kishë - Duke kryer ordinancat e Kishës, të tilla si pagëzimi - Duke bekuar ata që janë të sëmurë Perëndia pret nga ata që mbajnë këtë autoritet të shenjtë të priftërisë, të ndjekin shembullin e Jezu Krishtit dhe të shërbejnë me dashuri, butësi dhe dashamirësi.


107a7 Gjatë muajve maj dhe qershor, Shqipëria mikpriti aspekte të rëndësishme të "Defender Europe 21", stërvitja vjetore shumëkombëshe e përbashkët e në shkallë të gjerë, e krijuar për të forcuar gatishmërinë dhe ndërveprimin midis ushtrive të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, NATO-s dhe vendeve partnere. Më shumë se 26,000 forca shumëkombëshe nga 27 vende zhvilluan pothuajse në të njëjtën kohë operacione në më shumë se 30 zona trajnimi e në më shumë se një duzinë vendesh nga Baltiku, në Ballkan dhe rajonin e Detit të Zi. Edhe pse Defender Europe 21 ka mbaruar, ne vazhdojmë të stërvitemi së bashku, të punojmë së bashku dhe të qëndrojmë krah për krah gjithmonë. © Ministria e Mbrojtjes 2021 - Të gjitha të drejtat e rezervuara.


Koha e injorimit publik ka përfunduar. Në panik, Edi Rama po përgjon çdo takim të rivalëve të vet dhe me Ndocajn po përdor forcën e armëve, kurse njerëzit që takohen me... Eurodeputetët Kukan dhe Fleckenstein në Tiranë: “Konsensus politik për reformën në drejtësi”... Të dashur miq, këto ditë në media dhe rrjete sociale... Erjon Braçe ka sulmuar sot kryetarin e Partisë Demokratike duke përdorur një... Koha e injorimit publik ka përfunduar. Në panik, Edi Rama po përgjon çdo takim të rivalëve të vet dhe me Ndocajn po përdor forcën e armëve, kurse njerëzit... Ambasadori z. Fayez Mishari M. Al-Jassim u prit nga presidentja e Fondacioni Fëmijët Shqiptarë Dr. Liri Berisha e cila i shprehu mirënjohjen ambasadorit për ndihmën dhe mbështetjen financiare... Autori i “Jerusalemi”, “Katerina e Madhe” dhe i dy biografive të Stalinit, nuk bën histori miniaturiste “Financial Times” “Romanovët” e Simon Sebag Montefiores është... Dje, në mënyrë thuajse klandestine dhe pa asnjë lloj “common sense”-i, në emër të Edi Ramës, Fatmir Xhafa mblodhi njëfarë strukture “reformatore” dhe shpalli një projekt kryeministror,... Është bërë traditë të kalërohen praktika të reja e moderne, si ato të ndalimit të gjuetisë, të ngrënies në mënyrë të shëndetshme, të organizimit të jogave para... Kur lexon opinionet e Redi Shehut (opinione u thënshin), ndjen keqardhje dhe s’ka si mos të shkojë mendja në një kohë tjetër, 103 vjet më parë, në ditët...


Kuvendi i Shqipërisë organizon Ditën e Dyerve të Hapura – RTSH-Radio Televizioni Shqiptar KRYEFAQJA » LAJME » Kuvendi i Shqipërisë organizon Ditën e Dyerve të Hapura 15 Prill 2016\tLAJME, Vendi 1,813 Shikime Në Tiranë është përkujtuar të premten një nga ngjarjet më të rëndësishme të historisë së re të Shqipërisë, 25-vjetorit të çeljes së parlamentit të parë pluralist të saj. Ky parlament doli nga zgjedhjet e para pluraliste të 31 marsit 1991, pas afro 5 vjet diktature të egër komuniste. Ndonëse këto zgjedhje u fituan nga Partia e Punës, (ish partia e komunistëve shqiptarë) hyrja për herë të parë e forcave demokratike antikomuniste në parlamentin shqiptar, shënoi një ndryshim epokal, goditjen e parë pa kthim ndaj regjimit komunist. Që nga ajo kohë e deri tani, pavarësisht nga rrotacioni i forcave politike, parlamenti shqiptar është shndërruar në institucionin më të rëndësishëm të zhvillimit të jetës politike, ekonomike e sociale të vendit. Ligjet e miratuar ndër vite, kanë sjellë ndryshime të rëndësishme në Shqipëri, ndonëse shqiptarët vazhdimisht kanë shpresuar dhe shpresojnë për më shumë. Organizimi i Ditës së Dyerve të Hapura në Sallën e Seancave Plenare, ishte një rast që vizitorë të shumtë kryesisht të rinj e të reja, të shihnin nga afër këtë institucion të rëndësishëm dhe të provonin madje edhe emocionet e të qenit për disa minuta “deputetë” të parlamentit shqiptar. Parlamenti shqiptar pritet të nisi sesionin e ri I mëparshëm Liverpuli kualifikohet pas fitores dramatike 4-3 ndaj Borusias së Dortmundit Para Lançohet aplikacioni më i ri “Përmirëso Qytetin”


text: Gjirokastra është qytet në Shqipërinë jugore, banorët e të cilit quhen gjirokastritë. Qytet i përfshirë në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESKO-s më 2005, si një nga pak shembujt e mbijetuar në Ballkan të qyteteve tregtare të stilit osman. Gjeografia Gjirokastra është e vendosur në faqen e Malit të Gjerë,në shpatet verilindore të tij dhe në krahun e majtë të luginës së lumit Drino. Rrëza dhe faqja e malit ku ndodhet është pothuajse e zhveshur, pa bimësi. Duke qenë e tillë, në dimër kur rreshjet s'kanë të sosur,nëpër pjerrësi lëshohen përrenj të rrëmbyer me ujëra të shumta. Ato vijnë deri në qytet. Vetë qyteti ka shumë përrenj dhe çdo lagje ndahet nga njëra-tjetra me një të tillë.Gjirokastra ka qenë dhe vazhdon të mbetet një nga qendrat kryesore të pjesës jugore të Shqipërisë. Ajo ka pasur lidhje jugore me Janinën, me bregdetin shqiptar, Vlorën,dhe pellgun e Delvinës. Nëpërmjet grykës së Këlcyrës lidhet me qendra të tjera të Shqipërisë jugore. Është e lidhur gjithashtu me Kurveleshin e Sipërm dhe të Poshtëm, Lunxhërinë, Dropullin e Poshtëm, Pogonin, Zagorinë etj. Mali i Gjerë në rrëzë të së cilit është vendosur Gjirokastra, e ndan qytetin nga bregdeti. Nga veriu qyteti Gjirokastër kufizohet me fshatin Mashkullorë, nga jugu me Lazaratin, nga lindja me lumin Drino dhe me fshatrat e Lunxhërisë dhe nga perëndimi me Malin e Gjerë. Për shkak të rritjes së shpejtë urbane të Gjirokastrës, pas rënies së komunizmit, ka toponime të reja. Gjirokastër ka këto lagje: Cfakë, Dunavat i I-rë, Dunavat i II-të, Hazmurat, Manalat i I-rë, Manalat i II-të, Meçite, Palorto, Pazar i Vjetër, Pllakë, Teqe, Varosh, Zinxhire. Toponimet të qytetit Gjirokastër:(Lista e vëndemrave të mbledhura nga Fatos Mero Rrapaj para 1992) Ara e Çane – arë. Ara e Lengajve - ara në mal, në L. Arat e Tajos - ara, në P. Baçe e Babashe Mulla Latos – baçë. Baçet e Budanje - baça, në L. Baçet e Nazifate - baça, në J. Baçet e Selfate – baça. Baçet e Xhagojve – baça. Bahçeja dhe Qersa e Mujman Qosej-t në Hazmurat – qersë e bahçe me lule dekorative, arra, mana dhe thanë. Arat e Mujman & Nazo Qosej-t – ara në fshat. Bajamet e Ajshesë - kodër me bajame, në P. Bajamet e Roqanje - kodër me bajame, në P. Balt e Bardhë - vend ku dheu është i bardhë, në L. Tregojnë se “kur vete dielli në mbasdite te Balt e Bardhë, venin burrat për të tretat në ksodh”. Balt e Kuqe - vend në mal ku dheu është i kuq, në P. Biriabolli - vend pyll mbi Malin e Gjerë ku qytetarët prisnin dru për zjarr, në P. Bishti i Urës Vogël - urë e gurtë. Blinje - vend ku kanë qenë dy blij shekullorë të pleksur njëri me tjetrin, në P. Bliri - pjesë e Malit të Gjerë, në P. Bliri i Dengate - në Dunavatin e II-të, në P. Thuhet nga tradita se nën hijen e këtij hidhnin valle zërat. Po të prisje në të rrezikoheshe. Bregu i Baba Manes - breg. Bregu i Baba Zenelit - breg. Bregu i Budanje - breg. Bregu i Devollate - vendi ku janë varrosur Çerçiz e Bajo Topulli. Bregu i Hashanje - i fisit Hasho. Bregu i Martinit - breg i veshur me cfakë. Bregu i Morrave - emër i një kodre pranë Valaresë. Edhe në perëndim të qytetit të Janinës kemi “Bregun e Morrave”, në L. Bregu i Teqesë - bregu ku është dhe Teqeja, në V. Bregu i Xhanganje – breg. Brinja e Resanje - buzë në Dunavatin e II-të, ku ndahet vendi me Kucullën. Bufane/ja - përrua që dikur strehoheshin bufa, në JP. Bufametë - sterrë ku buron ujë, në përroin e Dunavatit e Manalatit; vend ku strehoheshin bufat. Burimat e Këmbave Zogjve - burime pas Malit të Gjerë, në P. Burim i Bufanesë - burim që shërben edhe sot, në JP. Burim i Errësirës - burim në një sterrë 15 m. e thellë, në P. Burim i Gjorkanës - burim, në P. Burim i Laraskave - burim, në P. Burimi i Math - burim në një shkëmb përroi në Shiaj, në P. Burim i Mëmës - burim, në P. Burimi në Puset - burim, në P. Burimi i Shkallës Qarrit - burim në të cilin i pati ngecur koka bariut Dalan Lekëloti, në P. Burim i Vogël në Shiaj. Çerçemet e Islam Çamit - caraca, në P. Dardhë/a - arë, ku dikur aty ka qenë një dardhë, në P. Diqani i Koshallvaxhiut - dyqan i Shaban Gegës. Drasa e Driavenës - vend shkëmbor që ndahet nga një përrua me Lirishten, në P. Driavenë/a - vend i thatë me shkoza e shkurre, në J. Dullgë/a - breg në mbarim të kalasë nga P. Atje dilnin hoxhët dhe i luteshin Zotit kur vdiste një mysliman. Aty binte dhe daullja në muajin e ramazanit. Dulbeja e Shehanjve - sot është kthyer në banesë, në P. Dulgë/a - kodër mbi kalanë e Gjirokastrës, në VP. Në fshatin Varfanj të Çamërisë kemi Malin e Dulgës. Dushk/u - pyll me dushk në kufi me fshatin Lazarat, në J. Errësirat – përrua i vogël, në P. Folet e Pullumbave - fole në shkëmb, në P. Furra e Angonate - furrë e fisit Angoni, në lagjen Teqe. Furra e Bicit - furrë në Dunavatin e II-të. Furra e Cfakës - furrë e lagjes Cfakë, në L. Furra e Esat Drrasës - furrë, në pazar. Furra e Hashorvate - furrë e fisit Hashorva në Varosh. Furra e Karagjozate - furrë e fisit Karagjozi në Iagjen Dunavat I-rë. Furra e Kashaut - furrë në pazar. Furra e Kolës - furrë në lagjen Meçite. Furra e Manalatit - furrë në lagjen Manalat i II-të. Furra e Palortosë —fushë në sheshin Zeman. Furra e Pllakës - furrë në lagjen Pllakë. Furra e Putanje - furrë e vjetër, e fisit Puto. Furra e Sheshit Kokonës – furrë, në Palorto. Furra e Xhulit - furrë në pazar. Fusha e Aroplanit – fushë aroplanash, në L. Fusha e Buallicave - fushë, në L. Dikur aty janë mbajtur buallica (përtej urës së lumit Drino). Fush’ e Bulos – në L. Fush’ e Hasan Avdiut - përtej Drinosit, në L. Fush’ e Kallos - copë fushë nën fshatin Erind. Fusha e Valaresë - fushë, kullotë, në VL. Gështënjat e Meto Bejkos. Gështënjat e Tuqit - në P. Glëm i Muqishtës - kodër, në JL. Goric e Islamanje - gorricë e vjetër, në P. Granicë/a - baç e një farë Kapoje, në P. Grehot/i - shesh ku ndodhen kazermat ushtarake të ndërtuara nga ushtria italiane në V. Aty në shtator të vitit 1943 u vra në luftë me italianë komandanti i përgjithshëm i forcave të Balli Kombëtar, heroi Hysni Lepenica. Grika e Grehotit - vend grykë, në V. Grop’ e Angonate - vend gropë në lagjen Teqe. Grop’ e Gëlqeres - kodër e vogël para shkollës së Dunavatit. Gufa e Memetit - vend ku strehohej populli gjat luftës italo-greke, në JP. Gufa e Pullumbave - shpellë, në P. Gufat e Kuqe - guva, në P. Gur i Math - shkëmb i madh, në P. Gur i Vogël - shkëmb i vogël, në P. Gurra e Shamanje - në V. Gjorkanë/a - dy pllaja mali nën te një zallishtë, matanë maIin nga Biriavolli, në P. Han i Hadërenje - ish han i fisit të Hadëre. Han i Kashaut - ish han i fisit të Kashaut. Han i Kurveleshit. Han i Selim Çenes. Han i Stavros. Han i Valaresë - hani ku u bë masakra e kardhiqotëve nga Ali Pashë Tepelena, në VL. Hanret në Puze - gërmadhë hani të vjetër, në P. Hieja - vend që nuk e zë dielli në mëngjez, në P. Huqumeti - në qendër. Kafene e Adem Beut. Kafene e Bame Shtrigut (Touzi). Kafene e Karagjozate - në qendër. Kafene e Kashaut - në P. Kafene e Kuçukut. Kafene e Pazarit të Gjësë së Gjallë. Kafene e Policisë - ka qenë në Sheshin e Çerçizit. Kafene e Prefekturës. Kafe “Shpresa” - afër qendërs. Kalaja e Gjirokastrës - në qendër. Kalaja e Shëntriadhës - gërmadhë, në L. Kallo. Karanxha/i. Këmbat e Zogje - këmba mali nga ana perëndimore e Mali te Gjerë, në P. Kokojkë/a - shkëmbinj të çarë të lartë, në P. Kopështi i Duros (karagjozat). Kovaçët - dyqane kovaçësh në rrugën e kalasë. Kroi i Blirit - krua që ka shterë. Kroi i Dunavatit. Kroi Manalatit. Kroi i Meçites. Kroi i Pazarit të Gjesë së Gjallë. Kroi i Sopotit - krua që ka shterë, në JP. Kroi i Teqesë - krua në lagjen Teqe. Kucullë/a. Kureto/ua – pllajë, në P. Laraskat - vend që mban ujë, në P. Lerë/a - lerë bagëtish, në P. Lëm i Baires Zeranje - lëm i gurtë, në P. Lirishte/ia - faqe e Malit të Gjerë, në P. Lisi i Islamenje - lis në Dunavatin e II-të. Lisi i Teqesë Shelerëve - lis pranë teqesë. Lum i Drino/sit – lumë, në L. Llonxhë/a. Mal i Gjerë - mali i Gjirokastrës, në P. Mali i Makërxhinës - mal që lidhet me Sopotin. Mal i Sopotit - mal, në JP. Mbishkëmb/i - shkëmb i vendosur mbi një tjetër, në P. Mejdan/i - shesh në lagjen Cfakë. Mëmë/a - burim kryesor uji, në P. Memola/ja - faqe mali, në P. Monumenti i Çerçizit - shtatorja e Çerçiz Topullit, në sheshin me të njëjtin emër në qendër. Mulliri i Alihenje - mulli drithërash. Mulliri i Gurgajt - mulli nën ish prefekturën. Pasha Kaur (Varrosh i Vjetër) - sot mëhalla e Pllakës ku banojnë myslimanë e të krishterë shqiptarë. Pazari i Bulmetit - nën kala, nga V. i kësaj. Pazari i Gjalpit - në L. Pazari i Teqesë - pazar i cili bëhej në baçën e teqesë, në P. Pellgu i Karagjozate - vendi që zënë shtëpitë e fisit të karagjozatëve. Përroi i Çenganje - përrua, në P. Përroi i Çullos - përrua që ndan Lirishtet me Qafën e Spitharit, në P. Përroi i Dunavatit - përrua i lagjes Dunavat. Përroi i Ficos - përrua në lagjen Palorto. Përroi i Gogos - përrua, në P. Përroi i Myrtes. Përroi i Ngushtë - përrua, në JP. Përroi i Sullos - përrua afër stadiumit. Përroi i Shamanje - përrua që mban emrin e këtij fisi. Përroi i Shallos - përrua i madh, në P. Përroi i Shemos - përrua ku ka qenë strehuar Shemo Hajduti. Përroi i Varroshit - përrua në lagjën Varrosh. Përroi i Vidhave - përrua, në P. Pirjel/i - pllajë mali, në P. Pllak e Furrës në Manalat. Posta e Vjetër - e cila lidhet me Hanin e Selim Çanes. Prefektura - ish ndërtesa e prefekturës së Gjirokastrës, djegur nga shovinistët grekë në vitet 1940, për të zhdukur dokumentat e pronësive shqiptare në Dropull etj. Ajo ka qenë në një kodër rreth 100 m. në të djathtë kur ngjite në Qafën e Pazarit. Puzi i Beut - pus nën teqenë e Baba Zenelit. Puzi i Kafenesë Karagjozate. Puzi i Llonxhës - pus në afërsi të “Kafe Shpresës”. Puzi në mal - në P. Puzi i Urës Cfakës - pus i gurtë në lagjen Cfakë. Puzi i Zerzebilit - pus te ura e lashtë. Qaf' e Pazarit – më të djathtë të kësaj qafe ka qenë ndërtesa e bukur e prefekturës e cila u dogj nga grekët. Qaf’ e Qarrit - qafë mali, në JP. Qaf’ e Spitharit - vend ku kanë ngrehur stane në Lirishte, në P. Qafa te Urat e Mëdha - ndërmjet dy urave Dunavat i I-rë e Dunavat i II-të. Qersa e Reshatit. Qisha e Kotopaperit. Qisha e Palortosë - kishë në lagjen e Palortosë, e cila jep meshë shqip për shqiptaret e krishterë. Qivuret në Sheshet e Zinxhirëve - Thuhet se aty në kohë natë dilnin të vdekurit me zinxhirë që i tërhiqnin zvarrë. Rrap i Gegate - rrap i madh që i takon fisit Gega, në Dunavatin e II-të. Sokaku i Lulës. Sokaku i të Marrëve. Sopoti - mal, në JP. Spithar i Gjirokastrës - spithar, në P. Spithari mbi Shkallë të Qarrit - spithar, në P. Spithari në Shinaj - në P. Sterr’ e Mulla Latos - sterrë, në P. Sterrë e Tasim Kores - sterrë, në P. Sheshet e Gjirokastrës - grykë malesh me një shesh ndërmjet, në P. Shesh i Bajraktarit. Shesh i Çerçizit - shesh në qendër ku ndodhet shtatorja e Çerçiz Topullit. Shesh i Zemanit - (çetemel) në Palorto. Shesh i Zinxhirëve - shesh mbi Teqenë e Baba Selimit, në J. Shëllë/ri - shullë, në P. Shëllëri Gufave - shullë ku ndodhen guva, në P. Shianjt - përrua, në P. Shkalla e Qarit (Qarrit) - shkallë shkëmbore, në P. Shkall’ e Rmës - shkallë (udhë në shkëmb), në P. Shkëmb i Topullarëve - shkëmb, në Dunavatin e I-rë. Shkëmbi i Çeribashajve-fillimi i urres se akuaduktit qe lidhej ujesjellsi i kalase Shkolla “Drita” – shkollë në Palorto me të njëjtin emër. Shkolla e Dunavatit - shkollë e Iagjes Dunavat. Shkolla e Meçites – shkollë. Shkolla e Manalatit – shkollë. Shkolla e Varoshit - shkollë në lagjen Varosh. Shpellat e Dengate - shpella, në P. Shpell’e Madhe - shpellë në mbarim të kalasë. Shpell’e Vogël - shpellë në Dunavat. Shpellat e Dunavatit – shpella. Shtegu i Dhive të Përroi i Ngushtë – udhë shkëmbore ku kalojnë dhitë, në P. Shtëpia e Fane Roshit. Shtëpia e Gjulzidanit. Shtegu Përroit Çullos – shteg përroi me të njëjtin emër, në P. Shtrung’ e Gjorkanës - shtrung e vjetër, në P. Teqeja e Baba Hasanit. Teqeja e Baba Manes. Teqeja e Baba Zenelit. Teqeja e Rami Shehut - në Dunavat. Teqeja e Shelerëve - në qendër. Teqeja e Zallit - teqe në J. (Teqeja e Baba Selimit, nga Elbasani). Udh’e Gjorkanës - në P. Udh’ e Mademeve - në P. Udh’ e Përjelit - në P. Udh’ e Varoshit. Udh’ e Xhungës – udhë, në P. Ujët e Blirit - ujë që vjen nga Mal i Gjerë, në P. Ullijt e Selfate - ullinj, në P. Ulliri i Avni Labovitit - ulli, në P. Ulliri i Çuços. Ura e Ali Pashës - ujësjellësi me ura me harqe ndërtuar nga All Pashë Tepelena, në P. Ura e Angonate - urë e vjetër me dy harqe (me dy këmbë). Ura e Çenganje - urë përroi me një hark, në P. Ura e Kordhocës – urë, në L. e cila ka edhe një legjendë të bukur të botuar në librin “Këngë Popullore të Labërisë”. Ura e Lekës - urë me hark në Pellgun e Karagjozate. Ura e Lumit - urë që kalon lumin Drino, në L. Ura e Naipate. Ura e Viroit - në V. Ura e Zerzebilit - urë e vjetër nën kala. Urat e Mëdha - urat e ujësjellësit ndërtuar nga Ali Pashë Tepelena. Vajurat - shesh midis malesh, në P. Vakëfi Baba Arshiut. Valareja - fushë nën fshatin Erind. Varret e Dunavatit - varre në një breg të madh, në P. Varret e Loloçajve - varre të fisit Loloçi, në P. Varret e Tabakëve - varre të prishur, te fabrika e lëkurëve. Varret e Bejkate - varre, në P. Vasilikua/oi – fushë. Vathi /i Teqesë Baba Manes. Vëra e Ariut - shpellë në mal ku dikur ka pasur arinj, në P. Vidhet - sot një vidh i madh i vetëm, në P. Virua/oi - virua, në V. Vreshta - vend ku dikur ka pasur vreshta, në P. Vreshtat e Dunavatit - baça që dikur kanë qenë vreshta. Vreshtat e Manalatit - sot baçe me pemë. Xhamia e Dunavatit - sot gërmadha, në P. Xhamia e Dunavatit II-të. Xhamia e Meçites. Xhamia e Pazarit. Xhamia e Pllakës. Xhamia e Ramo Shehut. Xhamia e Sfakës (ose e Baba Arshiut). Xhami e Shehanjve - në P. Xhamia te Baçeja e Teqesë. Xhevahir/i - shesh në Dunavat. Xhoxhoviti - grumbull gurësh, në P. Xhunga/t - kodër, në P. Zalli i Përroit Çullos. Toponimet e tjera janë: Kroi i Bozgos- ish krua në lagjen Manalat II Bregu i Sinoimeratëve – breg. Sheshi i Camit - shesh në lagjen Manalat II Demografia Emrat e familjeve më poshtë janë ato që ishin të pranishëm para rënies së komunizmit. Pas 1992, familjet të tjera nga rajonet e afërta u zhvendosen në Gjirokastër. Familjet në qytetin Gjirokastër: Lista e familjeve të mbledhura nga Fatos Mero Rrapaj: Aliko, Angoni, Avdullai, Babameto, Baboçi, Bakiri, Bashari, Bazo, Bejko, Bendo, Beqiri, Bezhani, Bështika (edhe Bishtika), Bineri, Boca, Babaramo, Budo, Ceka, Ciu, Çabej, Çabeliu, Çano, Çanole, Çami, Çeçi, Çeribashi, Çeno, Çiço, Çipi, Çoçoli, Çuçi, Devolli, Didiu, Dilo, Dobi, Dudushi, Duzgo, Dhrami, Fico, Fino, Gagani, Galanxhi, Ganaj, Gega, Godella, Gorica, Grapshi, Gurga, Guri, Gjoksi, Hadëri, Hajro, Harbuli, Harxhi, Hasani, Hasho, Hashorva, Hido, Hoxha, Ibrahimi, Idrizi, Jupi, Kaçi, Kadare, Kaftani, Kalo, Kallfa, Kallajxhiu, Kamberi, Karagjozi, Kekezi, Karaulli, Kareco, Kasoruho, Kashau, Kavo, Kalo, Koçiu, Kokalari, Kokobobo, Kokona, Kopeci, Kore, Kroi, Kuçuku, Kulumbi, Kurti, Laboviti, Lelo, Lengo, Lito, Loloçi, Lulo, Makri, Malile, Manga, Masha/nj, Mezini, Miçaj, Miziri (Myzyri), Muhaqi, Musta, Naipi, Neçaj, Nishani, Omari, Papapano, Paparisto, Paparizo, Peshkëpia, Pleshti, Puteçi, Puto, Ceribashi, Qorri, Reso, Roqi, Selfo, Sinani, Qosej, Sinoimeri, Skënderi, Skënduli, Skufi, Spahiu, Suloti, Shahu, Shameti, Shapllo, Shehu, Sherifi, Sheshi, Shtino, Shtrigu, Tauri, Tola, Topore, Topulli, Toska, Toto, Tuqi, Tushi, Vehbiu, Xhaferi, Xhango, Xhaxhiu, Xhepi, Xhuli, Xhiku, Zani, Zeko, Zere, Zverku, Zhorda, etj. Familjet e tjera janë: Baco, Bakalli, Berberi, Bilushi, Binozi, Cico, Duli, Harilla, Kotoni, Mero, Njocko, Selimi, Sotiri, etj. Prejardhja e emrit Prejardhja e emrit të Gjirokastrës ka një shpjegim mitik dhe dy të tjerë me natyrë më historike. Sipas legjendës, gjatë rrethimit përfundimtar të qytetit nga turqit, Princesha Argjiro, motra e zotit të qytetit u hodh nga muret e kalasë bashkë me djalin e saj për të mos rënë e gjallë në duart e armikut. Që këtu rrodhi edhe emri “kalaja e Argjirosë”. (Por kjo duket e pamundur mbasi emri i qytetit përmendet që në kohën e Bizantit, pra para pushtimit osman). Sipas një shpjegimi tjetër më pak poetik, qyteti e ka marr emrin sipas fjalës greke argjend, Argyrókastron, që lidhet me ngjyrën e përhime të mureve, rrugëve dhe çative prej guri, të cilat vezullojnë si argjend kur lagen nga shiu. Një shpjegim tjetër lidhet me emrin e një fisi vendas që jetonte pranë Gjirokastrës: Argjirët. Për herë të parë emri i Gjirokastrës përmendet në shekullin XIII. Fillimet e qytetit te Gjirokastres sipas Studiusit Apollon Bace mendohet të jene në Shek XIII pas rënies së Hadrianopolit. Kështjella e Gjirokastrës mendohet të jete filluar nga Prijësi Shqiptar Gjin Bue Shpata, i cili i dha dhe emrin qytetit, Gjinokastër. Nuk mund te anashkalohet lidhja e emërtimit "Argjir" me fjalën "argjënd". Emri "argjend" që në greqisht përkthehet "argjir", përbëhet nga "ar"+"gjë",ose "ar"+"gjënde"".Por edhe emri "argjir",ose "argjër" përbëhet nga "ar"+"gjër".Jo më herët se 40-50 vite më parë,para se të vendosej standarti shqip,treva e Permetit përdorte "gjë-gjëri", në mashkullore,në vend të "gjë-gjëja"te femërores standarte. Kurse fjala "ar" është fjalë e hershme shqipe që mund të lidhet dhe me latinishten, por edhe me sllavishten.(ar-arno ne sllavisht thuhet "mirë". KASTRO E pranuar pa shpjegim etimologjik si fjale greke. Shqipja e shpjegon: "K'asht"la-qi asht la-qi asht lart" është një fjalë shqipe për kështjellen. Atëhere "Argjënd-Kshtjella"-është vetëm një fjalë fare e thjesht shqipe. Shtrirja gjeografike E vendosur në Shqipërinë jugore, Gjirokastra qëndron në shpatet e pjerrëta të luginës së lumit Drino, në një pozicion mbisundues mbi një peizazh të pasur me histori, kufijtë e të cilit përvijohen nga maja malesh të larta. Ky është “qyteti i një mijë shkallëve” që përfshin qindra shtëpi-kullë të tipit osman me çatitë dalluese të gurta, ballkonet e drunjta dhe muret e gurta herë-herë të zbardhura me gëlqere. E mbisunduar nga ana e vet prej kalasë madhështore që ngrihet mbi një kodër të thiktë, Gjirokastra është një qytet magjik me një të shkuar të trazuar. Nga bastion i feudalizmit në xhevahir osman më pas në qendër e rëndësishme e pushtuesve fashistë italianë, qyteti ka njohur shumë sundimtarë dhe ka frymëzuar shumë poetë, shkrimtarë dhe artistë. Qyteti me popullsi 40 000 banorë, është qendra ekonomike e administrative e rrethit me të njëjtin emër. Arkitektura Ndërsa është pa dyshim me prejardhje osmane, arkitektura e ndërtesave historike në Gjirokastër, si dhe vetë qyteti i vjetër, është produkt i shumë përbërësve. Relievi i thyer ka lënë vulën në përcaktimin e vendosjes dhe mënyrën e shtrirjes së qytetit, që u krijua dhe u rrit nëpër kurrizet e kodrave, nën hijen e kalasë. Nga ana tjetër, afërsia e burimeve, prej ku sigurohej guri i nevojshëm për muret dhe për çatitë, mundësoi pamjen e veçantë që ka qyteti. Gjirokastra ishte një qendër e rëndësishme administrative e shekullit XIX, e populluar nga pronarë tokash që u kishte xhepi të ndërtonin shtëpi-kulla madhështore të fortifikuara. Qyteti ka mbi 500 ndërtesa historike. Veçoritë e jetës së kohës në Shqipëri lanë gjithashtu gjurmë në arkitekturën e tyre: nevojiteshin strukturat mbrojtëse, sepse shqiptarët herë pas here luftonin kundër njeri tjetrit; për më tepër ata rebeloheshin kundra Portës së Lartë në Stamboll. Duhej një vend i sigurt edhe për bagëtinë në dimër; duhej dhe vendi për të rezervuar ujin për gjatë muajve të thatë të verës. Katet përdhese të kullave ishin edhe struktura mbrojtëse edhe magazina të shtëpisë. Ndërsa katet e sipërme shprehnin mikpritjen gjirokastrite, kulturën dhe mënyrën e jetesës së tyre; por, përmes interierëve të pasur, edhe rangun e pasurinë e të zotëve të shtëpisë. Herë-herë kjo e fundit duket sikur tejkalon dukshëm edhe vetë funksionin mbrojtës të shtëpisë. Për tu nënvizuar është për qendren historike të Gjirokastrës edhe prezenca e ndërtimeve të stilit italian , të ndërtuar në fillim shekullin e kaluar. Objektet e stilit italian përfaqësojnë elementët e parë europianë të zhvillimit në qytet: Hotelet Royal dhe Savoia, Banka Nacionale d'Albania dhe Banka di Napoli , Kompleksi tregetar Zigai , Vila Kokalari dhe Papavangjeli, Gjimnazi, etj. Historia Shiko edhe këtë: Vitet komuniste në Gjirokastër Qyteti i sotëm i Gjirokastrës përfshin Qytetin e Vjetër, me kalanë (bërthama e parë e vendbanimit) dhe lagjet e tipit osman, ndërtuar mbi kreshta, që vijnë duke u larguar nga kalaja deri në tabanin e luginës, ku ndodhen ndërtimet bashkëkohore dhe kompleksi universitar. Lagjet tradicionale shtrihen në formë rrezesh rreth kalasë me emrat: Cfakë, Dunavat, Manalat, Palorto, Varosh, Meçite, Hazmurat, Pazari i Vjetër. Historia e hershme e qytetit është relativisht e panjohur. Për shkak të afërsisë me qendrat klasike dhe helenistike: Jerma (Antigonea) dhe qyteti romak Adrianopolis pranë fshatit Sofratikë, është menduar shpesh që vendbanimi më i hershëm në Gjirokastër është kalaja mesjetare. Por mbi këtë tezë janë hedhur dyshime pasi zbulimet brenda në kala kanë nxjerrë në dritë qeramikë në 4 faza të ndryshme banimi përpara periudhës osmane: në shekujt V - II p.e.s., shekujt V - VII e.j., shekujt IX-X dhe shekujt XII - XIII. Më e hershmja nga këto faza solli gjurmë të një muri të konsiderueshëm ndërtuar me blloqe, gjë që bën të mendosh që ka pasur një fortifikim të rëndësishëm të periudhës para romake në këtë anë të luginës së lumit Drino (para vitit 168 p.e.s). Për herë të parë burimet historike e përmendin qytetin me 1336, kur kronisti bizantin Johan Kantakuzeni shkruan për Argyrókastron. Nën Despotatin e Epirit, qyteti dhe rrethinat ishin nën sundimin e familjes feudale Zenebishi. Ndërsa Perandoria Osmane zgjerohej në Europë në fundin e shekullit të XIV, Gjirokastra ra nën ndikimin e sulltanëve dhe sundimtarët e saj u bënë vasalë të tij. Një nga Zenebishët përmendet se udhëhoqi një grup burrash nën komandën e Sulltan Bejazidit I (1389-1402), kur ky u mund nga Timurlengu i mongolëve në betejën e Ankarasë, më 1402. Më 1419 qyteti ra nën sundimin e plotë të Turqisë, ndërkohë që sipas regjistrave te taksave më 1431-32, ai kishte 163 shtëpi. Kalaja ka pasur gjithnjë para së gjithash funksion ushtarak. Megjithëse kishte banesa brenda mureve, ato ishin të paracaktuara për garnizonin dhe dinjitarët e rëndësishëm. Ndërkohë gjatë Mesjetës, qyteti u zhvillua jashtë mureve të saj. Zbulime për banime të hershme në qytet nuk ka, megjithëse, në një rezidencë episkopale që ndodhej nën përkujtimoren e dikurshme, sot të zhdukur të Enver Hoxhës, është gjendur një kapitel i gdhendur bukur i shekullit të XIII. Në shekujt XVI dhe XVII qyteti, si qendër kryesore e Sanxhakut të Shqipërisë (Sanxhak quheshin njësitë kryesore administrative turke në periudhën e hershme të Perandorisë Osmane) qyteti lulëzoi dhe, si rezultat, lagjet e tij u zgjeruan me 434 shtëpi më 1583, që shënon pothuaj dyfishim brenda një shekulli. Kjo ndodhi në radhë të parë për shkak të një lëvizje të përgjithshme të popullsisë nga fshati në qytet. Rritja vazhdoi edhe kur qendra rajonale administrative kaloi në Delvinë, në kohën e Sulltan Sulejmanit të Shkëlqyerit (1520-1566). Në nëntor të vitit 1670, udhëtari turk, Evlia Çelebiu, pas një udhëtimi nëpër Kosovë në dhjetor të vitit 1660, dhe një udhëtimi në Shqipërinë e Veriut dhe në Malin e Zi në shkurt të vitit 1662, filloi udhëtimin e tij të tretë dhe më të gjatë në trevat shqiptare. Kësaj radhe ai hyri në Shqipëri nga jugu. Pas një qëndrimi të shkurtër në Delvinë, Zhulat dhe Kardhiq, ai erdhi në qytetin e Gjirokastrës, turqisht Ergiri, ku u habit shumë nga zakonet e gjirokastritëve. Dhe e përshkruajti kështu: “...Qyteti i hapur është vendosur mbi 8 kodra dhe luginat nga të gjitha anët e kalasë, me shtëpi shumëkatëshe, me çati prej guri dhe të rrethuara nga kopshte dhe hardhi. Secila nga këto shtëpi të ndërtuara mirë ka një kullë. Muret rrethuese të oborreve janë të ndërtuara me një lloj graniti të bardhë, punuar nga mjeshtra gurgdhendës, sikur të ishin tulla Ankaraje prej balte. Mure të tilla kanë si të pasurit ashtu edhe të varfrit. Gurë të prerë në formë katrore nuk gjenden veçse në qytetet e Tirit dhe Manisës në Anadoll... Mënyra e ndërtimit të mureve të jashtme të shtëpive nuk ka shoqe në botë. Ato janë të gjitha 20 inç të larta, të bëra me blloqe guri ranor të kuq, thjesht të vendosura gur mbi gur, pa baltë, gëlqere apo llaç për t’i lidhur. Muret dhe shtëpitë janë qindravjeçare që nga koha e të pafeve. Qyteti ka një klimë shumë të mirë dhe për këtë arsye, banorët kanë fizik të shëndetshëm... Gjirokastritët mbajnë zi për të afërmit e vdekur për 40-50 apo edhe 80 vjet... për këtë arsye unë e quajta Gjirokastrën “qyteti i vajtimit”. Është çudi e madhe se si vajtojcat profesioniste vajtojnë me kaq ndjenjë...” Gjirokastra mbeti një qendër administrative si seli e kadiut (gjykatës) dhe shumë banesa e xhami që mbijetuan deri në ditët tona datojnë në këtë periudhë. Popullsia e qytetit duket të ketë mbetur e njëjtë në shekujt XVIII dhe XIX. Më 1811, qyteti ra në duart e Ali Pashë Tepelenës. Ai u kujdes që të kryheshin punime të reja fortifikuese në kala, si dhe të ndërtohej një ujësjellës 12 km i gjatë, që merrte ujë në malin e Sopotit. Ujësjellësi prej guri u vizatua nga piktori i famshëm britanik Eduard Lear, i cili udhëtoi mjaft nëpër këtë krahinë. Ujësjellësi u shemb më 1932, por mbi lagjen “Dunavat” ka mbetur ende një hark i tij, që njihet me emrin “Ura e Ali Pashës”. Pasi Ali Pasha u vra nga forcat e Portës së Lartë (kështu quhej oborri i sulltanit në Stamboll), qyteti vazhdoi të funksiononte si qendër administrative, qendër tregtimi e bagëtive, leshit, shajakut, prodhimeve blegtorale, të mëndafshit dhe qëndistarisë. Në viteve 1860-të, udhëtari Henry Fanshawe Tozer vërejti se Gjirokastër ishte "i banuar nga shqiptarët, dhe grekët të cilët" [...] "gjendeshin atje" ishin "konsideruar si të huaj. Gratë" Gjirokastrit "vishnin një vello të bardhë apo peshqir, lidhur anembanë kokës dhe e varur poshtë [nga] prapa. Më 1880 Kuvendi i Gjirokastrës mbështeti aktivisht kauzën e vetëvendosjes dhe rezistencës ndaj sundimit otoman. Më 1908, u hap shkolla e parë shqipe në qytet me emrin “Iliria” dhe më pas u krijuan një sërë shoqatash e klubesh patriotike. Në fillimet e shekullit XX Gjirokastra u bë një çështje e rëndësishme, ndërkohë që përcaktoheshin kufijtë e Shqipërisë së sotme. Për një periudhë që pasoi shpalljen e Pavarësisë Kombëtare më 28 nëntor 1912, ajo ishte pjesë e “Republikës Autonome të Epirit” nën gjeneralin Zografos, i cili kërkonte bashkim me Greqinë, por, pas Luftës I Botërore, fuqitë e Antantës (Britania, Franca dhe Rusia) e bindën Greqinë që të tërhiqte pretendimet e saj nga kjo hapësirë me shumicë shqiptare dhe me 17 dhjetor 1913 në Firence u nënshkrua Protokolli i Firences, që përcaktoi kufijtë jugor e juglindor të shtetit shqiptar. Kufiri i tanishëm u ratifikua më 1921. Me shpalljen e Pavaresise Gjirokastra dhe gjirokastritët filluan të shikojnë nga Europa dhe vendi europian më i afërt dhe tërheqës është Italia ku tregëtarët fillojnë të frekuentojnë tregjet e saj dhe te rinjte universitetet. Ne kete periudhe te rendesishme historike fale bashkepunimeve me Italine ne Gjirokaster do të kemi zhvillimet ose elementët e parë europiane ; do të jetë shoqëria SESA që në vitin 1932 do të sjell për herë të parë dritën elektrike në Gjirokastër, në këtë periudhë fillojnë të lindin Bankat e para si Banca Nazionale d'Albania e Banco di Napoli, ndërtohen hotelet e para Hotel Royal dhe Hotel Savoia si dhe fillon të funksionojë Aeroporti me fluturime ditore për në Tiranë dhe qytete të tjera. Shoqeria SATA do të lidh me linja ditore autobuzi Gjirokastren me Tiranën, ndërsa nga porti i Sarandës cdo ditë do të kemi tragete me portet italiane. Në këtë periudhe fillojnë të ndërtohen edhe objektet e një stili të ri arkitektonik dhe në Gjirokastër ato janë të shumta: bankat, Zigai, villat Kokalari, Papavangjeli, Liceu etj. Gjatë mbretërimit të mbretit Zog (1928-1939) Gjirokastra u bë një nga qendrat më të rëndësishme kulturore dhe ekonomike të vendit. Në këtë periudhë u ndërtua edhe burgu i madh në Kala (në pjesën veriore), ky burg mbajti të burgosurit politik në kohën e komunizmit dhe sot i është bashkangjitur pjesës muzeale te kalasë. Gjatë pushtimit fashist që pasoi, qyteti ishte qendër e rezistencës kundër forcave italiane dhe më pas atyre naziste. Krahinat rrotull Gjirokastrës u "çliruan" më 1944. Vitet e komunizmit shënuan përpjekje për një industrializim në shkallë të gjerë, por edhe përpjekje të mëdha për të mbrojtur trashëgiminë kulturore unikale të qytetit. Rënia e komunizmit në fund të vitit 1990, e gjeti ekonominë e Gjirokastrës tashmë në rënie të shpejtë. Për të mbajtur punësim të plotë të popullsisë, komunistët kishin mbingarkuar me forcë pune përtej nevojave komplekset industriale të vjetruara dhe jo efiçente. Kështu që rënia e sistemit komunizmit, shkaktoi humbjen katastrofike të mijëra vendeve të punës. Me mijëra vetë emigruan ose u drejtuan në Tiranë në kërkim të punës. Trazirat që pasuan rënien e komunizmit shënuan edhe grabitje në Muzeun Kombëtar të Armëve. Statuja e madhe e Enver Hoxhës u rrëzua, duke ia lënë vendin parkimit të një bar restoranti. Sapo nisi të dalë ngadalë nga kaosi fillestar pas rënies së komunizmit, Gjirokastra ra më 1997 në një kaos të ri pas rënies së skemave mashtruese piramidale, ku mijëra familje humbën kursimet e tyre. Një pjesë e konsiderueshme e Pazarit u dogj ose u dëmtua gjatë kësaj kohe kur qyteti lëngonte në një gjendje rrethimi dhe njerëzit luftonin për mbijetesë në një mjedis të dhunshëm dhe në mungesë të ligjit. Kriza shkaktoi një tjetër emigracion masiv dhe braktisje të ndërtesave historike, që nisën të prishen dhe të rrëzohen. Ditët e Qytetit-muze dukeshin të largëta, në një kohë kur shteti ishte i pazoti të kryente detyrën e vet ligjore për të financuar mirëmbajtjen dhe ruajtjen e ndërtesave historike të Gjirokastrës. Kalaja është e ndërtuar mbi shkëmb, dhe rreth tij ka pasur pemë të shumta, të cilat ndalonin erozionin dhe rrëshkitjet e tokës. Muret lindore te kalasë kane çarjet me te thella dhe që kërkojnë ndërhyrje të menjëhershme. Pa ketë ndërhyrje kjo pasuri e trashëgimisë Shqiptare rrezikon të humbasë. Gjirokastra është shpallur qytet-muze në vitin 1963 dhe në vitin 2005 është shpallur pasuri botërore nga UNESKO. Politika Në Gjirokastër janë aktive të gjitha forcat politike PD, PS, PBDNJ, LSI etj. Deputetët e Gjirokastres në Parlamentin Shqiptar nder vite kane qene z. Genc Ruli (PD) , z. Spiro Ksera (PD), z.Vangjel Tavo (LSI) , znj. Arta Dade (PS) dhe z. Et'hem Ruka (PS). z. Erjon Veliaj (PS), z. Arben Ahmetaj (PS) etj. Prefekte e Qarkut Gjirokastër është Znj. Zamira Rami. Kryetari i Qarkut të Gjirokastrës është Z.Sulo Muçobega, përfaqësues i PS. Kryetarja e Bashkise eshte Znj. Zamira Rami. Ekonomia Gjirokastra është një nga qendrat më të rëndësishme ekonomike në Jugun e Shqipërisë. Pika e Doganore e Kakavies, është pika kufitare me fluksin më të madh udhëtarësh dhe mallrash për në Greqi. Gjirokastra perveç te qenit qendër Administrative e rajonit, këtu kane prezencën e tyre kompanitë me te njohura prodhuese dhe tregtare te vendit si: Glina, Fresh Compani, Elka, Uji i Ftohte Tepelene, Harri Lena Grup, Ferruni, SAM 0-13 Baby Clothes etj. përben edhe qendrën me te madhe bankare ne jug te Shqipërisë ku kane selinë e tyre : Banka e Shqipërisë, Banka Kombetare Tregtare, Raiffaisen Bank, Intesa SanPaolo Bank, Alpha Bank, Tirana Bank, NBG Bank, Emporiki Bank, UNION BANK, Banka Popullore. Aktivitet kryesore ekonomike ne rajonin e Gjirokastres jane Tregetia, Industria e amballazhimit te ujit dhe pijeve freskuese si Glina, Uji i Ftohete Tepelene, Uji Trebeshina, Uji Cajupi, Fresh Compani etj. Fabrikat e perpunimit te qumeshtit dhe prodhimit te djathrave dhe nenprodukteve te qumeshtit si Gjirofarma dhe Libohova. Industria e tregetimit dhe perpunimit te Drurit. Industria e prodhimit te Inerteve dhe Ndertimit. Repartet e shumta te prodhimit te veshjeve dhe kepuceve per tregjet e huaja. Industria e nxjerjes dhe perpunimit te gurit per ndertim dhe atij dekorativ. Baza e ekonomisë është bujqësia, por në rajon po rritet dhe industria e përpunimit të ushqimit, duke shfrytëzuar mundësinë që jep prodhimi i frutave, perimeve dhe nënprodukteve blegtorale. Qyteti ka universitet dhe është qendër administrative rajonale. Turizmi po tregon se është një nga shpresat më të mëdha për zhvillimin ekonomik të qytetit, duke u bazuar në trashëgiminë unikale kulturore, historike dhe arkitekturore. Kultura Ne Vitin 1961 shteti shqiptar e shpall "qytet muze".Ne Gjirokastër mund te vizitoni Muzeun Kombëtar te Armeve, Muzeun Etnografik e një sere banesash karakteristike si Zekatet, Skendulatet, Babametot, Angonatet, Dulajt etj. Gjirokastra është qyteti i festivale folklorike kombëtare prej vitit 1968. Në kështjellë mblidhen çdo katër vjet grupe shqiptare popullore nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi, Italia dhe treva ku flitet shqip. Qyteti i Gjirokastrës ka protokolle binjakëzimi me Bashkine e Potencës (Itali) si dhe me qytetin e Grottammarës (Itali). Fale këtij binjakëzimi dhe bashkepunimit ne shume projekte me Rajonin e Markeve, Provincën e Ascoli Piceno sot Gjirokastra ka bëre të mundur te ketë Hartografine e pare digjitale dhe Planin e Rikuperimit te Qendrës Historike. Kohet e fundit Bashkia Gjirokastër po shton bashkëpunimin edhe me Bashkine e Lecces(Itali), Agjensine për Pasuritë Kulturore Euromesdhtare (Itali). Si fillim i këtij bashkëpunimi ka qene një Protokoll i firmosur ne Tirane ne tetor te 2005 dhe qe vazhdoje me Shfaqjet e "Baletit Rajonal Pugliez" në Gjirokastër ne tetor te 2007. Bashkëpunime ka edhe Universiteti i Gjirokastrës me Universitetin e Macerates ne sektorin e arkeologjise. Persa i perket besimit fetar ne Gjirokaster mbizoteron feja Ortodokse e cila eshte perqafuar nga shumica derrmuese e popullsise Gjirokastrite dhe rrethinat. Gjirokastra e festivaleve Që prej vitit 1968 Gjirokastra ështe qyteti i festivaleve folklorike kombëtare.Për çdo katër vite mblidhen në kështjellë grupe popullore nga Shqipëria,Italia , Kosova , Mali i zi , diaspora.Kjo ka sjellë në paraqitjen dhe trashegiminë e vlerave folklorike Shqiptare. Turizmi Shiko edhe këtë: Turizmi në Gjirokastër Ka marrë zhvillim të madh pas viteve 90. Shumë te huaj vizitojnë Gjirokastrën për vlerat arkitekturale te ndërtimit të shtëpive me gur e çative me dërrasa. Ka shumë hotele private si Hotel Kalemi, i ndërtuar në një shtëpi te vjetër karakteristike. Hotele te tjerë: Hotel Çajupi, Hotel Freskia - Virua, Hotel Bleta, Hotel Dhima, Hotel The First, Hotel Qiqi, etj. Turisti ne Gjirokastër mund te vizitoje Qendrën Historike me Pazarin dhe objektet e tij karakteristike si dhe Kështjellën ku përvec Muzeut te Armeve te ofron pamje shume te bukura te qytetit nga lart. Ne Gjirokastër vizitori mund te vizitoje edhe Muzeun Etnografik, Shtepite karakteristike te Zekateve, Skendulateve, Babametos, Kadarese, Hani i Zagorise, Dulajve, etj. Ne Luginën e Drinos gjenden disa site arkeologjike ku me te rëndësishmit janë "Antigonea", rreth 14 km nga Gjirokastra dhe siti romak i Adrianopolit shek.II ps.k. ne afërsi te fshatit Sofratike. Mbresëlënëse dhe me vlera historike e arkitektonike janë edhe Kishat paleokristiane te Shën Marise Labove dhe Peshkepi. Për te apasionuarit e natyrës me shume vlera jane Parqet natyrore si Viroit, Sotires, Ujit te Ftohte Tepelenë, Hotova, Pllaja e Cajupit (1200 m), Ujrat Ternale te Benjes (Permet) si dhe kanionet e Lumit te Suhes Zagorise dhe Vjoses. Me shume vlera per zhvillimin e rajonit te Gjirokastrës do te ishte edhe riaktivizimi i Aeroportit qe ndodhet ne pjesën e poshtme te qytetit ne qendër te luginës së Drinos. Ky aeroport i ndërtuar në vitet '30 nga italianet, shërbente si një pikë lidhjeje e Gjirokastrës me qendrat e tjera të Shqipërisë. Sot aeroporti është i papërdorshëm. Gjirokastra ka pamje të mrekullueshme e piktoreske. Shtëpitë karakteristike dhe arkitektura e veçantë i japin asaj pamjen e një anije në luginën e Drinos. Këto pamje mahnitëse mund t'i shikoni ne faqe të ndryshme interneti. Të veçantat e Gjirokastrës Ajo çka e bënë Gjirokastrën goxha të njohur janë vlerat arkitekturale të ndërtimit të shtëpive me gurë, çative me dërrase dhe kalldrëmeve.Aty mund të vizitoni qendrën historike, pazarin unikal, kalldrëmet e tij karakteristike, kështjellen madhështore. Ku përveç se mund te vizitoni "Muzeun e Armeve" do mund edhe tju ofrohet një pamje spektakolare nga lart. Në Gjirokastër gjithashtu ju mund të vizitoni muzeun Etnografik, banesat karateristike te Zekatëve, Kadarejve, Çabejve etj. Njerëz që lidhen me Gjirokastrën, lindën, vepruan apo e vizituan Evlia Çelebiu, ishte udhëtar dhe kronist turk. George Gordon Byron, përfaqsues i romantizmit. Edward Lear, piktor. Çerçiz Topulli, shkrimtar, luftëtar, atdhetar Enver Hoxha, politikan, ministër, kryeministër, burrë shteti, diktator Ismail Kadare, shkrimtar Feim Ibrahimi, kompozitor Filip Koti, mjek gjinekolog, profesor Eqrem Çabej, gjuhëtar, etnograf, albanolog Ruzhdi Skenduli, mjek stomatolog Musine Kokalari, desidente, shkrimtare Drini Dobi, mjek neurolog. Lidhje të jashtme Portali Gjirokastra Ime Burimi i të dhënave Qytete në Shqipëri Qytete shqiptare Gjirokastër Trashëgimi botërore në Shqipëri Arkitektura osmane në Shqipëri


MerrJep.com - Shpallja iPKO Numra VIP 049614514 Shitet, Prishtinë, ELEKTRONIKA, Pjesë dhe Pajisje për celularë, iPKO Numra VIP 049614514 , 3116203 Shpallje | Vetura | Makina | Njoftime | Punë | MerrJep.com iPKO Numra VIP 049614514 Shitet VIP NUMRA 4G049614514 - € - €Shkruani dhe ne email ofertat tuajvaloni_italy@live.com numri Kontaktus : 049614514Audi , VW , Golf , Opel , BMW , Mercedes , Ford , Citroen , Renault , Peugeot , Toyota , 4X4 , IPHONE , SAMSUNG ipko: Fshini, ndryshoni ose ripërtërini shpalljen tuaj


text: Mëhalla ose si i thonë vendasit Muhalla e Geces është një lagje e Gjakovës, Kosovë. Në këtë pjesë të qytetit gjendet "Parku i Lirisë" dhe spitali i qytetit "Isa Grezda". Gjatë kohës së paraluftës kundër okupatorit serbë ishte fole e organizimit te kryengritjes. Në këtë lagje gjatë viteve 90-92 janë mbledhë armët, teshat dhe ushqimet e para të UÇK-së. Nga kjo lagje ka pasur të rënë gjatë gjitha fazave të luftërave, protestave dhe demostratave te gjakovareve. Në këtë lagje kanë lindur apo jetuar personalitete të famshme të kombit tonë duke filluar nga Qamili i Vogël (Qamil Muhaxheri), Ali Podrimja, Zejnelabedin Dervishdana, Zeqirja Ballata, Selim Ballata, Selami Ballata, Halil Haxhosaj, Besnik Hasi, Besim Dina, Muharrem Mici, Mazllom Morina, Mehmet Haxhosaj, Nesimi Dervishdana, Met Godeni, Musa Kurhasku, Njazi Nikoliqi, Ramadan Nikoliqi, Kujtim Nikoliqi, Hyda Osa, Valon Nuzamala, Sadedin Shehu, Emin Dervishdana, Urim Bytyçi, Faton Pylla, Skender Gola, Xhevdet Kumnova, Ruzhdi Sadiku, Hazyr Bytyçi, Afrim Muhaxheri, Deli Haxhosaj, Tim Jaha etj. Kjo Lagje edhe sot e kësaj dite njehet për solidaritetin në mes të vet banueseve të saj. Kjo lagje njihet edhe si një lagje e bukur ku ka rrugica tipike të vjetera si dhe një pjesë e madhe e lagjes percillet nga lumi Krena. Lagjia ka parkun me të madh të qytetit si dhe ka një hapesire tepër të madhe. Kultura Ndër objektet fetare të muhallës së Gecës ndër të tjera dallohet xhamia e muhallës, themelet e së cilës janë ndërtuar në vitin 1817. Xhamia deri në vitet e vona ka shërbyer si objekt kulturorë, mirëpo dhëmbi i kohës ka bërë që të vije deri tek shëmbja e mureve të saj dhe rrëzimi i një pjese të saj. Pas luftës së Kosovës dhe me ardhjen e organizatave të ndryshme nga vende të ndryshme të botës dhe investimeve të tyre në objektet fetare, më 2001, mbi themelet e xhamisë së muhallës është ndërtuar një xhami e re nga ana e Bashkësis Islame të Gjakovës dhe një shoqate nga Anglia (Muslim Aid). Tani (2008), xhamia ndodhet mbi mure të reja por me minare të vjetër.Sektori i komunikacionit në kuadër të Drejtorisë së Shërbimeve Publike pas disa vështirësive të shprehura dhe pas analizave që i janë bërë rrugës “Dëshmorët e Lirisë” që shpie në drejtim të spitalit kanë marrur vendim që kjo rrugë për automjete të jetë e obligueshme për qarkullim njëkahor. Automjetet në drejtim të spitalit mund të qarkullojnë lirshëm përgjatë kësaj rruge porse të njëjtën e kanë të ndaluar ta bëjnë automjetet që qarkullojnë nga krahu i kundërt, nga spitali në drejtim të veriut të kësaj rruge. Arsyetime për qarkullimin njëkahor të kësaj rruge nga zyrtarët e sektorit të komunikacionit mbi të gjitha kanë sjellur faktet se është rrugë pa trotuare, është rrugë vështirë e kalueshme në përballje sidomos kur njëra prej dy makinave konsiderohet si automjet me pesha më të rënda si dhe e dhëna se është rurgë që shpie në drejtim të spitalit rajonal “Isa Grezda” dhe është e patolerueshme të shkaktohen tollovi në trafik përgjatë kësaj rruge. Gjakovë


text: Histori (nga Greq. ἱστορία, istoria - shënim, tregim, rrëfim) është shkencë shoqërore e cila merret me studimin e të kaluarës së njerëzimit, të tashmen, dhe përmes këtyre të dyjave studion të ardhmen. Kjo shkencë njihet si mësuesja e njerëzimit. Si themelues apo dhe si babai i historisë llogaritet filozofi dhe historiani i periudhës antike greke Herodoti. Rreth historisë Historia është shkencë shoqërore e cila studion të kaluarën e shoqërisë njerëzore gjatë evolucionit mijëra vjeçarë të njerëzimit.Bazohet në të mbledhurat e dokumenteve dhe materialeve të shumta të cilat grombullohen nga arkeologoët ,antropologët. Historia si fushë, ndahet në këto periudha: Historia e kohës parahistorike Historia e kohës historike Historia e mesjetës (kohës së mesme) Historia e kohës së re Historia e kohës më të re Historia rrënjët e saja i ka që nga koha e shfaqjes së njëriut pra që në kohët e lashta. Poashtu duhet treguar që historia lidhet edhe me vjekjen e jezu krishtit kjo bën ndarjen e dy epokave para linjes krishtit(para erës sonë) dhe pas lindjes së Krishtit(pas erës sonë).Historia d.m.th.Bën shpjegime të shumta të ngajreve që kanë ndodhur në kohët e vjetra e kaluara pra të cilat janë ndërtuese e të tashmes.Historia cekë shumë gjëra që lidhen në veçanti me ndonjë vend tregon kulturën,zhvillimin ekonomik etj. Në veçanti Historia tregon edhe luftrat që zhvillohen në atë vend të caktuar. Historia (nga ἱστορία greke - historia, do të thotë "hetim, njohuritë e përfituara nga hetimi" është studimi i fundit të njeriut. Dijetarët që shkruajnë për historinë quhen historianë. Kjo është një fushë e hulumtimit që përdor një tregim për të shqyrtuar dhe analizuar sekuencën e ngjarjeve, dhe ajo shpesh përpjekje për të hetuar objektivisht modelet e shkakut dhe efektit që përcaktojnë ngjarjet.debat Historianët historinë dhe natyrën e saj dobia. Kjo përfshin diskutimin e studimit të disiplinës si një fund në vetvete dhe si një mënyrë për të siguruar "perspektivë" në problemet e pranishme.histori të përbashkët për një kulturë të veçantë, por nuk mbështetet nga burime të jashtme (të tilla si legjendat që rrethojnë King Arthur) zakonisht janë të klasifikuara si të trashëgimisë kulturore në vend se "hetimi ndershëm" nevojiten disiplinës së historisë.Ngjarjet e fundit para për të regjistruar me shkrim janë konsideruar parahistorinë. Shkencë


text: Autor (latinisht "auctor") është krijuesi ose iniciatori i një vepre. Në varësi nga fusha krijuese kemi autorë të këngës, pikturës, filmit etj. Me rritjen e mundësive të komunikimit dhe përparimin e teknikës të aftë për prodhime vetjake në shumë vende është paraqitur edhe nevoja e mbrojtjes së të drejtave të autorit. Për këtë qëllim në shumë vende të botës kanë dalë ligje të ndryshme që bëjnë edhe përkufizimin termit. Ligje për autorët Në Republikën e Shqipërisë ligji për autorët e kinematografisë përcakton qartë se: "Autor" në kuptim të këtij ligji, është personi fizik ose personat fizikë, që falë aftësive të tyre janë në gjendje të krijojnë një vepër artistike, (letrare, muzikore, teatrale, kinematografike etj). Kriteret e vlerësimit të autorëve Kriteret e vlerësimit të autorëve dhe të elementëve estetikë përcaktohen në ligjin “Për te drejtën e autorit”. Autor i librit quhet personi fizik që krijon dhe realizon një vepër letrare, shkencore, artistike, tekst shkollor dhe të përafërta me to, të cilat botohen në formë libri brenda të cilit është shënuar emri i krijuesit dhe data e krijimit të tij. Autorët sipas fushave Autori i tekstit shkollor është personi fizik apo juridik që krijon, realizon një tekst shkollor dhe një mjet mësimor, i cili botohet në formë të shtypur apo elektronike. Shiko edhe Shkrimtari Skenaristi Burimi i të dhënave autoret Biografi Persona Gra sipas shtetit Gra sipas profesionit Gra shqiptare sipas profesionit


source: CulturaX

text: Europa dridhet, Spanja kërkon zyrtarisht ndihmë nga BE Vendet e eurozonës kanë pranuar që të japin një ndihmë që mund të shkojë deri në 100 miliard euro. Spanja bëhet vendi i katërt pa Greqisë, Irlandës dhe Portugalisë që kërkon ndihmë nga fondi i shpëtimit i eurozonës. Sipas FMN, Spanja ka nevojë për të paktën 40 miliard euro për të shpëtuar bankat e saj. Por natyrisht ky është vetëm fillimi. Kërkesat financiare do jenë shumë më të mëdha. Alarmi i krijuar në eurozonë pas njoftimit shokues të FMN bëri që ministrat e Financave të eurozonës të diskutojnë në një konferencë telefonike që zgjati mbi dy orë e gjysëm. Edhe shefja e FMN mori pjesë në konferencën telefonike. Read 2207 times Last modified on Friday, 16 June 2017 16:18 More in this category: « Qeveria në pikë të hallit: Do heqim dorë nga rrugët, do blejmë energji Ja çfarë krize e pret Shqipërinë »


Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, gjatë vizitës së tij në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ka theksuar ‘se ka marrë...


text: Paisje që shërben për thithjen/shtypjen e gazrave dhe lëngjeve Politeknik


text: Netanyahu do të flasë para Kongresit në mars, por nuk takon Obamën - Top Channel Netanyahu do të flasë para Kongresit në mars, por nuk takon Obamën Vendimi i Benjamin Netanyahut për të pranuar ftesën për t'iu adresuar Kongresit amerikan vetëm pak ditë përpara zgjedhjeve të përgjithshme në Izrael, i ofron atij një publicitet të paçmuar përpara votimit, por mundet gjithashtu edhe të trondisë balancat e marrëdhënieve SHBA-Izrael. John Boehner, kreu republikan i Dhomës së Përfaqësuesve, e dërgoi ftesën pa u konsultuar me Shtëpinë e Bardhë, një thyerje protokolli kjo, për shkak se normalisht është e drejtë e kreut të shtetit për të ftuar një udhëheqës të huaj. Gjithashtu kuptohet se edhe Netanyahu, një politikan i krahut të djathtë i cili ka një marrëdhënie "gjaknxehëse" me Barack Obamën, nuk e ka njoftuar Presidentin mbi ekzistencën e kësaj ftese përpara se ta pranonte atë, duke nënvizuar kështu tensionet gjithnjë e në rritje mes tyre. Përfundimi është se Netanyahu do t'i adresohet një sesioni të përbashkët të Kongresit (Senat dhe Dhomë) më 3 mars – një nder që e përfiton për herë të tretë – por nuk do të takohet me Presidentin Obama. Ai do të marrë pjesë gjithashtu në një konferencën politike të AIPAC, lobit influencues proizraelit, një detyrim për çdo udhëheqës izraelit. Nga këndvështrimi i Netanyahut, ai arrin kështu disa objektiva, duke parakaluar me staturën e tij përpara duartrokitjeve të Kongresit të udhëhequr prej republikanëve, vetëm 2 javë përpara se sa Izraeli t'u drejtohet kutive të votimit më 17 mars. Edhe pse kjo mund të mos lëkundë votuesit e pavendosur, shërben si një shfaqje e duhur për të mbledhur edhe më të vendosur në krah të tij mbështetësit e Netanyahut, forca politike e të cilit është kokë më kokë me rivalët e qendrës së majtë në shumicën e sondazheve. Fjalimi do t'i shërbejë gjithashtu kryeministrit izraelit edhe një mundësi për të mbrojtur një linjë më të ashpër kundër Iranit, si dhe për të shfaqur kredencialet e tij përpara një audience që e percepton atë si një njeri agresiv ndaj sigurisë globale, një mesazh që qarkullon bindshëm në vendin hebre. Duke shtuar këtu edhe mundësinë për të ngrohur edhe më tej marrëdhëniet e ngushta me republikanët përpara zgjedhjeve presidenciale të vitit të ardhshëm në SHBA, si dhe bonusin që do të marrë nga takimi me AIPAC, ky duket se është një udhëtim tepër i vlefshëm. Madje edhe fakti që nuk do të takohet me Obamën mund të rezultojë në favor të tij. Për shkak se Presidenti amerikan është disi mospërfillës, gjë që ka bërë që gjatë takimeve të mëparshme të ftohta mes tyre Netanyahu të dukej si i vështirë apo si palë mbrojtëse, kur kanë mbetur më pak se 2 vjet nga Presidenca Obama, Netanyahu duket i prirur drejt afrimit me të. Ndërsa i besuari i tij, ministri i Mbrojtjes Moshe Yaalon, tha gjatë muajit të kaluar se "kjo administratë amerikane nuk do të jetë përgjithmonë në pushtet", duke sugjeruar se udhëheqësi izraelit ka hedhur fokusin drejt Presidentit të ardhshëm – me shumë mundësi republikan – për të ngrohur marrëdhëniet.


Zani i Naltë – Duke lexuar librin “Ç’urdhnon Kur’ani” të H. Vehbi Dibrës Duke lexuar librin “Ç’urdhnon Kur’ani” të H. Vehbi Dibrës Dec 23, 2015 Zani i Nalte Studime 0 Jam shumë i nderuar që kam në dorë këtë libër dhe e kam lexuar më vëmendjen që meriton. Besoj se është rasti të theksojmë rëndësinë e një pune sistematike që po bën prej disa vitesh Komuniteti Mysliman i Shqipërisë për ringjalljen e kujtesës. Dhe kujtesa ka një rëndësi të jashtëzakonshme dhe komplekse. Ringjallja e saj sot është një lloj kontributi jo vetëm për Komunitetin Mysliman, por edhe për kombin dhe në mënyrë të veçantë për brezat e rinj. Është një gjë shumë e rëndësishme ringjallja e kujtesës së kontributit të Komunitetit Mysliman, personaliteteve të tij, në shërbim, në radhë të parë të Komunitetit Mysliman, por edhe në krijimin e një koncepti shumë të qartë tashmë se interesat e Komunitetit Mysliman janë të pashkëputura nga interesat e kombit, të pashkëputura nga interesat e atdheut dhe vetëm kështu Komuniteti Mysliman në Shqipëri ka një të ardhme, feja vetë, Islami në Shqipëri ka një të ardhme kur e shikon veten të pashkëputur nga interesat e kombit, dhe se kjo e ardhme ka të bëjë me modernizimin e mendjes në radhë të parë, dhe pastaj të gjithë jetës shpirtërore. Haxhi Vehbi Dibra është një personalitet themeltar i këtij koncepti, sepse, nëse e shohim në konceptin e përgjithshëm të historisë, këta shënuan momentin e shkëputjes administrative nëse mund të quhet kështu, të Komunitetit Mysliman nga një komunitet i madh mysliman, siç ishte Perandoria Osmane, në një komunitet me identitet kombëtar, që nuk do të thotë se Islami u bë shqiptar, por shqiptarët u bënë myslimanë, duke qenë në dheun e tyre, në shtetin e tyre dhe në interesat e tyre evropiane, ku ndërthuren objektivat jo vetëm të myslimanëve, por edhe të krishterëve dhe komuniteteve të tjera. Kështu që ky botim është i rëndësishëm për të hedhur dritë mbi personalitetin e Haxhi Vehbi Dibrës, i cili në këtë mënyrë mund të thuhet se ishte nga të parët që përcolli tekst shqiptar në mënyrë shumë të qartë, atë mësim të Profetit se feja dhe atdheu janë të pandara. Interesat e fesë dhe të atdheut janë të pandara, dhe ne këtë e shohim në shpjegimet dhe interpretimet që i bën Kur’anit, që janë të përfshira në këtë libër dhe ua rekomandoj në mënyrë të veçantë të rinjve, ta lexojnë këtë libër si pjesë të kulturës universale dhe jo thjesht si pjesë të kulturës fetare që mund të marrin. Fakti që ne kemi sot këtë realitet, pra një bashkëjetesë fetare normale, është në një farë mënyre meritë edhe e Haxhi Vehbi Dibrës dhe bashkëkohësve të tij para njëqind e ca vjetësh. Sepse kur në vitin 1937 ndërroi jetë Haxhi Vehbi Dibra, fjalimin kryesor në atë ceremoni e ka mbajtur Visarion Xhuvani, kryetari i Kishës Ortodokse Autoqefale Shqiptare, i cili e quan shok dhe vëlla. Pra, nëse Haxhi Vehbi Dibra nuk do e kishte bërë me jetën e tij, me veprën e tij, me mençurinë e tij atë që ka bërë nuk do ndjehej i detyruar kryetari i Komunitetit të Krishterë-Ortodoks të bënte pohime të tilla, sidomos po të kemi parasysh konceptin e asaj kohe. Ne sot kemi për detyrë që këtë trashëgimi të Haxhi Vehbi Dibrës, apo të Visarion Xhuvanit, e shumë të tjerë të kësaj natyre ta çojmë përpara. Substancë e këtij botimi janë një numër predikimesh të Haxhi Vehbi Dibrës, të cilat sikur i shohim në indeksin në fund të botimit përfshijnë periudhën mars 1932-gusht 1935. Pra, pak më shumë se tri vjet. Pse ka rëndësi ky libër? Unë nuk mund të marr përsipër të interpretoj apo të jap mendime mbi vërtetësinë e shpjegimeve që bën për Kur’anin Haxhi Vehbi Dibra sepse nuk kam tagër, nuk kam aq kulturë sa të hyj në këtë lloj gjykimi. Por, do të them se eksperienca ime, qoftë në fushën e letrave, qoftë në fushën e politikës më lejon të bëj dy-tre interpretime, lidhur me arsyet pse e ka bërë Haxhi Vehbi Dibra këtë gjë në atë periudhë. Fillimi i viteve ’30 në kontekstin e përgjithshëm të shtetit shqiptar shënon një konsolidim, shënon një gjallërim dhe një lloj modernizimi të të gjithë shoqërisë, pra edhe lindjen e një debati të vërtetë intelektual, i cili kishte të bënte me çfarë rruge do të ndjekë Shqipëria. Tirana në atë kohë ishte një qytet i hapur krahas një fryme të përgjithshme tek intelektualët e interesave kombëtare, kishin filluar të futeshin idetë komuniste, idetë fashiste si në çdo kryeqytet të Evropës së asaj periudhe. Dhe kishte zëra mjaft të zhurmshëm të cilët donin ta kompleksonin Komunitetin Mysliman, donin t’i kompleksonin myslimanët duke i quajtur si trashëgimtarë të një periudhe të kaluar që pengonte Shqipërinë të zinte vendin e vet në Bashkësinë Evropiane. Haxhi Vehbi Dibra, jo thjesht si kryetar i Komunitetit Mysliman, por si një mendje e ndritur, ndërmerr këtë punë gjigande për t’iu thënë shqiptarëve, në radhë të parë në xhami, pastaj edhe të botuara, se pikërisht Kur’ani, pikërisht feja islame është e aftë të bëhet një pjesë e rëndësishme motorike në ringjalljen morale të shqiptarëve, e cila ishte dhe vija e gjithë debatit intelektual që zhvillohej në Tiranë. Nuk ishte një debat shumë i thjeshtë apo arkaik, sepse bëhej nga njerëz shumë të mençur dhe të shkolluar mirë nëpër universitete të mëdha. Këtë Haxhi Vehbi Dibra e thotë me një kompetencë intelektuali të vërtetë, se ringritja e moralit të shqiptarit është një objektiv të cilin “Islami shqiptar”, Komuniteti Mysliman Shqiptar dhe institucionet myslimane shqiptare e ndërmarrin me seriozitet dhe e çojnë përpara. Po të shohim të gjitha predikimet mbyllen me thirrjen kur’anore, profetike, që shqiptari të futet në rrugën e mbarë. Nuk është e rastit që kjo përsëritet në fund të çdo predikimi që kemi këtu. Ato kapituj apo sure që zgjedh për të interpretuar Haxhi Vehbi Dibra, janë interesante për t’u parë. Ai në radhë të parë zgjedh cilësitë e karakterit. Shqiptari për t’u ringritur moralisht duhet të ruajë vetëm cilësi të mira dhe t’i pasurojë ato. Këtu ka parasysh ndershmërinë, që është shumë e rëndësishme dhe e thekson disa herë në të gjitha pamjet e veta, në raport me pronën, në raport me gruan, apo në raport me shumë aspekte të tjera. E dyta është dituria. Ai, si një burrë shumë i ditur që ishte, e kishte të qartë se pa një zhvillim të sistemit të diturisë nuk mund të ngrihet morali i shqiptarit. Ai përjashton çdo kontradiktë, siç përpiqeshin shumë zëra ta thoshin, nuk gjen asnjë kontradiktë midis Kur’anit, besimit në Islam dhe një diturie moderne. Por, thotë se Kur’ani na mëson se duhet që të gjithë të bëheni të ditur. E treta është dashuria për vendin. Një rrymë e Islamit të asaj kohe ishte që shqiptarët si myslimanë duhet të ishin të pashkëputur nga Turqia. Ende në vitet ’30, edhe pse ishte i zbehur, ekzistonte ky lloj koncepti filozofik, sepse organizativisht tashmë ishte e strukturuar organizata e Komunitetit Mysliman. Solidariteti dhe dashuria për tjetrin. Ata ishin ekonomikisht më në halle sesa të tjerët rreth e rrotull, por, edhe për arsye të përbërjes multikonfesionale të kombit ndjenja e solidaritetit dhe dashurisë për tjetrin, përtej përkatësisë së besimit ishte shumë e rëndësishme të theksohej. Këtë gjë, Haxhi Vehbi Dibra si një enciklopedist i madh, jo vetëm si teolog e gjen pikërisht në Kur’an këtë mësim dhe e interpreton për t’ua dhënë shqiptarëve. Si nevojë dhe mbështetje për ringritjen e moralit te shqiptarët është ndërtimi i hierarkisë së vlerave. Shqiptarët rrezikonin, ende rrezikojnë, në kokën e tyre një lloj kaosi, një lloj anarkie për sa i përket vlerave. Hierarkia duhet të ndërtohet në bazë të vlerave, kështu mëson Kur’ani, – thotë Haxhi Vehbi Dibra, – dhe e thotë me shumë argumente. Një hierarki e tillë duhet respektuar, nuk ka rebelim ndaj kësaj hierarkie. Dashuria për punën si burim i të gjitha të mirave. Shqiptarët kishin nevojë të jetonin si të tjerët dhe më mirë se të tjerët i kishin mundësitë, dhe për këtë duhet të punonin. Frymëzimin për punën si një aspekt të ringritjes morale Haxhi Vehbi Dibra e gjen te Kur’ani. Një aspekt tjetër është besimi në vetvete. Është një domosdoshmëri të besosh në vetvete, sepse po nuk besove ne vetvete je i sulmuar, i dërrmuar dhe e ke vështirë të besosh te Zoti. Besimi në vetvete të ushqen besimin në Zot dhe e kundërta, një njeri që nuk beson në vetvete, është i dobët dhe nuk di të besojë as në Zot. Ky është mesazhi që na jep Haxhi Vehbi Dibra. Besoni në vetvete, në mënyrë që të besoni te fjala e shenjtë dhe t’i bindeni asaj. Libri ka gjithashtu disa vlera që doja t’i theksoja shkurtimisht.E para, Haxhi Vehbi Dibra në këtë vepër thotë se gjuha shqipe është e aftë të shprehë me saktësi dhe bukuri stili mesazhet universale. Gjuha shqipe ishte ende e pazhvilluar gjatë viteve ’30. Të jemi realistë, ishte një gjuhë që alfabetin e kishte prej njëzet vitesh, pra ishte një gjuhë e pastabilizuar në sintaksën e saj, sepse kjo është punë që e bëjnë dijetarët, dhe dijetarët ende nuk kishin arritur t’i stabilizonin gjërat sa duhet. Prandaj besohej që atë që bënte F. S. Noli duke përkthyer vepra të mëdha të letërsisë botërore, atë që e kishte filluar Kristoforidhi me përkthimin e Dhjatës, për të treguar që gjuha shqipe është e aftë, ende nuk kishte një përkthim serioz të Kur’anit. Dhe këtë e bën Haxhi Vehbi Dibra duke treguar se Kur’ani, pra mesazhet hyjnore, mesazhet universale të Kur’anit shprehen më së miri, edhe me saktësi, edhe me bukuri nga gjuha shqipe. Prandaj besojini gjuhës shqipe, mësojeni gjuhën shqipe dhe ushtrojeni gjuhën shqipe intelektualisht, jo thjesht si një gjuhë të përditshmërisë kur shkoni në dyqan. Është një aspekt, që ky botim e nxjerr në pah Haxhi Vehbi Dibrën si politikan, sado që duket sikur politikani është i fshehur në botim. Haxhi Vehbi Dibra, një nga themeluesit e pavarësisë, kryetari i parë i senatit të shtetit shqiptar, që ka kryer detyra edhe në drejtim qeverie, por edhe në raste urgjencash sikur ishte rasti kur Ismail Qemali shkoi në konferencën e Londrës, tani kishte marrë detyrën e kryetarit të Komunitetit Mysliman të Shqipërisë. Haxhi Vehbiu e bënte ndryshe politikën, ama e bënte politikën. Sepse nuk mund të jesh kryetar pa bërë pak politikë, por duke e bërë atje ku duhet. Vehbi Dibra është një shembull i shkëlqyer në këtë pikë. Këtu janë vetëm tre-katër dokumente që paraqiten, por që japin tharmin e asaj ç’ka dinte të bënte ai burrë. Është një lloj qarkoreje shumë e shkurtër e kondensuar që udhëzon dhe oficializon atë punë që e kishte bërë më përpara Komuniteti Mysliman. Pra, botimin e një manuali të vogël për fëmijët, “Dije praktike besimtare”. Ky tashmë ju thotë të gjithëve që mund ta gjeni, kaq kushton dhe duhet ta blini dhe kjo është referenca që duhet të kenë fëmijët dhe jo çfarë dëgjoni poshtë e përpjetë apo botime sharlatane. Një aspekt i tretë si politikan të Haxhi Vehbi Dibrës që doja ta theksoja është shfaqja e tij si polemist. Në dy shkresat e tij, nga katër që janë botuar gjithsej ai shfaqet si polemist. Ai shfaqet i tillë kur merr përsipër të bëjë polemikë me përkthimin e një Kur’ani, i cili është përkthyer nga gjuhë të treta, me pasaktësi dhe me defektet që ai i konstaton dhe i thotë shkurtimisht. Të gjithë spekulantëve, atyre që donin të përdornin Kur’anin për të thënë gjëra që nuk janë në Kur’an, ai iu tregon vendin. Një aspekt tjetër lidhet me sulmin që i bëhet doktrinës islame. Është polemist aty, kur kundërshton ata që thonë se doktrina islame është në rënie duke iu dhënë shembuj që doktrina islame nuk është në rënie. Përveç kësaj, ai, si një burrë shteti brenda këtij komuniteti, i kujton shtetit se myslimanët, madje thotë shtetasit dhe jo myslimanët, duhet t’i bëjnë të gjitha detyrimet ndaj shtetit, paguajnë taksat, bëjnë shërbimin ushtarak, ndërtojnë rrugë dhe tani shteti duhet të marrë përsipër plotësimin e nevojave shpirtërore. Sepse këta njerëz kanë nevojë për xhamia, kanë nevojë për botime, kanë nevojë për subvencione të ndryshme. Ai me këtë gjë i tregon qeverisë për detyrat që duhet të bëjë dhe kjo është një lloj polemike, sepse duke qenë komuniteti më i madh do të kishte më shumë shpenzime dhe më shumë njerëz qoftë edhe në qeveri. besnik mustafaj, fatiha, Kur'an, tefsir, vehbi dibra Kur’ani, shpirti i umetit mysliman Nga art i importuar në letërsi kombëtare


Ndiqeni Atë dhe Gjeni një Jetë të Re Aleluja – Fjalë hebraike për “Kremtoni Zotin”. Por çfarë do të thotë ajo në të vërtetë? Ndërsa e kremtojmë Ringjalljen e Jezu Krishtit këtë Pashkë, zbuloni se si kjo thirrje e lashtë për gëzim, shpresë dhe dashuri është një përmbledhje e përshtatshme e misionit të pakrahasueshëm të Krishtit – dhe premtimi i Tij për një jetë të re për të gjithë ne. Ndiqeni Atë Pashka është një kohë për të kujtuar gjithçka që ka bërë Jezu Krishti për ne. Gjithashtu është një kohë për të marrë parasysh ftesën e Tij të thjeshtë, që ka fuqinë për të na shndërruar ne përgjithmonë: “Eja, më ndiq”. #Aleluja Për ... Për shkak të Jezu Krishtit, ne kemi shumë arsye për të thënë Aleluja këtë periudhë Pashke. Thuajeni atë dhe shpërndajeni me këto formate të bukura GIF-eje të animuara. Shpërndajeni Mesazhin #Aleluja Për ... Për shkak të Jezu Krishtit, ne kemi shumë arsye për të thënë Aleluja këtë periudhë Pashke. Thuajeni atë dhe shpërndajeni me këto formate të bukura GIF-eje të animuara. A DONI MË SHUMË INFORMACION RRETH SHPËTIMTARIT, JEZU KRISHTIT? Merreni buletinin tonë falas të lajmeve. Shkruajeni adresën tuaj të postës elektronike më poshtë. Thank you for subscribing!


Hapet 'PriFest'-i, nis maratona e filmave - Kultura - Zeri Hapet ‘PriFest’-i, nis maratona e filmave SHPËRNDARJE 13 Korrik 2017 •et; 21:41 •et; Mbrëmjen e së enjtes ka nisur në Prishtinë edicioni i nëntë i festivalit ndërkombëtar dhe tashmë tradicional, “PriFilmFest”, shkruan zëri.info. Me një hapje zyrtare në Teatrin Kombëtar të Kosovës dhe një kinema të hapur në sheshin “Zahir Pajaziti”, festivali “PriFest” ka filluar shfaqjen e filmave, që sivjet ndahen në disa programe, me rreth 80 filma, përfshirë këtu shtatë premiera botërore. Filmat do të shfaqen në Teatrin Kombëtar të Kosovës, Kinemanë “ABC”, sheshin “Zahir Pajaziti” – kinema e hapur dhe Amfiteatrin e Muzeut Kombëtar. Festivali, që qysh në natën e parë tërhoqi shumë publik dhe mblodhi artistët dhe filmbërësit më të mirë të vendit, u hap me filmin “T’padashtun”, të regjisorit Edon Rizvanolli, film i cili pati premierën botërore pak javë më parë në festivalin prestigjioz, “Karlovy Vary”. Në hapje të “PriFest”-it drejtoresha Vjosa Berisha, u shpreh e lumtur për fillimin e këtij edicioni të 9-të dhe kthimin në Teatrin Kombëtar të Kosovës. Ajo foli edhe për mbajtjen e festivalit në verë, për dallim nga edicionet e më hershme. “Zhvendosja që i bëmë festivalit në korrik ka pasur shumë impakt dhe e ka rritur festivalin. Dua ta falënderoj drejtorin e Teatrit Kombëtar të Kosovës, Agim Sopin, që e ka rikthyer festivalin në shtëpinë e tij, në këtë teatër”, tha ndër të tjera Berisha, duke falënderuar të gjithë miqtë dhe partnerët e festivalit, pa ndihmën e të cilëve “PriFest” do të ishte vështirë të realizohet. Ajo tutje foli edhe për bashkëpunimin me Turqinë, që e veçon “PriFest”-in sivjet, përmes të cilit mund edhe të sigurohen bashkëpunime filmike mes Kosovës dhe Turqisë. Si sponsor medial, gazeta “Zëri” do vazhdojë të ju mbajë të informuar me aktivitet e këtij festivali, duke ju sjellë biseda me mysafirë dhe informata të tjera. Zëri.


10719 Pas 3 orë ecjeje në këmbë, Forcat Armatosura kanë arritur të transportojnë për në spitalin rajonal të Kukësit një 38-vjeçare, e cila ishte e bllokuar në shtëpinë e saj në fshatin Tejdrinë të njësisë administrative Ujmisht në bashkinë e Kukësit, në gjendje të rëndë shëndetësore. Trëndafile Miçi, nënë e dy fëmijëve, paraqitej me temperaturë të lartë trupore, 40 gradë dhe e kishte të pamundur të transportohej për në spital për shkak të bllokimit të rrugës nga bora. Menjëherë pas marrjes së njoftimit, efektivët e Brigadës së Mbështetjes Rajonale të Kukësit dhe një mjet i rëndë, u nisën drejt fshatit Tejdrinë. Për shkak të trashësisë së borës, ushtarakëve iu desh të ecnin edhe për rreth 1 orë e gjysmë në këmbë deri në shtëpinë e të sëmurës. Pas marrjes së 38-vjeçares, efektivët e transportuan me barelë deri te mjeti i rëndë, për ta dërguar më pas në spitalin e Kukësit, nën kujdesin e mjekëve. © Ministria e Mbrojtjes 2021 - Të gjitha të drejtat e rezervuara.


4016 forma juridike e organizataveKiлbkicTb: 49 TepMiHiB - firmë e krijuar sipas të drejtës civile - USE shoqëri e përbërë sipas së drejtës civile - firmë e rregulluar nga e drejta civile - USE shoqëri e përbërë sipas së drejtës civile - firmë e rregulluar nga e drejta tregtare - UF firmë tregtare - firmë tregtare - USE firmë e rregulluar nga e drejta tregtare - fondacion - GIE - USE Grupim Interesi Ekonomik - GIEE - USE Grupim Interesi Ekonomik Europian - Grupim Interesi Ekonomik - UF GIE - Grupim Interesi Ekonomik Europian - UF GIEE - institucion i shërbimit publik - kompani e rregulluar nga e drejta civile - USE shoqëri e përbërë sipas së drejtës civile - kompani shtetërore me përgjegjësi të kufizuar - USE shoqëri aksionare - konsorcium - kooperativë - UF kooperativë e punonjësve - UF shoqatë tregtare kooperativë - UF shoqëri tregtare kooperativë - kooperativë e punonjësve - USE kooperativë - kooperativë Europiane - UF shoqëri kooperative europiane - organizatë - UF statusi ligjor i një sipërmarrjeje - organizatë jo fitimprurëse - UF shoqatë jofitimprurëse - UF shoqëri jofitimprurëse - organizatë jofitimprurëse e paregjistruar - USE shoqëri e përbërë sipas së drejtës civile - ortakëri - UF ortakëri e përgjithshme - ortakëri e përgjithshme - USE ortakëri - ortakëri inaktive - USE ortakëri pa detyrim regjistrimi - ortakëri jotregtare - USE shoqëri e përbërë sipas së drejtës civile - ortakëri pa detyrim regjistrimi - UF ortakëri inaktive - sipërmarrje pjesërisht e shtetëzuar - statusi ligjor i një sipërmarrjeje - USE organizatë - sh.a. - USE shoqëri aksionare - shoqatë jofitimprurëse - USE organizatë jo fitimprurëse - shoqatë tregtare kooperativë - USE kooperativë - shoqëri aksionare - UF kompani shtetërore me përgjegjësi të kufizuar - UF sh.a. - shoqëri aksionere - UF shoqëri tregtare menaxhimi - shoqëri e kufizuar me aksione - USE shoqëri komandite - shoqëri e përbërë sipas së drejtës civile - UF firmë e krijuar sipas të drejtës civile - UF firmë e rregulluar nga e drejta civile - UF kompani e rregulluar nga e drejta civile - UF organizatë jofitimprurëse e paregjistruar - UF ortakëri jotregtare - UF shoqëri joaksionere - shoqëri e regjistruar - USE shoqëri me kapital aksioner - shoqëri joaksionere - USE shoqëri e përbërë sipas së drejtës civile - shoqëri jofitimprurëse - USE organizatë jo fitimprurëse - shoqëri komandite - UF shoqëri e kufizuar me aksione - shoqëri kooperative europiane - USE kooperativë Europiane - shoqëri me investim të përzierë - USE shoqëri tregtare me pronësi të përzierë - shoqëri me kapital aksioner - UF shoqëri e regjistruar - shoqëri me përgjegjësi të kufizuar - UF shoqëri private me përgjegjësi të kufizuar - UF shoqëri tregtare me përgjegjësi të kufizuar - shoqëri private me përgjegjësi të kufizuar - USE shoqëri me përgjegjësi të kufizuar - shoqëri private profesionale - shoqëri tregtare europiane - UF shoqëri tregtare europiane me përgjegjësi të kufizuar - shoqëri tregtare europiane me përgjegjësi të kufizuar - USE shoqëri tregtare europiane - shoqëri tregtare kooperativë - USE kooperativë - shoqëri tregtare me përgjegjësi të kufizuar - USE shoqëri me përgjegjësi të kufizuar - shoqëri tregtare me pronësi të përzierë - UF shoqëri me investim të përzierë - shoqëri tregtare menaxhimi - USE shoqëri aksionere


Shefi i Misionit të OSBE-së bën thirrje për më shumë poste drejtorësh për gratë në institucionet kosovare PRISHTINË, 7 mars 2014 – Një ditë para 8 Marsit, Ditës Ndërkombëtare të Gruas, Shefi i Misionit të OSBE-së në Kosovë, Ambasadori Jean-Claude Schlumberger, u ka bërë apel institucioneve të nivelit lokal e qendror në Kosovë që të rrisin numrin e grave në pozita menaxheriale. “Në zgjedhjet e fundit kemi parë një zhvillim mjaft pozitiv me zgjedhjen e kryetares së parë femër të komunës. Megjithatë, 90 për qind e drejtorëve të emëruar deri më tani në komuna janë meshkuj,” tha Schlumberger. “Kjo shifër tregon qartë se institucionet kosovare duhet të bëjnë më shumë për të arritur barazinë gjinore në radhët e tyre, përkundër arritjeve të shumta të viteve të fundit në integrimin e çështjes gjinore në Kosovë.” “Është mjaft pozitiv fakti që në nivel qendror janë tri gra me poste ministrore, por në përgjithësi, numri i grave me pozitë drejtori në institucionet qendrore nuk është më i lartë se në komuna dhe kjo çështje duhet të trajtohet.” Në vitin 2014, Misioni i OSBE-së do të vazhdojë t’i mbështesë nismat për forcimin e rolit të gruas në proceset e vendimmarrjes. Aktualisht, OSBE është e përqendruar në konsolidimin e grupeve të grave asambleiste të zgjedhura në zgjedhjet e fundit lokale. Misioni do t’i mbështesë grupet e themeluara në shënimin e Ditës Ndërkombëtare të Gruas përmes ngjarjeve të organizuara anembanë Kosovës me moton e organizatës UN Women “Barazia për gratë, barazi për të gjithë.”