DODONA: NË SHKODËR TJETËR QE JEZUI Njeriu që me hapa të shpejtë ecte rrugës Via Rippiete të Romës dhe depërtonte nëpër turmën e njerëzve nuk dukej se ishte i veçantë. Shtatshkurtër, me mjekër të rrallë e hundë paksa të shtrembër, ai linte përshtypjen e një qengji të drobitur i cili futet në kope dhe aty e ndien veten mirë sepse askujt s'ia tërheq vëmendjen. Ai ecte i menduar, derisa pelerina e gjatë dhe e murrme i mbështillej e i çmbështillej nëpër këmbë si valë e detit. Sheshet e Romës ishin të këtilla, përplot me tregtarë, zanatçij, fisnikë e çirakë. Kohëve të fundit trazirat e tundnin gjithë Italinë dhe epiqendra e këtyre dridhjeve ishte Roma, prandaj këtu njerëzit ishin më të hutuar, më të frikësuar e më të nderë; nguteshin që sa më shpejt t'i kryenin punët e të prisnin si në ankth. Huadhënësit vraponin pas parave të tyre dhe s'u hiqeshin qafet borxhlijve, qiradhënësit kërkonin që pagesa prej tash të bëhej paraprakisht dhe çdo gjë që më parë i ishte lënë mëshirës e durimit tash e kishte grabitur babëzia dhe ngutesa. Papa Juli i II, ishte një papë më rigoroz e më parimor se paraardhësit e tij. Përveç ujit bekues të altarit të kishës, përveç fjalëve të shenjta të Biblës, ai dëshironte të kishte edhe dorën e fortë mbi besimtarët, sepse, siç duket besimtarët pas 14 shekujsh predikimi të librit të shenjtë nga kisha, jo vetëm që s'ishin kthyer për të mirë, pra, jo vetëm që s'ishin bërë besimtarë edhe më të devotshëm, por kishin filluar të shfaqnin dyshime e shpërfillje të paparë, jo aq në Librin e Shenjtë, sa në zëvendësin e Perëndisë në tokë, në trashëgimtarin e Birit të Zotit, në Papën. Herezia ishte përhapur si murtajë, dhe kjo mund të pikasej vetëm pasi e kaplonte plotësisht shpirtin mëkatar të njerëzve, tek atëherë mund ta shquaje se cili mund të ishte ai që i kishte bërë bisht rrugës së Zotit. Njeriu me pelerinë mallkonte fatin e vet të mbrapshtë që vazhdimisht kishte punë me papët. Me pleq tekanjozë e, shpesh, të matufosur, pikërisht për shkakun se ky nuk ishte lundër që mund t'i duronte erërat më çoroditëse që mund të frynin nga tekat e tyre. Habitej se si, aq papë që i përcolli në botën e përtejme, asnjë që e trashëgoi tjetrin nuk i ngjau të parit as për fije floku; secili kishte shije tjetër për artin, mendime tjera për njerëzit, ëndrra tjera për botën... Nëse i pari predikonte paqen dhe dashurinë që duhej të mbretëronte ndërmjet njerëzve, i dyti menjëherë shpallte lufta të shenjta e rraskapitëse, ndërsa i treti montonte në nyjat e hierarkisë kurthet e intrigave të cilat linin mbrapa kufoma me gojë të shtrembëruara e plot shkumë dhe kupat e rrëkëllyera e të spërkatura me nga pak helm. Kështu, fatkeqësia e tij ishte se kardinalët bëheshin papë në pleqëri. Si të tillë shpesh ishin të çuditshëm me sjelljet e tyre, ashtu siç dinë të jenë pleqtë e shqetësuar që vdekjen tashmë e kanë shumë afër. Ata nuk arrinin ta sendërtonin asnjë plan të tyrin sepse jetonin pak, pasi bëheshin papë dhe vdisnin. Por ai hallin nuk e kishte këtu, sepse papnia, mëkatet dhe sevapet, ishin çështje e hierarkisë kishtare. Por e keqja ishte se ky duhej të bëhej skulptor i tekeve dhe dëshirave të papëve, ngaqë sapo njëri porosiste një vepër artistike, s'kalonte shumë kohë dhe vdiste, vinte në vend të tij një papë krejt i kundërt me këtë të parin dhe vinte edhe urdhri që të ndalej puna në veprën e pakryer e të nisej puna në një vepër të re. Kështu i mbeteshin veprat e pakryera. Apo dinte të ngjante edhe tjetra, siç i ngjau me papën e fundit, i cili kërkoi nga ai që ta lërë skulpturën dhe të pikturojë në muret e Kapelës Sikstine! Ky më nuk ishte porosi, por dënim! Këto re të zeza të mendimeve iu tërhoqën kur para tij iu shfaq gjelbërimi dhe aroma e kopshtit të Medicive. - Zotëri më ndiqni ju lutem, hirësia e tij ju pret! - i tha shërbëtori i cili e hapi derën e madhe të korridorit. Kur hyri në sallonin e gjerë, në ballë e pa kryqin e madh. Në fund të sallonit qëndronte Giovani Medici, kardinal i Vatikanit, i veshur me petka të kuqe dhe i stolisur me një buzëqeshje të lehtë. Michelangelos iu duk më i trashë nga koha kur e kishte takuar për herë të fundit. Kushëriri i tij Giulioja, shoqëruesi i tij i pandashëm, nuk kishte ndryshuar shumë. Përballë tyre qëndronin edhe dy të huaj: njëri i trashë e i shkurtër, me një veshje që e bënte të dukej edhe më i plotë, dhe një tjetër i gjatë, fytyrëgdhendur, i hijshëm e serioz e me sy të ënjtur si i pagjumë. Për nga veshja dukej se ishte prift, por qëndrimi i tij i ngjante më tepër një oficeri të kalorisë. - Oh, Michelangelo, i dashuri mik! Mirë se erdhe! - klithi Giovani Medici i kapluar nga një ndjenjë e mallëngjimit. Zëri i tij i njëtrajtshëm e i trashë ia kujtoi Michelangelos, Lorenzo Medicin, të atin e Giovanit, atë burrin e shkëlqyer e të urtë që bëri aq shumë për Firencën dhe për artistët e saj. - Mirë se ju gjej, shkëlqesia Juaj! Gëzohem që Ju shoh prapë shëndosh e mirë e të lumtur si ma do zemra të jeni përherë! - ia ktheu skulptori dhe posa provoi të përkulet Giovani e kapi për krahu dhe e përqafoi. Michelangelo u prek thellë nga mirësjellja e tij. U ul në ulësen aty pranë derisa Giovani e prezentoi: - Mirë u bë që erdhe pak më herët sepse mund të të njoh me mysafirët e mi të nderuar. Ky është miku i familjes sonë, Michelangelo Buonarroti, skulptor dhe tash edhe piktor! Ndërsa këta - kardinali u kthye kah dy të huajt - janë N.N. pronar i shtypshkronjës dhe Marin Bardheci, prift dhe shkrimtar i veprës "Mbi jetën e princërve" dhe i veprës "Rrethimi i Shkodrës"... Të dy palët u shikuan dhe u përshëndetën me tundje të lehta të krenave. - Për shëndetin dhe jetën e gjatë të kardinalit tonë! - ngriti kupën e tij Jakoppo Scriba, një tregtar i pëlhurave që tash ishte bërë mbret i tregut të Romës. Të gjithë të pranishmit ngritën kupat. Në këndin e majtë të tavolinës rrinin Michelangelo dhe Marin Bardheci. Pranë prift Marinit skulptori fjorentinas dukej krejt i imët, por këtë e kompensonte me zërin e trashë e depërtues. - ...jo, jo, s'dëshiroj të më keqkuptoni, - vazhdonte bisedën Michelangelo - jo pse kam lindur aty, por Firenca më frymëzon. Ajo të bën artist... - Në Firencë kam qenë para shtatë vjetësh... apo më gjatë, nuk më kujtohet. Me cilindo fjorentinas që kam biseduar secili doemos ma ka përmendur Lorenzo Medicin, të atin e Giovanit, - tha Marini. - Imzot Lorenzo!... - e ndërpeu bashkëbiseduesi i tij - Ah, njeri i shkëlqyer. E kam njohur atë burrë të shenjtë, dhe, nëse doni tua them të vërtetën troç: nëse për të gjithë artistët e Firencës ia kanë borxhin më të madh dikujt atëherë ky është pikërisht Lorenzo Medici! - Atje e kam parë atë Davidin Tuaj. Është i thjeshtë dhe madhështor! Më ka mahnitur njohja e shkëlqyeshme e anatomisë së njeriut nga ana juaj! - tha Marini i habitur. - Çështja e anatomisë... - ia ktheu Buonarroti, dhe e kroi ballin duke e shikuar thellë në sy epirotin se mos e tradhtonte diç shikimi i tij i ngurtë, por u bind se ishte pyetje e sinqertë e vazhdoi - ...çështja e anatomisë është bisedë për ndonjë rast tjetër sepse e dini edhe vetë se sa lehtë këtu e shpallin njeriun sekretar të djallit! - Po, po... Por këtu në Romë e ushtroni profesionin tuaj apo... - Puna ime në Romë vajti si puna e dashit që shkoi t'i marrë brirët e i la edhe veshët: erdha me porosinë që të punoj skulptura e sosa në muret e Kapelës Sikstine ku po pikturoj tani! O Zot, kurrë s'kam dashur të pikturoj! Kurrë! Dëshiroj ta kryej sa më shpejt e t'i kthehem gurit e mermerit! - Në Kapelën Sikstine e di që ka pasur ca piktura, e aty është, më duket, edhe piktura e famshme "Dorëzimi i çelësave" i Peruginos, i cili më ka mahnitur sepse e ka një zgjidhje të mahnitshme nga ana e perspektivës. Por edhe Boticelli dhe Pinturecchio janë aty më duket. - Po, Perugino është vërtet i mirë, por tash nxënësi i tij, Raffaello Santi më duket se është edhe më i talentuar. - Këtë nuk po e njoh. - Është i ri dhe më duket se ka nisur punën në Pallatin e Vatikanit. - Dhe Ju do ta bëni ndonjë pikturë në atë brez të murit? - Jo. Tash unë pikturoj sipërfaqen ndërmjet shtyllave pak më lart prej atyre pikturave të vjetra dhe nëpër tërë tavanin! - Tërë tavanin!? Po ai tavan është shumë i lartë! - Po, por i kam vënë skelat deri lart dhe puna tash për tash më shkon mjaft mirë. Por ju po më habisni sepse paskeni njohuri edhe për ne, shkarravitësit e mureve! - Mos, ju lutem, mos e përçmoni punën Tuaj fisnike, Ju e bëni punën më të bindshme dhe më depërtuese për njerëzit, sepse shumica përtojnë të lexojnë libra e të ulen në biblioteka, por nuk ka njeri që nuk kënaqet me pikturën dhe skulpturën sepse ato, megjithatë, i mbizotërojnë shpejt mendjet e njerëzve. Me piktorë të shumtë kam pasur shoqëri në Maqedoni, sepse kam qenë mbikqyrës financiar i piktorëve që i punonin freskat në kishat tona kështu që i kam ndjekur hap më hap dhe kam kaluar një pjesë të jetës me ta. - Atëherë, pasi puna qëndroka kështu, vazhdoje këtë punë edhe këtu në Romë, e le të të shkojë jeta me piktorë... - tha Michelangeloja duke buzëqeshur ndërsa Marini mbet i hutuar nga fjalët e tij. - Nuk Ju kuptoj? - Kam vënë si kusht që derisa të punoj në Kapelën Sikstine të mos hyjë askush, përveç Papës dhe Urbinos, shërbëtorit tim, por si duket më duhet t'i bie mohut. Nëse keni mirësinë mund të më vizitoni kur të doni në Kapelë... - Oh, ju falem nderit! Ndihem shumë i nderuar! - Po ju ç'bëni tash këtu në Romë? Me se merreni? - Jam duke e përgatitur një jetëshkrim të princit të ndritur të epirotëve, Gjergj Kastriotit Skënderbeut, me vdekjen e të cilit fati ia ktheu shpinën Atdheut tim. - Për Gjorgjo Kastriotan Skanderbigon kam dëgjuar shumë dhe jam mahnitur me trimëritë e këtij zemërluani maqedonas, - tha Michelangelo e vazhdoi - dhe përherë kam menduar se ky trim meriton një skulpturë të madhe të shkëlqyeshme midis Romës. Por sa herë e kam lodhur kokën kurrë s'kam arritur në një përfundim se si do të mund t'i përmblidhja të gjitha virtytet e këtij fatosi arbëror e t'i paraqisja në një skulpturë. E kam ndier veten të vogël para tij. Dhe më duket se vështirë do ta bëj ndonjëherë. Mendoj se jam edhe xheloz, ngaqë artistët nga një vepër të tyren e ruajnë vetëm për vete dhe nuk e realizojnë kurrë, e kjo vepër për mua më duket se pikërisht do të jetë kjo për Skanderbigon. Ajo që ndosta s'do ta bëj kurrë e do ta ruaj për veten time. Atë veprën tuaj për rrethimin e Shkodrës s'e kam lexuar, dhe Ju lus të më falni, por një mik imi më ka rrëfyer se s'ka fjetur net të tëra pasi e ka lexuar atë. Thotë se ka qenë tragjedi e paparë por edhe trimëri e padëgjuar e kështjellarëve!... Bisedën e tyre papritmas e ndërpreu hyrja e një grupi të gaztorëve dhe muzikantëve. Gumëzhima e njerëzve u pashit, por morën hov të qeshurat e zëshme. - Sinjor Barlleci? Le të hyjë menjëherë! - Unë e ndala sepse ju keni thënë se përveç Papës askush nuk guxon të hyjë në Kapelë. - tha Urbino, shërbëtori i Michelangelos. - Tash vlen tjetra: përveç Papës dhe sinjor Barllecit, u kuptuam? - tha Michaelangelo dhe nisi të zbresë nga skelja. - Siurdhëroni zotëri Buonarroti! - tha roja dhe u tërhoq kah dera. Së shpejti në sallë u duk trupi i gjatë, i drejtë, eshtragjerë e i papërkulur nga mosha i Marin Bardhecit. Fytyra e tij serioze mori një pamje të hareshme kur u përkul dhe përqafua me Buonarrotin. - Mirë se erdhe në pallatin tim! - tha Michelangelo duke hapur krahët. - Mirë se ju gjej shkëlqesia juaj... - ia ktheu Marini duke u përkulur si para një mbreti. Salla jehoi nga të qeshurat e tyre. - Ju e paskëshit mjaft mirë në krahasim me atë se si m'u ankuat atë natë! - tha Bardheci duke shikuar me kureshtje muret ndërmjet trarësh të skelave. - Le të ma shtrojnë me flori se brushën dhe ngjyrat nuk mund t'i dua. Jo! Uluni, uluni... - tha skulptori i pluhurosur e i zhyer i tëri me ngjyrë. - Jo, jo, kurrsesi! Nuk dëshiroj t'jua ndërprej punën. Vetëm vazhdoni punën dhe shpresoj që prania ime nuk do t'ju bezdisë. - Mua nuk më bezdisin njerëzit të cilët e njohin dhe e duan artin. Por më duhet doemos të qëndroj atje lart - tha ai dhe tregoi me gisht kah tavani. - S'ka rëndësi, do të ngjitem edhe unë atje lart. - Vërtet?! Harrova se ju keni qenë me piktorët dhe e dini rehatinë e tyre... Atëherë le të ngjitemi lart. Që të dy, dalëngadalë, nëpër shkallët e improvizuara, u ngjitën deri në skelën kur para tyre u gjend i vizatuar skica e profetit Isai. Kërcëllimat e shkallëve të improvizuara Marinit ia kujtuan Shkodrën dhe dhjetëra shkallët e këtilla prej nga gratë dhe më të rinjtë ngjiteshin dhe u ofronin luftëtarëve në ledhe shigjeta, gurë e katran të shkrirë. Klithmat, era e djersës, duart e përgjakura, grumbulli i kufomave iu vërtitën si vetëtimë nëpër mendje. - Tërë jetën po e vras mendjen, - jehoi zëri i Michelangelos i cili e kthjelli dhe e shkëputi nga skenat e lemerishme që asnjëherë nuk po i shqiteshin nga mendja - me një të vetmen pyetje, dhe gjithmonë vetes ia them të njëjtën përgjigje: "Michelangelo, a ia qëllove mirë kur vendose të bëhesh skulptor?" Dhe i them vetes: "Po! Asgjë më të mençur s'ke bërë në jetë. Nuk e sheh?" Dhe më duket se përherë jam i kënaqur, Ndonjëherë më kap tmerri kur mendoj se çfarë do të ndodhte me mua po të mos merresha me skulpturën. Do të isha një kufomë e gjallë që shëtitet rrugëve... Lugat! Lugat do të isha. Ja ky pikturim i shkretë më plaku për dhjetë vjet më shumë para kohe. Jehona e zërit të tij e ndiqte veten nëpër këndet e kapelës si maçorri bishtin e tij. - Gdhendja, gdhendja! Ja kjo është ajo e vërteta! - tha me kënaqësi. - Po o mik, - foli Bardheci e vazhdoi - gdhendja sjell gdhendjen! Nuk e gdhend vetëm ti gurin, por edhe guri të gdhend ty. Është aty një ndeshje e çuditshme, një gërvishtje e ndërsjellë, një luftë e pambarim... Michelangelo fërkoi dy tri herë brushën mbi draperinë e verdhë që ti rendiste më mirë mendimet e tha: - Lufta është burimi i të gjitha gjërave apo jo? Pajtohesh me atë ho skoteinós-in, të errëtin e Greqisë. Por ky adhurim i tij për luftën mua më duket ngapak i tepruar. Kjo ndoshta ka ardhur nga shkaku se helenët s'kanë mundur ta ndiejnë hyjnoren në një të vetmen por e kanë shpërndarë në katër përbërës! E ato sipas tyre i bashkon lufta! - Edhe te ne të krishterët janë tri përbërës në një: në Shën Trininë. Dakord, numërohet si një por është unitet i të triave. Ato i bashkon dashuria. Për ne Trinia është shenjtëri, ndërsa për paganin Heraklit zjarri është kryesori sepse në të lufta është më e shprehur. Skela e gjatë kërcëlloi pasi Michelangelo bëri disa hapa prapa e shikoi pozicionin e profetit Isai. Pastaj e la brushën, zuri vend pak më lart në një tra dhe si njeri i cili një kohë të gjatë e bart gurin në zemër dhe në një çast vendos ta heqë nga zemra tha: - Miku im i mirë, unë do ta pranoja luftën vetëm e vetëm me një kusht. Mirë e thatë se unë bëj luftë me gurin... Këtë e thatë bukur. Por kjo është vetëm një lloj i luftës, është luftë për përsosmëri, për dëshmi se në kohë dhe në hapësirë të caktuar ka jetuar një qenie me emrin Michelangelo Buonarroti, luftë për bukurinë, luftë artistike apo si dreqin ta quaj... Këtë luftë e pranoj dhe do ta bëj pa kursyer asgjë! Por aty ku derdhet gjaku e mishi copëtohet prej aty ku derdhen idetë e guri copëtohet është dallim i madh. Në të parën gjërat shkatërrohen, në të dytën gjërat zbulohen, krijohen, përsosen - e përfitojnë harmoninë e tyre për të cilën kanë gjakuar që nga zanafilla. Merre me mend gurin i cili ka qenë në zemër të malit, shpërthen dhe del në sipërfaqe me tërë bukurinë e vet të fshehur me miliona vjet. Dikur qe një shkëmb si mija e miliona shkëmbij dhe unë, aty, e zbuloj të fshehur Davidin... Merre me mend edhe sa shkëmbij janë, edhe sa Davidë rrinë të fshehur nëpër të gjitha malet... O Zot! Vetëm duhet të zbulohen, t'u hiqet lëvozhga... Marini e shikonte heshtas. E paramendonte ngapak të tillë - ëndërrimtar. Ndiente se ai dëshironte të vazhdonte të fliste prandaj vetë heshti. - ... kur u rrethua Firenca dhe pritej të kriste lufta në ledhet e qytetit unë një këmbë e para ika në Romë. Fjorentinasit më quajtën tradhtar! - vazhdoi Michaelangeloja, dhe si duket u shfry pasi e tha atë që e sëmbonte në zemër. - Por si të vdisja unë! Si të lejoja që një shigjetë e rastësishme e ndonjë leshkoje të më vriste?! E di, ata mendonin se mua më dhimbsej jeta. Por, jo, or mik, jo. Mua jeta nuk më dhimbsej fare. Por si t'i lija pa i realizuar gjithë ato skulptura që i kisha në kokë? Si t'i lija jetimë të gjitha veprat e mia? Asgjë nuk është po t'i lësh një grumbull fëmijësh jetimë... Rriten disi, por kur i lë idetë jetimë kush i rrit ata? Askush! Ato mbarojnë përgjithmonë. Dhe njerëzit e zakonshëm kurrë nuk do të mund t'i kuptojnë dot artistët: atyre nuk u dhimbset jeta e tyre - u dhimbset jeta e veprave të tyre! Michelangelo nuk e priti përgjigjen e Marinit, por e kapi brushën dhe u hodh prapë mbi profetin Isai. Ia zgjati hijen në llërën e dorës ku ishte mbështetur profeti. Gishtat e tij depërtonin ashpër jashtë mjekrës së thinjur. Edhe profeti ishte i menduar e i mërrolur dhe Michelangelos iu duk se ai pajtohej me çdo fjalë të tij. - Nga vështrimi ynë guri përsoset kur e gdhendim, por nga vështrimi i gurit ai shkatërrohet apo jo - tha Bardheci për të mos e humbur fillin e muhabetit, por edhe duke i ikur pikës së bisedës ku e sillte me dhembje Buonarroti. Si duket ai ndihej ngapak i poshtëruar. Apo e kishte kuptuar se ishte frikacak dhe tash kishte dëshirë të rrinte e të bisedonte me një që kishte kaluar tmerret e luftës dhe të shihte ç'veçori kishte një qenie e tillë. - Dakord, nëse e shpirtëzojmë gurin! Por, të kuptohemi, për mua e bukur është kur sendit ia heq të tepërtat, siç bëhet në skulpturë, e jo kur ia shton ato që i mungojnë, siç bëjnë piktorët me brushë. Këtë ia pata thënë edhe Leonardo Da Vinçit në një rast, e ai më tallte sepse thoshte se skulptura është e ngushtë, tepër e rrudhur dhe se një punë të tillë mund ta bëjnë vetëm njerëzit pa imagjinatë. A s'po e dëshmoj se kjo është marri? - Ju thatë se e ndani luftën në atë artistike dhe në luftën e marrë e të kotë... - Po. Sepse a e dini pse bëhen luftërat? Ngaqë kështu u teket princave dhe të marrëve tjerë të cilët s'kanë asnjë ide, asnjë ëndërr. Luftojnë për të pushtuar toka të reja, pasuri më të begatshme, këto janë ëndrra për ta, ngase ata s'kanë shpirt të artistit dhe si pasojë, për mua. S'janë njerëz sepse në varr marrin vetëm një thes eshtrash e një grumbull dhé mbi to. Asgjë tjetër. Pa më thuaj kujt i mbeti Troja, pasuria e tij, mllefi dhe trimëria e Akilit, gjëma dhe dhembja e Priamit? Kujt? Askujt. Që të gjithë janë bërë hi e pluhur. Fatkeqësia e kësaj bote është se më shumë lindin njerëz të marrë sesa të mençur. Vetëm kafshët dhe të tillët që bëjnë luftëra nuk kanë ide dhe ëndrra artistike, më kuptoni? A mund ta paramendoni njeriun pa ëndërr artistike? Ja ku po ju them: një qenie e tillë është më e rrezikshme se bisha. - Edhe unë kam menduar një kohë të gjatë për këtë. Por sa herë që jam përpjekur t'i ndaj s'kam pasur kurrë sukses, sepse si duket lufta është, megjithatë, ecje përpara; është ndeshje me atë që s'do të ecë përpara... Në art kjo është ndeshje të papërsosmërisë ideore me përsosmërinë ideore, ndërsa lufta në shoqëri është aftësi për të jetuar dhe paaftësi për të ekzistuar fiset, racat, popujt... Ideja e përsosur e mund idenë e papërsosur, populli i aftë e mund popullin e paaftë. Lufta është, si duket, fat i përhershëm i gjinisë njerëzore prandaj s'po përpiqem ta dalloj... - Më duket se kur po flisni kështu gjithmonë ju del përpara Shkodra juaj dhe lufta që bëtë atje?... - Desha ta them edhe këtë, se ata që mbetën në Shkodër e ndër ta edhe unë, dhe ata që kanë mbetur në Firencë kur ju keni ikur janë vetëm njerëz të cilët s'kanë pasur ku dhe si të ikin, e nuk kanë ndenjur pse kanë qenë më trima apo qytetarë më të denjë të Firencës. Nuk ka njeri që nuk ia ka frikën luftës... Por në Shkodër - pasi e zutë në gojë - nuk u bë luftë, jo! Në Shkodër u bë përmbytja! Treqindepesëdhjetë mijë barbarë kundër nesh pesë mijëve, sa patëm mbetur në kështjellë. Dhe prapë s'mundën të na mposhtin me forcën e armës. Ndonjëherë mendoj se i madhi Zot na vë në sprova të rënda, në tundime për të cilat mendon se kurrë s'do të mund t'i bësh ballë. Ndoshta në luftë vihemi në sprovë që të shohim se ku qëndron ndryshimi midis natyrës hyjnore dhe asaj njerëzore. Kështu njerëzit e kuptojnë se kanë lindur edhe për ta parë vetveten në një pasqyre të tmerrshme tundimi... - Habitem me ju, maqedonasit!... Vërtet, habitem se sa tmerre i keni kaluar në Atdheun tuaj dhe prapë luftoni me mish e me shpirt për atë që të ktheheni sa më parë e të luftoni për t'u çliruar. - Çdo qytetar, çdo bir i Atdheut, e ka për borxh që ta derdhë edhe pikën e fundit të gjakut për dheun ku ka lindur e ku është rritur. Kjo nuk është vetëm frazë poetike, por një e vërtetë e madhe, të cilën njeriu herët apo vonë e kupton. Edhe krejt Romën po të ma jepnin, nuk do të mund ta shkëmbeja me një kaçubë të Shkodrës, sepse ajo që është e jotja mbetet e jotja. Gjësendi i huaj, me kalimin e kohës, bëhet gjithnjë e më i huaj. Fatkeqësinë e vet njeriu nuk mund ta ndajë me askënd. Atë duhet ta mundë vetë që të bindet se e ka mundur. - Kjo po më habit, dhe mendoj se këtu ndryshojmë mjaft: unë fjala vjen, jam fjorentinas, por si i tillë kam lindur krejt rastësisht. Do të mund të lindja diku tjetër, poende do të mund të lindja e të merrja pjesë si ushtar në palën kundërshtare apo jo? Prandaj s'ia vlen të luftohet... Megjithatë është mirë të shkohet sipas asaj të Krishtit: nëse dikush ta qëllon në faqen e majtë, ktheja të djathtën! - Eh, miku im i mirë, - u shfry i mallëngjyer Marin Bardheci e vazhdoi - këtë që e thatë është një gjë shumë interesante. Në ato ditë të vështira, por madhështore për Shkodrën time, ky rrëfim dhe kjo thënie u hesht. Ditë të tëra, javë të tëra priftërijtë s'e hapnin dot këtë faqe. Jo se u kishte urdhëruar kush, jo se dikush u kishte thënë së paku si këshillë, jo! jo! As s'e lexonin në mesha, as e përmendnin në fjalime. As në mes vete kurrë asnjeri s'e hapte këtë bisedë. Ndërsa lufta vazhdonte çdo ditë e më rreptë; bombardimet e herëpashershme ia zunë vendin breshërive të tëra e të pandërprera. Kështjellarët luftonin si luanë. Dhe si në çdo fillim vdisnin ata më të mirët e më trimat. Pas sulmeve, kur barbarët lodheshin e pushonin, njerëzia mërmëritnin më vete lutjet. Mblidheshin në kishën e Shën Markut dhe përherë i bishtnonin kësaj fjalie. Dhe një natë ngjau ajo që e prisja me frikë kaq ditë. Një grua e tmerruar ngase dy fëmijët e saj ia kishte ndrydhur për vdekje një gjyle e barbarëve, iu afrua Atë Bartolomeut, ia puthi dorën e me sy të çakërdisur nga dhembja tha: "O Atë, a s'është kjo, lufta jonë, e kotë?... Dy fëmijët e mi u ndrydhën... s'janë më... Por kjo tash nuk më dhemb aq shumë, sa më tmerron frika se të gjithë fëmijët e tjerë, të gjithë ne do të na gjejë i njëjti fat... Imzot, a s'thotë Biri i Zotit tonë të lumnueshëm, Zoti Krisht, po të qëlloi dikush me shuplakë në faqen e majtë ti ktheja të djathtën? A s'do të ishte më mirë..." "O grua e mirë - i pati thënë Atë Bartolomeu i qetë dhe me një ndjenjë se shpëtonte nga një barrë e madhe që e kishte bartur tërë kohën, e unë u pata ngrirë në vend dhe nuk e pata ditur si do t'i përgjigjej. - Kthimi i faqes sonë të djathtë, zonjë e nderuar, është fikja, zhdukja jonë nga faqja e dheut. Po t'ia kthejmë edhe faqen e djathtë, ne nuk do ta njohim Jezu Krishtin, qoftë lavdëruar në qiell, për Zot e Shpëtimtar tonin... Sepse ky barbar nuk do të na qëllojë me shuplakë në faqe, por do të na kapërdijë krejt! Do të na kollofisë, bijë, do të na kollofisë... Ajo nuk mundi të thotë asgjë. Eci. E ndjeva se Atë Bartolomeu mbet megjithatë i mëdyshur. E dinte se nuk i tha asgjë. Gati asgjë. Edhe në vazhduam të ecim nëpër rrugicat e mbushura me trarë të djegur e mure të rrënuara. Jashtë mureve të kështjellës dëgjoheshin klithma sulmi, si pallje, të akinxhijve. Kur hymë në kishë Atë Bartolomeu e ndiente veten disi fajtor që nuk mundi t'i përgjigjej deri në fund e si deshi asaj gruaje. U mbështet në tavolinë, më shikoi drejt në sy e pastaj më tha: - Dëgjo biri im, nëse ti mbetesh gjallë e unë vdes, apo nëse ti vdes e unë mbetem gjallë, do t'u themi njerëzve kudo në botë, këdo që do ta takojmë, me këdo që të flasim, kujtdo që do t'i mbajmë meshë kudo qoftë se, në Shkodër tjetër qe Jezui. Në Shkodër Jezui tha :"Sy për sy e dhëmb për dhëmbë!"... Atje në kishën e Shën Markut e pashë të veshur me pancir, me mburojë e me shpatë. Vinte si gjyqtar i Ditës së Gjyqit, të na gjykojë. Posted by DODONA at 10:38 PM


source: CulturaX

text: Gjilani në përmbyllje të projektit të "Spitalit të Qytetit", do të ofrohen gjashtë shërbime të reja për qytetarët - 2LONLINE Gjilani në përmbyllje të projektit të "Spitalit të Qytetit", do të ofrohen gjashtë shërbime të reja për qytetarët Redaksia 2LONLINE 31 Gusht, 2021 4 minuta lexim "Komuna e Gjilanit gjithnjë e më shumë është duke investuar në sektorin e shëndetësisë kryesisht në infrastrukturë, objekte të reja e renovime dhe në shërbime më të shpejta pranë qytetarëve të Gjilanit", thonë drejtuesit e komunës Sipas të parit të Komunës, në këtë fazë është në përmbyllje projekti i objektit të ri të Qendrës Kryesore të Mjekësisë Familjare, apo Spitalit të Qytetit, projekt të cilin e solli për gjilanasit Imet Rrahmani, në kohën sa ishte ministër i Shëndetësisë, i cili u jetësua me angazhimin edhe të dr. Fejzulla Berishës. Kryetari i komunës së Gjilannit, Lutfi Haziri tha se arsimi dhe shëndetësia janë prioritete të pandashme dhe për këtë arsye me këtë objekt do të ndikohet në rritjen e shërbimeve shëndetësore dhe njëkohësisht shkarkimin e Spitalit të Përgjithshëm. "Bëhet fjalë për 5 mijë metra katrorë, një objekt që do të jetë funksional dhe me një numër shumë të madh të shërbimeve. Është objekt i ri i ndërtuar në bashkëpunim me qeverinë e Kosovës dhe me mbështetjen e ministrave Imet Rrahmani dhe Armend Zemaj, të cilët i falënderoj që e kanë mbështetur projektin e Komunës së Gjilanit për rritje të efikasitetit, shërbimeve dhe hapësirës në sektorin primar të shëndetësisë. Krahas këtij projekti, e kemi ndërtuar Ambullantën në Llashticë, sikurse edhe në të gjitha ambulantat tjera është bërë investimi në infrastrukturë dhe renovime të domosdoshme", ka theksuar kryetari Haziri. Më tej ai ka thënë se në bazë të programit dhe kërkesave të mjekëve, por edhe këshillave të fshatrave, investimet do të zgjerohen, sepse shëndeti i përgjithshëm dhe shërbimet shëndetësore duhet të jenë pranë qytetarit dhe në shtëpi kur kërkohet nevoja. "Shërbimet shëndetësore në shtëpi, shërbimet e stomatologjisë, laboratorit, vaksinimi, pediatria, kontrollat e përgjithshme etj., duke i shtuar edhe kujdesin e vazhdueshëm për pacientët në këtë fazë të përballjes me pandeminë, e vendosin mjekun e nivelit primar të shëndetësisë në një gardian të shëndetit të përgjithshëm publik. Prandaj prioriteti i shëndetësisë dhe arsimit janë të pandashëm sepse njëra pa tjetrën nuk kanë kuptim", ka thënë ai ndër të tjerash. Ai ka shprehur falënderim të veçantë për të gjithë mjekët, infermierët, teknikët dhe stafin tjetër, që japin shërbimet e tyre në shëndetësinë primare, në 22 qendra si në Qendren Kryesore te Mjekesise Familjare, në "Ramiz Cërrnicë", në "Dardani", në "Dheun i Bardhë", në "Arbëri", "28 Nëntori", në Dobërqan, Pogragjë, Malishevë, Zhegër, Bresalc, Përlepnicë, Cërrnicë, Verbicë e Zhegocit, Livoç i Epërm, Livoç i Poshtëm, Llashticë, Uglarë, Shurdhan, Kishnapole dhe dy në vendbanimet serbe. /2LONLINE.com/


Ministria e Drejtësisë


text: E dashura ia jep laptopin për koke të dashurit, arsyeja do t'ju habisë (Video) | Infosot.com E dashura ia jep laptopin për koke të dashurit, arsyeja do t'ju habisë (Video) - Infosot.com Xhelozia e një gruaje ka eskaluar gjatë fluturimit me avion me të dashurin e saj. Gruaja e ka akuzuar se po shikon gra të tjera, e si mjet hakmarrje ka zgjedhur ta godasë me laptop në kokë. Në një video të publikuar në YouTube gjatë fluturimit me kompaninë "American Airlines", dëgjohet gruaja duke i bërtitur partnerit të saj – para se ta thyente laptopin në kokën e tij, shkruan "The Mirror". Stjuardesat i kërkuan burrit ta ndërrojë ulësen dhe teksa ai tentonte të largohej nga gruaja e tij, ajo i shkon pas dhe e godet me laptop në kokë. "Para nisjes, këtë të diele, në Aeroportin Ndërkombëtar të Miamit, dy pasagjerët që udhëtonin së bashku ishin përfshirë në një mosmarrëveshje", ka thënë "American Airlines" për "The Sun". "Është kërkuar zbatimi i ligjit dhe të dy pasagjerët janë larguar nga aeroplani". Kundër Korrupsioni gjen shkelje në një tender të Kushtetueses Kusari tregon bisedën me një mësues turk që kishte ikur nga Kosova nga frika se "Thaçi do ta deportonte" tek Erdogani Analisti amerikan, Edward P. Joseph: Shkuarja e Haradinajt në Hagë, mundësi e mirë për Kosovën D4D: Qeveria Thaçi 2, më jetëgjata nga Pavarësia me 1387 ditë, e Haradinajt më e shkurta me 678 ditë


source: wikipedia

text: Luigj Gurakuqi (Shkodër, 20 shkurt 1879 - Bari, 2 mars 1925) qe veprimtar i çështjes kombëtare, radhitës dhe nënshkrues i dokumentit të shpalljes së pavarësisë, njeri i letrave, arsimtar dhe personazh i politikës shqiptare çerekun e parë të shekullit 20. Është një nga personalitetet më të shquara të levizjes sonë kombëtare, arsimore e kulturore në fundin e Rilindjes Kombëtare dhe të fillimeve të Pavarësisë duke përjetuar ngjarjet më kulmore të jetës së vendit në çerekun e parë të shekullit tonë në shumicën e të cilave në mos organizator, qe pjesëmarrës i drejtpërdrejtë. Jetëshkrimi Vogëlia dhe rinia Lindi në Shkodër më 19 shkurt dhe u pagëzua më 20 shkurt 1879, dhe u rrit në gjirin e një familjeje tregtare shkodrane, nga Pjetër Gurakuqi e Lezja (Tereza) e Kolë Prêkës. Çifti kishte edhe një djalë tjetër, Gjergjin dhe dy vajza, Paulinën dhe Adelajden. Me edukimin e tij u mor në mënyrë të veçantë i ati. I ndodhur përherë pranë të atit, dëgjonte me vëmendje bisedat e diskutimet për ngjarje të së kaluarës dhe të ditës, për kryengritjet popullore dhe kush i udhëhiqte. Duke kujtuar këto vite, Gurakuqi student do të shkruante: "Më çohet mall me kenë në shpi e me ndigjue baben tue kallzue, si përpara, në ngjarjet e Pashallarvet të Shkodres, trimnitë e malcorvet e luftat e Malit te Zi, sende qi kishte ndî prej t'et e që edhe ai vetë shume kish pa". Shkollën fillore e të mesme i ndoqi në Kolegjin Saverian në rendin tekniko-tregtar, prej ku doli më 1897. Duke qenë se i ati ishte sekretar i konsullatës italiane dhe më pas i vëllai terxhuman, Luigji gëzoi përkrahje e konsullit italian dhe shkoi me studime në Itali si bursist i qeverisë italiane. E plotësoi arsimin e mesëm në Kolegjin arbëresh e Shën-Mitër Koronës, ku pati mësues De Radën, që e frymëzoi për tërë jetën; ishte nxënësi i parë shqiptar aty. Takimin me të Gurakuqi e kujton: «Kam pasë nderin me qenë afritë prej Plakut të nderuem Jeronim De Rada. Tue u-gjetë përpara t'âmblit kangatar të Milosaut, të Skanderbeut Pafanë, tue ndie qortimet e këshillat e tija, tue ndigjue zânin e tij të fikët, qì bâhej mâ i plotë, e tue pa syt e tij të mekun kah ndezeshin e shkelqeshin, tue permêndë Shqipnín, unë gjith përmallue, nuk mujta me u ndalë pa lëshue, bashkë me dy pika lot, nji të puthun të nxehtë mbi at dorë që punoi sá e sá për Atdhé..!» Diplomën e pjekurisë e mori në Kozencë për sciences naturelles, duke pasë ndjekur dhe kurse të veçanta në filozofi. Vijoi studimet universitare në Napoli në Fakultetin e Mjeksisë në vitet 1901-1906 ku njohu Zef Skiroin, profesorin e arbërishtes në Institutin Oriental të Napolit. Veprimtaria patriotike dhe politike Kur ishte njëzet vjeç u bë pjesë e shoqërisë "Bashkimi" të Abat Doçit, ku ishte i vetmi anëtar civil. Ngatërresën e parë me autoritetet turke e pati më 1904, për këtë shkak më 1905 u shtrëngua me marrë malet për t'i shpëtuar ndjekjeve. Më 1907 ka qenë sekretar i Don Aladro Kastriotit, pretendent i fronit shqiptar. Me shpalljen e Kushtetutës në korrik 1908 u kthye në vendlindje, meqë me Hyrrijetin u dha një amnisti. U bë pjesë e klubit "Gjuha shqipe" ku vepronin Logoreci, Marubi dhe Riza Dani. Në nëntor mori pjesë në Kongresin e Manastirit, ku u zgjodh nënkryetar dhe anëtar i komisionit për njësimin e alfabetit. Bashkë me Fishtën ishte përfaqësues i "Bashkimi"-t, me Logorecin kishin mandat të përfaqsonin inteligjencën shkodrane, gjithashtu vetë Luigji kishte mandat të përfaqsonte arbëreshët e Italisë. Shkroi alfabetet e miratuar nga Kongresi i Manastirit dhe i zbuloi para delegatëve. Në tetor të 1909 u emërua drejtor i Normales që u hap në Elbasan, ku ndihmoi për vënien e arsimit mbi baza kombëtare. U krijua përvoja e parë e ngritjes së administratës arsimore shqiptare, u hartuan dokumentat e para shkollore, u ngrit një sistem i tërë i përgatitjes dhe i kualifikimit të mësuesve. Detyrohet me ikë prej Elbasanit me Aqif pashë Elbasanin. Në prill 1911 mori pjesë në kryengritjen e Mbishkodrës dhe së bashku me Ismail Qemalin hartoi Memorandumin e Greçës. Më 1912 zhvilloi një veprimtari të dendur për organizimin e kryengritjes së përgjithshme, duke qenë i pranishëm në Toskëri dhe më vonë edhe pranë krerëve të Kosovës. Shoqëroi Ismail Qemalin në mbledhjen e Bukureshtit, dhe më tejnë Vienë. Me vaporrin e dhënë nga austro-hungarezët zbritën në Durrës më 24 nëntor në orën 4 mbasdite, u nisën të nesërmen me 25. Një natë fjetën në Çermë tek Dervish bej Biçakçiu, dhe një natë në Fier tek Omer pashë Vrioni. Në Vlorë mbërritën më 27 nëntor në darkë. Shpallja e Pavarësisë Në Qeverinë e Përkohshme të Vlorës u zgjodh Ministër i Arsimit dhe vendosi arsimimin e detyruar fillor për djem e vajza. Merr pjesë në Konferencën e Londrës më 1913, me Ismail Qemalin e Isa Boletinin. Me Luftën I Botërore Shkodra pushtohet nga ushtria malazeze, Gurakuqi u internua në Podgoricë nga 17 korriku 1915 deri në janar 1916. Gjatë pushtimit austro-hungarez, u caktua drejtor i përgjithshëm i Arsimit nga autoritetet e tyre. Qe një nga themeluesit e Komisisë Letrare më 1916, i çmuar nga akademiku Radomir Nachtingall. Në qeverinë e dalë nga Kongresi i Durrësit ku përfaqësoi Shkodrën dhe Mirditën, u emërua zëvendës i dr. Turtullit në ministrinë e Arsimit të kabinetit Përmeti. Që në mbledhjen e parë të Kongresit, më 1918, L.Gurakuqi "âsht kundër që në një mbledhje kombëtare të përmenden fjalët toskë e gegë dhe të krishtenë e mysliman", kërkon që fjalë të tilla të jenë të ndaluara dhe shton se "...çështja e lirisë dhe e nderimit të feve në Shqipni duhet të zgjidhet mbas formulës: "Feja e lirë në shtet të lirë". I ngarkuar nga kjo qeveri si anëtar i delegacionit të saj në Konferencën e Paqes në Paris ku qendroi 15 muaj. Çdo shkresë e përdorur nga delegacioni u shkrua nga duart e tij e të Mustafa Merlikës. Kongresi i Lushnjes Me mbështetjen e hapur të klerit katolik, më 1921-1924 u zgjodh deputet i Shkodrës në Këshillin Kombëtar. Më 5 mars 1924 u sëmur rëndë nga një grip i fortë që e mbërtheu afro një muaj në shtrat. Shtypi i dha vëmendje të veçantë, aq sa Avni Rustemi i thoshte Dom Shantojës "Opozita po pushon: Kemi Gurakuqin e sëmurë". Në përpjekjen e mesit të prillit për një kabinet koalicioni sa më të gjerë, Gurakuqit dhe Fahri Gjilanit i ofrohen dy poste në qeverinë Vërlaci, prej ku dha dorëheqjen më 14 maj. Ndihmesa në debatin e zhvillimit ekonomik të Shqipërisë Lëvizja e qershorit dhe ministër në kabinetin Noli Vetëm pas një hezitimi e kundërshtimi të fortë të pohuar nga të gjithë bashkëkohësit, Gurakuqi mori pjesë në Komitetin revolucionar që çoi drejt Lëvizjes së qershorit, dhe iu caktua armatosja e kaçakëve të Nikaj-Mërturit. Në qeverinë Noli të dalur pas Lëvizjes së qershorit, u emërua ministër i Financave. Mori pjesë në Konferencën e Gjenevës krahas Nolit më 1924. Për veprimtarinë e tij si ministër po prapë shkruajti Vinjau: «... si ministër i Financavet i Kabinetit Noli bëri çudira. Gjeti 4 milion franga ari të papaguara; me administrimin e tij të shkëlqyer, me ngursimet e tij (ngursente parat e Shtetit më tepër se paratë e tij) arriti që jo vetëm buxhetin e ri t'a mbyllnjë me një tepricë prej 1.000.000 franga ari, po edhe të gjithë borxhet e Shtetit të kohës së kaluar të paguhen; nëpunësit të cilët prej 2-3 vjetëvet qenë mësuar të paguheshin me një vonesë prej 3-4 muajsh, arritne ditët e fundit të administrimit të tij të paguhen rregullisht. Dhe barasimin e buxhetit e bëri pa mbyllur asnjë pagesë të dobishme në arësim e P. Botore, pa pakësuar ushtrin dhe duke i dhënë xhandarmëris sa kërkoj Komanda e Përgjithëshme.» Mërgimi dhe vdekja Pas triumfit të legalitetit shkoi në Itali. Më 7 janar 1925 përfaqësuesi sovjetik në Vienë lajmëronte zëvendëskomisarin të punëve me jashtë Litvinov, se Gurakuqi ishte dakord për bashkimin në një front opozitar me ndihmën e tyre. Çka më vonë do të ishte Konare-ja. Qeveria Noli akuzohej për grabitjen e thesarit të shtetit, por Gurakuqi ngarkoi Xhemal beg Bushatin t'i dorëzonte Shefqet Dibrës, inspektor i financave i dërguar nga qeveria e Zogut, të paprekur arkën e shtetit. Mbrëmjen e 2 marsit 1925, në restorantin e hotelit "Cavour", Gurakuqi po darkonte me dy miq të tij dhe gruan e njërit prej tyre: Riza Dani me bashkëshorten Makbule dhe vëllai i tij Dan Hasani. Kërkoi leje prej tyre duke thënë: do t'shkoj tek Sotiri, mbâsi i kam premtue nji kukull vajzes së tij." Duke dalur nga restoranti i hotelit u pa me Balto Stamollën, i cili i zbrazi tri plumba. Në xhepat e shqyer të ish-Ministrit të financave policia italiane gjeti vetëm 350 lira. Nisi të hante një herë në ditë me të dalë refugjat. Kuestura lajmëroi koloninë shqiptare që ceremonia nuk mund të zhvillohej në qytet, por vetëm brenda mureve të varrezës. Drejt Barit rendën refugjatë shqiptarë prej gjithkah. U mbajtën fjalime prej bashkëshortes së Sotir Gjikës, zonjës Lilli Quarta, Ll. Fundos, B. Valterit etj. Miku i tij, Hasan Prishtina, mbi varrin e tij do të shprehej: "Flej i qetë Gurakuq, shpagen tânde do ta marrim me përparimin e Shqipniës." Riatdhesimi Në çastet e përgatitjes së varrimit, miku i afërt i Gurakuqit, Gjon Kamsi ruajti veshjen me të cilën ishte veshur kur u vra. Më 27 nëntor 1957 qeveria komuniste që në dukje mbështeste Lëvizjen e Qershorit, solli në Shkodër eshtrat e tij të cilat u rivarrosën te varrezat e dëshmorëve. Regjimi komunist i dha titullin Hero i Popullit. Veprat I përpirë nga fryma e Lidhjes së Prizrenit dhe idetë nacionaliste vjershën e parë e ka shkruar 13 vjeç. Nis shkrimet me pseudonimet Marosh Ujka, Jakin Shkodra, Lek Gruda, Pjetri dhe Pali, Hamidi. Me veprën Vargënimi n'gjuhë shqype me nji fjalorth shqyp-frengjisht n'marim botuar në Napoli më 1906, bëri të parën përpjekje të suksesshme për kodifikimin e metrikës së poezisë shqiptare. Po atë vit botoi në Bukuresht librin Abetar i vogël shqyp mas abevet t'Bashkimit e t'Stambollit me tregime n'dy dhialektet e në Napoli Fjalorth Shqyp-Frengjisht e Frengjisht-Shqyp i fjalëve të reja etj. Sa i përket vokacionit të tij të gjuhës shqipe, Atë Justin Rrota «gjuhën shqype e njofti mâ mirë e mâ këthelltë se çdo shqyptár». I dha shkollës shqipe, si autor e bashkautor, 8 tekste mësimore me një vëllim prej 738 faqesh. Ka merita të shquara në zhvillimin e gjuhës letrare shqipe, në përpunimin e gjuhës letrare dhe në njësimin e shqipes së shkruar, në stabilizimin e drejtshkrimit, në pasurimin e fjalorit, në çështjet e leksikologjisë, terminologjisë e të gramatologjisë. Gurakuqi është tekstologu më i shquar shqiptar i fillimit të shekullit tone. Parashtroi në parlamentin shqiptar ide dhe mendime për politikën arsimore dhe rrugën që duhet të ndiqte shkolla shqiptare. Sipas një shkrimi përkujtimor nga Harapi, interesat kulturore të Gurakuqit shtriheshin nga kultura klasike romake e latine, historia e vendit dhe ajo botërore, arkeologjinë, shkencat ekonomike e financiare, trashëgiminë pedagogjike kombëtare dhe europiane.Zotëronte latinishten, italishten, turqishten dhe frëngjishten, njihte greqishten e gjermanishten, ka të ngjarë edhe anglishten dhe kishte një kujtesë të çuditshme. Është ndër hartuesit kryesorë të programit arsimor e kulturor të levizjes kombëtare për autonomi, liri e pavarësi. Në këtë kuadër ai ishte njohësi dhe propaganduesi më i mirë i traditave të popullit tonë, i traditave kulturore e patriotike, i traditës gojore e shkrimore dhe i psikologjisë së popullit shqiptar. Si krijues Gurakuqi pati marrëdhënie të shkëlqyera me elitën intelektuale të vendit. Disa nga veprat e krijimet e veta Gurakuqi ia kushtoi Gjergj Fishtës, Prenk Doçit, Hilë Mosit e Mati Logorecit. Por edhe Gurakuqit i drejtohen mjaft dedikime e përkushtime nga Filip Shiroka, Hilë Mosi vazhdon ta quajë bylbyl në tingëllimin që i kushton, "S'kndôn bylbyli". Gjergj Fishta i dedikon atij vepren "Pika e voeset". Trashëgimia Me Konicën nuk shkonte mirë që në kohën e Kongresit të Durrësit, gjë të cilën ia fali as pas vrasjes së Gurakuqit, duke shkruar më 12 nentor 1925 “Luigj Gurakuqi ishte njeri pa patriotizëm dhe pa ndërgjegje, armik i bashkimit kombëtar dhe i kuptimit modern të shtetit, intrigant, prapanik dhe i errët”. Miqtë e tij do ta kujtonin në mënyra të veçanta, Noli do t'i kushtonte poezinë elegjiake me titull "Syrgjyn vdekur", ndoshta më e ndjera ndër poezitë shqiptare. Në publicistikë kanë shkruajtur për të P. Harapi, P. Shllaku, S. Vinjau, F. Fishta e Dom L. Shantoja. Miku i tij, piktori dhe fotografi Kel Kodheli, i kushtoi një kompozim në vaj mbi karton, në përmasat 55 me 78 cm, që ka fiksuar kthimin në Shkodër të Gurakuqit pas shpalljes së kushtetutës osmane me 2 korrik 1908. Pas zbarkimit te moloja e qytetit, anës pajtonit, të cilit në çast turma që shtyhej t'i dilte para, ia ka shmprehur kalin, për të tërhequr vetë shtagat e për të çuar Luigjin gjer në Milet-bahçe. Piktura u ekspozua në shtëpinë e Gurakuqve kur shndërrua në shtëpi muze më 19 shkurt 1964. Referime Lindje 1879 Vdekje 1925 Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë Mësues shqiptarë Ministra të Arsimit të Shqipërisë Ministra të Brendshëm të Shqipërisë Ministra të Financave të Shqipërisë Njerëz nga Shkodra Katolikë shqiptarë Leksikografë shqiptarë Poetë shqiptarë Hero i Popullit


text: Fushë Kosova (ose Fushë Kosovë, serbisht Косово Поље/Kosovo Polje) është qytezë dhe komunë në pjesën qendrore të Kosovës. Komuna i takon Regjionit të Prishtinës ajo është formuar në vitin 1989 nga një pjesë e Komunës së atëhershme të Prishtinës. Sot është një nga komunat më dinamike e cila po përjeton ndryshime të mëdha urbanistike. Qyteza ndodhet përafërsisht 6 km në jug-perëndim të qendrës së Prishtinës. Demografia e kësaj komune ka ndryshuar në dekadat e fundit. Në kohët e fundit e sidomos pas trazirave të marsit popullsia serbe është kocentruar në fshatrat Uglare Bresje dhe Graçanicë. Historia Kushtet relativisht të mira natyrore në të kaluarën, pozita e mirë gjeografike, pasuritë natyrore dhe kushtet e përshtatme klimatike për zhvillimin e gjuetisë, blegtorisë, bujqësisë dhe më vonë edhe të degëve të tjera, si dhe relievit që mundësonte sigurinë, lokaliteti i këtij vendbanimi ishte i banuar që në kohët më të lashta, në shekullin e VII p.e.r (Bardhi i Madh), neoliti (Harilaçi) etj. nga banorët vendës iliro-dardanët. Pastaj i banuar edhe nga koha antike e mesjetare si Ulari (Uglari), Kumanova (afër Vragolisë), Bardhi i Vogël, Harilaçi etj. Këtë e dëshmojnë gjetjet e shumta arkeologjike në lokalitetet e kësaj komune. Sikurse edhe vendbanimet tjera të Kosovës ashtu edhe në territorin e kësaj komune gjatë të kaluarës historike, janë zhvilluar ngjarje të ndryshme. Ky territor që nga lashtësia ishte i banuar me popullatë autoktone iliro-dardane. Nga fundi i shek. XII u pushtua nga serbët. Ndërsa në të shekullit XIV u pushtua nga osmanet. Në territorin e Livragolisë(Vragoli), u zhvillua edhe Lufta e Dytë e Kosovës, në vitin 1448, ndërmjet ushtrisë osmane dhe hungareze. Gjatë kësaj periudhe, vendbanimet e kësaj komune, kanë luajtur një rol me rëndësi, pasi që kanë pasur një pozitë të mirë gjeostrategjike. Duhet theksuar se në Kosovë, gjatë gjysmës së dytë të shekullit XIX, janë vendosur disa familje çerkeze, të dëbuara nga atdheu i tyre Çerkestani në Kaukaz. Ato u vendosen në Kosovë në mes të viteve 1860-1864. Disa nga ato familje u vendosën edhe në territorin e sotëm të komunës së Fushë Kosovës, siç janë fshati Sllatina e Madhe, Miradi e Epërme, Bardhi i Madh, Mesbardh, Uglar etj.. Gjeografia Kjo komunë shtrihet rreth koordinantav gjeografike 42°63 V dhe 21°12 L. Komuna e Fushë Kosovës shtrihet ne 99 km2. Komuna e Fushë Kosovës përbëhet nga këto njësi kadastrale: Fushë Kosovë, Albanë e vogël, Albanë e madhe, Bardh i madh, Bardh i vogël, Mesbardh, Harilaq, Henc, Gurshkabë, Miradi e poshtme, Miradi e epërme, Livragonë, Lismir,Nakaradë , Kuzmin. Në përputhje me propozimin e Ahtisaarit Kuvendi i Kosovës ka nxjerr ligj me të cilin fshatrat Uglarë dhe Batuse shkëputen nga teritori i komunës. Territori i Fushë Kosovës ,sipas shënimeve të vitit 1987,përfshinë 16 zona kadastrale me sipërfaqe 9.573 ha, 63 ari, 24 m2, përkatësisht 96 km2. Komuna e Fushë Kosovës zë pozitën qendrore të Rrafshit të Kosovës. Shtrihet në përendim të qendrës të Kosovës - Prishtinës,rreth 4–5 km,larg saj, apo më mirë të themi, tani është bashkuar me të. Kufizohet në lindje me komunën e Prishtinës, në jug me komunën e Lipjanit, në përendim me komunën e Drenasit dhe në veri me komunën e Kastriotit. Fushë Kosova është nyja kryesore e komunikacionit hekurudhor të Kosovës. Nga qendra komunale degëzohen rrugët hekurudhore për në Mitrovice e më tutje në veri,për në Shkup e më tutje në jug, në verilindje për në Prishtinë, trevën e Llapit e më tutje në verilindje me Nishin, në përendim për në Pejë dhe në jugpërendim në Prizren. Tani kjo komunë është edhe qendër e komunikacionit ajror. Në fshatin Albanë e Madhe ( Sllatinë e Madhe) që nga viti 1965 është hapur Aeroporti i Prishtinës. Lartësia mesatare mbidetare e territorit të kësaj komune është 530–550 m. Relievi është kryesisht fushor që shtrihet rreth lumit Sitnica dhe Drenica, kurse një pjesë e vogël e territorit në përendim është kodrinoro-malor, që përfshinë malin Golesh (Harilaq), Blinishtë (Albanë e Madhe) dhe Gospojë (Bardhi i Madh). Nga aspekti pedologjik ,tokat në këtë territor janë më tepër toka të zeza të quajtura smolicë,rreth lumit janë disa rrafshina aluviale dhe disa teraca liqenore. Pra, tokat janë mjaft pjellore dhe të përshtatshme për zhvillimin, kryesisht të bujqësisë. Kjo trevë ka klimë të theksuar kontinentale. Veçoritë themelore të kësaj klime janë se stinët e verës e bëjnë me temperaturë të lartë dhe të thatë, ndërsa ajo e dimrit është e ftohtë dhe relativisht më e lagështë. Pranvera dhe vjeshta janë stinë të ndryshueshme. Në territorin e kësaj komune kalon lumi Sitnica, ku në fshatin Livragonë derdhen në të, Lumi Drenica dhe Gracanka, kurse afër fshatit Kuzmin - Prishtevka. Këta lumenj janë elemente të rëndësishme të fizionomisë së peizazhit të territorit të Fushë Kosovës. Ekonomia Një pjesë e zonës industriale e Prishtinës gjendet në teritorin e Komunës së Fushë Kosovës. Para luftës komuna ka pasur disa objekte industriala si KBI Miradia, Fabrika e Mishit por pas privatizimit nuk janë në prodhim. Komuna e Fushë Kosovës është e pasur me begatintë natyrore të cilat paraqesin bazën objektive për zhvillimin e përshpejtuar të kësaj treve. Kjo komunë posedon me sipërfaqe tokësore: tokë punuese 7670 ha, kopshte 591 ha, pemtari 97 ha, livadhe-kullosa 522 ha,pyje 3670 ha2. Shikuar nga mënyra e shfrytëzimit të hapësirës,konstatohet se pjesa më e madhe e territorit është tokë bujqësore me mbi 60%, ku zhvillimi i bujqësië si sektor i poasçëm në komunën e Fushë Kosovës ka parakushte reale për një zhvillim më të sukseshëm, meqenëse boniteti i tokës është mjaft pjellor. Roli i bujqësisë në zhvillimin e komunës është i madh,e sidomos kur dihet lidhëmeria e saj me kapacitetet prodhuese dhe përpunuese të industrisë së komunës. Sipërfaqja poseduese e livadheve,terreni i përshtatshëm për kullosa si dhe interesimi i vazhdueshëm i fermerëve për blegëtorinë dhe shpezëtarinë janë potenciale të rëndësishme për zhvillimin ekonomik në fshat. Shumë banorë serbë e malazezë,kolonë të vendbanimeve kolone sllave,në Drenicë por edhe të fshatrave të tjera, për shkak të kushteve më të mira për jetesë,mundësia e punësimit e tjerë ndikoi që ata të vendosën në Fushë Kosovë dhe në vitet e para të Jugosllavisë Socialiste shtohet numri i serbVve dhe malazezëve. Nga aspekti ekonomik, në vitet e para të ish Jugosllavisë Socialiste,sikurse edhe vendbanimet tjera,ishte një fazë e stagnimit,apo të një zhvillimi të ngadalshëm. Mirëpo, me zhvillimin e komunikacionit, Fushë Kosova u shndërrua në nyje kryesore të komunikacionit hekurudhor të Kosovës. Nga ky vendbanim degëzoheshin të gjitha rrugët hekurudhore të Kosovës, si në veri e jug, ashtu edhe në verilindje e perëndim etj. Edhe pasuritë xehtare me xehen e linjitit në Bardh të Madh,ndikuan në zhvillimin e xehtarisë. Në vitet e fundit u ngrenë edhe disa kapacitete të industrisë së tekstilit. Në këtë peridhë, vendbanimet e kësaj komune përjetusn njv transformim të zhvillimit ekonomik, shoqëror, kulturor, arsimor, shëndetsor etj. Kështu që Komuna e Fushë Kosovës krijoi kapacitete të konsiderueshme për prodhim,për përpunim dhe për qarkullim. Në territorin e kësaj komune,përkatësisht në fshatin Albanë e Madhe (Sllatinë e Madhe) është ndërtuar aeroporti, i cili në deceniet e fundit është shndërruar në një qendër ndërkombëtare të komunikacionit ajror. Gjatë viteve të shtatëdhjeta dhe të tetëdhjeta pati ndryshime të ndjeshme të strukturës ekonomike, në favor të zhvillimit të industrisë, gjë që bëri të mundshme nxitjen e mëtutejshme të veprimtarive ekonomike dhe joekonomike. Kjo ndikoi në rritjen e të punësuarve në organizatat ekonomike dhe joekonomike, të cilat realizonin të ardhura të konsideruara, rezultate afariste e më këtë edhe përmirësimin e standardit të banorëve në përgjithësi. Me suspendimin e autonomisë së Kosovës dhe pushtimin klasik nga forcat ushtarake e policore, më 1989 nga Serbia, filluan të rrënohen të gjitha të arriturat e deriatëherëshme. Me vendosjen e masave të dhunshme, filloi largimi nga puna, së pari i kuadrave, e pastaj pothuajse i të gjithë shqiptarëve të punësuar në objektet ekonomike, joekonomike, në administratë etj. Me anë të integrimeve të ndryshme të ndërmarrjeve në territorin e Kosovës, edhe në këtë komunë me ato tV Serbisë, me qëllim të shfrytëzimit dhe të plaçkitjes së pasurisë të krijuar me mund për shumë vite, filloi shkatërrimi i bazës materiale. Në këto kushte të rënda gjendja e banorëve të kësaj komune u keqësua tepër, filloi të bie standardi jetësor etj. Demografia Shiko : Lista e ardhacakëve - Fushë Kosovë Në strukturën demografike të komunës së Fushë Kosovës përpos dyndjeve natyrale dhe ekonomike kanë luajtur një rol të madhe dhe vendosja e popullatës për shkaqe të tjera si kolonizimi serb rreth 396 familje dhe vendosja e popullsisë refugjate nga Toplica e pjesë tjera të perandorisë Osmane si Sanxhaku i Tregut Ri dhe Bosnja. Në tabelat e më poshtme janë mbledhur disa shënime dhe të dhëna që tregon shkallen e manipulimit me numrin e popullsisë gjatë viteve. Kështu p.sh edhe pse regjistrimi i popullsisë në vitin 1991 nga popullsia shqiptare ishte bojkotuar agjencia e statistikave të regjimit Jugosllav në Beograd e ka prezantuar një regjistrim të imagjinuar politik në të cilin siq shihet nga tabela më se 2,960 banorë të etnive tjera janë regjistruar si serbë dhe në të njëjten kohë është fryer numri i banorve serbë dhe zvogluar numri i shqiptarëve të imagjinuar në regjistra. Llogaritet që me mbështetjen e agjencive ndërkombëtare agjencisë kosovare për statistika është arritur një nivel evropian në këtë lëmi dhe numrat e prezantuara nga kjo agjenci janë njëherit më të besueshëm edhe pse kjo agjenci ende nuk ka arritur të bëjë regjistrimin e popullsisë dhe pasurisë së patundshme. Nisur nga fakti se territori i Komunës së Fushë Kosovës gjithmonë ishte një hapësirë gjeografike, që ofronte mundësi të mëdha ekzistenciale, është e qartë se edhe lëvizjet e popullsisë drejtoheshin për vendosje dhe për të jetuar në këtë trevë. Këtë e dëshmojnë faktet pothuajse gjatë periudhave historike, e posaçërisht në deceniet e fundit. Pozita e mirë gjeografike, afërisa me qendrën administrative, kulturore, universitare etj. me Prishtinën,qendrën industriale Kastriotin (ish Obiliqin),Mihjen Sipërfaqësore në Bardh të Madh,mundësia për punësim, ndikoi që Fushë Kosova dhe fshatrat përreth të rriten dhe të zgjerohen. Kështu Fushë Kosova shndërrohet në qendër industriale, nyje e komunikacionit dhe me këtë u bë edhe tërheqës për gravitimin e popullsisë, sidomos nga viset e ndryshme të Kosovës, të Kosovës Lindore, të Maqedonisë etj. Edhe në fshatrat e afërta po ashtu u vendos një numër i madh i banorëve nga viset e ndryshme të Kosovës dhe jashtë saj. Pra, të gjitha ato ndikuan që territori i Fushë Kosovës të ketë një dendësi më të madhe të popullsisë në Kosovë. Në anën tjetër,disa kolonë serbë e malazezë, duke gjetur vende më të mira të punës, banesa në Prishtinë si dhe në qendra të Serbisë,duke e shitur pasurineë, që ia kishte dhuruar pushteti agrar,me çmime të majme popullatës shqiptare, fillori ta lëshoj Fushë Kosovën dhe disa vendbanime tjera. Në vend të tyre vendoset popullata shqiptare e ardhur nga viset e ndryshme të Kosovës, e sidomos të Kosovës Lindore. Kështu që sot, popullata shqiptare e Fushë Kosovës dhe e disa fshatrave të tjera është nga viset e ndryshme,sidomos nga Presheva, Medvegja, Gallapi, Llapi, Anadrini, Llapusha, Drenica etj. Zhvillimi i hovshëm i këtij vendi vendbanimi, ndikoi në rritën e tij.Kështu që vendbanimet e tanishme Bresja,Uglari,por edhe Nakra, Lismiri tani edhe Prishtina janë bashkuar me të. Në kohën e Jugosllavisë Socialiste,pas ndryshimeve kushtetutare,kur gjendja politike dhe e sigurisë u ndryshua,disa banorë serbë e malazezë, filluan t'i shesin pronat, disa nga ato të marra nga pushteti agrar falas dhe të shpërngulen në qendrën e Prishtinës,kurse disa edhe jashtë Kosovës, në rajonet dhe në qytetet e ndryshme të Serbisë. Numri i banorëve të qendrës komunale të Fushë Kosovës, sidomos të atij shqiptar disa më ditë shtohej, ndëra i atyre serbe e malazeze,për shkak të shpërnguljes pakësohej. Kjo më së miri vërehej me shtimin e numrit të nxënësve shqiptarë në shkollat fillore të këtij vendbanimi. Sipas regjistrimit serb të vitit 1991 dhe në bazë të parashikimeve në territorin e Komunës së Fushë Kosovës kishte 32.500 banorë, nga të cilët 17.357 shqiptarë, 8.346 serbë, 898 malazezë, 1.675 myslimanë, 49 turq, 37 kroat dhe 3.384 romë.\ Në kushtet e krijuara politiko-shoqërore të pozitës së Kosovës në ish federatën jugosllave, vendbanimet e kësaj komune përjetojnë një transformim të dukshëm, i cili zgjati deri në fund të viteve të tetëdhjeta. Duke shfrytëzuar gjendjen e krijuar politike në atë kohë, në Jugosllavinë Socialiste, sidomos pas vitit 1981, atëherë pushteti serb me metoda të ndryshme perfide mundohet të pengonte këtë zhvillim. Ajo ,me moton e kthimit të serbëve dhe të malazezëve të shpërngulur nga Kosova,përdori masat më radikale ndaj rinisë e intelegjencës shqiptare,me burgosje,me vrasje dhe me largimin nga puna e deri te marrja e autonomisë,kurse në fund edhe të zbatimit të territorit më të egër ndaj popullatës shqiptare në vitet 1998-99. Popullata shqiptare ,edhe pse ishte në pozitë më të vështirë,në krahasim me travat tjera të Kosovës,në forma të ndryshme i bëri rezistencë kësaj politike shoviniste serbe,të udhëhequr nga disa lider serbo-malazezë të dirigjuar nga beogradi. Shumë të rinjë nga kjo popullatë u inkuadruan në rezistencë të armatosur në radhët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës,disa prej tyre ranë dëshmorë të kmbit. Pushteti serb, policia, ushtria dhe paramilitarët e saj,përveç masakrave,vrasjeve,dhunimeve etj.,ndaj popullatës shqiptare,filluan dëbimin masovik të banorëve shqiptarë nga vatrat e tyre. Popullata me dhunë u dëbua nga shtëpitë,u dërguan kryesisht në Shqipëri,Maqedoni e gjetiu. Nga aty u shpërndan nëpër vende të ndryshme të botës. Nga popullata e Fushë Kosovës, një pjesë e vogël, e sidomos e fshatit Bardhi i Vogël, ishte zënë peng në fshat. Ndaj popullatës së kësaj treve,sikurse edhe të trevave tjera të Kosovës,u bë një pastrim etnik. Mirëpo, pushteti serb edhe përkundër kësaj, nuk arriti qëllimin e caktuar. Falë angazhimit edhe përkrahjes së forcave progrescive botërore, Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Aleancës Veriatlantike- NATO-s,angazhimit dhe kontributit të Ushtrisë sonë Çlirimtare,popullatës në tërësi, ushtria,policia e forcat paramilitare serbe të mundura e lëshuan Kosovën, e bashkë me ta edhe kriminelët dhe vendorët,që kishin bashkëpunuar me ta. Popullata shqiptare u kthye në vatrat e veta. Filloi një jetë e re në Kosovë. Atë jetë të lirisë që me mijëra vjet e dëshironin dhe luftonin për te. Edhe popullata e kësaj komune u kthye në vratrat e veta duke vazhduar jetën e re, në kushtet e reja të krijuara, në liri. Filloi faza e rindërtimit dhe e zhvillimit. Mirëpo,lufta në këtë trevë si dhe në tërë Kosovën la pasoja të tmerrshme. Sipas disa burimeve, nga pasojat e luftës së fundit, të vitit 1999, nga ana e agresionit, sipas Raportit të Këshillit Komunal, Komisionit për HCL dhe persona të humbur në territorin e Komunës së Fushë Kosovës është një gjendje e tmerrshme. Janë të vravë dhe të humbur 165 persona civil per fatin e të cilëve nuk dihet asgjë (23 të vrarë dhe të djegur në 8 shtëpi), 62 të vravë dhe të varrosur, 18 të vravrë dhe të pavarrosur, 61 të zhdukur. Pas kthimit të poullatës në shtëpitë e veta, ende pa filluar të arrijnë ndihmat nga Bashkësia Ndërkombëtare, banorët filluan punën rreth ndërtimit dhe meremetimit të shtëpive të banimit. Me fillimin e arritjes së ndihmave nga Oragnizatat Qeveritare dhe Organizatat Joqeveritare ndërkombëtare të shumë vendeve të botës, puna në këtë drejtim u intensifikua edhe më shumë. Kështu që sot shumë vendbanime kanë marrë pamjen e mëparshme. Menjëherë,pas kësaj,në kushtet e reja të krijuara politike u bë konstituimi i organeve komunale. Tani,komuna është njësi territoriale - administrative në të cilën qytetarët realizojnë vetëqeverisjen e tyre në pajtim me dispozitat e Rregullores mbi vetëqeverisjen lokale të Kosovës nr.2000/45. Pra,Komuna rregullon dhe udhëheq çështjet publike në territorin e vet dhe siguron një jetë të qetë dhe normale për të gjithë banorët e territorit të saj. Fushë Kosova në vitin 2001 ka pasur këtë gjendje: 7 vendbanime, 5.866 banorë, 479 shtëpi, 19 shkolla etj. Pas mbarimit të luftës, organizimit të pushtetit dhe funksionimit të organece komunale dhe të oragnizmave të tjerë, një prej objektivave të organizmave vendore dhe atyre qendrore shkencore,kulturore,politike etj. të Kosovës ishte edhe standradizimi i emrave të vendbanimeve të Kosovës. Në nivel të Kosovës është formuar Komisioni Qendror për Standrardizimin e Emërvendeve, ndërsa në nivel të Asambleve komunale janë formuar komisionet komunale. Në bazë të studimeve të gjithanshme shkencore, historike,gjuhësore etj. komisionet në fjalë kanë aprovuar Listën e merave të vendbanimeve të Komunës së Fushë Kosovës. Sot territorin e Komunës së Fushë Kosovës e përbëjnë këto vendbanime: Albana e Madhe (Sllatina e Madhe) Albana e Vogël(Sllatina e vogël) Bardhi i Madh Bardhi i Vogël Batusa Bresja Fushë Kosova Grabosi Harilaçi Henci Kuzmini Lismiri Livragona (Vrogolia) Mesbardhi (Pomozotini) Miradia e Epërme Miradia e Poshtme Nakra (Nakarada) Uglari Kultura Para masave të dhunëshme serbe të viteve 1990-1999, komuna e Fushë Kosovës ka pasur 4 biblioteka publike me një numër prej gjithsejt 49.250 librash. Biblioteka kryesore ka pasurr 19.500 libra, kurse degët në Bardh i Madh, Sllatinë... kanë pasur 29.750 libra, por gjatë luftës, "dora e zezë" serbe ka zhdukur 13.500 libra dhe biblioteka në Bardhi i Madh nuk ekziston më fare. Po ashtu, bibliotekat në Fushë-Kosovë dhe Sllatinë janë të dëmtuara. Klubet dhe Infrastruktura sportive në Komuneë e Fushë Kosovës : Klubet: Klubi I Futbollit ”Fushë Kosova” Klubi I Futbollit ”Ardhmëria” Klubi I Boksit ”Fushë Kosova” Klubi I Basketbollit ”Fushë Kosova” Klubi I Volejbollit(F) ”Fushë Kosova” Klubi I Karates ”Fushë Kosova” Klubi I Kick-Box-it “Fushe Kosova” Klubi I Atletikës ”Fushë Kosova” Fushë Kosovë Klubi I Atletikës ”Kalaja” Bardh I Madh Klubi I shahut ”Fushë Kosova” Objekte sportive: Salla e Sporteve Fushë Kosovë - Fushë Sportive me bari Salla e sporteve Fushë Kosovë(paraperfundimit) -Fushë Sportive me bari Salla e sporteve Bardh I Madh(paraperfundimit) - Fushë Sportive me bari Salla e Sporteve Sllatinë e Madhe (para perfundimit) Kompleksi I fushave Sportive-Sllatina e vogël Tri fusha sportive me bari sintetik ne Fushe Kosove Fushë Sportive me bari sintetik Vrogoli Fushë Sportive me bari sintetik –Harilaq Fushë Sportive me bari sintetik-Sllatina e Madhe Fushë Sportive me bari sintetik- Bardhi i Madh Aktivitetet: Konferenc prezantimi I Planit të Veprimit Shperndarja e pamfletave kunder dukurive negative Mbrëmje argetuese per te rinjet Shtrimi I nji iftari per vullnetaret Shiko dhe këtë Foto galeria Burim i të dhënave Dokumente të Postës dhe Telekomit Kosovës të gjetura në internet 2006: KodePostare.pdf Dokumente të Misionit të Bibliotekës së Kosovës të gjetura në internet në vitin 2006: Raporti i IFLA-s/FAIFE-së, prill 2000: Anex 3 Referime Lidhje të jashtme KK Fushe Kosova IFLA - International Federation of Library Associations and Institutions - raport para dhe pas luftës - anglisht Qytete në Kosovë Vendbanime në Kosovë


Ndoshta më shumë se kurrë, Shqipëria duket në një qorrsokak historik, si për ironi, edhe pse ndodhemi përpara jubileut shekullor të Pavarësisë tonë. Gjithë shqiptarët dëshirojnë dhe shpresojnë këtu e 22 vjet që të bëhen pjesë e Europës demokratike, e jo thjesht të jemi një shprehje gjeografike e saj. Mirëpo, politikanët tanë, duke bërë politikën e tyre dhe jo politikën në funksion të shërbimit të aspiratave të popullit, e kanë dhe e mbajnë integrimin e Shqipërisë dhe të shqiptarëve, peng. Prof. Fatos Klosi, ish -kryetari i SHISH-it, në intervistën për “Telegraf” është i bindur se: “Politikanët tanë, integrimin e përdorin si dogmë propagandistike, pasi në BE, do ta kenë më të vështirë, që të tallen me popullin, si të duan”. Ndërsa, për nismën e Kryeministrit, për rishikimin e Historisë, zoti Klosi dyshon në sinqeritetin, pasi historianët do ta shkruajnë më vonë, historinë krejt ndryshe nga mendësitë e Kryeministrit Berisha. Për ftesën e Akademisë sonë të Shkencave, ndaj asaj serbe, zoti Klosi thotë se, është e gabuar, pasi Akademia serbe ka qenë kudhra e antishqiptarizmit serb. Për ngërçin e Qarkut të Fierit, zoti Klosi është i mendimit që PS-ja nuk duhet të tërhiqet, ndryshe, e ka humbur shpirtin e fituesit. Zoti Klosi, duke iu referuar akuzave të PS-së për shitjen e trojeve ushtarake në Ministrinë e Mbrojtjes, thotë se: “Një nga shfaqet më të qarta dhe më prekëse të korrupsionit të qeveritarëve është ngutja për të privatizuar çdo pronë që ka mbetur akoma shtetërore”.


Fushata Clinton kërkon nga FBI zbulimin e lidhjeve Rusi – Trump Udhëheqës të fushatës së kandidates demokrate për presidente amerikane, Hillary Clinton, kanë kërkuar nga agjencia FBI që të zbuloj se çka ka mësuar nga hetimi për lidhjet ndërmjet Rusisë dhe kandidatit republikan për president amerikan, Donald Trump. Në një intervistë për rrjetin CNN, udhëheqësi i fushatës, Robby Mook, e ka shtruar pyetjen se përse drejtori i agjencisë FBI, James Comey, i cili javën e kaluar e ka trazuar garën presidenciale duke zbuluar se kjo agjenci po zhvillon hetime për informacione të reja në emailat e zonjës Clinton, nuk e ka publikuar asnjë njoftim për hetimin e FBI-së për lidhjet Rusia – Trumpi. Agjencia e lajmeve Reuters ka raportuar se FBI e kishte hapur një hetim preliminar para disa muajsh për akuzat se Trumpi ose bashkëpunëtorët e tij kishin pasur marrëdhënie të dyshuara me personat apo bizneset ruse, por se nuk ka gjetur dëshmi për ta hapur hetimin e plotë. Agjencia FBI publikisht nuk ka komentuar për këtë hetim. “Nëse ju jeni në detyrë të zbulimit të informacionit për hetimet ndaj kandidatëve presidencialë, atëherë publikoni çdo gjë që ju keni për Donald Trumpin”, tha Mook në CNN, dhe ka shtuar se “lironi informacionin për lidhjet e tij me rusët”.


Gazetarja kontroverse proqeveritare, Mirka Velinovska në emisionin “Në Qendër” të Vasko Eftov ka theksuar se edhe nëse LSDM dhe BDI bëjnë qeverinë, ajo nuk do të jetë jetëgjatë, pasi që populli do ti marrë në duar institucionet.


Sindikata: Nuk ka pakt, greva ndaj “Kurum” do të vazhdojë | Peshku pa ujë Sindikata: Nuk ka pakt, greva ndaj “Kurum” do të vazhdojë 6 Gusht 2010 - 14:20 Punëtorët e metalurgjikut nuk punojnë prej tri ditësh, pas konfliktit me drejtuesit Greva e 300 metalurgëve të Elbasanit ka hyrë në ditën e tretë, ku edhe dje të gjithë metalurgët e dy uzinave, asaj të Çelikut dhe Petëzimit, janë paraqitur vetëm para portave të uzinave, por nuk kanë pranuar të nisin punën. Konflikti mes punëtorëve dhe drejtuesve të “Kurum” lindi disa ditë më parë, ku njëri prej shefave turq ushtroi dhunë ndaj një metalurgu. Ndryshe nga herët e tjera, shkrirësit e çelikut dhe farkëtuesit e petëzimit të hekurit, kanë udhëtuar me mjetet e tyre drejt kompanisë turke “Kurum”, pasi kjo e fundit ka ndërprerë transportin e punëtorëve për qytetin e Elbasanit dhe Cërrikut, prej nga është dhe fuqia më e madhe punëtore. Gjatë dy netëve, metalurgët nuk i kanë ndërprerë turnet e dyta dhe të treta, por me të vetmin ndryshim. Ata janë bërë barrikadë e portave të dy uzinave, me qëllim që drejtuesit e kompanisë të mos kryejnë veprimet e blerje-shitjes me subjekte private vendase apo të huaja. Në fakt, që prej katër ditësh me dhjetëra kamionë të ngarkuar me hekurishte nga Kosova, Mali i Zi, Maqedonia dhe qytetet e Shqipërisë, qëndrojnë pezull, duke mos shkarkuar mallin, sikurse edhe mjete të tjera në janë në pritje të ngarkesave me lingota çeliku apo tuba hekuri të dimensioneve të ndryshme. Është folur edhe për mundësinë e ardhjes së metalurgëve të Bulqizës në shenjë solidarizimi, por krerët e sindikatës qendrore kanë shpjeguar se një lëvizje e tillë ka kosto dhe humbje të mëdha për firmat përkatëse, pasi do ndërpritej puna. Përfaqësuesit e sindikatës së metalurgëve të Elbasanit nuk kanë pranuar të bëjnë marrëveshje me përfaqësuesit e palës shqiptare, pasi sipas tyre ata janë të shitur tek administrata turke dhe kërkojnë drejtorin administrativ turk të degës së Elbasanit për negociata. Përderisa nuk është arritur asnjë marrëveshje greva e metalurgëve të Elbasanit, sipas sindikalistëve do të vazhdojë dhe paralajmërojnë grevë urie pa afat. Pjer Thomas - 7 Gusht 2010 - 13:43 permalink Qe bejne greva, nuk ka asgje te keqe, vec momenti me duket pak jashte kohes, po te kemi parasysh qe sektori i ndertimeve ka pakez tkurrje, dhe per pasoje bie dhe kerkesa per hekur, keshtu qe puntoret nuk duhet te pengojne kontraktuesit private, perndryshe ata do ti drejtohen tregut te huaj, pra hekurit qe vjen nga importi, qe do te thote minus ne aspektin e pergjithshem te ekonomise. MediEl - 7 Gusht 2010 - 20:46 permalink Puntoreve i ka ardhur ne maje te hundes duke pritur kane boll 11 vjet qe vetem presin me kete firme fantazem, qe arriti te na vdes dhe te na skllaveroje per 11 vjet, duke manipuluar cdo leter, dhe kete gje e kemi vuajtur ne kurriz te sindikates te me parshme qe kane pasur puntoret..Momenti eshte ne cdo kohe qe has cenim te drejtes, firma kurum mbeshtetet ne nje kontrate kolektive qe eshte firmosur pa dijenine e asnje puntori, por kontraten individuale puntoret kane qe ne muajin Maj qe nuk e kane firmosur, kjo eshte firma me e madhe qe punon me 3 bordero duke i shmangur tatimeve te shtetit ka evazionin me te madh ne vend.Edhe kur zhvillohet nje greve , grevistet kane te drejte te ndalojne pezullimin total te uzines, as shitje as blerje as hyrje as dalje, pervec 'Ambulances dhe zjarrfikesit' cdo gje tjeter nuk lejohet deri ne mbarimin e bisedimeve.Cdo gje qe flitet lart e poshte qe greva eshte jashteligjshme eshte presion psikollogjik qe i behet puntorit per te braktisur greven.Te ishte greva e jashteligjshme firma do te depozitonte kallzimin penal ne gjykata , gje te cilen se ka bere sepse don te tallet me dinjitetin e 300 puntoreve duke shkruajtur brockulla neper media. karamelja - 7 Gusht 2010 - 20:54 permalink greva e punetoreve eshte e ndare sepse media nuk e ka paraqitur mire. 300 punetoret e celikut punojne akoma sepse ata paguhen me mire, ne greve jane 500 punetore te tjere te uzines se petezimit qe nuk ka lidhje me celikun, sepse gjithsej metalurgjiku i elbasanit ka rreth 800 punetore. Problemi duhet te ngrihet sesi trajtohen punetoret ne Shqiperi, dhe a ushtrohet dhune nga pronaret dhe a eshte nje fenomen i perhapur edhe ne punedhenes te tjere. Eraldo123 - 7 Gusht 2010 - 21:07 permalink Ne uzinen e celikut edhe te petzimit eshte pezulluar puna, asnje puntore nuk punon dhe asnje mjet trasporti nuk leviz , duke bllokuar aktivitetin ekonomik te firmes deri ne mbarim te bisedimeve, dhe puntore gjisej sjane 800..por uzina e celikut ka 318 puntore ne kete moment qe flasim dhe ajo e petzimit 205 puntore. shqiptari i vjeter - 7 Gusht 2010 - 21:14 permalink ku je cerciz ngrehu ti biem mytesarifit ne elbasan se po na rreh cunat,,,


text: Ngjela: Ju tregoj si i prenë kokën për një fjalë! | Dritare.net Ndërsa u pyet nga gazetarja, Rudina Xhunga sesi e ka quajtur kërcënimin ndaj ambasadorit të OSBE-së, Bernd Borchardt, avokati Spartak Ngjela ka treguar: "Shiko çfarë ka ndodhur në një vend komunist, që ishte terrorist, si Rusia. Kur flisnin nëpër mitingje kundër, Amerikës, dhe ngrihej tensioni, Ambasada Amerikane ruhej me tanke. Këto janë flakëndezje që sillen nga fushatat, dhe ambasadori mbajti një qëndrim. Unë nuk mund të them që këta i urdhëruan të shkojnë të kërcënojnë ambasadorin, është një silogjizëm shumë ekstravagant. Nëse del ashtu, ne jemi në një krizë morale, prej një vendi të botës së katërt, por nuk e konceptoj kështu dhe nuk është mirë për ambasadorin të vazhdojë kjo mesele. Çdo politikë ka situata të nxehta. Dëgjoni çfarë ka ndodhur në Angli! Mbreti i Anglisë, kishte konflikt me Dukën e Jorkut, sepse ai pretendonte se i takonte atij dinastia. Dhe për ta fyer u thotë lakenjve, "Merreni!" Lakenjtë e morën, dhe sollën kokën e tij në tepsi. "Mos!",- u tha "se më dogjët dhe mua."/dritare.net


ORE MESIMI GJERMANISHT KURSE SHTETERORE - PUNE ore mesimi gjermanisht kurse shteterore FILTER Njoftime pune ne Tirane dhe gjithe Shqiperine-ore mesimi gjermanisht kurse shteterore Ore mesimi gjermanisht kurse shteterore si dhe kurse profesionale me certifikate vleresimi finale. Shkolla dhe trajnime per kurse profesionale ne tirane kurse intensive anglisht ne tirane kurse gjermanisht ne tirane trajnime falas 2019 kurs basketbolli per femije kurse italisht per call center kurse parukeri estetike falas shkolla profesionale 2 vjecare shterore ne tirane kurse infermieri shkolla profesionale per berber.


text: Shkronja D Shih edhe Në gjuhën shqipe është shkronja e pestë e alfabetit, me të shënohet gërma D e madhe e dorës. Shkronja Alfabete


Horoskopi ditor, e mërkurë 9 mars 2016 Posted By: Apache Mar 8, 2016 Do të merrni shumë kënaqësi sot dhe sidomos në dashuri, sepse lumturia dhe qetësia nuk do të mungojnë aspak. Beqarët nuk duhet të gënjejnë për asnjë çast nëse duan të gjejnë vërtet princin e kaltër. Me financat duhet të tregoni kujdes. Personat që janë çift do të kalojnë një atmosferë paqartësish me gënjeshtra, mashtrime, egoizëm dhe ndonjë tradhti. Beqarët do takojnë disa takime njeri pas tjetrit, por asnjë s’do i tërheqë sa duhet. Në planin financiar duhet të jeni më të organizuar. Të dashuruarit e Demit do të kenë një ditë tejet të ngjeshur sot ku më së shumti do të dominojë lodhja dhe po ashtu dhe gënjeshtrat. Beqarët duhet të përfitojnë nga çdo mundësi që do ju jepet pasi nuk do pendohen. Në planin financiar do dini si të veproni. Personat e shenjës së Binjakëve do të ndihen të paaftë për të shprehur ndjenjat, të drejtat dhe idetë e tyre ndaj partnerit/es. Do të jeni pa humor dhe pa vullnet në gjithçka. Beqarët do kenë një ditë mjaft pozitive dhe pasioni ka për të qenë i jashtëzakonshëm. Me financat duhet të tregoni kujdes. Sqarime pa rezultat! Kjo do të jetë një periudhë grindjesh për personat e shenjës së gaforres në marrëdhënien e tyre në çift. Reflektoni sa më shpejt. Beqarët do jenë mjaft të fiksuar pas pamjes së tyre dhe kjo do tërheqë vëmendjen e të tjerëve. Parashikohen vështirësi me financat. Do të merrni shumë kënaqësi sot dhe sidomos në dashuri, sepse lumturia dhe qetësia nuk do të mungojnë aspak. Sakrificat që keni bërë prej kohësh do t’ju shpërblehen. Beqarët do influencohen pozitivisht nga planetët dhe mund të ndryshojnë edhe statusin. Në planin financiar do jeni me shumë fat. Personat e shenjës së Virgjëreshës sot duhet të tregojnë shumë kujdes me sjelljen e tyre ndaj partnerit/es, duke qenë se do t’i karakterizojë një kohë jo e qetë në vetvete. Beqarët nuk duhet të gënjejnë për asnjë çast nëse duan të gjejnë vërtet princin e kaltër. Buxheti do jetë i shkëlqyer. Rrezik për çiftet, sidomos për ato që kanë bashkë prej një kohe të gjatë: dashuria mund të zbehet, tërheqja seksuale po ashtu, ndërsa mërzitja do të kryesojë. Beqarët do kenë vetëm mundësi për aventura kalimtare, asgjë më shumë se kaq. Financat do jenë të mira, por kujdes me shpenzimet. Zhgënjimi për diçka në marrëdhënien tuaj në çift ka marrë dhe do të marrë gjithë përqendrimin tuaj. Në mundësitë dhe aftësitë tuaja do të dominojë mosbesimi. Beqarët më mirë t’i lënë gjërat të rrjedhin vetë, pasi mundësitë nuk do jenë të mira sot. Me financat parashikohen vështirësi. Fat në dashuri dhe dashuri fatlume për çiftet e Shigjetarit. Partneri/ja do kujdeset për të demonstruar më së miri dashurinë sot. Beqarët nuk do kenë mundësi të mira për të ndryshuar statusin e tyre dhe do mbeten ende vetëm. Financat do përmirësohen. Marrëdhënia e çifteve do të jetë pozitive dhe me konkretizime të bukura. Një shoqe e besuar do t’ju ndihmojë që të qëndroni në qendër të një situate dhe që të kaloni një moment të vështirë. Beqarët nuk do duan ta ndryshojnë statusin e tyre, pasinpëlqejnë lirinë që kanë. Kujdes me shpenzimet. Disa marrëdhënie do të “rriten” dhe do të maturohen, çifte të tjera do të krijohen me perspektiva të mira. Beqarët sado që do mundohen nuk do arrijnë dot ta bëjnë për vete personin që pëlqejnë. Në planin financiar do ju duhet një menaxhim i mirë që të keni qëndrueshmëri. E shkuara do t’ju “rrëmbejë” të gjithë ditën sot, pavarësisht se ju do të doni të largoheni sa më shpejt nga ajo. Kjo s’do ju lejë hapësirë të mendoni për marrëdhënien aktuale. Beqarët do afrohen shumë me një person, por duhet të presin edhe pak kohë para se ti shprehin ndjenjat. Në planin financiar tregohuni të kujdesshëm.


source: fineweb

text: Re: njerz une e kam nje pytje??? Selamun aleikum. Per kete jane pyetur dijetaret dhe ata kane thene se keto jane nga gjerat pa vlere dhe eshte sikurse thone ata ngase se pari: 1) Po ta kthesh horizontalisht shkrimin nuk duket sikurse keta pretendojne por del keshtu vetem pas modifikimeve sikurse thuhet edhe ne vete postimin. 2) Sikur te rrotullosh horizontalisht shkrimin arabisht nuk i afrohet fare shkrimit coca cola. 3) Po prezantohet kjo fletushke si te ishte waxhib per muslimanet qe te merren me pune te tilla. 4) Kjo del nga ajo qe disa vellezer mundohen rreth produkteve cifute duke u munduar te ndalojne gjithecka nga ata nderkohe qe nuk mund te behet haram ajo qe Allahu ka bere hallall dhe e shumta qe mund te thuhet per produktet cifute eshte se nuk duhet tu ndihmojme atyre me pasuri por nuk mund te thuash se ushqimi i tyre eshte haram ba fakte. 5) Pse u dashka modifikimi qe te arrish te shohesh cfare keta pretendojne? Nese pa modifikim kjo nuk mund te shihet, une po pyes si arriti ai ta dalloje kete pervec nese ose eshte nisur me kete qellim ose eshte nga ata qe kaner gisht ne te. Pra ose eshte nisur me qellimin qe te nxjerre dicka kunder islamit nga kjo dhe kete mund ta besh me shume gjera te tjera vec coca coles. Ose ky individ eshte vete jehudi qe arrin te dije se cfare fshihet pas shkrimit qe mund te lexohet vetem pas disa ndryshimeve. 6) Eshte me mire qe muslimanet te perqendrohen ne ceshtjet qe me te vertete duhet te perqendrohen sesa me "fiction stories" duke humbur kohen e tyre dhe duke shperndare dyshime tek muslimanet dhe ne nje menyre duke u perzier ne luften ekonomike mes rivaleve te ndryshem ne rastin tone rivaleve te coca coles. 7) Si ka mundesi qe keta njerez u referohen shkrimeve qe kane nevoje per ndryshim qe te arrihet ajo qe kerkohet nderkohe qe po thone qe mos bleni coca cola por blini "Maccah cola" apo "Muslim Up" e te tjera si keto nderkohe qe jo vetem kjo jo vetem qe eshte tallje me fene, por njekohesisht eshte nga ato organizata qe donacionet e te cileve shkojne edhe ne sinagoga dhe kisha dhe edhe ne ndonje xhami te komunitetin bangladeshas sikurse eshte deklaruar ne shtypin britanik. Pra mos humbni kohe me gjera te tilla ngase tjeter fshihet pas asaj qe duket dhe pas kesaj "keshille te drejte" te ketyre qe iu "digjka zemra" per te mbrojtur fene. Wa inna lilahi wa inna ilejhi raxhiun. Allahu e di me mire. Feja e pranuar tek Allahu eshte Islami


Kosovë: Policia ka larguar turmën nga stacioni i policisë, ata ecin...


U përfol dhe për Superioren, Bozhinov me debutimin më të çuditshëm: Mori të kuq, pa hyrë në fushë – SportEkspres.com Valeri Bozhinov u përfol gjatë për një transferim në kampionatin shqiptar muajin e shkuar, por e ardhmja e tij nuk rezultoi në Superiore. Sulmuesi bullgar vendosi të rikthehej në Itali, ku më parë ka qenë edhe pjesë e klubeve si Juventus, Parma apo edhe Leçe. Bozhinov iu bashkua Memushajt me Peskarën në Serinë B, por për të debutuar do i duhet ende kohë. Lojtari u bë protagonist në takimin e fundit të Peskarës kundër Krotones, megjithëse jo në fushën e lojës por në stolin e rezervave. Pas 27 minutash lojë, Bozhinov ndëshkohet me karton të kuq në herën e parë që grumbullohej me skuadrën, duke i hequr mundësinë vetes për të debutuar. Një kundërshtim ndaj gjyqtarit të ndeshjes për një vendim të marrë nga ky i fundit solli edhe një karton të kuq të drejtim të sulmuesit bullgar. “Një debutim pa debutuar ende” janë fjalët që mediat italiane kanë zgjedhur për të përshkruar këtë histori, ndërsa tregojnë se ndëshkimi me të kuq prishi edhe planet e trajnerit. Kjo pasi kreu i pankinës dëshironte t’i jepte minuta në fushën e lojës gjatë pjesës së dytë. Megjithatë duhet të presim mbarimin e dënimit për të parë lojtarin Bozhinov të luajë me fanellën e Peskarës./Sport Ekspres/


text: PressReader - Panorama (Albania): 2020-01-23 - "I prerë për të qenë hero", KumbarorrëfenpërXhevdet Ferrin: Skenat që prenë te filmi "Gjurmë në kaltërsi" "I prerë për të qenë hero", KumbarorrëfenpërXhevdet Ferrin: Skenat që prenë te filmi "Gjurmë në kaltërsi" "Fjalët që Ferri tha për rolin e pilotit: Ka qenë një emocion i fortë, po të më lije në ajër, mund të qëndroja aty..." Panorama (Albania) - 2020-01-23 - FAQE 1 - ANILA DEDAJ Saimir Kumbaro Momenti më i vështirë është kur unë i kërkova komandantit të aviacionit Harilla Rebit, që të avioni të shkëputej, të ulej... në mënyrë që të krijonte idenë e valëzimit në ajër me uljengritje. "Shiko, - më tha, - avioni nuk është top... Ne do të veprojmë ndryshe. Unë do t'i lë dy barqet ( dy rezervuarët që kanë pamjen e bombave) bosh, pa i mbushur me karburant. Dhe në momentin që do të ulem, do t'i lëshoj rezervuarët dhe do të vazhdoj..." "Toka më është dukur jashtëzakonisht e qelbur në ajër... Kur fluturoja lart dhe e shikoja prej andej, më krijohej ndjesia se nuk doja të zbrisja më... Ka qenë një emocion i fortë, një impakt gati shokues. Po të më lije në ajër, mund të qëndroja aty...". Xhevdet Ferri, tri vite më parë, në një bisedë tet- atet me Ad Krastën, i përshkruan kështu emocionet e përjetuara në moshën 20- vjeçare në filmin "Gjurmë në kaltërsi", të regjisorit Saimir Kumbaro. Ndonëse asokohe, aktori i ndarë nga jeta pak ditë më parë, kishte tërhequr vëmendjen e Kumbaros, me portretin, fizikun dhe sjelljen që kishte me kameran, duket e bërë të ishte i përzgjedhuri për rolin e pilotit të ri, pa qenë nevoja të kalonte kinoprova, duket se impakti i parë i Xhodës pas leximit të skenarit të Llazar Çuçit, s'ka qenë si pritej. Fillimisht e ka refuzuar, derisa do të thërritej në zyrat e larta, të cilat pavarësisht justifikimit se po linte studimet pas dore, do t'ia impononin rolin si "detyrë partie". Një detyrë, që sipas rrëfimit të aktorit, do të ishte një nga eksperiencat më të bukura filmike që ai do të përjetonte në rininë e tij. "Kur u ktheva në shkollë pas 3 muajsh, kisha përjetuar një eksperiencë fenomenale, në një komunitet të papërsëritshëm, siç ishin pilotët", do të tregonte ai, duke përshkruar me detaje emocionet e fluturimeve me avionin luftarak MIG. "Në një kohë që ne s'kishim hipur ende në ' airbus', kjo ka qenë padyshim një ngjarje e jashtëzakonshme". Vështirësitë teknike, siç tregon sot regjisori Saimir Kumbaro për "Panoramën", nuk kanë munguar, por Xhevdet Ferri duket se i ka përballuar më së miri, duke shijuar në maksimum luksin e fluturimeve. "Kishte ngarkesë psikologjike natyrisht, e shoqëruar dhe nga ajo fizike. Kishte vështirësi për të ngritur dorën kur avioni hynte nëpër figura, koka shkonte nga një cep i kupolës së xhamit në tjetrën, por kur zbrisja, isha i mërzitur që fluturimi zgjati aq pak", do të rrëfente aktori. "Gjurmë në kaltërsi" përpos vështirësive teknike, është një nga filmat më të shtrenjtë të komunizmit e sipas Kumbaros, zemërgjerësia e qeverisë asokohe, erdhi edhe për shkak se ky do të ishte një prodhim që deri diku i shërbente edhe propagandës. Jo më kot, struktura si Komiteti Qendror, Ushtria etj., do të qenë vigjilente për detajet, aq sa do të detyronin Kumbaron të hiqte disa nga planet brenda në avion. E pavarësisht këtyre ndërhyrjeve, "Gjurmë në kaltërsi" duke pasur parasysh kontestin e një vendi të vogël si Shqipëria, shpesh krahasohet me "Top gun", ku si protagonist është Tom Cruise. "Të jem i sinqertë edhe mua vetë më ndodh teksa shikoj ato pamje të mendoj: Vërtetë unë i kam bërë?", tregon Kumbaro, 36 vite pas realizimit të filmit. Zoti Kumbaro, duke u përpjekur të kujtojmë aktorin Xhevdet Ferri të ndarë nga jeta pak ditë më parë, ndalemi në një nga filmat tuaj ku ai ishte në rolin e protagonistit. "Gjurmë në Kaltërsi", i xhiruar në fillimvitet ' 80 ishte një prodhim risi për kinematografinë shqiptare, në shumë aspekte. Si u njohët me aktorin Xhevdet Ferri dhe pse zgjodhët atë për rolin kryesor të pilotit të ri? Xhevdet Ferri kishte rënë në sy, që gjatë fillimeve të tij në Durrës, për paraqitjen si një djalë i pashëm e fotozhenik, që tek e fundit është një nga kushtet themelore që ekrani kërkon. Filmi dhe ekrani në përgjithësi, veçanërisht për aktorët që janë në role heroike, e duan pamjen e bukur. Përpos kësaj, Xhoda ishte i prerë për të qenë hero, pavarësish se ai luante në mënyrë të shkëlqyer edhe karaktere, siç është për shembull roli i Asllanit, në filmin e tij të fundit "Delegacioni", ku ai së bashku me Ndriçim Xhepën dhe Viktor Zhustin formuan një treshe të mrekullueshme aktorësh. S'mund të ndodhë ndryshe, kur është regjisori që zgjedh aktorët dhe jo e anasjella. Kështu ndodhi dhe në rastin e "Gjurmë në kaltërsi". Unë e kisha parë Xhodën, kur pas teatrit u angazhua në kinema me regjisorë si Dhimitër Anagnosti dhe e kisha kuptuar se ai ishte më tepër aktor kinemaje. Ndodh shpesh të ngatërrohet interpretimi teatror me atë kinematografik. Nëse në teatër dominon dëgjimi e më pas vjen pamja, në film ndodh e kundërta. Dhe në këtë aspekt, interpretimi i tij para kamerës ishte tepër i kujdesshëm, vinte natyrshëm. Pra, gjatë xhirimeve, kamera mund të afrohej për plane të afërta, plane me kokë, plane detaj, të mesme e të përgjithshme dhe rezultatet me të do të qenë shumë të mira. Përpos këtyre, Xhoda kishte aftësi interpretuese, që më bënë mua si regjisor t'ia besoja rolin, pa qenë nevoja për të bërë kinoprova. Xhevdet Ferri asokohe ka qenë ende student, si e priti rolin? Qetë ju që ia propozuat personalisht? Ne, asokohe, merrnim aktorë nga shkolla, ende studentë, por edhe jo profesionistë, nga jeta apo klasa punëtore. Ndryshe nga ç'ndodh sot, kur dikush i paraqet regjisorit kandidaturat për role të ndryshme, në atë sistem ishim vetë ne që bënim kasting. Për shembull, unë për filmin "Koncert në vitin 1936", kam ' testuar' mbi dhjetë aktorë për rolin e Donikës apo të Tefta Tashkos, derisa të gjendej aktorja më e përshtatshme. Ndonjëherë ndodhte të vinte dhe një komision në Kinostudio, që bënte sugjerime, pasi siç thonë: Shumë mendje bëjnë një mendje më të mirë. Mirëpo me Xhodën ndodhi ndryshe, siç thashë, unë e dija se ishte ai aktori që më duhej. Si u përshtat ai me këtë rol, a pati vështirësi? Xhoda u gjend mirë me rolin e pilotit. Astriti ishte një djalë i urtë, i përkushtuar, por që nuk përmbushte të gjitha pikat për të qenë një pilot shumë i mirë, dhe këtu, sipas skenarit të Llazar Çuçit, krijohet një përplasje me komandantin, të interpretuar në mënyrë të përsosur nga aktori Reshat Arbana. Loja autoriale e Xhevdetit reflektonte shumë mirë karakterin e personazhit, Astriti qe një djalë i ndrojtur që ka luhatjet e veta, dilemat dhe hera herës bie në pesimizëm. Mirëpo dashuria për profesionin dhe ndihma e miqve bën që në fund ai ta ulë avionin. Jemi duke folur për vitin ' 81, si ishte për një djalë të ri, që sapo kishte luajtur rolet e para në kinema, të provonte një eksperiencë të tillë, që tek e fundit duhet të ketë pasur edhe ngarkesa për sa i përket anës teknike, pasi duhet të fluturonte me avion luftarak? A ka pasur një moment që do ta veçonit, për sa i përket vështirësive? Ajo që mund të them sot, është se Xhoda ia doli. Ai u bë njësh me avionin. Nuk ishte e lehtë, sepse flasim për një avion MIG, një avion dyvendësh që mban qindra, litra karburant. Momenti më i vështirë është kur unë i kërkova komandantit të aviacionit Harilla Rebit, që të avioni të shkëputej, të ulej... në mënyrë që të krijonte idenë e valëzimit në ajër me ulje- ngritje. "Shiko, - më tha, - avioni nuk është top... Ne do të veprojmë ndryshe. Unë do t'i lë dy barqet ( dy rezervuarët që kanë pamjen e bombave) bosh, pa i mbushur me karburant. Dhe në momentin që do të ulem, do t'i lëshoj rezervuarët dhe do të vazhdoj...". Ishte e qartë se edhe ky propozim mbarte një rrezik të madh, sepse nëse goma e avionit, gjatë uljes në tokë, binte mbi bark, do të ndodhte një katastrofë. Do të kishte të njëjtin efekt, sikundër makina që ecën në asfalt, shkel gurin, dhe përmbyset. Cili qe përfundimi, a pati pasoja? Pasi barqet ( rezervuarët) u lëshuan, njëri prej tyre mori majtas dhe u end nëpër fushë, ndërsa tjetri për fat u kap tek "antena" e krahut. Them për fat tonin, edhe kryesisht timin, sepse nëse shkelej nga goma, avioni mund të përmbysej dhe do të ishte katastrofë. Kuptohej që përgjegjësia kryesore do të më binte mua. Fati e desh që barku të kapej në krah, dhe po kështu është edhe në film. Xhevdet Ferri, në daljet e pakta mediatike, është shprehur me shumë entuziazëm për këtë eksperiencë filmike, veçanërisht për emocionet e fluturimeve, që për një të ri të atij sistemi, nuk mund të ishte veçse një ndodhi e jashtëzakonshme... Fluturimet për fatin tonë kanë qenë të shumta, të panumërta. Kuptohet që gjithnjë bëheshin dyshe, aktori shoqërohej me pilotin, por dukej se Xhoda po e shijonte të gjithë atë eksperiencë. Këto fluturime të shumta, filmi në tërësi, duhet të kenë pasur edhe shpenzime të konsiderueshme. A patët probleme, për sa i përket aspektit financiar? Ka qenë një nga filmat më të kushtueshëm, aq sa mund të them se sot vështirë se e përsërit dot dikush tjetër. Nëse unë nuk kam pasur vështirësi të mëdha, është falë "konsulentit" fantastik, që pata në atë film. Bardhyl Taçi ( ish- komandanti i Aviacionit Luftarak Shqiptar) më ka krijuar shumë lehtësira. Ai bëri një kombinim të tillë, ku orët e stërvitjes i përfshiu në llogari të filmit, përndryshe filmi do të kishte qenë i papërballueshëm. Bëhet fjalë për qindra fluturime, një sasi e madhe karburanti që ikte. Mirëpo kjo lloj tolerance, shpjegohet me faktin se ai film i shërbente edhe propagandës së asaj kohe. Jo më kot qeveria e pa të arsyeshme ta aprovojë e të thotë: E lejoj këtë lloj shpenzimi. Një film që i shërbente propagandës, besoj është vëzhguar nga sistemi, ka pasur ndërhyrje, si për shembull skena apo plane që nuk janë aprovuar apo ndryshuar? Ka ndodhur edhe kjo. Kujtoj se në një moment ka ardhur Veli Llakaj ( Zyrtar i lartë në sistemin komunist, në fillimvitet ' 80, një nga 5 anëtarët e Këshillit të mbrojtjes dhe anëtar i Komitetit Qendror të PPSh- së) dhe ka vënë re pamjet me imazhet e deformuara, nga presioni gjatë fluturimit, lëvizjet e nofullës dhe i kritikon. "Hiqi more këto, - më thotë, - se po i panë këto pamje, se si deformohet njeriu, nuk na vjen më asnjë djalë që të bëhet pilot". Unë nuk doja t'i hiqja, por të kundërshtoje, s'qe e lehtë, veçanërisht sepse për këtë çështje u angazhua Komiteti i Partisë, vetë Ushtria etj., ku të gjithë u bënë kritizerë. Nuk më mbetej tjetër veçse t'i hiqja pamjet. Zoti Kumbaro, ne cekëm disa vështirësi teknike, jo të zakonta për filmin shqiptar në vitet ' 80. Për sa i përket atyre profesionale, Xhevdet Ferri ishte në rolin e tij të tretë, sa e ka ndihmuar ajo që nënvizon regjisori Vladimir Prifti: bashkëpunimi në moshë të re me aktorë profesionistë, siç ishte në këtë film Reshat Arbana. Si ishte qasja e tij në këtë aspekt? Gjatë realizimit të filmave, unë kam pasur si parim që të krijoj një atmosferë sa më të mirë dhe fatmirësisht nuk jam hasur në konflikte apo qejfmbetje. Edhe në këtë rast, ka qenë po kështu, ekipi i xhirimit funksiononte si një familje. Kishte frymë miqësore dhe kjo energji pozitive transmetohej edhe në film. Pavarësisht të gjitha këtyre, vështirësive dhe realizimit teknik, lojës së mirë interpretative, më duhet të them se kam rezervat e mia këtë film, pasi ishte disi skematik. Si sillej Xhevdeti asokohe në sheshxhirim, bënte pjesë në aktorët "tekanjoz", apo ishte i disiplinuar? Xhevdeti ishte shumë korrekt dhe i disiplinuar. Ndihmonte në harmoninë e përgjithshme, frymën pozitive, i krijonte regjisorit shumë lehtësi. Unë kam pasur raste me aktorë që ta bënin punën shumë të vështirë, saqë mendoje edhe zëvendësimin e tyre. Por Xhoda e kishte kuptuar thelbin e kinematografisë, faktin se ky është një art që kërkon frymë kolektive. Nëse gjatë realizimit të filmit, një komponent nuk funksionon mirë, atëherë as në tërësi filmi nuk shkon siç duhet. Mirëpo duhet thënë se në përgjithësi në Kinostudio, jo vetëm me filmat e mi, ka pasur një klimë miqësore, pa probleme. E kanë krahasuar me "Top Gun", një film i realizuar nga Tony Scott 5 vite pas tuajit... Gjithmonë duke folur për mundësitë që ofronte një vend i vogël komunist si Shqipëria, si ndiheni për këtë? Ma kanë përmendur këtë krahasim, me "Top gun", duke hequr edhe një paralele me Xhodën dhe Cruise. Më kanë shtruar shpesh edhe pyetjen, se si mundëm t'i realizojmë ato xhirime. Dhe të jem i sinqertë, edhe mua vetë më ndodh teksa shikoj ato pamje të mendoj: Vërtetë unë i kam bërë?


24c5 Abrashi e nis fushatën me prioritetin e parë zhvillimin dhe punësimin Kandidati i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) për kryetar të Prishtinës, Arban Abrashi e ka nisur të hënën fushatën me një takim me komunitetin e biznesit, pasi që sipas tij, zhvillimi, Fondi i Punësimi dhe mirëqenia e qytetarëve janë prioriteti i tij kryesor për Prishtinën metropolitane. “Jo rastësisht, takimin e parë në kuadër të fushatës ... Continue reading Abrashi e nis fushatën me prioritetin e parë zhvillimin dhe punësimin Copy and paste this URL into your WordPress site to embed Copy and paste this code into your site to embed


text: Pershendetje peshq ! Nje miku im italian do me hap nje biznes ne Durres se bashku me mua gjate periudhes se plazhit. Pra me konkretisht na pelqen te hapim nje si tip lokali apo si thone ne italisht 'gelateria' me shqip dyqan akulloreje dhe pasi mbaron sezoni i plazhit ndoshta nje piceri . Desha te di si fillim a ia vlen ? Sa kushton qeraja ne zonat e plazhit dhe a mund te gjesh me qera . Doja nga ju sugjerime ne lidhje me cdo gje .


Banese ne shitje ne Mat 1 - Anem KS Banese ne shitje ne Mat 1 75,760 € Per Shitje Prishtinë-Mat 1-Prekazi Banesa gjendet ne Mat 1, ne rrugen Prekazi ne katin e III. Banesa ka siperfaqe prej 94.70m2 dhe ka kete renditje: dhome dite, kuzhine, dy dhoma gjumi, banjo, wc, depo, dhe ballkon. Banesa shitet me cmim prej 75,760euro Available Apartment Under Construction A1679 94.70 94.70 2 1 3


24ae Përkujtohet ish-kryetari i Istogut, Fadil Ferati Sot, anëtarë të kryesisë së LDK-së dhe shumë bashkëpunëtorë e veprimtarë të LDK-së kanë bërë homazhe te varri i ish-kryetarit të Komunës së Istogut, njëherit nënkryetar i LDK-së dhe kryetar i degës në Istog, Fadil Ferati. Në përvjetorin e vdekjes së tij e kujtojnë shumë veprimtarë të LDK-së e qytetarë të Istogut, për të cilët ... Continue reading Përkujtohet ish-kryetari i Istogut, Fadil Ferati Copy and paste this URL into your WordPress site to embed Copy and paste this code into your site to embed


text: Vera është një nga katër stinët e vitit. Sipas astronomisë, vera fillon me solsticin e verës (rreth 21 qershorit në hemisferën veriore, dhe rreth 21 dhjetorit në atë jugore) dhe mbaron me ekuinoksin e vjeshtës (rreth 21 shtator në hemisferën veriore, dhe rreth 21 mars në atë jugore). Megjithatë, stina e verës njihet si periudha e muajve të plotë të qershorit, korrikut dhe gushtit në hemisferën veriore, dhe atë të muajve të dhjetorit, janarit, dhe shkurtit në hemisferën jugore. Shikoni dhe këtë Dita e Verës Lidhje të jashtme Stinë


Nje here e mire (Vaccine)Noizy Produced byElai Release DateJanuary 13, 2021 [Intro] (Wouh, OTR) Ayy (Noizy) Look (Brr) [Verse 1] Përmenet Noizy, përmenet pikturë e madhe (Trust) Përmenet si shembull n'krejt trojet shqiptare (Ay) Përmenet n'dhimbje, përmenet n'qefe dhe halle O vec një emër pa Noizy-n nuk ka lajme Këta me karin tem lyhen e me karin tem fryhen Këta me venin tem shtyhen e me emrin tem ngjyhen Ule kryet e marrsho, jom King a kupto? Ju qi ropt shpulla gojës juve rrjesht njo ka njo Kom shkatrru shumë karriera me dy rrjeshta o balo Jam idolli për idollet e tuj, o djalo Jam cikllop në Hip-Hop, unë për ju jam Zot Mos më shti në gjynah me ju cu në tjetër botë M'vjen marre me ju m'u marrë jeni të vegjël, o budall Ju hala s'keni karrierë s'di ca karin me ju marrë Jeni pikë në oqean, ju nuk keni as tavan (Nah) Ju nuk keni as themele, s'di ca karin je tu than Noizy kshu, Noizy ashtu, jo po noshta Noizy këtu Vetëm Noizy, Noizy, Noizy, Noizy, ondrra o për ju Nuk po du me përmen emra se nuk merrna unë me plehna (Nah) Jeni peshq' shumë t'vegjël, mos u shtyni me balena (Brr) Dhashë ndihmë, hapa shumë dera, shumica m'dolën fake-era Ju kam shti dhe mrena n'studio nëse foli me hejtera Këta menojnë se unë s'di gjo, unë i marrë vesh njo ka njo Ti nuk je pjesë e grupit nëse neve nuk na do Opozitës i kallzo, je me fat je kalamo Se ca meriton ti as familja mos me t'njoh S'je i pari as i funit, je kanuni i majmunit U bo bytha jote llapa llapa fshije pak qumshtin Tash po me thojnë se kam beef, këta klysha i kam rrit Njoni 97, 99, e tjetri o 2000 (Hahaha) Jam rrit në terr e shi, jo iPhone e PS3 Kur po dal n'origjinë, po më thojnë ca merresh me fmi S'jom rreper jom belagji, ju ma dini historinë Kur jam rreh unë në rrugë ju n'pampersa keni dhi Unë s'merrem ma me ju, jeni t'vegjël ju për mu Merre babin dorë për dore sille me ballafaqu S'di sa pidha kanë bo diss-a, ju kam lon se janë miza Dun vëmendje janë tu dek s'ka pare ka ra kriza Unë jam milioner shoki pranaj s'ja u kam kthy diss-at Dita ime kur ja nis ka shifra vetëm shifra Mos më folni për rekorde jena në 2020-ën Mos harroni 08, 09, 010 Mos harroni pak më ndryshe kur ja nisa pak më ndryshe Noizy tepër i vecantë, 12 vjet hala s'u ndryshke Mos më folni në klikime në YouTube allahile Kur unë kam pas klikime këta ne kry s'kanë pas as kime Vec një gjo po m'vjen mirë se hala jam ma i vshtiri I ke pa krejt këta të rit Noizy hala ma i miri Do pabuksa, skilete do si topa basketbolli Do pa dham e do pa byth don me bo si John Gotti Burrat folin me qetësi si nga bjeshkat e malsisë S'muj me prish unë traditën me ti sha robt e shpis Mblidhi krejt rreperat bashkë s'bojn as 1 milion euro Pasha zotin në garazhd i kom 2 milion euro Nuk kam ardh për me shit bole, bolet e mia janë katrore Masi shumë po hani mut hajt lëpini akullore Jam i etur hala, hala tu ba buj Wouh, ay, look [Verse 2] Jam i etur hala, hala tu ba buj (yeah) E du suksesin më shumë se frymën nën ujë (Ah) Këta vetëm presin mo tash zini kur do gjuj (Pah pah) M'pysin për estradën për aty unë jam i huj Nëse bjen najher llafi dhe përmenen krejt rreperat Mos m'përzini mu me to ju lutem shumë o havera Unë erdha n'kët lojë sepse pata talent Po pasha Zotin unë dhe këta sen nuk kena t'njejt E kom një cip të instalum në kry apostafat për rrep (Wouh) Si armë e ftohtë rimat drejt kur i qes (Brr) Tik tik tek breshëri e tek e tek Boj hite cdo ditë sikur du me msu rep Këta kanë qef me bo diss-a po s'kanë qef me hongër dajak Vec dije kur të shof lajk shpinën ta boj t'butë si barku Ti gangster, ti je flliqsin Baba jote m'tha: "Falma fmin" Jam Zini me vepra (Ay), Zini me t'vjetra (Ay) Yeah round is game dhe kjo është e vërteta (Yes) S'ka ma vend për fjalë na i dim prapaskenat Këta janë legenat e na jena legjendat 12 vjet maj estradës s'ka pidh none që m'del para Deri dje i pata fansa tash po folin këto zagara (Haha) Ndaqsh për t'rrehme e ndaqsh për kang Ndaqsh për pare nuk ka gara U bo ky pidhuci me m'tregu mu ca asht fama Fama ime është botore ju s'ju njohin as në shitore Jam ma i madh se ju në qytetin tuj qe pse shes bole Kjo s'është punë inati krejt i kam me vepra Film i bazu në histori të vërteta Dhe dicka për emisionet, ju falenderoj Në cdo episod Noizy-t tu ja marrë në gojë Kjo tregon shumë sene dhe pse s'doni me pranu (Qe qe) 12 vjet i pari s'ka pidh nane mu me m'rrzu Krejt e dinë realitetin dhe realiteti vret (What?) S'ka rëndësi ca folin këta për mu folin krejt Shoki mu m'njeh krejt bota dhe krejt m'japin respekt Po mos të isha unë a thu rrepi ku kish met? Krejt ata që vin te ti ju vyn publiciteti Unë s'kom kohë për ju se kom takim te Mercedezi (Ay) Sa plot u mush thesi limite s'ka buxheti Noizy kokë shteti ose përndryshe mbreti Jom specie në zhdukje hala jam jashtë serie Prej albumit "Pak më ndryshe" jo kurrku nuk meta në hije Nuk ka ma realer, Zini do Godzilla Këta janë cicërima e unë jam rrit me tigra Double D, Durrsi Dibra (Brr) Jetën teme kam me shkrujt edhe nëpër libra Peshore në horoskop, unë jom Lida Këta nuk kanë forcë shoki me mi prish digat (Nah) T'dalin ku t'dalin ju shqipe nuk mun em nalni Po boll na cave trapin me llafe ma rrujtët karin Kjo osht' epoka ime jetoni n'epokën time Mos me kon unë rreper ju s'do kishit mo qëllime (Yeah) Kjo ishte vaksina Unë s'boj mo diss-e me ju sha Kjo ishte kong me fakte Faktet vrasin ma shumë se një t'shame Peace out, O.T.R. legendary About Noizy me ane te një postimi në Instagram shkruan: “Në fakt ju e keni prit diss për disa artista specifik, por kjo nuk eshte diss, eshte nje kenge vetem me fakte, Kujt ti djegi le ta mbaje, #1HERE3MIRE Real Talk jo Diss. Nese do bej diss me Emra do bej vetem për ato qe ia vlen. Enjoy the music ❤ OTR DERI NË VDEKJE”


A e konsiderojnë mormonët Biblën si Shkrim të Shenjtë dhe fjalën e Perëndisë? Mormonët e besojnë, e nderojnë dhe e duan Biblën e Shenjtë. Ne e shohim atë si anal të fuqishëm, të rëndësishëm, hyjnor e të shenjtë që shërben si gur themeli i gjithë krishterimit. Bibla është e pasur në histori, doktrinë, ngjarje, predikime dhe dëshmi të cilat dëshmojnë të gjitha se Jezu Krishti është Biri Hyjnor i Atit tonë Qiellor. Bibla është fjala e Perëndisë dhe erdhi nga shkrimet e njerëzve të shenjtë të Perëndisë siç janë shtyrë nga Fryma e Shenjtë (shih 2 Pjetër 1:20–21). Nëpërmjet të njëjtit proces ne kemi Shkrim të Shenjtë shtesë, përfshirë Librin e Mormonit, i cili mbështet dhe lartëson Biblën.