text: Lexuar 1636 Roberto Saviano është heroi kombëtar i Italisë, shkruan Umberto Eko. Enzo Biagi, pas intervistës me të, shkroi: Kam takuar Roberto Savianon. Djalin që jo vetëm denoncoi përbindëshin, por edhe e shpjegoi atë, si askush tjetër para tij. Salman Ruzhdi, pas kërcënimeve ndaj Savianos, u shpreh: Mafia paraqet një problem shumë më serioz se ai me të cilin jam përballuar unë. Saviano është në një rrezik të tmerrshëm nga Kamorra. Ndërsa gjashtë nobelistë, mes tyre Orhan Pamuk, Gunter Gras, Gorbaçiov, Dario Fo, firmosën peticionin “Shpëtoni Savianon. Në apelin e tyre shkruhej: “Nuk mund të tolerohet që çfarë është përshkruar në këtë libër, të ndodhë në Evropën e vitit 2008, siç nuk mund të tolerohet çmimi për të paguar për kë denoncon këto ngjarje, duke e detyruar të heqë dorë nga jeta dhe liria e tij”. Në tetor 2008, Roberto Saviano botoi një letër në gazetën italiane “La Repubblica”, një letër që bëri xhiron e botës në pak orë. Ai thotë: “Cili është krimi im? Pse duhet të jetoj si të isha lebroz? Unë thjesht dua të tregoj një histori, historinë e popullit tim, të tokës sime, historinë e poshtërimit të tyre. Jam i burgosur i vetes sime, i librit tim, i suksesit tim. Në djall suksesi, unë dua një jetë! Dua një shtëpi. Dua të bie në dashuri, të pi një birrë në publik. Dua të marr diell, të shëtis në shi, ta takoj nënën time pa frikën se e tremb. Dua të kem afër miqtë e mi, të qesh, të zihem me ta pa qenë e nevojshme të flitet vetëm për mua, gjithmonë për mua, sikur të jem një i sëmurë për vdekje dhe ata të detyruar të më vizitojnë për mëshirë. Dreqi ta hajë, jam vetëm 29 vjeç!” “Gomorra” është libri yt i parë, suksesi yt. Tani je i famshëm, por vetmitar. Nëse do të mundeshit të ktheheshit pas, do ta shkruanit përsëri këtë libër? Po, do ta shkruaja, sepse s‘jam penduar kurrë për atë që kam shkruar, por në të njëjtën kohë nuk është një libër që më pëlqen. Nuk e kam shumë për zemër librin tim, sepse më futi në këtë situatë. Por do ta rishkruaja. Është një ndjesi pak kontradiktore, por kështu është. Unë, kur erdha këtu, pashë policët, dhe pata frikë. Po ti, ke frikë? Jo, nuk kam frikë, sepse jam mësuar të jetoj kështu që prej dy vjetësh dhe kam ndjesinë sikur i mbaj gjërat nën kontroll. Ka çaste vëmendjeje shumë të madhe, ka dhe çaste qetësie. Si në çastet e vëmendjes dhe ato të qetësisë, jetoj i shoqëruar nga shpura, nga pesë karabinierë. Nuk e di pse s‘kam pasur kurrë frikë. Veç, kam ndjerë bezdi që jetoj i blinduar. As pesë policët nuk patën frikë, pavarësisht kërcënimeve të dhjetorit? Herën e fundit që u zbulua një plan eliminimi, pati një çast që u ndjemë shumë të vetmuar. Nuk e di nëse kjo ishte frikë. Çfarë plani ishte? Plani u zbulua nga një i penduar, që u përpoq të bënte pakt. Ai i deklaroi policisë se duhej të na hiqte qafe brenda dhjetorit, mua dhe njerëzit e mi. Por shoqëruesit nuk u ndryshuan... Jo, nuk iku asnjë. Një gjest trimërie. Kjo do të thotë që njerëzit të besojnë? Po, historitë që kam shkruar kanë mbërritur te shumë njerëz. Rrezikshmëria e vërtetë e librit tim nuk qëndron te fakti që e kam shkruar këtë libër, apo te historitë që kam treguar, por te fakti që libri im është lexuar. Po të kisha shitur 80 mijë kopje, që gjithsesi janë shumë për një libër, s‘do të kisha probleme. Kur libri u bë i njohur dhe e lexuan miliona njerëz, u bë një problem i madh. Në atë pikë u shndërrua në një fenomen që përfshiu televizionet, gazetat, median, kinematografinë, persona, shoqata. Të gjithë dinë gjithçka. Ndërkohë që më parë e dinin vetëm një grup gjykatësish, militantësh. Kjo gjë ngjalli frikë. Ata, prej të cilëve frikësohen vërtet organizatat kriminale, janë lexuesit, pa dyshim. Flasim pak për librin “Gomorra”. Sapo ka ardhur në shqip nga shtëpia botuese “Dudaj”. Është një libër për “Kamorran”. Çfarë është “Kamorra”? Ku qëndron ndryshimi mes “Kamorrës”, “Cosa Nostra”-s dhe “Ndranghetës”? Sot, dy organizatat më të mëdha kriminale në Evropë, janë pikërisht “Ndrangheta” në Kalabri dhe “Kamorra” në Napoli. “Cosa Nostra” është një organizatë e rrezikshme, por s‘është më aq e rrezikshme sa dikur, krahasuar me këto të dyja. “Kamorra” ka një strukturë horizontale, jo piramidale si e “Cosa Nostra”-s. Është një organizatë e bërë për konfederata. Janë familje, gjithsecila autonome, me bizneset e veta, por që bashkohen në federata, në të njëjtin nivel me familjet e tjera. Është organizata më mizore që ka vrarë më shumë se 4 mijë vetë 30 vitet e fundit. Ka vrarë më shumë se çdo organizatë tjetër terroriste evropiane, më shumë se IRA, ETA, Brigadat e Kuqe, më shumë se terrorizmi islamik në Evropë. Është një organizatë që bën kryesisht biznese në fushën ligjore: çimento, transport, nënkontraktime të çdo lloji. Pastaj, bizneset e paligjshme janë kokaina dhe trafiku i armëve. Është një organizatë që ka lidhje të forta ndërkombëtare. Edhe “Ndrangheta” ka gjithashtu lidhje të forta ndërkombëtare, dhe mbi të gjitha, investon në Evropën Perëndimore. Nga hetimet e Prokurorisë së Napolit, është zbuluar se “Kamorra” ka blerë tituj shtetërorë në vendet e Lindjes, ka investuar në ferma dhe hotele, ka ngritur turizmin në këto vende dhe ka qenë e para që ka investuar në Rumaninë e pas Çausheskut. Një nga bosët e Napolit, Pietro Liçiardi, u arrestua në ish-Çekosllovaki. Kjo do të thotë shumë. Do të thotë që organizatat kriminale kanë ekonomi të shtrirë në shumë vende. Vetëm në vendet ish-komuniste? Apo dhe në Nju Jork, Londër, Paris? Prania e tyre atje pritet me vështirësi. Një hetim i vitit të kaluar, i nisur nga Prokuroria në Romë, fliste për një investim të familjes Ruso në rikonstruktimin e Kullave Binjake në Nju Jork. Londra është një vend më i privilegjuar, sepse në Angli nuk ekziston krimi i organizatave mafioze dhe është më e lehtë që të mos kapesh. Librit tim në Angli i është hequr diçka, sepse duke qenë se nuk mund ta përcaktoje një qytetar anglez që ishte cilësuar si mafioz nga prokuroritë italiane, në Angli, libri im u botua pa emrin e qytetarit anglez mafioz. Të quash mafioz një qytetar anglez është njësoj sikur ta fyesh. Shumë e çuditshme, por kjo ndodh në Evropë. “Kamorra” është shteti apo antishteti? Kur flitej për organizatat kriminale, u fol për shumë kohë për antishtetin. Në të vërtetë, ata nuk konsiderohen aspak si antishtet. Në një intervistë bërë një të penduari, Karmine Skiavone, ka thënë: “Ne nuk ndihemi aspak antishtet. Përkundrazi, ne jemi shteti”. Sipërmarrës që donin të arrinin objektiva dhe i arrinin ato me çdo kusht. Kjo intervistë më bëri shumë përshtypje, sepse organizatat e sotme mafioze s‘kanë asnjë dëshirë të zëvendësojnë shtetin. Duan një organizatë që të paguajë pensionet, të shtrojë rrugët, të rregullojë marrëdhëniet mes individëve dhe ja ku ato janë gati ta bëjnë. Organizatat kriminale e quajnë veten një pjesë e shtetit. Një pjesë e shtetit që në emër të biznesit mund t‘i shkelë disa rregulla. Në disa raste mund të vrasë, mund të imponojë një rregull të tregut me qëllim që të fitojë ndërmarrja e tij. Asnjë mafioz nuk synon të dëmtojë vendin ku ndodhet. Përkundrazi, mendon se i bën mirë dhe pjesërisht i bën, sepse qarkullon shumë para. Problemi është se paratë që qarkullon nuk e zhvillojnë territorin, por pasurojnë dikë. Ky është ndryshimi i madh, por s‘mund të flasim për antishtet. Atëherë, kush qeveris në Itali, Berluskoni, “Kamorra”, kush? Të gjithë bashkë. Kur sheh Italinë, ose disa shtete evropiane, s‘duhet menduar që shteti është diçka unike dhe kompakte, që ndjek një drejtim. Shteti përbëhet nga rryma të ndryshme. Shteti italian ka njerëzit e tij me shumë vlerë që punojnë me përkushtim të madh, e në të njëjtën kohë, njerëz të korruptuar që vijnë direkt nga interesat e organizatave kriminale. Këta shpirtra bashkëjetojnë, shpesh në zona gri dhe jo bardhë e zi. Organizatat kriminale janë më të dukshme në vendet e origjinës, sepse duket e gjithë puna kriminale. Sa më shumë largohesh, aq më shumë zbehet ngjyra dhe aq më e vështirë bëhet për të kuptuar se ku ndodhet kapitali kriminal dhe ku ai ligjor. Me kë bashkëpunon “Kamorra”, përveç shtetit? Me sipërmarrjet dhe sipërmarrësit, sidomos në Italinë e Veriut dhe në shkallë ndërkombëtare. Në libër tregoj për një klan, “La Torre Di Mondragone”, që investon shumë në fushën e gatimit dhe restorantet e tyre ftohen në panairet më të rëndësishme të kuzhinës në botë. Kjo ndodh me shumë organizata kriminale. Në sheshin e Spanjës, në Romë, ndodhet një restorant që i përket familjes Ndrangheti. Në po të njëjtën rrugë është një diskotekë, që sipas disa prokurorëve, thuhet se i përket organizatave kriminale të zonës sime. Dhe po flasim për kryeqytetin italian. Por njerëzit janë ambientuar të thonë që “Kamorra” s‘të bën keq, apo që “Kamorra” s‘ekziston... Po, janë mësuar. Njerëzit bezdisen kur derdhet shumë gjak, sidomos kur derdhet gjak i pafajshëm, njerëz që s‘kanë lidhje. Atëherë ka reagime. Përndryshe, gjithçka është fiziologjike. U vranë pesë djem para pak ditësh... Nuk u vranë, u plagosën. U qëlluan nga këmbët si ndëshkim. Edhe kjo është e zakonshme. Në një territor ku është bërë një luftë për të cilën unë po flas, një luftë shumë e përgjakshme, mes dy grupeve, Di Lauro dhe “të larguarve”. Di Lauro ishte një familje që tregtonte drogë. Faturonte 500 mijë euro në ditë. Një pjesë e tyre u shkëputën dhe u quajtën “të larguarit”. Mes tyre quheshin “spanjollë”. Pse quheshin spanjollë? Sepse bënin biznes në Barcelonë. Kjo tregon rëndësinë e këtyre grupeve. Nuk bëhet fjalë për grupe lagjesh, por për organizata serioze, të mëdha, ndërkombëtare.Kjo është “Kamorra”. Po kamorristët çfarë janë? Janë njerëz që lindin të tillë, apo bëhen? Jo, kamorrist bëhesh. Sigurisht, nëse lind në një realitet të tillë, të shtyn shpesh drejt disa zgjedhjeve të caktuara. Në shumë raste, kjo zgjedhje nuk bëhet nga varfëria. Vendi nga vij unë është shumë i pasur. Asnjë bos nuk është bir i njerëzve të varfër. Janë të gjithë bij pronarësh tokash, blegtorësh, pronarë sipërmarrjesh ndërtimi. Askush nuk është i varfër. Të hysh në një organizatë kriminale është një zgjedhje borgjeze, për t‘u bërë një menaxher, njeri me rëndësi. Por edhe mjerimi në disa zona të Napolit të shtyn të hysh në disa organizata kriminale, që të paguajnë 500 euro në javë. Është një pagesë që nuk duket dhe aq e madhe, por një djaloshi 14-vjeçar, i ndryshon jetën. Në një organizatë kriminale futesh për shumë arsye. Një prej tyre, është prestigji personal. Femrat të shohin ndryshe, ndihesh ndryshe. Pastaj vendos për vdekjen dhe jetën e të gjithëve. Edhe pse është një punë e tmerrshme, sepse rri 18 orë duke punuar për ta, fle pak, nuk bën pushim. Nëse nuk paraqitesh në orar, për çdo orë që shkon me vonesë të heqin paratë. Shpeshherë nuk të paguajnë pushimet, rrogën e 13-të e merr vetëm nëse je i zoti. Nuk është punë e lehtë dhe e rehatshme, por fiton një vetërregullim. Mbi të gjitha, të jep mundësinë që të rritesh. Nëse punon në një ofiçinë, pas tre vjetësh mund të jesh përsëri aty. Nëse punon për “Kamorrën” dhe je i zoti, pas tre vjetësh drejton, ke një post me përgjegjësi. Nëse punon për “Kamorrën” e di që rritesh, kurse nëse punon në ofiçinë e di që mbetesh njësoj. Pastaj ka dhe diçka tjetër. Kur je pjesë e “Kamorrës”, vërtet e di që rritesh, por edhe që vdes. Kjo s‘është diçka që nuk e dinë, apo e nënvlerësojnë. Të gjithë kamorristët e dinë që mund të vdesin. Vdekja s‘është rrezik i zanatit, por pjesë e tij, diçka që të shtyn të jesh kamorrist. Fakti që do të jetosh pak, por do të bësh jetë të shkëlqyer. Askush nuk mendon t‘ia hedhë paq. Në telefonatat që ata bëjnë flasin pikërisht për këtë: “Para se të vdes, dua...”, “Kur të vdes, duhet...”. Përdorin gjithmonë këto shprehje. Vdekja është e përhershme në mendimet e tyre, janë të sigurt që do të vriten, sepse kështu funksionon. Vdekja është një prej karakteristikave të një pune të rëndësishme. E trajtojnë sikur të ishte një medalje... Është. Në një letër që një prift më dha dhe që unë e botova në këtë libër, një fëmijë në një burg për të mitur i shkruan priftit duke i thënë: “Unë kur të rritem dua të bëhem bos, dua të kem femra, të kem shtëpi, makina. Dua që kur të hyj në një dyqan, njerëzit të më respektojnë. Respekt do të thotë të t‘i japin gjërat falas, gjëra që ua japin vetëm bosëve”. E mbyll letrën duke thënë: “Dua të vdes, por ashtu siç vdes një burrë i vërtetë, me rëndësi. Dua të më vrasin”. Nëse nuk të vrasin, nuk ke asnjë vlerë. Ti ishe mes tyre, ishe një 14-vjeçar që jetoje në kryeqytetin e “Kamorrës”. Si ka mundësi që bëre zgjedhjen tënde të ndryshme? Mendoj se më ka mbrojtur shumë familja. Jam mbështetur shumë te mamaja ime, kam marrë një edukim borgjez, që më ka mbajtur larg disa zgjedhjeve të caktuara. Por e kam parë dhe e kam ndjerë gjithmonë praninë e tyre dhe gjithmonë më ka tërhequr, nuk e mohoj. Më ka tërhequr pushteti i këtyre personazheve. Në libër nuk mundohem ta mohoj magjepsjen e tyre, por ta zbërthej. Nuk dua të bëj Majkëll Korleonen, të përshkruaj një njeri epik, plot me vuajtje dhe nder. Dua të tregoj magjepsjen e tyre, por dhe anën tjetër, që s‘ka asgjë, që është e rreme. Magjepsjen e tyre të rreme. Ata vishen si divat e kinemasë, flasin sikur të kenë para një telekamerë, lëvizin me kujdes. Sigurisht që këtë e kam treguar të gjithën, por kam treguar edhe mënyrën si jetojnë, që për vite të tëra nuk dalin nga shtëpia, ose vetëm në lagjet e tyre të ndyra. Që të gjitha paratë që fitojnë nuk dinë as si t‘i shpenzojnë. Disa blejnë 200 palë këpucë dhe të gjitha njësoj, sepse e bëjnë porosinë me telefon, e nuk dinë çfarë ju duhet vërtet. Është dhe vetmia e tyre prej njerëzish madhështorë. Pastaj vjen burgu, tradhtitë. Jam përpjekur t‘i tregoj të gjitha këto për të zbërthyer magjepsjen. Dikur ti vendose të thuash: Po, unë e di dhe do të flas. Ndodhi brenda një dite, apo gradualisht, marrja e këtij vendimi? Them se ka qenë një ditë, dita kur vranë sindikalistin Federiko del Prete, që ishte një njeri i mirë, por që nga agjencitë italiane të shtypit u cilësua si mafioz vetëm se vdiq në shtëpinë e Casal di Principe. Nëse vdes aty, s‘mund të mos jesh kamorrist. Por ai nuk ishte. Përkundrazi, ishte një njeri shumë i guximshëm. Aty më lindi mendimi që duhej të bëja diçka. Është një shprehje e bukur e Zhan Pol Sartrit që e cilësonte Flobertin fajtor për regresionin e Komunës së Parisit, sepse s‘kishte shkruar asnjë rresht që të ndalonte rrëzimin e saj. Më dukej sikur bëja faj nëse s‘do të përdorja atë që dija dhe atë që dija të bëja më mirë, pra të shkruaja. Ndoshta më kot, por duhej të shkruaja, të paktën ta provoja. U zemërova shumë edhe nga gjakderdhja në Sekondiliano, pasi pati shumë viktima të pafajshme. U vra Atilio Romano, një djalë që punonte në një dyqan. U vra sepse ky dyqan telefonie ishte pronë e një të afërmi të një bosi mafioz. Armiqtë e këtij të afërmi hynë në dyqan dhe e qëlluan, jo se donin të vrisnin atë, por që t‘i dërgonin një mesazh pronarit të dyqanit. Pastaj vranë Dario Skerilon në Kazavatore, një djalë i ri. Ishte e tmerrshme. Ai ishte me një motor të ngjashëm me personin që duhej eliminuar. I qëllojnë në shpinë, ai rrëzohet, e shikojnë që s‘ishte ai, dhe nuk i dhanë goditjen përfundimtare, që është diçka mizore. E lanë të vdiste nga humbja e gjakut. Pastaj më tronditi shumë dhe vdekja e Xhelsomina Verdes, një vajzë e fejuar me një “të implikuar”, Xhenaro Noturno. U kap, u torturua dhe u dogj e gjallë. Një vajzë? Po. Sepse nuk kishte treguar vendin ku fshihej i fejuari i saj. Këto histori më prekën shumë dhe fillova të shkruaj librin pa u menduar gjatë. Leonardo Shasha dikur ka shkruar për Sicilinë dhe ajo ka mbetur po njësoj. Ti beson se... Nëse s‘ia ka dalë mbanë Shasha, si mund t‘ia dal unë? Jo, mendoj se diçka ka ndodhur, një mrekulli që më shumë ka pamjen e një pike në oqean, sesa të një furtune. Por ajo pikë është ndërgjegjja e shumë njerëzve. Tani, njerëzit tregojnë kujdes ndaj lajmit për të tilla gjëra. Më parë, lajmet për organizatat kriminale, sidomos “Kamorrën”, kalonin pa u vënë re, njerëz që vriten mes tyre. Tani janë më të kujdesshëm. Duan të mësojnë, të kuptojnë, të vëzhgojnë, kuptojnë historitë, bizneset. Kjo është e rëndësishme. Por të kanë dënuar dhe ty. Je një i burgosur i “Kamorrës”. Në njëfarë mënyre, po. Por unë jam i burgosur dhe i shumë gjërave të tjera. Nuk është vetëm “Kamorra” ajo që më do të keqen. Pjesa më e madhe e opinionit publik në krahinën time më urren, më konsiderojnë një kloun, spekulues. Mjafton të shohësh shkrimet nëpër mure kundër meje, por është normale. Më quajnë një njeri që ka spekuluar, ka fyer dhe që s‘ka bërë kushedi se çfarë. Prandaj jam mbyllur në burg dhe nga kjo pjesë e shoqërisë civile, mizore dhe cinike. Shoqëri që ka frikë? Është bashkëpunëtore. Bashkëpunëtore në kuptimin që beson se i gjithë ky është një operacion i madh, që ka si synim të sulmojë drejtuesit e atyre vendeve. Është një borgjezi, një klasë drejtuese shpesh meridionale, fatmirësisht jo e gjitha, por një pjesë e madhe e saj, që krim quajnë vetëm njerëz që shtien me armë. Nëse flet për biznese, thua gënjeshtër. Ata nuk duan të flitet për biznes. Mund të flasësh për të vdekur të vrarë, për kauboj në rrugë, por jo për biznes, se ai s‘është në dorën e tyre. Kështu mendojnë njerëzit që kujtojnë se i dinë të gjitha. Dikur, duke folur për Falkonen, një italian më tha: “Falkone ishte një protagonist”... Është diçka klasike. Falkone ka vdekur, ndryshe do të vazhdonin ende ta fyenin. Kushdo që ngrihet në këmbë në Jug të Italisë është i urryer dhe i përçmuar për shumë arsye. Njëra është se në këtë realitet, askush nuk ngre kokë. Edhe për një punë të rëndomtë, duhet të marrësh rekomandim apo mbrojtje. Gjithçka që mund të duket një brejtje ndërgjegjeje apo një gjest dinjitoz, merret si tradhti apo palaçollëk. Të gjithë miqtë e mi të dikurshëm më konsiderojnë një palaço dhe asnjeri nuk më quan njeri për të qenë. Nuk më habit ky lloj mosbesimi. Xhovani Falkones i gjetën njëherë një çantë me tritol te shkëmbinjtë në vilën ku ishte me pushime. Të gjithë thoshin që e kishte vënë vetë. Ç‘mund të presësh? Të flasim pak për Shqipërinë. Keni shkruar aq shumë për Shqipërinë, sa mbeta pa fjalë. Flisnit për mafien shqiptare. Sipas jush, është kaq e fuqishme? Ekziston shumë fuqishëm dhe për mendimin tim është një nga mafiet e panjohura më mizore në botë. Është më pak e njohur se bën më pak gjëra. Organet gjyqësore, policia financiare, karabinierët, antidroga, antimafia kanë shumë dokumente për praninë e mafies shqiptare në Itali. Duhet bërë një dallim i madh mes mafies shqiptare kosovare, mafies shqiptare të Shqipërisë dhe mafies shqiptare të Maqedonisë. Nuk bashkëpunojnë? Bashkëpunojnë, por s‘është e njëjta gjë. Dhe kanë lidhje shumë të forta me organizata kriminale shqiptare në Nju Jork. Mafia shqiptare që njoh më mirë është ajo që kishte lidhje në territorin tim. Klani i Kazalezëve, një klan shumë i fuqishëm, ka qenë klani i parë i një organizate mafioze italiane, që i ka hapur dyert një të huaji. Të huajt e parë që hynë në organizatë kanë qenë shqiptarët, sepse kanë një strukturë sociale dhe familjare shumë të ngjashme me atë italiane. Zbatojnë në njëfarë mënyre kanunin, që jep shumë siguri, sepse rregullat janë të qarta, të shkruara. Të gjithë mund t‘i mësojnë dhe t‘i respektojnë. Respektohen shumë “kapot e maleve”, që zbatojnë me përpikëri Kanunin. Mbi të gjitha, janë organizata që kanë ardhur në vitet ‘90. Ka qenë një bos shqiptar që i dhanë një zonë të tërë, quhej... Çfarë është ky? Një bos, të cilit Kazalezët i dhanë një territor të tërë. Nuk kishte ndodhur kurrë në historinë e kriminalitetit italian që një i huaj të drejtonte aktivitetin kriminal të një territori. Çfarë ishte ky njeri? Me çfarë merrej? Me gjithçka. Zhvatje, drogë, por mbi të gjitha çimento. Firmat e ndërtimit që ndërtojnë dhe rikonstruktojnë. Mafia shqiptare në këtë territor, jo vetëm është shumë e fuqishme, por para disa muajsh pati dhe të vdekur. Dy shqiptarë të implikuar u vranë sepse nuk kishin paguar atë që duhej të paguanin për përqindjen e trafikut të drogës që drejtonin. Këtë mendoj gjithmonë kur dëgjoj për shqiptarët që vriten. Shqiptarët këtu janë shpërndarës droge që marrin shumë pak para, hiçgjë. S‘është kështu? Mendoj se ka qenë kështu, por sot, mafia shqiptare dhe shpërndarësit shqiptarë të drogës kanë bërë karrierë. Sot, djemtë që shpërndajnë drogë në rrugë, janë më shumë afrikanë, nigerianë, rumunë. Të gjitha ato organizata që janë të dobëta. Mafia shqiptare ka familje të fuqishme që lejojnë keqbërësit italianë dhe shqiptarë të jetojnë të qetë në Shqipëri. Shqiptarët që kryejnë krime në Itali dhe jetojnë qetësisht në Shqipëri, këtu janë kriminelë, sepse familjet arrijnë të korruptojnë gjykatësit shqiptarë, të paktën një pjesë të tyre. Mafiozët shqiptarë dhe kamorristët janë e njëjta gjë. Bëjnë dhe martesa mes tyre. Martohen me njëri-tjetrin? Një bos i mafies në Domiciana, në zonën bregdetare, u martua me një shqiptare. Shqiptare nga fshati. Është diçka shumë e papritur, sepse bosët e mafies, femrat nga Lindja i mbajnë si dashnore, por nuk martohen kurrë me to, sepse martesa është gjithmonë një marrëveshje ekonomike. Sot, kjo gjë po ndryshon. Kjo ka qenë e kaluara. Në të shkuarën, femrat nga Lindja, polake, rumune edhe shqiptare, konsideroheshin si dashnore të përkryera që toleroheshin dhe nga gratë. Nëse një bos kishte një dashnore italiane, përbënte problem. Kurse një dashnore nga Lindja tolerohej. Si ka mundësi që dini kaq shumë gjëra për mafien shqiptare? I kam parë gjithmonë. Për shembull, bullgarët i kam parë më pak, edhe pse janë një mafie më e pranishme në Itali. Çfarë bën mafia shqiptare? Mafia shqiptare ka filluar me prostitucion. Ai ka qenë një nga elementët e parë. Punonin prostitutat shqiptare, por edhe ato sllave. Polaket, rumunet, nga Republika Çeke. Pastaj eci përpara. Nga trafiku i drogës tani ka kaluar te çimento. Kështu dhe ata u futën në biznesin e madh. Kur ka filluar kjo lidhje? Që në fund të viteve ‘80. Në fund të viteve ‘80, është parë prania e shqiptarëve në Itali, por ka nisur që në vitet ‘70 me kontrabandën. Shqipëria dhe Mali i Zi janë vende në dorë të organizatave kriminale. Bëhet fjalë për një periudhë kur në Shqipëri kishte diktaturë? Po. Edhe në atë kohë ka pasur mafie? Sigurisht. Si në Shqipëri, ashtu dhe në Republikën e ish-Jugosllavisë, kanë qenë personazhe të blerë nga organizatat kriminale. Kush? Drejtues komunistë që paguheshin nga organizatat kriminale. Firma e parë që investoi në Rumaninë e pas Çausheskut, quhej “Albanova Eserel”. Albanova është emri i vjetër i Kazal Del Prinçipe, kryeqytetit të “Kamorrës”. Kjo firmë kishte marrëveshje të bëra para rrëzimit të murit me të gjithë drejtuesit komunistë që nuk merrnin më paga nga shteti, por ua jepnin ata. Edhe policia bregdetare shqiptare dhe e Malit të Zi paguheshin nga Sakra Korona Unita, për kontrabandë cigaresh. Kur u rrëzua komunizmi, të parët që shkelën në këto vende ishin organizatat kriminale, që më pas ndihmuan dhe sipërmarrësit e ndershëm të huaj të shkonin aty. Nëse një napolitan ose milanez shkon në Shqipëri të investojë, ka njëmijë probleme me burokracinë. Nëse shkon nëpërmjet organizatës kriminale italiane, gjithçka është e zgjidhur. Ata dinë me kë të flasin për të marrë autorizime, rroga të qeta. Kjo është magjia e organizatave kriminale, që funksionojnë si motor ekonomik. Kuptoj çfarë bëjnë shqiptarët në Itali. Po mafiozët e “Kamorrës”, çfarë bëjnë në Shqipëri? Investojnë në çfarëdolloj ndërmarrjeje. Për shembull, në metalurgji, në ndërtimin e makinave, që nuk janë më në Itali, rroba, këpucë dhe investojnë në hoteleri. Në ish- vendet komuniste nuk ka traditë të turizmit, ka humbur. Ata vijnë dhe bëjnë turizëm. Bëhet fjalë po për ata njerëz të viteve ‘80, apo për njerëz të tjerë? Ka dhe njerëz të tjerë. Tani kriminelët e rinj po investojnë shumë në Evropën Lindore. A keni dokumente për të shkruar një libër të ri për mafien shqiptare? E shoh me kureshtje të madhe mafien shqiptare, sepse ka një ëndërr të madhe te mafiozët e mëdhenj shqiptarë. Ta bëjnë Kosovën Kolumbinë e re të Evropës. Të mbjellin kokainë transgjenike, që të rritet në temperatura të ndryshme nga ato të Amerikës së Jugut. Të mbjellin kokainën transgjenike në Kosovë dhe të lejojnë mafien shqiptare të ketë monopolin e kokainës. Sot nuk mund të bëhet, sepse kokaina transgjenike, që tashmë ekziston në Kosovë, është shumë e kushtueshme. Prandaj nuk ka leverdi. Është më e leverdisshme ta importosh nga Amerika e Jugut se ta prodhosh. Por pas njëzet vjetësh, Kosova do të jetë padyshim Kolumbia e re. Do të jetë vërtet? Të gjithë vëzhguesit ndërkombëtarë mendojnë se do të ndodhë kështu. Po politikanët çfarë bëjnë ndërkohë? A kanë nevojë politikanët për mafien? Apo është mafia ajo që ka nevojë për politikën? Unë mendoj se është politika ajo që ka nevojë për mafien. Në të shkuarën, nuk ka qenë kështu, kurse sot është. Pse? Sepse organizatat mafioze janë sipërmarrje. Është njësoj sikur një vend të hiqte dorë nga BMW-ja, “Microsoft”-i. Faturimi në Itali i tri mafieve, sipas Prokurorisë Kombëtare Antimafie, është 100 miliardë euro në vit. Sipërmarrja më e madhe italiane. Si mund të heqësh dorë nga një shifër e tillë? Ata janë të armatosur. Ti ke vetëm fjalët. Por ata kanë frikë nga ti. Mund të kihet frikë nga fjalët? Vetëm nëse dëgjohen. Unë ekzistoj për sa kohë më dëgjojnë. Kur të reshtin së më dëgjuari, nuk do të ekzistoj më. Atëherë, uroj që të shkruani dhe që t‘ju dëgjojnë. Faleminderit. Roberto Saviano ka lindur në Napoli, më 22 shtator 1979 Gazetar, bashkëpunëtor i “La Repubblica”, “L‘Espresso”, “Times”, “El Pais”, “Washington Post” Shkrimtar, autor i librit “Gomorra” 2006 Në dy vjet, “Gomorra” është përkthyer dhe botuar në 42 shtete 2006-2008, libri më i shitur në Gjermani, Angli, Holandë, Spanjë, Francë, Suedi dhe Finlandë “New York Times” e ka cilësuar si një nga librat më të rëndësishëm të 2007-ës “The Economist” e ka përfshirë në 100 librat e vitit Libri “Gomorra” është bërë film, me bashkëskenarist Roberto Savianon Në 24 shtator 2008, filmi “Gomorra” u zgjodh të përfaqësojë Italinë në garën për çmimin “Oskar”, si filmin më të mirë të huaj “Gomorra” fitoi pesë çmime “Oskar” në Akademinë e Filmit Evropian, si filmi më i mirë, regjia më e mirë, aktori më i mirë, skenari më i mirë dhe fotografia më e mirë... Gazeta Shqip


source: fineweb

text: Xhamia e Kokonozit ose Xhamia e Pazarit tė Ri Nga Bledar Komini Xhamia e Kokonozit ndodhet nė pjesėn lindore tė qendrės sė qytetit tė Tiranės. Ajo ėshtė njė xhami e bukur e tipit “xhami mėhalle” (lagje). Sot ndryshe nga mė parė quhet Xhamia e Pazarit tė Ri, pasi me prishjen e Pazarit tė Vjetėr tė Tiranės u ndėrtua pranė kėsaj xhamie Pazari i Ri. Xhamia e Kokonozit sė bashku me xhaminė e Tabakėve ėshtė njė ndėr xhamitė mė tė vjetra (tė mbetura) tė qytetit tė Tiranės. Pas kėtyre dy xhamive vjen xhamia e Et’hem Beut. Studjuesi i mirėnjohur Zija Shkodra nė librin e tij “Qyteti Shqiptar gjatė Rilindjes Kombėtare”, thotė se xhamia e Kokonozit ėshtė ndėrtuar aty nga fundi i shek. XVIII. Mirėpo ai nuk e mbėshtet me argumente kėtė gjė pėr ta bėrė sa mė tė besueshme. Ndėrsa studjuesi tjetėr i mirėnjohur Kristo Frashėri nė librin “Historia e Tiranės”, vėll. I, pasi tregon se ndėrtimi i xhamisė i pėrket fundshekullit XVIII, thotė se kjo xhami nuk ekziston mė. Nė tė vėrtetė ky pohim ėshtė i ēuditshėm pasi dihet mirė se xhamia nė 1967 u mbyll, por nuk u shemb, ajo u kthye nė magazinė duhani. Nė fillim tė viteve ‘90 ajo u rihap dhe rifilloi aktivitetin fetar. Thėnia e studjuesit Kristo Frashėri duhet ndarė nė dy pjesė; nė pjesėn e parė ku thotė se xhamia ėshtė ndėrtuar gjatė shek. XVIII dhe nė pjesėn e dytė ku thotė se xhamia tani nuk ekziston mė. Pėrsa i pėrket pjesės sė parė atė do ta shqyrtojmė mė poshtė, ndėrsa pjesa e dytė e thėnies ėshtė thjesht njė mospasje informacioni nga ana e tij pasi xhamia vazhdon tė ekzistojė edhe sot e kėsaj dite. Pėr herė tė parė emrin e xhamisė sė Kokonozit e ndeshim nė njė dokument tė vitit 1775 nė tė cilin pėrmendet se qirinxhiu Mustafa Kėllezi detyrohej t’i jepte 6 akēe nė ditė hatibit tė xhamisė nė fjalė, ndėrtuesi i sė cilės (xhamisė Kokonozi) kishte pak kohė qė kishte vdekur. (K. Frashėri fq. 166) Nga ky dokument kuptojmė se ndėrtuesi ose sponsorizuesi i ndėrtimit tė xhamisė kishte vdekur nė 1775, gjė e cila na tregon se tė paktėn xhamia ishte ndėrtuar 20 vjet para vdekjes sė tij (rreth 1750-1760), ose para datės sė dokumentit 1775. Kėshtu arrijmė nė pėrfundimin se Xhamia e Kokonozit i pėrket mesit tė shek. XVIII, viteve 1750-1760, dhe jo fundit tė shekullit siē pretendon Zija Shkodra nė librin e tij. (Zija Shkodra, fq. 413, shėnimi nė futnotė ku i referohet K. Frashėrit). Dr. Ekrem Hakki Ayverdi nė studimin e tij mbi veprat e arkitekturės osmane nė tokat shqiptare cilėson se qyteti i Tiranės nė fillimet e tij ka qenė pjesė e kazasė sė Akēe Hisarit (Krujės). Mė vonė gjatė shekullit tė XVIII (sipas K. Frashėrit) qyteti i Tiranės del kaza mė vete me emrin Akēe Hisar – Tiran (kazaja e Krujės dhe ajo e Tiranės). Nė librin e tij Dr. E. H. Ayverdi thotė se Akēe Hisari dhe Tirana kishin gjithsej 84 xhami tė marra sė bashku, ku 16 (Akēe Hisari) dhe 68 (Tirana). Prej kėtyre 84 xhamive ai jep emrat e 20 prej tyre, ndėrsa tė tjerat qė mbeten ai i jep vetėm si numėr pasi pėr to nuk ka arritur tė mbledhė tė dhėna tė mjaftueshme. Fatkeqėsisht emri i xhamisė sė Kokonozit nuk figuron nė 20 emrat e xhamive qė ai ka dhėnė, mbase emri i xhamisė ka mbetur nė pjesėn e emrave tė pazbuluar prej tij. Tė gjitha tė dhėnat ai i ka mbledhur prej defterėve tė kazasė sė Akēe Hisarit dhe tė Tiranės, me kėta numėra: def. 181, f. 99. def. 757, f. 10. def. 757, f. 69. Megjithatė nuk pėrjashtohet mundėsia qė xhamia e Kokonozit tė jetė hedhur nė defter me emrin e ndonjėrit prej sponsorizuesve tė saj, apo tė dhuruesit tė tokės. Kėtė hamendėsi e mbėshtes nė faktin se tė vjetrit e kėsaj xhamie tregojnė se nė ndėrtimin e xhamisė Kokonozėt kanė dhėnė vetėm tokėn, ndėrsa shpenzimet e ndėrtimit tė xhamisė janė pėrballuar nga njė rreth mė i gjerė dorėdhėnėsish. Gjithashtu Dr. E. H. Ayverdi na jep edhe njė tė dhėnė tjetėr tė rėndėsishme, sipas sė cilės Tirana kishte pėrveē 68 xhamive edhe 47 teqe. Por kjo sado e ekzagjeruar mund tė duket, nuk duhet kuptuar sikur vetėm nė Tiranė kishte kaq teqe, nė kėtė rast flitet pėr Tiranėn dhe rrethinat e saj. (E. H. Ayverdi, fq. 17-18). Nė vitin 1967 xhamia e Kokonozit u mbyll ashtu siē u mbyllėn edhe shoqet e saj nė tė gjitha qytetet e Shqipėrisė, madje pati prej tyre qė e pėsuan edhe mė keq, duke u rrafshuar krejtėsisht edhe pse shumė prej tyre mund tė ishin kthyer nė monumente kulture duke ruajtur vlerat e tyre unikale. Ajo u kthye nė magazinė duhani dhe ashtu vazhdoi deri nė 1990, kur njė grup besimtarėsh pasi e pastruan xhaminė e rikthyen atė nė njė gjendje tė pėrshtatshme pėr tė kryer ritet fetare. Pas rihapjes xhamia ishte nė njė gjendje tė mjerueshme, muret e pikturuara me afreske pothuajse tėrėsisht ishin plasaritur dhe pritej vetėm shembja e tyre. Nė pjesėn anėsore tė kupolės suvaja e dekoruar dhe e pikturuar kishte rėnė duke krijuar njė hartė kallamishtesh qė dilnin nga ēatia. Nė 1967 xhamisė i ishte shembur edhe minarja deri nė lartėsinė e fundit tė murit anėsor tė xhamisė. Kjo gjendje e mjerueshme vazhdoi kėshtu deri nė fund tė vitit 1999, kur njė grup besimtarėsh filluan restaurimin e xhamisė. Suvaja e pikturuar e mureve, e cila ishte rrėzuar nė shumė vende, u shemb dhe muret u risuvatuan pėrsėri. Prej vitit 1999 e deri mė sot xhamia ėshtė restauruar disa herė, duke filluar nga ēatia, rindėrtimi i minares, klasat, oborri, dritaret, mihrabi e mimberi. Ndėrhyrje janė bėrė edhe nė sistemin e kanalizimeve dhe elektrifikimit. Ndėrhyrja mė e mirė ėshtė restaurimi qė i ėshtė bėrė zbukurimeve tė kupolės, tė cilat janė ruajtur nė formėn e tyre origjinale ashtu siē janė pikturuar qysh prej ndėrtimit, apo rindėrtimit tė xhamisė. Duke e vendosur vitin e ndėrtimit tė xhamisė nė mesin e shekullit tė XVIII, ne kemi zgjidhur vetėm njėrin problem. Njė tjetėr problem qėndron nė faktin se nė pllakatėn e vendosur nė hyrjen e portalit tė brendshėm (e cila ėshtė nė osmanisht), nė fund tė saj, majtas, jepet viti 1269 H. Kjo pllakatė ėshtė restauruar (nė 2005) prej Bledar Kominit nė konsulencė me arkitektin e Monumenteve tė Kulturės, Z. Sulejman Dashi. Viti 1269 H i vendosur nė pllakatė mund tė shėnojė vitin e ndonjė ndėrhyrje apo restaurimi qė mund t’i jetė bėrė xhamisė sė Kokonozit prej ndonjė familjeje tiranase. Shembuj tė tillė nė qytetin e Tiranės kemi disa: kėshtu xhamia e Met Fierės, e cila ka qenė nė vendin ku sot ėshtė gjimnazi Sami Frashėri, u restaurua nė mes tė shekullit XIX, 1275 H (1859) prej familjes sė Beshirajve (Sulejman Beshirit). Shembull tjetėr mund tė sjellim restaurimin qė iu bė xhamisė sė Terzive ose Esnaf Xhamisė nė shek. XIX prej familjes sė madhe tė Karapicėve, prej kėsaj xhamia mė pas u quajt xhamia e Karapicėve, duke e humbur emrin e parė. Njė restaurim i tillė iu bė nė mes tė shek. XIX edhe xhamisė sė Sulejman Pashės. Nė bazė tė kėtyre shembujve mund tė biem dakord se edhe xhamisė sė Kokonozėve mund t’i jetė bėrė njė restaurim nė vitin 1859, vit i cili ėshtė vendosur nė fund tė pllakatės tė sipėrpėrmendur. Kjo mund tė mbėshtetet nė disa thėnie tė tė vjetėrve qė falen nė kėtė xhami, tė cilėt thonė se nė fillimet e saj xhamia ka qenė ndėrtuar prej druri, por deri kur ka vazhduar kėshtu kjo gjendje e xhamisė ata nuk e dinė. Njė legjendė e vjetėr tiranase thotė se kur Kokonozėt deshėn tė ngrinin xhaminė ata nuk u lejuan prej pasardhėsve tė Sulejman Pashė Bargjinit tė ngrinin njė xhami tė madhe dhe tė bukur si ajo e Sulejman Pashės, pėr kėtė nė fillim xhamia u ndėrtua prej druri. Mė pas kur pasardhėsit e Sulejman Pashės u futėn nė luftėra tė njėpasnjėshme me Toptanasit e Krujės, ata i kėrkuan ndihmė ekonomike gjithė popullit tė Tiranės (po ashtu edhe Kokonozėve), nė mėnyrė qė tė gjithė tė ndihmonin nė mbrojtjen e qytetit. Nė kėmbim tė ndihmės, Kokonozėt i kėrkuan Bargjinėve leje qė xhaminė e tyre prej druri ta rindėrtonin nga fillimi me gurė dhe ta pajisnin me minare. Kėshtu nisi jeta e re e kėsaj xhamie mėhalle 250 vjeēare. Sado tė pavėrteta mund tė ketė nė kėto tregime, ajo qė mund tė jetė mė shumė se e besueshme ėshtė se xhamia e Kokonozėve vazhdon ende tė ekzistojė dhe tė mirėmbahet prej besimtarėve tė saj. Pėrshkrim mbi xhaminė E veēantė e kėsaj xhamie ėshtė se kupola e saj ėshtė e mbuluar prej ēatisė, nė ndryshim prej shumė xhamive tė tjera tek tė cilat kupola ėshtė e veshur me plumb dhe luan shumė role njėherėsh si: rolin e vetė ēatisė, atė akustik, zbukurues etj. Mahfili i xhamisė ėshtė prej druri dhe ngrihet nė lartėsinė 3 m prej bazamentit, ai ka shėrbyer dhe vazhdon tė shėrbejė edhe sot si vendfalje pėr gratė. Xhamia ėshtė 10 m e gjatė, 8 m e gjerė dhe 10 m e lartė. Xhamia ėshtė e pajisur edhe me “hajat”, i cili nė tė vėrtetė nuk ėshtė hajat, por meqė xhamia ėshtė ndarė nė dy pjesė, pjesa e dytė ka luajtur rolin e hajatit. Protohajati i ka pėrmasat 5 x 8 m. Dritaret e sipėrme tė xhamisė janė nė formė katrore, ndėrsa dritaret e poshtme janė me harkata me majė tė ndėrtuara sipas stilit gotik. Ėshtė e vėshtirė qė tė gjesh xhami tė tjera nė Shqipėri ku stili gotik (nė rastin tonė ai i dritareve) tė ndėrthuret harmonishėm me bukurinė e kupolės dhe afresket e xhamisė. Mihrabi ėshtė i harkuar, me dalje nga jashtė, lartėsia e tij shkon deri nė tavan. Nė fund ai ėshtė i zbukuruar me disa tipare tė veēanta qė e bėjnė unikal nė Shqipėri pėr nga forma qė ai merr. Ai ngjan mė shumė si njė derė e madhe qė mbahet mbi dy shtylla. Xhamia sot ruan vetėm afresket e kupolės dhe tė tavanit, tė cilat gėzojnė njė gjendje tė mirė, ndėrsa tė gjitha afresket e tjera si ato tė mureve, janė prishur.


Pochettino në presion, Kane mbron trajnerin e tij - Abc News 17:22 | 21/10/201917:220 Kapiteni i Tottenham Hotspur, Harry Kane, ka mbrojtur publikisht trajnerin e tij, Mauricio Pochettino, pasi ky i fundit po merr shumë kritika nga tifozët londinezë dhe ish-lojtarët e klubit. Sulmuesi e ka mbrojtur numrin 1 të Spurs, duke thënë se ai është trajneri i duhur. Mes të tjerash, Kane tha: “Normalisht që do të ketë spekulime mbi të ardhmen e trajnerit, është një gjë që ndodh rëndom në futboll. Kur rezultatet mungojnë, fajtori i parë konsiderohet trajneri. Ne nuk mendojmë aspak këtu, jemi shumë të lumtur me trajnerin që kemi. Pochettino që kur ka ardhur këtu na ka ndihmuar të rritemi si futbollistë, por dhe si skuadër. E dinim që pas kësaj situatë, të gjithë do të kërkonin disa arsye për të shkruar lart e poshtë. Brenda në grup nuk ka asnjë dyshim kush është trajneri ynë dhe kë duam të jetë trajneri ynë. Kështu që ne vazhdojmë, bëjmë punën tonë dhe synojmë të rritemi sa më shumë”, përfundoi kapiteni i Tottenham./abcnews.al Koronavirus/ Shtyhet festivali i filmit në Kanë Dyshimi për rikthimin, flet Kane: Në mendjen time jam gati, do të jem në Europian pasDalin pamjet, dyshime se vëllai i deputetes pësoi infarkt para aksidentit paraMblidhen aleatët opozitarë, çështjet që do diskutohen


source: CulturaX

text: me dekoratat – Dielli | The Sun Ç'duhet bërë me dekoratat e komunizmit? January 7, 2015 by dgreca NGA ILIR HASHORVA,New York/ Lexova në gazetën "Minerva" dhe, më pas, edhe te "Dielli", një shkrim me titull "Pse nuk i tërheq Tirana zyrtare dekoratat e Rankoviçit dhe kriminelëve të tjerë serbë?!", në të cilin shprehej keqardhje që ende shteti shqiptar nuk u ka tërhequr dekoratat që u ka dhënë Rankoviçit dhe kriminelëve të tjerë jugosllavë. Më parë kam dëgjuar shumë herë që shoqatë të ndryshme të ish-të persekutuarve kanë kërkuar që Enver Hoxhës t'i hiqet titulli a dekorata "Hero i Popullit". Po ashtu, shumë zhurmë është bërë dhe bëhet, shumë shkrime janë bërë dhe bëhen nga shumë njerëz me bindje të djathta që si ditë e "Çlirimit" të caktohet 28 dhe jo 29 Nëntori, siç duan të majtët. Ndërsa pajtohem me frymën që i detyron këta njerëz për kërkesat që bëjnë, nuk mund të pajtohem me vetë kërkesat. Në lidhje me dekoratat, në një shtet normal, në një shtet që ka qindra vjet që ekziston pa ndërruar sistemin, pra me një vazhdimësi politike të pushtetit, ta zëmë, Franca, Anglia, Shtetet e Bashkuara të Amerikës e të tjera si këto, parashtrimi i kërkesave të atilla, të tërheqjes së një nderimi bërë një personi, me ndryshimin e disa kushteve, apo me zbulimin e fakteve të reja, do të ishin diçka normale e me kuptim, por në një shtet që përmbys plotësisht sistemin e tij qeverisës, si, për shembull, Gjermania, pas mundjes së nazizmit, apo Shqipëria pas rënies së komunizmit, vetvetiu vlera e dekoratave të mëparshme bije, prandaj nuk ka kuptim kërkesa për heqjen e dekoratave të këtij apo atij personi. Ai shtet, dhe konkretisht shteti ynë, mund të bëjë diçka tjetër, për arsye se të gjithë ata që janë nderuar në kohën e komunizmit nga komunizmi, mburren edhe sot me ato nderime. Shteti ynë sot duhet të zhbëjë me ligj të gjitha nderimet, dekoratat, medaljet a titujt e dhëna nga sistemi që tashmë është përmbysur së bashku me politikën dhe praktikën e tij. Këtë duhet të kërkojnë të djathtët e vërtetë dhe jo të përqendrohen te heqja e titullit "Hero i Popullit" Enver Hoxhës, sepse, ja, ia hoqe Enver Hoxhës, por atë titull e mbajnë dhjetëra, në mos qindra kriminelë të tjerë dhe, kështu, sistemi i vjetër, në atë mënyrë, duket sikur jeton ende përmes dekoratave të të tjerëve . Asnjë sot nuk duhet të mburret më, dhe asnjë nuk duhet ta mburrim e ta nderojmë, se i janë dhënë gjatë regjimit komunist tituj të tillë si "Hero i Popullit", "Mësues i Popullit", "Artist i Popullit", "Çmimin e Republikës", apo dekorata, tituj a çmime të tjera si këto, të gjitha mbi kritere politike. Nuk e besoj se gjermanët në Gjermani mbajnë ende dhe mburren e kapardisen me dekoratat a medaljet e dhëna në kohën e nazizmit. Në qoftë se dikush i mban ato në Gjermani, i mban si relikte të një kohë të shkuar me të cilën nuk mund të mburret më. Ai nuk del e parakalon në ditëlindjen e Hitlerit apo në festat e tij me dekoratat e tij në xhaketë. Po ashtu, zhurma që vazhdon të bëhet për datën e të ashtuquajturës "Dita e Çlirimit", ndonëse bëhet në emër të antikomunizmit, nuk ka asnjë rëndësi. Rëndësi ka nëse atë datë do të vazhdojmë ta festojmë si një të kremte të gëzueshme të çlirimit real, të ardhjes së popullit në pushtet, të ardhjes së qeverisë demokratike komuniste, apo do ta përkujtojmë si ditën e ardhjes së klikës komuniste kriminale në pushtet, si ditën e fillimit të diktaturës më të ashpër dhe më të gjatë në historinë e popullit shqiptar, pra ta përkujtojmë ashtu siç përkujtohen ngjarje të tilla të trishtueshme.


Në Shqipëri, Autoriteti Rrugor Shqiptar (ARRSH) deklaroi sot se “nuk ka vend për panik, dhe as për alarm” lidhur me gjendjen e urave në Shqipëri. Pas ngjarjes së rëndë në Xhenova të Italisë, edhe në Shqipëri u hap një debat i gjerë lidhur me gjendjen e urave në vend. Por drejtori i ARSH-së, Afrim Qendro shpjegoi se “nuk ka asnjë emergjencë. Ka një kontroll periodik për të gjitha urat dhe kemi një ndërhyrje të vazhdueshme përmes mirëmbajtjes, kur shfaqen probleme. Kemi ndërhyrë në vitet e fundit në 25 ura”, tha ai, ndërsa sqaroi se autoritetet kanë hapur një garë për kontraktimin e një kompanie e cila do të bëjë vlerësimin për të paktën 8 ura që konsiderohen më problematiket e që kërkojnë ndërhyrje: Ura e Leklit në aksin Tepelenë Përmet, e ndërtuar nga italianët në vitin 1925 me konstruksion metalik Ura e Dragotit me konstruksion metalik, e ndërtuar në 1935 Ura e Vorës, pranë Tiranës Ura e Tapizës në pjesën dalja e Kamzës Fushë Krujë, e ndërtuar në vitet ’70. Ura e Zemblakut, mbi lumin Devoll në zonën e Korçës Rikonstruksioni i Urës së Kaludhit në zonën e Përmetit Ura në diznivel në Bushnesh, pjesë e aksit Milot Thumanë Ura lidhëse e segmentit Levan-Tepelenë, dhe Dragot-Përmet Sipas zotit Qendro, brenda dy javësh pritet të shpallet fituesi dhe të lidhet kontrata, në mënyrë që vitin e ardhshëm, në bazë të vlerësimeve, të përcaktohen në buxhet financimet e nevojshme. Në Shqipëri janë afro 1200 ura në të gjithë vendin. Drejtori i ARRSH-së theksoi se ndër problemet kryesore janë ndërhyrjet në basenet e lumenjve që sjellin gërryerjen e bazamenteve ujore, si dhe mosrespektimi nga automjetet e rënda të industrive të naftës, mineriave dhe ndërtimit, të peshës së lejuar për qarkullimin mbi ura, sipas tabelave përkatëse. Zoti Qendro shpjegoi gjithashtu se është vendosur ngritja e një grupi pune që do të bëjë një inspektim të të gjithë urave të vendit, duke qenë se një pjesë e tyre, me ndarjen territoriale, u kanë kaluar për administrim pushtetit lokal “i cili nuk ka as kapcitetet dhe as eksperiencën e duhur”, theksoi drejtori i ARSH-së.


text: U lutemi anëtarëve të peshkut që të mos e humbasin veten në nënkuptime muzikore e në jehona po aq të padeshifrueshme nga dëgjuesit, por të postojnë drejt, troç dhe pa ligësi tralalanë zura një galë*, që po shijojnë vërtet në momentin e të postuarit. Stalkerat dhe stalkerinat janë të lutur të bëjnë një pushim mes dy këngëve, të marrin frymë thellë me zonën e barkut, të konsultohen për meditacionin përkatës e mandej të postojnë çfarë t'u thotë zemra, tashmë e pastruar. Tralala-ja të shoqërohet me sa është e mundur edhe me link-un përkatës. *s'ishte galë, por ish gallof. :)


source: wikipedia

text: Ngjarje Në Kajro fillon botimi i gazetës Pellazgu, drejtuar nga Sami Kulla Prizreni. Lindje 7 korrik - Robert A. Heinlein, shkrimtar amerikan i science fiction († 1988) 27 korrik - P. Gjon Shllaku OFM, klerik, mësues, publicist, antifashist dhe antikomunist shqiptar. 13 shtator - Mitrush Kuteli, ekonomist, publicist dhe shkrimtar shqiptar. Pa data Datat e personave më poshtë nuk janë të shënuara në artikujt mbi biografinë e tyre: Vdekje Shekulli XX


Pas tërheqjes së Bankës Botërore, Qeveria kërkoi çare në Amerikë për Kosovën e Re - Ballkani.info Publikuar me 25 Tetor 2018 ora 15:35 Pas tërheqjes së Bankës Botërore, Qeveria kërkoi çare në Amerikë për Kosovën e Re Qeveria e Republikës së Kosovës pas tërheqjes së Bankës Botërore nga mbështetja për ndërtimin e termocentralit ‘Kosova e Re’, tashmë është duke kërkuar ndihmë nga administrata e presidentit të SHBA-së, Donald Trump, që të sigurojë fondet e mjaftueshme për realizimin e projektit. Kështu shkruan agjencia e lajmeve ‘Climate Home News’, e cila thotë se për këtë çështje me 28 shtator të këtij viti, kryeministri Ramush Haradinaj dhe ministri i Zhvillimit Ekonomik, Valdrin Lluka, janë takuar me zyrtarë të lartë të OPIC (Korporatë për Investime Private). Mirëpo për detaje të këtij takimi , nuk kanë pranuar të flasin as nga zyra e kryeministrit Haradinaj e as zyrtarë të OPIC. Zëdhënësi i OPIC, Andrea Orr, ka thënë se takime të tilla janë të rregullta me përfaqësues të vendeve në të cilat vepron kompania. “Takohemi rregullisht me zyrtarët e qeverisë në vendet ku punojmë dhe këto takime mund të mbulojnë një varg çështjesh Ne nuk japim detaje specifike për këto diskutime”, ka thënë Orr, transmeton Ballkani.info. Mirëpo faktin se Qeveria e Kosovës po kërkon fonde për realizimin e projektit ‘Kosova e Re’, e ka konfirmuar, James Jay Carafano, zëvendës president për politikë të Jashtme në Fondacionin Heritage i cili ishte i pranishëm në këtë takim që u zhvillua në Washington. “ OPIC po jep kredi për të siguruar disa nga fondet për ndërtimin e termocentralit”, ka thënë Carafano për Cilamte Home News. Carafano ka lobuar që administrata e Donald Trump të mbështesë ndërtimin e termocentralit ‘Kosova e Re’. “Unë mendoj se politika amerikanë duhet ta shfrytëzojë OPIC-un më shumë si instrument gjeostrategjik”, ka thënë ai, teksa ka folur për mundësinë që Rusia ta destabilizojë pjesën e Ballkanit Perëndimor. OPIC është një agjenci publike që ofron financime dhe mbështetje të tjera për bizneset amerikane që kërkojnë të investojnë në tregjet në zhvillim.. Kompania e cila është kontraktuar nga Qeveria e Republikës së Kosovës për ndërtimin e termocentralit ‘Kosova e Re’, Contour Global, e cila është kryesisht në pronësi të fondit për investime amerikane ‘Rservoir Capital Group’, ka marrë edhe më herët financa nga OPIC për projekte të mëhershme.


text: Modelja seksi e Instagramit ndihmon femrat të zbulojnë nëse partneri i tyre i tradhton - Bota Sot Më: 27 nëntor 2020 Në ora: 23:43 Një modele Instagram, po ndihmon femrat të zbulojnë nëse partnerët e tyre janë vërtet besnikë, duke komunikuar me ta dhe studiuar qëllimet e tyre. 28 vjeçarja Paige Woolen, nga Kalifornia, ka më shumë se 207,000 ndjekës në rrjetin Instagram Nëpërmjet fotove të saj të nxehta ka akumuluar shumë fansa, të cilëve u tregon historitë, komentet dhe propozimet e pajishme që merr nga burrat. Ajo gjithashtu, ka hapur edhe një faqe me pagesë "Only Fans" dhe shpjegon se "Kisha vënë re se shumë djem që më shkruanin në privat, kishin foto profili me të dashurat e tyre. Kjo më bëri të mendoj nëse vajzat e dinin që burrat e tyre i shkruanin vajzave të huaja, kur dalin me të brendshme ose rrobabanjo. Kur unë e njoftova këtë shumica e tyre nuk u përgjigjën, disa burra më shanë ose më informuan se kanë një të dashur. Pak gënjyen dhe më thanë se nuk kanë të dashur". Këtë muaj, ajo tregoi se u dërgonte mesazhe burrave të dashurat e të cilave dyshonin se mund të ishin të prirur të tradhtonin dhe publikoi rezultatet në internet. Disa burra i qëndruan besnikë partneres së tyre dhe e refuzuan, ndërsa të tjerët u tërhoqën nga ajo, duke pretenduar se ishin beqarë me shpresën për të shënuar një takim me modelen. Pamela Anderson martohet për herë të katërt me një fustan ëndrrash Vajza 16-vjeçare e Heidi Klum-it pushton botën e modës Kate Moss me të voglën e saj në pasarelë, nuk duhen humbur


text: Verë bërësi ose fabrika Numri 1 simbolizon kompaninë ose firmën që ka prodhuar verën ose emrin e verës. Appellation Numri 2 simbolizon rajonin ku vera është rritur ose në frengjisht apellation. Kjo tregon shtetin ose rajonin ku rrushi që ka dhënë këtë verë është rritur. Kjo mund të jetë e shkurtër si për shëmbull "Kaliforni" ose me më shumë hollësi si për shëmbull "Erdener Treppchen". Për tu përmendur se vera Amerikane në fotografi liston edhe vreshtën specifike ku rrushi është rritur ("Pagani Ranch" dhe me shkrim të vogël në fund të etiketës, "Sonoma Valley") ndërsa vera Gjermane përmend edhe rajonin ("Mosel-Saar-Ruëer"). Në pjesën më të madhe të shteteve, rajonet verë-prodhuese (appellation-et) janë të caktuara nga ligji dhe vera e prodhuar në këto rajone mban gjuhë juridike në etiketë si për shëmbull Appellation Controlée në Francë ose "Denominazione della Origine Contrallata (DOC)" në Itali. Shumica e ligjeve në botë lejojnë që maksimumi 15% e rrushit të përdorur në verë të jete rritur në rajone te ndryshme nga ai i deklaruar. Vjetërsia Numri 3 simbolizon vitin në të cilin rrushi është mbledhur nga pemët dhe jo vitin në të cilin vera është futur në shishe, që në rastin e disa verërave ndodh vite mbas mbledhjes së rrushit. Për tu përmendur se disa shtete përdorin edhe fjalën në gjuhën lokale për vjetërsinë tek etiketa si: Cosecha në Spanjë ose Vendemnia ne Itali. Pjesa më e madhe e ligjeve për verën thonë që të paktën 85% e rrushit të përdorur për të bërë verën të jetë e vitit të deklaruar në etiketë. Varjeteti Numri 4 simbolizon llojin specifik të rrushit nga i cili është prodhuar vera. Jo të gjitha shishet e verës e tregojnë përbërjen. Pjesa më e madhe e verërave Franceze dhe Italiane nuk e tregojnë këtë për shëmbull për arsyen e thjeshtë se ligjet mbi verërat kërkojnë që verërat e çdo rajoni te bëhen nga varietete tradicionale si: Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc, Petite Verdot dhe Malbec në Bordeaux, për shëmbull (Chateau Coufran tregohet kryesisht si Merlot). Pjesa më e madhe e shteteve lejojnë përdorimin e një fraksioni rrushi jo-tradicional. Në pjesën më të madhe të shteteve të SHBA për shëmbull vetëm 75% e përmbajtjes së verës duhet të jetë varjeteti i deklaruar, pjesa tjetër mund të jetë varjetet tjetër. Në Evropë dhe Australi fraksioni është 85%. Pjekuria Numri 5 simbolizon terminologjinë speciale që përdoret për të treguar pjekurinë e rrushit dhe kualitetin e verës së prodhuar, metodë kjo e përdorur kryesisht në Gjermani dhe Austri. Vera Gjermane në fotografi për shëmbull është një Kabinett, pjekuria më e ulët në Qualitätsëein mit Prädikat, kualitetin më të lartë. Për më shumë informacion mbi sistemin Gjerman, lexoni artikujt e John Trombley mbi Njohjen e Sistemit të Kualitetit Gjerman për Verën. Disa etiketa të verërave Gjermane mund të shkruajnë edhe Trocken (e thatë) ose Halbtrocken (gjysmë e thatë) për të treguar verëra të vinifikuara me më pak ëmbëlsi se norma. Prodhimi brënda pronës dhe informacione mbi prodhuesit Numri 6 simbolizon si dhe ku është bërë vera. Në qoftë se ajo është e prodhuar brënda pronës (pra e prodhuar nga rrush i rritur dhe mbledhur ne vreshtat e verë-prodhuesit), kjo do të tregohet në etiketë si për shëmbull Frengjisht Mise en bouteille(s) au Chateau; Gjermanisht Gutsabfüllung (shprehje kjo më e re dhe specifike se sa e vjetra Erzeugerabfüllung); dhe Anglisht "estate bottled" ose "grow, produced and bottled." Informacione të tjera të nevojshme Numri 7 ka kuptime të ndryshme ne shtete dhe sisteme të ndryshme. Verërat Gjermane për shëmbull mbajnë një Amptliche Prüfungs Nummer (Numri AP), numri serial që i është caktuar verës gjatë provave zyrtare që i janë bërë asaj. Verërat Franceze klasifikohen shpesh në bazë te tradicionalitetit (si për shëmbull Cru Bourgeois në figurën e verës Bordeaux në të djathtë). Pjesa e pasme e etiketave tek verërat Amerikane përmbajnë lajmërime si për shëmbull "Surgeon General's ëarning" dhe numrin e sulfiteve që përmban kjo verë. Etiketat e verërave zakonisht kanë dhe përmbajtjen e përafërme të alkolit dhe sasinë e verës të përmbajtur në shishe siç mund ta shikoni tek vera Spanjolle apo Amerikane e treguar ne figurat në të djathtë. Verërat e importuara gjithashtu shpesh mbajnë informacjone të importuesit. Informacione Opsionale Informacione të mëtejshme përmbahen tek numri 8. Këto ndryshojnë nga analiza e detajizuar e përmbajtjes deri tek informacione mbi degustimin apo rreklamë për verëbërësin. Për të mos përmëndur kodin UPC. Shoqëri Teknologji


Nuk ka kthim të fondit pensional Ndërlidhjet Kronika Nuk ka kthim të fondit pensional 04 tetor, 2009 Nuk ka kthim të fondit pensional Autoritetet kosovare thonë se janë duke bërë përpjekje të vazhdueshme për kthimin e fondit pensional, i cili që nga viti 1999 gjendet në Serbi. Sipas zyrtarëve të Ministrisë së Punës dhe Mirëqenies Sociale, pa e njohur Serbia shtetin e Kosovës, vështirë se mund të sigurohet kthimi i këtij fondi në Kosovë. Kthimi i kontributeve të pensionistëve shqiptarë, që në mënyrë antiligjore janë bartur në Serbi, sipas autoriteteve kosovare, është një çështje që vështirë se do të mund të zgjidhej mes Beogradit dhe Prishtinës. Këshilltari në Ministrinë e Punës dhe Mirëqenies Sociale, Behxhet Gaxhiqi, thotë se janë duke bërë përpjekje për kthimin e këtij fondi në Kosovë.“Janë formuar grupet punuese. Ne jemi duke bashkëpunuar me shumë vende të ndryshme, sidomos me ato vende ku kanë punuar punëtorët, ku edhe i kanë dhënë kontributet. Është divizioni i pensioneve për botën e jashtme që është duke bërë planifikim në këtë kënd. Por, deri më tani, sa i përket shtetit të Serbisë, nuk kemi ndonjë përgjigje”, thotë Gaxhiqi.Ai pohon se kjo është një çështje politike, e cila, aktualisht, është shumë e vështirë të zgjidhet.Ndërkaq, përfaqësues të pensionistëve të Kosovës dhe ekspertë të ekonomisë, theksojnë se Prishtina zyrtare duhet të kërkojë nga Beogradi kthimin e kontributeve të pensionistëve kosovarë. Besim Beqaj, kryetar në Odën Ekonomike të Kosovës, pohon se në këtë proces, përveç Prishtinës dhe Beogradit zyrtar, duhet të përfshihet edhe faktori ndërkombëtar.“Në parim kjo është çështje e bisedimeve teknike, të cilat duhet të bëhen në të ardhmen; absolutisht, duhet të bëhet kërkesë për kontributin dhe tërheqjen e këtyre mjeteve. Kjo do të jetë çështje e suksesionit. Unë shpresoj se suksesioni është paraparë edhe me dokumentin e Ahtisarit”, pohon ai.Pensionistët e sistemit të dikurshëm pensional vazhdojnë të kërkojnë që autoritetet vendore të bëjnë presion ndaj Serbisë zyrtare, që t'i kthejë kontributet e tyre. Kryetari i Sindikatës së Pavarur të Pensionistëve dhe Invalidëve të Kosovës, Fatmir Fehmiu, thotë se kjo çështje është e drejtë ligjore e pensionistëve kosovarë, e që është e garantuar edhe me konventën ndërkombëtare, kështu që kjo e drejtë, thotë ai, nuk mund të shkelet nga askush.“Sindikata e Pavarur e Pensionistëve dhe Invalidëve të Kosovës, kohë më parë ka elaboruar dhe ua ka dorëzuar autoriteteve të pushtetit të Kosovës analizën juridike dhe konstruksionin financiar të borxhit të Serbisë ndaj pensionistëve të Kosovës”.“Si rezultat i kësaj, ka pasuar kërkesa që fondi i Serbisë ta paguajë atë. Sindikata, gjithashtu, ka bërë padi kundër Serbisë për të shpaguar dëmshpërblimin”, shpjegon ai.Fehmiu thotë se deri më tani Prishtina zyrtare nuk ka bërë asgjë për kthimin e kontributeve të tyre, të cilat iu takojnë me ligj.Ndryshe, me rrënimin e autonomisë së Kosovës nga ish-Jugosllavia, në mënyrë antiligjore kontributet e pensionistëve shqiptarë janë bartur në Serbi.


text: Tre ish- anëtarë të Këshillit të kaluar Drejtues të Qendrës Kinematografike të Kosovës; Fetah Pçarizi, Brikena Mulliqi dhe Yll Çitaku janë hetuar'nga Agjencia Kundër Korrupsionin (AKK) për konflikt të mundshëm të interesit në kryerjen e funksionit publik. Por, AKK- ja ka nxjerrë vendimet për këta zyrtarë gati një muaj pasi ministrja e Kulturës, Vlora Dumoshi ka emëruar Këshillin e ri Drejtues të QKK-së dhe këta tre zyrtarë nuk janë më pjesë e këtij këshilli. Ish- Këshilli i kaluar i QKK-së, pjesë e të cilit ishin edhe Paçarizi, Mulliqi e Çitaku, ishte emëruar në 2018. Në tri vendime të ndara AKK-ja njofton se ka mbyllur rastet pasi është arritur shmangia e konfliktit të interesit në ushtrimin e funksionit publik. Fetah Paçarizi, aktualisht drejtor i Teatrit "Bekim Fehmiu" të Prizrenit është hetuar për konflikt të interesi për shkak, siç thuhet në vendimin e AKK-së, emërimi i tij si anëtar i KD-së së QKK-së është bërë në kundërshtim me nenin 30 të Ligjit për Kinematografinë. "Pas Vlerësimit të fakteve dhe situatës e informacione të reja lidhur me këtë rast, kemi ardhur në përfundim se janë krijuar rrethana të reja dhe është arritur shmangia e gjendjes së papajtueshmërisë në ushtrimin e funksionit publik nga neni 30.4 i Ligjit për Kinematografi, duke pasur parasysh se ministrja e MKRS-së me vendim të datës 28.08.2020 dhe nr. 108/2020, ka emëruar anëtarët e rinj të KD-së së QKK-së, andaj u vendos si në dispozitiv të këtij vendimi", thuhen ndër të tjerash në vendimin e AKK-së për rasti e Paçarizit. Edhe për rastin e Brikena Mulliqit, aktualisht, drejtoreshë e Departamentit për Integrime Evropiane dhe Koordinin të Poltikave në MKRS-së, AAK-ja, ka konstatuar se emërimi i si anëtare e KD-së së QKK-së bie ndesh me nenin 30.4 të Ligjit për kinematografinë. Sipas vendimit të AKK-së Mulliqi pas ballafaqimit me faktet është shprehur se nuk ka qenë në dijeni për konflikt të mundshme interesi, pasi ajo ishte deleguar nga MKRS në KD-në e QKK-së. "Pas vlerësimit të fakteve dhe situatës, kemi ardhur në përfundim se janë krijuar rrethana të reja dhe është shmangur gjendja e papajtueshmërisë në ushtrimin e funksionit publik si dhe kufizimeve nga neni 30.4 i Ligjit për kinematografi, duke pasur parasysh edhe vendimin e 28.08.2020 të ministres së Kulturës për emërimin e anëtarëve të rinj të KD-së së QKK-së", thuhen në vendimin e AKK-së për rastin e Brikena Mulliqit. Ndërkaq për Yll Çitakun AKK-ja ka zhvilluar procedurë hetimore për konflikt të mundshme interesi, sipas Ligjit për Parandalimin e Konfliktit të Interesit në Ushtimin e Funksionit Publik, sepse duke qenë anëtar i KD-së së QK-së ai figuronte edhe si person i autorizuar dhe përfaqësuesi i biznesit privat N.SH. "Oso". Por, rasti është mbyllur pasi Çitaku ka ofruar dëshmi nga ARKB-ja se ka hequr dorë nga biznesi si dhe tashmë ministrja e Kulturës ka emëruar një këshillineri të QKK-së, ku Çitaku nuk është më anëtar i tij. "Pas vlerësimit të fakteve dhe informacioneve të siguruar për këtë rast, kemi ardhur në përfundim se nuk janë gjetur prova të mjaftueshme lidhur me pretendimet ngritura, por është shmangur gjendja e papajtueshmërisë në ushtrimin e funksionit publik, sipas nenit 13, paragrafi 1 i Ligjit nr. 06/L-011", thuhet në vendimin e AKK-së për rastin e Çitakut.


text: Burimi apo Istogu është qytet në Kosovë dhe ndodhet në rafshin e Dukagjinit dhe bënë pjesë në regjionin e Pejës. Pak histori Artikulli kryesor Historia e Burimit Kjo hapsirë ku sotë gjendet Istogu sipas arkeologëve ka qenë e banuar që nga kohërat e lashta. Kështu në rrethinën është gjetur një varrëse punuar nga zejtarët Dardanë, koha e punimit nuk dihet mirëpo dihet që vegëza 15 centimetra e gjatë, paraqet një harkë (simbol i dhëmbit të syrit) dhe feçkë të derrit të egër. Formimi i rrethit të Istogut Rrethi i Istogut në kuptimin e sotëm administrativ është formuar më 1913, pas pushtimit të Kosovës nga ana e ushtrive serbo-malazeze. Po atë vit pushteti i ri ka bërë regjistrimin e popullsisë së këtij rrethi dhe ka caktuar kufijtë. Atëherë ky rreth është organizuar në gjashtë komuna: Istog, Gjurakovc, Rakosh, Zllakuçan, Vrellë dhe Radavc (këto dy të fundit më vonë janë bashkuar në një komunë me qendër në Vrellë). Kufijtë e komunës së sotme të Istogut përafërsisht përputhen me ata të ish-Rrethit të Istogut me qendër në Istog, pos që komuna e Zllakuçanit tash i takon komunës së Klinës, Radavci - Pejës e Runiku - komunës së Skënderajit. Gjatë kohës së sundimit të Turqisë, Rrethi i Istogut i ka takuar Sanxhakut të Pejës, pos kazasë së Istogut, i kanë takuar edhe kazatë (komunat) e Gjakovës, Beranës (Ivangradi) dhe Gucisë. Deri sot nuk ekziston ndonjë dokument i shkruar që do të bënte fjalë për këtë vendbanim para shekullit XIV. Por, dihet saktësisht se ka qenë i banuar që nga kohët e parahistorisë e gjurmë të civilizimit janë të dukshme dhe janë gjetur se janë të kohës së dardanëve dhe të romakëve. Gjurmë të këtij civilizimi janë gjetur buzë rrugës së vjetër që në mesjetë dhe më herët ka lidhur Bregdetin Adriatik nëpër Plevle, nëpër Rozhajë-Kullë e Istog e që tutje ka kaluar nëpër Mitrovicë për në Nish. Gjurmë të trasesë së kësaj rruge janë të hetueshme edhe sot, së bashku me gjurmë vendbanimesh. Po ashtu është e ditur se të asaj kohe janë edhe shumë vendbanime të kësaj ane. Ndër to më të njohurat kanë qenë Banja, ujin e ngrohtë të cilës kanë ditur ta shfrytëzojnë për mjekim dhe freskim ilirët dhe romakët. Një lum i vogël që buron andej nga Surigana (emërtim ilir për Suhogërllën e sotme) me emërtimin Kujafç, gjuhëtarët kanë dëshmuar se është po ashtu fjalë me prejardhje ilire. Ky lum kalon nga ana e Kërninës, Belicës dhe tutje te Zabllaçi derdhet në lumin e Istogut. Me hulumtime të tjera do të mund të dëshmoheshin edhe shumë toponime të tjera që i kanë shpëtuar sllavizimit. Të kohës së romakëve janë edhe disa dëshmi arkeologjike që këndej janë hasur dhe që dëshmojnë se qysh atëherë është shfrytëzuar mermeri i njohur i Banjës, i quajtur Oniks, me të cilin janë ndërtuar shtëpi të bukura. Të kohës bizantine janë edhe disa kisha në fshatrat buzë bjeshkëve të Istogut dhe kjo më së miri dëshmohet me faktin se janë ndërtuar sipas sistemit bizantin të ndërtimit të faltoreve dhe sipas arkitekturës së kohës e që më vonë janë përvetësuar nga ortodoksizmi sllav. Rrethi i Istogut si gjithmonë ka qenë kryesisht i banuar me shumicë të popullsisë shqiptare. Këtë e dëshmojnë edhe dy regjistrimet e popullisë që i ka bërë Mbretëria Serbe Kroate Sllovene. Më 1913 Rrethi i Istogut ka pasur mbi 180.000 banorë dhe mbi 90 për qind e tyre kanë qenë shqiptarë. Në regjistrimin e popullsisë të vitit 1921 Rrethi i Istogut ka pasur vetëm 20.159 banorë. Prej tyre 14.501 janë deklaruar shqiptarë dhe vetëm 5.658 serbë.Familjet me te vjetra në Istog janë:Gusturanaj dhe për familje tjera janë te gjitha të ardhura nga rrethi i Istogut. Ndryshimet më të mëdha demografike kanë ndodhur pas këtij vit dhe gjithnjë ndërmjet dy luftërave të fundit botërore, kur ish-Jugosllavia mori masa dhe metoda të kombinuara të një terrori të organizuar shtetëror për ndryshimin e kësaj strukture të popullsisë në favortë popullsisë serbe dhe malazeze. Gjatë asaj periudhe në favor deri në 20 për qind është shtuar pjesëmarrja e popullsisë sllave në strukturën e përgjithshme të popullsisë së rrethit të Burimit. Gjeografia Artikulli kryesor Gjeografia e Burimit Istogu zë pozitën më veriore të Rrafshit të Dukagjinit. Merr frymë çlirshëm nga të gjitha anët. Nga veriu e ndajnë kreshtat e maleve të larta të Moknës, maja më e lartë e të cilave, Maja e zezë, shtrihet në lartësi deri në 2.155 metra. Pjesa fushore është tokë e plleshme dhe përshkohet nga tre lumenj relativisht të mëdhenj për kushtet e Kosovës. Lumi më i madh që kalon nëpër këto anë është Drini i Bardhë. Burimi i këtij lumi krasik është ndër burimet më të mëdha në Kosovë, nga i cili rrjedhin 30 m3 ujë në sekondë. Nga burimi i Lumit të Istogut, që ndodhet në afërsi të qytetit të Istogut, rrjedhin 3 m3 në sekondë, sa gjyma e këtij uji buron edhe nga burimi i Lumit të Vrellës. Pos këtyre lumenjve, në kohë të shirave janë të pasur me ujë edhe lumenjtë më të vegjël, si Bujena, Kujafçi, Shushica, Përroni i Sudenicës e ndonjë përrua tjetër me burim krasik. Fusha e gjerë që shtrihet ndërmjet këtyre lumejve është mjaft pjellore dhe me florë e faunë të vrullshme dhe me klimë të kënaqshme, mezokontinentale që është e përshtatshme për kultivimin e drithrave, të perimeve dhe të pemëve. Fusha shtrihet në kuotat më të ulta të lartësisë mbidetare në Kosovë, vetëm afër 350-400 metra. Përmes luginës së Drinit të Bardhë edhe këndej rrahin rrymat e ngrohta të klimës mesdhetare. Ndeshja e këtyre rrymave të ajrit me kreshtat e maleve të larta të Moknës ndoshta ka kushtëzuar që në Istog të fryejë era më e fortë e veriut në Ballkan. Kjo erë di të fryejë ndonjëherë me rrëmbim edhe deri në 150 km në orë, me ç'rast rrëzon edhe kulme shtëpish. Karakteristikë e kësaj ere të fortë është se frynë vetëm përgjatë rrëzes së bjeshkëve dhe në thellësi të fushës nuk hyn më shumë se dhjetë kilometra. Frynë përgjatë gjithë bjeshkëve, të thuash prej Runikut e deri në Radavc, e më e fuqishmja është në Istog dhe në fshatrat e tija më të afërta. Ka pasur raste që ka rrëzuar edhe shtëpi të ndërtuara nga materiali i fortë prej guri dhe tullash. Ky është një fenomen i rrallë natyror që nuk është studjuar deri sot. Me matjet e temperaturave prej vitit 1925 deri më 1940 është dëshmuar se në Istog muaji më i ftohtë, me temperaturë mesatare 0,1 °C, ka qenë janari, ndërkaq muaji më i ngrohtë – qershori, me temperaturë mesatare 22,2 °C. Ekonomia Artikulli kryesor Ekonomia e Burimit GDP per Istog është tepër e ulët. Demografia Artikulli kryesor Demografia e Burimit dhe Lista e ardhacakëve Fshatrat Baja Banjica (Banjëza) Belica Bellopoja Cerrca Cërkolezi Carralluka (Fushëmira) Dobrusha (Drenusha) Dragoleci Dreja Dubova E Vogël (Driloni I Vogël) Dubrava (Drejana) Gurrakoci Gusari Istogu Istogu I Poshtem Kaliqani Kamenica (Temali) Kashica (Drinasi) Kërnina Koshi Kovraga (Krasniqaj) Lubova (Thana) Lubozhda (Nëngurra) Lluga (Verrishta) Llukafci I Begut (Begaj) Llukafci I Thatë Mojstiri Muzhevina (Muzakaj) Orrobërda (Arbana) Osojani Padalishta (Pemishtja) Polana (Fushëpali) Prekalla Prigoda Rakoshi Staradrani (Dasam) Sudenica (Gurrasi) Suhogërlla (Syrigana )) Shalinoci (Shala) Shushica (Gashaj) Syneja Tomoci Trubuhovci (Osmanaj Niti) Tuqepi Uça Veriqi (Vërrini) Vrella (Tedeli) Zabllaci (Frashni) Zallci Zhakova (Dardha) Kultura Para masave shtypëse serbe (1990 - 1999), komuna e Istogut ka pasur pesë biblioteka publike me një numrër prej gjithsejt 48.070 librash. Biblioteka kryesore ka pasur 29.440 libra, derisa degët në Vrellë, Banjë, Gurrakoc dhe Rakosh kanë pasur 18.630 libra. Gjatë pastrimit etnik të luftës serbe, librat e kësaj komune, po ashtu, kanë përjetuar shumë dëmtime. "Dora e zezë" serbe ka zhdukur dy biblioteka në Rakosh dhe Vrellë dhe ka dëmtuar librat dhe inventarin në bibliotekat e tjera. Në këtë komunë janë shkatërruar gjithësejt 26.990 libra. Të tjera * Telekomunikacioni * Transporti * Ushtria * Pushim .. Shiko edhe këtë Fotografi të Burimit në Flickr Burim i të dhënave Dokumente të OSCE-së të gjetura në internet në vitin 2006, për profilet e komunave të Kosovës: mik/2005/02/1186_en.pdf Dokumente të Rrjetës Elektronike të Organizatave Mjedisore Kosovare - Sharri.net 2006: burimi.pdf Dokumente të Postës dhe Telekomit Kosovës të gjetura në internet 2006: KodePostare.pdf Dokumente të Misionit të Bibliotekës së Kosovës të gjetura në internet në vitin 2006: Raporti i IFLA-s/FAIFE-së, prill 2000: Anex 3 Komuna e Istogut gjatë LNÇ, versioni i parë, në dorëshkrim, hartuar nën përkujdesjen e dr.Ali Hadrit dhe Millorad Vaviqit; cituar sipas:Rrustem Rugova; "Varret e përbashkëta", Rilindja, 1997, Prishtinë) Lidhje të jashtme KK Istog IFLA - International Federation of Library Associations and Institutions - raport para dhe pas luftës - anglisht Istogu.net faqe e qytetarve te Istogut per Istogun Istog Qytete në Kosovë


Petar Ivic (intervistuesi) Goran Smic (I intervistuar) Akronimet: PI =Petar Ivic, GS= Goran Smic PI: A mundeni të prezantoheni shkurtimisht. Emri juaj dhe mbiemri, ku keni lindur? GS: Unë jam Goran Stošić, kam lindur në Rahovec. Ka pesë vite e gjysmë që jetoj këtu ne kontejnerë. Si të them, për sa i përket kushteve, ato janë katastrofale, sa ka minj, sa ka buba, kjo është Zoti na ruajt, nuk mundet as ... PI: Thatë se më herët keni jetuar në Rahovec. Atje keni pasur shtëpinë tuaj, a po?! GS: Në Rahovec, shtëpinë time nuk e kam shitur gjithçka është rrënuar, këtë e kanë konfirmuar nga komuna serbe këtu poshtë në fshat, pra këtë e kanë vërtetuar ata, atë e ka vërtetuar edhe kjo komuna e Kosovës. Kemi bërë pesë aplikacione për këto banesat, shtëpitë, të gjitha. Ishte edhe komisioni, unë jam person i verbër. PI: Më tregoni, jeni person i verbër nga lindja?! GS: Jo, që prej kur më është rrëmbyer bashkëshortja nga viti 2004, atëherë e kam marrë sëmundjen e sheqerit dhe shtypjes dhe të gjitha të këqijat të themi. PI: Më tregoni, a mundeni të më përshkruani periudhën para fillimit të luftës? GS: Si të them, kam punuar në një bodrum të pijeve, para luftës, në Rahovec. Ajo firmë si të themi ka shkuar në duar private, si duket e ka blerë ndonjë person privat, nuk mund t’ju gënjej. Isha para, mos t’ju gënjej, para tri e gjysmë apo katër viteve, atëherë kur mundja të lëviz mjaft por këtu, për sa i përket këtij rrethi më nuk lëvizi. Për shembull vjen fqinji, e thërrasim taksin, me taksi shkojmë poshtë në fshat që të blejmë gjëra ushqimore, ai i shikon gjithçka, un me ndihmën e shkopit, më falni këtu diku e kam shkopin, un shkoj me shkop dhe ai më ndihmon. PI: po, kjo është tani. Përderisa keni jetuar në Rahovec, do të thotë keni pasur shtëpinë tuaj? G.S. Shtëpinë time, por të rrënuar. Por un kam jetuar njësoj aty, tek fqinji. Por nuk mundet fqinji të mbaj gjithmonë, ai mundet të mbaj 5 ditë apo 10 ditë më së shumti. PI: Pra, ju keni jetuar në shtëpinë e fqinjit. G.S. Po, tek fqinjët. PI: Më tregoni, a mundeni të përshkruani presionet, çfarë ju detyroi të lëshoni shtëpinë, gjendja e luftës, etj? G.S. Po gjendja e luftës, si të themi, ishim në geto. Si të ju them, shkoni për shembull poshtë, po mendoj aty ku jetoni në pjesën serbe të shtëpisë tuaj, në Rahovec. Tani askush nuk ju ngacmon. Nëse keni bërë probleme gjatë luftës, për shembull, zoti na ruajt të keni plaçkitur dikë, apo e keni vrarë dikë, apo keni qenë të mobilizuar, ishit, për shembull, kundër shqiptarëve. Por me shqiptarët, vendasit, njerëzit nga Rahoveci, ata janë njerëz të mirë si të them, un poshtë kam punuar me shqiptarë edhe si të themi, vetëm shtretërit na kanë ndarë, ashtu ishim të afërt, kemi shkuar tek njëri tjetri, babai më ka punuar përderisa ishte gjallë, tani e 15 vite ai ka ndërruar jetë lart në Serbi, djali si të themi ishte me mua por ka shkuar në Serbi për shkak të punës, nuk ka punë un jetoj si të themi nga ndihma sociale. PI: Më tregoni, a ju kujtohet momenti kur e keni lëshuar shtëpinë tuaj? GS: Po si nuk më kujtohet. Kjo kishte ndodhur më nëntëdhjetë, jo, në muajin shtator të vitit dy mijë. PI: A mundeni të përshkruani ndodhinë, çfarë kishte ndodhur? G.S. Si çfarë kishte ndodhur. Kishte ndodhur, kemi shkuar me të ashtuquajtur karvan, si të themi KFOR-i atëherë ishte i Holandës dhe i Gjermanisë në Rahovec. Pra, deri tek kufiri, nuk e di, na kanë dërguar me autobusë. PI: Pra këtu banorët ashtu në mënyrë kolektive kanë dashur të lëshojnë vendin, për shkak të presionit? GS: Po, për shkak të presionit, asgjë tjetër. Kurse sa i përket shqiptarëve, vendasve, ata asnjëherë nuk janë ankuar, vetëm se ishin nuk di si të them, ata ishin sikurse ne, në geto, nuk kanë guxuar të flasin apo të ofrohen për shembull tek fqinji dhe ta ngushëllojnë, t’i thonë rrini fqinjë mos shkoni ku keni lindur këtu, këtë nuk kanë guxuar ta bëjnë si të themi njerëzit nga jashtë, tash a janë nga Shqipëria apo nga... PI: Pra ju e keni lëshuar Rahovecin me kolonë në vitin 2001. Ku keni shkuar? GS: Kam shkuar së pari, të jem i sinqertë, në Kragujevc, kam punuar privat, pra në tërë Serbinë. PI: Ku keni jetuar atëherë? GS: Si të them, un në Kragujevc isha vetëm i lajmëruar. Isha tek një kumbarë nga ana e babait, si të them, gjyshi im e kishte pagëzuar kumbarin, ata jetojnë në Kragujevc,un isha vetëm i lajmëruar në adresën e tij. Un edhe sot e kam kartonin e gjelbër dhe legjitimacionin, pra un jam pothuajse i arratisur nga Serbia. Dhe kam shkuar në Rahovec, nga shtëpia nuk kishte asgjë. PI: Kur jeni kthyer në Rahovec? G.S. Unë jam kthyer në Rahovec, të jem i sinqertë, në fund të vitit 2015. PI: Dhe çfarë keni gjetur atje, përshkruajini të gjitha? G.S. Kemi gjetur katastrofë, të jem i sinqertë vetëm këto fotografitë të cilat i shihni të ngjitura i kam marrë, më ka mbetur ikona që e festoj Shën Nikollën, dimrit, tash që ishte më 19. dhjetorë. Më ka mbetur e gjallë nëna e cila jeton në Kragujevc, ajo është me vëllanë e vogël dhe jetojnë bashkë, vëllai është si të them nuk është i paaftë, ai falë Zotit është i aftë, punon atje në Kragujevc në Pastërtinë e qytetit. Ishte i martuar por tani, para dy viteve, është divorcuar. PI: Pra, ju atëherë keni gjetur në Rahovec shtëpinë e cila është rrënuar. Çfarë keni bërë pastaj? GS: Asgjë, isha pakë dhe kam ardhur këtu, jam lajmëruar në komunë, ata më kanë ndarë kontejnerin këtu diku përballë, dhe kontejneri ka marrë flakë me të gjitha gjërat të cilat i kam pasur nga gjësendet elektronike, televizori, frigoriferi, më është djegur kontejneri. Ky këtu përballë rrugës, tani jeton një grua, ata janë vendar, e divorcuar, mendoj ajo jeton aty. Ky njeriu të cilin e solli është gjithashtu vendas nga Rahoveci, ishte në perëndim ka edhe tjetër grua dhe fëmijë, nuk e di. PI: Në rregull, por ne pyesin për tregimin tuaj. GS: Po, unë po them sinqerisht atë që di, nuk kam parë por flasin vetë, edhe ose mua nuk më intereson. Ju keni ardhur për tregimin tim dhe po ju them që jetoj, të themi, në kushte katastrofale, nuk kam kurrfarë mjeti që të më ndihmojnë me kushte, unë do të dëshiroja nëse munden të më blihen ndonjë palë syze, më kanë dhënë vetëm këtë shkopin nga një organizatë. PI: Edhe një pyetje. A shpresoni, a ekziston ndonjë iniciativë që juve t’u përmirësohet dhe të zgjidhet problemi të cilin e keni, meqenëse jetoni këtu? GS: Unë dëshiroj që tani të më zgjidhet problemi, që të më miratohet sikurse thanë meqenëse kemi aplikuar tek komunat kosovare, ku janë edhe ajo serbe dhe e Prishtinës, e Kosovës, kemi aplikuar për banesa, ishte edhe komisioni dhe tani pothuajse ... PI: Kur kishte ndodhur kjo, a ka kaluar shumë kohë? GS: Po, tani t’ju them, kjo ishte në fillim. Ishin ata dy apo tri herë, kemi aplikuar, dhe dy herë ishte komisioni. Për sa i përket të ardhurave jetoj nga ndihma sociale, nga ndihma sociale e Kosovës, nga ndihma sociale e Serbisë, prej kësaj jetoj. Përderisa ishte djali, përderisa mundesha të punoj sepse unë për nga profesioni isha moler dhe kam punuar si mjeshtër, kam punuar në tërë Serbinë, vetëm se isha në Kragujevc i lajmëruar tek Dimić Mihajlo, rruga si të them Pavla Jurišića 16 në Kragujevc kam qenë i lajmëruar. Për sa i përket kushteve, kam punuar sa kam mundur, kam pasur, kam sjellë, kam bartur, kam shkolluar fëmijët, falë Zotit e ka përfunduar shkollën për auto elektricist , tani punon privat. Nuk punon në zanatin e tij, paguan banesë, vjen nganjëherë të më vizitojë. Unë, të jem i sinqertë, kur kam ndonjëherë dhe kur mbetet pa të holla, për atë ka ardhur kohë e keqe tani kjo koha e dimrit, nuk ka punë, katastrofë. PI:A ka mundësi vetëm një minutë vetëm të dëgjohem me kolegen time që ta pyes diçka dhe pastaj do të vazhdojmë? GS: Nuk ka problem. PI: Pra, në vitin 1999 ju kanë rrëmbyer bashkëshorten? GS: Në Malishevë, bashkëshorten dhe vjehrrin, babanë se saj. PI: Në vitin 1999. Ku kishte ndodhë kjo? GS: Në Malishevë janë rrëmbyer ata. PI: Kush i ka rrëmbyer? GS: UÇK. Mirë kanë thënë njerëzit, nga Fushë Kosova dhe Prishtina të cilët ishin në përbërje rezervë në polici, kanë thënë se kanë parë të gjitha, Stanković Stojan dhe Stanković Brankica, ky është emri i dhe mbiemri i vajzërisë, ata janë varrosur këtu dhe kanë monument tek varrezat në Graçanicë, përballë Manastirit. PI: Kur i keni gjetur? GS: Në vitin 2004, nga atëherë si të themi kam humbur,si të them, kam humbur 40 vite. PI: Ky është një tregim mjaft prekës. GS: Prekës, për atë edhe jam sëmurë nga sëmundja e sheqerit, pra kam marrë si të themi sheqerin dhe kam humbur shikimin, në syrin e majtë kam protezë në të djathin 99,8% nuk shoh fare. PI: Më tregoni, ku i kanë gjetur? GS: Në Malishevë. PI: Dhe janë rrëmbyer ku? GS: Janë rrëmbyer pranë Malishevës, kurse në Malishevë si duket ishte baza kryesore, dhe sikurse kishin paraparë nuk e di, njerëzit si duket janë bartur me ndonjë automjet, dhe çfarë kanë bërë tani me ata vetëm Zoti e din.


Ujëvarat bëhen hidrocentrale. Te kanionet e Osumit, ku do të ndërtohen HEC-et | Gazeta Dita Ujëvarat bëhen hidrocentrale. Te kanionet e Osumit, ku do të ndërtohen HEC-et February 8, 2018 20:15 Ngacmoi seksualisht 24-vjeçaren dhe i plagosi burrin, arrestohet 40-vjeçari 1 16.Jul Toka në pronësi të Belle Air, ridel në shitje me 28% ulje 0 14.Apr Kamera e TCH ka shkuar në brendësi të kanionit të Osumit, tek ujëvara e Bigasit, një nga 3 ujëvarat që pretendohet të preket nga ndërtimi i dy HEC-eve në kanion. Kanioni ka një gjatësi prej 26 km dhe vetëm 13 km janë të shfrytëzueshme. Turistët vijnë për të bërë rafting, në këto 13 km shohin 8 ujëvara, 3 prej të cilave janë ato më të famshme e ku turistët harxhojnë më shumë kohë për të bërë foto. Ato janë ujëvara e Bigasit, ajo e të dashuruarve dhe ujëvara shampanjë. Zamo Spathara, drejtuesi i Federatës “Rafting Albania” na tregon se e gjithë gjurma për ndërtimin e dy HEC-eve, përveçse është devijuar, prek dhe 3 prej ujëvarave, të cilat janë elemente të atraksionit turistik në kanionin e Osumit, i cili ka edhe statusin monument natyre. “Në këtë vend do të ndërtohet me beton, ku do të futen të gjitha aparaturat që do të prodhojnë energji. Pra ky kanion nuk do të jetë më 3.000-vjeçar, sepse kishte vite që flinte. Falë nesh u bë i njohur. Kjo ndikon shumë, sepse s’do të ketë më ujëvara ku do të rrinë turistët, nuk do të bëjnë më foto, s’do të ketë më bukuri”, tha Zamo Spathara, drejtues i Federatës “Rafting Albania”. Megjithatë, Zamo shpreson se ka ende kohë për një reflektim nga qeveria, për revokimin e lejes së HEC-eve. “Është një nga gjërat më të këqija që do t’i ndodhë këtij vendi. Ndaj mendoj se është një neglizhencë që do të rregullohet, sepse askush nuk pranon që të prishen pronat dhe të prishen këto bukuri. Ku do të drejtoheni? Ne jemi shumë dhe ka shumë që e duan këtë kanion, ndaj do ta ndjekim me rrugë ligjore”, tha më tej Zamo Spathara. Banorët e zonës së Çorovodës, por edhe bizneset mendojnë se ndërtimi i hidrocentraleve është një rrezik i madh për kanionin. Bashkia e Çorovodës, që drejtohet nga LSI-ja, është kundër rrymës. Bashkia nuk mendon për të ardhurat që mund të vjelë nga turizmi, por qiranë e tokës që do t’i marrë koncesionarit. “Ne jemi hallka e fundit këtu. Kontrata e qirasë është lidhur në datën 27 qershor 2016. Ne jemi zbatues në atë hallkën që thashë për t’i marrë tarifën e përdorimit të fondit pyjor”, thotë Shkëlqim Cuku, nënkryetar i Bashkisë së Çorovodës./e.k/dita Nje skraparli February 9, 05:00 O Cimi...po ti je nga Cepani mor bark derr,si nuk te thahet ajo goje per budallalleqet qe te nxjerr. Jeni fryre nga te piret raki me kukurec dhe u ka zene truri myk,si ty ashtu edhe saldatorit te Nishices ,qe drejton bashkine e Corrovodes. Ju mbulofte turpi dhe u zente mallkimi i atij populli qe ka mbetur ne Skrapar. Skrapalliu February 9, 10:06 Cimi eshte nga Zaberzani jo nga Cepani. edhe une skrapali February 9, 09:24 O kellira qe na vute bojen bashme me kryekelliren Nesimin e bashkise. Si more nuk patet dininjitetin per ate vend qe ju ka rritur dhe ta vinit doren ne zemer se jeni te perkohshem more halera. Cfare do tu leme femijeve kur te vijme tu tregojme vendlindjen. Turpi i dheut qe ju ka mbajtur persiper ne skraparin tone te bukur. Kurre mos patshi paqje ju kermat e LSI qe e shkaterruat skraparin qe nga tomorri deri tek osumi.


text: Investimet e huaja direkte në nivel global pritet të ulen me 40 për qind - Tregti - Ekonomia New York, 17 qershor - Konferenca e Kombeve të Bashkuara për Tregtinë dhe Zhvillimin (UNCTAD) ka publikuar raportin e saj të Investimeve Botërore për vitin 2020. "Këtë vit investimet e huaja direkte në nivel global pritet të ulen me 40% në krahasim me vitin 2019 për shkak të ndikimeve të recesionit ekonomik të shkaktuar nga pandemia e koronavirusit", thotë UNCTAD. Sipas raportit në fjalë, investimet e huaja direkte globale nga 1,54 që u regjistruan vitin e kaluar (2019) do të bien me 40% në vitin 2020, duke rënë kështu për herë të parë që nga 2005 nën 1 trilion dollarë. Raporti vlerëson se investimet e lartpërmendura mund të bien me 5 deri 10% edhe në 2021. Investimet do të fillojnë të rimëkëmben në 2022. UNCTAD deklaroi se kufizimi i imponuar i aktivitetit ekonomik për të parandaluar përhapjen e koronavirusit ka ngadalësuar projektet ekzistuese në investime. "Pritja e një recesioni të thellë do t'i shtynte kompanitë ndërkombëtare të rishikojnë projektet e reja. Masat politike të miratuara nga qeveritë në krizë përmbajnë kufizime të reja për investimet", parashikon konferenca e OKB-së.


10b9d Zëvendësministri i Mbrojtjes Petro Koçi mori pjesë në punimet e Ministerialit të Mbrojtjes të NATO që u zhvillua në Bruksel, në datat 26 - 27 qershor. Ky takim mbart një rëndësi të veçantë për Aleancën, e cila vijon të avancojë axhendën e saj të adaptimit, mbrojtjes kolektive, ndarjes së barrës së pergjegjësisë, menaxhimin e krizave si rrjedhojë e mjedisit të paqendrueshëm të sigurisë. Ministrat e Mbrojtjes diskutuan dhe ndanë mendime të njëjta mbi sjelljen dhe shkeljet e Rusisë së Intermediate-Range Nuclear Forces (INF) Treaty (Traktatit të raketave me rreze të mesme veprimi), nevojën për vazhdimësinë e përpjekjeve në forcimin e mbrojtjes kolektive, si dhe rritjen e gatishmërisë së Forcave dhe lëvizshmërinë e trupave në zonën e përgjegjësisë së Komandantit Suprem të NATO në Europë. Ministrat miratuan politikën gjithëpërfshirëse të hapësirës dhe shkëmbyen mendime mbi zhvillimet teknologjike dhe inovacionin, si elemente kyç për superioritetin ndaj kundërshtarëve. Aleatët trajtuan dhe misionin e tyre mbështetës në Afganistan dhe rikonfirmuan mbajtjen e këtij angazhimi. Z. Koçi nënvizoi rolin dinamik të Shqipërisë në Aleancë dhe mbajtjen e zotimeve për rritjen e buxhetit të Mbrojtjes sipas planit të dakordësuar kombëtar, zhvillimin e kapaciteteve dhe kontributet cilësore operacionale të Shqipërisë në shumë vende të globit. Gjithashtu, ndau shqetësimet e SHBA mbi sjelljen e Iranit dhe theksoi se liria e lundrimit në ngushticën e Hormuzit është një parim thelbësor i të drejtës ndërkombëtare. Në takimin e ministrave të Mbrojtjes të koalicionit global kundër ISIS, rikonfirmoi qendrimin e palëkundur të qeverisë shqiptare për të qenë në krah të SHBA aktivisht në luftën kundër terrorizmit. Z. Koçi pati mundësinë të takohet dhe me sekretarin e Përgjithshëm Stoltenberg, të cilin e falënderoi për vizitën e fundit në Tiranë, sekretarin në detyrë të SHBA Mark Esper, të cilin e uroi për marrjen e detyrës, si dhe ministrin e Mbrojtjes të Kanadasë Harjit Singh Sajjan, i cili shprehu ngushëllimet për humbjen e jetës së ushtarakëve tanë në Letoni, në forcën e përparuar të NATO të udhëhequr nga Kanadaja. Ky ministerial dhe ai i tetor 2019 do shërbejnë për të përgatitur takimin e krerëve të shteteve dhe qeverive të NATO, që do mbahet në Londër, në datat 3 - 4 dhjetor 2019. © Ministria e Mbrojtjes 2021 - Të gjitha të drejtat e rezervuara.


text: Dy te dhenat kryesore te nje madhesie fizike jane Sistemi SI Sistemi SI ka 7 madhësi themelore me njësitë matëse përkatëse. Shiko dhe këtë Njësitë matëse Lidhje të jashtme Fizika Fizikë af:SI ar:نظام دولي للوحدات ca:Sistema internacional da:SI en:SI eo:Sistemo Internacia de Unuoj fi:SI-perusyksiköt he:SI id:SI (satuan ukur) is:SI it:Sistema Internazionale di unità di misura ko:SI 단위계 lb:SI-Eenheetesystem nl:SI ro:SI simple:SI su:SI sv:SI th:หน่วยเอสไอ uk:Міжнародна система СІ


text: Zelanda e Re është një shtet ishull në pjesën jugperëndimore të Oqeanit Paqësor, që përbëhet nga dy ishuj të mëdhenj (Ishulli i Veriut dhe Ishulli i Jugut) si dhe shumë ishuj më të vegjël, më të njohurat janë Ishujt Stewart/Rakiura dhe Ishujt Chatham. Vendasët Māori emëruan Zelandën e Re Aotearoa, që zokonisht në anglisht përkthehet Toka e Resë së gjatë të bardhë". Mbretëria e Zelandës së Re gjithashtu përfshinë Ishujt Kuk dhe Niue, të cilët vetqeverisen por në asociacim të lirë; Tokelau; dhe Varësia Ross (Pretendimet e Zelandës së Re për tokë në Antraktikë). Historia Artikulli kryesor Historia e Zelandës ReZelanda e Re fillimisht ka qenë e banuar nga Maorët, në vitet 1300. Ata ishin të parët që e zbuluan këtë tokë të re për ta. Por Maorët nuk mund ta bënin që të fitonte statusin shtet dhe pas rreth 400-500 vitesh kjo tokë u kolonizua nga Perandoria Britanike, e cila bëri një udhëtim në Detin Tasman për të zbuluar ndonjë ishull të ri në Oqeanin Paqësor. Ata e kolonizuan për së dyti dhe pastaj u bashkua me Komonuellthin Britanik. Pas zbulimit ajo filloi të popullohej nga evropianët, sidomos nga anglezët e skocezët, nga kinezët e shumë raca të tjera. Zelanda e Re për herë te parë quhej "Terra Australia", që do të thotë "Toka e Jugut". Këtë emër i'a ka vënë Marko Polo që kishte thënë se në jug gjendet një vend i arit dhe i guackave, ai ishte sjellur përreth ketij ishulli por nuk kishte shkelur në atë vend. I pari që e zbuloi ishte komandanti britanik Xhejms Huk. Politika Artikulli kryesor Sistemi shtetrorZelanda e Re është Monarki Kushtetuese me në krye Elizabetën e II-të dhe bën pjesë në Komonuellth. Ajo ka kryetar shteti kryeministin, i cili zgjidhet nga populli. Njësit administrative Artikulli kryesor Njësit administrativeZelanda e Re përbëhet nga dy ishuj të mëdhenj (ishulli i Veriut dhe ishulli i Jugut) si dhe nga ishuj më të vegjël. Ajo ndahet në vende(county). Gjeografia Artikulli kryesor Gjeografia e Zelandës ReNë regjionin e melanezisë pas Guinesë së Re vjen Zelandad e Re për kah madhësia. Ajo përfshijnë një teritor prej 268,680 km2 dhe 4,092,900 milion banore është e izoluar dhe larg rrugëve botërore për ka forma dhe madhësija na përkujton Italinë ,por prej saj diferencohet se është ndarë në dy pjesë. Tipare më karakteristik i natyrës së Zelandës së Re është prania shumë e madhe e peisazheve malore. Njësia themelore orografike e ishujve janë Alpet e Zelandës së Re ,të cilat shtrihen në jugperendim-verilindje.përbëhen nga një numër të madhë vargmalesh të ndara nga lugina të thella të lumejve. Alpet e Zelandës së Re janë male të reja të rrudhosura kah mesi i terciarit. Zhvendosjet tektonike që pësuan më vonë krijuan një numër të çarjeve dhe të fundosjeve që u manifestuan në formimin e konturave kryesore të Zelandës së Re. Në këtë kohë u fundos ngushtica Kuk e gjerë 23 km,e cila e ndan Zelandën e Re në Ishullin verior dhe atë jugor. Këto çregullime ndikojnë në ndarjen e ishullit Stuard prej Ishullit jugor me ngushticën Fovo. Alpet e Zelandës së Re në bazë janë prej shkëmbijve paleozoikë, mbi të cilët janë sendimentet e mezozoikut. Ndryshimet në klimë,hidrografi,në përhapjen e popullsisë dhe në veprimtaritë ekonomike në mes të viseve jugore dhe atyre veriore janë mjaftë të mëdha. Prandaj , Zelanda e Re e ndajmë në dy regjione. Ekonomia Artikulli kryesor Ekonomia e Zelandës ReNdonëse në fillim të kolonizimit popullsia është marë më tepër me lavërtari, me kultivimin e kulturave buqësore , sot vetë fakti se në strukturën e tokave arat marrin pjesë vetëm me 1.6% flet qartas për një degë sekondare në krahasim me blektori.profa na ka msu qishtu Blegtoria Blegtoria është cilesuar si degë prijëse e ekonomisë në saje të kushteve të favorshme klimatike dhe të një peisazhi përherë të gjelbëruar. Livadhet dhe kullotat zënë më se gjysmën e territorit të shtetit duke krijuar një bazë ushqyese te mire të blegtorisë. Sikurse në Australi edhe në Zelandën e Re prej llojit të bagëtisë dallohen per numrin e dhenve.Ky shtet zë vendin e parë botë për dele. Pylltaria është zhvilluar në saje të sipërfaqeve me këtë formacion bimor dhe cilësisë së lartë të drurit. Zelanda e Re ka më se 6.7 milionë ha me pyje , përkatësishtë afro një të katërtën e teritorit të shtetit. Më tepër janë të përhapura në Ishullin Jugor. Dallohet druri mahagon dhe ebanos. Demografia Artikulli kryesor Demografia e Zelandës ReZelanda e Re ka gjithsej 269.000 km në të cilën jetojnë 4.1 milionë banorë. Para dy dekadave kanë jetuar vetëm 2.2 milion banorë. Një shtim të tillë të popullsisë e ka kushtëzuar nataliteti realitivisht I vogël (17.4 promila) dhe mortaliteti deri diku I madh (8.4 promila). Në periudhen 1970-1977 shtimi natyror ka qenë 14 promila. Në strukturën etnike mbizotëron popullsia e ardhur evropiane e prej tyre anglezët marrin pjesë me 90%. Popullsia e vjetër e maorëve e ardhur prej Polinezisë në shekullin XIV është përfaqësuar me 257.000 banorë, përkatësisht me 8% të vendit. Ata jetojnë në një shkallë të ulët të kulturës, edhe pse në të kaluarën kanë qenë të njohur si ndërtues të mirë të anijeve dhe detar guximtarë. Jetojnë në shtëpi të ndërtuara prej druri e merren me bujqësi e më tepër me peshkim e janë mjeshtër të mirë në përpunimin e grurit. Me veshje të tyre interesante dhe mënyra e jetesës sot paraqet atraksion të posaçëm turistik. Në strukturën e popullsisë active vetëm 10% merren me bujqësi. Me 83% të popullsisë urbane Zelanda e Re diferencohet prej të gjithë Ishujve të tjerë të Oqeanisë. Mbi 80% e njerëzve janë të krishterë: Kisha Anglikane, kisha katolike romake dhe kisha prezbiteriane. Tani ka rreth 36.000 muslimanë në Zelandën e Re. Shumica janë emigrantë të reja, refugjatët dhe disa mijëra të konvertuarve në Islam. Presidenti i parë i organizatës kombëtare muslimane (Federation of Islamic Associations of New Zealand / Federatës së Shoqatave islamike në Zelandën e Re ) është një refugjat shqiptar nga Kosova, i quajtur Mazhar Krasniqi. Kultura Artikulli kryesor Kultura e Zelandës Re Turizmi Ky vend ishullorë (përbëhet prej dy ishujve më të mëdhenj) në pjesën jugperëndimore të Oqeanit Paqësor afro 1 600 km në juglindje të Australisë,përfshinë edhe ishujt Cook, Tokelau dhe Niue, edhe pse është shumë larg Australisë dhe vendeve tjera emitive turistike botërore, në vit evizitojë mbi 2.5 milion turistë të huaj, prej tyre gjysma janë Australian,1⁄4 Amerikan dhe Kanadez, kurse 1⁄4 janë të tjerë. Zelandën e Re e vizitojnë për shkak të brigjeve të përshtatshme, mallet e larta (Mt. Cooc 3 764m), vullkanet dhe dukurit postë-vullkanike (gejzerët dhe burimet e ngrohta), akullnajat (akullnaja e Tasamanit 28 km gjatësi), liqenet akullnajor dhe bukurit e vendit. Pjesa Përfundimtare Në regjionin e melanezisë pas Guinesë së Re vjen Zelandad e Re për kah madhësia. Ajo përfshijnë një teritor prej 268,680 km2 dhe 4,092,900 milion banore është e izoluar dhe larg rrugëve botërore për ka forma dhe madhësija na përkujton Italinë, por prej saj diferencohet se është ndarë në dy pjesë. Ishulli Jugor për kah sipërfaqja është më i madh (154.465 km2), por për kah numri I popullsisë afro tri herë më i pabanuar se Ishulli Verior. Natyrën e tij e bëjnë të individualizuar Alpet e Zelandës së Re, të cilat me lartësinë,madhësinë,rrjedhjet e ujërave dhe të liqeneve na përkujtojnë Zvicrën. Në këto male është pika më e lartë Kuk me 3,764 m. Amplitudat më të mëdha hipsometrike janë pikërishtë në mes të maleve të larta dhe luginave të thelluara të lumenjve Ishulli Verior është më i vogël (114.600 km). E përshkojnë Alpet e Zelandës së Re ,duke ia dhënë kësaj krahine të gjitha tiparet e peizazhit malor, por në krahasim me Ishullin Jugor janë më të ulët. Zona veriore dhe jugore e ishullit është më e ulët dhe me fusha. Ndonëse në fillim të kolonizimit popullsia është marë më tepër me lavërtari, me kultivimin e kulturave buqësore, sot vetë fakti se në strukturën e tokave arat marrin pjesë vetëm me 1.6% flet qartas për një degë sekondare në krahasim me blektori. Referimet Prof.Dr. Riza I. ÇAVOLLI :.Gjeografia e Amerikës,Australisë dhe Oqeanisë, Prishtinë, 1983 Dr.Doc Rahim IMERI:.Bazat e Turizmit dhe Rajonet turistike, Tetovë, 2006 Google.com ENCARTA, 2006 Drury, Abdullah, Islam in New Zealand: The First Mosque'' (Christchurch, 2007) ISBN 978-0-473-12249-2 Lidhje të jashtme Telekomunikacioni Transporti Ushtria Pushime Qeveria :Qeveria Kryetari : Parlamenti : Ministria : Ministria e kultures Statistika zyrtare Amza e fletave elektronike NZHistory.net.nz, Historia Moti metrologjike Memoriale te luftes se I-re boterore Te Ara, encilopedia e Zelandes Re Tourism New Zealand Kultur-Muzik Shtete


text: Deliu-Kodra dhe Zemaj zhvillojnë takime në Senatin amerikan 06 shkurt 18:52 Personalitete nga e gjitha bota janë duke marrë pjesë në Lutjet e Mëngjesit në Uashington të Shteteve të Bashkuara të Amerikës (ShBA). Në këtë ngjarje Kuvendi i Kosovës është duke u përfaqësuar nga kryetarja e Komisionit për Integrime Evropiane nga radhët e PDK-së, Blerta Deliu-Kodra dhe deputeti i LDK-së, Armend Zemaj. Të martën Deliu-Kodra dhe Zemaj, bashkë me ministrin Inovacionit dhe Ndërmarrësisë, Besim Beqaj, kanë zhvilluar një takim në Senatin amerikan me përfaqësues të lartë të këtij senati dhe të shteteve nga Evropa Juglindore. Në këtë takim është diskutuar lidhur me sfidat e shteteve të Ballkanit Perëndimor dhe thellimin e bashkëpunimit me Senatin amerikan. Po ashtu, deputetët Deliu- Kodra dhe Zemaj kanë zhvilluar një takim të veçantë me admiralin Patrick Walsh, komandant i Flotës për Pacifikun. Takimet pritet të vazhdojnë edhe gjatë ditëve në vazhdim, ku do të organizohet edhe ceremonia kryesore e Lutjeve te Mëngjesit. Lutjet Mëngjesit janë një traditë e vjetër për më gjatë se gjashtë dekada, sipas të cilës, çdo vit, më 4 shkurt, në lutjet e përbashkëta mblidhen presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, anëtarë të Kongresit, politikanë amerikanë, udhëheqës ushtarakë, si dhe mysafirë nga qindra vende të botës. Kjo traditë e lutjeve ka nisur që nga koha e presidentit Dwight Eisenhower, më 1952. Senatori i atëhershëm Franck Carlson nga Kanzasi kishte ftuar spontanisht presidentin Eisenhower në Senat për një lutje të përbashkët për suksesin e Qeverisë.


A e tradhtoi ish-burrin me Mark Frrokun? Rudina Dembacaj i jep fund dilemave - Albeu.com Shtuar më 24/01/2020, ora 18:07 Tage: është asnjë shumë rudina vështirë