text: Fizika (nga , nga phúsis "natyrë") është dega e shkencës e cila merret me zbulimin dhe analizimin e dukuritë fizike, që përfshin studimin e lëndës dhe lëvizjen e saj në fabrikën e hapësirë-kohës, si dhe konceptet e forcës dhe energjisë. Në mënyrë më të përgjithshme ajo cilësohet si shkenca nëpërmjet së cilës njerëzit përpiqen të shpjegojnë dukuritë natyrore. Fizika njihet si "shkencë themelore" sepse fusha të tjera si kimia dhe biologjia hulumtojnë sisteme, veçoritë e të cilave varen nga ligjet e fizikës. Zhvillimet në fizikë janë të lidhura ngushtë me sektorin teknologjik, si dhe kanë infleunca shumë të thellë në shkencat e tjera, përfshirë matematikën dhe filozofinë. Për shembull, zhvillimi i teorisë së elektromagnetizmit çoi në krijimin e pajisjeve të shumta elektrike (televizori, kompjuteri, pajisjet shtepiake); zhillimet në termodinamikë çuan në zhvillimin e mjeteve të motorizuara për transportin, si motori me avull; zhvillimet në mekanikë motivuan dhe ndihmuan në zhvillimin e analizës matematike, kimisë kuantike, dhe përdorimit të pajisjeve eksperimentale si mikroskopi elektronik në mikrobiologji. Fizika ndahet në dy disiplina: në fizikën teorike dhe fizikën eksperimentale. Fizika teorike merret kryesisht me formalizimn teorik te dukurive i cili bazohet ne koncepte matematike, ndërsa fizika eksperimentale merret me rikrijimin dhe matjen e dukurive të njohura natyrore. Megjithëse kërkimet e shumta akoma kanë ngelur në disa probleme të pazgjidhura në fizikë si dhe fusha të shumta kerkimi të cilat nuk janë eksploruar ende plotësisht. Implikimet filozofike Lindja e fizikës si shkencë në shumë mënyra i detyrohet filozofisë së lashtë greke. Filozofë të ndryshëm grekë avancuan teoritë e tyre të natyrës. Këto filluan që nga përpjekjet e para të Talesit për të karakterizuar lëndën, deduktimet e Demokritit se lënda duhet të reduktohet në një gjendje të pandryshueshme, deri tek astronomia e Ptolemeut. Libri i Aristotelit Fizika mbeti burimi i vetëm formal i shkencës deri kur Galileo Galilei filloi të eksperimentonte për të provuar vërtetësinë e pohimeve. Deri në shekullin e 18-të, fizika ishte e njohur si "Filozofia Natyrore". Nga fillimi i shekullit të 19-të fizika filloi të cilësohej si një disiplinë e veçantë e ndarë nga filozofia dhe shkencat e tjera. Fizika, si me pjesën tjetër të shkencës, mbështetet në filozofinë e shkencës për të dhënë një përshkrim adekuat të metodës shkencore. Metoda shkencore përdor arsyetime a priori ose a posteriori si dhe përdorimin e inferencave Baeziane për të matur vlefshmërinë e një teorie të caktuar. Zhvillimi i fizikes i ka dhënë përgjigjje shumë pyetjeve të filozofëve të lashtë, por gjithashtu ka ngritur edhe pyetje të reja. Filozofia e fizikës, studimi i çështjeve filozofike rreth fizikës, përfshin tema të tilla si natyra e hapësirës dhe kohës, determinizmin, dhe pikëpamje metafizike të tilla si empiricizmi, realizmi dhe natyralizmi. Shumë fizikantë kanë shkruar për implikimet filozofike të punës së tyre, për shembull Laplasi, i cili hodhi tezën e determinizmit kauzal, Ervin Shrodingeri, i cili shkroi mbi mekanikën kuantike. Matematikani fizicist Roger Penrose është quajtur një Platonist nga Stephen Hawking, një çështje që Penrose e diskuton në librin e tij, Rruga drejt realitetit. Hawking i referohet vetvetes si një reduktionist i paturpshëm, gjë e cila bie ndesh me idetë e Penrose. Historia Që nga antikiteti, njerëzit janë përpjekur për të kuptuar sjelljen e fenomeneve natyrore. Një mister i madh në ato kohëra ishte sjellja e parashikueshme e objekteve qiellor si Dielli dhe Hëna. Disa teori u propozuan, shumica e të cilave u hodhën poshtë. Filozofi Tales (rr. 624–546 p. e. s.) qe i pari që refuzoi të pranojë shpjegime të mbinatyrshme, fetare apo mitologjike për dukuritë e natyrës. ai deklaroi hapur se çdo fenomen ka një shkak fizik. Teoritë e hershme fizike ishin të frazuara në aspektin filozofik, dhe asnjëherë nuk vërtetoheshin me anë të testimeve sistematike eksperimentale siç bëhet në ditët e sotme. Shumë ide nga teoritë e pranuara të Ptolemeut ose të dhe Aristotelit nuk janë të sakta kur krahasohen me vërejtjet e përditshme. Megjithatë, shumë filozofë dhe astronomë të lashtësisë dhanë përshkrime të sakta në fushat e atomizmit dhe astronomisë. Leukipus (gjysma e parë e shek 5) qe i parë që propozoi atomizmin, kurse Arkimedi derivoi përshkrime shumë të sakta sasiore të mekanikës, zhurmës dhe hidrostatikës, duke përfshirë një shpjegim për parimin e levës. Mesjeta pa shfaqjen e fizikës eksperimentale e cila morri formë midis përpjekjeve të fizikantëve Muslimanë, më i famshmi nga të cilët qe Alhazen, e ndjekur nga fizika moderne e cila kryesisht morri formë në fillimin e Evropës moderne nga shumë fizikantë, më i famshmi nga të cilët qe Isak Njutoni, i cili ndërtoi teoritë e tija mbi punën e Galileo Galilei dhe Johan Keplerit. Në shekullin e 20, puna e Albert Ajnshtajnit shënoi një drejtim të ri në fizikë që vazhdon edhe në ditët e sotme. Degët e fizikës Edhe pse fizika përfshin një kategori të gjerë fenomenesh, degët themelore të fizikës janë mekanika klasike, elektromagnetizmi (i cili përfshin optikën), relativiteti, termodinamika, dhe mekanika kuantike. Seicila nga këto teori është testuar nga eksperimente të shumta dhe është provuar si e saktë në fushën e aplikimit të saj. Për shembull, mekanika klasike përshkuan në mënyrë korrekte lëvizjen e trupave në jetën e përditshme, megjithatë ajo nuk mund të aplikohet në shkallën atomike, atje ajo zëvendesohet nga mekanika kuantike, ndërsa për shpejtësi të krahasueshme me shpejtësinë e dritës, efektet relativistike bëhen më të rëndësishme. Edhe pse këto teori kuptohen shume mirë ato vazhdojnë të jenë fusha kërkimore — për shembull, një aspekt i rëndësishëm i mekanikës klasike e njohur si teoria e kaosit u zhvillua në shekullin e 20-te, tre shekuj pas formulimt origjinal të mekanikës nga Isak Njutoni (1642–1727). Teoritë themelore formojnë një bazë per studimin dhe kërkimin e temave më të specializuara. Një tabelë me këto teori, së bashku me konceptet që ato përdorin, mund të gjendet këtu. Mekanika klasike Mekanika klasike është një model fizik i forcave që veprojnë mbi trupat dhe madhesite fizike. Zakonisht ajo referohet si "mekanika Njutoniane" sipas Isak Njutonit dhe ligjeve të Njutonit. Mekanika ndahet ne statikë, e cila modelon trupat në prehje, kinematikë, e cila modelon trupat në lëvizje, dhe dinamika, e cila modelon trupat mbi të cilët aplikohen forca të ndryshme. Mekanika klasike e trupave të vazhduar dhe të deformueshëm njihet si mekanika e vazhduar, e cila vetë ndahet në mekanikën e ngurtë dhe mekanikën fluide sipas gjëndjes së lëndës që studiohet. Kjo e fundit, mekanika e lëngjeve dhe gazeve, përfshin hidrostatikën, hidrodinamikën, pneumatikën, aerodinamikën, dhe fusha të tjera. Mekanika statike merret me objekte që janë në prehje. Mekanika kinematike merret me objekte në lëvizje. Mekanika dinamike merret me lëvizjen e shkaktuar nga forcat që veprojnë mbi trupat. Mekanika klasike jep rezultate të sakta në fushën e saj të aplikimit, e cila është eksperienca e përditshme. Ajo zëvendësohet nga mekanika relativiste për sisteme që lëvizin me shpejtësi të krahasueshme me atë të dritës, nga mekanika kuantike për sisteme në shkallë të vogël, dhe nga teoria kuantike relativiste e fushës për sisteme që kanë të dyja veçantitë e mësipërme. Megjithatë, mekanika klasike është akoma e dobishme, sepse ajo është shumë më e thjeshtë për tu aplikuar në krahasim me teoritë e tjera si dhe ka një fushë të gjerë aplikimi. Mekanika klasike mund të përdoret për të përshkruar lëvizjen e objekteve me përmasa të konsiderueshme (si topat ose makina), objekte astronomike (si planetet apo galaksitë), dhe disa objekte të caktuara mikroskopike (molekula organike). Nje koncept i rëndësishëm në mekanikë është identifikimi i madhësive të konservuara si energjia dhe momenti, të cilat çojnë tek mekanika Lagranzhiane dhe ajo Hamiltoniane të cilat janë riformulime të ligjeve të Njutonit duke përdorur knoceptin e energjisë dhe nxitimit (impulsit). Teori si mekanika e lëngjeve si dhe teoria kinetike e gazeve janë rezultate të aplikimit të mekanikës klasike tek sistemet mikroskopike. Rezultate të kohëve të fundit në studimin e sistemeve dinamike jolineare i kanë dhënë lindje teorisë së kaosit, studimi i sistemeve ku ndyshime të vogla shkaktojnë efekte të mbëdha. Ligji gravitacional i Njutonit, i formuluar në mekanikën klasike, shpjegoi ligjet e Keplerit mbi lëvizjen planetare si dhe ndihmoi në transformimin e mekanikës klasike në një element të rëndësishëm të revolucionit shkencor. Elektromagnetizmi Elektromagnetizmi përshkruan bashkëveprimet e thërrmijave të ngarkuara, me fushat elektrike dhe magnetike. Ai ndahet ne elektrostatikë, e cila bën studimin e bashkëveprimeve midis ngarkesave në prehje, dhe elektrodinamikë, e cila studion bashkëveprimet midiss ngarkesave në lëvizje dhe rrezatimit. Teoria klasike e elektromagnetizmit është e bazuar në ligjin e forcës së Lorencit dhe tek ekuacionet e Maksuellit. Elektrostatika është studimi i fenomeneve që lidhen me trupa të ngarkuar në prehje. Siç përshkruhet nga ligji i Kulombit, trupa të tillë aplikojnë forca mbi njëri tjetrin. Sjellja e tyre mund të analizohet nëpërmjet koncepteve të fushës elektrike që rrethon çdo trup të ngarkuar, e tillë që çdo trup i ngarkuar i vendosur në këtë fushë është subjekt i nje force në madhësi të drejtëpërdrejtë me madhësinë e ngarkesës dhe madhësinë e vlerës së fushës magnetike në atë pozicion. Në qoftë se forca është tërheqëse apo shtytëse kjo varet nga polariteti i ngarkesës. Elektrostatika ka aplikime të shumta, që variojnë që nga analiza e fenomeneve si vetëtimat deri tek ndërtimi i motorave, siç është për shembull motori elektrostatik. Elektrodinamika është studimi i fenomeneve që lidhen me trupa të ngarkuara në lëvizje dhe fusha elektrike dhe magnetike që ndryshojnë në kohë. Meqënëse një ngarkesë në lëvizje prodhon një fushë magnetike, elektrodinamika merret me efekte si magnetizmi, rrezatimi elektromagnetik, dhe induksioni elektromagnetik, të cilat përfshinë aplikime praktike si gjeneratori elektrik si dhe motori elektrik. Kjo pjesë e elektrodinamikës, njihet si elektrodinamika klasike, ajo u shpjegua në një mënyrë sistematike nga Xhejms Klark Maksuell. Duhet thënë se janë ekuacionet e Maksuellit ato të cilat i pershkruajnë fenomenet elektrike me një përgjithësi të madhe. Një zhvillim i mëvonshëm është elektrodinamika kuantike, e cila përfshin ligjet e teorisë kuantike në mënyrë që të shpjegojë bashkëveprimin e rrezatimit me lëndën. Diraku, Hajzenbergu, dhe Pauli ishin disa nga pionerët që formuluan hapat fillestare që çuan tek elektrodinamikën kuantike. Elektrodinamika relativiste merr parsysh korigjimet relativiste të lëvizjes së trupave të ngarkuar që lëvizin me shpejtësi të përafërt me atë të dritës. Ajo zbatohet në fenomene që lidhen me përshpejtues ngarkesash si dhe me tuba elektronesh në voltazhe dhe korrente të larta. Elektromagnetizmi përfshin fenomene të tjera elektromagnetike të jetës së përditshme. Për shembull, drita është një fushë elektromagnetike oshiluese që rrezatohet nga thërrmija të ngarkuara në lëvizje. Përveç gravitetit, shumica e forcave të përditshme janë rrjedhojë të forcës elektromagnetike. Principet e elektromagnetizmit gjejnë aplikime në disiplina të shumta si tek mikrovalët, antenat, makinat elektrike, satelitët e komunikimit, bioelektromagnetika, plazma, kërkimet në përshpejtuesit bërthamorë, fibrat optike, në interferencën dhe kompatibilitetin elektromagnetik, në konvertimin e energjisë elektromekanike, deri tek aplikime teknologjike si radari dhe meteorologjia. Pajisjet elektromagnetike përfshinë transformatorët, çelsat elektrike, radio/TV, telefonin, motori elektrik, linjat e transmisionit, përçuesit e valëve, fibrat optike, dhe lazerin. Termodinamika dhe mekanika statistike Termodinamika studion efektet e ndryshimit të temperaturës, shtypjes, dhe vëllimit në një sistem fizik në një shkallë makroskopike, si dhe transferimin e energjisë si nxehtësia. Historikisht, termodinamika u zhvillua për të rritur efiçencën e motorëve me avull të hershëm. Pika fillestare për trajtimin termodinamik të një problemi janë ligjet e termodinamikës, të cilat postulojnë që energjia mund të shkëmbehet midis sistemeve fizike si nxehtësi ose punë. Ato postulojnë gjithashtu edhe ekzistencën e një madhësie të quajtur entropi, e cila mund të përcaktohet për çdo sistem. Në termodinamikë, bashkëveprimet midis ansambleve të mëdha të objekteve studiohen dhe kategorizohen. Rëndesi të madhe për këtë mbajnë konceptet e sistemit dhe e mjedisit rrethues. Një sistem përbehet nga thermija, lëvizja mesatare e të cilave përcakton vetitë e tij, të cilat janë të lidhura me njëra tjetrën nëpërmjet ekuacioneve të gjëndjes. Vetitë mund të kombinohen për të shprehur energjinë e brëndshme dhe potencialin termodinamik, të cilat janë shumë të vlefshme për përcaktimin e kushteve për ekuilibrin dhe proçeset spontane. Mekanika statistike analizon sisteme makroskopike duke aplikuar parime statistikore në përbërësit e tyre mikroskopike. Ajo jep një mënyrë për lidhjen e vetive mikroskopike të atomeve dhe molekulave individuale me vetitë makroskopike të të gjithë materialit që mund të observohen në jetën e përditshme. Termodinamika mund të shpjegohet si një rezultat i natyrshëm i statistikës dhe mekanikës (klasike dhe kuantike) në një nivel mikroskopik. Në vecanti, mund të përdoret për llogaritjen e madhësive termodinamike të vetive të materialeve nga analizat spektroskopike të molekulave individuale. Në këtë mënyrë, ligjet e gazeve mund të derivohen, nga supozimi se gazi është një koleksion thërrmijash inidviduale, të cilat mund të trajtohen si sfera të ngurta me masë. Nga ana tjetër, nëqoftëse këto thërrmija individuale kanë një ngarkesë elektrike, atëhere përshpejtimi individual i këtyre thërrmijave do të shkaktojë emitimin e dritës. Ishin këto fakte të marra në konsiderate ato që çuan Maks Plankun të formulonte ligjin e rrezatimit të trupit të zi, vetem duke supozuar qe spektri i rrezatimit te emituar nga keto thermija nuk është constant ne lidhje me frekuencen, por është i kuantizuar. Relativiteti Relativiteti është një përgjithësim i mekanikes klasike që përshkruan objekte masive ose objekte që lëvizin me shpejtësi shumë të mbëdha, ose sisteme shumë masive. Ai përfshin relativitetin special dhe të përgjithshëm. Teoria e relativitetit special u propozua më 1905 nga Albert Ajnshtajni në artikullin e tij "Mbi Elektrodinamikën e trupave në lëvizje". Titulli i artikullit i referohet faktit se relativiteti special zgjidh problemin midis ekuacioneve të Maksuellit dhe mekanikes klasike. Teoria është e bazuar mbi dy postulate: 1. forma matematike e ligjeve fizike është invariante në të gjitha sistemet inerciale; dhe 2. shpejtësia e dritës në boshllëk është konstante dhe e pavarur nga burimi i vëzhguesit. Në mënyrë që këto dy postulate mos kundështojnë njëra tjetrën kërkohet që hapësira dhe koha të unifikohen në fabrikën e hapesirë-kohës e cila varet në llojin e sistemit. Relativitei special jep një sërë rezultatesh të habitshme që duket sikur shkojnë kundër intuitës, megjithatë të gjitha këto parashikime janë të verifikuara eksperimentalisht.Ai hedh poshte nocionet absolute të hapësirës dhe kohës duke pohuar se distanca dhe koha varen tek vëzhguesi, koha dhe hapësira perceptohen në mënyrë të ndryshme, në varësi të vëzhguesit. Teoria nxjerr në perfundimin se ndryshimi tek masa, dimensionet, dhe koha shoqërohen me ndryshimet e shpejtësisë së trupit. Ajo gjithashtu jep edhe ekuivalencën e lëndës me energjinë, siç jepet nga formula e ekuivalencës së masës me energjinë E = mc2, ku c është shpejtesia e dritës në boshllëk. Relativiteti special dhe relativiteti Galilean i mekanikës Njutoniane bien dakort kur shpejtësitë e trupave janë të vogla në krahasim me atë të dritës. Relativiteti special nuk e përshkruan gravitacionin; megjithatë duhet theksuar se ai mund të pershkruajë levizje të nxituara në mungesë të gravitetit.<ref>Ndryshimi në shpejtësinë e dritës shkakton ndryshime tek masa, dimenisonet dhe tek koha. Shiko për shembull: Relativiteti i përgjithshëm është teoria gjeometrike e gravitacionit e publikuar nga Albert Ajnshtajni në 1915/16. Ajo unifikon relativitetin special, ligjin universal të gravitetit të Njutonit, duke futur idenë se gravitacioni mund të përshkruhet nga kurbatura e hapësirës dhe kohës. Në relativitetin e përgjithshëm, kurbatura e hapësirë-kohës prodhohet nga energjia e lëndës dhe rrezatimit. Relativiteti i përgjithshëm ndryshon nga metrikat e teorive të gravitacionit nga përdorimi i ekuacionet e fushës të Ajnshtajnit të cilat lidhin përmbajtjen e hapësirë-kohës me vete hapësirë-kohën. Invarianca lokale e Lorencit kërkon që manifoldi në RP të jetë 4-dimensional dhe Lorencian në vend të atij Rimanian. Për më tepër, parimi i kovariancës së përgjithshme e bën të domosdoshme përdorimin e analizës tensoriale. Suksesi i pare i relativitetit të përgjithshëm qe në shpjegimin e preçesionit anormal të perihelionit të Mërkurit. Në 1919, Artur Edington lajmëroi që vëzhgimi i një ylli pranë eklipsit diellor konfirmoi parashikimet e relativitetit të përgjithshëm se trupat masivë mund të përkulin dritën. Që atëhere, shumë observime dhe eksperimente kanë konfirmuar shumë nga parashikimet e relativitetit të përgjithshëm, përfshirë bymimi kohor gravitacional, zhvendosja në të kuqe e gjatësisë valore të dritës, vonesën e sinjalit, dhe rrezatimin gravitacional. Për më tepër, vëzhgime të shumta në kohën e sotme interpretohen si nje afirmim pozitiv i një nga parashikimeve më të çuditshme dhe ekzotike të relativitetit të përgjithshëm, ekzistencës së vrimave të zeza. Mekanika kuantike Mekanika kuantike është dega e fizikës që trajton sistemet atomike dhe nënatomike si dhe bashkëveprimin e tyre me rrezatimin në terma të madhësive të observueshme. Ajo bazohet mbi faktin që të gjitha format e energjisë lëshohen në njësi diskrete të quajtura "kuante". Duhet theksuar se, teoria kuantike lejon vetëm përdorimin e llogaritjeve probabilistike ose statistike mbi tiparet e thërrmijave nënatomike, të dhëna nëpërmjet funksionit valor. Ekuacioni i Shrodingerit në mekanikën kuantike luan rolin analog që ligjet e Njutonit dhe ligji i konservimit të energjisë luajnë në mekanikën klasike — pra, ai parashikon sjelljen e sistemeve dinamike në të ardhmen — ky funksion është një ekuacion vale i dhënë në terma të funksionit valor i cili parashikon në një mënyrë analitike dhe preçise probabilitetin e ngjarjeve dhe rezultateve. Sipas teorive të vjetra të fizikës klasike, energjia trajtohet si një fenomen i vazhdueshëm, kurse lënda mendohet si diçka që zë një vend në hapësire dhe lëviz në mënyrë të vazhdueshme. Sipas teorisë kuantike, energjia emetohet dhe absorbohet në njësi të vogla, diskrete. Një copë individuale ose paketë energjie, quhet një kuant (shumës. kuante), kështu që në disa raste ajo sillet tamam si një grimcë lënde; të gjitha thërrmijat shfaqin veti valore kur janë në lëvizje kështu që në mekanikën kuantike lënda nuk mendohet si e lokalizuar në një vend por si e shpërndarë në një farë mënyre.Për shembull, drita, ose rrezatimi elektromagnetik, që lëshohet ose absorbohet nga një atom ka vetëm frekuenca (ose gjatësi valësh) të caktuara, siç mund të shihet nga vijat spektrale që i korrespondojnë elementit të atij atomi. Teoria kuantike tregon se keto frekuenca i korrespondojnë energjive të përcaktuara të kuanteve të dritës, ose fotoneve, kjo del nga fakti qe elektronet në një atom lejohen të marrin vetem vlera të caktuara të energjisë, ose e thënë ndryshe elektronet mund të ekzistojne vetëm në nivele të caktuara energjitike, një kuant energjie emetohet ose absorbohet kur frekuenca është në proporcion të drejtë me diferencën e energjisë me dy niveleve. Formalizmi i mekanikes kuantike u zhvillua gjatë 1920-ve. Në 1924, Luiz de Brojli propozoi se valët dritore nuk janë të vetmet të cilat shfaqin një karaker dual, pra vala sillet si thërmije siç ndodh në efektin fotoelektrik dhe në spektrat atomike, edhe thërrmijat grimcore shfaqin dukuri valore. Sugjerimi i de Brojlit dha dy formulime të ndryshme të mekanikës kuantike. Mekanika valore e Ervin Shrodingerit (1926) përfshin përdorimin e një koncepti matematik, funksionit valor, i cili është i lidhur me probabilitetin e gjëndjes së një thërrmije në një pikë të hapësirës. Mekanika e matricave e Uerner Hajzenbergut (1925) nuk e përmend fare konceptin e funksionit valor ose koncepte të ngjashme, e megjithatë ajo u tregua se ishte komplet ekuivalente me teorinë e Shrodingerit. Një zbulim shume i rëndësishëm në teorine kuantike është parimi i papërcaktueshmërisë, i enunciuar për herë të parë nga Hajzenbergu në 1927, i cili vendos një limit absolut teorik në saktësinë që mund të arrihet në disa matje; si rezultat i kesaj, mendimi i disa shkencetareve se gjendja fizike e nje sistemi mund të matet në menyre ekzakte për tu përdorur në parashikimin e gjendjes së sistemit në të ardhmen duhet të braktisej. Mekanika kuantike u kombinua me teorinë e relativitetit në formulimin e P. A. M. Dirakut (1928), e cila, përveç të tjerash, parashikoi ekzistencën e anti-thërrmijave. Zhvillime të tjera të teorisë përfshinë statistikën kuantike, të prezantuar në një formë nga Ajnshtajni dhe S. N. Bose (statistika Bose-Ajnshtajn) dhe në një formë tjetër nga Diraku dhe Enriko Fermi ( statistika Fermi-Dirak); Elektrodinamika kuantike, merret me bashkeveprimin midis thërrmijave të ngarkuara dhe fushës elektromagnetike; përgjithësimi i saj jepet nga, teoria kuantike e fushës; dhe elektronika kuantike. Zbulimi i mekanikës kuantike në fillimin e shekullit të 20-të revolucionoi fizikën, sic shihet mekanika kuantike është një nga degët më themelore në pothuajse të gjitha fushat kontemporare të kerkimit. Kërkimi Teoria dhe eksperimenti Kultura e kërkimit në fizikë ndryshon nga shumica e shkencave në ndarjen e teorisë dhe eksperimentit. Që nga shekulli i dymbëdhjetë, shumica e fizikantëve jane specializuar ose në fizikën teorike ose në atë eksperimentale. Fizikanti i madh Italian Enriko Fermi (1901–1954), i cili bëri kontribute themelore si në teori ashtu edhe në fushën eksperimentale në fizikën bërthamore, mund të thuhet se qe një veçanti. Në kontrast me këtë, pothuajse të gjithë teoricienët e suksesshëm në biologji dhe kimi (për shembull kimisti kuantik dhe biokimisti Amerikan Linus Pauling) kane qënë eksperimentalist, edhe pse në kohët e fundit kjo po ndryshon. Teoricienet kërkojnë të zhvillojnë modele matematike që bien dakort me eksperimentet ekzistuese por në të njëjtën kohë bëjnë parashikime për rezultate në të ardhmen, ndërsa eksperimentalistët bëjnë eksperimente për testimin e parashikimeve teorike si dhe eksplorojnë (zbulojnë) fenomene te reja. Edhe pse teoria dhe eksperimenti janë të zhvilluara në mënyrë të ndarë ato varen ngushtë tek njëra tjetra. Progresi në fizikë vjen kur eksperimentalistët bëjnë një zbulim që teoritë ekzistuese nuk mund ta shpjegojnë, ose kur teoritë e reja japin baza për parashikime eksperimentale të testueshme. Teoricienët punojnë ngushtë me eksperimentalistët që zakonisht janë ata që përdorin fenomenologjinë. Fizika teorike është e lidhur ngushtë me matematikën, e cila është gjuha mbi të cilën teoritë fizike janë të bazuara, duhet thënë se fusha të tëra të matematikës, si analiza matematike, u shpikën posaçërisht për të zgjidhur problemet fizikë. Fushat e kërkimit Fushat kontemporante të kërkimit në fizikë mund të ndahen në fizikën e materies së kondensuar; fizikën atomike, molekulare, dhe optike; fizikën bërthamore; astrofizikën; gjeofizikën dhe biofizikën. Disa departamente fizike kane edhe fusha speciale kerkimi mbi edukimin në fizikë. Që nga shekulli i njëzetë, fushat individuale të fizikës kanë filluar të bëhen shumë të specializuara, sot shumica e fizikantëve punojnë në një fushë të vetme gjatë gjithë karrieres së tyre. "Universalistë" si Albert Ajnshtajni (1879–1955) dhe Lev Landau (1908–1968), të cilët punuan në fusha të shumta në fizikë, në kohët e sotme janë shumë të rrallë. Fizika e materies së kondensuar Fizika e materies së kondensuar është një fushë e fizikës që merret me vetitë fizike makroskopike të lëndës. Në vecanti, ajo merret me fazat e kondensuara që shfaqen sa herë që numri i përbërëseve të sistemit është shumë i madh dhe forcat e bashkëveprimit midis përbërëseve janë shumë të forta. Shembujt më të njohur janë fazat e kondensuara të ngurta dhe lëngjet, të cilat janë rrjedhojë e lidhjeve dhe forcave elektromagnetike midis atomeve. Forma më ekzotike të fazave të kondensuara përfshinë superfluidet dhe Kondensatet Boze-Ajnshtajn të gjetura në disa sisteme atomike në temperatura shume të ulta, si dhe fazën superpërcjellëse që shfaqet në elektrone përcjellës në disa materiale të caktuara, si dhe fazat ferromagnetike dhe antiferromagnetike të spinit në laticën atomike. Fizika atomike, molekulare, dhe optike Fizika atomike, molekulare, dhe optike (AMO) është studimi i bashkëveprimeve lëndë-lëndë dhe dritë-lëndë në shkallën e një atomi të vetëm ose për disa struktura që përmbajnë vetëm pak atome. Të treja deget janë të grupuara së bashku për shkak të ndërlidhjeve, ngjashmërise së metodave që përdoren dhe shkalleve të ngjashme të energjisë. Të treja zonat përfshijnë trajtime klasike ose kuantike; siç dihet analizimi i sistemit bëhet nga një këndvështrim mikrosokpik (në kontrast me analizimin makroskopik). Fizika atomike studjon çatinë elektronike të atomeve. Fusha kërkimore në kohët tona po fokusohet në kontrollin kuantik, ftohjen dhe zënien në grackë të atomeve dhe ioneve, në përplasjet dinamike në temperaturë të ulta si dhe në sjelljen e gazeve që bashkëveprojnë në mënyrë të dobët (Kondensatet Bose-Ajnshtajn si dhe sistemet e holluara Fermionike të degjeneruara), në matjen me preçision të konstanteve themelore si dhe në efektet e korrelacioneve të elektroneve në strukturën dhe dinamikën e sistemeve. Fizika atomike është e infulencuar nga bërthama (shiko, për shembull, ndarjen e niveleve energjitike), kurse fenomene intra-bërthamore si fisioni dhe fuzioni konsiderohen pjesë të fizikës bërthmore. Fizika molekulare fokusohet në struktura multi-atomike si dhe në bashkëveprimin e tyre të brendshëm ose të jashtëm me lëndën dhe dritën. Fizika optike është e veçantë nga optika sepse ajo nuk tenton që të fokusohet në kontrollimin e fushave klasike të dritës nga objektet makroskopike, por në vetitë themelore të fushave optike dhe bashkëveprimit të tyre me dritën në botën mikroskopike. Fizika bërthamore Fizika bërthamore merret me studimin e përbërëseve elementare të lëndës dhe energjisë, si dhe me bashkëvepimet mes tyre. Ajo njihet gjithashtu edhe si "fizika e energjisë së lartë", sepse shumë thërrmija elementare nuk shfaqen zakonisht, veçse në përplasje që ndodhin në energjira shumë të larta me thërrmijat e tjera, siç ndodh në përshpejtuesit e thërrmijave. Tani, bashkëveprimet e thërrmijave elementare përshkruhen nga Modeli Standart. Ky model merr parasysh 12 thërrmija të njohura të lëndes të cilat bashkëveprojnë nëpërmjet forcave themelore të fortë, të dobët, dhe asaj elektromagnetike. Dinamika e thërrmijave të lëndës përshkruhet nëpërmjet shkëmbimit thërrmijave mesazhere që mbajnë forcat. Këto thërrmija mesazhere njihen rrespektivisht si gluonet, W− dhe W+ dhe bozoni Z, si dhe fotoni. Modeli Standart gjithashtu parashikon ekzistencën e një thërrmije të njohur si bozoni Higgs, ekzistenca e të cilit nuk është verifikuar akoma. Astrofizika Astrofizika dhe astronomia janë aplikimet e teorisë dhe metodave fizike për studimin e strukturës yjore, evolucionit yjor, origjinës së sistemit diellor, dhe problemeve të lidhura me kozmologjinë. Për shkak se astrofizika është një subjekt shumë i gjerë, astrofizikantët zakonisht aplikojnë shumë disiplina të fizikës, përfshirë mekanikën, elektromagnetizmin, mekanikën statistike, termodinamikën, mekanikën kuantike, relativitetin, fizikën bërthamore, dhe fizikën atomiko-molekulare. Astrofizika u zhvillua nga shkenca e vjetër e astronomisë. Astronomët e civilizimeve të hershme bërën vëzhgime metodike të qiellit, kjo duket nga artifaktet e shumta astronomike të kohëve të hershme të gjetura në kultura të ndryshme. Pas shekujsh zhvillimi nga astronomët Babiloniane dhe Greke, astronomia perëndimore u fut në një periudhë letargjike për katërmbëdhjetë shekuj deri në ardhjen e Nicolaus Copernicus i cili modifikoi sistemin Ptolemaik duke vendosur diellin në qendër të universit. Observimet e detajuara të Tycho Brahes çuan në Ligjet e Keplerit të lëvizjes planetare. Në të njëjtën kohë teleskopi i Galileut ndihmoi në zhvillimin e shkencës moderne. Teoria e Njutonit e gravitetit universal dha një bazë dinamike për ligjet e Keplerit. Në fillim te shekullit te 19-te., shkenca e mekanikes qiellore arriti një stad shumë të zhvilluar në duart e Leonhard Euler, J. L. Lagranzhit, P. S. Laplasit, dhe të tjerëve. Teknika matematike të fuqishme bënë të mundur zgjidhjen analitike të disa nga problemeve më thelbesore të gravitacionit klasik të zbatura tek sistemi diellor. Në fund të shekullit të 19-të, zbulimi i vijave spektrale në dritën e diellit provoi se elementet e gjetur tek Dielli gjënden edhe në Toke. Gjatë kësaj kohe interesi u zhvendos nga përcaktimi i distancës dhe pozicionit të yjeve tek përcaktimi i përbërjes së tyre fizike (shikoni struktura yjore dhe evolucioni yjor). Për shkak se aplikimi i fizikës tek astronomia ka zënë nje rol thelbësor përgjatë shekullit të 20-të, diferencimi midis astronomisë dhe astrofizikës është zhdukur. Zbulimi nga Karl Jansky në 1931 që radio sinjalet e emetuara nga trupat qiellore shënoi fillimin e shkencës së radio astronomisë. Në kohët e fundit, zbulimet astronomike janë zgjeruar me hedhjen e sondave kozmike. Perturbimet dhe interferenca nga atmosfera e Tokes e bejnë të domosdoshme përdorimin e astronomisë së rrezeve-X,infra te kuqe, ultraviolet, rreze gama. Teleskopi hapësinor Habëll, i lëshuar në 1990, ka bërë të mundur shikimin e pamjeve vizuale të një kualiteti dhe qartësie të lartë që ja kalon pamjeve të marra nga instrumentet tokësore; vëzhgimet nga Toka përdorin teleskope me optikë adaptive e cila bën të mundur kompesimin e turbulencës pranë atmosferës së Tokës. Kozmologjia fizike është studimi i formimit dhe evolucionit të universit në shkallat më të mbëdha. Teoria e relativitetit e Albert Ajnshtajnit luan një rol thelbësor në teoritë moderne kozmologjike. Në fillim të shekullit të 20-të, zbulimi i Habëllit që universi po zgjerohej, siç tregohet nga diagrami i Habëllit, bëri që të dilnin teori të reja si Modeli i gjendjes se qendrueshme te universit dhe ai i Bumit te madh. Teori e Bumit te Madh u konfirmua nga suksesi i parashikimeve të teorisë së Nuklosintezës së Bumit te Madh dhe zbulimit të sfondit kozmik mikrovalor në 1964. Modeli i Bumit të madh qëndron mbi dy shtylla teorike: Teoria e relativitetit të përgjithshëm e Albert Ajnshtajnit dhe parimi kozmologjik. Kozmologjistët, kohët e fundit kanë formuar një model preçiz të evolucionit të universit, i cili perfshin inflacionin kozmik, energjinë e zezë dhe lëndën e zezë. Fizika e aplikuar Fizika e aplikuar është një term i përgjithshëm për fizikën që hyn në pune për një përdorim të caktuar. Aplikimi dallohet nga fizika e pastër nga një kombinim delikat i faktorëve si motivacioni i kërkuesve dhe sjellja e tyre në lidhje me teknologjinë ose shkencën që ndikohet nga puna e tyre. Kjo degë ndryshon nga inxhinieria sepse fizikanti mund të mos dizenjojë ndonje gjë të caktuar, por ai i perdor konceptet fizike gjatë kohës që bën kërkime me qëllim që të zhvillojë teknologji të reja për zgjidhjen e një problemi. Kjo në një fare mënyre është e ngjashme me matematikën e aplikuar. Fizikantët e aplikuar mund të jenë të interesuar në përdorimin e fizikës për kërkime shkencore. Për shembull,njerzit që punojnë në përshpejtuesit bërthamorë kërkojnë që të ndërtojnë detektorë më të mirë thërrmijash për kërkime në fizikën teorike. Fizika përdoret jashtëzakonisht shumë në çdo degë inxhinierie. Për shembull, statika, një nëndegë e mekanikës, përdoret për ndërtimin e urave ose strukturave të tjera, kurse akustika përdoret për të ndërtuar salla më të mira për koncertet ose operat. Një kuptim i fizikës është shumë i rëndësishëm në dizenjimin e simulatorëve realistë për fluturime ose për lojrat kompjuterike, si në motorin fizik, apo edhe në filma për arritjen e efekteve realiste. Fizika edukative Fizika edukative i referohet metodave të tanishme pedagogjike që përdoren për të mësuar fizikën, si dhe asaj pjese të kërkimeve pedagogjike që kërkojnë të përmirësojnë këto metoda. Historikisht, fizika është mësuar në shkollën e lartë dhe në nivelin unversitar, së bashku me ushtrimet e laboratorit të cilat kanë për qëllim verifikimin e koncepteve që janë shpjeguar gjatë leksioneve. Programet universitare zakonisht përfshinë trainimin në degët themelore, të fizikës klasike dhe asaj kuantike. Trainimi specializohet më tej kur studenti mbron doktoraturën për një temë të caktuar. Shumica e universiteteve kontemporane kanë grupe të specializuar brenda departamentit të cilat merren me një program të caktuar (si psh grupi i optikës kuantike). Një nga pedagogët më te famshëm në fizikë Riçard Fajman mendonte se dhënia e mësimit ne fizikë qe një art më vete. Publikime të rëndësishme në fizikë Shiko: Publikime të rëndësishme në fizikë Shiko edhe Mekanika klasike Mekanika e Njutonit Mekanika e Hamiltonit Mekanika e Lagranzhit Elektromagnetizmi Optika Elektrodinamika kuantike Teoria e relativitetit Termodinamika Mekanika statistike Mekanika kuantike Teoria Shkencore Burimet e të dhënave Lidhje të jashtme Portal i drejtuar nga Instituti i Fizikës Koncepte themelore Diskutim Portali fizika Organizata (Web) AIP: Instituti Amerikan i Fizikës IOP: Instituti i Fizikes APS: Shoqëria Amerikane Fizike SPS: Shoqëria e Studentëve të Fizikës Amerikane CAP: Organizata Kanadeze e Fizikantëve EPS: Shoqëria Fizike Europiane Wikibooks {{ #if: Fizika}} Wikibooks ka një axhendë studimi për fizikën Wikibooks ka një Shkencë


Sistem Ngrohje / system ngrohje per shtepi Panele rrezatues per mbi-tavan 60 x 60 cm - Sistem Ngrohje / system ngrohje per shtepi HomePanele rrezatues per mbi-tavan 60 x 60 cm Panele rrezatues per mbi-tavan 60 x 60 cm Panelet për tavan janë të lehtë për të instaluar sepse nuk pershojnë shumë dhe të vegjël. Kostot e blerjes, instalimt dhe funksionimit janë më të lira se çdo lloj tjetër impjanti të ngjashëm (me ujë, me gas, me rrezatim, etj ...). Elementet e ngrohjes kanë një inerci shumë të ulët termike dhe falë kësaj ngron zonën shumë shpejt. Nuk ka nevojë për shërbim dhe mirëmbajtje, nuk ka nevojë për asnjë autorizim. Panel për Tavan 60X60 Panelet me rrezatim të Thermal Technology® i përshtaten çdo situate (të varura në tavan në një lartësi të caktuar, etj ...), janë të çmontueshëm lehtësisht. Panelet rrezatues janë ideale për ngrohjen e zonave të veçanta apo vende pune në një mjedis të vetëm, të tilla si oficina, magazina, kioska apo oborre e mjedise publike si bare, restorante, etj ... Ngrohje me panele për tavan do të thotë kursim energjie perchè, në sajë të efektit të rrezatimit, gjithë energjia përqëndrohet për të ngrohur njeriun, dyshemenë, muret, objektet dhe vetëm indirekt ajrin. Sistemi vepron në me energji elektrike dhe për këtë arsye është i lirë nga çdo detyrim ligjor, ose kontroll ndaj zjarrit. Sistemi nuk ka djegie, sistemi nevojë për oxhaqe apo tuba për të dalë tymi. Paneli rrezatues duhet të jetë montuar sipër me sipërfaqen rrezatuese drejtë poshtë. Lartësia mund të jet: 2,30 metra për mjedise me njerëz të ulur dhe 2,70 metra në rastin e mjediseve me njerëz në këmbë; në raste të veçanta Paneli mund të jetë i pozicionuar në lartësi të ndryshme (na kontaktoni për më shumë). Panelet rrezatues janë të pajisur 4 grepa për varjen në tavan.


1.4. Monitoron dhe raporton në baza të rregullta mbi numrin e përfitueseve nga skemat pensionale;


Drejtoria Arsimore Fier HYRJE NXËNËSIT E PRINDËRIT PERSONELI PEDAGOGJIK INSTITUCIONET ARSIMORE DREJTORIA ARSIMORE RAJONALE E QARKUT FIER Drejtoria Arsimore Rajonale Fier (DAR Fier) është institucion shtetëror në vartësi të Ministrisë së Arsimit dhe Sportit. DAR Fier drejton veprimtarinë e sistemit arsimor parauniversitar në qarkun e Fierit në përputhje me Vendimin e Këshillit të Ministrave nr.66, dt. 3.2.2010, "Për riorganizimin e drejtorive arsimore rajonale dhe zyrave arsimore". Kjo drejtori ushtron edhe funksionet e zyrës arsimore (ZA) për rrethin e Fierit, ndërsa rrethet e Lushnjës dhe Mallakastrës kanë zyrat arsimore përkatëse. Në përfundim të procesit të konkurrimit për drejtuesit e rinj të DAR, drejtor i DAR Fier është zgjedhur z. Shkëlqim Allkaj. Në këtë drejtori funksionojnë 4 sektorë: Sektori i Kurrikulës dhe Cilësisë (monitoron cilësinë e sistemit arsimor në institucionet publike dhe private, drejton zhvillimin e kurrikulës mësimore në shkallë qarku). Përgjegjës i sektorit: Ilir Lugaj. Sektori i Programeve të Zhvillimit (për administrimin e burimeve njerëzore, infrastrukturës dhe planifikimin e buxhetit për sistemin e arsimit publik). Përgjegjëse e sektorit: Brunilda Dhamo. Sektori i IT dhe Statistikës (zbaton projektet për shtrirjen e teknologjisë së informacionit në sistemin arsimor, monitoron dhe përpunon treguesit statistikorë). Përgjegjës i sektorit: Florenc Gjata. Sektori i Shërbimeve të Përgjithshme (ekzekuton detyrimet financiare në arsimin publik, kujdeset për funksionimin e drejtorisë në aspektin teknik). Përgjegjëse e sektorit: Suzana Nazëraj. Orari i pritjes së publikut Të gjithë personat që kërkojnë informohen ose të shprehin ankesa për çështje të ndryshme mund të kontaktojnë drejtpërdrejt një nga përgjegjësit e sektorëve të DAR sipas grafikut të mëposhtëm. Përgjegjësi i ngarkuar me pritjen e publikut atë ditë, pavarësisht kompetencave të tij, do të jetë në dispozicion të të interesuarve për t'iu përgjigjur ose për të përcjellë problemet që kanë. TË HËNËN Ora 1400 – 1600 BRUNILDA DHAMO PËRGJEGJËSE E SEKTORIT TË PROGRAMEVE TË ZHVILLIMIT ILIR LUGAJ PËRGJEGJËS I SEKTORIT TË KURRIKULËS DHE CILËSISË FLORENC GJATA PËRGJEGJËS I SEKTORIT TË TEKNOLOGJISË SË INFORMACIONIT DHE STATISTIKËS TË ENJTEN SUZANA NAZËRAJ PËRGJEGJËSE E SEKTORIT TË SHËRBIMEVE TË PËRGJITHSHME Ora 1200 – 1400 SHKËLQIM ALLKAJ DREJTORI I DAR Olimpiadat në shkollat 9-vjeçare dhe të mesme MAS ka publikuar kalendarin e olimpiadave si vijon (kliko...) Pas vlerësimit të punimeve të fazës I të olimpiadave për shkollat e mesme DAR Fier shpalli rezultatet, të cilat iu janë dërguar drejtorive të të gjitha shkollave me postë elektronike. Lista e nxënësve të kualifikuar për fazën II të olimpiadave Ndryshohen udhëzimet për emërimin e personelit mësimor dhe drejtues në institucionet e arsimit parauniversitar (kliko ....) Letra e hapur e Ministres së Arsimit dhe Sportit, znj. Lindita Nikolla, drejtuar mësuesve në të gjithë vendin (kliko ....) Udhëzimi për vlerësimin në klasën e tretë në ciklin fillor (kliko...) Ndryshimi i fundit: 12-12-2013 | Autor Eugen Mino


source: fineweb

text: Presidentët e Kosovës dhe të Serbisë, Atifete Jahjaga dhe Tomisllav Nikolliq, do të takohen më 6 shkurt në Bruksel, raporton agjencia serbe e lajmeve Beta, duke u thirrur në burimet e saj brenda Bashkimit Evropian. Po sipas saj, takimi do të zhvillohet nën praninë e shefes për politikë të jashtme të BE-së, Catherine Ashton, ndërsa në krye të agjendës do të jetë normalizimi i marrëdhënieve Prishtinë-Beograd. Presidentja e Kosovës, Atifete Jahjaga, kohë më parë, ka deklaruar se është e gatshme të takohet me këdo, përfshirë edhe homologun serb, për interesa të Republikës së Kosovës.


Smart Center | Tea Party në Smart Shumë thjeshtë, në Angli, Mbretëresha Katerinë, të cilës i pëlqente të pinte çajin e ngrohtë, kur martohet me Mbretin Çarls i Dytë e sjell këtë prej Spanjës ne 1661. Nis edhe ta ofrojë atë për vizitorët e vet, në një filxhan porcelani me shumë elegancë. Do të quhej ndoshta momenti i parë i një tradite kaq të folur... Një moment tjetër do të ishte kur Dukesha e Bedford, Anna, do të kërkonte të konsumonte një vakt të vogël për të shmangur pritjen e gjatë midis drekës e vaktit të darkës. Një filxhan çaji me kek dhe gjalpë ishte diçka me shije, por ndihej e vetme, andaj filloi të ftonte mikesha për të ndarë këtë vakt të pasdites, duke e kthyer ketë tekë të Dukeshës në një ceremoni me një ritual të kujdesshëm në çdo detaj. Për të njohur më mirë dhe prekur nga afër çdo element të kësaj tradite, si dhe për një mbrëmje shoqërore ku mund të ndajmë me shumë kënaqësi mënyra të mira të mirësjelljes në një tavolinë çaji, mbrëmjeje apo çfarëdo feste apo takimi miqsh, organizuam me disa prej studentëve tanë në Smart një Tea Party. Veç vëmendjes ndaj një sjelljeje elegante dhe të këndshme të cilën mund ta ruajmë dhe praktikojmë çdo ditë, me shumë kujdes kemi përgatitur edhe ushqimin, të cilin e kemi arritur ta sjellim shijehollë dhe origjinal si prej familjesh me status shoqëror. Scones të shërbyera me clotted cream dhe reçel sipas recetave vendase dhe të përgatitura prej mësueseve të kujdesshme dhe studentëve të talentuar. Do të kemi kubat e sheqerit dhe finger sandwiches sipas mënyrës britanike gjithashtu, të shoqëruara me ëmbelsira të shijshme prej duarartëve që kishin dëshirë te shtonin diçka prej vetes. Humorin e sjellim përherë dhe s’do të mungonte gjithsesi. Një mbrëmje e frytshme do të quhej së miri. Një Tea Party është një traditë e këndshme dhe me të mira kulturore e shoqërore, veç atyre argëtuese.


marr në gojë karin, tits e madhe, sy kafe, tits natyrore, tits e madhe natyrore, punë dore, siri, will powers


source: wikipedia

text: Tirana, në të folmen tiranase: Tirona, është kryeqendra e qarkut dhe rrethit me të njëtin emër dhe kryeqyteti i Republikës së Shqipërisë. Tirana ndodhet në qendër të Shqipërisë, rreth 35 km në lindje të Durrësit dhe rreth 40 km në veriperëndim të Elbasanit, në një luginë të rrethuar nga Mali i Dajtit në lindje, kodrat e Kërrabës dhe Saukut në jug, kodrat e Vaqarrit dhe Yzberishtit në perëndim dhe ato të Kamzës në veri. Më 1614, valiu i Shkodrës, Sylejman pashë Bargjini nga Mulleti e ngriti në rangun e kasabasë, por haset e përmendur që më 1418 në një dokument të Venedikut, duke qenë pjesë e viseve të banuara vazhdimisht që nga Epoka e Hekurit. Në kushtet e Luftës Ballkanike, paria e Tiranës shpalli pavarësinë 26 nëntor 1912 dhe u shpall kryeqytet i përkohshëm i Shqipërisë në 9 shkurt 1920 nga Kongresi i Lushnjës dhe pjesëtarët e Këshillit Kombëtar hynë në qytet në 11 shkurt 1920. Përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet i Shqipërsisë në vitin 1925 nga Asambleja Kushtetuese. Ishte vendi qendror i Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë. Sot qyteti po përjeton një periudhë të zhvillimit progresiv ekonomik, social dhe urban, me ndërtimin dhe rregullimin monumentale e parqeve, ndërtesave, duke përfshirë edhe rindërtimin e objekteve fetare të shkatërruara gjatë pushtimit turk dhe regjimit komunist. Qyteti i Tiranës është qyteti më i madh i Shqipërisë dhe qendra më e madhe ekonomike, administrative, politike, industriale, mediale, akademike, sociale dhe kulturore e vendit. Tirana ndodhet vetëm 17 km larg aeroportit "Nënë Tereza", i vetmi aeroport ndërkombëtar në Shqipëri i njohur dhe me emrin Rinas. Ky aeroport është hyja më e rëndësishme lidhëse ndërmjet Shqipërisë dhe pjesës tjetër të botës. Tirana shtrihet në koordinatat 41.33° veri dhe 19.82° lindje. Gjeografia Tirana ndodhet 110 metra mbi nivelin e detit. Lartësia mesatare e fushës së Tiranës është 521 m, kurse dy malet më të larta rrëz të cilëve shtrihet janë Mali i Dajtit me 1612 m dhe Mali me Gropa me 1828 m. Qyteti gjendet rreth 34 kilometra larg detit Adriatik në perëndim. Nga jugu dhe perëndimi rrethohet nga kodra relativisht të ulta, kurse nga ana veriperëndimore Tirana shtrihet mbi një zonë të rrafshët. Në periferinë veriore kalon lumi i Tiranës. Disa kilometra më tutje nga ana jugore rrjedh lumi i Erzenit. Para reformës administrative të 2014, sipërfaqja e qytetit të Tiranës ishte rreth 31 km2, ndërsa sipërfaqja e gjithë rrethit ishte 1288 km2 dhe përfshinte katër qendra: Tiranën, Vorën, Krrabën dhe Kamzën si dhe 150 fshatra. Pas reformës administrative bashkia e Tiranës u zgjerua në 1,110.03 km2 ndërkohë që rrethet si njesi administrative u shkrinë. Tirana gjithashtu është pjesë e qarkut të Tiranës që ka një sipërfaqe prej 1,652 km2 dhe përfshin pesë bashki : Tiranën, Kamzën, Vorën, Kavajën dhe Rrogozhinën. Qendrën e Tiranës e përshkon përroi i Lanës i cili në grykëderdhje bashkohet me lumin Ishëm. Tirana ndodhet në të njëjtin paralel me Napolin, Madridin dhe Stambollin dhe në të njëjtin meridian me Budapestin dhe Krakovin. Klima Në Tiron mbizotëron një klimë nëntropikale-mesdhetare me rreshje dimërore dhe me temperatura mesatare vjetore në korrik + 24° Celsius dhe në janar +7° Celsius. Në vit bie 1 189 mm shi. Historia Regjistrimi i tokave të qytetit u bë nën pushtimin osman, në vitet 1431–1432. Më 1614 Sylejman Pasha, e ngriti në rangun e kasabasë duke ndërtuar një xhami, një hamam dhe një imaret. Dy shekuj me vonë drejtimin e qytetit e mori familja Toptani nga Kruja. Dy lagjet më të vjetra të Tiranës kanë qenë ajo e Mujos dhe e Pazarit, të ndodhura sot në zonën mes qëndrës aktuale dhe rrugës së Elbasanit. Si kryeqytet i përkohshëm Tirana u shpall më 8 shkurt 1920 nga Kongresi i Lushnjës dhe përfundimisht e mori këtë status më 31 dhjetor 1925. Në vitin 1990 Tirana numëronte vetëm 244.200 banorë. Aktualisht, dyndja masive e banorëve nga gjitha anët e tjera të vendit përdrejt kryeqytetit, të cilët shpresojnë të gjejnë aty punë dhe jetë me të mirë, e ka çuar popullsinë e Tiranës në mbi 1.000.000 banorë. Tirana, siç quhet dhe nga vendasit Zemra e Shqipërisë, është qyteti që lulëzon dhe zhvillohet më shpejt, ai është tepër ritmik dhe ofron mundësi të shumëllojshme aktiviteti jo vetëm për banorët vendas, por edhe atyre të huaj. Kryeqyteti Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm i Shqipërisë në 9 shkurt 1920 nga Kongresi i Lushnjës dhe pjesëtarët e Këshillit Kombëtar hynë në qytet në 11 shkurt 1920. Përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet i Shqipërisë në vitin 1925 nga Asambleja Kushtutetuese. Në Historinë e Popullit Shqiptar, "Periudha e Pavarësisë" (28 nëntor 1912 – 7 prill 1939), në faqen 249 përmendet shpallja e Republikës Shqiptare nga Asambleja Kushtetuese dhe miratimi i statutit apo kushtetutës republikane, në të cilat Tirana shpallet përfundimisht kryeqytet i Shqipërisë. Në Tiranë, përkundrazi kundërshtimi i Esat Pashë Toptanit, hëpërhë ishte eleminuar, për sa kohë ai ishte kundërshtar i qeverisë së Durrësit. Veç kësaj Tirana ndonëse kishte një popullsi të barabartë me atë të Elbasanit, kishte kushte më të mira për organet qeveritare. Këtu kishte më tepër ndërtesa të mëdha, më tepër lokale publike, më tepër rrugë të gjera, më tepër hotele. Duke marrë parasysh këto faktorë, qeveria e Lushnjës mori vendim më 9 shkurt 1920, që ta vendoste kryeqytetin e Shqipërisë përkohësisht në Tiranë, duke e lënë të hapur çështjen e vendosjes përfundimtare të kryeqytetit kur të mblidhej e para asamble kushtetuese. Me miratimin e të gjithë pjesëtarëve të Kongresit të Lushnjës, anëtarët e Këshillit të Lartë, së bashku me pjesëtarët e qeverisë dhe të Këshillit Kombëtar, hynë më 11 shkurt 1920 në Tiranë, fill pasi repartet e ushtrisë italiane ishin larguar nga qyteti dhe vendosur në Durrës. Banorët e Tiranës e pritën me entuziasëm hyrjen e organeve të larta shtetërore, në kryeqytetin e përkohshëm të Shqipërisë, të cilin asambleja kushtetuese e vitit 1925 e shpalli përfundimisht kryeqytet të saj. Sidoqoftë jeta e Tiranës si kryeqytet i Shqipërisë fillon më 11 shkurt 1920. Etimologjia Ekzistojnë disa hipoteza për prejardhjen e emrit Tiranë: Tiranë mendohet se vjen nga fjala Theranda, e përmendur në burimet e lashta greke dhe latine, që vendasit e quanin Të ranat, meqë fusha ishte formuar si rezultat i materialeve të ngurta që sillnin ujërat nga malet përreth. Tirana vjen nga Tirkan. Tirkan ka qenë një kështjellë në shpat të malit të Dajtit. Akoma ekzistojnë rrënojat e kësaj kështjelle të lashtë që daton në fillimin e shekullit të parë para lindjes së Krishtit, e cila mendohet të këtë qenë kështjella që historiani bizantin Prokop (shek.VI), e quan kështjella e Tirkanit. Tirana vjen nga Greqishtja e Vjetër Tyros (Τύρος) që do të thotë bulmet. Në fushën e Tiranës, bëhej tregtimi i bulmetrave nga barinjtë e zonave përreth. Tirana ose Tirônë, siç quhet në dialektin e vendit, e ka origjinën nga mënyra se si thirreshin banorët e këtij vendi. Duke qenë se popullsia e vendosur në këtë territor vinte kryesisht nga malet e zonës përreth atëherë nga vendasit ato quheshin "Të rônë" (të rënë). Edhe sot, në gjuhën e përditshme, për familjet që vijnë nga zonat malore përdoret shprehja "kanë rënë (psh) në Durrës" (apo diku tjetër). Për herë të parë emri i Tiranës përmendet në vitin 1418 në një dokument të Venedikut. Arkeologjia Mozaiku i Tiranës është i vetmi monument arkeologjik brenda territorit të qytetit të Tiranës. Në vitin 1972, gjatë punës për ndërtimin e pallateve të bllokut "Partizani" në lagjen nr. 9 të qytetit të Tiranës, u zbuluan rrënojat e një ndërtese antike, njëri nga ambientet e të cilit ishte i shtruar me mozaik. Sipas autorëve, kemi të bëjmë me një qendër fshatare të shekujve të parë pas Krishtit që në fillim të shek. III u zëvendësua me një vilë fshatare (rustica). Salla me mozaik e pajisur dhe me një absidë ishte ambjenti kryesor i saj. Autorët mendojnë edhe që në shek. V-VI vendin e vilës e zuri një bazilikë paleokristiane. Pjesa e gërmuar e monumentit u rrethua dhe u vu në mbrojtje nga Instituti i Monumenteve të Kulturës (IMK). Gjatë viteve 2003-2004 punimet e sistemimit të rrugëve dhe instalimeve të ndryshme të bllokut "Partizani" zbuluan pranë rrethimit të monumentit pjesë të tjera të kompleksit. Më kryesoret këtu ishin vaskat e fermentimit të mushtit të rrushit, por edhe pjesë të tjera muresh në dy pika të ndryshme. Brenda këtij kompleksi u zbuluan tre stela varresh të periudhës romake. Gërmimet e fundit përforcuan mendimin se kemi të bëjmë me një vilë fshatare, ndërkohë që nuk është gjetur asnjë e dhënë për transformimin në bazilikë paleokristiane të mbështetur nga autorët e gërmimit të parë të viteve ’70. Në mënyrë konvencionale, siti arkeologjik është emërtuar dhe njihet me emrin "Mozaiku i Tiranës". Politika Kryebashkiakët e Tiranës Pas rënies së komunizmit Që nga tetori i vitit 2000 deri më 23 maj 2011 kryetar i bashkisë se Tiranës ishte piktori dhe lojtari i dikurshëm i basketbollit, si dhe për një kohë të shkurtër ministër i kulturës, rinisë dhe sportit, Edi Rama. Në tetor të vitit 2003 ai u rizgjodh sërish pas zgjedhjeve komunale. Paraardhësit e tij të viteve '90 ishin kryebashkiakët Sali Kelmendi (1992–1996) dhe Albert Brojka (1996–2000) të Partisë Demokratike (PD). Më 23 maj 2011 kryetari i ri i bashkisë u shpall Lulzim Basha një i diplomuar në një nga universitetet më të njohur të Europës i cili fitoi zgjedhjet e 8 majit 2011 ndaj ish kryetarit të Bashkisë, Edi Rama. Këshilli Bashkiak Burimi: http://www.tirana.gov.al/ Këshilli Bashkiak zgjidhet për një periudhë 4-vjeçare. Mandati i këshilltarit është i vlefshëm nga koha që këshilltarët bëjnë betimin dhe e nënshkruajnë atë, deri në konstituimin e këshillit pasardhës. Mandati i këshilltarit pushon para afatit 4-vjeçar në rastet që parashikon neni 27, pika 4 (gërmat a, b, c, c, d, dh, e, ë) e ligjit 8652, dt.31.07.2000, Për Organizimin dhe Funksionimin e Qeverisjes Vendore. Këshilltari që mbaron mandatin para kohe në përputhje me ligjin, lëshon një deklaratë me shkrim ku shpjegon arsyet përkatëse. Për zëvendësimin e tij komisioni i mandateve i paraqet Këshillit Bashkiak kandidatin e rradhës të listës shumëemërore të subjektit elektoral të cilit ai i përkiste duke ndjekur këtë rradhe pune: Verifikon vlefshmërinë e mandatit Harton procesverbalin dhe e lexon atë përpara këshillit Organizon betimin e këshilltarit dhe nënshkrimin e tekstit prej tij Në periudhën nga data e shpalljes së zgjedhjeve të rradhës deri në konstituimin e këshillit të ri, Këshilli Bashkiak ushtron funksione të kufizuara dhe merr vendime vetëm për raste të situatave emergjente. Komisionet Këshilli Bashkiak i Tiranës përbëhet nga 55 këshilltarë. Ai ka 14 komisione të cilat janë: Komisioni i Financave (7 anëtarë) Komisioni Juridik (5 anëtarë) Komisioni i Ekonomisë dhe Çështjeve Sociale (5 anëtarë) Komisioni i Arsimit (5 anëtarë) Komisioni i Shëndetësisë, Veterinarisë, Mbrojtjes së Mjedisit (5 anëtarë) Komisioni i Shërbimeve Publike (5 anëtarë) Komisioni i Rregullimit të Territorit (5 anëtarë) Komisioni i Jashtëm (5 anëtarë) Komisioni i Mandatave (5 anëtarë) Komisioni i Rendit Publik dhe Mbrojtjes civile (5 anëtarë) Komisioni i Strehimit (5 anëtarë) Komisioni i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve (5 anëtarë) Komisioni i Kontrollit Financiar (5 anëtarë) Komisioni i Vlerësimit të Figurave të Shquara të Qytetit (7 anëtarë) Gjatë periudhës janar-qershor 2010, Këshilli Bashkiak i Tiranës ka miratuar 14 Vendime. Binjakëzimet Njësitë bashkiake Bashkia e Tiranës është ndarë në njëmbëdhjetë bashkitë të vogla. Demografia Tiranës u përmend për herë të parë midis viteve 1372 dhe 1418 në dokumentet veneciane. Gjatë asaj kohe, ajo njihej si një fshat i vogël që përbëhej nga 60 zona të banuara, me rreth 1000 shtëpi dhe 7300 banorë. Marin Barleti (një historian dhe prift shqiptar nga Shkodra), Tiranë e Madhe dhe e Vogël. Në vitin 1583, qyteti kishte 110 zona të banuara me 2900 shtëpi dhe 20,000 banorë. Kur Sylejman Pasha themeloi qytetin në vitin 1614, ndërtimet e para në zonë ishin një xhami, një furrë dhe një hamam. Dy shekuj më vonë, kontrolli i qytetit u fitua nga familja fisnike Familja Toptani e Krujës dhe kishte vetëm 4000 banorë. Është vërejtur se dy lagjet më të vjetra ishin Mujos dhe Pazari, midis Sheshit Skënderbej dhe Rrugës së Elbasanit, në të dyja anët e lumit Lana. Në vitin 1820 popullsia e Tiranës ishte rreth 12.000 banorë. Pas Rënies se komunizmit në Shqipëri në vitin 1990, qyteti kishte rreth 250.000 banorë dhe që atëherë një fluks i madh nga pjesët e tjera të vendit e ka rritur popullsinë në 557,422 sipas censit të 2011, ndërkohë që rritja vazhdon dhe aktualisht. Sipas Censit të 2011, përbërja fetare e bashkisë së Tiranës ishte 55.7% myslimane, 6.4% ortodokse, 5.4% katolike dhe 3.4% bektashi. Pjesa tjetër prej 29.1%, ishin kryesisht jofetarë (ateistë, agnostikë etj.) apo të padeklaruar. Kisha Katolike Romake përfaqësohet në Tiranë nga Kryepeshkopata e Tiranës dhe Durrësit, me Katedralen e Shën Palit, selinë e tanishme të prelatit. Kisha Ortodokse Autoqefale e Shqipërisë shërbehet nga Kryepeshkopi i Tiranës në Katedralen e Ringjalljes. Indeksi Fischer i Çmimit, i cili matet nga Banka e Shqipërisë, tregon që gjatë vitit 2020-2021, çmimet e banesave në Tiranë janë rritur me 12,3%. Indeksi i Çmimit për Tiranën u rrit me 46,7% ndaj periudhës bazë (2013). Turizmi Sipas Ministrisë së Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve deri në Mars të vitit 2007 në Tiranë janë 64 subjekte të liçensuara për ushtrim veprimtarie turistike si agjenci turistike udhëtimi dhe 18 njësi akomoduese turistike të liçensuara. Tabela e mëposhtme jep të dhëna mbi klasifikimin e njësive akomoduese turistike të licencuara. Burimi: Disa nga pikat turistike që mund të vizitohen në Tiranë janë: Mozaiku i Kishës Paleokristiane Kompleksi muzeal i Bulevardit "Dëshmorët e Kombit" dhe Sheshit "Skënderbej" Parlamenti (Teatri i Kukullave) Kulla e Sahatit e ndërtuar në vitin 1830. Xhamia e Et'hem Beut Katedralja Ortodokse e Ringjalljes së Krishtit Kisha-Katedrale e Shën Palit Varri monumental i Kapllan Pashës Kalaja e Tiranës Pallati i Princeshës Sanije Rezidenca Mbretërore Kompleksi monumental i Sheshit të Flamurit Lulishtja publike më e vjetër e qytetit Shatërvani i parë i qytetit Ura e Tabakëve Vendi ku është shpallur Pavarësia Rrapi monumental i Tabakëve Varrezat e Dëshmorëve si pikë turistike dhe monument artistik. Pallati i Brigadave Kalaja e Petrelës Dajti Ekspres Hotele Hotele të njohura në Tiranë janë: Hotel Dajti Hotel Tirana Rogner Hotel Sheraton Tirana Hotel Kalatë Kalaja e Petrelës Kalaja e Petrelës nga zbulimet e bëra, është kala mesjetare e ndërtuar në kohën e sundimit të Perandorit Bizantin Justinianit të I, në shekullin e VI pas Krishtit. Kjo qe një prej kalave të ngritura prej tij në sistemin mbrojtës së Perandorisë. Është kala e ngritur mbi një terren me shpate mjaft të pjerrëta, madje nga ana jugore dhe juglindore të thepisura, të cilat e kanë bërë kalanë shumë të mbrojtur. Ajo u ngrit në momentin kur Kalaja e Vilës, kala antike, e cila ndodhet përballë Kalasë së Petrelës, e humbi rëndësinë e saj. Ajo u ngrit kryesisht për qëllime ushtarake. Kalaja e Petrelës kontrollonte rrugën Egnatia, dega Durrës-Tiranë-Elbasan, e cila për kohën kishte rëndësi të veçantë. Në fillim të shek. XIV-të ishte nën sundimin e Topiajve, në atë kohë zotërues midis Matit e Shkumbinit, në një faqe të murit ruhet dhe emblema e parë e Topiajve. Kalaja e Prezës Barleti përmend Prezën si qyteza e Parthinëve. Fakti që e përmend Barleti tregon se ajo duhet të jetë ndërtuar para rrethimeve të Krujës dhe ndërtimi i saj duhet të jetë në fillim të shek. XV nga Topiasit të cilët ishin zotëruesit e kësaj zone. Me sa kuptohet, braktiset në kohën e Gjon Kastriotit dhe vetë i biri i tij. Pas pushtimit turk asaj iu bënë disa riparime, ndërmjet të tjerave u ndërtua edhe një xhami. Ekonomia Tirana është qendra më e rëndësishme industriale në Shqipëri. Për tu përmendur janë industria e lehtë dhe ushqimore si dhe industria ndërtimore, por edhe industria e ndërtimit të makinerive apo ajo e tekstileve dhe e përpunimit të qelqit. Si në të gjithë vendin ashtu edhe kryeqyteti i Shqipërisë ndodhet në një periudhë tranzicioni. Pas rrëzimit të diktaturës komuniste shumë vepra të dikurshme industriale kanë dalë pjesërisht jashtë përdorimit dhe nuk funksionojnë rregullisht. Por ndërkohë po merren masa të shpejta për rimëkëmbjen dhe vënjen sa më të shpejtë në punë të veprave ekzistuese dhe të reja. Shumica e popullsisë janë sot të punësuar në sektorin e tregtisë dhe atë të ndërtimit, në sektorin e shërbimeve publike, atë turistik dhe si punonjës të shtetit. Transporti Transporti rrugor Tirana ndodhet rreth 40 km larg portit më të rëndësishëm të vendit, që ndodhet në Durrës. Qysh prej vitit 2000 dy qytetet lidhen me autostradë. Nga Tirana udhëtojnë përditë autobuzë për në qytetet më të rëndësishme të vendit. Tirana ndodhet rreth 40 km larg portit më të rëndësishëm të vendit, që ndodhet në Durrës. Qysh prej vitit 2000 dy qytetet lidhen me autostradë. Nga Tirana udhëtojnë përditë autobuzë për në qytetet më të rëndësishme të vendit. Autobusë të rinj, sipas të gjitha standardeve evropiane dhe me të gjitha kushtet e një shërbimi cilësor urban. Ashtu siç është premtuar, Bashkia e Tiranës fillon ndërhyrjen në mjetet e transportit publik si pjesë e paketës së masave të përmirësimit të shërbimit, hartuar në kuadër të strategjisë së transportit, në të cilën u konsiderua parësore përmirësimi i kushteve të komoditetit dhe të lëvizjes në shërbimin e Transportit Publik. E konsideruar si një revolucion i madh në standartet e transportit të Tiranës, ky rinovim do të shtrihet në të gjitha linjat urbane të kryeqytetit, me vënien në funksionim të autobusëve të niveleve më të larta bashkëkohore. Pikat e shtijes së aboneve Transporti hekurudhor Trena pasagjerësh të Hekurudhës së Shqipërisë udhëtojnë gjithashtu rregullisht për në qytetet e Durrësit dhe me tej për në Vlorë si dhe për në Pogradec dhe për në Shkodër. Transporti ajror Në Rinas gjendet Aeroporti Ndërkombëtar "Nënë Tereza", i cili është rreth 25 km larg nga Tirana. Linjat ajrore lidhin Tiranën direkt me metropolet e Evropës Perëndimore, Evropën Lindore dhe prej andej me mbarë botën. Qarkullimi rrugor vitet e fundit ka pasur nje rritje të jashtëzakonshme. Autobuzët, makina të shumta private dhe automjete të rënda transporti qarkullojnë në mbarë vendin. Perveç kësaj është planifikuar dhe ndërtimi i një linje hekurudhore, mbi të cilën do të qarkullojë treni ekspres nga Tirana për në aeroport dhe anasjelltas. Institucione e Tiranës Biblioteka Biblioteka Kombëtare u themelua në vitin 1922 dhe kishte 5000 vëllime. Institute Arsimore Universiteti i Tiranës (1957) Instituti Bujqësor i Tiranës (1951) Akademia e Shkencave (1972) Institucione qeveritare Presidenca Kryeministria Kuvendi Muzetë Muzeu i Shkencave të Natyrës (1948) Muzeu i Arkeologjisë (1948) Muzeu Historik Kombëtar (1981) Muzeu Kombëtar i Përgjimeve “Shtëpia me Gjethe” Muzeu i Shkencave të Natyrës "Sabiha Kasimati" Shtëpia Studio Kadare Bunk’ Art 1 Bunk’ Art 2 Muzeu i Bankës së Shqipërisë Muzeu i Bektashizmit Muzeu i Forcave të Armatosura Muzeu Mezuraj Muzeu i Gruas Mediat Radio Gazeta Televizioni TVSH Top Channel TV Klan Vizion Plus Sporti KF Tirana KS Dinamo KF Partizani Trivia Lagjja e parë e Tiranës ishte ajo e Bamit. Xhamia në qendër të Tiranës, e quajtur Xhamia e Ethem Beut, filloi të ndërtohej më 1789 nga Molla beu i ardhur prej Petrelës dhe u përfundua më 1821 nga i biri, Haxhi Et’hem Beu, stërnipi i Sylejman Pashës. Për të punuan mjeshtërit më të mirë të Shqipërisë. Kulla e Sahatit u fillua nga Haxhi Et’hem Beu rreth vitit 1821–1822 dhe u përfundua me ndihmat e familjeve të pasura të Tiranës. Montimi i sahatit u bë nga familja Tufina. Më 1928 u ble në Gjermani nga shteti shqiptar një Sahat modern dhe kulla u ngrit në lartësinë 35 m. Gjatë Luftës së Dytë Botërore Sahati u dëmtua, por u rivu në punë në korrik të vitit 1946. Ura e Tabakëve (përballë Parlamentit) daton në shekullin XVIII. Tyrbja e Kapllan Pashës (pranë monumentit Ushtari i panjohur) është ndërtuar në vitin 1816. Kalaja e Petrelës ndodhet 12 km nga Tirana dhe daton në shekullin IV para Krishtit. Formën e saj aktuale e mori në shekullin e XIII nën sundimin e Topiajve dhe më vonë kaloi pronë e familjes së Kastriotëve. Mali i Dajtit, në lindje të Tiranës është 1612 m i lartë. Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm më 8 shkurt 1920 nga Kongresi i Lushnjës dhe përfundimisht e mori këtë status më 31 dhjetor 1925. Tirana është kryeqendra botërore e bektashinjve nga viti 1925, vit kur bektashinjtë u ndaluan dhe u përzunë nga Turqia. Rruga e Durrësit është hapur me 1922 dhe quhej «Nëna Mbretëreshë». Për ndërtimin e saj u prishën shumë shtepi e kopshte. Godina ekzistuese e Parlamentit u ngrit më 1924 dhe fillimisht ka shërbyer si Klubi i Oficerëve. Aty, më 1 shtator 1928 Ahmet Zogu shpalli monarkinë. Qendra e Tiranës është projektuar nga arkitektët të njohur italianë të periudhës musoliniane Florestano de Fausto dhe Armando Brasini. Pallati i Brigadave (ish-pallati mbretëror), godinat e Ministrive, Banka Kombëtare dhe Bashkia janë vepra të tyre. Bulevardi «Dëshmorët e Kombit» është ndërtuar në vitin 1930 me emrin Bulevardi Zogu I. Në periudhën e komunizmit pjesa nga Sheshi Skënderbej deri tek Stacioni i trenit u quajt Bulevardi Stalin. Pallati i Kulturës, ku ndodhet Teatri i Operas dhe Baletit dhe Biblioteka Kombëtare, u përfundua më 1963. Ai u ndërtua mbi ish-pazarin e vjetër të Tiranës dhe tulla e parë u vendos nga Hrushovi më 1959. Monumenti i Skënderbeut i ngritur më 1968, është vepër e Odhise Paskalit në bashkëpunim me Andrea Mano dhe Janaq Paço. Ai u vendos me rastin e 500 vjetorit te vdekjes së heroit kombëtar Monumenti Nëna Shqipëri, 12 m i lartë, u përurua në varrezat « Dëshmorët e Kombit » më 1971. Akademia e Shkencave u përfundua më prill 1972. Galeria e Arteve Figurative u krijua më 1976 dhe në të përfshihen rreth 3200 vepra të autorëve shqiptarë dhe të huaj. Muzeu Historik Kombëtar u ndërtua më 1981 dhe mozaiku në ballë të tij titullohet «Shqipëria». Qendra Ndërkombëtare e Kulturës, ish-muzeu Enver Hoxha u përurua më 1988. «Piramida» u projektua nga një grup arkitektësh nën drejtimin e Pranvera Hoxhës dhe Klement Kolanecit. Ne shek. XVII, Tirana kishte reth 4000 banorë. Në vitin 1920 – 17.000 banorë. 1938 – 25.000 banorë.1945 – 40.000 banorë. 1990 – 250.000 banorë. Aktualisht, dyndja masive e banorëve nga gjithë pjesët e tjera të vendit drejt Metropolit, e ka çuar popullsinë e Tiranës mbi 700.000 banorë. Qytetarë nderi Pamje nga qyteti Panorama Tirana nga Dajti Lidhje të jashtme Komuniteti i kryeqytetit të Shqipërisë Faqja zyrtare e Tiranës Foto albumi i Tiranës Faqja e Tiranes Harta e Tiranës A e dini se? -Tirana ClickTirana.Com - faqe mbi Tiranën Njësitë bashkiake e Tiranës Maredheniet me jashte Shiko dhe këtu Fotoalbumi Tirana Dajti Ekspres Xhamia e Madhe e Tiranës Referime Tiranë Qytete në Shqipëri Kryeqytete në Evropë Kryeqytete të botës


Mashtrimi i Voltanës/ E hëna pushim nga Pashkët, ajo gënjen publikisht sikur po pastron qytetin në Ditën e Tokës – Shkodra News E hënë 22, 2019, 19:20 Vermoshi do të jetë fshati i.


text: Historiku Kompania "FITORJA" është themeluar në vitin 1990, nga z. Tahir Maloku i cili është njëherësh edhe pronar legjitim i kompanisë. Kompaninë "FITORJA" Z.Maloku e ka themeluar me kapitalin e tij vetanak, madje edhe sot ai është pronar i vetëm me 100% të aksioneve. Sot kompania numëron 130 punëtorë të përgatitjeve të ndryshme profesionale,dhe synon që këtë numër ta rrisë gradualisht. Misioni Kompania FITORJA dëshiron të ofrojë këshilla të ekspertëve dhe zgjidhje ideale në fushën e ndërtimit, duke filluar nga: projektimi, kalkulimi detal, furnizimi dhe ekzekutimi i projekteve. Vizioni Fitorja synon që të njihet si: Eksperte në fushat e ndërtimtarisë së ultë dhe të ndërtimtarisë së lartë. Sisteme të avansuara teknologjike, të orientuar për zgjedhje praktike për klientët. Partner i zgjedhur dhe i sinqertë për klientët tanë duke përfshirë: - Shërbime të sinqerta dhe korrekte rritjen e vlerave për projektet e klientëve. - Duke qenë gjithmonë të denjë të fitojmë besimin e klientëve, duke mbajtur gjithmonë përgjegjësinë për veprimet tona. Objektivi ynë Qëllimet e resurseve njerëzore: - Gjithmonë ruajtja dhe qasja me sinqeritet ndaj klientëve. - Sigurimi i një mjedisi sfidues dhe atmosferë ekipore midis punonjësve. - Sigurimi i një shtëpie për anëtarët e stafit ambicioz me mundësi të avansimit, gjithmonë në të mirë të klientit . - Ruajtja e një mjedisi i cili është i favorshëm për të menduarit inovativ dhe gjetjen e zgjedhjeve të problemeve. - Duke prentenduar të arrijmë perfeksionim drejt majave më të larta të suksesit. - Kultivimi i një kulture të unifikuar brenda Kompanisë. Filozofia e Biznesit Klientët: - Kompania FITORJA beson se do të jetë e suksesshme vetëm atëher kur klientët tanë janë të kënaqur me shërbimet tona. Stafi: - Sukseset e kompanisë FITORJA janë meritë e stafit, i cili është profesional dhe përherë kontribuon me suksese të reja në favor të klientëve. Teknologjia: - Synimi kryesor i yni është pajisja me teknologji të reja dhe aplikimin e metodave të reja të punës, gjithmonë në të mirë të klientëve tanë dhe bizneseve të tyre. Bashkëpunimi: - Kompania FITORJA inkurajon bashkëpunimin dhe komunikimin ndërmjet kompanive lokale dhe atyre ndërkombëtare, dhe punon me partnerë vendor dhe ndërkombëtarë për të mirë të klientëve të saj. Rritja: - Kompania FITORJA parasheh rritjen por gjithmonë duke u bazuar në kërkesat e klientëve.


Redaksia e lajmeve News and press releases Lajme dhe deklarata për shtyp nga veprimtaritë globale të OSBE-së Misioni i OSBE-së në Kosovë punon me gratë e komuniteteve rom dhe ashkali për t’i përmirësuar politikat e nivelit lokal Publishing date: 5 maj 2017 Content type: News What we do: Të drejtat e njeriut, Barazia gjinore Një punëtori e organizuar nga Misioni i OSBE-së në Kosovë për rreth 20 aktiviste rome dhe ashkali të organizatave të nivelit bazë dhe për organizatat e shoqërisë civile nga komuna e Gjilanit dhe Ferizajt lidhur me mënyrën e formësimit të politikave më të mira lokale në dobi të komuniteteve përfundoi më 3 maj 2017... OSBE përmbyll konferencën për dialog dhe pajtim me gratë nga Prishtina dhe Beogradi Publishing date: 9 dhjetor 2016 Content type: News Një konferencë dy ditore- Gratë Promovojnë Dialogun dhe Pajtimin- organizuar nga Misioni i OSBE-së në Kosovë dhe Misioni i OSBE-së në Serbi ka përfunduar me 9 dhjetor 2016 në Prishtinë. Konferenca mblodhi së bashku gra të shquara nga jeta politike, shoqëria civile, akademia dhe media – të cilat janë anëtare të iniciativës “Na ndiqni” nga Prishtina dhe Beogradi, si dhe të diplomuarat e Akademisë së Dialogut të OSBE-së... Të diplomuarat e Akademisë së Dialogut të OSBE-së takohen në Beograd Publishing date: 12 prill 2016 Content type: News What we do: Demokratizimi, Barazia gjinore, Rinia Nga data 6 deri 8 prill 2016, 20 pjesëmarrëset e Akademisë së Dialogut të OSBE-së u takuan në Beograd për ta vazhduar bashkëpunimin dhe për të rënë dakord për projektet e përbashkëta për vitin 2016... Pjesëmarrëset e Nismës ‘Na Ndiqni’ të mbështetur nga OSBE me plan veprimi për 2016 Publishing date: 15 shkurt 2016 Content type: News Më 12-14 shkurt 2016, me ndihmën e Misionit të OSBE-së në Kosovë dhe Misionit të OSBE-së në Serbi, Nisma ‘Na Ndiqni’ mbajti takimin e parë për 2016 në Shkup. Në takim morën pjesë 18 gra të shquara nga fusha të ndryshme si politika, mediat, jeta akademike e shoqëria civile nga Prishtina e Beogradi, me qëllim vlerësimin e arritjeve dhe planifikimin e aktiviteteve të ardhshme... Akademia e Dialogut e OSBE-së, me fokus përfshirjen e grave nga Prishtina dhe Beogradi në dialog dhe politikë-bërje, përfundon në Austri Publishing date: 7 dhjetor 2015 Content type: News Akademia e Dialogut e OSBE-së, organizuar me nismën e grupit të grave të shquara nga Prishtina dhe Beogradi si pjesë e Iniciativës “Follow us” (Na ndiqni) dhe e përkrahur nga OSBE, është mbajtur nga 27 nëntor deri më 6 dhjetor 2015 në Stadt Schlaining, Austri... Fushata e Misionit të OSBE-së në Kosovë trajton pabarazinë në të drejtat pronësore dhe trashëgimore Publishing date: 7 dhjetor 2015 Content type: Komunikatat për shtyp What we do: Barazia gjinore PRISHTINË, 7 dhjetor 2015 – Misioni i OSBE-së në Kosovë ka nisur sot në Prishtinë një fushatë për të ngritur vetëdijen rreth dallimeve gjinore në të drejtat pronësore dhe trashëgimore. Institucionet ta përmirësojnë përgjigjjen ndaj rasteve të dhunës në familje, thotë Shefi i Misionit të OSBE-së Publishing date: 24 nëntor 2015 Content type: Komunikatat për shtyp What we do: Barazia gjinore PRISHTINË, 24 nëntor 2015 – Në prag të Ditës Ndërkombëtare për Eliminimin e Dhunës ndaj Grave, Shefi i Misionit të OSBE-së në Kosovë, Jean-Claude Schlumberger, tha se institucionet relevante duhet të bëjnë më shumë për të përmirësuar përgjigjjen e tyre në rastet e dhunës në familje...


“Plasi seksi edhe këtej nga Fevzo”, Olti Curri poston foton “pikante” që trazoi rrjetin – PUBLIK.live “Plasi seksi edhe këtej nga Fevzo”, Olti Curri poston foton “pikante” që trazoi rrjetin Në rrjete sociale duket se po bën ende bujë postimi i ministres së Kulturës, Mirela Kumbaro pak ditë më parë, ku nxiste të rinjtë për të lexuar. Ajo prezantoi Lëvizjen Kombëtare për lexim në mënyrë që të nxitet leximi tek çdo moshë në Shqipëri. “We need to make books cool again. If you go home With somebody and they don’t have books, don’t fuck them. Don’t let them explore you until they’ve explored the secret universes of books.”– shkruante Kumbaro në Twitter. Por kaq mjaftoi dhe në media u përkthye në shumë meme dhe një ndër personat që e shndërruan shprehjen në meme ishte Olti Curri të cilën e ka ruajtur Intv. Ai e ka lidhur shprehjen duke ironizuar me foton e Blendi Fevziut duke mbajtur disa libra në duar dhe si mbishkrim ka: ‘Plasi seksi edhe ketej nga Fevzo”. Nuk ndalet Rama në polemikën me Kadriun e fejsbukut, tani e quan “qirie “Kadriu! Prev Next 1 of 10,187


text: Disa metoda per nje fetyre te lemuar dhe per nje fetyre te bardhe: Merrni 150 gr brume te bukes se thekur, te porsa dale nga furra (tul buke), 4 te bardha te vezes, 1/4- ta e litrit te uthulles se forte rrushi. Keto i perzieni bashke,pastaj i ngjesh mire me nje luge druri dhe kullohen me nje nape.Pastaj nje pelhure te bute, e njomni ne kete leng dhe cdo darke e ferkoni fytyren. Kete procedure e vazhdoni 5-6 mbremje. Merrni patate te ziera, si e qeroni e shtypni, e perzieni me qumesht, dhe e ngjeshni derisa te merrni formen e purese. Me kete lyeni e ferkoni fytyren cdo mbremje. * Kurse njollat e fytyres hiqen duke i pergatitur kete metode. Merrni sasi te barabarta lule zambaku, lule shtogu, pasi i shtypni i perzieni me mjalte. Me kete krem ferkojme pjeset e prekurate fytyres 2-3 here ne dite. Kjo sherben edhe per pikat e fytyres. Per largimin e njollave te murrme te lekures merrni: 1 filxhan leng nga fruti i nerenxes.Shtoni 1 luge kafe me kripe, dhe me kete leng lyejme dhe ferkojme pjesen e prekur te fytyres 2 here ne dite. Kur skuqet fytyra nga dielli, merrni leng limoni, vaj pambuku ne sasi ta barabarta.E perzieni mire kete mjekim dhe 2-3 here ne dite e aplikoni ne pjeset e skuqura te fytyres. Per te evitur rudhat e fytyres merrni 60 gr nga bulbi i zambakut,(lilium), 50 gr mjalte, 30 gr dyll, 15 gr uje trendafilesh. Masen treteni mire ne zjarr te ngadalshem. Dyllin dhe mjaltin e perzieni te gjithe bashke, derisa te formohet nje lloj pomade me kete, ferkoni fytyren duke bere masazh me kujdes cdo mbremje,e fillojme nga poshte lart me kujdes, ngadale, dhe me durim.Ky veprim mund te perseritet edhe 2-3 here ne jave. Ne mengjez e fshijme fytyren me nje pelhure te bute. Per puçirat e fytyres perdoret edhe lengu u trangujve, (kastravecit).Merrni 2-3 kastraveca. I cani ne 4-5 pjese, i futni ne 1 liter uje. Ne te futni 10 gjethe vishnje te njoma, 6 gjethe lisi, 70 gr kripe. Pas 3-4 javesh kete perberje e kaloni nepermjet nje nape.Me kete njomni nje cope pambuk dhe bejeni fytyren dhe masazhin e fytyres duke e lene nga darka deri ne mengjez. Per pucrat e moshes rinore merrni uje kovaci atje ku temperohen hekurat e nxehte, ku shuhen hekurat e skuqur. Ne nje govate uje , se ne kete uje ka perbeje dhe kristale te cdo lloj metali, dhe ky sherben per ti zhdukur pucrat e moshes. Pucrat e moshes rinore shfaqen shpesh tek ata persona, ose te rinj, qe jane te sinqerte ne dashuri dhe e mbajne te fshehte ate, dhe nuk e shfaqin dashurine. Pikerisht i thone nje fjale “qe bukuria e njeriut vjen nga brenda trupit dhe shfaqet jashte”. Me kete po paraqesim disa metoda te thjeshta por te efekshme. Merrni lengun e 1 kokrre limoni dhe ferkohuni duke i bere masazh fytyres cdo dite nga nje ore per 10 dite rrjesht. Po keshtu behet edhe me lekuren e qepes, duke e lyer dhe i behet masazh fytyres, cdo darke per 10-15 net rrjesht, se era e limonit pucrrat i zbardh dhe e miremban fytyren e paster, dhe zhduk njollat dhe eleminon pikat e zeza qe formohen nen poren e lekures. Merrni lengun e sheges te shtrydhur nga kokrrat e saj afersisht 1 fixhan kafeje leng shege, njomni fytyren me te ne dreke, kurse ne mengjez esell pihet 1 filxhan kafeje me vaj ulliri. Domatet e freketa. Merrni 50 gr domate te fresketa dhe te pjekura mire, 400 ml alkool 60°, 100 gr glicerine qe merret ne farmaci dhe pasiperzihet mire, vendoset me pak pambuk, ose me ane te nje pende te paster mbi pucrat ose njollate fytyres, disa here ne dite deri ne mbarimin e kesaj pomade. Jo vec fytyra ka nevoje per maske por dhe trupi perzieni ne doza te barabarta p.sh 1 luge mjalte me nje luge krip te holleferkoni trupin e lagur me pare dhe qendroni per disa minute pastaj shpelahuni do ta ndjeni lekuren te fresket dhe te bute si prej bebi.


Jepet me qira apartament 1+1 te rruga Peti Liqeni Thate – PronaJuaj.com Jepet me qira apartament 1+1 te rruga Peti Liqeni Thate 5 Liqeni thate / Kopshti Botanik, Rruga Peti, Farkë, Tirana Municipally, Tirana County, Central Albania, 1045, Albania Në katin e 5-të të një pallati me ashensor te rruga Peti Liqeni Thate , jepet me qira apartament 1+1. Organizohet në sallonin e ndenjies me oxhak, një dhomë gjumi, një tualet dhe një ballkon në dhomën e gjumit. Shtëpia është totalisht e mobiluar me gjithcka të nevojshme. Në cdo ambient të tij ka dhe kondicioner. Zona është mjaft preferenciale, e qetë dhe me të gjitha facilitetet pranë. Vlera mujore e qirasë është 400 Euro net. Për ta parë pronën nga afër, na kontaktoni. Address Rruga Peti, Farkë, Tirana Municipally, Tirana County, Central Albania, 1045, Albania Hello, I am interested in [Jepet me qira apartament 1+1 te rruga Peti Liqeni Thate]


text: Kryeministri i Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi, ka udhëtuar sot për një vizitë zyrtare në Bruksel, ku do të takohet me zyrtarë të lartë evropianë dhe nga SHBA-ja. Udhëtimi bëhet një ditë para fillimit të raundit të pestë të bisedimeve ndërmejt Prishtinës dhe Beogradit. Gjatë qëndrimit në Bruksel, kryeministri Thaçi do të zhvillojë takime me presidentin e Bashkimit Evropian, Herman Van Rompuy, me presidentin e Komisionit Evropian, Jose Manuel Durao Barroso, si dhe me përfaqësuesen e BE-së për Politikë të Jashtme, baroneshën Catherine Ashton, thuhet në një komunikatë për media të lëshuar nga zyra e kryeministrit të Kosovës. Me ndërmjetësimin e Baroneshës Ashton, nesër do të zhvillohet takimi i radhës ndërmjet kryeministrit të Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi dhe kryeministrit të Serbisë, Ivica Daçiq. Ndërsa sonte, kryeministri Thaçi do të takohet në një darkë pune me zëvendësndihmëssekretarin Amerikan të Shtetit për Evropën Qendrore dhe Jugore, Philip Reeker. Sipas kësaj komunikate, thuhet se në takimet me zyrtarët e lartë të BE-së dhe SHBA-së, kryeministri Thaçi do t'i prezantojë të arriturat e Kosovës në këto pesë vjet pavarësi, si dhe përkushtimin e Qeverisë së Kosovës për integrimet evropiane.


Papa Françesku në Kenia – RTSH-Radio Televizioni Shqiptar KRYEFAQJA » LAJME » Bota » Papa Françesku në Kenia Pope Francis waves to faithful as he arrives for a Papal mass in Kenya's capital Nairobi, November 26, 2015. REUTERS/Thomas Mukoya Papa Françesku në Kenia 379 Shikime Papa Françesku u kërkoi sot përfaqësuesve të besimeve të ndryshme fetare të bashkëpunonin dhe të vepronin si paqtues duke theksuar se emri i Zotit nuk duhet të përdoret kurrë për të justifikuar urrejtjen dhe dhunën. “Gjithnjë e më shpesh të rinjtë radikalizohen në emër të besimit për të mbjellë mosmarrëveshje dhe frikë”, deklaroi papa Françesku për përfaqësuesit e besimeve fetare, përfshirë myslimanët, si edhe të besimeve tradicionale afrikane, në Nairobi, në ditën e dytë të turit të tij gjashtëditor në Afrikë. Ai iu referua sulmeve të grupi islamik somalez, al-Shabaab, që ka shkaktuar vdekjen e 230 personave gjatë dy viteve të fundit. ”Marrëdhëniet mes besimeve të ndryshme fetare përbëjnë një sfidë”, pranoi ai. “Dialogu ekumenik dhe ai ndërfetar nuk është luks. Ai nuk është diçka e tepërt apo një opsion, por është thelbësor, diçka që bota jonë, e plagosur nga konfliktet dhe ndarja, e kërkon atë gjithmonë e më shumë”, theksoi papa Françesku. Ndërkohë, përfaqësuesi i myslimanëve, Abdulghafur El-Busaidy deklaroi se ”nuk do të ketë paqe mes kombeve pa paqe mes besimeve fetare”. Lajme të ngjashme:Papa në KeniaNikolla: Lëndë e re mësimore mbi njohjen e besimeve fetareFrancë, krerët e besimeve fetare bëjnë thirrje për më shumë...Papa Françesku: Kisha katolike duhet t’i kërkojë falje...Papa viziton ArmeninëPapa Françesku viziton kampin e vdekjes Aushvic 2015-11-26 I mëparshëm Protesta antirraciste në Çikago Para Zjarre në Australi


Ne shpeshherë, më shumë vuajmë në imagjinatë se sa në realitet. Ajo... Ballina Paragrafe nga Libri Seneca, “On groundless fears” “Ekzistojnë shumë gjëra... që më shumë ka gjasa të na frikësojnë se sa të na godasin vërtetë; ne shpeshherë, më shumë vuajmë në imagjinatë se sa në realitet. Ajo që unë ju këshillojë të bëni është të mos bëheni të palumtur para se të vijë kriza; sepse shumë lehtë mund të ndodhë që rreziku para të cilit ju jeni zbehur sikur të ishte duke ju kërcënuar, kurrë nuk do të vijë tek ju. Të paktën ai ende nuk ka ardhur. Prandaj, disa gjëra na mundojnë më shumë se sa që duhet; disa na mundojnë shumë përpara se sa që do të duhej; dhe disa na mundojnë atëherë kur nuk do të duhej të na mundonin fare. Ne e kemi shprehin e ekzagjerimit, të imagjinimit ose të parashikimit të dhimbjes.” – Seneca, “On groundless fears” Postimi i kaluarE.E. Cummings, “Miscellany Revised” Postimi i radhësMarcus Aurelius, “Meditations” Nuk ka tirani më të madhe se sa ajo e cila vepron nën mburojën... Ajo priti deri sa treni të kalojë, e pastaj tha: “Shpesherë mendoj se zemra e njeriut është sikur ato puset e thella. Askush nuk... Letra e fundit e Steve Jobs, “Dashuria mund të udhëtojë mijëra... Për të ajo dukej aq e bukur, aq joshëse dhe aq ndryshe nga njerëzit e zakonshëm, sa që ai nuk mund ta kuptonte se...


text: Termat dhe Kushtet a perdorimit » Politika e rimbursimit » Mbrojtja e te dhenave personale » Fatura dhe cmimet » The Privacy Commissioner of Canada » Copyright 2001-2014 CP Internet Services Inc. Te gjitha te drejtat te rezervuara. E pabesueshme sherbimi dhe surpriza qe beni Marrja e fotografise ne momentin e dhenjes se dhurates eshte nje ide e mrekullueshmet.


source: CulturaX

text: KORONAVIRUS : Si t'ua shpjegoj situatën fëmijëve? By Erlinda ZikoIn PsikologjiPosted 27/03/2020 Në këto ditë që jemi të bombarduar nga informacione të shumta rreth koronavirusit shumë prindër (edhe vetë të shqetësuar) gjenden përballë problemit se si të komunikojnë me fëmijët rreth këtij argumenti. Si mund t'ja shpjegojmë alarmin për koronavirusin një fëmije? Si mund të sqarojmë masat parandaluese e shqetësimet, por edhe përshkallëzimin e situatës çdo ditë, kur edhe të rriturit nuk kanë përjetuar kurrë më parë një gjë të tillë? Psikologët janë këtu për t'ju ndihmuar. Në rradhe të parë prindërit duhet të përpiqen të menaxhojnë frikën e tyre e pastaj atë të fëmijëve. Të thuash që nuk kam frikë, kur në të vërtetë kemi frikë, kjo është e gabuar. Sjellja e të rriturve është shumë e rëndësishme, sepse nuk është e thjeshtë të transmetosh qetësi e siguri kur je i shqetësuar për shëndetin e të dashurve të tu. Një ankth që mund të transmetohet edhe pa qenë të vetëdijshëm. Për këtë, të rriturit duhet të mësojnë të menaxhojnë ankthin e tyre, sepse nëse nuk jemi në gjendje të kontrollojmë panikun, fëmijët tanë do e kuptojnë shpejt. Duhet të vëmë në zbatim disa strategji që ulin stresin, si për shembull: të përqendrohemi te frymëmarrja jonë ose të spostojmë vëmendjen tek gjërat që na bëjnë të ndjehemi mirë. Fëmijëve u duhen dhënë shpjegime reale e të thjeshta, sigurisht të përshatshme për moshën, por nuk duhet dhënë ideja e minimizimit të problemit e as e të ndjerit i plotfuqishëm. Është më mirë të jemi të qartë e të themi të vërtetën, që jo çdo gjë që ndodh është në kontrollin tonë. Mesazhi më i rëndësishëm për t'u transmetuar është: Është një moment i vështirë, secili nga ne duhet të bëjë më të mirën e duhet të kemi besim e të jemi mirënjohës atyre që po punojnë për të zgjidhur problemin. Duhet të tregojmë që mbrohemi nga frika duke përdorur mendimin praktik. Fëmijët mësojnë nëpërmjet modelimit e imitimit. Është e rëndësishme që fëmijët të shohin prindërit, që, edhe pse të frikësuar, nuk tregojnë ankth. Prindërit fillimisht duhet të vetëqetësohen. Për shembull, duke i thënë fëmijës: "Jam i shqetësuar, për këtë motiv po i laj ose po i dezinfektoj duart me gel ose alkool". Ky veprim bëhet përpara fëmijës, si një gjest natyral. Bëjeni gjithmonë përpara fëmijës me qetësi dhe ngadalë duke e shoqëruar dhe atë të bëjë të njëjtën gjë. Këto janë veprime që mund t'i kthejmë në lojë, duke u dhënë atyre përgjegjësi të vogla por të rëndësishme e duke i bërë të ndjehen të përfshirë, por mbi të gjitha duke i bërë të ndjehen më pak të pafuqishëm. Pra, ka diçka që mund të bëjmë, edhe pse nuk mund ta eleminojmë. Kjo është një mënyrë per t'u shpjeguar më të vegjëlve rëndësinë e zbatimit të rregullave me qëllim parandalimin e përhapjes. Është e rëndësishme të flisni me fëmijët në mënyrë të qetë e direkte, duke gjetur një ekuilibër mes shpjegimeve rreth asaj që ndodh dhe mësimit të rregullave bazë parandaluese. Por, mbi të gjitha është e rëndësishme të transmetojmë besim, sepse fëmijët nuk presin shpjegimet e të rriturve për të interpretuar botën, por krijojnë idenë e tyre personale. Për këtë arsye, është shumë e rëndësishme të flasim me ta, edhe për të shmangur mundësinë që ata të krijojnë një ide të gabuar apo të paqartë. Mund t'ju vijë në ndihmë të filloni nga një situatë që e njohin më parë, si, p.sh. gripi sezonal, sepse fëmijët mund të kenë pasur familjaritet me disa nga simptomat e tij, mund të kenë kaluar një ftohje, dhimbje fyti apo temperaturë. Ata mund ta kuptojnë lehtë që virusi mund të transmetohet duke pasur kontakte me njerëz të tjerë e duke frekuentuar vende të mbipopulluara. Psikologu klinik Fabio Celi ka identifikuar pesë pika se si duhet menaxhuar ky moment: Thuaj të vërtetën, në mënyrën më të thjeshtë, pa shtuar detaje të parëndësishme e me fjalë të përshtatshme për moshën e fëmijës. Njih emocionet, së pari brenda teje e pastaj tek fëmija yt, qoftë ky fëmijë i vogël apo adoleshent. Mos e moho që ke frikë. Mund të ndryshosh terminologjinë. Mund të thuash që jam i shqetësuar, në vend të "jam i frikësuar", por nuk duhet të thuash kurrsesi që nuk kam frikë. Sa më shumë të mundoheni ta fshihni frikën tuaj, më shumë ajo do të forcohet e do të kthehet në panik, ankth e terror. Reflekto e bëje të reflektojë fëmijën tënd mbi faktin që frika mund të jetë e nevojshme. Mund të na shërbejë për t'u mbrojtur e për të kërkuar zgjidhje. Për shembull, frika e infektimit na çon që të lajmë duart më me kujdes. Mund të mësojmë kështu që mos të kemi frikë nga frika. Dëgjoje fëmijën tënd, lëre të flasë. Jepi mënyrën dhe kohën të shprehet. Kjo nuk është e lehtë, por siç thekson psikologu Celi është thelbi i gjithçkaje. Nëse bën një diskutim rreth 10 min mbi koronavirusin vetëm duke të të dëgjuar, kjo shërben pak. Nuk janë leksionet apo predikimet që na ndihmojnë në menaxhimin e emocioneve. Provo, me aq sa është e mundur, ta kthesh në diçka pozitive. Për shembull, luajmë bashkë, shohim një film dhe e komentojmë bashkë, pa pasur orën në dorë e pa problemet e përditshme. Të gjithë mund të krijojmë një moment të përbashkët për të lexuar një përrallë e për të kaluar një pasdite të këndshme plot fantazi. Qëllimi kryesor është të bëni të mundur që fëmijët ta jetojnë këtë periudhe krize në mënyrë më të qetë e më optimiste, duke gjetur mënyra të reja për të mbajtur lidhjet dhe në distancë.


Titra Faith Like Potatoes - titra shqip 1CD srt (alb) Faith Like Potatoes titra Shqip Faith Like Potatoes Shqip titra (2006) 1CD srt Faith.Like.Potatoes.2006.srt (101706bajt) tregoni shikimin paraprak Faith.Like.Potatoes.2006 UniVerseHub @ 10/03/2012 . 73x ( 28/02/2018 ) . Shto tek te preferuarat . Korrigjo titrat Detajet e filmit AKA:A növekvő hit (eng), Faith Like Potatoes (eng) Vleresimi i filmit:6.9 / 10 (2391)


text: Me kërkesë të Kryeministrit Sali Berisha, Këshilli i Ministrave, për të nderuar kujtimin e viktimave të aksidentit tragjik të Himarës, në të cilin humbën jetën 12 studentë në lulen e rinisë së tyre, vendosi të shpallë datën 22 maj, ditën e martë, ditë zie kombëtare. Kryeministri, në emrin e tij personal, të familjes së tij dhe të qeverisë shqiptare u shpreh familjeve të viktimave të këtij aksidenti, që ka sjellë dhimbje e pikëllim të thellë në çdo vatër dhe zemër shqiptare, ngushëllimet më të thella, solidaritetin më njerëzor. Për të qenë i pranishëm në ditën e zisë dhe për të ndarë dhimbjen dhe zinë me familjet e viktimave dhe të mbarë qytetarëve shqiptarë, Kryeministri po bën çdo përpjekje për t’u nisur menjëherë në Tiranë. *** V E N D I M PËR SHPALLJE DITË ZIE KOMBËTARE Në mbështetje të nenit 100 të Kushtetutës, të pikës 4, të nenit 4, të ligjit nr.8926, datë 22.7.2002, “Për formën dhe përmasat e flamurit kombëtar, përmbajtjen e himnit kombëtar, formën dhe përmasat e stemës së Republikës të Shqipërisë dhe mënyrën e përdorimit të tyre”, dhe të pikës 8, kreu VI, të vendimit nr.229, datë 23. 4.2004, të Këshillit të Ministrave, “Për miratimin e ceremonialit zyrtar të Republikës së Shqipërisë”, të ndryshuar, me propozimin e Kryeministrit, Këshilli i Ministrave V E N D O S I: 1. Shpalljen ditë zie kombëtare ditën e martë, datë 22.5.2012 , në nderim të viktimave , që, në lulen e rinisë së tyre, humbën jetën, për shkak të aksidentit tragjik, më 21.5.2012, në aksin rrugor, në afërsi të qytetit të Himarës. 2. Në të gjitha institucionet, shtetërore dhe publike, të ulet flamuri kombëtar në gjysmështizë dhe në orën 12.00 të mbahet një minutë heshtje. 3. Radio-Televizioni Publik Shqiptar gjatë ditës të transmetojë muzikë funebre. 4. Ngarkohet Ministria e Brendshme të përballojë shpenzimet e varrimit të viktimave. Ky vendim hyn në fuqi menjëherë. K R Y E M I N I S T R I SALI BERISHA 21/05/2012


“Bomba atomike” mbi pasuritë e brezave shqiptarë | Published On: 11 Maj, 2016 Debate / Ekonomi | “Bomba atomike” mbi pasuritë e brezave shqiptarë Nga Gjergji Marku Janë dashur vetëm 20 vite që galeri dhe miniera të tëra, fabrika pasurimi, metalurgji, uzinë përpunimi minerali deri tek uzina e telave, shkurt i gjithë konvejeri i bakrit shqiptar, të zhduken nga faqja e dheut. Kanë mbetur vetëm skelete ngrehinash, që thjeshtë mund të ngacmojnë nostalgjinë e atyre mijëra shqiptarëve që janë rropatur nëpër reparte të ndryshme, brez që po shuhet dita ditës apo mbledhësve të skrapit me “dedikim” qeveritar. Bakri, minerali që e shquante vendin tonë si një resurs i jashtëzakonshëm, minerali që kishte angazhuar me punë mijëra punëtorë dhe që për hir të tij u ngritën qytete e qyteza të tëra, po bie poshtë bashkë me krenarinë e dikurshme për t’u futur në duar të dyshimta që e shkatërruan qëllimisht gjithë këtë ngrehinë pasurore shqiptare. Ka disa vite që në këtë sektor po kryhet një krim i vetëdijshëm ekonomik. Para viteve ’90, si ndër industritë më të vjetra në vend, ka funksionuar me cikël të plotë, duke realizuar një shfrytëzim kompleks të lëndës së parë dhe një gamë të madhe produktesh si mineral dhe koncentrat piriti, bakër elektrolitik, bakër vajerbars, tela dhe kabllo, aliazhe bakri, tunxh dhe bronz bllok, fletë tunxhi, acid sulfurik etj. Në ketë periudhë prodhohej çdo vit rreth 1 milion ton mineral bakri e piriti, 50 mijë ton koncentrat bakri, 12 deri 15 mijë ton bakër elektrolitik, 8 deri 10 mijë ton tela dhe kabllo, 20 deri 25 mijë ton acid sulfurik, 3 deri 4 mijë ton tunxhe dhe bronze, etj. Pas vitit 1997, për shkak të mungesës së sinkronizimit të sektorëve e në veçanti të minierave dhe fabrikave të pasurimit, me atë të shkrirjes dhe rafinimit, rivënia në punë e disa sektorëve jo rentabël si dhe mos finalizimi i produktit në tela e kabllo, solli atë që paralajmërohej nga specialistët, dështim total, brenda një periudhe disa mujore. Pavarësisht kundërshtimeve të specialistëve, “u groposën” plot 2,5 milionë dollarë të siguruara nga qeveria përmes kontratave me kompani të huaja. Më pas kemi tentativa për dhënie me koncension të kësaj industrie, pa asnjë studim paraprak e një ofertë të kërkuar që të mund te kishte një konkurrencë të kompanive. Për paradoks, deri në vitin 2004, shteti ka dhënë subvencione kryesisht për mbylljen e minierave dhe ruajtjen e sektorëve të përpunimit të bakrit. Por për të mbajtur këtë organizëm rudiment vazhdon asgjësimi i plotë i infrastrukturës së ngritur prej më se 50 vitesh. Kjo është dhe papërgjegjshmëria më e madhe e atyre që kanë bërë “programe strategjike” asfiksuese të kësaj industrie. Sipas të dhënave zyrtare të vitit 1992, janë të zbuluara rreth 51 milion ton rezerva gjeologjike me rreth 1,52 % bakër, të cilat me një rivlerësim ekonomik sigurojnë burime efektive për prodhimin në vend të bakrit. Ndërkohë, në bursën e metaleve çmimi i bakrit është rritur rreth 3 herë në krahasim me nivelin e qëndrueshëm te viteve 80-90-të. Por kontrata koncensionare është hartuar në mënyrë skandaloze që nuk e realizon ciklin e plotë përpunues në vend. Ndaj siç është kthyer në modë, tashmë kompanitë koncensionare, as që i qëndrojnë kontratave, por investojnë në interes të prodhimit dhe shitjes sa më shpejtë të produktit, ndërsa janë demoluar e shkatërruar plotësisht dhjetëra miniera, fabrika pasurimi dhe uzina e përpunimit dhe rafinimit të bakrit në Rubik, Laç, e deri tek Uzina e Telave në Shkodër.


Lubonja sulmon Trump-in: Vrasja e gjeneralit iranian është një akt terrorist - Albeu.com Lubonja sulmon Trump-in: Vrasja e gjeneralit iranian është një akt terrorist Një akt terrorist dhe të papërgjegjshëm e ka cilësuar analisti Fatos Lubonja vrasjen e gjeneralit iranian Qassim Soleimani nga ana e Shteteve të Bashkuara. Në një prononcim për News24, Lubonja ka hedhur akuza të forta në drejtim të Presidentit të SHBA-ve Donald Trump, duke thënë se urdhëri për vrasjen e gjeneralit ishte një akt i paligjshëm që ka ndarë Amerikën. Lubonja gjithashtu ironizoi deklarimet e bëra nga politikanët shqiptarë, të cilët i dolën në krah SHBA-ve, duke thënë se të tilla qëndrime janë qesharake Lubonja: Ka vend për t’u shqetësuar në nivel botëror. Në Itali kishte komentatorë që e krahasonin këtë situatë që po ndodh në Lindjen e Mesme, me luftërat ballkanike, me Luftën e Parë Botërore. Pra, aq tension i japin. Gjykimi im për aktin e Trump është negativ, i papërgjegjshëm, i paekuilibruar. Ai ka qenë një nga ata që ka folur shumë, që ka pas politikat e tërheqjes nga bota për të qëndruar te Amerika. Vrasja e një njeriu kaq të rëndësishëm në atë mënyrë ishte më shumë si akt terrorist, se sa si vetëmbrojtje. Ishte një akt i paligjshëm. Është akt personal, Trump nuk i ka kërkuar konfirmim Kongresit. Ai ka ndarë edhe Amerikën, është i rëndë ky akt./Express Shtuar më 6.01.2020 17:51


Deklarata Zyrtare—2 Kujt Mund t’i Interesojë: Më 30 shtator 1978, në Konferencën e Përgjithshme Gjysmëvjetore të 148-të të Kishës së Jezu Krishtit të Shenjtorëve të Ditëve të Mëvonshme, sa vijon u paraqit nga Presidenti N. Eldon Tanner, Këshilltar i Parë në Presidencinë e Parë të Kishës: Në fillim të qershorit të këtij viti, Presidencia e Parë shpalli se një zbulesë ishte marrë nga Presidenti Spencer W. Kimball, që i shtriu priftërinë dhe bekimet e tempullit për të gjithë anëtarët e denjë meshkuj të Kishës. Presidenti Kimball ka kërkuar që unë ta këshilloj konferencën që pasi ai e kishte marrë këtë zbulesë, që i erdhi atij pas meditimit dhe lutjes për një kohë të gjatë në dhomat e shenjta të tempullit të shenjtë, ai ua paraqiti atë këshilltarëve të tij, të cilët e pranuan dhe e miratuan atë. Ajo iu paraqit më tej Kuorumit të Dymbëdhjetë Apostujve, të cilët njëzëri e miratuan atë dhe më pas iu paraqit të gjithë Autoriteteve të tjera të Përgjithshme, të cilët në të njëjtën mënyrë e miratuan atë njëzëri. Presidenti Kimball ka kërkuar që unë tani të lexoj këtë letër: 8 qershor 1978 Drejtuar të gjithë drejtuesve të përgjithshëm dhe lokalë të priftërisë së Kishës së Jezu Krishtit të Shenjtorëve të Ditëve të Mëvonshme në të gjithë botën: Të Dashur Vëllezër: Sikurse kemi dëshmuar zgjerimin e punës së Zotit në të gjithë tokën, ne kemi qenë mirënjohës që njerëz të shumë kombeve i janë përgjigjur mesazhit të ungjillit të rivendosur dhe janë bashkuar me Kishën në një numër gjithnjë e në rritje. Kjo, si pasojë, na ka frymëzuar me dëshirë për t’i shtrirë te çdo anëtar i denjë i Kishës të gjitha privilegjet dhe bekimet që ungjilli siguron. Të ndërgjegjshëm për premtimet e bëra nga profetët dhe presidentët e Kishës, të cilët na kanë paraprirë për një farë kohe, në planin e përjetshëm të Perëndisë, të gjithë vëllezërit tanë që janë të denjë, mund ta marrin priftërinë dhe duke dëshmuar besnikërinë e atyre, të cilëve priftëria u është refuzuar, ne jemi lutur gjatë dhe plot zell në emër të këtyre, vëllezërve tanë besnikë, duke kaluar shumë orë në Dhomën e Sipërme të Tempullit duke iu përgjëruar Zotit për udhërrëfim hyjnor. Ai i ka dëgjuar lutjet tona dhe me anë të zbulesës ka pohuar se dita e premtuar prej kaq kohësh ka ardhur, kur çdo burrë besnik, i denjë në Kishë të mund të marrë priftërinë e shenjtë, me fuqi për ta ushtruar autoritetin e saj hyjnor dhe të gëzojë me të dashurit e tij çdo bekim që rrjedh prej saj, duke përfshirë bekimet e tempullit. Në përputhje me këtë, të gjithë anëtarët e denjë meshkuj të Kishës mund të shugurohen në priftëri pa dallim race apo ngjyre. Udhëheqësit e priftërisë udhëzohen të ndjekin politikën e intervistimit të kujdesshëm të të gjithë anëtarëve për shugurimin qoftë në Priftërinë Aarone apo Melkizedeke, për t’u siguruar që ata i përmbushin standardet e themeluara të denjësisë. Ne shpallim solemnisht se Zoti tani e ka bërë të ditur vullnetin e tij për bekimin e të gjithë fëmijëve të tij në të gjithë tokën, të cilët do t’i binden zërit të shërbëtorëve të tij të autorizuar dhe që e përgatisin veten për të marrë çdo bekim të ungjillit. Sinqerisht tuajt, Spencer W. Kimball N. Eldon Tanner Marion G. Romney Presidencia e Parë Duke e njohur Spencer W. Kimball-in si profet, shikues e zbulues dhe si president të Kishës së Jezu Krishtit të Shenjtorëve të Ditëve të Mëvonshme, propozohet që ne si asamble kushtetuese ta pranojmë këtë zbulesë si fjalën dhe vullnetin e Zotit. Të gjithë në favor, ju lutem tregojeni duke ngritur dorën tuaj të djathtë. Ndonjë kundër me të njëjtën shenjë. Vota për ta mbështetur mocionin e paraqitur ishte njëzëri në favor. Salt Lake City, Utah, 30 shtator 1978.


Luciano Moggi është duke vijuar jetën e tij në Itali dhe së fundmi është bërë protagonist. Ai teksa u intervistua nga “Sport Italia” ka akuzuar trajneri e Napolit, Mauricio Sarrin, duke thënë se trajneri nuk ka për të pasur sukses me skuadrën e tij në Europë, madje nuk ka për të fituar asnjë trofe.


text: Shkronja T shkronja t Shih dhe Në gjuhën shqipe është shkronja e njëzetetetë e alfabetit, me të shënohet gërma T e madhe e dorës. T (kanal) - kanal televiziv në DigitAlb. Tirana - kryeqyteti i Shqipërisë. Alfabete !