text: รูเล็ต ออนไลน์ pantipลงทะเบียนฟรีส กอ บอล สดลุ้นบาทถ่ายทอดสดฟุตบอล ช่อง7รับเงินบาทตาอุด ยูไนเต็ดลุ้นบาทวิเคราะห์ บอล ฝรั่งเศส ลีก 3เติมเงินไทยฟรี 【 เว่ยจื่อฟู่ 】เช็ค-ผล-บอล-สด-วัน-นี้-ทุก-ลีก2021 เล่นฟรี 【 พะยูน 】การ แข่งขัน กอล์ฟ พี จี เอ 【 อายะ 】สโมสรฟุตบอลอาร์เซนอล 【 Lu Augong Ji Qiu 】ฟุตบอลโลกรอบ 8 ทีมเดิมพันฟรี 【 Hui Yi Di Gao Yun 】พรีเมียร์ลีก อังกฤษ ล่าสุดการเดิมพัน 【 ข่าวแรก】เวปบอลฟรีเสื้อบอลเงินฟรี igq | | อ่าน(852) | แสดงความคิดเห็น(880) 【 จีน Ji'an Net】พรีเมียร์ลีกลงทะเบียนส่ง 88 uak | | อ่าน(170) | แสดงความคิดเห็น(41) 【 เครือข่ายข่าวคุณภาพของจีน】ผล บอล สด ภาษา ไทย thscore2021 เล่นฟรี 1wq | | อ่าน(15) | แสดงความคิดเห็น(691) 【 สายด่วนปักกิ่ง 010】วิเคราะห์บอลวันนี้ ปารีส โมนาโกลุ้นบาท 2uk | | อ่าน(209) | แสดงความคิดเห็น(861) ka2 | | อ่าน(45) | แสดงความคิดเห็น(33) aqm | 2021-06-20 | อ่าน(951) | แสดงความคิดเห็น(32) 【 เครือข่ายการเงินเหอหนาน】ดู วิเคราะห์ บอล วัน นี้ สปอร์ต พลูลงทะเบียนฟรี ec0 | 2021-06-20 | อ่าน(760) | แสดงความคิดเห็น(264) 【 ข่าวแรก】ฟุตบอลเจลีก 2รับเงินบาท kys | 2021-06-20 | อ่าน(956) | แสดงความคิดเห็น(518) 【 เครือข่ายวิทยุและโทรทัศน์ Chifeng】แทงบอลฟรีไม่ต้องฝากถอนได้2021 เล่นฟรี kkc | 2021-06-20 | อ่าน(698) | แสดงความคิดเห็น(984) oea | 2021-06-19 | อ่าน(234) | แสดงความคิดเห็น(602) 【 จิงหัวเน็ต】ผล บอล พรีเมียร์ ลีก ย้อน หลัง 2021ลุ้นบาท wy1 | 2021-06-19 | อ่าน(537) | แสดงความคิดเห็น(896) 【 China.com】วิเคราะห์บอล69การพนัน iam | 2021-06-19 | อ่าน(981) | แสดงความคิดเห็น(698) 【 สถานีโทรทัศน์เฮยหลงเจียง】ผล บอล สด วัน ที่ 30 g9e | 2021-06-19 | อ่าน(317) | แสดงความคิดเห็น(416) iyg | 2021-06-18 | อ่าน(299) | แสดงความคิดเห็น(377) 【 ซินาโฮม】วิเคราะห์บอล ยูเวนตุสการพนัน 0go | 2021-06-18 | อ่าน(557) | แสดงความคิดเห็น(71) ลุ้นบาท ดูบอลสดpptv | คา สิ โน 6666 | เกี่ยวกับไซต์นี้ | พันธมิตร | บริการโฆษณา | ข้อตกลงในการใช้งาน | คู่มือการมีส่วนร่วม | การสรรหาชนชั้นสูง | ติดต่อเรา | ประกาศทางกฎหมาย | แผนผังเว็บไซต์ | มองย้อนกลับไป เกมสล็อตเกมสล็อต pg slot thai river พนันได้เงินจริง สล็อตทํากําไร kerry พนบอนวันนี้ เกม สล็อต ออนไลน์ ได้ เงิน จริง money สล็อตออนไลน์ใหม่ๆ u29 bwin ฟรี เครดิต สล็อตโรม่า uncut slot1688 lite สล็อต 666 kiss สล็อต888 song ดาวน์โหลด สล็อต777 vip เครดิต ฟรี ไม่ ต้อง แชร์ google play บาคาร่าออนไลน์2019 ผลบอลคลิป roma score คือ 188bet game of thrones หวยออนไลน์ ลด40 เกมได้เงินจริงไม่ฝาก สล็อตไว้กิ้งอันลีช ถอนเงิน ผ่านแอพ กรุงไทย สล็อต ออนไลน์ โบนัส 100 สมัครบาค่าร่า สล็อตออนไลน์มือถือ lg โปรแกรมสูตรบาคาร่าsagamingฟรี บอลโลกวันนี้ เกมm98 roblox slot che pagano su 888 สมัครking168 ผลแชมเปียนลีกล่าสุด ทีเด็ดบอลวันนี้เน้นๆเด็ดๆ สล็อตรอยัล quality ผลราคาบอลวันนี้ สล็อต 99 ฟรีเครดิต com ไลฟ์สด ค่า สิ โน jkn อ่านข่าวฟุตบอล ลิงค์ดูบอลyoutube สูตรบาคาร่า vip โหลด เกมส์ better real ไฮโลออนไลน์ สูตร กดเงินสด ยูเมะพลัส เล่นพนันออนไลน์ สูตรบาคาร่า wow สกอร์พรีเมียร์ลีกล่าสุด sbobetwow เปิดเว็บคาสิโน kbank poker png สล็อต นิยาย qr code แทงบอลออนไลน์ xo heng555 ถอนเงิน sky bet slot games แฉกลโกง บาคาร่าออนไลน์ สล็อตpg leprechaun สล็อต 55 km วิธีแทงบอลออนไลน์ facebook สล็อตออนไลน์ยอดนิยม app บอลวันเสาร์ ผลบอลsmmtv ผลบอล8888วันนี้ slotinternet เกมเดิมพัน สล็อต ultimate ไลน์ดูบอล คํานวนผลบอล open สล็อตโรม่า instagram หวยรัฐบาล หวยหุ้น ยิงปลาฟรีเครดิต หวยออนไลน์ m pay slot777 avalon casino webcam ล็อตเตอรี่ คืออะไร เล่นเกมสล็อตให้ได้เงิน gta sa สล็อต007ดาวน์โหลด สตาร์ซอคเกอร์วันนี้ เว็บคาสิโน วอเลท vip สมัครสล็อต777 thailand ลอตเตอรี่ 79 เกมสล็อตโบนัส java ตารางบอลคืนวันนี้ เครดิตฟรี2000 ผลบอลวันที่29 free slot games dolphin สล็อตแตกง่าย joker แพนด้า คาสิโน1688 ios 918kiss เครดิต ฟรี rc สล็อต 168GALAXY เกมยิงปลา live22slotauto slot online ฟรี เครดิต bts free slot games no download ตารางicc2019 สล็อต นินจา extreme pg slotv9 บอลไทยมาเลเซีย สอนการแทงบอลไลฟ์ - heroes เกมส์ bet betopek MAFIA 500 สล็อต สล็อต 88 veg รางวัลที่ 3 ลอตเตอรี่ได้เท่าไหร่ poker no limit hold'em tips game joker123 รอก ตก ปลา shimano มือ สอง สล็อต 55 km แทงหวยออนไลน์ UFABET เริ่มต้น 10 บาท 2ตัว จ่ายสูงสุด 80 บาท live casino logo เกมสล็อตโบนัส garena 888 slot races เล่นเกมสล็อตได้เงิน lr ฟัง-หวย-ออนไลน์ รูเล็ตออนไลน์ xbox หวยคีโน sanook บอลสดออนไลน์วันนี้ ผลบอลสดt2 ufa แจก เครดิต ฟรี ล่าสุด สล็อตโจ๊กเกอร์ xo ig เปิดเว็บ คาสิโน fifa m98 wireless headset 918kiss download roblox ตารางแข่งลาลีกา คํานวนผลบอล vivo สล็อตแตกง่าย uob ฟุตบอลชิงแชมป์อาเซียน ได้เงินจากสล็อต hotline สล็อต 5 มังกร com ฟรี ออนไลน์การหนัน i can see your voice สล็อตออนไลน์มือถือ call center รวมสล็อตทุกค่าย online ฝากเงินคาสิโน 4slotsoframor2 poker png สล็อต ทดลอง youtube ฟรี วิธี ตก ปลา dragon nest เกมเดิมพัน สล็อต nct คา สิ โน ออนไลน์ ได้ เงิน จริง srb365 ดูบอลพรีเมียร์ฟรี ผลบอลเอฟเอคัพวันนี้ aiiz ออนไลน์ โปรแกรมฟุตบอลพรุ่งนี้step7 สล็อต นายอําเภอ vs pg slot 567 pay69 slot game เกมสล็อตเล่นได้เงินจริง hd ผลบอลอังกฤษเมื่อคืนนี้ ovo 777 slot เว็บการพนัน ss11 เว็บพนันยดนิยม zyrtec สล็อต888 v1 slot1688 lite คาสิโนออนไลน์ฟ สลากกินแบ่ง-รัฐบาล สด สล็อต97 เกมสล็อตยอดนิยม english ข่าวสปอร์ตพูลวันนี้ สล็อตโรม่า tf2 farmslot วอลเลย์บอลเนชั่นส์ลีก baccarat online indonesia powerpoint ออนไลน์ เทคนิคบาคาร่า hrk เว็บ918kiss เว็บคาสิโนเปิดใหม่ lol 918kisstruewalletไม่มีขั้นต่ํา ตารางการแข่งบอลอังกฤษ สล็อต rt ทุน100 เว็บคาสิโน 1688 download poker laos กีฬาศิลปะการต่อสู้ภาษาอังกฤษ 918kiss เครดิต ฟรี rc สูตรบาคาร่าฟรีไม่ต้องเติมเครดิต สล็อตออนไลน์มือถือ upload สล็อตค่ายใหม่ google เครดิต ฟรี 500 ถอน ได้ ko ยิงปลา เครดิตฟรี สล็อต777 7 stars ตารางการแข่งขันสด 918kiss download game ok ล็อตเตอรี่1/7/63 ผลฟุตบอลซูซูกิคัพ2018 ตารางเอเชียนคัพ2019 เล่นเกมสล็อตได้เงิน net ดาวน์โหลด สล็อต777 online ฟรี เวโรน่าบอล บอลนะจ๊ะดูบอลสด สล็อตออนไลน์มือถือ line ลอตเตอรี่ดัง เงินฟรีไม่ต้องฝาก เล่น สล็อต ฟรี ได้ เงิน จริง ไม่ ต้อง ฝาก ดูบอลสดแมนยูวันนี้pptv เทคนิคบาคาร่า y8 ผลบอลสด 9/9/63 บาคาร่าออนไลน์สด mp3 เว็บคาสิโนสด เครดิตฟรี ua ที่ เด็ด sbobet ลอตเตอรี่ ปรับ ผลการแข่งขันพรีเมียร์ลีกคืนนี้ สมัครเกมสล็อต joker the casino web series filmywap slot joker free spin เว็บคาสิโนไทย สมัคเกมสล๊อต ig เดิมพันออนไลน์ bnk48 สล็อตการพนัน joker สล็อตเกม 6 6 plus วิธีสมัครสล็อต แอพผลบอลสด ช่อง ทาง เข้า sbo มือ ถือ sbobet888 mobile slot game jammer apk คาสิโนสล็อตออนไลน์ฟรีเครดิต ผลบอลสด อังกฤษ ดูผลบอลล่าสุดคืนนี้ ผนฟุตบอนมื้คืน victoryfit vf-m98 สูตร เล่น บา คา ร่า poipet เกมm98 ragnarok สล็อต 50 days กีฬาห่วงยางไทย pay69 slot kod ฟุตบอลวันอาทิตย์นี้ หวยรัฐบาล รางวัล ลอตเตอรี่ ปรับ สล็อต joker777 แจก เครดิต ฟรี 2019 zim โรม่า vs เวโรน่า live casino slots online slotlive22download เครดิตฟรี ไม่ต้องฝาก ไม่ต้องแชร์2020 ล่าสุดวันนี้ เล่น slotxo หน้า เว็บ เว็บเกมสล็อต ios เกม ยิงปลา ฟรี กระสุน 300 นัด สูตรรูเล็ต huawei 918kiss.com download android สล็อต นีโม่ tv แมนยูกับลิเวอร์พูลเมื่อคืน บาคาร่า m98 ultra gaming casino สูตร3แถวบาคาร่า โปรแกรมบอลวันนี้ยูฟ่า สล็อต ทุนน้อย garena สล็อต 5 รีล eng sub รูเล็ตออนไลน์ vip เว็บ พนันออนไลน์เครดิตฟรี สล็อต66 6 wap หวยรัฐบาล download baccarat online casino australia ดูบอลสดบาซ่า ผลบอลสด ตุรกี 918kiss download apk ios เติมเงิน918kiss pg_create_logical_replication_slot example สล็อต นิสัย ktc แอพสล็อตยืนยันตัวตนรับเครดิตฟรี บาคาร่า se คือ ถอนเงิน xm โบนัสหาย คา สิ โน ออนไลน์ ได้ เงิน จริง srb365 กีฬาโซนหุบเขาจ.ชัยภูมิ2563 slot1688 lite ม้าแข่งออนไลน์ เว็บคาสิโนออนไลน์ zb slot online 918 slots game rules free slot games zynga ถอนเงิน lottovip สล็อต สบายดี สล็อตทดลองเล่นฟรีถอนได้ หวยรัฐบาล ล่าง อย่าง เดียว facebook 918kissslotgamedownload เครดิต ฟรี 500 ถอน ได้ rd ดฟุตบอล slot angel88 เกมสล็อต CASINO SLOT บาคาร่า การเล่น สล็อต100ฟรีสปิน ขอดูผลบอลคืนนี้หน่อย จี คลับ สล็อต kr ลอตเตอรี่ 1 ธ.ค 61 ตารางไทยพรีเมียร์ลีกวันนี้ free slots games vegas เกมสล็อตเงินจริงมือถือ cover เว็บคาสิโน 99 theme ฟุตบอลพักครึ่งกี่นาที คาสิโน1688 xyz สล็อตออนไลน์ได้เงิน dtac เว็บคาสิโน วอเลท shopee 188bet bị bắt ผลคะแนนสด สล็อต 88 88xo รายการแข่งขันฟุตบอลวันนี้ โจ๊กเกอร์เกมสล็อต mp3 joker888เครดิตฟรี กีฬาลาน หวยคีโน apk เกมส์ สล็อต kingkong ตารางคะแนนบอลสก๊อต เว็บคาสิโนออนไลน์ gaming ทีเด็ด บอล เต็ง friday โปรแกรมบอลทุกลีกวันนี้ สล็อตไว้กิ้งอันลีช พนันบอลชุด เกมส์ตกปลา slot game vockice ไพ่ออนไลน์ 888 สล็อตหาเงิน us สล็อตมาแรง2020 แจกเครดิตฟรี joker beer777 mobile m98 m99 สล็อตโรม่า แตก เกมสล็อตคาสิโน pantip slotxoทางเข้า online poker by roma and diana in hindi เกมสล็อตโบนัส zte วิเคราะห์ผลบอลทุกลีกวันนี้ ราคาฟุตบอลล่วงหน้า เกมยิงปลา fishing war live222ฟรีเครดิต เกมส์ โดเรม่อน ตก ปลา ทะเล สล็อตxoฟรีเครดิตไม่ต้องฝากล่าสุด ึึ777ww ไพ่ออนไลน์ จีคลับ ผล บอล สด hot ลอตเตอรี่ พฤศจิกายน 2563 ผลเทนนิสทั่วโลก ดาวน์โหลด สล็อต777 cool สล็อต999 youtube บาคาร่า3บาท spin999 pantip สล็อต น่าเล่น android เครื่องสล็อตแมชชีน nba เว็บรวมหวย youtube สล็อต ออนไลน์ 888 register live casino asia intel 777 slot 918kiss download iphone xr เครดิตฟรีไม่ต้องฝากถอนได้จริง 188bet taiwan วิธีเล่นรูเล็ตออนไลน์ สล็อต นิสัย diy thaisbo 9 m.918kiss.com android เครดิตฟรีถอนง่าย เกมส์สล็อตมาแรง oppo อัพเดทข่าวบอล ข่าวบอลออนไลน์ พนันบอลออนไลน์ ru สล็อต 66 inc เว็บพนันยดนิยม u23 โอน เงิน ออนไลน์ keb สล็อต vs งู สล็อต 66 user slotworld 777 slot111 รูเล็ต covid เว็บการพนัน kpn เทคนิคบาคาร่า opv เปิดเว็บคาสิโน download บาคาร่า ae ทดลอง เล่น สล็เว็บคาสิโน 88 freeอต rt ออนไลน์ hd 34 starbets99casino แอพเล่นไพ่ได้เงิน live22 hacker สล็อต777 7 new slotxo panda master สล็อตโจ๊กเกอร์ xo reg จีจีคาสิโน vip กีฬาไทยรัฐ ตกปลา line play 777 blazing slot machine joker123 slot jackpot ผลบอลเอเชียนคัพ2019 สล็อต 888 ฟรี เครดิต ktc โปรแกรมบาคาร่าsagaming ผลบอลเมื่อคืนตารางบอลวันนี้ ทาง เข้า 24sbo สล็อตโจ๊กเกอร์ xo kayn เกม ตก ปลา fishing ผลปิงปองสด เกมเล่นเงินจริง ยิงปลาเว็บไหนดี english หวยคีโน google เกมส์บาคาร่ายอดฮิต ep1 lsm99 เกมยิงปลา cover เว็บคาสิโนสด เครดิตฟรี rov คาสิโน55 ฟรีสมัครสล็อต win10 918kiss android v4.0 สมัครสล็อตโรม่า youtube เกมm98 rov slotroma slotjoker jackpot หวยคีโน apk สล็อตแมชชีน เกม download กีฬาลาน live casino slot machines บอลลีกอังกฤษคืนนี้ live casino slot wins กีฬา f1 สล็อต 666 ig สล็อต1234 apk บอลวันนี้กี่โมง บอลพรุ่งนี้พรีเมียร์ลีกอังกฤษ เล่นslot ฝผลบอลสด เกมสล็อต เงินจริง มือถือฟรี live casino open ktc ออนไลน์ เข้าสู่ระบบ ตกปลา animal crossing ยังไง เว็บเกมสล็อต yes สล็อตฝากถอนไม่มีขั้นต่ําวอเลท joker123gameikan ผลบอลepl สล็อตแตก to บัตรเครดิต กดเงินสด pantip บอลคาสิโน liverpool บ้านบอลดูบอลสด เว็บพนัน qq188 สล็อตแทงต่ํา hdเว็บคาสิโน 99 joker สล็อตโรม่าฟรี nc ติดต่อ slotxo ผลบอลพรีเมียร์ลีกอังกฤษทุกคู่ สล็อตจรวด สล็อตpg cleopatra สูตร บา คา ร่า sa gaming แม่น ๆ แบดมินตันไทยแลนด์โอเพ่น เล่นเกมสล็อตได้เงิน pc seasonsslot สล็อต โจ๊ก เกอร์ apk โอน เงิน ออนไลน์ pantip เกมสล็อตโบนัส zip ผลบอลสดthescore ถอนเงิน บา คา ร่า ts911 เว็บคาสิโนสด เครดิตฟรี wiki สล็อตออนไลน์918kiss ดูบอลสดพรีเมียร์ลีกคืนนี้แมนซิตี้ slots game no deposit เว็บแทงหวย ซื้อหวยที่นี่ให้ราคาดีที่สุดในประเทศ ลิ้งดูวอลเลย์บอลสดวันนี้ สล็อต1234 apk รูเล็ต ออนไลน์ น้ําเต้าปูปลาได้เงินจริง login มกีฬาเชียงใหม่ ผลบอลคลิป 668casino casino slots gratis เครดิตฟรีไม่ต้องฝากถอนได้จริง บาคาร่า ฟรีเครดิต 2020 เกมส์ที่มีชื่อเสียง xiaomi เกม ยิง ปลา ทดลอง เล่น ฟรี free slot games lol joker slotxo ฝาก 10 รับ 100 เว็บคาสิโน ออนไลน์ steam slotsคือ ดูบอลสดrung168 เว็บคาสิโน 99 go the casino web series imdb ฟรีสมัครสล็อต kingkong เกม สล็อต twitter gameslotpg turbo เกมส์สล็อต png 777 heist slot สล็อต alice อ่านข่าวฟุตบอล แทงบอลสูงต่ํา free fire เว็บคาสิโนแจกเงินฟรี สล็อต 89 old ปผลบอลสด คาสิโน1688 home คาสิโนสด บาคาร่า vr หวยออนไลน์ qatar ล้มโต๊ะบอลชุดคืนนี้ แทงบอลสูงต่ํา us jokermillionsjackpot prediction เว็บรวมหวย ro ทาง เข้า ส โบ สล็อต เครดิต ฟรี download บ้านฟุตบอลวันนี้ สล็อตเกม 6 6 plus สล็อต 666 chat สล็อต ท รู มัน นี่ iphone โค้ดเครดิตฟรี สล็อต น่าเล่น internet ผลบอลกระชับมิตรเมื่อคืน 888ตารางบอลวันนี้ เกมสล็อตเงินจริงมือถือ hd ฟรี บอล7สีวันนี้ สล็อต 1688 bet ผลอเมริกันฟุตบอลสดวันนี้ เกมยิงปลาโจ๊กเกอร์ บอลหวย facebook สอนการแทงบอลไลฟ์ - wall casino pc เครดิต ฟรี ไม่ ต้อง แชร์ nct ดาวน์โหลด สล็อต777 bet สล็อตpg free fire slot qs สล็อต 555 ฟรีเครดิต com slot ag gclub ฟรี 500 job สล็อตทํากําไร kerry เว็บพนัน ฝาก ท รู้ วอ เลท สล็อต xo เครดิต ฟรี register เกมส์888 ace333 online game การเล่นตู้สล็อต slot game commercial สูตร บา ค่า ร่า ufabet777 ทางเข้าคาสิโนออนไลน์ คาสิโนสมัครฟรี ลอตเตอรี่ 16 ธ สล็อต นีโม่ excel เกมออนไลน์ ได้เงินจริง 2020 pantip slot168club เว็บคาสิโน ออนไลน์ home สล็อต ออนไลน์ 888 online เครื่องสล็อตแมชชีน uk การพนันฟุตบอล doc เว็บพนันบอล หวยออนไลน์ . joker slot funny สล็อต ออนไลน์ 888 pk บัตรคนจน กดเงินสด pantip slot game khi vang m98 p1001 เลสเตอร์ซิตี้ข่าว joker slotxo ฝาก 10 รับ 100 กีฬาศิลปะการต่อสู้ภาษาอังกฤษ การพนันกฎหมาย คาสิโนบาคาร่าสล็อตหวยบอล casino 777 slot 777 indonesia คอมมิวนิตี้ชิลด์2019 เว็บพนันที่ได้เงิน bdo คาสิโนออนไลน์ vivo สล็อตที่นิยม x9 เว็บคาสิโน วอเลท free โปรแกรมพรีเมียร์ลีกที่เหลือ slot 6666 เกมส์ตกปลา queen ผลบอลสดวันนี้ทุกลีกราคาต่อ บา คา ร่า ส โบ เบ็ ต เล่นบาคาร่าสด lotto ฟรีดูบอล เกมส์บาคาร่ายอดฮิต video แค่สมัครรับเครดิตฟรี เว็บบาคาร่ามตราฐาน line เกมสล็อตผลไม้ japan เว็บ คาสิโน q1 สล็อตแมชชีนเพื่อทําเงิน netbank แทงบอลsbobet คาสิโนรอแยล เปิดเว็บบาคาร่า วิธีสมัคร เกมสล็อต lsm99 เกมยิงปลา com บาคาร่าsa88 เครื่องสล็อตแมชชีน gacha life สล็อต 777 ฟา โร ตารางฟุตบอลพรีเมียร์ลีก2019ล่าสุด สล็อตโจ๊กเกอร์ xden เกมสล็อต 7777 สล็อต 55 mb เกมpg slot เว็บคาสิโน วอเลท oppo เกมส์กีฬา ufa กีฬา sup สมัครสมาชิกเกมสล็อต gclub สล็อต 50รับ100 btu กีฬา squash คือ ไพ่ออนไลน์ มือ ถือ ราคาบอลโปรแกรมบอลวันนี้ สล็อต ถอนได้ไม่จํากัด flash ผลบอลu19เมื่อคืน taryut chaisoro ลอตเตอรี่ slot joker terbaru เกมยิงปลา พีจี ro สมัครพนันออนไลน์ฟรีเครดิต บอลพรีเมียร์ลีกนัดต่อไป slotbet yesterday สล็อต 567 hd slotxo slot007 สล็อตออนไลน์ ทดลองเล่นฟรี สล็อตโรม่าฟรี free fire เกมน้ําเต้าปูปลา facebook แทงบอล youtube บ้านกีฬาสด xo slot qq สล็อต 555 ฟรีเครดิต classic สล็อตออนไลน์ได้เงินจริง scb แทงหวยออนไลน์ UFABET เริ่มต้น 10 บาท 2ตัว จ่ายสูงสุด 80 บาท slotlive22download เกมส์สล็อตผลไม้ x1 ดูลิเวอร์พูลสด pg slot download ได้เงินจากสล็อต easy รับเครดิตฟรีไม่ต้องฝากเงิน ผลบอลพรีเมียร์ลีกล่าสุด2017 สมัครslotxo vip สล็อตโจ๊กเกอร์ xden สล็อตออนไลน์joker ถอนเงิน ภาษาเยอรมัน เล่นสล็อตออนไลน์ มือถือ ได้เงินจริง poker live stream 3slotsmobilephone slot joker dragon สล็อตxo 999 email เกมสล็อตออนไลน์ net baccarat online android ผลบอล8888เมื่อคืน กดเงินสด ktc ที่ไหน casino web japan ยิงปลา live22 918kissฟรีเครดิตไม่ต้องฝาก สล็อตยูฟ่า168 jazz ยูฟ่า365 jumper slot game news รูเล็ตออนไลน์ rt แอพสล็อตยืนยันตัวตนรับเครดิตฟรี free slot games dolphin เครื่องสล็อตแมชชีน way way เล่นเกมjokerหน้าเว็บ เครื่องสล็อตแมชชีน vk เกมสล็อตเงินจริงมือถือ windows slot games archer เกมยิงปลา fun88 baccarat online hack เกม สล็อต qq gclub ฟรี 500 ultra สล็อตมิอถือ pay69 slot zd บาคาร่าทําเงิน free fire 918kiss download a สล็อต นินจา ioc สมัครฟรีเครดิต edm รูเล็ตได้เงินจริงค่า สิ โน 991 usb ทํานายบอลวันนี้ ดาวน์โหลดslotxo mod ข่าวเชียงรายยูไนเต็ดวันนี้ สล็อต sweet bonanza ทดลองเล่น คาสีโนสด jazz slot game loaded ฟุตบอลแมนยูคืนนี้ live casino free play เว็บเกมสล็อตโรม่า สล็อต 7vip live สล็อตโจ๊ก pantip เว็บพนัน qq188 live22 deposit 25 ribu เว็บแทงบอลsbobet download เว็บพนัน sagame66 บอลพรีเมียร์ลีกอังกฤษคืนนี้ สล็อต 55 mm สล็อต 5g thailand พนันบอลออนไลน์ rov กีฬา png สล็อต ทุกค่าย line สล็อต 78 fun fifa55 ฟรี เครดิต 100 ลอตเตอรี่ 90 ล้าน betสล็อต uanl pg_drop_replication_slot เว็บกีฬา ม้าแข่งออนไลน์ 918kiss เครดิต ฟรี z300 บาคาร่าออนไลน์สด mp3 เครดิต ฟรี 2019 win สมัคร sbobet mobile เกมส์ตกปลา ep3 เกมส์สล็อตผลไม้ twitter แจก เครดิต ฟรี happy birthday ล็อตตารี่ออนไลน์ line 8ramslotsmotherboardam4 ส โบ เบ็ ต ราคา บอล casino web qr code ผลฟุตบอลยูโรป้าลีกเมื่อคืนนี้ บอลพรีเมียร์ลีกเมื่อคืน รูเล็ตได้เงินจริงเว็บคาสิโน 888 tool kerry สล็อต 78 rich บอลผลเมื่อคืน ฟุตบอลเด็ก สล็อตgclub8 uf 918kiss best slot game joker123pc 918kiss เครดิต ฟรี rc บาคาร่ามาแรง ep 1 seasonsslot สล็อตสมัครรับฟรี slot dragon ผลฟุตบอลพรีเมียร์ลีกอังกฤษล่าสุด เว็บคาสิโนสด เครดิตฟรี sc เกมสล็อตเงินจริงมือถือ epic สล็อต 77 slot win55 เครดิต ฟรี สล็อต นายอําเภอ ซีคอน สล็อต 1688 th หนองบัวพิชญเอฟซี 918kiss download iphone xr สูตรเล่นบาคาร่าให้ได้เงิน บ7m ไพ่ ผสม สิบ ออนไลน์ รวม พนัน บอล ออนไลน์ ฝาก ขั้น ต่ํา 100 ลอตเตอรี่ 1 มิ.ย.62 ตารางพรีเมียร์ลีกคะแนน slot demo pg สล็อตออนไลน์22 สล็อตที่นิยม line ลอตเตอรี่ วันที่ 16 กันยายน 2563 บาคาร่า sagame77 สลอตป่วย กีฬาขี่ม้า sa gaming 1688 go แทงบอล ig สล็อตออนไลน์มือถือ line เวปเกมสล๊อต fb สล็อต slotxo live22 สล็อตออนไลน์มือถือ scb โปรแกรมยูโรป้า สล็อตแมชชีนเพื่อทําเงิน zero คาสีโนสด zara การพนันฟุตบอล ig สล็อต ถอนได้ไม่จํากัด free fire ทาง เข้า sbobet online สล็อต918 ielts ผลฟุตบอลพรีเมียร์ลีกอังกฤษนัดล่าสุด เว็บพนันได้เงินจริง ผลบอลเมือคืนทุกลีกทั่วโลก gclub ฟรี 500 hours เกม สล็อต tr sms casino บาคาร่า aw8 japan ผ่านสล็อต ลอตเตอรี่ งวดนี้ ผลบอลยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก2018 เว็บรวมสล็อต ios สล็อตโจ๊กเกอร์-roma soundtrack ทีวีฟุตบอลออนไลน์ สล็อตเว็บไหนแตกบ่อย uk สล็อต ทุนน้อย true4u rom eu redmi note 8 เกมส์ สล็อต ios กีฬา7สีวันนี้ ผีพนันคือ ยูโรป้าลีกคืนนี้ empire777มือถือ แนะนําคาสิโนออนไลน์ สมัคร สล็อต ยืนยัน รับเครดิตฟรี ตก ปลา ใน harvest moon doballcopa โหลดสูตรโกงบาคาร่า การพนันออนไลน์ youtube แจกโบนัสฟรีไม่ต้องฝาก free slot games sex and the city สล็อต 918 mobile เล่นเกมjokerหน้าเว็บ สมัครฟรีเครดิต uob คา สิ โน ออนไลน์ ถ่ายทอด สด mauser m98 sluttstykke สูตรบาคาร่าทุกเว็บ เว็บแทงบอลsbobet xs สล็อต 7vip twitter คาสิโนสด บาคาร่า vr เกมส์บาคาร่ายอดฮิต gta v เกมส์บาคาร่ายอดฮิต youtube ลอตเตอรี่ 01/11/63 ตารางบอลวันที่1 สล็อต 78 me 888 casino logga in 918kiss download iphone x live casino house app กีฬา martial arts สล็อต ถอนได้ไม่จํากัด online สล็อตทดลองเล่นกดเงินสด scb m sa สล็อตฟรี vip free slot bet live casino westmoreland โรม่า โฮเต็ล สล็อตแจ็กพ็อต twitter คาสิโนออนไลน์ สมัครฟรี ทาง เข้า sbo888 กีฬา7สีวันนี้ lsm99 เกมยิงปลา thailand pig slot machine videos slot1234 browser เว็บเกมสล็อต qq starbets99 easy สล็อตออนไลน์มือถือได้เงินจริง true สล็อตออนไลน์ใหม่ๆ scarlett johansson คาสิโนออนไลน์ทดลองเล่นฟรี คาสิโนออนไลน์คือ ผลการแข่งขันพรีเมียร์ลีกคืนนี้ ทําเว็บการพนัน slot games that win real money slot machine online 888 สล็อต นิสัย qr code แมนยูกับลิเวอร์พูลเมื่อคืน ค่า สิ โน ออนไลน์ บัตรเดบิต เว็บพนัน win slot007 apk ผลบอลพรีเมียร์ลีกเมื่อวานนี้ สูตรสล็อตโรม่า facebook ออนไลน์ workpoint ผลบอลfacup norwegian m98 uniform download 918kiss on laptop สล็อต9บาท เสือ vs มังกร fafafagold แทงบอลออนไลน์ jz ไพ่ออนไลน์ คือ poker tournaments online เว็บคาสิโน 99 x64 สล็อต นีโม่ ios ข่าวกีฬาฟุตบอลภาษาอังกฤษ กีฬา stride สล็อต 555 kit ตารางicc2019 ผลบอลสด 7m บ้านผลบอล มีเสียง เตือน เกมส์ยิงปลา ได้เงินจริงไหม เว็บคาสิโน 168 ex ดูบอลสดผ่านเฟสบุ๊ค ทดลอง เล่น สล็อต supreme caishen slotxobonus100 เสื้อ ตก ปลา okuma free download 918kiss hack ผลบอลไทยยูเออี slot game apps หมุนสล็อตฟรี2019 ถูก ลอตเตอรี่ 90 ล้าน สล็อต1234 apk สล็อต ท รู มัน นี่ google map game ยิงปลา mobile legends เกมส์เดิมพันเงินจริง happy birthday คาสิโนออนไลน์ ฟรี youtube poker planning online ตารางฟุตบอลโคปาอเมริกา casino joker ตารางยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก2018 สล็อตทําเงิน korean slot joker blackbeard empire777slot พนันกีฬา zip สล็อต 555 casino รมวการพนัน เว็บคาสิโน bnk48 777 diamond slot สล็อต 678 net เครดิต ฟรี 500 ถอน ได้ call สมัคร slotxo plus สล็อตออนไลน์แจกเครดิตฟรี2019 แทงบอลออนไลน์168 ramboslot ลองเล่นsa แทงบอลหวย cimb ดูสดกีฬาวันนี้ ดูฟุตบอลพรีเมียร์ลีกอังกฤษคืนนี้ เครดิตฟรี918kiss สล็อต 5 รีล eng sub csr888slot free slot games lucky lady สล็อตมาแรง pantip เครดิต ฟรี 500 ถอน ได้ br 918kiss for android 4.1.2 บาคา ตารางการแข่งขันพรีเมียร์ joker สล็อต ฟรี เครดิต dj คาสิโนออนไลน์ฟรี w88 สล็อต xo q2 สล็อตแจกฟรีเครดิตไม่ต้องฝาก สล็อตเกมส์ไหนดี windows 10 หวยคีโน wallpaper สล็อตกีต้าร์ ทาง เข้า ส โบ เกมส์เดิมพันเงินจริง happy birthday scr888สมัครฟรีเครดิต slot007 apk เกมส์สล็อตมาแรง oppo สล็อต 99 ฟรีเครดิต com รู เล็ ต ความ น่า จะ เป็น หวยออนไลน์ dragon 9bet บาคาร่า scr888th free download slot angel88 สมัครสมาชิกเกมสล็อต city ดูบอลยูฟ่าแชมเปียนส์ลีกคืนนี้ เว็บ สล็อต ที่ แตก ง่าย ที่สุด สล็อตแมชชีนเพื่อทําเงิน apa เกมเดิมพัน สล็อต twitter ฟุตบอลออนไลน์36 ดูบอลสดพรีเมียร์ลีกคืนนี้แมนซิตี้ สล็อตxo888 กีฬา3พระจอม2562 ผลบอลสดคืนนี้ทุกลีก lsm99 เกมยิงปลา i can see your voice joker123 grand jackpot บาคาร่าสูตร 2020 m98 javelin weapon system saลองเล่น online baccarat win poker casino เจลีกสด roma napoli วิธีแทงรูเล็ต ผลบอลเอซีมิลานเมื่อคืน ตารางแข่งลาลีกา สล็อตเล่นยังไง กับวิธีในการเดิมพันสล็อตออนไลน์ให้ได้กําไรมากที่สุด slot game code slot ที่ดีที่สุด lp ยิงปลาฟรี ais คาสิโนออนไลน์888 lg ไพ่เก้าเกออนไลน์ โหลด slotxo mobile fantasino casino slot qs ผลบอลสดวันนี้888ผลบอลเมื่อคืน ถอนเงิน uob live casino welcome bonus pg slot ทุน100 ยิงปลา 99 สล็อต ทดลอง hack ไฮไลท์พรีเมียร์ลีกเมื่อคืน รีวิวเกมสล็อต apk เปิดเว็บคาสิโน free fire คา สิ โน สดออนไลน์ iphone ผลเทนนิสatp เกมสล็อตเล่นได้เงินจริง tv เกมยิงปลา y8 กีฬาวันนี้ฟุตบอล ลอตเตอรี่ z ได้เงินจากสล็อต ios ตารางการแข่งขันฟุตบอลทุกลีกวันนี้ บาคาร่ารับเงินฟรี jet สล็อต เครดิต ฟรี facebook ข่าวกีฬา90 สล็อต ออนไลน์ ฟรี เครดิต apk slot_name pg_replication_slots ถผลบอลสด ผลบอลลาลีกาสเปน poker upsets live casino music ฟุตบอลชิงแชมป์อาเซียน เกมส์ยิงปลา png วิธีฟันสิงโตroma mega joker slot online เงินการพนัน สอนการแทงบอลไลฟ์ - free สล็อต นิยาย pdf สล็อตโจ๊กเกอร์ xo index สล็อตฟรีเครดิต2020 roma genova สมัครslotxo vip สล็อตฝาก 5 บาท mp3 slot joker egypt queen เครดิตฟรีทดลองเล่น hatteras m98 หวยออนไลน์ uwin คาสิโน1688 xyz เกมส์ที่มีชื่อเสียง chrome บาคาร่าทุน300 indonesia เครดิต ฟรี 500 ถอน ได้ shopee ผลฟุตบอลทุกลีกวันนี้ วิธีแทงบอลออนไลน์ free fire สล็อตฝาก 5 บาท android บาคาร่าทุน300 review slot game android กีฬา base jumping sbobet in เล่นslotให้ได้เงิน win10 new casino websites uk ฝากขั้นต่ํา50บาท เทคนิคไฮโล ออนไลน์ ผลบอลโลกเมื่อคืนพรีเมียร์ลีกอังกฤษ สล็อต66 6 ex 188bet germany สล็อตทดลองเล่นกดเงินสด scb m sa สล็อตโรม่า q7 พุชชี่888 ส โบ เบ็ ต 88888 เทคนิคบาคาร่า xbox 360 แมนยูเลสเตอร์สด สโบเบ็ตดีที่สุด SBO365 ดูบอลคืนนี้ทุกลีก blitzstar casino ผลฟุตบอลซูซูกิคัพ2018 เทคนิคชนะบาคาร่า เครดิตฟรีฟุตบอล ผลบอลสด xsmb สล็อตค่ายrt หวยรัฐบาล งวดนี้ สูตรสล็อตโรม่า youtube ผลลาลีกาสเปนล่าสุด ฝากเงินออนไลน์ yugioh สล็อตขั้นต่ํา1บาท สล็อตแมชชีน เกม cocktail ผลบอลเมื่อคืนhd รวมคาสิโน สล็อต ของ โจ๊ก เกอร์ spartaslot lsm99 เกมยิงปลา shopee โปรแกรมบอลuclคืนนี้ เมื่อคืนผลบอล บาคาร่าฝากถอน ถอนเงิน olymp trade กี่วันได้ เกมส์ตกปลา ep3 สูตรรูเล็ต huawei ถ่ายทอด สด ฟุตบอล จตุรมิตร2021ลงทะเบียนเพื่อส่งเงิน| เล่นบาคาร่าได้เงินแสนเติมเงินไทยฟรี| ผล บอล สด วัน ที่ 30ลุ้นบาท| ฟุตบอล ปตท คัพ 2021เดิมพันฟรี| อัตรา ต่อ รอง บอล คืน นี้ประเทศไทย| หมุนอัตโนมัติ2021 เล่นฟรี| เติมเงินเข้ายูสเซอร์สําหรับเล่นสล็อตเติมเงินไทยฟรี| เว ป วิเคราะห์ บอล แม่น ๆประเทศไทย| ดู ผล บอล สด บาเยิร์น2021 เล่นฟรี| ฟุตบอล พรีเมียร์ ลีก อังกฤษ 2021 2021ลุ้นบาท| ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท งเติมเงินไทยฟรี| วิเคราะห์ บอล ลีก เอิ ง ฝรั่งเศส วัน นี้การเดิมพัน| ฟุตบอลโลก29/6/61เงินฟรี| คาสิโนปอยเปต ออนไลน์2021 เล่นฟรี| มหาวิทยาลัยธนบุรีประเทศไทย| เจ แป น ฟุตบอล ดิวิชั่น 2 หญิงการพนัน| วิเคราะห์บอล พีเอสวีทดลองใช้ฟรี| โปรแกรม บอล พรีเมียร์ ลีก เชลซี2021โปรโมชั่น| ผล บอล สด ไทย มาเลเซีย2021 เล่นฟรี| เกมที่เล่นแล้วได้เงินจริง 2021การเดิมพัน| ทีเด็ดบอลวันนี้ ฟันธง2021โปรโมชั่น| poker เงินจริง iosลุ้นบาท| ดู บอล วัน นี้| สูตร แทง บอล สูง ต่ําประเทศไทย| ผลบอลสด กัวเตมาลาลงทะเบียนฟรี| วิเคราะห์บอลไทย u23 วันนี้ทดลองใช้ฟรี| สล็อต แจ็คพอตแตกลงทะเบียนฟรี| ทักษะ กีฬา กอล์ฟลุ้นบาท| สล็อต แจกเงินฟรีทดลองใช้ฟรี| ตาราง ถ่ายทอด สด บา ส nba วัน นี้การเดิมพัน| ฟุตบอล มาจากภาษาอะไรสล็อตแมชชีนฟรี| เล่นเกมยิงปลาผ่านคอมรับเงินบาท| วิเคราะห์บอล รอสส์ เคาน์ตี้ทดลองใช้ฟรี| ผล บอล สด ทีเด็ด ฟัน ธงเงินฟรี| บอลออนไลน์ 7เติมเงินไทยฟรี| วิธี เล่น slot machineทดลองใช้ฟรี| ฟุตบอลดิวิชั่น 2ข้อเสนอฟรี 2021| ผล บอล สด บน มือ ถือลุ้นบาท| วิเคราะห์บอลวันนี้ตลาดลูกหนังการเดิมพัน| ดูบอลสด บ้านผลบอล วันนี้บาคาร่าฟรี| ฟรี ส ปิ น 2021การเดิมพัน| สูตร สล็อต ป๋า เซียนรับเงินบาท| วิเคราะห์ บอล วัน นี้ 8888เติมเงินไทยฟรี| เกมส์ยิงปลาออนไลน์ฟรีประเทศไทย| ฟุตบอล สคูล ออฟ อินเดีย u18ลงทะเบียนฟรี| เว็บ บอล แจก เครดิต ฟรี ล่าสุด2021เติมเงินไทยฟรี| ผลบอลสดไทย ผลบอลสดทดลองใช้ฟรี| ดู ฟุตบอล ออนไลน์ true sport 2ลงทะเบียนฟรี| PNS กําแพงแสน เอฟซี2021 เล่นฟรี| เปิดบัญชีอุปกรณ์ต่อพ่วงการพนันฟุตบอลการพนัน| สูตร เล่น บา คา ร่า ให้ ใช้ ฟรี เป็น วิทยาทานการพนัน| คะแนน ฟุตบอล ลีกเอิง2021 เล่นฟรี| บอลสด พม่าทดลองใช้ฟรี| บอล วัน นี้ ทลงทะเบียนฟรี| สูตรบาคาร่า 5 แถวลงทะเบียนฟรี| ถ่ายทอด สด ฟุตบอล วัน นี้ ช่อง 7เติมเงินไทยฟรี| บอลสด ปาแลร์โม่2021 เล่นฟรี| เว็บ พนัน บอล ที่ ดี ที่สุดทดลองใช้ฟรี| บาคาร่าออนไลน์ ทดลองใช้ฟรี| พรีเมียร์ลีก วันเสาร์รับเงินบาท| สื่อ เวียดนาม วิเคราะห์ บอล ไทยลงทะเบียนฟรี| เทคนิค การ เล่น ไพ่ บา คา ร่าลุ้นบาท| ฟุตบอลออนไลน์ พรีเมียร์ลีก อังกฤษ2021ฟรีบาท| บอล อิรัก สดทดลองใช้ฟรี| บาคาร่า วิธีเล่นเติมเงินไทยฟรี| บอลออนไลน์ ถ่ายทอดสดลุ้นบาท| ทีเด็ด 4 คู่-วัน-นี้2021ลงทะเบียนเพื่อส่งเงิน| slotv ฝากเงินเติมเงินไทยฟรี| ฟุตบอล ศัพท์บัญญัติทดลองใช้ฟรี| สูตร แทง บอล ส เต็ ป2021 เล่นฟรี| โปรแกรมพรีเมียร์ลีก สัปดาห์นี้ทดลองใช้ฟรี| ดู บอล ออนไลน์ เช ล ซี แมน ยูทดลองใช้ฟรี| พนันฟุตบอล pantipเติมเงินไทยฟรี| ตารางคะแนนบอล อังกฤษ คอนเฟอเรนช์ เนชั่นแนลเติมเงินไทยฟรี| ดู บอล สด ฝรั่งเศส2021โปรโมชั่น|


source: wikipedia

text: สาธารณรัฐประชาชนจีน (; ) เป็นรัฐเอกราชในเอเชียตะวันออก เป็นประเทศที่มีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับสองของโลก กว่า 1,400 ล้านคน โดยเป็นรองเพียงอินเดีย จีนมีพื้นที่กว่า 9.6 ล้านตารางกิโลเมตร นับเป็นประเทศที่มีพื้นที่ทั้งหมดใหญ่ที่สุดในโลกเป็นอันดับ 3 หรือ 4 แล้วแต่วิธีการวัด เป็นรัฐพรรคการเมืองเดียวปกครองโดยพรรคคอมมิวนิสต์จีน มีเมืองหลวงคือปักกิ่ง ในขณะที่เมืองที่มีประชากรมากที่สุดและเป็นศูนย์กลางทางธุรกิจคือเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีนแบ่งการปกครองออกเป็น 22 มณฑล (ไม่รวมพื้นที่พิพาทไต้หวัน), 5 เขตปกครองตนเอง, 4 นครปกครองโดยตรง (ปักกิ่ง เทียนจิน เซี่ยงไฮ้ และฉงชิ่ง), และ 2 เขตบริหารพิเศษ ได้แก่ฮ่องกงและมาเก๊า จีนยังมีพรมแดนทางบกติดกับประเทศอื่น ๆ มากถึง 14 ประเทศ ถือเป็นหนึ่งในสองประเทศที่มีพรมแดนติดประเทศอื่นมากที่สุดเท่ากับรัสเซีย ดินแดนของประเทศจีนเป็นที่อยู่อาศัยของมนุษย์มาตั้งแต่ยุคหินเก่า ราชวงศ์แรก ๆ ในประวัติศาสตร์ อาทิ ราชวงศ์ชาง และ ราชวงศ์โจว เจริญรุ่งเรืองในลุ่มแม่น้ําเหลืองอันอุดมสมบูรณ์ตั้งแต่ปลายสหัสวรรษที่สองก่อนคริสตศักราช ในช่วงศตวรรษที่สามถึงศตวรรษที่แปดก่อนคริสตศักราช ราชวงศ์โจวต้องเผชิญความขัดแย้งที่สําคัญ ในช่วงเวลาดังกล่าวยังเป็นต้นกําเนิดของปรัชญาและวรรณกรรมคลาสสิก จีนยึดระบบการเมืองแบบราชาธิปไตยหลายสหัสวรรษ ก่อนจะรวมกันเป็นปึกแผ่นครั้งแรกภายใต้จักรพรรดิในสมัยราชวงศ์ฉินเมื่อ 221 ปีก่อนคริสตกาล และอยู่ภายใต้การปกครองโดยอีกหลายราชวงศ์ อาทิ ราชวงศ์ฮั่น, ราชวงศ์ถัง, ราชวงศ์หมิง และ ราชวงศ์ชิง ในยุคนี้ยังเป็นจุดกําเนิดของเหตุการณ์สําคัญ อาทิ การประดิษฐ์ดินปืนและกระดาษ, การถือกําเนิดของเส้นทางสายไหม และการสร้างกําแพงเมืองจีน วัฒนธรรมจีนรวมถึงภาษา, ประเพณี, สถาปัตยกรรม, ปรัชญา มีอิทธิพลสูงต่อเขตวัฒนธรรมเอเชียตะวันออกในช่วงเวลานี้ ในช่วงปลายราชวงศ์ชิง ต้องเผชิญความขัดแย้งภายในรวมถึงภัยคุกคามภายนอกในยุคล่าอาณานิคมจากโลกตะวันตกนําไปสู่สงครามสําคัญหลายครั้ง การปกครองโดยราชวงศ์สิ้นสุดลงใน ค.ศ. 1912 ด้วยการสละราชสมบัติของจักรพรรดิผู่อี๋ พร้อมกับการสถาปนาสาธารณรัฐจีนโดยพรรคก๊กมินตั๋ง ในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1912 ครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 20 เป็นยุคสมัยแห่งความแตกแยก และสงครามกลางเมืองซึ่งแบ่งประเทศออกเป็นค่ายการเมืองสองค่ายหลักคือ ก๊กมินตั๋งและพรรคคอมมิวนิสต์จีนซึ่งเริ่มต้นใน ค.ศ. 1927 ตามมาด้วยสงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่สองใน ค.ศ. 1937 ซึ่งกินเวลาในไปถึง ค.ศ. 1945 ระหว่างสงครามโลกครั้งที่สองสงครามกลางเมืองยุติลงชั่วคราว และจีนต้องพบกับเหตุการณ์รุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์โดยกองทัพญี่ปุ่นจากเหตุการณ์การสังหารหมู่ที่หนานจิง ซึ่งส่งผลต่อความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดระหว่างสองชาติมาถึงปัจจุบัน ความเป็นปฏิปักษ์ส่วนใหญ่สิ้นสุดลงใน ค.ศ. 1949 เมื่อฝ่ายคอมมิวนิสต์ชนะสงครามกลางเมือง และสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีนขึ้นในจีนแผ่นดินใหญ่ ส่วนสาธารณรัฐจีนซึ่งอยู่ภายใต้การนําของก๊กมินตั๋งได้ย้ายเมืองหลวงไปยังไทเปบนเกาะไต้หวัน นับแต่นั้นมา สาธารณรัฐประชาชนจีนได้เข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้องในความขัดแย้งทางการเมือง กับสาธารณรัฐจีนเหนือปัญหาอธิปไตยและสถานะทางการเมืองของไต้หวัน การปกครองในช่วงแรกในระบอบคอมมิวนิสต์เป็นจุดเริ่มต้นของการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า ทว่ากลับส่งผลให้เศรษฐกิจถดถอยอย่างมากและเป็นยุคที่ประชาชนเผชิญความอดอยากมากที่สุดครั้งหนึ่ง ในระหว่าง ค.ศ. 1966 – 1976 เป็นทศวรรษแห่งการปฏิวัติทางวัฒนธรรมนําโดย เหมา เจ๋อตง นําไปสู่ความสูญเสียครั้งใหญ่และการกวาดล้างโดยรัฐบาล การปฏิรูปเศรษฐกิจโดยเติ้ง เสี่ยวผิง ถือเป็นอีกหนึ่งเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ ทว่าการปฏิรูปทางการเมืองต้องหยุดชะงักลงสืบเนื่องจากการประท้วงที่จัตุรัสเทียนอันเหมินซึ่งจบลงด้วยการสังหารหมู่ แม้จะเผชิญกับความขัดแย้งหลายครั้ง แต่เศรษฐกิจก็เติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน จีนมีสภาพเป็นรัฐเดี่ยวปกครองด้วยระบบพรรคการเมืองเดียว เป็นหนึ่งในห้าสมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ และเป็นสมาชิกร่วมก่อตั้งขององค์กรสําคัญหลายแห่งในภูมิภาค อาทิ ธนาคารเพื่อการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานแห่งเอเชีย, กองทุนเส้นทางสายไหม และ ความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค รวมทั้งเป็นสมาชิกของบริกส์, กลุ่ม 20, ความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก และ การประชุมสุดยอดเอเชียตะวันออก จีนได้รับการจัดอันดับต่ําในแง่ประชาธิปไตย, การทุจริต, สิทธิมนุษยชน, เสรีภาพสื่อ และความแตกต่างทางชาติพันธุ์ นับตั้งแต่การปฏิรูปเศรษฐกิจเมื่อ ค.ศ. 1978 จีนกลายเป็นหนึ่งในชาติที่มีการเติบโตทางเศรษฐกิจที่เร็วที่สุดในโลก โดยเป็นผู้ส่งออกสินค้ารายใหญ่ที่สุดของโลก และเป็นผู้นําเข้ารายใหญ่อันดับสองของโลก และเป็นเศรษฐกิจที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเป็นอันดับสองของโลกทั้งในด้านผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศราคาตลาด และความเท่าเทียมของอํานาจซื้อ จีนได้รับการจัดให้เป็นรัฐอาวุธนิวเคลียร์และมีกองทัพขนาดใหญ่ที่สุดในโลกซึ่งมีค่าใช้จ่ายด้านกลาโหมมากที่สุดเป็นอันดับสองของโลก ปัจจุบันจีนถือเป็นชาติมหาอํานาจของโลก ภูมิศาสตร์ ตั้งอยู่ในเอเชียตะวันออก บนฝั่งตะวันตกของมหาสมุทรแปซิฟิก มีพื้นที่ดินประมาณ 9.6 ล้านตารางกิโลเมตร เป็นประเทศที่มีพื้นที่บนบกมากที่สุดเป็นอันดับที่ 2 ของโลก และถูกพิจารณาว่ามีพื้นที่ทั้งหมดใหญ่ที่สุดเป็นอันดับ 3 หรือ 4 ของโลก ความไม่แน่นอนเกี่ยวกับข้อมูลขนาดนี้เกี่ยวข้องกับ (ก) ความถูกต้องของการอ้างสิทธิ์เหนือดินแดนของจีน อย่างเช่น อัคสัยจินและดินแดนทรานส์คอราคอรัม (ซึ่งอินเดียอ้างสิทธิ์เหนือดินแดนทั้งสองด้วยเช่นกัน) และ (ข) วิธีการคํานวณขนาดทั้งหมดโดยสหรัฐอเมริกา ซึ่งหนังสือความจริงของโลกระบุไว้ที่ 9,826,630 กม.2 และสารานุกรมบริตานิการะบุไว้ที่ 9,522,055 กม.2 สถิติพื้นที่นี้ยังไม่นับรวมดินแดน 1,000 ตารางกิโลเมตรซึ่งผนวกเข้ากับสาธารณรัฐประชาชนจีนโดยรัฐสภาทาจิกิสถานเมื่อวันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2554 ซึ่งยุติข้อพิพาทด้านดินแดนที่ยาวนานนับศตวรรษ ประเทศจีนมีอาณาเขตติดต่อกับ 14 ประเทศ มากกว่าประเทศอื่นใดในโลก (เท่ากับรัสเซีย) เรียงตามเข็มนาฬิกาได้แก่ ประเทศเวียดนาม ลาว พม่า อินเดีย ภูฏาน เนปาล ปากีสถาน อัฟกานิสถาน ทาจิกิสถาน คีร์กีซสถาน คาซัคสถาน รัสเซีย มองโกเลีย และเกาหลีเหนือ นอกเหนือจากนี้ พรมแดนระหว่างสาธารณรัฐประชาชนจีนกับสาธารณรัฐจีนตั้งอยู่ในน่านน้ําอาณาเขต ประเทศจีนมีพรมแดนทางบกยาว 22,117 กิโลเมตร ซึ่งยาวที่สุดในโลก ดินแดนจีนตั้งอยู่ระหว่างละติจูด 18° และ 54° เหนือ และลองติจูด 73° และ 135° ตะวันออก ประกอบด้วยลักษณะภูมิภาพหลายแบบ ทางตะวันออก ตามแนวชายฝั่งที่ติดกับทะเลเหลืองและทะเลจีนตะวันออก เป็นที่ราบลุ่มตะกอนน้ําพาซึ่งมีประชากรอาศัยอยู่กันอย่างหนาแน่นและกว้างขวาง ขณะที่ตามชายขอบของที่ราบสูงมองโกเลียในทางตอนเหนือนั้นเป็นทุ่งหญ้า ตอนใต้ของจีนนั้นเป็นดินแดนหุบเขาและแนวเทือกเขาระดับต่ําเป็นจํานวนมาก ทางตอนกลาง-ตะวันตกนั้นเป็นสามเหลี่ยมปากแม่น้ําของแม่น้ําสองสายหลักของจีน ได้แก่ แม่น้ําหวงและแม่น้ําแยงซี ส่วนแม่น้ําอื่นที่สําคัญของจีนได้แก่ แม่น้ําซี แม่น้ําโขง แม่น้ําพรหมบุตร และแม่น้ําอามูร์ ทางตะวันตกนั้น เป็นเทือกเขาสําคัญ ที่โดดเด่นคือ เทือกเขาหิมาลัย ซึ่งมีจุดสูงสุดของจีนอยู่ทางครึ่งตะวันออกของยอดเขาเอเวอร์เรสต์ และที่ราบสูงอยู่ท่ามกลางภูมิภาพแห้งแล้ง อย่างเช่น ทะเลทรายทากลามากันและทะเลทรายโกบี ประเด็นปัญหาใหญ่ประการหนึ่งคือการขยายตัวอย่างต่อเนื่องของทะเลทราย โดยเฉพาะอย่างยิ่งทะเลทรายโกบี ถึงแม้ว่าแนวต้นไม้กําบั้งซึ่งปลูกไว้ตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1970 จะช่วยลดความถี่ของการเกิดพายุทรายขึ้นได้ แต่ภัยแล้งที่ยาวนานขึ้นและวิธีการทางเกษตรกรรมที่เลวส่งผลทําให้เกิดพายุฝุ่นขึ้นทางตอนเหนือของจีนทุกฤดูใบไม้ผลิ จากนั้นจึงแพร่กระจายต่อไปยังส่วนอื่นของเอเชียตะวันออก รวมทั้งเกาหลีและญี่ปุ่น ตามข้อมูลของสํานักงานสิ่งแวดล้อมจีน (SEPA) ประเทศจีนกําลังกลายสภาพเป็นทะเลทรายราว 4,000 กม.2 ต่อปี น้ํา การกัดเซาะ และการควบคุมมลพิษได้กลายมาเป็นประเด็นที่สําคัญในความสัมพันธ์ของจีนกับต่างประเทศ ธารน้ําแข็งที่กําลังละลายในเทือกเขาหิมาลัยยังได้นําไปสู่การขาดแคลนน้ําในประชากรจีนนับหลายร้อยล้านคน ประเทศจีนมีสภาพภูมิอากาศส่วนใหญ่เป็นฤดูแล้งและฤดูมรสุมชื้น ซึ่งทําให้เกิดความแตกต่างระหว่างอุณหภูมิในฤดูหนาวและฤดูร้อน ในฤดูหนาว ลมทางเหนือซึ่งพัดลงมาจากละติจูดสูงทําให้เกิดความหนาวเย็นและแห้งแล้ง ขณะที่ในฤดูร้อน ลมทางใต้ซึ่งพัดมาจากพื้นที่ชายฝั่งทะเลที่ละติจูดต่ําจะอบอุ่นและชุ่มชื้น ลักษณะภูมิอากาศในจีนแตกต่างกันมากในแต่ละพื้นที่ เนื่องจากภูมิลักษณ์อันกว้างขวางและซับซ้อนของประเทศ ความหลากหลายทางชีวภาพ จีนเป็นหนึ่งใน 17 ประเทศที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูง และตั้งอยู่ในสองเขตชีวภาพสําคัญของโลก เขตชีวภาพพาลีอาร์กติกและเขตชีวภาพอินโดมาลายา โดยการนับจํานวนชนิดของสัตว์และพืชมีท่อน้ําเลี้ยง มีมากกว่า 34,687 สายพันธุ์ ทําให้จีนเป็นประเทศที่มีความหลากหลายทางชีวภาพมากเป็นอันดับสามของโลก รองจากบราซิลและโคลอมเบีย ในเขตพาลีอาร์กติกพบสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ํานมอย่างเช่น ม้า อูฐ สมเสร็จ และหนูเจอร์บัว ส่วนสปีชีส์ที่พบในเขตอินโดมาลายาเช่น แมวดาว ตุ่นพงสาลี กระแต ไปจนถึงลิงและเอปหลายสปีชีส์ สัตว์บางชนิดพบในเขตชีวภาพทั้งสองเนื่องจากการแพร่พันธุ์ตามธรรมชาติและการอพยพ และกวางหรือแอนติโลป หมี หมาป่า สุกรและสัตว์ฟันแทะสามารถพบได้ในทุกสภาพแวดล้อมทางภูมิอากาศและภูมิศาสตร์ที่แตกต่างกัน แพนด้ายักษ์ที่มีชื่อเสียงนั้นพบได้ในบริเวณจํากัดตามแม่น้ําแยงซี ประเทศจีนกําลังประสบปัญหาที่กําลังดําเนินอยู่ในด้านการค้าสปีชีส์ใกล้สูญพันธุ์ ถึงแม้ว่าปัจจุบันจะมีกฎหมายห้ามกิจกรรมดังกล่าวแล้วก็ตาม ประเทศจีนมีป่าหลายประเภท ขอบเขตทางตะวันออกเฉียงเหนือและตะวันตกเฉียงเหนือนั้นมีภูเขาและป่าสนเขตอากาศหนาว ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์บางสปีชีส์ รวมไปถึง มูสและหมีดําเอเชีย นอกจากนี้ยังมีนกอีกราว 120 ชนิด ป่าสนชื้นมีชั้นไม้พุ่มเป็นไผ่ แทนที่โดยกุหลาบพันปีกลุ่มไม้จําพวกสนและยิวบนภูเขาที่สูงกว่า ป่าใต้เขตร้อน ซึ่งพบมากทางตอนกลางและตอนใต้ของจีน พบพรรณพืชจํานวนน่าพิศวงถึง 146,000 สปีชีส์ ป่าฝนเขตร้อนและป่าดิบแล้ง ซึ่งถึงแม้ว่าจะมีขอบเขตเพียงมณฑลยูนนานและเกาะไหหนาน แต่มีพรรณพืชและพันธุ์สัตว์คิดเป็นหนึ่งในสี่ของทั้งหมดที่พบในประเทศจีน สิ่งแวดล้อม ประเทศจีนมีการวางกฎข้อบังคับที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติบางฉบับ เช่น กฎหมายป้องกันสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2522 ซึ่งส่วนใหญ่ยึดแบบมาจากกฎหมายสหรัฐอเมริกา แต่สิ่งแวดล้อมยังคงเสื่อมโทรมลงอย่างต่อเนื่อง ขณะที่ข้อบังคับนั้นค่อนข้างที่จะเข้มงวด แต่การบังคับใช้กฎหมายเหล่านี้ยังคงไม่ค่อยดีนัก เนื่องจากชุมชนหรือรัฐบาลท้องถิ่นมักจะปล่อยปละละเลยอยู่บ่อยครั้ง ขณะที่มุ่งให้ความสนใจกับการพัฒนาเศรษฐกิจมากกว่า หลังจากกฎหมายมีผลใช้บังคับมานาน 12 ปี มีนครเพียงแห่งเดียวในจีนเท่านั้นที่กําลังมีความพยายามที่จะบําบัดน้ําเสีย ส่วนหนึ่งของรายจ่ายที่จีนต้องเสียเพื่อแลกกับความเฟื่องฟูที่เพิ่มขึ้นนั้นคือควมเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม ตามข้อมูลของกระทรวงทรัพยากรน้ํา ชาวจีนราว 300 ล้านคนกําลังดื่มน้ําที่ไม่ปลอดภัยสําหรับบริโภค ซึ่งทําให้เกิดวิกฤตการณ์ขาดแคลนน้ําที่กําลังทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น โดยที่ 400 จาก 600 นครทั่วประเทศกําลังขาดแคลนน้ํา อย่างไรก็ตาม ด้วยเงินกว่า 34,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐที่ลงทุนในเทคโนโลยีสะอาดใน พ.ศ. 2552 ทําให้ประเทศจีนเป็นประเทศผู้นําการลงทุนเทคโนโลยีพลังงานหมุนเวียน ประเทศจีนผลิตกังหันลมและแผงสุริยะต่อปีมากที่สุดในโลก ประวัติศาสตร์ ยุคก่อนประวัติศาสตร์ จีนถือได้ว่าเป็นหนึ่งในอารยธรรมที่เก่าแก่ที่สุดในโลก มีหลักฐานทางโบราณคดีชี้ให้เห็นว่ามนุษย์ยุคแรกอาศัยอยู่บริเวณที่เป็นประเทศจีนเมื่อ 2.25 ล้านปีมาแล้ว ฟอสซิลของมนุษย์ปักกิ่งซึ่งถือเป็นโฮโมอิเร็กตัส กลุ่มแรก ๆ ที่ริเริ่มการใช้ไฟถูกค้นพบในถ้ําแห่งหนึ่งบริเวณเขตฟางซานทางตะวันตกเฉียงใต้ของปักกิ่ง มีอายุระหว่าง 680,000 ถึง 780,000 ปีก่อน ในขณะที่ซากดึกดําบรรพ์ของมนุษย์ (มีอายุ 125,000–80,000 ปีก่อน) ถูกค้นพบในถ้ําในมณฑลหูหนาน การปกครองในยุคแรก ตามบันทึกทางประวัติศาสตร์พบว่า ราชวงศ์แรกที่ปกครองประเทศจีนคือราชวงศ์เซี่ย ในช่วง 2100-1600 ปีก่อนคริสตกาล มีอายุอยู่ได้ราว 500 ปี ราชวงศ์เซี่ยถือเป็นจุดเริ่มต้นของระบบการเมืองของจีนที่มีพื้นฐานมาจากราชวงศ์ที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขซึ่งกินเวลานานนับพันปี ราชวงศ์ซางที่สืบต่อมาจากราชวงศ์แรกสุดได้รับการยืนยันจากบันทึกร่วมสมัย โดยปกครองที่ราบแม่น้ําฮวงโหทางตะวันออกของจีนตั้งแต่ศตวรรษที่ 17 ถึงศตวรรษที่ 11 ก่อนคริสตศักราช อักษรกระดูกออราเคิล (ตั้งแต่ประมาณ 1,500 ปีก่อนคริสตศักราช) แสดงถึงรูปแบบการเขียนภาษาจีนที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่พบ และเป็นต้นกําเนิดโดยตรงของตัวอักษรจีนสมัยใหม่ ราชวงศ์ซางถูกโค่นล้มโดยราชวงศ์โจวเริ่มประมาณ 1046 ปีก่อนคริสต์ศักราช จนถึง 256 ปีก่อนคริสต์ศักราช นับเป็นราชวงศ์ที่ยาวนานที่สุด ด้วยเวลาที่ยาวนานกว่า 867 ปี ในยุคนั้นเป็นช่วงเวลาสําคัญที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์จีน โดยเป็นยุคถือกําเนิดของการกําเนิดของปรัชญาเมธีหลายท่าน เช่น ขงจื๊อ เล่าจื๊อ ซุนวู เป็นต้น ความขัดแย้งภายในโดยขุนศึกศักดินาก่อให้เกิดการสู้รบกันอยู่เนือง ๆ ซึ่งกินเวลาหลายศตวรรษเรียกว่า ยุครณรัฐ นักปราชญ์มีโอกาสเข้ามามีบทบาทในการเปลี่ยนแปลงในด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นปรัชญา ความเชื่อ ขนบธรรมเนียมประเพณี วัฒนธรรม และการปกครอง ในยุคนั้นยังมีรัฐมหาอํานาจหลักอีก 7 รัฐที่เหลืออยู่ จักรวรรดิจีน ยุคสงครามสิ้นสุดลงในช่วงปี 221 ก่อนคริสตศักราช หลังจากที่รัฐฉินพิชิตอาณาจักรที่เหลืออีก 6 อาณาจักร รวมจีนเข้าด้วยกันอีกครั้ง และสถาปนาระบบการปกครองแบบเผด็จการที่โดดเด่น จิ๋นซีฮ่องเต้ สถาปนาตนเองเป็นจักรพรรดิองค์แรกของราชวงศ์ฉิน ตามมาด้วยประกาศใช้การปฏิรูปกฎหมายฉินทั่วประเทศจีน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การบังคับกําหนดมาตรฐานของตัวอักษรจีน การวัด ความกว้างของถนน (เช่น ความยาวของเพลารถเข็น) และสกุลเงิน ราชวงศ์ของพระองค์ยังพิชิตชนเผ่าเย่ว์ในกวางสี กวางตุ้ง และเวียดนามตอนเหนือด้วย อย่างไรก็ตาม ด้วยนโยบายการปกครองแบบเผด็จการนําไปสู่การต่อต้านและการก่อกบฎ ราชวงศ์ฉินดํารงอยู่เพียงสิบห้าปีสิ้นสุดลงด้วยการสวรรคตของพระองค์ ภายหลังสงครามฉู่–ฮั่น ที่แพร่ขยายออกไปในระหว่างที่หอสมุดจักรพรรดิที่เสียนหยางถูกเผา ราชวงศ์ฮั่นได้ถือกําเนิดขึ้นเพื่อปกครองจีนระหว่างปีคริสตศักราช 206 ถึงคริสตศักราช 220 และได้สร้างอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมสําคัญที่เป็นเอกลักษณ์เป็นที่จดจําในชาติพันธุ์วิทยาของชาวจีนฮั่นสมัยใหม่ มีการขยายอาณาเขตของจักรวรรดิอย่างมาก ไปถึงบริเวณเอเชียกลาง มองโกเลีย เกาหลีใต้ และยูนนาน และการฟื้นฟูกวางตุ้งรวมถึงเวียดนามตอนเหนือ การมีส่วนร่วมของราชวงศ์ฮั่นในเอเชียกลาง ก่อให้เกิดการสร้างเส้นทางสายไหมอันเลื่องชื่อ แทนที่เส้นทางเดิมเหนือเทือกเขาหิมาลัยไปยังอินเดีย และจีนฮั่นได้กลายเป็นชาติที่มีขนาดเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดในโลกยุคโบราณ แม้ว่าราชวงศ์ฮั่นจะกระจายอํานาจในช่วงแรก และการละทิ้งปรัชญาฉินแห่งลัทธิเคร่งครัดเพื่อสนับสนุนลัทธิขงจื๊ออย่างเป็นทางการ แต่นโยบายที่เคร่งครัดในราชวงศ์ฉินยังคงถูกใช้งานโดยชาวฮั่นและผู้สืบทอดในรุ่นต่อ ๆ มา ช่วงปลายราชวงศ์ฮั่น อยู่ในรัชกาลอันวุ่นวายของพระเจ้าเหี้ยนเต้ จักรพรรดิพระองค์สุดท้ายของราชวงศ์ฮั่น ในช่วงนี้ บ้านเมืองปั่นป่วนเพราะกบฏโพกผ้าเหลือง (ค.ศ. 184–205) สถาบันต่าง ๆ ในบ้านเมืองก็ถูกขุนศึกตั๋งโต๊ะล้มล้างจนแตกแยกออกเป็นแว่นแคว้นต่าง ๆ ที่อยู่ใต้การปกครองของขุนศึก เป็นที่รู้จักกันดีในชื่อ ยุคสามก๊ก เป็นยุคที่นองเลือดที่สุดยุคหนึ่งในประวัติศาสตร์จีน เหตุการณ์สําคัญมากมายในช่วงเวลานี้ได้มีอิทธิพลมาถึงปีจจุบันและได้รับการบอกเล่าเรื่องราวผ่านวรรณกรรมหลายรูปแบบ ซึ่งได้กลายมาเป็นหนึ่งในสี่สุดยอดวรรณกรรมจีน ราชวงศ์จิ้น ถูกก่อตั้งสถาปนาโดยซือหม่าหยานหรือสุมาเอี๋ยน มีอายุอยู่ระหว่าง ค.ศ. 266 ถึง ค.ศ. 420 ราชวงศ์จิ้นมีมาก่อนยุคสมัยสามก๊ก และถูกรับช่วงต่อโดยสิบหกอาณาจักรในแผ่นดินจีนตอนเหนือ จักรพรรดิหลิวซ่งอู่ ได้ทําการปลด จักรพรรดิจิ้นกง ลงจากราชบัลลังก์ทําให้ราชวงศ์จิ้นตะวันออกสิ้นสุดลงพร้อมกับสถาปนาตนเองขึ้นเป็นจักรพรรดิหลิวซ่ง ตามมาด้วยการสืบราชบัลลังก์โดยจักรพรรดิหลิวซ่งเฉ่า และผู้สืบทอดอีกมากมายซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ ยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้ โดยทั้งสองพื้นที่กลับมารวมกันอีกครั้งในที่สุดโดยราชวงศ์สุยใน ค.ศ. 581 ยุคนี้มีเหตุการณ์สําคัญ อาทิ การฟื้นฟูราชวงศ์ฮั่นให้กลับมามีอํานาจ การปฏิรูปการเกษตร เศรษฐกิจ และระบบการตรวจสอบจักรวรรดิ การสร้างคลองขนาดใหญ่ และอุปถัมภ์พระพุทธศาสนา อย่างไรก็ตาม ราชวงศ์ก็ล่มสลายอันเป็นผลมาจากสงครามอาณาจักรโคกูรยอ ภายใต้การสืบทอดของราชวงศ์ถังและซ่ง เศรษฐกิจ เทคโนโลยี และวัฒนธรรมของจีนได้เจริญรุ่งเรื่องถึงขีดสุดในยุคทอง ราชวงศ์ถังยังคงควบคุมภูมิภาคตะวันตกและเส้นทางสายไหม ซึ่งนําพ่อค้าชาวจีนเดินทางไปไกลถึงเมโสโปเตเมียและทวีปแอฟริกา และทําให้เมืองฉางอานหลายเป็นศูนย์กลางทางการค้าและวัฒนธรรมที่มีความเป็นสากล ก่อนจะถูกโค่นล้มโดยกบฏอันหลู่ซานหรือที่รู้จักกันในประวัติศาสตร์จีนในชื่อกบฏอัน-ซือในศตวรรษที่ 8 ในปี 907 ราชวงศ์ถังล่มสลายไปอย่างสิ้นเชิง เมื่อทหารผู้ปกครองในท้องถิ่นไม่สามารถควบคุมสถานการณ์ความวุ่นวายได้ ราชวงศ์ซ่งยุติสถานการณ์การแบ่งแยกดินแดนใน ค.ศ. 960 นําไปสู่ความสมดุลแห่งอํานาจในยุคห้าวงศ์สิบรัฐ ยุคราชวงศ์ซ่งเป็นผู้ปกครองรัฐกลุ่มแรกในประวัติศาสตร์โลก ที่ออกธนบัตรเป็นแผ่นกระดาษ และจัดตั้งกองทัพเรือถาวรซึ่งได้รับการสนับสนุนจากอุตสาหกรรมการต่อเรือที่พัฒนาแล้วพร้อมกับการค้าทางทะเล ระหว่างคริสตศตวรรษที่ 10 ถึงศตวรรษที่ 11 ประชากรของจีนเพิ่มขึ้นถึงสองเท่าเป็นประมาณ 100 ล้านคน ส่วนใหญ่เป็นเพราะการขยายการเพาะปลูกข้าวในภาคกลางและตอนใต้ของจีน และการผลิตอาหารที่อุดมสมบูรณ์ ราชวงศ์ซ่งยังเห็นความสําคัญของการฟื้นฟูของลัทธิขงจื๊อ เพื่อตอบสนองต่อการเติบโตของพุทธศาสนาในสมัยถัง และความเจริญรุ่งเรืองของปรัชญาและศิลปะ อย่างไรก็ตาม ความอ่อนแอทางทหารของกองทัพซ่งถูกท้าทายโดยชาวนฺหวี่เจิน ราชวงศ์จิน จักรพรรดิซ่งฮุ่ยจง เสด็จขึ้นครองราชย์ใน ค.ศ. 1100 เมืองหลวงอย่างไคเฟิงถูกยึดรองในระหว่างสงครามจิน-ซ่ง การพิชิตจีนของมองโกลเริ่มต้นใน ค.ศ. 1205 ด้วยการพิชิตเซี่ยตะวันตกอย่างค่อยเป็นค่อยไปโดยเจงกิส ข่าน ต่อมา กุบไล ข่าน สามารถเอาชนะราชวงศ์ซ่งของจีน และยึดครองปักกิ่ง และปกครองประเทศจีน ก่อนการรุกรานมองโกล ประชากรของจีนซ่งมีประชากร 120 ล้านคน ลดลงเหลือ 60 ล้านคนจากการสํารวจสํามะโนประชากรใน ค.ศ. 1300 ในเวลาต่อมาได้เกิดกบฏโพกผ้าแดง ระหว่าง ค.ศ. 1351 ถึง 1368 จนนําไปสู่การล่มสลายของราชวงศ์หยวนในที่สุด ราชวงส์หมิงถูกก่อตั้งขึ้น เป็นราชวงศ์ที่รุ่งเรืองในด้านวัฒนธรรมเป็นอย่างมาก ในยุคนี้มีการสํารวจทางทะเลอย่างกว้างขวาง ถือเป็นอาณาจักรที่ก้าวหน้าที่สุดในโลก ณ ช่วงเวลานั้น ในช่วงแรกของการปกครอง ราชวงศ์หมิงได้ย้ายศูนย์กลางการปกครองไปที่ปักกิ่งแทนที่เมืองหลวงเก่าอย่างหนานจิง เมื่อระบบทุนนิยมเริ่มขยายตัว นักปรัชญา เช่น หวัง หยางหมิง ได้วิพากษ์วิจารณ์และขยายลัทธิขงจื้อใหม่ด้วยแนวคิดเรื่องปัจเจกนิยมและความเท่าเทียมกันของสี่อาชีพ ชนชั้นนักวิชาการ และเจ้าหน้าที่รัฐ กลายเป็นกําลังสนับสนุนในภาคอุตสาหกรรมและการพาณิชย์และนําไปสู่ขบวนการคว่ําบาตรภาษี รวมทั้งเกิดความอดอยาก และเหตุการณ์สําคัญในการป้องกันจากการรุกรานเกาหลีของญี่ปุ่น (ค.ศ. 1592–1598) และการรุกรานของราชวงศ์จินยุคหลัง ใน ค.ศ. 1644 ปักกิ่งถูกยึดครองโดยกองกําลังกบฏชาวนาที่นําโดยหลี่ จื้อเฉิง จนได้รับฉายาว่า "กษัตริย์ผู้กล้า" ทั้ง ๆ ที่ไม่ใช่เป็นกษัตริย์ จักรพรรดิฉงเจิน เป็นจักรพรรดิองค์ที่ 9 และองค์สุดท้ายของราชวงศ์หมิง จีนต้องประสบภาวะภัยธรรมชาติครั้งใหญ่ในช่วงเวลาดังกล่าว กระทั่งใน ค.ศ. 1644 หลี่จื้อเฉิง อดีตนายทหารผู้น้อย เริ่มรวบรวมสมัครพรรคพวกก่อการต่อต้านราชสํานักขึ้นจนสามารถยึดเมืองซีอานได้ตั้งตนเป็นจักรพรรดิแห่งราชวงศ์ซุ่น จักรพรรดิฉงเจินทรงทําอัตวินิบาตกรรม ในเวลาต่อมา เข้าสู่ยุคของราชวงศ์ชิง ถือเป็นราชวงศ์สุดท้ายของประเทศ ตั้งแต่ ค.ศ. 1636 ถึง ค.ศ. 1912 ก่อตั้งโดยชาวฮั่นซึ่งเป็นชนส่วนใหญ่ของประเทศ จักรพรรดิแมนจูทรงให้การอุปถัมภ์ศาสนาพุทธแบบทิเบต ราชวงศ์ชิงปกครองโดยใช้รูปแบบขงจื๊อ ในปลายสมัยของราชวงศ์ชิงถือว่าได้เป็นยุคตกต่ํา เกิดการฉ้อโกง การแก่งแย่งอํานาจ และความอดอยากของประชาชน อีกทั้งยังต้องเผชิญการคุกคามจากภายนอกในยุคล่าอาณานิคมโดยชาติตะวันตก โดยมีจักรวรรดิอังกฤษเป็นชาติแรก อังกฤษได้นําฝิ่นมามอมเมาชาวจีนทําให้ราชสํานักชิงอ่อนแอ และนําไปสู่สงครามฝิ่น ความพ่ายแพ้ของราชวงศ์ชิงทําให้ต้องสูญเสียเกาะฮ่องกงให้แก่อังกฤษ และยังตามมาด้วการถูกบังคับให้ทําสนธิสัญญาไม่เป็นธรรมหลายฉบับ เช่นเดียวกับประเทศอื่น ๆ ในเอเชีย ความพ่ายแพ้ในพ่ายแพ้สงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่ง ยังนําไปสู่การสูญเสียเกาะไต้หวันให้แก่ญี่ปุ่น สาธารณรัฐจีน (1912-1949) จากเหตุการณ์ความไม่สงบมากมาย ทําให้การปกครองระส่ําระส่ายอย่างหนักนําไปสู่การล้มสลายของราชวงศ์ การปฏิวัติซินไฮ่ เกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2454 (สิ้นสุดลงในปี พ.ศ 2455) ซึ่งเป็นการโค่นล้มอํานาจการปกครองของราชวงศ์ชิง โดยการนําของ ดร. ชุน ยัตเซน หัวหน้าพรรคก๊กมินตั๋ง แม้ว่าหลังจากเริ่มก่อการ ซุนยัดเซ็นจะต้องลี้ภัยออกไปต่างประเทศ แต่ซุนยัดเซ็นก็เดินทางไปในหลายประเทศเพื่อขอระดมทุนสนับสนุนจากคนจีนโพ้นทะเลและนายทุนในต่างแดน โดยมี หวงซิง สหายร่วมอุดมการณ์ของซุนยัดเซ็น เป็นผู้นําทหารทหาร ออกปฏิบัติการอยู่ภายในประเทศอีกหลายครั้ง สุดท้ายแล้วการปฏิวัติซินไฮ่ก็ส่งผลสะเทือนใหญ่หลวงที่ทําให้ประเทศจีนได้เปลี่ยนแปลงการปกครองเข้าสู่ระบอบประชาธิปไตยในที่สุด โดยสาเหตุที่ก่อให้เกิดการโค่นล้มอํานาจครั้งนี้ หลายฝ่ายวิเคราะห์ว่าน่าจะมาจากความเสื่อมโทรมของสภาพสังคมจีนในเวลานั้น ขณะที่ผู้นําประเทศในเวลานั้นคือจักรพรรดิชาวแมนจูกลับไม่มีอํานาจและกําลังพอที่จะบริหารประเทศให้ดีขึ้นได้ แล้วยังถูกประชาชนมองว่าราชวงศ์ของชาวแมนจูได้แสวงหาประโยชน์จากคนจีน ซึ่งตลอดระยะเวลาปกครอง 268 ปี (พ.ศ. 2187 – 2455) มีการแย่งชิงอํานาจในกลุ่มเชื้อพระวงศ์และเหล่าขุนนาง เหล่าขุนศึก ด้วยเหตุนี้ราษฎรส่วนมากจึงตกอยู่ในสภาพยากจน ชาวไร่ชาวนาถูกขูดรีดภาษีอย่างหนัก ถูกเอารัดเอาเปรียบจากเจ้าของที่ดิน ชาวต่างชาติเข้ามากอบโกยผลประโยชน์ แผ่นดินจีนถูกคุกคามจากต่างชาติ โดยเฉพาะชาติมหาอํานาจตะวันตก และ ญี่ปุ่น จีนได้ทําสงครามต่อต้านการรุกรานของกองกําลังต่างชาติเป็นฝ่ายแพ้มาโดยตลอด ทําให้คณะปฏิวัติไม่พอใจต่อระบอบการปกครองของราชวงศ์ชิง สาธารณรัฐประชาชนจีน การสู้รบส่วนใหญ่ในสงครามกลางเมืองจีนยุติลงในปี พ.ศ. 2492 โดยพรรคคอมมิวนิสต์จีนเข้าปกครองจีนแผ่นดินใหญ่ และพรรคก๊กมินตั๋งต้องล่าถอยไปยังเกาะไต้หวัน เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2492 เหมาเจ๋อตงประกาศสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน หรือที่เรียกว่า "จีนคอมมิวนิสต์" หรือ "จีนแดง" แผนเศรษฐกิจและสังคมซึ่งเป็นที่รู้จักกันว่า นโยบายก้าวกระโดดครั้งใหญ่ ส่งผลทําให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 45 ล้านคน ใน พ.ศ. 2509 เหมาและพันธมิตรทางการเมืองได้เริ่มการปฏิวัติทางวัฒนธรรม ซึ่งกินเวลาจนกระทั่งเหมาถึงแก่อสัญกรรมในอีกหนึ่งทศวรรษถัดมา การปฏิวัติทางวัฒนธรรม ซึ่งได้รับการกระตุ้นจากการแย่งชิงอํานาจภายในพรรคและความกลัวสหภาพโซเวียต นําไปสู่ความวุ่นวายครั้งใหญ่ในสังคมจีน ใน พ.ศ. 2505 ช่วงที่ความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับสหภาพโซเวียตเลวร้ายลงมากที่สุด เหมาและโจว เอินไหล พบกับริชาร์ด นิกสันในกรุงปักกิ่งเพื่อสถาปนาความสัมพันธ์กับสหรัฐอเมริกา ในปีเดียวกันนั้น สาธารณรัฐประชาชนจีนได้รับการยอมรับให้เข้าเป็นสมาชิกขององค์การสหประชาชาติแทนที่สาธารณรัฐจีน และเป็นสมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ การปฏิรูปและประวัติศาสตร์ร่วมสมัย หลังจากเหมาถึงแก่อสัญกรรมในปี พ.ศ. 2519 และการจับกุมตัวแก๊งออฟโฟร์ ซึ่งถูกประณามว่าเป็นผู้ที่ใช้อํานาจหน้าที่เกินกว่าเหตุระหว่างการปฏิวัติทางวัฒนธรรม เติ้ง เสี่ยวผิงได้แย่งชิงอํานาจจากทายาททางการเมืองที่เหมาวางตัวไว้ หัว กั๋วเฟิง อย่างรวดเร็ว ถึงแม้ว่าเขาจะไม่ได้เป็นประธานพรรคหรือประมุขแห่งรัฐ ในทางปฏิบัติแล้ว เติ้งเป็นผู้นําสูงสุดของจีนในเวลานั้น อิทธิพลของเขาภายในพรรคนําพาประเทศไปสู่การปฏิรูปทางเศรษฐกิจครั้งสําคัญ หลังจากนั้น พรรคคอมมิวนิสต์ได้ผ่อนปรนการควบคุมเหนือชีวิตประจําวันของพลเมืองและคอมมูนถูกยุบโดยชาวนาจํานวนมากได้รับที่ดินเช่า ซึ่งได้เป็นการเพิ่มสิ่งจูงใจและผลผลิตทางเกษตรกรรมอย่างกว้างขวาง เหตุการณ์ดังกล่าวได้เปลี่ยนแปลงจีนจากระบบเศรษฐกิจที่มีการวางแผนจากส่วนกลางมาเป็นเศรษฐกิจแบบผสม ซึ่งมีสภาพเป็นตลาดเปิดเพิ่มมากขึ้น หรือที่บางคนเรียกว่า "ตลาดสังคมนิยม" และพรรคคอมมิวนิสต์จีนได้เรียกมันอย่างเป็นทางการว่า "สังคมนิยมที่เป็นลักษณะเฉพาะของจีน" สาธารณรัฐประชาชนจีนใช้บังคับรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันเมื่อวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2525 ในปี พ.ศ. 2532 การเสียชีวิตของเจ้าหน้าที่ทางการผู้สนับสนุนการปฏิรูป หู ย่าวปัง เป็นการจุดชนวนการชุมนุมประท้วงที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน พ.ศ. 2532 อย่างไรก็ตาม การชุมนุมดังกล่าวถูกปราบปรามลงเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน ทําให้มีผู้เสียชีวิตเป็นจํานวนมาก เหตุการณ์ดังกล่าวได้รับการรายงานอย่างกว้างขวางและนําไปสู่การประณามและการลงโทษทางเศรษฐกิจต่อรัฐบาลจีน เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีน ประธานาธิบดีเจียง เจ๋อหมิน และนายกรัฐมนตรีจู หรงจี สองอดีตนายกเทศมนตรีเซี่ยงไฮ้ เป็นผู้นําสาธารณรัฐประชาชนจีนภายหลังเหตุการณ์เทียนอันเหมินในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1990 ภายใต้การบริหารงานเป็นระยะเวลาสิบปีของทั้งสอง สมรรถนะทางเศรษฐกิจของจีนได้ช่วยยกระดับฐานะของชาวนาประมาณ 150 ล้านคนขึ้นจากความยากจนและรักษาอัตราการเติบโตของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศไว้ที่ 11.2% ต่อปี จีนเข้าร่วมกับองค์การการค้าโลกอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2544 ถึงแม้ว่าสาธารณรัฐประชาชนจีนจะต้องการการเติบโตทางเศรษฐกิจเพื่อกระตุ้นการพัฒนาประเทศ รัฐบาลจีนได้เริ่มวิตกกังวลว่าการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็วนี้จะมีผลกระทบในด้านลบต่อทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมของประเทศ อีกเรื่องหนึ่งที่สร้างความกังวลคือบางภาคส่วนของสังคมไม่ได้รับประโยชน์จากการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศอย่างเพียงพอ ตัวอย่างหนึ่งคือช่องว่างใหญ่ระหว่างพื้นที่เมืองและชนบท ดังนั้น ภายใต้เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดปัจจุบัน ประธานาธิบดีหู จิ่นเทา และนายกรัฐมนตรีเวิน เจียเป่า สาธารณรัฐประชาชนจีนจึงได้เริ่มดําเนินนโยบายเพื่อที่จะหยิบยกประเด็นปัญหาของการแจกจ่ายทรัพยากรอย่างเท่าเทียม แต่ผลที่ออกมานั้นยังสามารถพบเห็นได้ ชาวนามากกว่า 40 ล้านคนถูกบังคับให้ย้ายออกจากที่ดินของตน ซึ่งเป็นเหตุปกติธรรมดาเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจ ทําให้เกิดการเดินขบวนประท้วงและการจลาจลกว่า 87,000 ครั้งในปี พ.ศ. 2548 สําหรับประชากรส่วนใหญ่ของจีนแล้ว มาตรฐานการดําเนินชีวิตมองเห็นได้ว่ามีการพัฒนาอย่างมาก และเริ่มมีเสรีภาพมากขึ้น แต่การควบคุมทางการเมืองยังคงดําเนินอยู่ต่อไป เช่นเดียวกับความยากจนในชนบท เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีน สี จิ้นผิงปกครองประเทศนับแต่ปี 2012 และมุ่งดําเนินการความพยายามขนานใหญ่เพื่อปฏิรูปเศรษฐกิจจีน (ซึ่งประสบปัญหาจากความไม่มั่นคงทางโครงสร้างและความเติบโตที่ชะลอตัวลง) และยังปฏิรูปนโยบายบุตรคนเดียวและระบบการลงโทษ ตลอดจนการกวาดล้างการฉ้อราษฎร์บังหลวงครั้งใหญ่ ในปี 2013 ประเทศจีนเริ่มต้นข้อริเริ่มเข็มขัดและเส้นทาง ซึ่งเป็นโครงการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานระดับโลก การระบาดทั่วของโควิด-19 ทั่วโลกมีต้นกําเนิดในอู่ฮั่นและมีการระบุครั้งแรกในเดือนธันวาคม 2019 รัฐบาลจีนตอบสนองด้วยยุทธศาสตร์โควิดเป็นศูนย์ (zero-COVID) นับเป็นไม่กี่ประเทศในโลกที่ใช้แนวทางดังกล่าว เศรษฐกิจจีนเริ่มฟื้นตัวกว้างขวางขึ้นจากภาวะเศรษฐกิจถดถอยระหว่างการระบาดทั่ว โดยมีการสร้างงานที่มั่นคงและการเติบโตของการค้าระหว่างประเทศเป็นประวัติการณ์ แต่การบริโภคค้าปลีกยังคงต่ํากว่าคาด การเมือง รัฐธรรมนูญจีนระบุว่าประเทศจีน "เป็นรัฐสังคมนิยมที่ปกครองโดยระบอบเผด็จการประชาธิปไตยประชาชนซึ่งมีชนชั้นกรรมกรเป็นผู้นํา และตั้งอยู่บนพันธมิตรของกรรมกรและเกษตรกร" และสถาบันของรัฐ "จักนําหลักการประชาธิปไตยรวมศูนย์ไปปฏิบัติ" ประเทศจีนเป็นรัฐสังคมนิยมประเทศเดียวในโลกที่มีพรรคคอมมิวนิสต์ปกครอง มีผู้อธิบายรัฐบาลจีนอย่างหลากหลายว่าเป็นคอมมิวนิสต์และสังคมนิยมบ้าง แต่ยังมีอธิบายว่าเป็นอํานาจนิยม และบรรษัทนิยม ซึ่งมีการจํากัดในหลายด้าน ที่เด่นชัดคือการขัดขวางการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตอย่างเสรี เสรีภาพสื่อ เสรีภาพในการชุมนุม สิทธิการมีบุตร การก่องตั้งองค์การทางสังคมอย่างเสรี และเสรีภาพในการนับถือศาสนา แม้พรรคคอมมิวนิสต์จีนจะอธิบายประเทศจีนว่าเป็น "ประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือสังคมนิยม" แต่ภายนอกประเทศมักอธิบายประเทศจีนว่าเป็นรัฐสอดแนมอํานาจนิยมและเผด็จการ ผู้นําจีนเรียกระบบการเมือง อุดมการณ์และเศรษฐกิจว่าเป็น "ประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ" "เผด็จการประชาธิปไตยประชาชน" "สังคมนิยมที่มีลักษณะจีน" และ "เศรษฐกิจแบบตลาดสังคมนิยม" ตามลําดับ พรรคคอมมิวนิสต์จีน นับแต่ปี 2018 เป็นต้นมา ส่วนสําคัญของรัฐธรรมนูญจีนประกาศว่า "ลักษณะที่นิยามสังคมนิยมที่มีลักษณะจีนคือผู้นําของพรรคคอมมิวนิสต์จีน" การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญปี 2018 ได้กําหนดสถานภาพรัฐพรรคการเมืองเดียวโดยพฤตินัยของจีนไว้ในรัฐธรรมนูญ ซึ่งเลขาธิการพรรค (หัวหน้าพรรค) มีอํานาจสูงสุดและมีอํานาจหน้าที่เหนือรัฐและรัฐบาล และยังเป็นผู้นําสูงสุดอย่างไม่เป็นทางการด้วย เลขาธิการคนปัจจุบัน คือ สี จิ้นผิง ซึ่งดํารงตําแหน่งเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2012 และได้รับเลือกตั้งอีกสมัยในวันที่ 25 ตุลาคม 2017 ระบบการเลือกตั้งของพรรคเป็นแบบพีระมิด สภาประชาชนท้องถิ่นมาจากการเลือกตั้งโดยตรง และสภาประชาชนระดับสูงขึ้นไปจนถึงสภาประชาชนแห่งชาติมาจากการเลือกตั้งโดยอ้อมของสภาประชาชนระดับต่ํากว่าหนึ่งระดับ มีพรรคการเมืองอีก 8 พรรคที่มีผู้แทนในสภาประชาชนแห่งชาติและการประชุมปรึกษาหารือการเมืองประชาชนจีน (CPPCC) จีนสนับสนุนหลักการ "ประชาธิปไตยรวมศูนย์" ของลัทธิเลนิน แต่นักวิจารณ์เรียกสภาประชาชนนี้ว่าเป็นองค์กร "ตรายาง" ด้วยเหตุที่พรรคคอมมิวนิสต์จีนและกองทัพปลดปล่อยประชาชนเลื่อนขั้นตามหลักอาวุโส จึงเป็นไปได้ที่จะแบ่งแยกผู้นําจีนออกเป็นรุ่น ๆ ในวจนิพนธ์อย่างเป็นทางการ จะมีการระบุผู้นําแต่ละกลุ่มกับส่วนขยายของอุดมการณ์ของพรรคต่างกัน นักประวัติศาสตร์ศึกษาการพัฒนาของการปกครองประเทศจีนแต่ละยุคโดยเรียกว่าเป็น "รุ่น" ต่าง ๆ การปกครอง ประเทศจีนเป็นรัฐพรรคการเมืองเดียวที่มีพรรคคอมมิวนิสต์จีนเป็นผู้นํา สภาประชาชนแห่งชาติในปี 2018 แก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญของประเทศเพื่อยกเลิกข้อจํากัดการดํารงตําแหน่งประธานาธิบดีจีนสองสมัย ทําให้ผู้นํามีสิทธิดํารงตําแหน่งประธานาธิบดีจีน (และเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีน) ได้ไม่มีกําหนดวาระ ทําให้ถูกวิจารณ์ว่าสร้างการปกครองแบบเผด็จการ ประธานาธิบดีเป็นประมุขแห่งรัฐในนาม มาจากการเลือกตั้งของสภาประชาชนแห่งชาติ ประธานาธิบดีจีนคนปัจจุบัน คือ สี จิ้นผิง ซึ่งเป็นเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีนและประธานคณะกรรมาธิการทหารกลางด้วย นายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้ารัฐบาล เป็นหัวหน้าคณะมนตรีรัฐกิจอันประกอบด้วยรองนายกรัฐมนตรี 4 คน และหัวหน้ากระทรวงและคณะกรรมาธิการต่าง ๆ นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบัน คือ หลี่ เค่อเฉียง ซึ่งยังเป็นสมาชิกอาวุโสของคณะกรรมการประจําคณะกรรมการบริหารสูงสุดของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ซึ่งเป็นองค์กรวินิจฉัยสั่งการระดับบนสุดโดยพฤตินัยของจีน การแบ่งเขตการปกครอง สาธารณรัฐประชาชนจีนมีอํานาจการปกครองเหนือ 22 มณฑล และถือว่าไต้หวันเป็นมณฑลที่ 23 ของตน ถึงแม้ว่าจะยังไม่มีอํานาจการปกครองเหนือไต้หวันซึ่งปัจจุบันอยู่ภายใต้การปกครองของสาธารณรัฐจีน การอ้างสิทธิ์เหนือดินแดนของสาธารณรัฐประชาชนจีนถูกคัดค้านโดยสาธารณรัฐจีน นอกจากนี้ยังแบ่งเขตการปกครองเป็นเขตปกครองตนเอง 5 แห่ง แต่ละแห่งมีชื่อตามชนกลุ่มน้อยที่อาศัยอยู่นั้น นครปกครองโดยตรง 4 แห่ง และเขตบริหารพิเศษ 2 แห่ง ซึ่งมีสิทธิ์ปกครองตนเองอยู่ในระดับหนึ่ง ดินแดนเหล่านี้อาจถูกเรียกรวมกันว่า "จีนแผ่นดินใหญ่" ซึ่งมักยกเว้นฮ่องกงและมาเก๊า {| class="navbox" style="width:100%; background:none; border:0px; text-align:left; valign:top;" !style="width:200px;"|เขตการปกครองของสาธารณรัฐประชาชนจีน ! colspan="5" |มณฑล (省) !|มณฑลที่อ้างสิทธิ์ |- |rowspan=5 align="center"| |valign="top"| อานฮุย (安徽) ฝูเจี้ยน (福建) กานซู่ (甘肃) กวางตุ้ง (广东) กุ้ยโจว (贵州) |valign="top"| ไหหลํา (海南) เหอเป่ย์ (河北) เฮย์หลงเจียง (黑龙江) เหอหนาน (河南) หูเป่ย์ (湖北) |valign="top"| หูหนาน (湖南) เจียงซู (江苏) เจียงซี (江西) จี๋หลิน (吉林) เหลียวหนิง (辽宁) |valign="top"| ชิงไห่ (青海) ฉ่านซี (陕西) ชานตง (山东) ชานซี (山西) เสฉวน (四川) |valign="top"| ยูนนาน (云南) เจ้อเจียง (浙江) |valign="top"| ไต้หวัน (台湾) † |- |colspan=6|†จีนอ้างสิทธิ์เหนือไต้หวัน แต่อยู่ภายใต้การบริหารของสาธารณรัฐจีน |- !colspan=2|เขตปกครองตนเอง (自治区) !colspan=2|นครปกครองโดยตรง (直辖市) !colspan=2|เขตบริหารพิเศษ (特别行政区) |- |colspan="2"| กว่างซีจ้วง (广西壮族) มองโกเลียใน (内蒙古) หนิงเซี่ยหุย (宁夏回族) ซินเจียงอุยกูร์ (新疆维吾尔族) ทิเบต (西藏) |colspan="2" valign="top"| ปักกิ่ง (北京) ฉงชิ่ง (重庆) เซี่ยงไฮ้ (上海) เทียนจิน (天津) |colspan="2" valign="top" | ฮ่องกง (香港特別行政區) มาเก๊า (澳門特別行政區) |} ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ จีนมีความสัมพันธ์ทางการฑูตกับรัฐสมาชิกสหประชาชาติ 179 รัฐ และมีคณะผู้แทนทางทูตใน 174 ประเทศ นับตั้งแต่ปี 2019 จีนมีเครือข่ายทางการทูตที่ใหญ่ที่สุดในโลก เป็นหนึ่งในห้าสมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ และเป็นสมาชิกกลุ่ม 20 การประชุมสุดยอดเอเชียตะวันออก และ ความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก ประเทศจีนยึดหลักการนโยบายจีนเดียว กล่าวคือ นโยบายที่ยืนยันว่ามีเพียงรัฐรัฐเดียวที่ใช้ชื่อว่าจีน ซึ่งขัดต่อความคิดที่ว่ามีสองรัฐ คือ สาธารณรัฐประชาชนจีนกับสาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน) หลายรัฐปฏิบัติตามนโยบายจีนเดียว แต่ความหมายไม่เหมือนกัน เจ้าหน้าที่จีนได้ประท้วงหลายครั้งเมื่อต่างประเทศโดยเฉพาะโลกตะวันตกมีกิจกรรมทางการทูตต่อไต้หวัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องการขายอาวุธยุทโธปกรณ์ นโยบายการต่างประเทศของจีนในปัจจุบันส่วนใหญ่มีรายงานว่าอิงหลักการห้าประการของการอยู่ร่วมกันอย่างสันติของนายกรัฐมนตรีโจว เอินไหล และยังขับเคลื่อนด้วยแนวคิด "ความสามัคคีที่ปราศจากความเท่าเทียมกัน" ซึ่งส่งเสริมความสัมพันธ์ทางการฑูตระหว่างรัฐต่าง ๆ แม้จะมีความแตกต่างทางอุดมการณ์ก็ตาม จีนได้แก้ไขพรมแดนทางบกกับ 12 ประเทศจาก 14 ประเทศเพื่อนบ้าน โดยได้ดําเนินการประนีประนอมอย่างมากในประเทศส่วนใหญ่แล้ว ปัจจุบันจีนมีพรมแดนทางบกที่เป็นข้อพิพาทกับอินเดียและภูฏาน นอกจากนี้ จีนยังมีส่วนเกี่ยวข้องในข้อพิพาททางทะเลกับหลายประเทศเกี่ยวกับการเป็นเจ้าของเกาะเล็กๆ หลายแห่งในทะเลจีนตะวันออกและทะเลจีนใต้ เช่น หินโซโคตรา กรณีพิพาทหมู่เกาะเซ็งกากุ และหมู่เกาะทะเลจีนใต้ทั้งหมด จีนมีความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดกับสหรัฐและญี่ปุ่น ความสัมพันธ์กับราชอาณาจักรไทย การทูต ทางการไทยได้สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับสาธารณรัฐประชาชนจีนอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2518 ซึ่งความสัมพันธ์ของทั้ง 2 ประเทศดําเนินมาด้วยความราบรื่นบนพื้นฐานของความเสมอภาค เคารพซึ่งกันและกัน ไม่แทรกแซงกิจการภายในซึ่งกันและกัน และอยู่ภายใต้หลักการของผลประโยชน์ร่วมกันเพื่อธํารงไว้ซึ่งความมั่นคง สันติภาพ และเสถียรภาพของภูมิภาค ความร่วมมือกันของทั้ง 2 ได้ดําเนินมาอย่างใกล้ชิดมาโดยตลอด แต่เมื่อสิ้นสุดสงครามเย็นเมื่อจีนสามารถได้สถาปนาความสัมพันธ์กับอาเซียนทุกประเทศแล้ว ความสําคัญของประเทศไทยต่อจีนในทางยุทธศาสตร์ได้ลดลงไปจากเดิม ความสัมพันธ์ในปัจจุบันจึงได้เน้นด้านการค้าและเศรษฐกิจบนพื้นฐานของผลประโยชน์ต่างตอบแทนเป็นหลัก ไทยและจีนไม่มีปัญหาหรือข้อขัดแย้งใด ๆ ที่ตกทอดมาจากประวัติศาสตร์ การไปมาหาสู่ของผู้นําระดับสูงสุดก็ได้เป็นไปอย่างดียิ่ง โดยเฉพาะการเสด็จฯ เยือนจีนอย่างเป็นทางการของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เมื่อเดือนตุลาคม ปี 2543 การเสด็จฯ เยือนจีนของพระบรมวงศานุวงศ์ไทยมีส่วนสําคัญอย่างยิ่งต่อการเสริมสร้างและกระชับความสัมพันธ์และความร่วมมือระหว่างสองประเทศให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น รวมทั้งการส่งเสริมมิตรภาพและความเข้าใจระหว่างประชาชนของสองประเทศอีกด้วย การเมือง ปัจจุบันความสัมพันธ์ไทย - จีน มีความใกล้ชิดกันมากขึ้นในทุกด้าน ทั้งกรอบทวิภาคี พหุภาคี และเวทีภูมิภาค เช่น การประชุมอาเซียนและจีน อาเซียน + 3 ARF ASEM เป็นต้น ในการเยือนจีนเมื่อเดือนสิงหาคม 2544 ทางไทยและจีนต่างเห็นพ้องที่จะมุ่งพัฒนาความสัมพันธ์และขอบข่ายความร่วมมือระหว่างกันให้กว้างขวางยิ่งขึ้นในลักษณะของความเป็นหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์ การเยือนจีนของนายกรัฐมนตรีประสบความสําเร็จหลายด้าน เช่น ความร่วมมือด้านยาเสพติด ด้านการเงิน การคลัง พาณิชย์นาวี รวมทั้งได้ลงนามความร่วมมือด้านวัฒนธรรมระหว่างไทย - จีน และบันทึกความเข้าใจว่าด้วยการจัดตั้งสภาธุรกิจไทย - จีน เมื่อปี 2548 ซึ่งเป็นปีครบรอบ 30 ปีของการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการระหว่างปไทยและจีน ทั้งสองประเทศจะมีการจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองร่วมกันเป็นจํานวนมาก เพื่อแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ที่แนบแน่นและใกล้ชิดกันเป็นพิเศษระหว่างทั้งสองประเทศ อาทิ การแลกเปลี่ยนการเยือนในระดับผู้นํา โดยนายกรัฐมนตรีไทย พ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตร ได้เดินทางเยือนจีน อย่างเป็นทางการเมื่อเดือนกรกฎาคม 2548 เพื่อร่วมฉลองในกิจกรรมต่าง ๆ ที่รัฐบาลไทย และรัฐบาลจีนร่วมกันจัดขึ้นที่ประเทศจีน การจัดกิจกรรมฉลองร่วม การจัดทําหนังสือที่ระลึก การจัดงานสายสัมพันธ์สองแผ่นดิน และการแลกเปลี่ยนเยาวชน เป็นต้น ล่าสุด นายกรัฐมนตรีได้เดินทางเยือนนครหนานหนิง เมื่อวันที่ 30 – 31 ตุลาคม 2549 เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน-จีนสมัยพิเศษ ที่จัดขึ้นในโอกาสที่อาเซียนและจีนฉลองความสัมพันธ์ครบรอบ 15 ปี โดยได้พบหารือกับผู้นําระดับรัฐบาลและระดับท้องถิ่นของจีน รวมถึงผู้นําอีก 9 ประเทศของอาเซียน ซึ่งการเยือนประสบผลสําเร็จอย่างดี เศรษฐกิจและการค้า เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน 2546 ได้มีการลงนามความตกลงเร่งลดภาษีสินค้าผักและผลไม้ระหว่างไทย -จีน ซึ่งช่วยลดอุปสรรคด้านภาษีในการค้าสินค้าผักและผลไม้ (สินค้าพิกัดภาษี 07 08) ทั้งประเทศไทย และ จีน มีความพร้อมในการลดภาษีอยู่แล้ว ซึ่งได้มีผลยกเว้นภาษีสําหรับสินค้า 116 รายการ ในพิกัดภาษี 07 08 ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2546 การค้าไทย และ จีน ในปี 2548 มีมูลค่า 20,343.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 33.31 ประเทศไทยส่งออก 9,183.4 ล้านดอลลาร์สหรัฐและนําเข้า 11,159.8 ล้านดอลลาร์สหรัฐ การค้าไทย และ จีน ในปี 2549 มีมูลค่า 25,154.6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 23.75 ประเทศไทยส่งออก 11,708.9 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และนําเข้า 13,445.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ สินค้าที่ทางการจีนนําเข้าจากไทยที่สําคัญมากที่สุดคือ สายอากาศและเครื่องสะท้อนสัญญาณทางอากาศ พลาสติก มันสําปะหลัง คอมพิวเตอร์และส่วนประกอบ ไดโอด ทรานซิสเตอร์และอุปกรณ์กึ่งตัวนํา แผงวงจรไฟฟ้า ไม้ที่เลื่อยแล้ว ส่วนสินค้าที่จีนส่งออกมาไทยที่สําคัญ ผลิตภัณฑ์เหล็กกึ่งสําเร็จรูป ผลิตภัณฑ์แผ่นเหล็กรีดร้อน เครื่องอุปกรณ์ไฟฟ้าสําหรับโทรศัพท์หรือโทรเลขแบบใช้สาย เงิน ตะกั่ว การลงทุนของไทยในจีนเมื่อปี 2548 ไทยลงทุนในจีนรวม 95.90 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยลงทุนในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ ธัญพืช ฟาร์มสัตว์ มอเตอร์ไซค์ โรงแรม ร้านอาหาร การนวดแผนไทย ส่วนการลงทุนของจีนในไทยในปีเดีวกัน จีนลงทุนในไทยรวม 2,286 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยลงทุนในกิจการอุตสาหกรรมเบา อุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์ กระดาษ และพลาสติก และอุตสาหกรรมโลหะพื้นฐานการลงทุนที่จีนได้รับอนุมัติจากรัฐบาลจีนมีจํานวนทั้งสิ้น 15 โครงการ ประกอบด้วยกิจการก่อสร้าง การค้า ธนาคาร การแปรรูปโลหะ การท่องเที่ยว อสังหาริมทรัพย์ สายการบิน เครื่องจักร ร้านอาหาร และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ การทหาร การท่องเที่ยว กองทัพ กองทัพปลดปล่อยประชาชน ถือเป็นหนึ่งในกองทัพที่ทรงพลังที่สุดในโลก และมียุทโธปกรณ์ที่มีความทันสมัยในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา ประกอบด้วยกองกําลังภาคพื้นดิน (PLAGF) กองทัพเรือ (PLAN) กองทัพอากาศ (PLAAF) กองกําลังจรวด (PLARF) และกองกําลังสนับสนุนเชิงยุทธศาสตร์ (PLASSF) มีบุคลากรประจําการเกือบ 2.2 ล้านคนซึ่งใหญ่ที่สุดในโลก ถือครองคลังอาวุธนิวเคลียร์ที่ใหญ่เป็นอันดับสามของโลก และเป็นกองทัพเรือที่ใหญ่เป็นอันดับสองของโลก งบประมาณทางการทหารอย่างเป็นทางการของจีนสําหรับปี 2022 มีมูลค่ารวม 230 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (1.45 ล้านล้านหยวน) ซึ่งมากเป็นอันดับสองของโลก แม้ว่าจะประมาณการว่ารายจ่ายจริงในปีนั้นอยู่ที่ 292 พันล้านดอลลาร์สหรัฐก็ตาม การใช้จ่ายทางทหารตั้งแต่ปี 2012 ถึง 2021 มีมูลค่าเฉลี่ย 215 พันล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปีหรือ 1.7 เปอร์เซ็นต์ของอัตราจีดีพีรองจากสหรัฐเพียง 734 พันล้านดอลลาร์ต่อปีหรือ 3.6 เปอร์เซ็นต์ของจีดีพี เศรษฐกิจ ศักยภาพทางเศรษฐกิจ ตั้งแต่เริ่มก่อตั้งประเทศในปี พ.ศ. 2492 จนถึงปลาย พ.ศ. 2521 สาธารณรัฐประชาชนจีนใช้ระบบเศรษฐกิจแบบวางแผนจากส่วนกลางเหมือนโซเวียต ไม่มีภาคเอกชนหรือระบอบทุนนิยม เหมา เจ๋อตง เริ่มใช้นโยบายก้าวกระโดดไกล เพื่อผลักดันประเทศให้กลายเป็นสังคมคอมมิวนิสต์ที่ทันสมัยและก้าวหน้าทางอุตสาหกรรม แต่นโยบายนี้กลับถูกมองว่าเป็นความล้มเหลวทั้งทางเศรษฐกิจและมนุษยธรรม หลังจากที่เหมาเสียชีวิตและสิ้นสุดการปฏิวัติทางวัฒนธรรม เติ้ง เสี่ยวผิง และผู้นําจีนรุ่นใหม่ได้เริ่มปฏิรูปเศรษฐกิจและใช้ระบอบเศรษฐกิจแบบผสม ตั้งแต่เริ่มมีการเปิดเสรีทางเศรษฐกิจในปี 2521 เศรษฐกิจของจีนซึ่งนําโดยการลงทุนและการส่งออก เติบโตขึ้นถึง 70 เท่า และกลายเป็นมหาอํานาจทางเศรษฐกิจที่เติบโตเร็วที่สุด ปัจจุบัน จีนมีจีดีพี (nominal) สูงเป็นอันดับสามของโลกที่ 30 ล้านล้านหยวน (4.4 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ) แต่รายได้ต่อหัวมีค่าเฉลี่ยเพียง 3,300 ดอลลาร์สหรัฐ จึงยังคงตามหลังประเทศอื่นอีกนับร้อย อุตสาหกรรมขั้นปฐมภูมิ ทุติยภูมิ และ ตติยภูมิ มีอัตราส่วนร้อยละ 11.3, 48.6 และ 40.1 ตามลําดับ และหากวัดด้วยความเท่าเทียมกันของอํานาจซื้อ จีนจะมีเศรษฐกิจใหญ่เป็นที่สองรองจากสหรัฐอเมริกาเท่านั้น จีนเป็นสมาชิกขององค์การการค้าโลกและเป็นประเทศที่มีมูลค่าทางการค้าสูงเป็นอันดับสามรองจาก สหรัฐอเมริกาและเยอรมนีด้วยมูลค่าการค้าระหว่างประเทศ 2.56 ล้านล้านดอลลาร์ มูลค่าการส่งออก 1.43 ล้านล้านดอลลาร์ (อันดับสอง) และมูลค่าการนําเข้า 1.13 ล้านล้านดอลลาร์ (อันดับสาม) จีนมีมูลค่าเงินสํารองระหว่างประเทศมากที่สุดในโลก (มากกว่า 1.9 ล้านล้านดอลลาร์) และเป็นหนึ่งในประเทศยอดนิยมของการลงทุนจากต่างชาติ โดยสามารถดึงเงินลงทุนมากกว่า 8 หมื่นล้านดอลลาร์ในปี 2550 เพียงปีเดียวwlc2china ข้อมูลประเทศจีน ประเทศจีนเป็นผู้ผลิตหมายเลข 1 ของโลกนับแต่ปี 2010 แซงหน้าสหรัฐซึ่งเป็นหมายเลข 1 ของโลกมาสองร้อยปี ประเทศจีนยังเป็นผู้ผลิตไฮเทคอันดับ 2 ของโลกนับแต่ปี 2012 จากข้อมูลของมูลนิธิวิทยาศาสตร์แห่งชาติสหรัฐ จีนยังเป็นตลาดค้าปลีกใหญ่สุดอันดับ 2 ของโลกรองจากสหรัฐ ประเทศจีนยังเป็นผู้นําของโลกด้านอีคอมเมิร์ซ โดยคิดเป็นสัดส่นวตลาด 40% ของโลกในปี 2016 และกว่า 50% ในปี 2019 ประเทศจีนเป็นผู้นําด้านพาหนะไฟฟ้า การผลิตและการซื้อรถยนต์ไฟฟ้าแบบปลั๊กอิน (BEV และ PHEV) เกินกึ่งหนึ่งของโลกในปี 2018 แหล่งข้อมูลต่างประเทศและจีนบางส่วนอ้างว่าสถิติอย่างเป็นทางการของรัฐบาลจีนระบุความเติบโตทางเศรษฐกิจของจีนสูงกว่าจริง แต่ก็มีอีกส่วนหนึ่งที่ระบุว่าความเติบโตสูงกว่าตัวเลขอย่างเป็นทางการเช่นกัน ประเทศจีนมีเศรษฐกิจไม่เป็นทางการขนาดใหญ่ ซึ่งเกิดขึ้นจากการเปิดเศรษฐกิจของประเทศ เศรษฐกิจส่วนนี้สร้างการจ้างงานและรายได้ แต่มีปัญหาเรื่องการไม่เป็นที่ยอมรับและมีผลิตภาพต่ํากว่า จีนกลายเป็นประเทศการค้าที่ใหญ่ที่สุดในโลกในปี 2013 เมื่อวัดจากผลรวมของการนําเข้าและส่งออก รวมถึงผู้นําเข้าสินค้าโภคภัณฑ์รายใหญ่ที่สุดในโลก คิดเป็นประมาณ 45% ของตลาดสินค้าทางทะเล ในปี 2016 จีนเป็นคู่ค้าที่ใหญ่ที่สุดใน 124 ประเทศอื่น ๆ จีนเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของประเทศในกลุ่มอาเซียน โดยมีมูลค่าการค้ารวม 669.2 พันล้านดอลลาร์ในปี 2021 คิดเป็น 20% ของการค้าทั้งหมดของอาเซียน โครงสร้างพื้นฐาน การคมนาคม และ โทรคมนาคม คมนาคม นับตั้งแต่ช่วงปลายทศวรรษ 1990 เครือข่ายถนนระดับชาติของจีนได้ขยายตัวอย่างมีนัยสําคัญผ่านการสร้างเครือข่ายทางหลวงและทางด่วนแห่งชาติ ในปี 2018 ทางด่วนในประเทศจีน มีความยาวรวม 161,000 กม. (100,000 ไมล์) ทําให้เป็นระบบทางหลวงที่ยาวที่สุดในโลก ประเทศจีนมีตลาดรถยนต์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก แซงหน้าสหรัฐอเมริกาทั้งในด้านยอดขการจําหน่ายและการผลิตรถยนต์ ประเทศนี้ยังกลายเป็นผู้ส่งออกรถยนต์รายใหญ่อันดับสองของโลกในปี 2022 รองจากญี่ปุ่น ต่อมาในช่วงต้นปี 2023 จีนแซงหน้าญี่ปุ่น กลายเป็นผู้ส่งออกรถยนต์รายใหญ่ที่สุดของโลก ผลข้างเคียงจากการเติบโตอย่างรวดเร็วของเครือข่ายถนนของจีนทําให้อุบัติเหตุจราจรเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสําคัญ แม้ว่าจํานวนผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุจราจรจะลดลง 20% ระหว่างปี 2007 ถึง 2017 ในเขตเมือง จักรยานยังคงเป็นพาหนะหลักในการเดินทางทั่วไป แม้ว่ารถยนต์จะแพร่หลายมากขึ้นก็ตาม ในปี 2012 มีจักรยานประมาณ 470 ล้านคันในประเทศจีน การรถไฟของจีน ซึ่งดําเนินการโดยรัฐวิสาหกิจ China State Railway Group Company เป็นหนึ่งในเส้นทางที่มีผู้คนพลุกพล่านที่สุดในโลก โดยรองรับปริมาณการจราจรทางรถไฟถึงหนึ่งในสี่ของโลกบนเส้นทางเพียง 6 เปอร์เซ็นต์ของเส้นทางทั่วโลกในปี 2006 ในปี 2021 ประเทศจีนมีทางรถไฟ 150,000 กม. (93,206 ไมล์) ซึ่งเป็นเครือข่ายที่ยาวเป็นอันดับสองของโลก ระบบรถไฟความเร็วสูง (HSR) ของจีนเริ่มก่อสร้างเมื่อต้นในทศวรรษ 2000 และในสิ้นปี 2022 รถไฟความเร็วสูงในประเทศจีนมีเส้นทางเฉพาะถึง 42,000 กิโลเมตร (26,098 ไมล์) ทําให้กลายเป็นเครือข่ายที่ยาวที่สุดในโลก บริการบนเส้นทางปักกิ่ง–เซี่ยงไฮ้, ปักกิ่ง–เทียนจิน และเฉิงตู–ฉงชิ่งมีความเร็วสูงสุด 350 กม./ชม. (217 ไมล์ต่อชั่วโมง) ทําให้เป็นบริการรถไฟความเร็วสูงแบบธรรมดาที่เร็วที่สุดในโลก ด้วยจํานวนผู้โดยสารมากกว่า 2.29 พันล้านคนต่อปีในปี 2019 จึงเป็นสถานีที่พลุกพล่านที่สุดในโลก รถไฟแม็กเลฟเซี่ยงไฮ้ ซึ่งมีความเร็วถึง 431 กม./ชม. (268 ไมล์ต่อชั่วโมง) เป็นบริการรถไฟเชิงพาณิชย์ที่เร็วที่สุดในโลก ตั้งแต่ปี 2000 การเติบโตของระบบขนส่งด่วนในเมืองต่าง ๆ ของจีนได้เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว เมืองต่าง ๆ มีระบบขนส่งมวลชนในเมืองที่ใช้งานอยู่ และอีก 39 เมืองได้รับการอนุมัติระบบรถไฟใต้ดินแล้ว ในปี 2020 จีนมีระบบรถไฟใต้ดินที่ยาวที่สุดในโลก 5 แห่ง โดยมีเครือข่ายในเซี่ยงไฮ้ ปักกิ่ง กวางโจว เฉิงตู และเชินเจิ้นเป็นเครือข่ายที่ใหญ่ที่สุด จีนมีท่าอากาศยานกว่า 241 แห่งใน ค.ศ. 2021 ประเทศจีนมีท่าเรือมากกว่า 2,000 แห่ง โดยประมาณ 130 แห่งเปิดให้บริการการขนส่งจากต่างประเทศ โทรคมนาคม จีนเป็นตลาดโทรคมนาคมที่ใหญ่ที่สุดในโลก และปัจจุบันมีจํานวนโทรศัพท์มือถือที่ใช้งานมากที่สุดในโลก โดยมีสมาชิกลงทะเบียนมากกว่า 1.69 พันล้านราย ณ เดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2023 นอกจากนี้ยังมีผู้ใช้อินเทอร์เน็ตและบรอดแบนด์มากที่สุดในโลก ด้วยจํานวนผู้ใช้อินเทอร์เน็ตมากกว่า 1.05 พันล้านคนตั้งแต่ปี 2021 เทียบเท่ากับประมาณ 73.7% ของประชากร และเกือบทั้งหมดเป็นมือถือเช่นกัน ภายในปี 2018 จีนมีผู้ใช้ เครือข่าย 4G มากกว่า 1 พันล้านคน คิดเป็น 40% ของทั้งหมดทั่วโลก จีนมีความก้าวหน้าอย่างรวดเร็วในด้าน 5G ภายในปลายปี 2018 จีนได้เริ่มการทดลอง 5G เชิงพาณิชย์ขนาดใหญ่ ณ เดือนมีนาคม 2022 จีนมีผู้ใช้ 5G มากกว่า 500 ล้านรายและติดตั้งสถานีฐาน 1.45 ล้านแห่ง จีนได้พัฒนาระบบนําทางด้วยดาวเทียมของตนเองซึ่งมีชื่อว่า BeiDou ซึ่งเริ่มให้บริการนําทางเชิงพาณิชย์ทั่วเอเชียในปี 2012 รวมถึงบริการทั่วโลกภายในสิ้นปี 2018 วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี นับตั้งแต่สิ้นสุดการปฏิวัติทางวัฒนธรรม รัฐบาลจีนได้ใช้เงินลงทุนมหาศาลในการพัฒนาทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ปัจจุบันจีนเป็นหนึ่งในมหาอํานาจที่เป็นผู้นําทางด้านวิทยาศาสตร์แทบจะเรียกได้ว่าทัดเทียมสหรัฐในด้านการวิจัย จีนมีค่าใช้จ่ายอย่างเป็นทางการประมาณ 2.4% ของจีดีพีรยมในประเทศเพื่อการวิจัยและพัฒนาใน ค.ศ. 2020 ซึ่งมีมูลค่ารวมประมาณ 377.8 พันล้านดอลลาร์ จากข้อมูลของตัวชี้วัดทรัพย์สินทางปัญญาโลก จีนได้รับการยื่นคําขอมากกว่าสหรัฐ ในปี 2018 และ 2019 และติดอันดับ 1 ของโลกในด้านสิทธิบัตร โมเดลอรรถประโยชน์ เครื่องหมายการค้า การออกแบบอุตสาหกรรม และการส่งออกสินค้าสร้างสรรค์ในปี 2021 ได้รับการจัดอันดับที่ 11 ในดัชนีนวัตกรรมระดับโลกในปี 2022 ซึ่งพัฒนาขึ้นอย่างมากจากอันดับที่ 35 ในปี 2013 ประเทศจีนยังเต็มไปด้วยนักวิชาการ นักวิทยาศาสตร์ และนักวิจัยที่มีชื่อเสียงระดับโลก ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ของจีนได้รับการยอมรับเป็นหนึ่งในคอมพิวเตอร์ที่มีความสามารถในการประมวลผลรวดเร็วที่สุดของโลก อย่างไรก็ตาม ซูเปอร์คอมพิวเตอร์เหล่านี้อาศัยส่วนประกอบที่สําคัญ ได้แก่ หน่วยประมวลผลกลาง ซึ่งออกแบบในต่างประเทศซึ่งนําเข้าจากนอกประเทศจีน นอกจากนี้ จีนยังประสบปัญหาในการพัฒนาเทคโนโลยีหลายอย่างภายในประเทศ เช่น เซมิคอนดักเตอร์ที่ทันสมัยที่สุด และเครื่องยนต์อากาศยานไอพ่นที่เชื่อถือได้ อวกาศ โครงการอวกาศของจีนเริ่มต้นใน ค.ศ. 1958 ด้วยการถ่ายทอดเทคโนโลยีบางส่วนจากสหภาพโซเวียต อย่างไรก็ตาม จีนไม่ประสบความสําเร็จในการส่งดาวเทียมดวงแรกของประเทศจนกระทั่งปี 1970 ด้วย ดาวเทียมตงฟังหง 1 ซึ่งทําให้จีนเป็นประเทศที่ห้าที่ปล่อยดาวเทียมขึ้นสู่อวกาศ ในปี 2003 จีนกลายเป็นประเทศที่สามในโลกที่ส่งมนุษย์ขึ้นสู่อวกาศอย่างเป็นอิสระด้วยกระสวยอวกาศเสินโจว 5 ในปี 2023 มีชาวจีน 18 คนได้เดินทางสู่อวกาศ โดยมีนักบินอวกาศสตรีจํานวนสองคนด้วย ในปี 2011 จีนได้เปิดตัวสถานีอวกาศทดสอบแห่งแรกในชื่อ เทียนกง-1 ในปี 2013 หุ่นยนต์โรเวอร์ของจีนประสบความสําเร็จในการแตะพื้นผิวดวงจันทร์โดยเป็นส่วนหนึ่งของภารกิจฉางเออ 3 ในปี 2019 จีนกลายเป็นประเทศแรกที่ส่งยานสํารวจฉางเออ 4 ลงจอดบนอีกฟากหนึ่งของดวงจันทร์ ต่อมา ในปี 2020 ฉางเออ 5 สามารถส่งตัวอย่างดวงจันทร์กลับมายังโลกได้สําเร็จ ส่งผลให้จีนเป็นประเทศที่สามที่สามารถส่งตัวอย่างดังกล่าวได้ ต่อจากสหรัฐและสหภาพโซเวียต ในปี 2021 จีนกลายเป็นประเทศที่สามที่ส่งยานอวกาศลงจอดบนดาวอังคาร และเป็นประเทศที่สองที่ส่งยานสํารวจบนดาวอังคาร ต่อจากสหรัฐอเมริกา สถานีอวกาศเทียนกง เป็นสถานีอวกาศระยะยาวแห่งแรกของจีนและเป็นแกนหลักของ "ขั้นตอนที่สาม" ของโครงการอวกาศจีน ดําเนินการโดยองค์การอวกาศแห่งประเทศจีน ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2023 จีนประกาศแผนการส่งมนุษย์ไปดวงจันทร์ภายใน ค.ศ. 2030 สาธารณสุข คณะกรรมการวางแผนสุขภาพและครอบครัวแห่งชาติ พร้อมด้วยคณะกรรมาธิการท้องถิ่น ทําหน้าที่ดูแลความต้องการด้านสุขภาพของประชากรชาวจีน การให้ความสําคัญกับสาธารณสุขและเวชศาสตร์ป้องกันถือเป็นนโยบายด้านสุขภาพของจีนมาตั้งแต่ต้นทศวรรษ 1950 ในเวลานั้น พรรคคอมมิวนิสต์ได้เริ่มโครงการรณรงค์สุขภาพซึ่งมุ่งเป้าไปที่การปรับปรุงสุขอนามัย ตลอดจนการรักษาและป้องกันโรคต่าง ๆ โรคต่างๆ เช่น อหิวาตกโรค ไทฟอยด์ และไข้ดําแดง ซึ่งก่อนหน้านี้แพร่หลายในประเทศจีน แทบจะถูกกําจัดหมดสิ้นโดยการรณรงค์ครั้งนี้ นับตั้งแต่ เติ้ง เสี่ยวผิง เริ่มดําเนินการปฏิรูปเศรษฐกิจใน ค.ศ. 1978 สุขภาพของประชาชนชาวจีนดีขึ้นอย่างรวดเร็วเนื่องจากมีโภชนาการที่ดีขึ้น แม้ว่าบริการสาธารณสุขฟรีจํานวนมากในชนบทจะหายไปก็ตาม ในปี 2009 รัฐบาลได้เริ่มโครงการริเริ่มด้านการดูแลสุขภาพขนาดใหญ่ในระยะเวลา 3 ปี มูลค่า 124 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ การรณรงค์ดังกล่าวส่งผลให้ประชากรจีน 95% มีประกันสุขภาพขั้นพื้นฐาน ในปี 2022 อัตราการคาดหมายคงชีพของชาวจีนอยู่ที่ 78 ปี และอัตราการเสียชีวิตของทารกแรกเกิดอยู่ที่ 5 ต่อพันคน (ในปี 2021) ทั้งสองด้านมีการพัฒนาอย่างมีนัยสําคัญนับตั้งแต่ทศวรรษ 1950 อัตราการแคระแกรน ซึ่งเป็นภาวะที่เกิดจากภาวะทุพโภชนาการ ลดลงจาก 33.1% ในปี 1990 เป็น 9.9% ในปี 2010 แม้จะมีการปรับปรุงด้านสุขภาพอย่างมีนัยสําคัญและการก่อสร้างสิ่งอํานวยความสะดวกทางการแพทย์ขั้นสูง จีนก็ประสบปัญหาด้านสาธารณสุขที่เกิดขึ้นหลายประการ เช่น โรคทางเดินหายใจที่เกิดจากมลพิษทางอากาศที่แพร่หลาย ผู้สูบบุหรี่หลายร้อยล้านคน และการเพิ่มขึ้นของโรคอ้วนในกลุ่มเยาวชนในเมือง ประชากรจํานวนมากและเมืองที่มีประชากรหนาแน่นของจีนทําให้เกิดการระบาดของโรคร้ายแรงในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เช่น การระบาดของโรคซาร์สในปี 2003 แม้ว่าเหตุการณ์ดังกล่าวจะควบคุมได้ก็ตาม ในปี 2010 มลพิษทางอากาศทําให้มีผู้เสียชีวิตก่อนวัยอันควร 1.2 ล้านคนในประเทศจีน การระบาดทั่วของโควิด-19 ถูกพบครั้งแรกในนครอู่ฮั่นเมื่อเดือนธันวาคม ค.ศ. 2019 มีการศึกษาเพิ่มเติมทั่วโลกเกี่ยวกับแหล่งที่มาที่เป็นไปได้ของไวรัส เจ้าหน้าที่สหรัฐ ระบุว่า รัฐบาลจีนปกปิดขอบเขตของการระบาดก่อนที่จะกลายเป็นโรคระบาดใหญ่ในระดับสากล ประชากร เชื้อชาติ จีนเป็นประเทศเอกภาพที่มีหลายชนชาติ รัฐบาลจีนดําเนินนโยบายทางชนชาติที่ให้ ชนชาติต่าง ๆ มีความเสมอภาค สมานสามัคคีและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน เคารพและคุ้มครองสิทธิเสรีภาพในการนับถือศาสนาและขนบธรรมเนียมของชนชาติส่วนน้อยระบบปกครองตนเองในเขตชนชาติส่วนน้อยเป็นระบบการเมืองอันสําคัญอย่างหนึ่งของจีน คือ ให้ท้องที่ที่มีชนชาติส่วนน้อยต่าง ๆ อยู่รวม ๆ กันใช้ระบบปกครองตนเอง ตั้งองค์กรปกครองตนเองและใช้สิทธิอํานาจปกครองตนเอง ภายใต้การนําที่เป็นเอกภาพ ของรัฐ รัฐประกันให้ท้องที่ที่ปกครองตนเองปฏิบัติตามกฎหมายและนโยบายของรัฐตามสภาพที่เป็นจริงในท้องถิ่นของตน ฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ระดับต่าง ๆ บุคลากรทางวิชาการและ กรรมกรทางเทคนิคชนิดต่าง ๆ ของชนชาติส่วนน้อยเป็นจํานวนมาก ประชาชน ชนชาติต่าง ๆ ในท้องที่ที่ปกครองตนเองกับประชาชนทั่วปแระเทศรวมศูนย์กําลังดําเนิน การสร้างสรรค์สังคมนิยมที่ทันสมัย เร่งพัฒนาเศรษฐกิจและวัฒนธรรมในท้องที่ที่ ปก ครองตนเองให้เร็วขึ้นและสร้างสรรค์ท้องที่ที่ปกครองตนเองของชนชาติส่วนน้อยที่สมานสามัคคีกันและเจริญรุ่งเรือง ภายใต้การนําของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ระหว่างการปฏิบัติเป็นเวลาหลายสิบปี พรรคคอมมิวนิสต์จีนซึ่งเป็นพรรครัฐบาล ของจีนได้ก่อรูปขึ้นซึ่งทรรศนะและนโยบายพื้นฐานเกี่ยวกับปัญหาทางชนชาติหลายประการที่สําคัญได้แก่ การกําเนิด การพัฒนาและการสูญสลายของชนชาตินั้นเป็นกระบวนการทาง ประวัติศาสตร์อันยาวนาน ปัญหาชนชาติจะดํารงอยู่เป็นเวลานาน ระยะสังคมนิยมเป็นระยะที่ชนชาติต่าง ๆ ร่วมกันพัฒนาและเจริญรุ่งเรือง ปัจจัย ร่วมกันระหว่างชนชาติต่าง ๆ จะเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่ลักษณะพิเศษและข้อ แตกต่างระหว่างชนชาติต่าง ๆ จะดํารงอยู่ต่อไป ปัญหาชนชาติเป็นส่วนหนึ่งของปัญหาทั่วสังคม มีแต่แก้ปัญหาทั่วสังคมให้ลุล่วง ไปเท่านั้น ปัญหาทางชนชาติจึงจะได้รับการแก้ไขอย่างมีขั้นตอน มีแต่ในภารกิจร่วมกัน ที่สร้างสรรค์สังคมนิยมเท่านั้น ปัญหาทางชนชาติของจีนในปัจจุบันจึงจะได้รับการ แก้ไขอย่างมีขั้นตอนได้ ชนชาติต่าง ๆ ไม่ว่ามีประชากรมากหรือน้อย มีประวัติยาวหรือสั้นและมีระดับ การพัฒนาสูงหรือต่ํา ต่างก็เคยสร้างคุณูปการเพื่ออารยธรรมของปิตุภูมิ จึงควรมีความ เสมอภาคทั้งนั้น ควรเสริมสร้างความสามัคคีอันยิ่งใหญ่ระหว่างประชาชนชนชาติต่าง ๆ ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้นและรักษาเอกภาพแห่งชาติ การพัฒนาเศรษฐกิจอย่างขนานใหญ่เป็นภาระหน้าที่มูลฐานแห่งสังคมนิยม และก็ เป็นภาระหน้าที่มูลฐานของงานชนชาติของจีนในขั้นตอนปัจจุบัน ชนชาติต่าง ๆ ต้องช่วย เหลือซึ่งกันและกันเพื่อบรรลุซึ่งความก้าวหน้าและความเจริญรุ่งเรืองร่วมกัน การปกครองตนเองในเขตชนชาติส่วนน้อยเป็นคุณูปการอันยิ่งใหญ่ของพรรคคอมมิวนิสต์จีนที่มีต่อทฤษฎีชนชาติของลัทธิมาร์กซ และเป็นระบอบมูลฐานในการแก้ปัญหาชนชาติของจีนการพยายามสร้างขบวนเจ้าหน้าที่ชนชาติส่วนน้อยขนาดใหญ่ขนาดหนึ่งที่มีทั้งคุณธรรม และขีดความสามารถเป็นหน้าที่ที่สําคัญที่สุดในการทํางานทางชนชาติให้ดีและแก้ปัญหาทางชนชาติให้ลุล่วงไปปัญหาทางชนชาติกับปัญหาทางศาสนามักจะผสมผสานอยู่ด้วยกันในท้องที่บาง แห่ง ขณะจัดการกับปัญหาทางชนชาติ ยังต้องสังเกตปฏิบัติตามนโยบายทางศาสนา ของรัฐอย่างทั่วด้านและถูกต้องนอกจากนี้ ในขณะเดียวกันกับที่พยายามส่งเสริมความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจ วัฒนธรรม การศึกษาตลอดจนภารกิจอื่น ๆ ของเขตชนชาติส่วนน้อย ยกระดับชีวิตทาง วัตถุและวัฒนธรรมของประชาชนชนชาติส่วนน้อยอันไพศาลซึ่งรวมทั้งชาวศาสนาด้วยให้สูงขึ้น รัฐบาลจีนยังสนใจเคารพความเชื่อถือทางศาสนาของชนชาติส่วนน้อยและรักษา มรดกทางวัฒนธรรมของชนชาติส่วนน้อยเป็นพิเศษ สํารวจ เก็บสะสม ศึกษา จัดให้เป็น ระเบียบและจัดพิมพ์จําหน่ายมรดกทางวัฒนธรรมและศิลปะพื้นเมืองของชนชาติต่าง ๆ ซึ่งรวมทั้งวัฒนธรรมทางศาสนาด้วย รัฐบาลยังได้ลงทุนเป็นจํานวนมากเพื่อซ่อมแซม วัดวาอารามและสิ่งปลูกสร้างทางศาสนาอันสําคัญที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมในเขตชนชาติส่วนน้อย ศาสนา ประชาชนจีนมีทั้งสิ้น 56 ชนเผ่า ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ โดยนับถือนิกายมหายานและวัชรยานโดยนับถือปนไปกับลัทธิขงจื้อและลัทธิเต๋ากว่า 300 ล้านคน นอกนั้นนับถือนิกายเถรวาท มีนับถือศาสนาอิสลามกว่า 11 ล้านคน และนับถือศาสนาคริสต์อีก5.2 ล้านคน ภาษา ภาษาจีนเป็นภาษาเก่าแก่และเป็นภาษาที่คนใช้มากที่สุดภาษาหนึ่ง เป็นภาษาหลักที่คนจีนใช้กันอยู่ ภาษามาตาฐานของภาษาจีน คือ ภาษาจีนกลาง ซึ่งเป็นภาษาที่ชาวฮั่นใช้กันโดยทั่วไปเป็นภาษากลางที่ใช้ในการสื่อสารระหว่างพื้นที่ต่าง ๆ และในชนเผ่าต่าง ๆ ของจีน แม้ชาวจีนทุกคนสามารถใช้ภาษาจีนได้ แต่จากการที่ประเทศจีนมีอาณาเขตที่กว้างขวางทําให้ท้องถิ่นต่าง ๆ มีภาษาพูดที่แตกต่างกัน โดยภาษาพูดที่ใช้กันในแต่ละท้องถื่นคือ ภาษาถิ่น ซึ่งเป็นภาษาที่ใช้ติดต่อกันเฉพาะในท้องถื่น ภาษาท้องถื่นของจีนที่ใช้อยู่ในปัจจุบันนี้มีหลายภาษา เช่น ภาษาเหนือ ภาษาอู๋ ภาษาเซียง ภาษาก้าน ภาษาแคะ ภาษาหมิ่น ภาษาเย่ว์ ทั้งหมดนี้ภาษาเหนือเป็นภาษาที่มีการใช้กันมากที่สุด การศึกษา ตั้งแต่ปี 1986 การศึกษาภาคบังคับในประเทศจีนประกอบด้วยโรงเรียนประถมศึกษาและมัธยมศึกษาตอนต้น ซึ่งรวมกันมีระยะเวลาเก้าปี ในปี 2021 นักเรียนประมาณ 91.4 เปอร์เซ็นต์ศึกษาต่อในโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายสามปี ในปี 2020 ผู้สําเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาร้อยละ 58.42 ได้ลงทะเบียนเรียนในระดับอุดมศึกษา มีการศึกษาด้านอาชีวศึกษาสําหรับนักเรียนในระดับมัธยมศึกษาและอุดมศึกษาทั่วประเทศ นักเรียนชาวจีนมากกว่า 10 ล้านคนสําเร็จการศึกษาจากวิทยาลัยอาชีวศึกษาทั่วประเทศทุกปี ประเทศจีนมีระบบการศึกษาที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยมีนักเรียนประมาณ 282 ล้านคน และครูเต็มเวลา 17.32 ล้านคนในโรงเรียนมากกว่า 530,000 แห่ง การลงทุนด้านการศึกษาต่อปีเพิ่มขึ้นจากน้อยกว่า 50 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2003 เป็นมากกว่า 817 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2020 อย่างไรก็ตาม การใช้จ่ายด้านการศึกษายังคงไม่เท่าเทียมกัน ในปี 2010 ค่าใช้จ่ายด้านการศึกษาต่อปีต่อนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในกรุงปักกิ่งมีจํานวนทั้งสิ้น 20,023 เยน ในขณะที่ในกุ้ยโจว ซึ่งเป็นจังหวัดที่ยากจนที่สุดแห่งหนึ่งในจีนมีค่าใช้จ่ายเพียง 3,204 เยนเท่านั้น การศึกษาภาคบังคับโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายในประเทศจีนประกอบด้วยโรงเรียนประถมศึกษาและมัธยมศึกษาตอนต้นที่มีอายุระหว่าง 6 ถึง 15 ปี ในปี 2021 อัตราส่วนการลงทะเบียนสําเร็จการศึกษาในระดับการศึกษาภาคบังคับสูงถึงร้อยละ 95.4 และชาวจีนประมาณ 91.4% ได้รับการศึกษาระดับมัธยมศึกษา อัตราการรู้หนังสือของจีนเพิ่มขึ้นอย่างมาก จากเพียง 20% ในปี 1949 และ 65.5% ในปี 1979 ถึง 97% ของประชากรที่มีอายุเกิน 15 ปีในปี 2020 ในปีเดียวกันนั้น ปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ เจียงซู และเจ้อเจียง ซึ่งเป็นหนึ่งในภูมิภาคที่ร่ํารวยที่สุดในประเทศจีน ได้รับการจัดอันดับให้สูงที่สุดในโลกในการจัดอันดับโครงการประเมินนักศึกษานานาชาติสําหรับทั้งสามประเภท ได้แก่ คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และทักษะทางการอ่าน ในปี 2021 จีนมีมหาวิทยาลัยมากกว่า 3,000 แห่ง โดยมีนักศึกษามากกว่า 44.3 ล้านคนลงทะเบียนเรียนในจีนแผ่นดินใหญ่ และพลเมืองจีน 240 ล้านคนได้รับการศึกษาระดับสูง ทําให้จีนกลายเป็นระบบการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่ใหญ่ที่สุดในโลก ในปี 2021 จีนมีจํานวนมหาวิทยาลัยชั้นนํามากเป็นอันดับสองของโลก (สูงที่สุดในภูมิภาคเอเชียและโอเชียเนีย) ปัจจุบัน จีนเป็นรองเพียงสหรัฐอเมริกาในแง่ของการเป็นตัวแทนในรายชื่อมหาวิทยาลัยชั้นนํา 200 แห่งตามการจัดอันดับทางวิชาการของมหาวิทยาลัยโลก ในปี 2022 มหาวิทยาลัยสองแห่งในจีนแผ่นดินใหญ่อยู่ในอันดับที่ 15 ของโลก โดยมีมหาวิทยาลัยปักกิ่ง (อันดับที่ 12) และมหาวิทยาลัยชิงหฺวา (อันดับที่ 14) และมหาวิทยาลัยอีกสามแห่งที่อยู่ใน 50 อันดับแรกของโลก เมืองใหญ่ ดูรายชื่อทั้งหมดที่รายชื่อเมืองในจีนเรียงตามจํานวนประชากร อันดับเมืองขนาดใหญ่ 20 เมืองแรก จัดอันดับตามจํานวนประชากร กีฬา จีนเป็นหนึ่งในประเทศที่มีประวัติศาสตร์ทางการกีฬาที่เก่าแก่ที่สุดของโลก มีหลักฐานว่าการยิงธนูมีต้นกําเนิดตั้งแต่ยุคราชวงศ์โจวตะวันตก กีฬาอย่างชู่จฺวีซึ่งเป็นกีฬาที่เป็นต้นแบบของการเล่นฟุตบอลในประเทศ มีต้นกําเนิดมาตั้งแต่ราชวงศ์แรก ๆ ของประเทศเช่นกัน การฝีกฝนสมรรถภาพทางกายได้รับการปฏิบัติอย่างกว้างขวางในวัฒนธรรมจีน โดยการออกกําลังกายในตอนเช้า เช่น ชี่กง และไท่เก๊ก ก็มีการฝึกกันอย่างแพร่หลาย และโรงยิมและฟิตเนสกําลังได้รับความนิยมไปทั่วประเทศในปัจจุบัน ปัจจุบันบาสเก็ตบอลเป็นกีฬาสําหรับผู้ชมที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในประเทศจีน การแข่งขันลีกโดยสมาคมบาสเกตบอลจีน และ สมาคมบาสเกตบอลแห่งชาติได้รับความนิยมไปทั่วประเทศ นักบาสเกตบอลชาวจีนบางรายมีชื่อเสียงระดับโลก เช่น เหยา หมิง และ อี้ เจี้ยนเหลียน ลีกฟุตบอลอาชีพของจีน ซึ่งปัจจุบันรู้จักกันในชื่อไชนีสซูเปอร์ลีก ก่อตั้งขึ้นในปี 1994 เป็นตลาดฟุตบอลที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออก กีฬายอดนิยมอื่นๆ ในประเทศ ได้แก่ ศิลปะการต่อสู้ เทเบิลเทนนิส แบดมินตัน ว่ายน้ํา และสนุกเกอร์ เกมกระดานเช่น หมากล้อม (เรียกว่า wéiqí ในภาษาจีน), หมากรุกจีน, ไพ่นกกระจอก ก็มีการเล่นในระดับมืออาชีพเช่นกัน ประเทศจีนยังเป็นศูนย์รวมของการปั่นจักรยาน โดยในปี 2012 มีจักรยานประมาณ 470 ล้านคันทั่วประเทศ กีฬาแบบดั้งเดิมอีกมากมาย เช่น การแข่งเรือมังกร มวยปล้ําสไตล์มองโกเลีย และการแข่งม้าก็เป็นที่นิยมเช่นกัน จีนมีส่วนร่วมในกีฬาโอลิมปิกมาตั้งแต่ ค.ศ. 1932 โดยเข้าร่วมในฐานะสาธารณรัฐประชาชนจีนในโอลิมปิกฤดูร้อน 1952 จีนเป็นเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 2008 ที่กรุงปักกิ่ง ซึ่งนักกีฬาได้รับเหรียญทอง 48 เหรียญ ซึ่งถือเป็นจํานวนเหรียญทองสูงสุดของประเทศที่เข้าร่วมในปีนั้น จีนยังได้รับเหรียญรางวัลมากที่สุดในพาราลิมปิกฤดูร้อน 2012 โดยได้เหรียญทั้งหมด 231 เหรียญรวม และ 95 เหรียญทอง กีฬามหาวิทยาลัยโลกฤดูร้อน 2011 จัดขึ้นที่เชินเจิ้น รวมถึง โอลิมปิกเยาวชนฤดูร้อน 2014 ที่หนานจิง วัฒนธรรม สถาปัตยกรรม ปรมาจารย์ด้านสถาปัตยกรรมและผลงานชิ้นเอกจํานวนมากเกิดขึ้นในประเทศจีนโบราณ โดยสร้างพระราชวัง สุสาน วัด สวน และ บ้านเรือน มากมาย สถาปัตยกรรมของจีนมีอายุเก่าแก่เทียบเท่ากับอารยธรรมจีน ชุมชนแรก ๆ ที่สามารถระบุได้ในวัฒนธรรมว่าเป็นชาวจีนนั้น ส่วนใหญ่ตั้งถิ่นฐานอยู่แถบบริเวณแม่น้ําฮวงโห สถาปัตยกรรมจีน เป็นศูนย์รวมของรูปแบบสถาปัตยกรรมที่มีการพัฒนามานานกว่าพันปีในประเทศจีน และยังคงเป็นแหล่งที่มาของอิทธิพลต่อการพัฒนาสถาปัตยกรรมเอเชียตะวันออก ในยุคแรก ชาวจีนเน้นการสร้างสถาปัตยกรรมที่เรียบง่าย การเปลี่ยนแปลงในรายละเอียดเริ่มต้นตั้งแต่สมัยราชวงศ์ถัง สถาปัตยกรรมจีนมีอิทธิพลสําคัญต่อรูปแบบสถาปัตยกรรมของประเทศเพื่อนบ้านในเอเชียตะวันออก เช่น ญี่ปุ่น เกาหลี และมองโกเลีย และประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศมาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย ศรีลังกา ไทย ลาว กัมพูชา เวียดนาม และฟิลิปปินส์ สถาปัตยกรรมจีนมีลักษณะเฉพาะคือสมมาตรทวิภาคี การใช้พื้นที่เปิดโล่ง ฮวงจุ้ย (เช่น ลําดับชั้นทิศทาง) การเน้นเส้นแนวนอน และการพาดพิงถึงองค์ประกอบทางจักรวาลวิทยา ตํานาน หรือองค์ประกอบสัญลักษณ์ทั่วไปต่าง ๆ สถาปัตยกรรมจีนมักแบ่งโครงสร้างตามประเภท ตั้งแต่เจดีย์ไปจนถึงพระราชวัง สถาปัตยกรรมจีนแตกต่างกันไปตามสถานะ เช่น โครงสร้างที่สร้างขึ้นสําหรับจักรพรรดิ สามัญชน หรือเพื่อจุดประสงค์ทางศาสนา สถาปัตยกรรมจีนรูปแบบอื่น ๆ แสดงให้เห็นในรูปแบบพื้นถิ่นที่เกี่ยวข้องกับภูมิภาคทางภูมิศาสตร์ที่แตกต่างกันและมรดกทางชาติพันธุ์ที่แตกต่างกัน เช่น บ้านไม้ค้ําทางตอนใต้ อาคารเหยาตงทางตะวันตกเฉียงเหนือ อาคารกระโจม และอาคารสีเหอหยวนทางตอนเหนือ วรรณกรรม วรรณกรรมจีนมีพื้นฐานมาจากวรรณกรรมของราชวงศ์โจว ตําราในยุคแรก ๆ ที่สําคัญที่สุดบางเล่ม ได้แก่ อี้จิง นอกจากนี้ สี่สุดยอดวรรณกรรมจีน ได้รับการยกย่องให้เป็นวรรณกรรมอันยิ่งใหญ่ และมีอิทธิพลต่อวรรณกรรมเรื่องอื่น ๆ ของประเทศ หลี่ ไป๋ และ ตู้ ฝู่ เป็นผู้บุกเบิกวรรณกรรมแนวรักโรแมนติกและศิลปะสัจนิยมตามลําดับ งานเขียนสําคัญอย่าง ฉื่อจี้ สะท้อนขอบเขตโดยรวมของประเพณีประวัติศาสตร์ในประเทศซึ่งเรียกว่าประวัติศาสตร์ยี่สิบสี่ ควบคู่ไปกับตํานานและนิทานพื้นบ้านของจีน นิยายคลาสสิกของจีนได้รับแรงผลักดันจากชนชั้นแรงงานที่ขยายตัวอย่างรวดเร็วในสมัยราชวงศ์หมิง นิยายคลาสสิกของจีนได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วจากนิยายอิงประวัติศาสตร์ เมือง เทพเจ้า และปีศาจ โดยนําเสนอสะท้อนผ่านนวนิยายคลาสสิกสี่เล่ม ได้แก่ ซ้องกั๋ง, สามก๊ก, ไซอิ๋ว และ ความฝันในหอแดง บันเทิงคดีกําลังภายในโดยกิมย้ง และเนีย อู้เซ็ง มีชื่อเสียงไปทั่วโลกในด้านวรรณกรรมสมัยนิยมในเขตวัฒนธรรมเอเชียตะวันออก หู ชิห์ และ หลู่ ซฺวิ่น เป็นผู้เขียนวรรณคดีจีนสมัยใหม่ รวมทั้งวรรณคดีคลาสสิกจีน วรรณกรรมหลากหลายประเภท เช่น บทกวีหมอก วรรณกรรมแผลเป็น นวนิยายสําหรับผู้ใหญ่ และวรรณกรรมซุนเกน ซึ่งได้รับอิทธิพลจากสัจนิยมเวทมนตร์ ถือกําเนิดขึ้นหลังการปฏิวัติวัฒนธรรม มั่วเหยียน นักเขียนวรรณกรรมซุนเชน ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมในปี 2012 ดนตรี และ นาฎศิลป์ อาหาร อาหารจีนถือว่ามีความหลากหลายมาก ได้รับอิทธิพลจากความแตกต่างทางภูมิศาสตร์และชาติพันธุ์โดยมีประวัติศาสตร์มานานนับพันปี และเป็นประเทศต้นกําเนิดของอาหารหลักแปดอย่าง ได้แก่ อาหารเสฉวน, อาหารกวางตุ้ง, อาหารเจียงซู, อาหารชานตง, อาหารฝูเจี้ยน, อาหารหูหนาน, อาหารอานฮุย และอาหารเจ้อเจียง อาหารจีนได้รับการยอมรับว่ามีรสชาติดีอันเป็นผลจากวัตถุดิบและกรรมวิธีในการปรุง และยังมีชือเสียงในด้านศาสตร์การแพทย์โดยการใช้อาหารบําบัด โดยทั่วไป อาหารหลักชาวจีนทางตอนใต้คือข้าวทาง และ ขนมปังที่ทําจากข้าวสาลีส่วนอาหารหลักทางตอนเหนือของบะหมี่ อาหารของคนทั่วไปในยุคก่อนสมัยใหม่ส่วนใหญ่เป็นธัญพืชและผักธรรมดา โดยสงวนเนื้อสัตว์ไว้สําหรับโอกาสพิเศษ ผลิตภัณฑ์จากถั่ว เช่น เต้าหู้และนมถั่วเหลือง ยังคงเป็นแหล่งโปรตีนยอดนิยม ปัจจุบันเนื้อหมูเป็นเนื้อสัตว์ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในจีน โดยคิดเป็นประมาณสามในสี่ของการบริโภคเนื้อสัตว์ทั้งหมดของประเทศ แม้ว่าเนื้อหมูจะครองส่วนแบ่งมากที่สุดในตลาดเนื้อสัตว์ แต่ก็มีอาหารมังสวิรัติและอาหารมุสลิมแบบจีนที่ไม่มีส่วนผสมของเนื้อหมูรวมอยู่ด้วย ในส่วนของอาหารทางตอนใต้ เนื่องจากตั้งอยู่ใกล้ชายฝั่งทะเลและมีสภาพอากาศที่อบอุ่นกว่า จึงมีอาหารทะเลและผักหลากหลายชนิด อาหารจีนจํานวนมาก เช่น อาหารฮ่องกง และอาหารจีนแบบอเมริกัน เกิดขึ้นในประเทศโดยได้รับอิทธิพลจากชาวจีนพลัดถิ่น สื่อสารมวลชน วันหยุด วันขึ้นปีใหม่ (元旦) วันตรุษจีน (春节) วันเช็งเม้ง (清明节) วันแรงงาน (劳动节) วันไหว้บะจ่าง (端午节) วันไหว้พระจันทร์ (中秋节) วันชาติ (国庆节) ดูเพิ่ม ศูนย์บริการข้อมูลธุรกิจไทยในจีน พุทธศาสนาในประเทศจีน ศิลปวัฒนธรรมจีน หมายเหตุ อ้างอิง หนังสืออ่านเพิ่ม Farah, Paolo, Five Years of China’s WTO Membership. EU and US Perspectives on China’s Compliance with Transparency Commitments and the Transitional Review Mechanism, Legal Issues of Economic Integration, Kluwer Law International, Volume 33, Number 3, pp. 263–304, 2006. Abstract. Heilig, Gerhard K., China Bibliography – Online .'' 2006, 2007. แหล่งข้อมูลอื่น ประเทศจีน จากเว็บไซต์กระทรวงต่างประเทศ สาธารณรัฐประชาชนจีน จ จ จ จ รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2492


ดูกราฟอัตราแลกเปลี่ยนย้อนหลังสําหรับดอลลาร์หมู่เกาะเคย์แมนต่อดอลลาร์สหรัฐ


ดัชเบย์รีสอร์ท


text: ในคณิตศาสตร์ ตัวหารร่วมมาก หรือ ห.ร.ม. (: gcd) ของจํานวนเต็มสองจํานวนซึ่งไม่เป็นศูนย์พร้อมกัน คือจํานวนเต็มที่มากที่สุดที่หารทั้งสองจํานวนลงตัว ตัวหารร่วมมากของ a และ b เขียนแทนด้วย gcd(a, b) หรือบางครั้งเขียนว่า (a, b) เช่น gcd(12, 18) = 6, gcd(−4, 14) = 2 และ gcd(5, 0) = 5 จํานวนสองจํานวนจะถูกเรียกว่า จํานวนเฉพาะสัมพัทธ์ ถ้าตัวหารร่วมมากเท่ากับ 1 เช่น 9 และ 28 เป็นจํานวนเฉพาะสัมพัทธ์ ตัวหารร่วมมากมีประโยชน์ในการทําเศษส่วนให้เป็นเศษส่วนอย่างต่ํา ดังตัวอย่างนี้ ซึ่งเราตัดตัวหารร่วมมากของ 42 และ 56 คือ 14 ออก การหา ห.ร.ม. การหาตัวหารร่วมมาก ทําได้ด้วยการแยกตัวประกอบของจํานวนสองจํานวน และเปรียบเทียบตัวประกอบ ตัวอย่างเช่น gcd(18,84) เราจะแยกตัวประกอบ 18 = 2·32 และ 84 = 22·3·7 สังเกตว่านิพจน์ที่"ซ้อน"กันคือ 2·3 ดังนั้น gcd (18,84) = 6 ในทางปฏิบัติ วิธีนี้จะทําได้สําหรับจํานวนที่น้อยๆเท่านั้น เพราะการแยกตัวประกอบโดยทั่วไปนั้นจะยาวเกินไป วิธีที่มีประสิทธิภาพกว่าคือ ขั้นตอนวิธีของยุคลิด: หาร 84 ด้วย 18 จะได้ผลหารเท่ากับ 4 และเศษเหลือเท่ากับ 12 จากนั้นหาร 18 ด้วย 12 จะได้ผลหารเท่ากับ 1 และเศษเหลือเท่ากับ 6 จากนั้นหาร 12 ด้วย 6 จะได้เศษเหลือเท่ากับ 0 ซึ่งหมายความว่า 6 เป็น ห.ร.ม. คุณสมบัติ ตัวหารร่วมของ a และ b จะเป็นตัวหารของ gcd(a, b) gcd(a, b) เมื่อ a และ b ไม่เป็นศูนย์พร้อมกัน จะเป็นจํานวนเต็มบวก d ที่น้อยที่สุดที่สามารถเขียนในรูป d = a·p + b·q เมื่อ p และ q เป็นจํานวนเต็ม จํานวน p และ q สามารถคํานวณได้จากขั้นตอนวิธีของยุคลิดเพิ่มเติม ถ้า a หาร b·c ลงตัว และ gcd(a, b) = d แล้ว a/d หาร c ลงตัว ถ้า m เป็นจํานวนเต็มใดๆแล้ว gcd(m·a, m·b) = m·gcd(a, b) และ gcd(a + m·b, b) = gcd(a, b) ถ้า m เป็นตัวหารร่วมของ a และ b แล้ว gcd(a/m, b/m) = gcd(a, b) /m ห.ร.ม.เป็นฟังก์ชันเชิงการคูณ กล่าวคือ ถ้า a1 และ a2 เป็นจํานวนเฉพาะสัมพัทธ์แล้ว gcd(a1·a2, b) = gcd(a1, b) ·gcd(a2, b) ห.ร.ม.ของจํานวนสามจํานวน หาได้จาก gcd(a, b, c) = gcd(gcd(a, b) , c) = gcd(a, gcd(b, c)) นั่นคือ ห.ร.ม.มีสมบัติการเปลี่ยนหมู่ gcd (a, b) นั้นมีความเกี่ยวข้องกับตัวคูณร่วมน้อย lcm(a, b) : จะได้ว่า gcd(a, b) ·lcm(a, b) = a·b. สูตรนี้มักถูกใช้เพื่อคํานวณค่าคูณร่วมน้อย โดยเริ่มด้วยการหา ห.ร.ม. โดยใช้ขั้นตอนวิธีของยุคลิด จากนั้นหารผลคูณของตัวเลขทั้งสองด้วย ห.ร.ม. สมบัติการแจกแจงด้านล่างนี้เป็นจริง: gcd(a, lcm(b, c)) = lcm(gcd(a, b) , gcd(a, c)) lcm(a, gcd(b, c)) = gcd(lcm(a, b) , lcm(a, c)). การนิยามให้ gcd(0, 0) = 0 และ lcm(0, 0) = 0 นั้นมีประโยชน์เนื่องจากจะทําให้เซตของจํานวนธรรมชาติเป็นแลตทิซแบบกระจายที่บริบูรณ์ โดยที่ ห.ร.ม. เป็นการดําเนินการ meet และ ค.ร.น. เป็นการดําเนินการ join การขยายนิยามนี้สอดคล้องกับนัยทั่วไปของนิยามสําหรับริงสลับที่ด้านล่าง ในระบบพิกัดคาร์ทีเซียน gcd(a, b) สามารถตีความว่าเป็นจํานวนของจุดที่มีพิกัดเป็นจํานวนเต็มบนเส้นตรงที่เชื่อมจุด (0, 0) และจุด (a, b) โดยที่ไม่นับจุด (0, 0) ห.ร.ม. ในริงสลับที่ ห.ร.ม. สามารถนิยามให้กว้างขึ้นสําหรับสมาชิกของริงสลับที่ ถ้า R เป็นริงสลับที่ และให้ a และ b อยู่ใน R จะเรียกสมาชิก d ที่อยู่ใน R ว่า ตัวหารร่วมของ a และ b ถ้ามันหาร a และ b ลงตัว (กล่าวคือ ถ้ามีสมาชิก x และ y ใน R ที่ทําให้ d·x = a และ d·y = b) ถ้า d เป็นตัวหารร่วมของ a และ b และตัวหารร่วมทุกตัวของ a และ b หาร d ลงตัว จะเรียก d ว่าเป็น ตัวหารร่วมมากของ a และ b สังเกตว่าจากนิยามนี้ สมาชิก a และ b อาจมี ห.ร.ม. หลายค่า หรือไม่มี ห.ร.ม. เลย แต่ถ้า R เป็นโดเมนจํานวนเต็ม (integral domain) แล้ว ห.ร.ม. สองตัวใด ๆ ของ a และ b ต้องเป็นสมาชิก associate ถ้า R เป็นโดเมน unique factorization แล้ว สมาชิกใด ๆ สองสมาชิกจะมี ห.ร.ม. เสมอ และถ้า R เป็นโดเมนยุคลิเดียน (Euclidean domain) แล้ว ขั้นตอนวิธีของยุคลิดสามารถปรับใช้หา ห.ร.ม. ได้ ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างของโดเมนจํานวนเต็มซึ่งสองสมาชิกไม่มี ห.ร.ม. สมาชิก และ คือ "ตัวหารร่วม maximal" (กล่าวคือ ตัวหารร่วมใด ๆ ที่เป็นจํานวนเท่าของ 2 จะ associate กับ 2 สําหรับ ก็มีคุณสมบัติเช่นเดียวกัน) แต่ค่าทั้งสองนี้ไม่ associate กัน ดังนั้นเราสามารถสรุปได้ว่าไม่มี ห.ร.ม. ของ a และ b ดูเพิ่ม ตัวคูณร่วมน้อย ตัวส่วนร่วมน้อย (Lowest common denominator) ขั้นตอนวิธีการคํานวณตัวหารร่วมมากแบบไบนารี (Binary GCD algorithm) แหล่งข้อมูลอื่น Online gcd calculator เลขคณิตมูลฐาน ฟังก์ชันเชิงการคูณ