text: Zazaca, Hint-Avrupa dil ailesinin İran dilleri grubunda bulunan Kuzeybatı İran koluna bağlı bir dildir. Zazalar tarafından Türkiye'nin doğusunda, Tunceli, Elâzığ, Çermik, Bingöl, Siverek, Erzincan, Gerger ve Muş'un Varto, Erzurum'un Hınıs ilçesinden oluşan üçgende ve Bitlis'in batısında Mutki ilçesi civarındaki köylerde yoğunlukla konuşulur. Zazacaya gramer, genetik, dilbilimsel ve söz varlığı açısından en yakın diller Hazar Denizi kıyılarında konuşulan Talişçe, Tatça, Gilekçe, Simnanca, Sengserce ve Mazenderanca'dır. Adlandırma Zazaların dillerini ve kendilerini tanımlamaları bölgeden bölgeye farklılıklar gösterir. Zazaların tanımlama şekli ulusal olmayıp, etnik ya da dini niteliktedir. Zazaca için kullanılan başlıca isimlendirmeler şunlardır: Dımılki veya Dımıli: Aksaray, Siverek, Çüngüş, Gerger ve Mutki'de yaşayan Zazalar'ın dillerine verdikleri bir isimdir. Bu yörelerde yaşayan Zazalar çoğunlukla kendilerini de Dımıli olarak isimlendirmektedirler. Bu ismin kökeninin tarihsel olarak Dunbuli aşireti ismiyle bağlantılı olduğu görüşleri de belirtilmiştir. Siirt ili Baykan ilçesine bağlı köylerde yaşayan Zazaların kendilerine ve dillerine halen "Dımbıli" dediği tespit edilmiştir. F. C. Andreas, Karl Hadank ve Vladimir Minorski gibi bazı dil bilimci ve araştırmacılar, Dımıli sözcüğünün, "Deylem" ile bağlantılı olduğunu kabul etmişleridir. Zazaki: Tarihsel olarak Elâzığ, Çermik, Palu, Maden, Bingöl'ün bir kısmı ve Koçgiri yöresinde yaşayan Zazaların dillerine verdikleri isimdir. Günümüzde bu isim diğer yörelerde de gittikçe daha çok yaygınlaşmış olup Zazaların genel adlandırmasıdır. Bu ismin tarihsel olarak Zaza adındaki aşiret ismiyle bağlantılı olabileceği çeşitli yazarlarca belirtilmiştir. Osmanlı döneminde yazılmış kaynaklarda bir toplum ismi olarak ilk defa Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesinde diğer Kürt aşiretleri ile birlikte "Ekrad-ı Zaza" olarak geçer ve dilleri de "Zaza lisanı" veya "lisân-ı Ekrâd-ı Zaza" şeklinde geçer. Bazı yazarlar tarafından kelime benzerliğinden yola çıkılarak, Zaza isminin Sasa ya da Sasan kelimelerinden türediği de iddia edilmiştir. Kırdki veya Kırdi: Diyarbakır (Hani, Dicle, Lice, Eğil), Bingöl ve Elâzığ (Palu, Arıcak) gibi il ve ilçelerde bazı Zazaların dillerine verdikleri isimdir. Bu anılan yörelerde yaşayan Zazalar kendilerine Kırd, yaşadıkları yöreye de Kırdane derler. İlk Zazaca mevlid olarak kabul edilen Mevlid'in yazarı Ahmedi Hasi de mevlidi için "Mewlıdê Kırdi" ifadesini kullanmış, kitabın girişindeki Türkçe izin yazısında ise "Zaza lisanı" tabiri kullanılmıştır. Mevlid ile ile ilgili yapılan resmi yazışmalarda ise "Zaza lisanı üzerine muharrer Kürdçe mevlüd-i şerif" şeklinde ifadeler kullanılmıştır. Kırmancki: Tunceli, Erzincan, Bingöl (Kiğı, Yayladere) gibi il ve ilçelerde daha çok Alevi Zazaların dillerine verdikleri isim olup, bu anılan yörelerde yaşayan Zazalar kendilerine Kırmanc, yaşadıkları mıntıkaya da Kırmanciye derler. Dillerine "Kırmancki" diyen eski kuşakta "Dımılki" ismi de bilinmektedir. Zonê Ma: Bingöl, Erzurum ve Varto gibi bölgelerde yaşayan Alevi Zazalar özel bir isimlendirme yerine konuştukları Zazacaya "dilimiz" demektedirler. Kendilerine ise halkımız anlamına gelen "Şarê Ma" demektedirler. Zazaca araştırmasının tarihçesi Zazaca üzerine ilk araştırmalar 1856 yılında dilbilimci Peter I. Lerch'in derlemeleri ile başladı. Kırım Savaşında Ruslara esir düşen Osmanlı askerlerinin tutulduğu Roslow'a giden Lerch, buradaki Zaza kökenli Osmanlı askerleri arasında gezerek Zazaca birçok derlemeler yaptı. Lerch, bu çalışmalarını üç cilt halinde kitaplaştırarak sırasıyla 1856, 1857 ve 1858 yıllarında Rusça olarak yayınladı. Lerch, kitabının Almanca tercümesini de iki cilt halinde sırasıyla 1857 ve 1858 yıllarında yayınladı. Lerch, derlediği metinleri Kurmanca ile karşılaştırarak kısmen analiz etmiş, ayrıca kitabının sonuna Zazaca sözlük eklemiş, Rusça ve Almanca karşılıklarını yazmıştır. Dilbilimci ve etnolog Robert Gordon Latham, Dr. H. Sandwith'in derlediği bir Zazaca sözlük listesini 1856 ve 1860 yıllarında yayınlamıştır. 1862'de Wilhelm Strecker ve Otto Blau tarafından Dersim Zazacasına ait bazı notlar yayınlandı. Daha sonra Friedrich Müller (1864) Zazaca üzerine "Zaza-Dialekt der Kurdensprache" adıyla dilbilimsel bir analiz yayınladı. Müller çalışmasında Zazaca'yı Farsça'nın bir lehçesi olarak değerlendirmekle birlikte Zazacanın Kürtçe ve Farsçadan daha eski olduğunu ve tarihsel gelişim bakımından Zazacanın Kürtçe ve Farsçadan farklı olduğunu tespit etmiştir. Müller'in bu görüşü daha sonra F. Spiegel (1871), W. Tomaschek (1887), W. Geiger (1891-1901) ve A. Socin (1901) tarafından da desteklenmiştir. Albert van Le Coq ise derlediği bazı Kurmancca ve Zazaca metinleri 1903 yılında iki ciltlik "Kurdish Texte" kitabında kısmi bazı karşılaştırmalar dışında dilbilgisel analizini yapmadan yayınlamıştır. Bu zamana kadar adı geçen dilbilimciler Zazaca'yı Farsça veya Kürtçenin bir lehçesi olarak değerlendirdiler. 1905/1906 yıllarında Alman dil bilimci Oskar Mann, Prusya Bilimler Akademisi tarafından batı İrani dillerinin dokümantasyonu ve dilbilimsel analizi için görevlendirildi. Oskar Mann, Bingöl ve Siverek bölgelerinde kapsamlı Zazaca derlemeler ve dil kayıtları gerçekleştirmiştir. Oskar Mann yaptığı araştırmaları sonucunda: "Daha evvel de tarafımdan savunulan görüş tasdik edildi, yani Zazaca'nın kesinlikle Kürtçe ile ilgisi olmadığını, turfan metinlerindeki Orta Farsçanın kuzey lehçesinin tüm garip fiil çekimlerini burada Zazaca'da tekrar görüyorum." demiştir. O. Mann'ın ölümünden sonra yarım bıraktığı çalışmaları devralarak ilerleten Karl Hadank, 1932 yılında bu çalışmaları yaptığı gramer analizleriyle beraber "'Mundarten der Zaza" adıyla kitaplaştırdı. Hadank bu kitabında Zazaca'yı açıkça Kürtçe'nin dışında sınıflandırdı. Vladimir Minorski de tarihsel süreç içinde, Hazar Denizi’nin Güney-Batısında MS 5. ve 11. yüzyıllarda önemli rol oynayan Deylemi kavmine ilişkin yaptığı araştırmada, Dımıli-Deylem ilişkisini irdelerken, dil hususunda; "Zazaların, Diyarbakır’dan Palu ve Dersim’e kadar uzanan bölgede yaşadıklarını ve bugün hâlâ İrani (Ari) kökenli bir dil konuştuklarını" belirtir. Zazacanın dil bilimi tarihindeki yeri O. Mann (1906) ve K. Hadank (1932)'dan sonra David. N. MacKenzie (1961–95), Gernot Ludwig Windfuhr (1989), J.Gippert (1996) ve birçok yabancı dil bilimci araştırmacı tarafından incelenmiş olup ve aynı şekilde tespit edilmiştir. 1933'te Kürt dilbilimci Celadet Bedirxan, derlediği bazı Zazaca metinleri Hawar dergisinde yayınlayıp Zazacanın ağızları üzerine bazı karşılaştırmalar yaptı. 1977'de Kanat Kalashevich Kurdoev'in Zazacadaki cinsiyet ve sayılar üzerine bir çalışması yayınlandı. 1985 yılında Terry Lynn Todd Zazaca grameri üzerine bir doktora tezi yazdı. Todd'un bu eserine kadar modern anlamda kapsamlı bir gramer kitabı yayımlanmamıştı. Daha sonra 1998 yılında Ludwig Paul ve Zülfü Selcan tarafından doktora çalışması şeklinde iki kapsamlı gramer kitabı yayımlandı. Aynı yıl yayımlanan bir diğer çalışma da I. Anatolʹevna Smirnova ve K. Rakhmanovich Ayyoubi'nin Dersim Zazacasını esas alan ortak çalışmasıdır. Coğrafi dağılım Zazaca, Doğu Anadolu’nun Yukarı Fırat ve Dicle havzasında, sayıları kesin olarak bilinmemekle birlikte yaklaşık olarak 4 ile 6 milyon civarında kişinin konuştuğu dildir. Türkiye'de yaşayan Zazalar dışında özellikle Almanya, Fransa, Avusturya, İsveç, İsviçre ve Hollanda gibi Avrupa ülkelerinde yaşayan önemli sayıda Zazaca konuşan veya Zaza olan nüfus bulunmaktadır. Zazacanın en yoğun olarak konuşulduğu ve Zazaların en yoğun olarak yaşadığı yerleri Tunceli (bütün ilçelerde), Bingöl (bütün ilçelerde), Elâzığ (doğu bölgesi, kuzeyi ve güneyi), Diyarbakır (kuzey ve batı bölgeleri Çermik, Çüngüş, Ergani, Eğil, Dicle, Lice, Hani, Kulp, Hazro), Urfa (Siverek, Hilvan ilçeleri), Muş (Varto ilçesi), Sivas (Zara, Ulaş, Kangal ilçeleri), Adıyaman (Gerger ilçesi), Erzincan (Merkez, Tercan, Çayırlı, Refahiye ve yer yer diğer ilçelerde), Batman (Batman, Kozluk), Bitlis (Mutki, Tatvan), Malatya (doğu bölgesi), Ardahan (Göle'nin iki köyünde), Aksaray (Ekecik bölgesinde) ve Erzurum (Hınıs, Tekman, Aşkale, Çat ve yer yer diğer ilçelerinde) oluşturur. Sınıflandırma Zazaca dilbilimsel olarak Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran ana grubunun İran koluna aittir. Bir Batı İran dili olan Zazaca bu grubun kuzeybatı koluna mensuptur. Zazaca dil biliminde başlı başına ayrı bir dil olarak kabul edilip Kürtçeden ayrı olarak Gorani diliyle beraber Zaza-Gorani olarak adlandırılan genetik bir alt grubun parçasıdır. Alman dil bilimci Jost Gippert ve LeCoq Beluçça ve Sengserceyi de aynı alt gruba ait saymış ve bu gruba tarihi Hyrkania bölgesini anımsatan Hyrkan dilleri (Gurgan, Cürcan) grubu adını vermiştir. Hazar Denizi kıyısında konuşulan Kuzeybatı İran dilleri ve Zazaca arasında da dilbilgisi ve sözcük dağarcığı bakımından önemli benzerlikler bulunur. Ludwig Paul'a göre Zazaca, Kürtçeye nazaran Goranice ve ölü bir İran dili olan Azericenin yanı sıra Talişçeye de daha yakındır. Paul ayrıca Zazacanın Talişçe, Eski Azerice ve ölü bir İran dili olan Partçaya yakın olup bu dillerle birçok çok benzerliği paylaştığını ve Kürtçenin tarihi olarak geçirmiş olduğu ses değişikliklerinin Zazacada bulunmadığını tespit etmiştir. Benzer şekilde, Elazığ-Keban bölgesinde yapılan bir çalışmada Zazaca ve Kürtçe konuşurları arasında karşılıklı anlaşılırlığın oldukça düşük olduğu tespit edilmiştir. Bugün Zazacaya en yakın diller Hazar Denizi'nin güney kıyılarında konuşulan Gilanice, Mazenderanca ve Talişçedir. Ethnologue'a göre Kuzeybatı İran dilleri ve Zazacanın yeri: Zaza-Gorani dilleri (6): Bacelani [bjm], Goranice [hac], Sarli [sdf], Şebeki [sdb], Kuzey Zazaca [kiu], Güney Zazaca [diq] Beluci dilleri (5): Belucice [bgp] [bcc] [bgn], Bashkardi [bsg], Koroshi [ktl] Hazar İran dilleri (3): Gilaki [glk], Mazenderani [mzn], Şahmirzadi [srz] Merkezî İran dilleri (12): Aştiani [atn], Zerdüşt Daricesi [gbz], Kuzeybatı Farsçası [faz], Gazi [gzi], Khunsari [kfm], Natanzi [ntz], Nayini [nyq], Parsi [prp], Parsi-Dari [prd], Sivandi [siy], Soi [soj], Vafsi [vaf] Ormuri-Paraçi dilleri (2): Ormuri [oru], Paraçi [prc] Semnani dilleri (4): Lasgerdi [lsa], Sangisari [sgr], Semnani [smy], Sorkhei [sqo] Talış dilleri (16): Alviri-Vidari [avd], Eştehardi [esh], Gozarhani [goz], Harzani [hrz], Kabatei [xkp], Kajali [xkj], Karingani [kgn], Ho’ini [xkc], Koresh-e Rostam [okh], Maraghei [vmh], Razajerdi [rat], Rudbari [rdb], Şahrudi [shm], Takestani [tks], Talışça [tly], Yukarı Taromi [tov] Sırası bilinmeyen (1): Dezfuli [def] Kürt dilleri (4): Soranice [ckb], Kurmançça [kmr], Kirmanşahi (Kelhuri) [sdh], Lekçe [lki] Alfabe Zazacanın bütün Zazalar tarafından ortak kullanılan bir alfabesi yoktur. Jacabson alfabesi olarak adlandırılan bir alfabe, Amerikalı dilbilimci C. M Jacobson'un katkıları ile geliştirilmiştir ve Zazacanın standartlaştırolması üzerine çalışmalar yapan Frankfurt Zaza Dil Enstitüsü tarafından kullanılmaktadır. Aynı zamanda Zazaca Vikipedinin yazı sistemidir. Zülfü Selcan tarafından hazırlanmış ve 2012 itibarıyla Munzur Üniversitesi'nde de kullanılmaya başlanan Zaza alfabesi, 8’i sesli ve 24’ü sessiz olan 32 harften oluşan başka bir yazı sistemidir. Yayınlarda çoğunlukla kullanılan Bedirhan alfabesidir. Yazı, Kürt dilbilimci Celadet Bedirhan tarafından Kürtçe için geliştirilmiş olup, Latin harfleri temellidir. Günümüze kadar Zazacaya yer veren gazetelerin kullandıkları alfabelerin karşılaştırıldığı bir araştırmaya göre, 22 gazeteden 20'si Zazaca yayınlarında bu alfabeyi kullanmıştır. 1996'dan beri Zazacanın standartlaştırılması üzerine çalışmalar yapan Vate Çalışma Grubu da yayınlarında Kürt alfabelerinden Bedirhan alfabesini kullanmaktadır. Dilin yazımı için tarihi olarak farklı alfabeler kullanılmıştır. 1899'da Diyarbakır'da Zazaca yayımlanmış olan Ahmedi Hasi'nin Mevlid eserinde dönemin Arap karakterli Kürt alfabesi ile aynı bir yazı sistemi kllanılmıştır. Günümüzde dini içerikli kitaplar dışında bu alfabe pek kullanılmamaktadır. Bu alfabeye normal Arapça alfabede olmayan پ (p), چ (ç), ژ (j), ڤ V (W ve Û için normal "و" harfi kullanılır) ve گ (g) harfleri eklenmiştir. Harfler ve Ses Değerleri X: Zazacada, Kürtçede ve ayrıca Tatarcada ve Azericede kullanılır. Boğazdan gelen gırtlaksı bir H sesidir. Normal H sesinden biraz daha sert ve hırıltılıdır. H sesi hiçbir engele takılmadan çıkarken, bu ses boğazın üst kısmında titreşir. Arapçadaki Hı (خ) harfidir. Azericenin resmî harflerinden birisidir. İç ve Doğu Anadolu ağızlarında sıklıkla rastlanır. Örneğin: Baxmax (Bakmak) fiilinin okunuşu Baḥmaḥ şeklindedir ancak kelimenin içindeki h harfleri gırtlaktan ve hırıltılı olarak çıkartılır. Çaxmax (Çaḥmaḥ; Çakmak), Yanmax (Yanmaḥ; Yanmak)... Bu sesin Türkçedeki kullanımında çoğu zaman birbirlerine çok yakın kaynaklardan çıkan Arapçadaki Ha (ح) harfi ile olan farkı ortadan kalkmıştır (Ⱨ, Ḩ). W: Zazacada, Kürtçede ve ayrıca Tatarcada ve Türkmencede kullanılır. Açık bir V harfidir. Klasik V sesinden kesinlikle farklıdır. V harfinde dudaklar birbirine değerken, bu seste (W harfinde) tıpkı U sesinde olduğu gibi dudakların birbirine değmesi söz konusu değildir. Arapçadaki Vav (و) ve batı dillerindeki w sesi başlıca örneklerdir. Örneğin: Dawul (Davul), Hawlu (Havlu),Yawaş (Yavaş). Ê: Zazacada, Kürtçede ve ayrıca Gagavuzcada kullanılır. Uzatılarak okunan ince bir e sesidir. Bu harfe Kürtçe ve Zazaca kelimelerde yine yoğun olarak rastlanır. Türkçede sadece birkaç kelimede mevcut olduğu için kullanımı öngörülmemiştir. Ancak yine de dilimizdeki bir iki kelimenin okunuşu ile bir fikir edinmemiz mümkündür. Örneğin: Mêmur, Poêtika, Nêyzen, Têlif... Î: Zazacada ve Kürtçede kullanılır. Uzatılarak okunan ince bir i sesidir. Kullanımda İ harfindeki noktanın üzerine işâret koyulması çift noktalama gerektirdiğinden yalnızca düzeltme imi kullanılır, nokta düşer. Û: Zazacada, Kürtçede ve Türkçede kullanılır. Hafif uzatılarak okunan ince bir u sesidir. Doğru kullanım için kural olarak biraz uzatılması gerekir. Örneğin: Sükûnet, Mûris, Mûzip, Sûni... Q: Zazacada, Kürtçede ve ayrıca Tatarcada ve Azericede kullanılır. Anadolu Türkçesindeki gırtlağa yakın olarak çıkarılan kalın K harfini gösterir. Örneğin: Qomşu (Komşu)... Bazı Türki dillerde ise yine kalın K sesine yakın olarak gırtlaktan çıkarılan kalın bir G sesini karşılar. İç Anadolu ve Doğu Anadolu ağızlarında yaygın olarak kullanılır. Azeri Türkçesinin resmî harflerinden birisidir. Arapçadaki Kaf (ق) harfini karşılar. Örneğin: Qadın (Kadın) sözcüğünün okunuşu "Gadın" şeklindedir. Baştaki G sesi gırtlaktan ve kalın bir tonla söylenir. (Kimi lehçelerde ise ve bu sese oldukça yakın olan kalın gırtlaksı bir K sesi olarak okunur ve söylenir.) Eklenen Harfler Ķ: Gırtlaktan çıkan ve Q sesine oldukça yakın olan kalın bir K sesi olarak okunur ve söylenir. Örneğin: Ķurt, Ķoyun, Ķardaş (Kardeş). K sesleri gırtlaktan ve kalın olarak çıkarılır. Kazakça Қасқыр (Ⱪasⱪır: Kurt), Қой (Ⱪoy: Koyun) sözcüklerinde olduğu gibi. Bu sözcüklerdeki K sesleri gırtlaktan ve kalın olarak çıkarılır. Başkurtçadaki Ҡалын (Kalın) sözcüğünün çevirisi Ⱪalın olarak yapılır ve okunuşu Qalın (Kalın/Galın) biçimindedir. Baştaki K veya G sesi gırtlaktan ve kalın bir tonla söylenir. Türkçedeki İnceltme İmi ile yazılan bazı sözcüklerin okunuşunda aslında K harfinin de incelmesi söz konusudur. Örneğin: Ⱪar ve Kâr... Pek çok lehçe ve şivede Q sesine dönüşmüştür. Örneğin: Qayın (Kayın)... Yüzyıllarca Osmanlı Devleti tarafından yönetilmiş olan Tunus ve Cezayir Arapçasında Türkçedeki gırtlaktan söylenen K harfine benzeyen bir sesi karşılamak için noktasız ٯ harfi kullanılır. Ḩ: Arapçadaki Ha (ح) harfidir. Boğazdan gelen gırtlaksı bir H sesidir. Normal H sesinden biraz daha kalın, boğumlu ve hırıltılıdır. H sesi hiçbir engele takılmadan çıkarken, bu ses boğazın orta kısmında titreşir. Örneğin: Maⱨrem (Mahrem)... Bu sese en uygun örneklerden birisi de Ⱨacı (Hacı) sözcüğüdür. Anadolu Türkçesinin halk ağzındaki ve Azericedeki kullanımında Arapçadaki Hı (خ) harfi ile olan farkı çoğu zaman ortadan kalkmıştır (X). Lehçeleri Dil sınıflandırma otoritelerinden biri olan SIL International'e göre Zazaca (zza) bir makro-dil (macrolanguage) olup iki (ISO 639 diq & kiu) ayrı dil olarak sınıflandırılır. Prof. Dr. Ludwig Paul ve Frankfurt Zaza Dil Enstitüsü’ne göre Zazaca; kuzey, merkez ve güney kolları olmak üzere üç ana lehçeye ayrılır, bunun yanı sıra özel bir konuma sahip olan ve hiçbir lehçe grubuna tam olarak dâhil edilemeyen geçiş ve kenar şiveleri de mevcuttur. Bölgeden bölgeye kelimeler çeşitli ses değişimlerine uğramışlardır, telaffuz farkından öte Zaza lehçeleri sözcük dağarcığında da farklılıklar gösterir. Zamanla bazı kelimeler önemini yitirmiştir, ya tam unutulmuştur ve başka kelime biçimlerine değiştirilmiştir ya da kullanımı ikinci veya üçüncü plana düşmüştür. Kuzey, Merkez ve Güney lehçelerini birbirlerinden ayrı tutan karakteristik özellikler tespit edilebilir. Zazaların üç mezhebe (Şafi, Hanefi, Alevi) bölünmesi lehçelerin oluşmasına katkıda bulunmuştur. Zaza ana lehçelerinin arasında şivesel farklılıklar da var, bazı yöreler komşu dillerden daha çok etkilenebilmiştir. Örneğin Dersim ağzı fonetik bakımından hayli yenilikler yaşamıştır, bundan Ermenicenin sorumlu olduğu tahmin ediliyor. Aynı lehçe grubuna ait olan Varto şivesi bu değişimden uzak kalmıştır. Kuzey Zazacası (Alevi Zazalar tarafından): Dersim, Erzincan, Gümüşhane (Kelkit), Varto, Hınıs, Tekman, Çat, Aşkale, Sivas (Koçgiri ve Karabel) Merkez Zazacası (Şafi Zazalar tarafından): Palu-Bingöl, Hani, Elazığ, Piran (Dicle) Güney Zazacası (Hanefi Zazalar tarafından): Çermik, Siverek, Gerger, Çüngüş * Kenar şiveleri: Mutki, Aksaray, Sarız * Geçiş şiveleri: Kulp, Lice, Ergani, Maden Ses bilgisi Dilin ses yapısındaki ünlüler olan a, e, ê, ı, i, o, u, ü/û, Güney Zazacasında olan û hariç genelde kısa telaffuz edilmekte ve ünlülerde uzun : kısa karşıtlığı yoktur. Bazı ağızlardaki ö ünlüsü -ew- çift ünlüsünden dönüşmüştür (> öw~ öy), örn. Doğu-Dersim dewe, Batı-Dersim döwe ~ döe “köy” veya komşu heceden etkilenmeden ötürüdür, örn. Bingöl-Genç yeno > yön “geliyor”. Tarihsel gelişme açıdan e, ı, u ünlüleri Eski/Orta İrancanın kısa a, i, u’nun, a, ê, i, o, û/ü ise Eski İranca uzun ā, ai (> Oİ ē), ī, au (> Oİ ō), ū ünlülerin devamıdır. Dilbilgisi Zazacanın komşu dillerle etkileşim içinde olmasına rağmen Orta İrani dönemden bu yana dilbilgisel olarak ve miras sözcükler açısından yapısını gayet iyi koruduğu söylenebilir. Komşu veya egemen dillerden kelime alışverişi dışında dilin diğer alanlarında fazlasıyla etkileşim gözlenmemektedir. Kültürel açıdan da yerli halk olarak komşu halklarla birçok ortak özelliği taşımaktadır. Bulunduğu ve geliştiği şartlara göre değerlendirilecek olursa, zengin bir kelime dağarcığına sahiptir. Zazacada fiil kökleri Simnanca, Sengserce, Gilekçe, Talişçe, Tatça ve Hazar Denizi kıyılarındaki diğer dil/lehçeler ile ortak biçimde kökten sonra gelen n/ant son eki ile oluşturulmaktadır: Ergatif Eski İrani Dönemin sonuna doğru ve Orta İrani Dönemin başlangıcında gerçekleşen geçmiş zamanın kuruluş şekliyle çoğu orta İrani dilde, geçmiş zaman edilgen ortaç (participle perfect passive) soneki -ta- ile oluşturulan fiil çekimin sayesinde meydana gelen biçim-sözcükdizimsel (morphosyntactic) bir fenomen olan bölünmüş ergatiflik (split ergativity), yani tüm geçmiş zaman şekillerinde geçişli fiillerde öznenin bükünlü halde belirtilmesi, nesnenin yalın halde olması, İrani dillerde ayrıca fiilin ergatif alanda da nesneye göre çekimlenmesi, bugün de Zazacada varlığını sürdürmektedir. Örn. Ez ey anan, o mı ano. “ben onu (eril) getiriyorum, o beni getiriyor”, geçmiş zamanda ise mı o ard, ey ez ardan “ben onu getirdim, o beni getirdi” şeklinde çekilir. Durumlar Çağrı hali diye bilinen vocative’i saymayacak olursak, Zazacada olan 2 hal (yalın, casus rectus ve bükünlü casus obliquus) de Orta Batı İrani dönemden kalmadır. İsim tamlamasında belirten isimde olduğu gibi, sıfat tamlamasında da sıfat isimden sonra gelir, sıfat da isimle birlikte çekilir, örn. her-o gewr "gri eşek", her-ê gewri "gri eşekler", her-an-ê gewr-an "gri eşekleri(n) Fiil yapısı Edilgen çatı Eski ve Orta İrani dönemden kalma diğer bir özellik de, fiilin edilgen çatısı (diathesis, voice) mürekkep şekilde (bireşimsel, synthetic), yani yardımcı fiil olmaksızın da sınırlı fiillerle kurulması. Eski Hint-İrani edilgen soneki -ya, Pehlevicede bulunan -īh- şekline yansıması Zazacada -i- ile mevcut: Nan werino (weriyeno). “ekmek yeniliyor”. Şimdiki zaman Fiilde şimdiki zamanda belirgin olan bildirme, emir ve istek kipi mevcut; istek kipinde (subjunctive) olan özellik, Eski ve Orta İrani dönemde olan fiil kökeninin bu kipe yansımasıdır. Örn. Beno “götürüyor”, berd “götürdü”, eke bero “götürse”; ber- < Eski İranca bar-, proto Hint-Avrupaca *bher-. Geçmiş zaman Görülen (hikâyeli) geçmiş zamanda (imperfect) tüm şahıslar için kullanılan sonek -êne (~ -ên, -ê), örn. şiyêne, diyêne “giderdi-, görürdü-” de Partçada olan Past Optative ahēndē(h) ile alakalı olması muhtemel. Fiil takıları Çoğu Hint-Avrupa dillerinde var olan fiil takıları (preverbs) Zazacada iki şekliyle mevcuttur: Eski Hint-İrani döneminden kalma kimi yön belirten zarfların o dönemde de cümlede fiile yakınlaşarak erişmesi ve fiille bütünleşmesiyle oluşan fiil takıları, örn. ni-šad (< sad- “oturmak”) “(aşağıya doğru) oturmak“ > Zaz. nış-/nıştene “inmek”; ā-bar- “getirmek, ‘geriye götürmek’ ” (< bar- “götürmek”) > Farsça aver-آور/avurden آوردن, Zaz. ar-, an-/ardene “getirmek”. Kalıntı takıların bulunduğu fiiler sınırlı bir şekilde mevcut ve dilde takı olarak algılanmamakta. İkincisi ise, göreceli olarak Zazacanın kendince yeni oluşturduğu otuza yakın fiil takısı, örn. temel fiil kerdene “yapmak”: a-kerdene “açmak”, ra-kerdene “sermek”, ro-kerdene “dökmek”, de-kerdene “doldurmak”, we-kerdene “ateş yakmak”, tıra-kerdene “sürmek, takmak”, pede-kerdene “batırmak”, cêra-kerdene “ayırmak”, cıra-kerdene “kesmek (gövdesinden ayırmak)”, têra-kerdene “etrafa yaymak; uyandırmak”, tede-kerdene “saymak, saygı göstermek”, têro-kerdene “karıştırmak (kâğıt)”, werê-kerdene “urgan, ip vs. dolayarak bağlamak”. Nıştene “inmek” anlamında kullanılırken, “oturmak” için ro-nıştene kullanılır. Bazı fiilerde yön belirten fiilsel ön edat diyebileceğimiz (verbal preposition) [e]ra, [e]ro biçimler de mevcut (bazı ağızlarda sadece kalıntı olarak bulunur veya kaybolmuştur): cı daene “(birine bir şey) vermek”: era cı daene (dan- ra cı) “dayamak”, ero cı nıştene (nışen- ro cı) “binmek”. Zamirler Kişi zamirleri İsim ve şahıs zamirlerinden öte fiil çekiminde de Merkez ve Güney’de 2. ve tüm şivelerde 3. kişide de eril ve dişil olarak cinsiyet farkı belirmekte: O vano, a vana “o (erkek) söylüyor, o (bayan) söylüyor”. Şahıs zamirlerinde ise tipik Batı İrani yapısı belirmektedir: yalın hal: bükünlü hal: ben ez : mın, sen tı : to, o (eril) o : ey ~ i ~ yı, o (dişil) a ~ ya : ae ~ ay ~ yê; biz ma : ma, siz şıma ~ sıma : şıma ~ sıma, onlar ê ~ i : inan ~ ineFarsça/Talişçe ā ve a'nın Zaza alfabesinde a ve e olarak yansımasına dikkat edilmeli (örnek: Farsça barf برف "kar", Zazaca vewr), yani Talişçe av zamiri de Zaza alfabesinde ev olarak yazılır. İşaret zamirleri İşaret zamirlerinde aslen 3 boyutlu yakınlık derecesi belirtilse de (Örn. o, n-o, e-n-o; Türkçede de olduğu gibi o, bu, şu), genelde kullanılan 2 derece var. Uzak derece için olanlar 3. şahıs zamirleri o, a, ê’ye denk düşerken, yakın derece için Kuzey ve Güney-Zazacasında n- önekiyle no, na, nê; ney, nae, ninan; bükünlü halde niteleyici (attributive) işlevde (n)ê, (n)a, (n)ê, örn. vengê nê heri / heran “bu eşeğin / eşeklerin sesi” iken, Merkez Zazacasında yakın derece için genelde en- ~ ın- kullanılır. Kuzeyde a-, Güneyde e- eki çok yakın derece için genelde niteleyici şekilde kullanılır, örn. eno ~ ano lacek “şu oğlan”. Söz varlığı Hint-Avrupa dilleri karşılaştırması Sayılar Hint-Avrupa ailesindeki bütün sayılar aynı kökenden gelmektedir. Zazaca ve Farsçanın aynı dil grubunda yer almalarından dolayı sayıları benzerlik göstermektedir. Aynı kökten gelen Zazaca ile Farsça arasındaki benzerlik ve farklılıklar ise Latinceden türeyen Fransızca, İtalyanca ve İspanyolca ya da Almanca ve İngilizce arasındaki ayrılıklarla karşılaştırılabilir. Benzer kelimeler Hint-Avrupa dil ailesine bağlı olan Zazaca başta Farsça olmak üzere, kendisiyle aynı kökten gelen ve akraba dilleri olan Rusça, Yunanca, İtalyanca, İspanyolca, Fransızca, Almanca ve İngilizce ile benzerlikler arz eder. Tüm Hint-Avrupa dilleri gibi Zazaca da kökensel olarak Proto Hint-Avrupa diline dayanır. Aynı zamanda diğer İran dilleri ile birlikte Proto İran dilinden türemiştir. Örneğin; Dersim bölgesindeki Zazalar, inmek veya yere basmak kelimesini Farsçayla daha fazla uyum gösteren "payne Xard biyene" kalıbıyla ifade ederler. Zazacada payn, ayak tabanı; Xard, yeryüzü; biyene ise olmak anlamını taşır. Bu kelimeler karşımıza Farsçada pay (پاى), ayak; arz (ارض), yeryüzü; buden (بدن), olmak şeklinde çıkarken İngilizcede foot, ayak; earth, dünya; being ise olmak şeklinde çıkar. Bu özelliğini tarihsel açıdan da görmek mümkündür ve bu bakımdan geçmişte bir zamanlar konuşulan ama şimdi konuşulmayan Hint-Avrupalı dilleri, bir köprünün iki yakayı birbirine bağladığı gibi, etimolojik yakınlığıyla kendine bağlar. Sarmatça, Avesta dili ve Behistun yazıtlarındaki diller Zazacayla akrabadırlar. {| class="mw-collapsible mw-collapsed" |colspan="4" align="left" style="background-color:#f2f2f2; width:500px" | Farsça-Zazaca-Gilekçe karşılaştırması |- | |} Bazı kelimeler ve Türkçe karşılıkları Renkler Akrabalık Bazı kelimeler ve Türkçe, İngilizce, Farsça karşılıkları Zaza edebiyatı Tarihte, Zazaca hakkında ilk metinler, bilimsel Alevilik üzerine İsa Beg bin Ali, tarafından yazılmış Zazaca el yazmasıdır. Bu el yazması Osmanlılar tarafından yazmalarda kullanılan, Nesih yazı tipinde yazılmıştır. El yazmasının birinci bölümünün birinci sayfasında tarih olarak, Hicri 1212 tarihi yazılmış olup Miladi olarak 1798 yılına tekabül etmektedir. Osmanlı-Rus (Kırım Savaşı) sonucunda esir düşen Zaza kökenli askerler arasında dolaşarak araştırma ve derlemeler yapan dilbilimci Peter Lerch 1857 yılında Petersburg’da bunları yayınlamıştır. Daha sonraki tarihlerde A. V. Le Coq gibi bazı dilbilimciler tarafından da bazı Zazaca metinler derlenmiştir. Zazaca yazılmış ve klasik Zazaca edebiyatının başlangıcı sayılabilecek ilk kitap Ahmedê Xasî tarafından yazılan ve 1899'da Diyarbakır'da yayınlanan "Mewlid" eseridir. Zazaca yayınlanmış ikinci kitap da yine "Biyîşa Pêxamberî" isimli bir mevlid olup, Osman Efendiyo Babij tarafından 1903 yılında yazılmış, ancak 1933'te Şam'da Kürt dilbilimci Celadet Bedirxan tarafından yayınlanmıştır. Zazaca yazılmış üçüncü kitaplar 1947-1948 yıllarında Muhammedê Şêx Ensarî tarafından yazılmış olan Raro Raşt ve Me'lumatê Dînîye isimli akaid ve fıkıh alanında yazılmış iki manzum eser olup, bu kitaplar Bilal Zilan'ın hazırladığı bir yüksek lisans tezi ile ilk defa gün yüzüne çıkarılmıştır. Diyarbakır'ın Hani ilçesinden, Mela Mehmedê Nêribî'nin (Mehmet Demirbaş) da 1975 yılında yazmaya başladığı ve 2005 yılında tamamladığı Zazaca şiir ve kasidelerden oluşan bir divanı mevcuttur. El yazması olan divan 300 sayfadan oluşmaktadır."Zazaca seçmeli ders oluyor ", Hürriyet, 29 Aralık 2011. Klasik Zaza edebiyatı, temelde klasik Kurmancî edebiyatının etkisinde gelişmiştir. 1963'te "Kürtçe-Türkçe Gazete" şiarıyla yayına başlayan ve ismi de Zazaca olan Roja Newé (Türkçe anlamı: Yeni Gün) gazetesinde yayınlanan iki Zazaca derleme metniyle, Zazaca metinler ilk defa bir gazetede yayınlanmış oldu. Sonraki süreçte, Özgürlük Yolu/Riya Azadî, Roja Welat ve Devrimci Demokrat Gençlik gibi dergi ve gazetelerde bazı Zazaca metinler yayınlanmıştır. Bu metinler daha çok folklorik ürünlerdir. Modern Zazaca edebiyatının başlangıcı 1979'dan itibaren Tirêj dergisinde yayınlanan Zazaca edebi ürünler sayılmaktadır. İlk Zazaca öykü dilbilimci yazar Malmîsanij tarafından Tîrêj dergisi'nin 2. sayısında yayımlanan "Engıştê Kejê" (Türkçe anlamı: Kejê'nin parmakları) isimli hikâyedir. Zazaca edebiyatının asıl gelişmesi ise 1980 sonrası Avrupa'ya göç eden Zazalar tarafından çıkarılan dergiler ve yazılan kitaplar ile başlamıştır. Bu dönemde Türkiye ve Avrupa'da birçok dergi çıkarılmıştır. Tamamı Zazaca çıkan Kormışkan, Tija Sodıri, Vate, Miraz, Şewçila, Ma, Ewro, Piltane ve Vir dergilerinin yanı sıra, ağırlıklı olarak Zazaca çıkan Piya, Ayre, Ware, ZazaPress, Pir, Raştiye, Raya Zazaistani, Vengê Zazaistani, Zazaki, Zerq, Desmala Sure, Waxt, Çıme gibi Zazaca dergiler yayımlanmıştır. Bu dergilerden Vate ve Vir dergileri hâlen yayınını sürdürmektedir. NewePel gazetesi de tümüyle Zazaca yayımlanan ilk gazete olarak (2011-2017 arası), çoğu yeni yazarlara ait çeşitli edebi ürünlere yer vermiştir. İstanbul'da Tij Yayınları ve Vate Yayınevi tarafından Zazaca kitaplar yayınlanmaktadır. 2012'de Diyarbakır'da kurulan Roşna Yayınları da şimdiye kadar 60'ın üzerinde Zazaca kitap yayınlamıştır. Yayınlanan kitaplar arasında birçok şiir, hikâye ve roman gibi edebi ürünler bulunmaktadır. Zazaca öyküde Roşan Lezgin, romanda ise Deniz Gündüz'ün ismi öne çıkmaktadır. Zazaca yazıya geç geçirildiği için sözlü edebiyatı oldukça zengindir. Zazacada deyr (türkü), kılam (şarkı), dêse (ilahi), şanke (fabl), hêkati (öykü), qesê werênan (atasözleri ve deyimler) gibi sözlü edebiyat ürünleri oldukça fazladır. Zazacanın TV-radyo yayınları ve sinemada kullanımı 2004'te yapılan AB uyum paketlerinden sonra, TRT Pazartesi günleri otuz dakikalık Zazaca yayın yapmaktaydı. TRT-6'nın kurulmasından sonra Türkiye'de devlet eliyle başlayan Kürtçe yayıncılıkla, Zazaca haber başta olmak üzere birçok Zazaca program bu kanalda yayınlanmaya başlandı. 2021 yılında Zaza Federasyonu tarafından Türksat uydusunda da yer alan Zazaca dilinde yayın yapan Zaza TV kanalı yayın hayatına başladı. Ayrıca Yol TV, Su TV, TV10 gibi Alevi televizyonlarında Zazaca müziğe ve programlara yer verilmektedir. İlk Kürtçe kanal olan Med TV'den bu yana Kürt kanallarında Zazaca müzik ve programların yer aldığı görülmektedir. Nûçe TV, Gün TV, Rehber TV gibi kanallarda da Zazaca programlar bulunmaktadır. 2015 yılında açılan Zarok TV adlı çocuk kanalı bazı programlar dışında tüm çizgi filmlerde Kurmancca'nın yanında Zazaca da yayın yapmaktadır. 21 Mart 2016 itibarıyla ağırlıklı olarak Zazaca yayın yapmaya başlayan Jiyan TV, Türkiye'de Zazaca ağırlıklı yayın yapan ilk TV sayılmaktadır. Uzun ömürlü olmayan bu TV aynı yıl ilan edilen OHAL kapsamında kapatıldı.Kapatılan TV'lerin yöneticileri kararı nasıl değerlendiriyor?, BBC Türkçe, 30 Eylül 2016 https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-37513869 (erişim: 19 Mayıs 2021) *Zarok TV yapılan itiraz üzerine tekrar açılmıştır. Yılmaz Güney'in Duvar (1983) filmi, tarihte Zazacanın sinemada kullanıldığı ilk film olması nedeniyle önemlidir. Mahsun Kırmızıgül de Beyaz Melek (2007) ve Mucize (2015) isimli filmlerinde Zazaca diyaloglara yer vermiştir. Kürt sineması kapsamında değerlendirilen Nuray Şahin'in Tüyü Takip Et/Perre Dıma So, 2004, Aynur Saray'ın Zara (2009), Kazım Öz'ün Zer (2017) isimli çok dilli uzun metraj filmlerinde bazı Zazaca (Kırmancki) sahnelere de yer verilmiştir. Hinar Salem'in My Sweet Pepper Land (2013) filmi Kurmancca, Soranca ve Zazaca (Kırmancki) olarak çekilmiş çeşitli uluslararası film festivallerinden ödüller almıştır. Mehmet Ali Konar'ın Hewno Bêreng (Renksiz Rüya) isimli filmi ise Zazaca (Kırdki) ağırlıklı çekilmiş uzun metrajlı bir film olup, Kurmancca diyaloglara da yer verilmiştir. Film, 29. Ankara Uluslararası Film Festivali’nde (19-29 Nisan 2018) En İyi Film, En İyi Erkek Oyuncu, Onat Kutlar En İyi Senaryo, En İyi Görüntü Yönetmeni, En İyi Özgün Müzik, SİYAD En İyi Film Ödülü olmak üzere 6 dalda birden ödül alırken; 37. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde (6-17 Nisan 2018) ise mansiyon ödülü aldı."İlk Zazaca Film Hewno Bêreng Sinemalarda" , Asanatlar.com, 22 Haziran 2018, (erişim: 01 Mayıs 2021) Fahrettin Ozdemir'in Kekê (2011) isimli amatör filmi ile Lütfü İrdem'in Pîrebok (2019) adlı gösterimi yapılmamış filmi ise tamamen Zazaca çekilmiş uzun metrajlı filmlerdir. Mehmet Ali Konar'ın Baba (2010) isimli filmi Zazaca ilk kısa film olarak kabul edilmekte olup, Roşan Lezgin'in bir hikayesinden sinemeya uyarlanmıştır. Kamer Erdogan'ın Sipe (2012), Yücel Yavuz'un General (2012), Çetin Baskın'in Geyrayîş (2012), Gökhan Tunç'un Zimisto Bivejîyo (2013) ile Zimisto Vêrd Ra (2017), Caner Canerik'in Vilika Kowu (2015), Sedat Barış'ın Pîyê Min Toz Şeker (2016), lütfü Erdem'in Cênîya Nêeysayî (2016) ile Fotografkêş (2018) ve Burhan Ateş'in Vîr (Bellek, 2017) adlı filmleri tamamen Zazaca çekilmiş diğer kısa filmlerdir. "Vîr" filmi Belçika’da düzenlenen “Move Me Film Festivali”nde “Uluslararası En İyi Kısa Film” ödülüne layık görülmüştür. Caner Canerik tarafından çekilen Was (Ot, 2006), Sayd (2007), Pheti (2007), Pirde Sur (2008), Muya Şha (2009) Bava Duzgin (2009), Raa Haq (2009), Bertij (2010), Muxtar (2014), Gulsosin (2015), Sîpela (2016) isimli belgesel filmler de Zazaca (Kırmancki) ağırlıklıdır. Veli Kahraman tarafından çekilen Zazaca ağırlıklı 2012 yapımı Ana Dilim Nerede (Zonê Ma Koti Yo) filmi 31. Uluslararası İstanbul Film Festivali, 34. Moskova Film Festivali başta olmak üzere birçok yarışmada aday gösterilmiş ve ödüller almıştır. Piran Baydemir tarafından çekilen Fecîra isimli Zazaca (Kırmancki) belgesel 50. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde (4-11 Ekim 2013) en iyi belgesel ödülünü almıştır. Pîran Baydemîr'in Yo Roj Di (2010) ve Rezon Se[r] (2012) ve Ozan Munzur'un Jiare (Ziyaret, 2010) isimli kısa filmleri de belgesel tarzında çekilmiştir. Zazaca üzerine yapılan bilimsel çalışmalar Lerch, Peter I. (1857/58): Forschungen über die Kurden und die Iranischen Nordchaldäer. St. Petersburg Müller, Friedrich (1865): Beiträge zur Kenntniss der neupersischen Dialekte: Zaza-Dialekt der Kurdensprache (Aus dem November-Hefte des Jahrganges 1864 der Sitzungsberichte der phil.-hist. Classe der kais. Akademie der Wissenschaften, XLVIII. Bd., besonders abgedruckt), cîld: 3 Von Le Coq, Albert (1903), Kurdische Texte I -II, Reichsdruckerei, Berlin Mann, Oskar - Hadank, Karl 1932: Die Mundarten der Zaza, hauptsächlich aus Siverek und Kor. Leipzig. Kurdoev, Kanat Kalashevich (1977), Ḥālatakānī jins u bīnāy barkār la zāzādā: On gender and number in the Zaza dialect of Kurdish, Tercüme: Azīz Ibrāhīm, Chāpkhānay Kōrī Zānyārī Kurd, Baghdad 1977. Lynn Todd, Terry. (1985) " A Grammar of Dimili " University of Michigan Asatrian, Garnik. S./Gevorgian, N. Kh. (1988): " Zaza Miscellany: Notes on some religious customs and institutions." In: Hommage et Opera Minora(Acta Iranica). Volume XII. Leiden Sandonato, M. (1994): Zazaki Typological studies innegation, eds. Peter Kahrel, René van den Berg. S. (125-142.) Amsterdam Jost, Gippert. (1996) "Zazacanın Tarihsel Gelişimi" Frankfurt University C.M. Jacobson (1993): Rastnustena Zonê Ma - Handbuch, für die Rechtschreibung der Zaza-Sprache. Verlag für Kultur und Wissenschaft, Bonn C.M. Jacobson (1997): Zazaca okuma yazma el kitabi. Verlag für Kultur und Wissenschaft, Bonn. Ayyoubi, K. Rakhmanovich & Smirnova, Iraida A./Ed. Yusupova, Zare Aliyevna (1998), The zaza dialect of the Kurdish Language (Dersim), Moscow: Center for Kurdish Studies, 102 r. (И.А.Смирнова, К.Р.Эйюби. Курдский диалект заза /Отв. ред. З. А. Юсупова. М.: Центр курдских исследований, 1998. 102 с.) Paul, Ludwig. (1998) "The Position of Zazaki Among West Iranian languages" University of Hamburg J. Kenstowicz, Michael (2004), Studies in Zazaki Grammar, MITWPL. Ann Walter, Mary (2004), "Vowel Adaptation in Zazaki", Workshop on theoretical approaches to language contact 27th Generative Linguistics in the Old World, Selanik, 18-21 April 2004 Gajewski, Jon. (2004) "Evidentiality in Zazaki" Massachusetts Institute of Technology Larson, Richard. and Hiroko, Yamakido. (2006) "Zazaki as Double Case-Marking" Stony Brook University Gippert, Jost (2007-2008): Zur dialektalen, Stellung des Zazaki: Die Sprache Zeitschrift für Sprachwissenschaft. Wiesbaden Aygen, Gülşat (2010). Zazaki/Kirmanckî Kurdish. Volume 479 of Languages of the World. Lincom Europa. Kaynakça Okuma listesi Blau, Gurani et Zaza in R. Schmitt, ed., Compendium Linguarum Iranicarum, Wiesbaden, 1989, , pp. 336–40 (About Daylamite origin of Zaza-Guranis) Gajewski, Jon. (2004) "Zazaki Notes" Massachusetts Institute of Technology. Gippert, Jost. (1996) "Historical Development of Zazaki" University of Frankfurt Haig, Geoffrey & Öpengin, Ergin. (2014). "Introduction to Special Issue: Kurdish - A critical research overview ". Kurdish Studies ''. Volume: 2, No: 2, pp. 99–122 (University of Bamberg, Germany) Larson, Richard. and Yamakido, Hiroko. (2006) "Zazaki as Double Case-Marking" Stony Brook University and University of Arizona. Lynn Todd, Terry. (1985) "A Grammar of Dimili" University of Michigan Extra, Guus. and Gorter Durk. (2001) The Other Languages of Europe. Raymond Gordon, Jr. (2005) Editor. Ethnologue: Languages of the World. Fifteenth Edition. (Zazacanın Sınıflandırılması) Paul, Ludwig. (1998) "The Position of Zazaki Among West Iranian languages" University of Hamburg (Zazacanın Sınıflandırılması) Paul, Ludwig: Zazaki - Versuch einer Dialektologie. Reichert Verlag, 1998, Wiesbaden. Werner, Brigitte. (2007) "Features of Bilingualism in the Zaza Community" Marburg, Germany Arslan, İlyas. 2016. Verbfunktionalität und Ergativität in der Zaza-Sprache . Dissertation, Universität Düsseldorf. Grûba Xebate ya Vateyî, Rastnuştişê Kirmanckî (Zazakî), Vate yayınları, İstanbul 2005 Mesut Keskin, Zur dialektalen Gliederung des Zazaki. Magisterarbeit, Frankfurt 2008. Dış bağlantılar http://www.zazaki.de , Zazas and Zazaki. (Zaza Edebiyatı) http://www.zazaki.net/ , Modern Kırmancca (Zazaca) Edebiyatı Zazaca Tehlikedeki diller Batı İran dilleri


Öldüklerinde "C" veya "S" şeklinde kıvrılırlar.


CENEVRE – Anayasayı Tartışma Komitesinin Genişletilmiş Heyetinden doğan Küçültülmüş Komite ikinci toplantılarına Suriye Hükumetinden destekli heyet ve diğer heyetlerin katılımıyla yarın Cenevre’de Birleşmiş Milletler binasında başlayacak. BM Suriye Özel Temsilcisi ... Devamını oku » Son Haberler Suriye Parlamento Ve Diplomatik Heyetlerle Diyalog Ve İşbirliğine Açık ŞAM – Meclis Başkanı Hammuda Sabbağ, bugün Alman parlamentosunda Suriye ile özel iletişim grubu başkanı Frank Paziman başkanlığındaki Alman parlamento heyeti ile bir araya geldi. Görüşmede Sabbağ, Suriye’nin tüm heyetler, ... Devamını oku » Deyrezzor Kırsalında IŞİD Artıklarından Mayın Patladı.. 1 Kız Çocuğu Şehit 17 Çocuk Yaralı DEYREZZOR – IŞİD terör örgütü artıklarından kalma bir yer mayının Deyre 8e6e zzor’un doğu kırsalındaki el Tıyba Köyünün bir okulunun bahçesinde patlaması sonucunda 2 kız çocuğu şehit düştü 17 çocuk da yaralandı. ... Devamını oku » Doğuya Yönelme Politikası Çerçevesinde Asya’da Dost Ülkelerle İlişkileri Geliştirme Arzusundayız ŞAM – Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı Yardımcısı Faysal Mikdat bugün, Nepal’in Mısır Büyükelçisi, Suriye Arap Cumhuriyeti’nde ikamet etmeyen Büyükelçisi Cehabandra Prasad Aryal’i kabul etti. Görüşmede ilişkilerin iki dost ülke arasında ... Devamını oku » Suriye’ye Yönelik Saldırıyı Haklı Çıkarmak İçin OPCW Raporu Manipülasyona Uğratıldı LONDRA – İngiliz Daily Mail Gazetesi, Peter Hitchens tarafından hazırlanan ve dünkü sayısında yayınlanan bir raporda, sızdırılan bir e-posta’nın, Birleşmiş Milletlere bağlı Kimyasal Silahlarını Yasaklanması Örgütü’nün (OPCW) Suriye’de olduğu iddia ... Devamını oku » - Lavrov: Suriye’deki Önceliğimiz Terörle Mücadele MOSKOVA- Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Suriye’de terörle mücadele ile krizin siyasi çözümünün Rusya’nın öncelikleri ...Devamını oku » - Gündemde Bölgesel Gelişmeler ve İkili İlişkiler Var - Bölge Halkları ABD’yi Bölgeden Kovmalı - Kılıçdaroğlu: Erdoğan Suriye ve Libya’da Büyük Hatalar İşliyor ANKARA – Türk Cumhuriyet Halk Partisi başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, rejim başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Erdoğan’ın ...Devamını oku » - Rakka Kırsalı’nda 2 Türk Asker 5 Terörist Öldürüldü - Türkiye – Rusya – Suriye Toplantısına İlişkin Bu Haber Asılsızdır - Rakamlarla 2019 Yılında Turizm ŞAM – Belli başlı devletlerin Suriye ve halkına yönelik savaşta ordu birliklerimizin duyarlı ve sorumlu ...Devamını oku » - Bakanlar Kurulu, Ekonomik Kalkınma Kararları Aldı - Vergilerde Hiçbir Artış Olmayacak - Terörün Yağmalayıp Yıktığı Antik Çarşı Hızlı Bir Şekilde Onarılıyor HALEP – Halep’te dış güçlere tabi teröristlerin iş verenlerinin talimatları ile yağmalayıp yıktıkları eski çarşıları ...Devamını oku » - Eski Efsanelerin Hikayelerini Somutlaştırıyor - Çocuk Tiyatro Festivali Başladı - Sayın Esma el Esad’ın Himayesinde Suriye Bilimsel Olimpiyatların Final Sınavları Başladı (VİDEO) - Dünyanın Kalbi Sayılıp Eserleri Çok Önemlidir - İlk Bilimsel Araştırmalar Veri Tabanı Platformu Hizmete Girdi


source: fineweb

text: Cape Town Backpackers'e yol tarifleri Harita ve Yol Tarifleri Çeviren N1 veya N2, şehir merkezi etrafında devam ediyor. Otoyol biter gibi, bu Cableway'in doğru M62 (Buitengracht) olur. 6 trafik ışıkları ile izleyin. Yol New Church Street adlı bir tek-yönlü hale gelir. Cape Town Backpackers 81. Yeni Kilise Steet, sol tarafta Viktorya evidir.


Küçük ve Orta Endüstrilerin Uluslararası Şam Fuarında pazarlama fırsatlarını geliştirmesi umutlanıyorRead More » sana790 Suriyeli gurbetçiler tanık oldukları Uluslararası Şam Fuarının faaliyetlerini kaydediyor Suriyeli gurbetçiler tanık oldukları Uluslararası Şam Fuarının faaliyetlerini kaydediyorRead More » Uluslararası Şam Fuarına katılan İranlı Şirketler katılmalarının sonuçlarına ulaşmaya başladı Uluslararası Şam Fuarına katılan İranlı Şirketler katılmalarının sonuçlarına ulaşmaya başladıRead More » Uluslararası Şam Fuarı 61. döneminin 3. günü ziyaretçiler yoğunluğuna tanık olmaya devam ediyor Uluslararası Şam Fuarı 61. döneminin 3. günü ziyaretçiler yoğunluğuna tanık olmaya devam ediyorRead More » Şehitlerin Naaşlarını Gömdükleri Toplu Mezar Bulundu HAMA – Hama İlinin kuzey kırsalında dış güçlere tabi radikal teröristlerden kurtarılan bölgelerde teröristlerin ordu tarafından yok edilmeden önce özel ve kamu mülklere yerleştirdikleri bomba düzenekleri ve mayınları temizleme amaçlı &hel 528a lip;Read More » Çekli 20’den Fazla Şirket Katılıyor PRAG – Çek Cumhuriyetinde Novinky haber sitesi Çekli 20’den fazla şirketin Uluslararası Şam Fuarının 61. dönem faaliyetlerine katıldıklarını belirtti. Söz konusu haber sitesinin Şam’a gönderdiği muhabir Alexi Schwamperk Uluslararası Şam ...Read More » Raqqa kırsalının doğusundaki kurtarılan bölgelerinde elektrik şebekesinin onarım çalışmaları sürdürme çerçevesinde el Buhamed Elektrik İstasyonu yakında yeniden hizmete giriyor Raqqa kırsalının doğusundaki kurtarılan bölgelerinde elektrik şebekesinin onarım çalışmaları sürdürme çerçevesinde el Buhamed Elektrik İstasyonu yakında yeniden hizmete giriyorRead More » Gerginliği Azaltma Bölgesinde Operasyonlar Durduruldu ŞAM – Askeri bir kaynak gerginliği azaltma bölgesi İdlib’te bugün sabah saatlerinden itibaren çatışmaların durdurulmasının kabul edildiğini ilan etti. Askeri kaynak gerginliği azaltma bölgesi İdlib’te 31 Ağustos Cumartesi günü sabah ...Read More » Homs Kırsalında Uyuşturucu Kaçakçılığı Çökertildi HOMS – Güvenlik birimlerimizin uyuşturucu ticaretine karşı sürdürülen operasyonları çerçevesinde Homs kırsalında büyük miktarda captagon uyuşturucu hapları ele geçirildi. SANA’nın Homs muhabiri; güvenlik birimlerimizin Homs kırsalında yurtdışına kaçırmak üzere büyük ...Read More » Kurtarılan Bölgelerde Hizmet Altyapıların Onarım Çalışmaları Sürdürülüyor KUNAYTRA – Kunaytra İl Elektrik Şirketi terörden kurtarılan bölgelerde elektrik şebekesini yeniden sağlama çabaları çerçevesinde, il kırsalının ortasında yer alan Mumtanne Köyünde onarım çalışmalardan sonra elektrik hizmeti yeniden sağlandı. Kunaytra ...Read More »


CENEVRE – Cenevre’de düzenlenen Akdeniz Parlamenter Asamblesi ve İnsan Hakları Yüksek Komiserliğinin ortak toplantısı Halk Meclisi Başkan Yardımcısı Necdet Anzur başkanlığındaki Suriye heyetinin katılımıyla çalışmalarını tamamladı. Toplantıda konuşan Milletvekili Butros Mercane; terörle mücadelenin, insan haklarının pekiştirilmesinin gerçek girişini teşkil ettiğini belirtti. Mercane terörle mücadelenin aynı zamanda Akdeniz Bölgesinin daha çok adalet, güvenlik, barış ve istikrarla dolu bir bölge olmasını sağlayacak temel adımı teşkil ettiğinin altını çizdi. Terör faaliyetleri ve sabotajcı gruplara destek, kolaylık, finans ve silah teminini yasaklayan Birleşmiş Milletler genel kurulunun 2625 sayılı kararını ciddi, tarafsız ve etkin bir şekilde hayata geçirilmesi gereğinin altını çizen Mercane; egemen devletlerin içişlerine müdahale ve bu devletlerde yönetimi değiştirmede terörün edat olarak kullanılmasına son verilmesi önemine vurgu yaptı. Mercane teröre desteğin kesilmesi ve egemen ülkelerin içişlerine müdahale edilmeye son vermekle insan haklarının daha da pekişeceğini söyledi. Toplantılarda Akdeniz Bölgesinde insan hakları durumu ve bu hakların pekiştirilmesinde parlamentoların rolü tartışıldı. Suriye heyeti toplantılar kapsamında farklı devletlerden katılımcı heyetlerle bir dizi temaslarda bulunarak görüş alışverişi ve koordinasyonda bulundu.


Alımlı milf hemşireyle edepsiz planları gerçekleşmiş | Bird Porno Ekleyen admin Tarih 31 Mayıs 2019 Milf hemşireyi edepsiz ve müstehcen planlarını gerçek kılmak maksadı ile evine çağıran beyefendi, olacaklar hakkında hiçbir ipucu da vermiyor. Hemşirenin seksi ve alımlı fiziğiyle niyeti bozan beyefendi, kondom takmadığı malafatını hemşirenin her deliğine defalarca sokarak boşalacak. Alımlı milf hemşireyle edepsiz planları gerçekleşmiş was last modified: Mayıs 31st, 2019 by admin Hemşire, Milf


Karacahöyük General Electric Servisi 0222 345 05 45 General Electric Karacahöyük Servisi Karacahöyük General Electric servisi tam zamanında garantili servis hizmeti sunar..Kurumsal firmamız yılların vermiş olduğu tecrübe ve güvene dayanarak tüm Karacahöyük mahalle ve semtlerine hizmet vermektedir. 34 yıllık tecrübemiz işin da uzman nitelikli ekibimiz haftanın yedi günü yirmi dört saat kesintisiz Karacahöyük ve çevresine hızlı güler yüzlü kaliteli hizmet vermekte. Sizlerde servis talebinizi 7/24 çalışan çağrı merkezimizi arayıp iletebilirsiniz. Bizler ile iletişime geçtiniz andan itibaren sizlerin sorunlarına çözüm arayacağız. Karacahöyük General Electric servisimiz buzdolabı, televizyon, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, klima, elektrikli süpürge,kurutma makinesi ve küçük ev aletleri gibi tüm cihazlarınızın montaj bakım ve onarımını gerçekleştirmektedir. Siz değerli müşterilerimiz 7/24 çalışan müşteri temsilcilerimize ulaşıp randevu talebinde bulunduktan en kısa zaman içerisinde sizlere ulaşır vermiş olduğunuz adrese gelerek cihazlarınızın bakım ve onarımı en hızlı nitelikli problemsiz bir şekilde yapılır. Teknisyenlerimiz vermiş olduğunuz adrese içerisinde General Electric marka orjinal yedek parçalar bulunan tam donanımlı araçlarımız ile gelmektedir. Onarım sırasında gerekli olabilecek General Electric marka orjinal yedek parçaları Tam donanımlı araçlarımızdan temin eden teknisyenlerimiz sorunsuz bir şekilde cihazınızı siz değerli müşterilerimize teslim eder. Karacahöyük General Electric servisi yapmış olduğu her türlü onarım parça değişimi ve işçiliğe 1 yıl garanti verir .Bu 1 yıl içerisinde çıkabilecek herhangi bir sorun için sizlerden işçilik yedek parça adı altında herhangi bir ücret talep edilmeyecektir. Almış olduğunuz bu hizmete karşılık sizlere kapıda elden nakit ödeme banka kartları ile ödeme veya eft gibi seçenekler sunan kurumsal firmamız hayatınızı her daim kolaylaştırmaktadır. Siz değerli müşterilerimiz de bu kaliteli hizmetlerden yaralanmak için istediğiniz gün ve saatte Karacahöyük General Electric servisini arayarak bizlere ulaşabilirsiniz. Kaliteli hizmet her müşterimizin hakkıdır. Müşteri memnuniyetini her daim misyon edinen Karacahöyük General Electric servisimiz sizlere sadece bir telefon uzaklığındadır.


Salıpazarı Kaymakamı Görevden Alındı Salıpazarı Kaymakamı İskender Çolak, Samsun’da sürdürülen FETÖ/PDY soruşturmaları kapsamında görevden alındı 31 Ağustos 2016 Çarşamba 19:05 Samsun’da Fetullahçı Terör Örgütü’ne (FETÖ) yönelik düzenlenen soruşturmalar tüm hızıyla devam ediyor. bugün ise soruşturmalar kapsamında Salıpazarı Kaymakamı İskender Çolak’ın açığa alındığı öğrenildi. Görevine son verildiğini sosyal medya hesabından duyuran Çolak, “Değerli dostlar, bugün itibariyle açığa alınmış bulunmaktayım. Vazife yaptığım sürece sizlerin de şahit olduğu üzere haktan ve adaletten taviz vermeyip devletimle siz değerli Salıpazarlılar arasında köprü olmaya çalıştım. Anadolu'mun böyle güzel bir coğrafyasında görev yapmaktan da her an büyük haz duydum. Süreç bizi maalesef böyle zor bir duruma itti ama inşallah en kısa zamanda aranıza döneceğim hususunda zerre kadar şüphem yoktur. Çünkü 3-5 kendini bilmezin iftirasına devletimizin itibar etmeyeceğinden eminim. Dolayısıyla adalet illaki tecelli edecek ve suçsuz olduğumuz anlaşılacaktır. Bu vesileyle hepiniz hakkınızı helal ediniz” ifadelerini kullandı.


çikolatanın faydaları.. Sağlık (Moderatörler: elis, cotanaklar--28) » Konu: çikolatanın faydaları.. Gönderen Konu: çikolatanın faydaları.. (Okunma sayısı 7228 defa) :) Ülyaa (: « : Ağustos 12, 2007, 05:03:01 ÖS » SADECE LEZZETLİ DEĞİL, YARARLI DA. . . /> Çikolata sadece muhteşem lezzetli bir yiyecek değil, aynı zamanda yararlı da. Çikolata`nın kanseri önlemede, kalp hastalıklarını engellemede, bağışıklık sistemini kuvvetlendirmede rol oynadığı belirtiliyor. Aynı zamanda duygusal anlamda da kendimizi iyi hissetmemizi sağlıyor. />3000 yıl önce Amerikan Aztek ve Mayalar çikolata`nın elde edildiği, kakao tanelerinin yetiştiği, kakao ağacını theobroma‘yı yetiştirdiler. /> Çikolata ağzına kadar, polyphenol diye adlandırılan ve içinde procyanidins, epicatechin, catechin olan antioksidan bileşim dizileriyle dolu. Meyve, sebze, şarap ve çay da polyphenol içeriyor. Fakat çikolata ve kakao hayrete düşürecek kadar çok miktarda polyphenols içeriyor. Düşünsenize aynı miktardaki polyphenolü ya bir parça sütlü çikolata`dan ya da beş porsiyon meyve ve sebzeden alabiliyoruz. />36 gr kakaodan üretilen ürünlerdeki polyphenol içeriği: />Sütlü çikolata - 300 mg />Bitter çikolata - 700 mg />Kakao tozu - 1,300 mg />POLYPHENOL NE İŞE YARAR? />Polyphenolun vücut üzerinde bir çok etkisi olduğu belirtiliyor. Her şeyden önce polyphenol, antioksidan. Antioksidanlar, çevre kirliliği, sağlıksız beslenme, alkol, uyuşturucu ve sigara gibi vücuda zarar verici şeylere karşı hücrelerin dirençlerini arttırmaya yarıyorlar. Çünkü bu gibi etkenler hücrelere zarar verip, kansere sebep olabilir, vücut sisteminin yaşlanmasını hızlandırırlar. />Polyphenol kardiyovasküler hastalıkların önlenmesinde de yardımcıdır. Kakao polyphenolü kanın incelmesine yardımcı olup, pıhtılaşmayı engellediği için kalp krizi ve felç olma riskini düşürür. Ayrıca yapılan çalışmalar, kakao polyphenolünün aynı zamanda bağışıklık sisteminin kuvvetlenmesinde de etkin rol oynadığını ortaya koyuyor. /> ÇİKOLATA`YI KARŞI KONULMAZ YAPAN NE? />Bazen çok şiddetli bir şekilde çikolata arzu ederiz. Bazen kızgın ya da depresif olabiliriz. Fakat biraz çikolata yiyince, kendimizi daha iyi hissederiz. Çikolata phenethylamine (PEA) içerir. Phenethylamine ise sinir sistemini uyarır, bazı salgıların salıverilmesinin tetikler, ağrıları dindirir ve insanın kendini iyi hissetmesini sağlar. />MUTLULUK HİSSİ />Tabii çikolata`nın içindeki yüksek şekeri ve kaloriyi de göz ardı etmemek gerek. Çikolata aynı zamanda cinsel uyarıcı ve keyif vericidir. Çikolata beyindeki serotonin seviyesini arttırır, ve mutluluk hissi verir. Kadınlar erkeklere nispeten çikolata`nın bu özelliklerine karşı daha duyarlıdır. Kimyacılar çikolata`nın içindeki maddelerin, insanın ruh hali üzerinde değer bir etki yarattığını söylüyorlar. /> ÇİKOLATA`DAKİ KALORİ VE ŞEKER DURUMU NEDİR? />Acaba çikolata kalp için zararlı mı? />Bu sorunun yanıtı, kilo aldırıcı bir özelliği olduğu için, ne yazık ki “evet” . Çünkü çikolata, içeriğinde çok fazla şeker bulunduran, oldukça kalorili bir yiyecek. Tabii bu çikolata`nın çeşidine de bağlı. İyi kalite çikolata`lar kakao yağından yapılırlar ve kullanılan diğer doymuş yağlara nisbeten yaklaşık üçte bir daha az kalorilidirler. Ayrıcadoymuş yağlar kötü kolesterol (LDL) içerir, kandaki kolesterol miktarını yükseltirler. Ancak tüm çikolata`ların kakao yağından yapılmadığını unutmamak gerekir. Emin olmak için çikolata`nın içeriğini okumakta fayda vardır. /> Çikolata`daki şeker miktarı oldukça yüksektir. İçindeki işlenmiş şeker kandaki şeker seviyesini yükseltir ve kilo yapar. Diyabetik olanları, çikolata`dan vazgeçemeyen ama şeker almak istemeyenler için alternatif olabilir. /> Çikolata aynı zamanda uyarıcı bir madde olan kafein içerir. 45 gr siyah çikolata 30 mg, sütlü çikolata 10 mg, 250 gr sıcak çikolata ise 5 mg kafein içerir. 250 gr demli kahve 135 mg, kola ise 35 mg kafein içerir. /> ÇİKOLATA SAĞLIKLI BİR YİYECEK Mİ? /> Çikolata sağlık için gerekli birçok mineral, kalsiyum, fosfor, magnezyum, demir, çinko ve bakır içerir. Ancak tabii ki, çikolata içeriğindeki bol şeker ve kalori değeri nedeniyle, sağlıklı yiyeceklerle kıyaslanamaz. The LasT EmperİoR Ynt: çikolatanın faydaları.. « Yanıtla #1 : Ağustos 12, 2007, 05:07:22 ÖS » fazlası ii değil ama bu kadar şeyi bilmiodm çok saol « Yanıtla #2 : Ağustos 12, 2007, 06:00:40 ÖS » rica ederim sen çok biliosun burak />efet zarar hakkını yemim hadi « Yanıtla #3 : Ağustos 12, 2007, 06:14:58 ÖS » teşekkür ederim bilgilendirme için ben de size çikolata armağan edeyim /> İyilik yapamıyorsan bari kötülükte yapma. . . . . . pshashe_54 adigepşaşe&adigechale « Yanıtla #4 : Ağustos 12, 2007, 06:22:21 ÖS » çikolata vazgeçilmez bişey bnm için />bilgiler için tşkler KanLı GözyaşLarıma Şahid oL Karadeniz, />NaLçik Maykop neye yarar Bizsiz, />KaLsakta atsız siLahsız Nefersiz, />Sen biLiyorsun Ya Rabb />KAFKASYAnın Sahibi Biziz. . . « Yanıtla #5 : Ağustos 13, 2007, 04:07:26 ÖS » rija ederim yorumlar içinde çikolata içinde (: Psikolojik Danışma Destek Birimi :) « Yanıtla #6 : Ağustos 13, 2007, 05:13:21 ÖS » ben bişi biliyorumda çikolata seviyorum />teşekkürler bilgilendirdiğin için />Gün oldu mutluydum çok çok />Hani varsa o yoksa o, bildiğin melekti />Dünyasa o cennetse o, bildiğin çiçek de. . . « Yanıtla #7 : Mayıs 01, 2009, 02:13:06 ÖS » Çikolata söz konusu ise dayanamıyorum bir türlü />Ne yapayım seviyorum ...Her şey O'na muhtaçtır.... dünyayı istiyorum ama bir parça çikolataya razıyım « Yanıtla #8 : Mayıs 01, 2009, 07:45:13 ÖS » tekk dayaamadığımm şeyyy. . . . . . . . />mutluluk veriyoo bana çoooookkkk seviyorumm. . . . />YAŞASIN ÇİKİLATA AŞKI. . .hiç bi aşka değişmem. . . herkes birgün özüne dönecek « Yanıtla #9 : Mayıs 01, 2009, 08:40:40 ÖS » Ayyy nasıl mutlu olduuuumm Alıntı yapılan: SiYaH üZüM - Mayıs 01, 2009, 07:45:13 ÖS /> Kesssinlikle aynı şeyleri düşünüyorum canım /> Çikolatasız bir hayat vermesin Allah' ım. Hasta edip de onsuz bırakmasın inşaAllah


source: CulturaX

text: Dünyanın bildirme büyük videoteyp baziçe şirketlerinden Electronics Arts, siber saldırganların kurbanı oldu. Şirketin soy kodlarına erişen korsanlar, oyuncu verilerine ise ulaşamadı. Firmadan yapılan açıklamaya göre, siber saldırıyı gerçekleştiren hackerlar, FIFA 2021 gibi oyunların üs kodlarını ele geçirirken, birçok efdal profilli oyunda da makbul Forstbite baziçe motoruna bile erişim sağladı. söz konusu siber ofans, önce kendisine Vice aracılığıyla duyurulurken, 780 GB ’lık verinin çalındığı raporlandı. EA ’den yapılan açıklamada, tek aktör verisinin çalınmadığı ve güvenlik güçleriyle çalışıldığı anlatım edildi. Dünyanın en nazik video oyun firmalarından biri olan EA, bir nice spor oyunun dışında Battlefield, Film Yıldızı Wars: Jedi Fallen Order, The Sims ve Titanfall kabil oyunların birlikte üreticisi konumunda meydan alıyor. Saldırının serencam dönemde sık sık yaşanan kurtulmalık yazılımlarıyla gerçekleştirilmediği ve doğrudan EA bilgi tabanı üzerinden kodlara erişildiği doğrulandı. Geçtiğimiz sene teşrinisani ayında, Street Fighter ve Resident Evil ’mağara üreticisi Capcom ’a kurtulmalık yazılımı ile hücum düzenlenmiş ve 350 bin kişinin verileri ele geçirilmişti. Geçtiğimiz gücük ay ayında ise, Cyberpunk 2077’nin üreticisi CD Projekt Red bile saldırıya tutulmuş ve şirketin verileri çalınmıştı. Share: İlgili Yazılar PlayStation, Türkiye’deki baziçe fiyatlarına zam yaptı Sony, PlayStation 5’teki yonga sıkıntısını çözdü Dünyanın arz hızlı treninde radyasyon tehlikesi var Yazı dolaşımı ← Çin’in Mars uzlaştırıcı Zhurong yıpranmamış fotoğraflar gönderdi Karantina uygulamalarının hava kirliliğine etkisi → Son Gönderiler Dövme Modelleri mi Arıyorsunuz? Konya Belediye Reisi Altay: “Meram Belediyesi’nin Türkiye’ye eş Bizim Uğur Taksi’nin şoförü bu öğün da biz olduk.” Konya’da kaçakçılara operasyon Havaların soğumasıyla yün ve termal içliklere istem arttı ‘AŞIK VEYSEL’E VEFA’ TEMASIYLA ORGANİZE EDİLEN 56. KONYA AŞIKLAR BAYRAMI SONA ERDİ gazeteler.co Gazete haberleri oku ulusal Gazetelerin birinci sayfaları, manşetleri ve Türkiye'deki yayınları günlük okuyabileceğiniz medya platformu. Gazeteapp, Tüm yerel ve ulusal gazete oku, gazeteler manşetleri, son dakika haberler, yerli - yabancı haber siteleri takip edebileceğiniz güncel medya basın sitesidir. Gazete Keyfi, Günlük ulusal Gazeteler Gazete keyfi manşetleri güncel online basını, mobil ve siteden takip edebileceğiniz medya platformudur.


text: Proje ve Tasarım Harikası Ahşap Villa Modelleri İle Doğal Lüks Yaşam Ahşap Villa Modelleri ve Ahşap Villa Projeleri. Özelleştirilmiş 3D projeler, lüks ahşap villa, kusursuz işçilik garantisi ile Modern Ahşap Villa İmalatı... Ahşap villa modelleri, nispeten şehirden uzak lüks ahşap evlerde yaşamak isteyen aileler tarafından tercih edilmektedir. EVO AHŞAP uzman mimar ve mühendis ekibi ahşap villalarını imal ederken uzun ömürlü ve kullanışlı olmasına özen göstermektedir. Ahşap villa imalatında kullanılan ağaçların sağlam ve dayanıklı olması için yaşam ömrünü tamamlamış olgun ağaçlar seçilmelidir. Genç yapılı ağaçların iç yapısı tam oturmadığından ahşap villanın zamanla çökmesine ve kullanım ömrünü kısalmasına neden olmaktadır. 400 m2 Ahşap Villa 350 m2 Ahşap Villa 350 m2 Modern Ahşap Villa Villa projelerimiz için AHŞAP VİLLA sayfamızı ziyaret edin. Ahşap Villa Modellerinde 3D Projelendirme ve Üretim Ahşap villa modelleri ve projeleri, standart ya da kişiye özel tasarımlar ile özelleştirilmektedir. Standart ahşap villa projeleri kısa süreli inşaat ve maliyetlerin uygun olması açısından avantaj sağlar. Hayalinizdeki ahşap villa için 3 boyutlu özel projelendirme ile sizin ve aileniz için lüks ve modern yaşam alanları oluşturulmaktadır. Hızlı ve doğru bir şekilde projelendirilmiş ahşap villa projeleri, 3D iç ve dış mekan çalışmaları ile çok çeşitli yapılar inşa edilmesine olanak verirken, alanın verimli kullanılması, daha fazla ekonomik, çevresel ve mimari avantajlar sağlar. Ahşap villa projelerinde en iyi sonuçları elde etmek için ahşap yapıların üretimi için onaylanmış teknolojiye uygun olması gerekir. Ahşap villa imalatında yüksek kaliteli malzeme seçimi yapının estetik, dayanıklı ve uzun ömürlü olmasını sağlar. Ahşap villa üretimi karmaşık ve özen isteyen bir süreçtir. Yüksek profilli ahşap villa imalatı, modern ahşap işleme teknolojileri, güvenilir ekipman ve uzman personel donanımları ile sağlanmaktadır. Üretim, Ahşap villa projelerinde diğer önemli bir aşamadır. Ahşap evi meydana getiren ahşap panellerin sorunsuz üretimi projenin zamanında ve uygun maliyetle oluşmasına katkı sağlayacaktır. Doğanın sunduğu güzellikleri eviniz haline getiren ahşap villa ve projelendirme hakkında detaylı bilgi almak için mimar ekibimizle iletişime geçebilirsiniz. Estetik bakımından ahşap gibi muazzam imkanlar sunan başka bir yapı malzemesi yoktur. Dayanıklılık ve kullanım açısından ailelere lüks bir yaşam sağlayan ahşap villa modelleri ile sağlıklı ve huzurlu bir hayatın keyfini yaşayabilirsiniz. Ahşap villalar özelliklerine ve tasarımlarına göre çeşitlilik göstermektedir. İsteğinize uygun tek katlı veya dublex ahşap villa tercih edebilirsiniz. EVO AHŞAP YAPILAR, ahşap villa imalatında uzun yıllara dayanan tecrübesi ile kaliteli ürün ve kusursuz işçilik garantisi vermektedir. *** Sitemizde Ahşap Villa ve Ahşap Villa Fiyatları hakkında teknik ve güncel bilgilere ulaşabilirsiniz.


En son albümünü 2000 yılında çıkardı.


By Ayşe Çınar | 16/07/2017 Karaciğer vücuttaki en önemli yaşamsal işlevleri yerine getirir. Ancak sağlıksız beslenme, çeşitli rahatsızlıklar ya da alkol kullanımı gibi nedenlerle karaciğerde yağlanma oluşur. Karaciğer yağlanması adından da anlaşılacağı gibi karaciğerde bulunan hücrelerde yağ birikmesi ile oluşan bir hastalıktır. Karaciğer vücuttaki en büyük organlardan biridir. Çok önemli yaşamsal görevleri vardır. Karaciğer vücut için gerekli enzim ve proteinleri üretir. Protein, yağ ve şeker metabolizmasını düzenler. Tüketilen yiyecek ve içeceklerdeki zararlı toksinleri parçalayarak vücuttan atılmasını sağlar. Karaciğerde problem olması tüm vücudu doğrudan etkiler. Karaciğer yağlanmasının belirtileri hastalığın ilk aşamalarında kendini göstermez. Yalnızca bir miktar halsizlik olabilir. Karaciğer yağlanması belirtileri ancak hastalığın ilerlemesi ve karaciğerde yağlanmanın artmasıyla ortaya çıkar. Bundan önce halsizliğe ek olarak vücudun sağ tarafında karaciğerin bulunduğu yerde karaciğerdeki genişleme sebebiyle bir rahatsızlık duygusu olabilir. Karaciğer yağlanması yaygın bir hastalıktır. Karaciğer yağlanmasıyla en çok ilişkilendirilen sebep aşırı alkol kullanımıdır. Ancak alkol kullanmayan ya da çok seyrek olarak alkol kullanan kişilerde de karaciğer yağlanmasının belirtileri görülmektedir. Çok fazla karbonhidrat tüketimi ya da aşırı yağlı sağlıksız yiyecekler tüketildiğinde vücut yeteri kadar yağ metabolizma edemezse karaciğer hücrelerinde yağ birikimi olur. Karaciğer yağlanması nedenleri: Alkol kullanımı: Alkol kullanımı karaciğer yağlanması nedenleri arasındadır. Alkol kullanımı karaciğerin yağlanmasına ve tahrip olmasına sebep olur. Alkol kullanımına son verildiğinde karaciğer kendini yeniler ve karaciğer yağlanması son bulur. Ancak uzun süre aşırı miktarda alkol tüketimi karaciğer yağlanmasından sonra karaciğer iltihabına da sebep olabilir. Karaciğer iltihabının devam etmesi siroz ile son bulabilir. Karaciğer görevini yerine getiremez hale gelir. Obezite: Obezite aşırı kilolu olma durumudur. Aşırı kilolu olmak karaciğer yağlanmasına yakalanma riskini artırır. Alkol kullanımından sonra karaciğer yağlanması belirtileri en yaygın olarak obez kişilerde görülmektedir. Ancak bu her obezde karaciğer yağlanması görülür anlamına gelmez. Karaciğer yağlanması hafif kilolu kişilerde de ortaya çıkabilir. Yüksek tansiyon: Yüksek tansiyon tüm vücudu tahrip eden ve beraberinde birçok hastalık riskini de getiren ciddi bir hastalıktır. Yüksek tansiyonu olan kişilerde karaciğer yağlanması daha sık ortaya çıkmaktadır. Yanlış beslenme alışkanlıkları: Karaciğer yağlanması nedenleri arasında en yaygın sebeplerden biri de sağlıksız yiyecekler tüketerek karaciğere zarar vermektir. Aşırı şekerli ve kalorili gıdalar karaciğerin fazla çalışmasına ve görevlerini tam olarak yerine getirememesine sebep olur. Bu durumda karaciğer yağlanması görülür. Karaciğer yağlanması diyeti uygulayarak karaciğerin kendini yenilemesine destek olabilirsiniz. Sigara kullanımı: Sigara kullanmak da karaciğer yağlanması nedenleri arasındadır. Sigara ile tepeden tırnağa vücudun her hücre ve dokusuna zehir taşınır. İç organlar sigara kullanımı sonucu günden güne zarar görür ve işlevlerini yerine getirememeye başlar. Sigara kullanımı sonucu kötü kolesterol artar, tansiyon yükselir ve karaciğer yağlanması görülür. Diyabet: Özellikle tip 2 diyabet hastalığı karaciğer yağlanması görülme riskini büyük ölçüde artıran bir durumdur. 40 ile 60 yaş aralığında karaciğer yağlanması belirtileri daha yaygın olarak görülür. Kolesterol: Kolesterolü yüksek olan kişilerde aynı zamanda karaciğer yağlanması da görülebilir. Yaş: Belirli bir yaş aralığındaki kişilerde karaciğer yağlanması görülme riski daha fazladır. Çeşitli hastalıklar: Çölyak hastalığı ya da Wilson hastalığı gibi bazı rahatsızlıklara sahip kişilerde bu hastalıklarla birlikte karaciğer yağlanması da görülebilir. İlaç kullanımı: Bazı ilaçlar karaciğer yağlanmasına neden olabilir. Karaciğerde bulunan hücrelerde çeşitli sebeplerle yağ birikmesi sonucu karaciğer yağlanmasının belirtileri görülür. Normal şartlar altında karaciğerde yağ oranı %5 ile %10 arasındadır. Karaciğer yağlanmasının belirtileri, yağ oranı bu değerlerin üzerine çıktığında görülür. Tüketilen yiyecek ve içeceklerdeki zararlı maddeler karaciğerde kan içerisinden filtrelenir. Karaciğer yağlanmasının belirtileri görülmeye başladığında karaciğerin yerine getirdiği bu önemli fonksiyonlar kesintiye uğrar. İlk etapta karaciğer yağlanması tehlikeli bir hastalık değildir. Karaciğer yağlanması nedenleri genellikle sağlıksız yaşam tarzı ya da beslenme gibi kişiye bağlı olan tercihlerdir. Böyle bir durumda karaciğer yağlanması tedavisi bu alışkanlıkların yerini sağlıklı alternatiflerle değiştirmektir. Doktor tavsiyelerine uyulduğunda karaciğer yağlanmasının belirtileri zamanla ortadan kalkar ve kişi sağlığına kavuşur. Karaciğerde herhangi bir kalıcı hasar oluşmaz. Ancak dikkat edilmezse karaciğer yağlanması siroz ya da karaciğer yetmezliği gibi hastanın yaşamını tehdit eden ciddi hastalıklara dönüşebilir. Karaciğer yağlanması tedavisinde en önemli kısım karaciğer yağlanmasına yol açan sağlığa zararlı alışkanlıkların terk edilmesidir. Bunun dışında doktorun önerdiği tavsiyelere uyulur ve yine doktora danışılarak karaciğer yağlanması tedavisi için gerekli ilaçlar kullanılır. Karaciğer yağlanmasını azaltmaya yönelik önerilere uyulması da hastalıkta iyileşme sağlayabilir. Karaciğer yağlanması tedavisi: Eğer karaciğer yağlanmanız varsa alkol kullanmayı bırakın. Karaciğer yağlanması başlangıcı olan bir kişi sadece birkaç hafta alkol kullanmadığında bile karaciğerde önemli ölçüde bir iyileşme görülmektedir. Karaciğerde yağlanma olanlar sağlık için hiç değilse alkol kullanımını kısıtlamalıdır. Beslenme direkt olarak karaciğer yağlanmasıyla ilişkili bir etkendir. Karaciğer yağlanması tedavisinde alkol kullanımından sonra en büyük pay beslenmenindir. Karaciğerdeki yağlanmayı azaltmanın yolu sağlıklı ve dengeli beslenmek ve karaciğer yağlanması diyeti uygulamaktan geçer. Her türlü tatlı, hamur işi, pasta ve şekerleme tarzı yiyecekleri tüketmeyin. Kızartmadan uzak durun. Aşırı süt ürünü tüketmeyin. Tuz tüketiminde kısıtlamaya gidin. Bol bol taze sebze ve meyve tüketin. Aşırı kilolu olmak sağlık açısından sakıncalı bir durumdur. Kilo kontrolü birçok hastalığı bertaraf eder. Karaciğer yağlanması tedavisi için fazla kilolarınızdan kurtulun. Beslenmenize özen göstermenin yanında düzenli olarak egzersiz yapın. Karaciğer yağlanması tedavisi görüyorsanız sigaraya veda edin. Bu aynı zamanda vücudunuzu olası pek çok rahatsızlıktan koruyacaktır. Karın Şişkinliğine Ne İyi Gelir? Kan Şekeri Neden Düşer? Gastrit Nedir, Belirtileri Nelerdir? Gece Acıkınca Ne Yemeli? Reflü Nedir, Belirtileri Nelerdir? Göz Altı Morlukları Nasıl Geçer? Düşük Karbonhidratlı Meyveler Listesi Vertigo Nedir, Belirtileri Nelerdir? ← Li Ching Yuen En Uzun Yaşayan İnsan Sürekli Acıkmak Neyin Belirtisi →


ŞAM – Yurtdışında düzenlenecek bilimsel olimpiyatlara katılacak ekiplerin tespit edilmesi için bugün tüm illerden son üç yıl içinde başarı kaydeden 144 yarışmacı genç matematik, fizik, kimya, bilişim ve biyoloji dallarında sıvan terleri döktü. 3 aşamadan ibaret yapılan bilimsel olimpiyat sınavlarının ilk süreci dün yapılmıştı. Dünya Bilimsel Olimpiyatların önümüzdeki yazın başlarında başlaması beklenirken, matematik dalında olimpiyatların Romanya’da Fizik dalında ise Portekiz, Kimya dalında Çek Cumhuriyeti, Bilişim dalında Japonya’da biyoloji dalında da İran’da yapılması kararlaştırıldı.


source: wikipedia

text: Soyut yapı, fiziksel nesnelerden bağımsız olarak tanımlanan kurallar, özellikler ve ilişkiler kümesidir. Soyut yapılar felsefe, bilişim bilimi ve matematikte incelenir. Hatta modern matematik çok genel anlamıyla soyut yapıları inceleyen bilim olarak tanımlanmıştır. Soyut bir yapı (belirli bir yaklaşıklık derecesinde) bir ya da birden çok fiziksel nesneyle temsil edilebilir ve buna soyut yapının uygulaması denir. Bununla birlikte soyut yapının kendisi herhangi özel bir uygulamaya bağlı olmayacak şekilde tanımlıdır. Örnek olarak satranç kuralları Satranç kuralları, kuralların tanımı herhangi bir satranç takımı, tahtası ya da notasyonundan bağımsız olduğu için, soyut bir yapıdır. Bu soyut yapı içerisinde örneğin şah, Rakip taşların tehdidi altında bulunmayan bitişik bir kareye ilerleyebilen bir taştır şeklinde tanımlanır. Şah burada "tepesinde kavuk bulanan uzun bir taş" olarak tanımlanmamıştır; çünkü Ş harfiyle, bir bilgisayar simgesiyle ya da Büyük İskender şeklinde bir heykelcikle temsil edilebilir. Satranç soyut bir yapı olduğundan bir satranç oyununu tamamıyla akılda oynamak olanaklıdır. Dama ve go gibi oyunlar da soyut yapılar arasında sayılır. Diğer yandan çoğu spor dalı soyut yapı değildir çünkü kuralları sahanın, topun ya da spor aletlerinin fiziksel özelliğine bağlıdır. Soyut bir yapı bir kavram ya da fikirden daha zengin bir yapıya sahiptir. Soyut bir yapı belirli bir uygulama adayının söz konusu soyut yapıya tam olarak uyup uymadığını belirlemek için kullanılabilen kesin kurallar içermelidir. Örneğin belirli bir hükûmet şeklinin demokrasi kavramına uyup uymadığı tartışılabilir ancak belirli bir hamleler dizisinin geçerli bir satranç oyununu temsil edip etmediği tartışmaya açık olamaz. Başka örnekler Bir sıralama algoritması soyut bir yapıdır fakat bir yemek tarifi soyut bir yapı değildir, çünkü malzemelerin özelliklerine ve niceliklerine bağlıdır. Basit bir melodi soyut bir yapıdır, fakat bir orkestrasyon soyut bir yapı değildir, çünkü tekil çalgıların özelliklerine bağlıdır. Öklid geometrisi soyut bir yapıdır, fakat kıtasal hareket kuramı soyut bir yapı değildir, çünkü dünyanın fiziksel özelliklerini esas alır. Bir formel dil soyut bir yapıdır, fakat bir doğal dil soyut bir yapı değildir, çünkü dilbilgisi kuralları ve sözdizimi tartışmaya ve yoruma açıktır. Ayrıca bakınız Matematikte soyutlama Felsefede soyutlama Matematik terimleri Soyut yapı


text: Java'da JVM'i ayağa kaldırırken çeşili parametreler verebiliyoruz. Mesela Tomcat'i çalışıracağınız zaman timezone vermek istereseniz catalina.bat veya Unix sistemler için catalina.sh dosyasında JAVA_OPTS parametrelerine şöyle İstanbul / Türkiye için şu parametreyi ekleyiniz: -Duser.timezone=Europe/Istanbul Tomcat'in maksimum adresleyeceği RAM'i şöyle verebilirisiniz: -Xmx RAMMİKARI G veya m Muharremtac.com'ıun bulunduğu sunucuda bu değer şöyle: -Xmx6G Yani bu sunucu Tomcat'i 6 GB'a kadar RAM kullanabilir. Sunucumuz 8 GB olduğundan sorun olmuyor ama ikinci bir Tomcat Instance açmak istesem yüksek RAM taleplerinde sorun çıkabilir. Java Teknolojileri ve Programcıları Derneği olarak Bahçeşehir Üniversitesi'nde düzenlediğimiz geleneksel Java Teknoloji Saatleri'nin (JTS) 10.sunda dilim döndüğünce Android anlatmaya çalıştım. Java Dergisi 'nin sponsor olması ve gerçek bir Java duayeni olan Özcan Acar'ın katılımı benim için ayrı bir gurur kaynağı oldu. Seminerde Android'i bir işletim sistemi ve Java yazılım geliştirme ortamı olarak kısaca tanıtmaya çalıştım. Yağmur ihtimaline karşı ilginin yoğun olduğu seminerimize katılan katılmayan herkese teşekkür ederim. Slideshare üzerinde Android sunumu: Bu ay 10. düzenlenecek olan Java teknolojileri saatleri 24 Haziran 2010 Perşembe günü Bahçeşehir Üniversitesi Yazılım ve Bilişim Kulübü'nün katkılarıyla Bahçeşehir Üniversitesi Beşiktaş kampüsünde ( D konf salonu - zemin kat konferans salonu ) gerçekleştirilecektir. Katılım ücretsizdir. Not : Etkinliğe gelirken aman bir şey yemeyin, pizza ve içecekler ücretsiz. ETKİNLİK SPONSORU :Java Dergisi Java Dergisi'ni daha yakından tanımak ve satın almak için Java Dergisi Standına uğramayı unutmayın. İşte etkinlik planımız : 19.00 - 19.10 - Hızlı tanışma seansı - Kartvizitlerinizi yanınızda getirmeyi unutmayınız ! 19.15 - 19.30 - Pizza partisi 19.35 - 21.00 - Android Semineri Semimer planı: - Android nedir, - Android'in özellikleri, - Android versiyonları, - Android ile yazılım geliştirme - SDK - Plugin - Örnek uygulama Yazdığı kitaplar, Kurumsal Java konusunda verdiği seminerlerle adından sıkça söz ettiren ilk Türk Java Champion ünvanlı Özcan Acar, Java Dergisi adında basılı bir dergi çıkaracak. Java Dergisi yakında bayilerdeki yerini alacak. http://www.javadergisi.com/ Kurumsal Java sitesinden ve mail grubundan kendi yazdığı Java dökümanları ve tecrübelerini de paylaşan Özcan Acar'a başarılar diliyoruz. 12 February 2010 Friday Etiketler: JTPD Java Java Teknolojileri ve Programcıları Derneği bir Serbest Çağrışım etkinliği düzenliyor. Devamı Java Teknolojileri ve Programcıları Derneği yeni sitesi yayına başladı. GROU.PS altyapısını kullanan sitede eski konular da mevcut. Yeni sitenin Java Teknolojileri ve Programcıları Derneği'ne hayırlı olmasını dilerim. Java dünyasında bir süredir sessiz sedasız bazı gelişmeler oluyor. Spring Soruce şirketi Grails'i bünyesine kattı, Kendi Tomcat versiyonunu tc Server olarak gelişmiş bir yönetim paneliyle duyurdu, OSGI tabanlı uygulama sunucusu dm Server 'ı hazır hale getirdi, Cloud computing (bulut bilişimi) adında da Cloudfoudry adında bir çalışma başlattı. Amazon servisleri için bir çalışma. Bunlar olurken birden VMWare Spring Source şirketini satın aldı. VMWare, sanallaştırma, Cloud çalışmaları derken ortaya çıkacak şey Google App Engine benzeri yeni bir Cloud computing servisi olabilir. Veya daha iyisi donanımlarına güvenen büyük hosting şirketlerine Cloud Computing altyapısı sağlamak olabilir. Görebildiğim kadarıyla Java Application Server seçiminde üç temel yöntem var: 1) IBM, Oracle gibi büyük şirketlere büyük paralar verilecek ve ürünleri alınacak, arada sırada (mesela çatlama patlama olunca) destek alınacak, 2) Biz açık kaynak uygulamalar geliştiriyoruz ve açık kaynak uygulamaları size kurup kofigüre edip destek veriyoruz diyen küçük/orta büyüklükte bir yazılım şirketine sürekli destek olmaları için paralar verilecek. 3) Büyük banka veya kurumsal şirket kendi yazılım ekibini kuracak ve kendi yazılımlarını kendi yapacak, uygulama sunucusunu da kendi seçip herşeyini öğrenecek. Bu üçüncü durumda Tomcat bile kullanılabilir. Çünkü ilave yazılımlar ile Tomcat de bir uygulama sunucusu haline getirilebilir. Oracle ve IBM kendi application serverlarını öneriyorlar tabii ki. Oracle eskiden orion üzerinde gidiyordu şimdi BEA dedike ediyor. IBM de bilindiği gibi WebSphere dedike ediyor. Bunlarda herşey kapalı kutudur. Mesela BEA tamamen aşmış ve kendi JVM'ini bile kendisi yazmıştır. WebSphere'de de IBM veya onun önerdiği danışmanlar olmadan birşey yapmak zordur. Mesela JVM 1.4'den 1.5'e geçemezsiniz. Biz geçemedik en azından. Sun 'dan da bahseceğim ama bahsedemiyorum çünkü Glassfish'in akıbeti meçhul. Oracle Sun'ı aldıktan sonra ne olacağı pek net değil. Açık kaynak yazılımlar kullanarak büyük şirketlere büyük sistemler kurmuş ve rüştünü ispatlamış önemli yazılımevlerimiz var. Bunlar tercih edilebilir ama büyük kurumların outsource almalarına ve kendi yazılım ekiplerini kurMAmalarına çok iyi bakmadığım için önermiyorum. Bir Jboss problemi için tatilde olan bir danışmanın gelmesini beklemek ya da tatildeki danışmanı telefonla aramak hiç hoş değil. Bu yüzden benim önerim şu ya da bu uygulama sunucusu değil, kurumların kendi danışmanlarını yetiştirmesi ve bol bol Javacı istihdam etmesi olacak. Nasılsa uygulama sunucularının yaptığı işler birbirinin aynı. Java Teknolojileri ve Programcıları Derneği Forum'a verdiğim bir yanıttan alıntıdır. Ceviz.Net, Java Teknolojileri ve Programcıları Derneği (JTPD) , Bahçeşehir Üniversitesi Yazılım ve Bilişim Kulübü ortak çalışmalarıyla bu ay beşinci Java Teknoloji Saatlerilerini (JTS) düzenliyoruz. Etkinlik 19 Ağustos 2009 saat 19.00 da başlayacaktır. Devamı Google'un App Engine adını verdiği teknolojiyi kullanmak için hangi yollardan gitmek gerektiğini ve basit bir web uygulaması yazarak deploy etmeyi ekran görüntüleri ile anlatıyorum. Google App Engine giriş sayfası. Burada Sign up 'a tıklıyoruz. Devamı Etkinliklerini devam ettiren Java Teknolojileri ve Programcıları Derneği, Bahçeşehir Üniversitesi'nde 30 Temmuz 2009 Perşembe akşam 19:00 - 21:15 arası yeni bir JTS (Java Teknolojileri Saatleri) düzenliyor. Etkinlikte Vodafone Teknoloji'den Yusuf Boyacıgil Telekom Yazılımları 'nı anlatırken, Levent Aksu Tarihsel Gelişim Sürecinde Kurumsal Java konulu seminer verecek. JTS'lerin 4'üncüsü olacak etkinlikte bir de EKÜ (Eller Klavye Üstünde (Hands On)) bulunuyor. Bu çalışmada Altuğ Bilgin Altıntaş Wicket Çatısı 'nı uygulamalı olarak anlatacak. Kaçırılmaması gereken bir eğitim şöleni. Detaylı bilgi: http://www.jtpd.org/public/TheStory.jsf?storyId=163 Kayıt için adres: http://www.jtpd.org/public/TrainingRegistration.jsf?activityId=181 Eclipse Galileo ile birlikte gelen güzel müjde Eclipse Pulsar oldu. EclipseME adlı önceki projenin derlenip toplanıp bir de güzel logo yapılmış hali olan Eclipse Pulsar ile Java ME geliştirme ortamınız hazır. Yeni arayüz ile Nokia ve Motorola gibi SDK geliştiren şirketlerin ürünlerini de doğrudan yükleyebiliyorsunuz. Eclipse Pulsar web sitesi : www.eclipse.org/pulsar/ Sun Microsystems'in uzun süredir inatla savunduğu Netbeans IDE'nin 6.7 versiyonu duyuruldu. Yeni versiyonla birlikte gelen en önemli özellik integrated issue tracking olmuş diye düşünüyorum. JavaFX desteğinin henüz eklenmemesi ve JavaFX için Netbeans 6.5.1 kullanılmak zorunda kalınması biraz aceye gelmiş bir sürüm olduğu havasını veriyor. İndirme adresi Aslında duyurmakta geç kaldım farkındayım. Java Dünyasının en önemli aracı Eclipse'in 3.5 versiyonu Galileo adıyla yayınlandı. İndirmek için: www.eclipse.org/downloads/ Sun, tüm ürünlerinin kodunu açarken Fedarated Access Manager olarak bilinen ürünü OpenSSO adıyla açık kodlu olmuştu. Liferay çalışmalarımızda OpenSSO kullandığımızda gördük ki Türkçe isimler hatalı geliyor. Liferay, REST API ile bağlanarak SSO token valid mi diye kontrol ediyor. Bu esnada Türkçe karakterli userdetails.attribute.value değerleri bozuk geliyordu. Şimdi yeni vesiyonla bu durum düzelmiş. 2002 yılından beri bir deneme tahtası olarak kullandığım sitemi ASP, ASP.NET 1.1, ASP.NET 2.0 derken Java'ya da taşımış oldum. Yeni sitede Spring Framework, Hibernate, Sitemesh gibi altyapılar mevcut. Kullanıcı dostu URL'ler, arama, etiketleme, son yazılar, en okunanlar, rastgele yazılar gibi yenilikler ekledim. Önceki tasarımı biraz modernize ve optimize etmeye çalıştım. Bu çalışmalar sırasında içeriğin ne kadar eskimiş olduğunu ve linkerin pek çoğunun yok olduğunu ya da değiştiğini gördüm. Yorum ekleme yapısı var ama iyileştirmeler yapıyorum. Beğeni ve eleştirilerinize sunulur. Memleketimiz Java Dünyasının genç üstatlarından Melih Sakarya'nın blogu Java'nın hemen her uygulama alanından güzel örneklerle dolu. Java Teknolojilerine ilgi duyan herkese şiddetle tavsiye olunur. Adres : www.melihsakarya.com Sadece ihtiyacım olduğu için aradım ve başkalarının da ihtiyacı olduğunu gördüm. Başlamış bir proje var. Şu aşamada dosyaları Open Office formatında indirmeye ve çalıştığınız dosyayı Google Dökümanlara göndermeye yarıyor ama kullanışlı olmuş. http://code.google.com/p/ooo2gd/ Uygulama Java'da yazıldığı için makinenizdeki Java'yı Open Office ayarlarından tanıtmanız lazım. SQL Server 2005 veritabanı üzerinde hibernate ile tablolarınızın otomatik olarak yaratılması için hbm2ddl kullanıyorsanız bazı tablo isimleri nedeniyle tablolarınızın doğru olarak yaratılmadığına şahit olabilirsiniz. Mesela MESSAGES ve PARAMETERS bu gibi reserved isimler. Aslında reserved olmasının nedeni bu isimde sistem tabloları olması. Table create işlemi başlayınca bu tabloların yaratılması için başına dbo. koymak gibi bir çözüm buldum. Ne denli doğrudur bilemiyorum ama sorunu çözüyor. Mesela MESSAGES adında bir tablonuz varsa hbm.xml dosyasında yeni adı : dbo.MESSAGES olacak. Alter işleminde ise bu ön eki kaldırmazasanız hata alabilirsiniz ve alter işlemleri de gerçekleşmez. Bu yüzden tablolarınız yaratılınca mutlaka tablonuzu eski adına geri döndürün. Groovy scripting dili, Hibernate, Spring gibi Java teknolojilerinin gücünü ardına alarak son derece hızlı uygulama geliştirme süreçlerine olanak sağlayan Grails makalelerinin ilkini Ceviz.Net'te yayınladım. Ceviz.Net Grails makalesi Bir teklif üzerine Blackberry üzerinde bir JavaME uygulması yapmamız gerekti. Olay gayet basitti. HttpConnection ile bir kaç ekranlık bir akış uygulanacaktı. Önce bir login işlemi sonra bazı bilgiler gösterilecek sonra da fotoğraf upload edilecekti. Fakat bilişimcilerin yakasını hiç bırakmayan Murphy burada da yanımıza geldi. Önce olayın HttpConnection olmadığnı anladık. Olay web servisleri ile yürüyecekti. Web servisleri de bilin bakalım ne ile yazılmış. Tabii ki Java interopability problemleriyle saç baş yoldurtan .NET ile... Fakat hain emellerime alet etmek için eski dostum NetBeans'e danıştım. O da bana hemen saniyeler içinde .NET uyumlu olmayan ama JavaME uyumlu web servis clientı yarattı. Uyumlu hale getirmek için de WSDL ile oynadım. WSDL'da tip datetime ise string yaptım. unsignedByte ise base64ByteArray'e çevirdim ve sağlam Java stubları ortaya çıktı. Hatta bu stub'lar Blackberry simülatöründe de çalıştı. Ama simülatörde çalıştı. Gerçek yüklemede bu işlem için gerekli jar'ların elimizdeki versiyonda yüklü olmadığını anladık. Acilen JavaME için SOAP mesajı yaratan birşey bulmam gerekti ve aradığımı Ksoap2 adlı açık kaynaklı uygulamada buldum. Bu proje taşınabilir aygıtlar için soap mesajları oluşturuyordu. Fakat Murphy gene yakamı bırakmadı ve bu sefer de Ksoap2'nin ürettiği SOAP mesajlarının .NET uyumlu olmadığını anladık. Zaten açık olan kodu projeye ekledim ve satır by satır debugging ile SOAP mesajlarını .NET uyumlu hale getirdim. 1 hafta gibi kısa bir sürede bazı geceler hiç uyumadan çalışarak demoyu yetiştirdik. Masum bilişimcinin Murphy ile mücadelesini ibretle okudunuz. Bundan yaklaşık beş ay öncesine kadar Java ile portallar yazıldığını duyar, portlet widget, gadget gibi kelimeleri de kulak kabartarak dinlerdim. Ama beş aydan beri işin içine tamamen girmiş bulunduğumuzdan şirket olarak da bu konsepte hakim olduk. Burada sözünü ettiğimiz portal kavramı aslında bir tür web tabanlı uygulama çatısı. Siz uygulamalar yapıp portala deploy ediyorsunuz ve işin ilginç yanı burada kullandığınız framework Struts, Spring ya da JSF olabiliyor. Önyüzde sayfalarınız sadece body içinde ne varsa onlardan oluşuyor. Formlarınız, metinleriniz en üstte bir HTML konteynırı içinde bulunuyor. Liferay gibi portaller kendilerine ait veritabanlarında portletlerin konu ve ayar bilgilerini tutuyorlar, kullanıcı yönetimi için de api sağlıyorlar. Liferay'i diğer portlallerden ayıran en önemli özelliği açık kaynak olması ve kendine ait genişletilebilirlik imkanları. İlerleyen zamanlarda Liferay hakkında yazmaya çalışacağım. 27 Nisan Pazar günü Genç Girişimciler Derneği'nde Genel Müdürümüz Nuri Besen ile birlikte sunmaya çalıştığımız Spring Framework Semineri'nin ppt ve örnek uygulamasını indirebilirsiniz. Uzun süreden beri Biletix'in PHP'den Java'ya taşınmasını örnek gösterip Javacılık'a baş koymakla ne kadar iyi ettiğimi söylüyordum ki birden Sahibinden.com gibi devasa bir Java kalesi PHP'ye geçti. Bu da yetmezmiş gibi ne zaman Biletix'e girsem "Şu an sunucularımız çok yoğun lütfen bekleyiniz" mesajını alıyordum ve bu durum çok canımı sıkıyordu. Normalde bu çapta dev bir şirketin hele Ticketmaster ile de anlaştıktan sonra altyapı olarak minimum 3 makineli bir application server cluster kullandığını sanıyordum ki bugün aşağıdaki görüntüye tesadüf ettim. Evet koskoca Biletix, Java diye Tomcat üzerinde çalışan bir uygulama kullanıyor. Eğer sistemin önünde bir loadbalancer varsa ve arkada pekçok Tomcat duruyorsa birşey diyemem. Ancak ilerisi için hiçbir Java teknolojisi kullanılmayacakmış gibi en azından JBOSS gibi bir uygulama sunucusu düşünmemiş olmaları çok yanlış. Tabi güvenlik sorunsalı olarak da bu şekilde sunucu isminin görünmesi insanın aklına binbir türlü soru işareti getiriyor. Umarım bana bu bu ekran görüntüsünü yayınladığım için kızmak yerine sistemlerini ve güvenlik düzeylerini iyileştirirler. Java'nın karizmasını çizmeye kimsenin hakkı yok. Martı Genel Müdürü Nuri BESEN 20 yıllık IT tecrübesini http://nuribesen.blogspot.com adresinden yazılımcılarla paylaşıyor. Blogda Java developerların ender karşılaştıkları sorunlara kesin çözümler ve Sonic, Actional gibi ürünlerle temsil ettiğimiz SOA makaleleri bulacaksınız. IBM WebSphere'in 6.1 ve muhtemelen 7.0 sürümlerinden sonrasına temel teşkil edecek olan Apache Geronimo Application Server için kolay kurulum dökümanı. MySQL driverını ve muhtemelen kendisinde bulunmayan bütün database driverlarını otomatik olarak dowload eden süper bir uygulama sunucusu olduğunu da ekleyeyim. Ün ve kullanım popülaritesi olarak geleceğin Tomcat'i olarak bakıyorum Geronimo'ya http://cwiki.apache.org/GMOxDOC20/qu...impatient.html My environment : Java5, Hibernate 3, Spring 2.0.5, Eclipse Europa (3.3),Tomcat 6, SQL Server 2005 Express Procedure --------------------------------------------------------- CREATE PROCEDURE PROCEDURE_DENEME @anchor varchar(10) AS SELECT ANCHOR, BASLIK FROM ANASAYFA WHERE ANCHOR=@anchor Mapping ------------------------------------------------------- <?xml version="1.0"?> <!DOCTYPE hibernate-mapping PUBLIC "-//Hibernate/Hibernate Mapping DTD//EN" "http://hibernate.sourceforge.net/hibernate-mapping-3.0.dtd"> <hibernate-mapping package="org.btdeneyim.model"> <class name="Anasayfa" table="ANASAYFA" lazy="false"> <cache usage="nonstrict-read-write"/> <id name="id" column="METIN_ID" type="integer"> <generator class="identity"/> </id> <property name="baslik" column="BASLIK" length="255" type="string"/> <property name="anchor" column="ANCHOR" length="255" type="string"/> </class> <sql-query name="procedureCalistir" callable="true"> {call PROCEDURE_DENEME(?)} </sql-query> DAO Method ------------------------------------------------------ public List procedureCalistir() { Query queryObj =getHibernateTemplate().getSessionFactory().getCurrentSession().getNamedQuery("procedureCalistir"); queryObj.setParameter(0, "deneme"); List procedureList = queryObj.list(); return procedureList; DATA SOURCE CONFIGURATION ------------------------------------------------------- <Resource name="jdbc/btdeneyim" auth="Container" type="javax.sql.DataSource" maxActive="100" maxIdle="30" maxWait="10000" driverClassName="com.microsoft.sqlserver.jdbc.SQLServerDriver" username="sa" password="xxxxx" url="jdbc:sqlserver://localhost:1433;databaseName=BTDENEYIM" defaultAutoCommit="true" removeAbandoned="true" removeAbandonedTimeout="60" logAbandoned="true"/> 26 August 2007 Sunday Etiketler: Java Bir objenin içindeki methodu parametre ile invoke edekcekseniz parametrenin mutlaka object olması gerekiyor. 25 August 2007 Saturday Etiketler: Java IBM Java performance tuning yazılımlarından olan ve aslında epey önemli işler başaran Jprobe ile IDE ve Application Server entegrasyonu yaparsanız sorun yaşayabilirsiniz. IBM RAD 6 ve WAS 5.1 ile böyle bir kasılma yaşadım oradan biliyorum. Session'ın içineki objeleri Jprobe ile göremeyeceğimi anlayınca uninstall etmeye kalkıştım fakat her taraftan patladı ve tekrardan aynı yazılımı kuzu kuzu yeniden yüklemek durumunda kaldım. İyi geçininiz ve üzerine gitmeyiniz efendim. 07 August 2007 Tuesday Etiketler: Java Internet tarayıcılarında çıktının daha çabuk render edilmesi için gzip sıkıştrıması ya da mod_expires kullanılması yaygın. Bir de Google'ın kullandığı bütün response'u tek satırda gösterme metodu var. Çalışmalarını sürdürdüğüm yeni sitede kullanacağım aşağıdaki filter, tüm responsu tek satıra indiriyor. HtmlBoslukSilFilter.java package com.muharremtac.utils; import javax.servlet.Filter; import javax.servlet.FilterChain; import javax.servlet.FilterConfig; import javax.servlet.ServletException; import javax.servlet.ServletRequest; import javax.servlet.ServletResponse; import javax.servlet.http.HttpServletResponse; import java.io.PrintWriter; import java.io.StringWriter; import javax.servlet.http.HttpServletResponseWrapper; import java.io.IOException; public class HtmlBoslukSilFilter implements Filter{ public void init(FilterConfig filterConfig) throws ServletException{ } public void doFilter(ServletRequest request, ServletResponse response, FilterChain chain) throws IOException, ServletException { StringWrapper wrapper = new StringWrapper((HttpServletResponse)response); chain.doFilter(request, wrapper); String responseString = wrapper.toString(); response.getWriter().print(responseString.replaceAll(" ", "").replaceAll("\r", "")); } public void destroy(){} class StringWrapper extends HttpServletResponseWrapper { StringWriter writer = new StringWriter(); public StringWrapper(HttpServletResponse response) { super(response); } public PrintWriter getWriter() { return new PrintWriter(writer); } public String toString() { return writer.toString(); } } } Java FX denen yenilik ile uğraşırken gördüm ki; JDK 6 gerekiyor, https://openjfx.dev.java.net/ adresini iyi kurcalamak gerekiyor, Classpath olarak belli jarların dizinin verildiği bir tanımlama yapmakgerekiyor, İstenirse JavaFX Eclipse Plugini 'ni indirmek ve Eclipse'i JDK 6'ya göreayarlamak gerekiyor... Ama çalışan şey kesinlikle Swing ya da türevlerinden çok daha hızlı. Microsoft'un SilverLight (XAML) teknolojileri ile yarışabilecek türden... Java Teknolojileri Derneği'nin kapanmasının ardından Java Teknolojileri ve Programcıları Derneği'nin kısa sürede açılmasına çok sevindim. Yeni başkan Levent AKSU'ya ve derneğe başarılar dilerim. Derneğin web sitesi : www.jtpd.org Bir kerede birde fazla uygulamaya giriş yapmak (login olmak) için çeşitli öneriler vardı. Mesela bir keresinde Java Identity Manager seminerine gitmiş ve konseptten çok etkilenmiştim. Microsoft da Passport ile bunu denemişti fakat çok başarılı olduğu söylenemez. Vista'da bu işi en azından lokal makineler biraz başardı. Olayın ucundaki konu güvenlik kaygıları olunca isanlar ister istemez en azından internet üzerindeki bağımsız projelerde bu yöntemi pek kullanmak istemiyorlar. Fakat büyük kurumların arkaplanında sürüyle bağımsız uygulama yer aldığı için mecburen SSO (Single Sign On) yapmak zorundalar. Mesela Google IG'ye ayrı Gmail'e ayrı user password ile login olduğunuzu düşünebiliyor musunuz? Bu iş için şu ana kadar geliştirilmiş en başarılı çözüm OpenID gibi görünüyor. Neredeyse tüm önemli web dillerini destekleyen OpenID'yi başta AOL olmak üzere büyük şirketlerin tamamı kullanıyor. Detaylı bilgi:http://openid.net/ Bu arada ben de yakında lansmanını yapacağımız önemli bir projede Jforum ile Springframework uygulamalarını birleştirmeye çalışıyorum. Jforum'un sitesinde önerilen yöntemler genelde son derece güvensiz ve mesela tek bir cookie'ye username yazarak login olabilmeyi anlatmışlar. Tabi bu da Jforum kullanan sitelerin SSO yapması durumunda anında ele geçirilebileceği anlamına geliyor. Bilinçli olarak yapılmış olabilir veya arkadaşlar Java ile ilgilendikleri kadar güvenlik ile ilgilenmemiş olabilirler. Jforum , Java ile yazılmış başarılı bir forum yazılımı. Tomcat'te çalışabilmesi ve multidatabase yeteneği sayesinde kısa zamanda çok başarılı olur diye düşünüyorum. Tabii ki Open Source. Mayıs 2005'de kurulan ve verdiği seminerler ile tüm Javacıların gönlünde taht kuran Java Teknolojileri Derneği kapanıyor. 7 Mart 2007 tarihinde alınan tasfiye kararı ile derneğin kapatılmasına karar verildi. Konu ile ilgili firstname.lastname@example.org grubunda gerekli açıklamalar yapılmaya devam ediyor. 21 February 2007 Wednesday Etiketler: Java Bir konuda en iyi yazılım olmak bazı durumlarda kafa karıştırıcı sonuçlar doğurabiliyor. Issue Tracking konusunda bir numara olan Jira böyle bir yazılım. Bir süre önce Apache'nin de Jira kullandığı ortaya çıkmış ve "Özgür yazılım üreten bir kurumun ticari bir yazılım kullanması ne kadar doğru." tartışmasını başlatmıştı. Horoza sormuşlar : - Tavuk mu yumurtadan çıkar yumurta mı tavuktan? - Beni ilgilendirmez, çiftleşir geçerim, demiş. Böyle tartışmara verilecek tek yanıt bu olmalıdır: - Beni ilgilendirmez, öğrenir geçerim. Çünkü bu tartışmalar "Tavuk mu yumurtadan çıkar yumurta mı tavuktan?" tartışması gibi uzar gider. Gerçek olansa hiç beklemediğiniz bir anda şirketinizin sizden bu yazılımı öğrenmenizi istemesi ve yeni bir heyecanın başlamış olmasıdır. SOA Suite 'i indirirseniz mutlaka Oracle IDE'si olan Jdeveloper 'ı da indirin. SOA Suite içindeki örnek projelerin tamamı Jdeveloper için hazırlanmış. Web tabanlı team system olan Subversion macerası. Windows Svn'i http://downloads.open.collab.net/collabnet-subversion.html adresinden indirdim. Svn kurumu için Apache 2.0.59 indirdim, (tabi httdocs klasörünü yedekleyerek) önceki Apache'yi kaldırdım ve 2.0.59'u yükledim. Önceki pojelerin ayarlarını yaptım, sorunsuz olarak çalıştıklarını gördüm ve Svn kurulumuna geçtim. Svn installer httpd.conf dosyasına aşağıdaki satırları eklemiş: LoadModule dav_svn_module "C:/Program Files/Subversion/bin/mod_dav_svn.so" LoadModule authz_svn_module "C:/Program Files/Subversion/bin/mod_authz_svn.so" Sonradan ben C:\repository dizinini oluşturak httpd.conf dosyasına şu satırları ekledim: <Location /repos> DAV svn SVNPath "C:\repository" </Location> Apache'yi restart ettim ve http://localhost/repos URL'sinde bir çıktı gördüm. command prompttan cd C:\Program Files\Subversion\bin ve svnadmin create C:\repository komutu verdim. Svn kendi dizinlerini oluşturdu. Buraya Eclipse ile bağlanmak için http://subclipse.tigris.org/update_1.2.x adresindeki plugini yüklemek istedim fakat Eclipse Mylar Projesini yüklememi söyledi. http://www.eclipse.org/mylar/dl.php adresindeki Myları yükledim ve Subclipse de yüklendi. Şimdi open perspective -> SVN Repository Exploring dediğimde local Svn'e bakabiliyorum. Oraya da test projemi ekledim, syncronize yapabiliyorum. Aslında yeni makaleyi Oracle Jdeveloper hakkında yazacaktım ama Eclipse Web Tools Platform`u görünce birden fikir değiştirdim. Evet efendim yeni yazımız Eclipse Web Tools Platform hakkında yararlı olması dileklerimle. Devamı 24 November 2005 Thursday Etiketler: Java Linux Fedora Core 4 önceki sürümlerine nazaran Java`ya olan desteğini iyice arttırmış. Yükleme paketleri içerisinde Eclipse 3.1 platformu, Tomcat 5 servlet container, Struts, Jakarta, Log4j ve Ant yerleşik olarak bulunuyor. Java ile Linux üzerinde yazılım geliştirmek için Fedora Core 4 çok uygun. Linux veya Unix edinme imkanı olmayıp internet üzerinden ssh ile shell hesaplarına bağlanıp çalışmak isteyenler zaten yıllardan beri bu imkanı kullanıyorlardı. Şimdi de Sun Secure Global Desktop ile internet üzerinde Applet ile yüklenen Linux masaüstü imkanı Linux meraklılarına açılmış durumda. Tarantella , SuSE ve opensource.region-stuttgart.de teknolojleri ile bir uzaktan masaüstü Linux hizmeti açılmış. İsterseniz http://opensource.region-stuttgart.de/index.php?main=8⊂=8_0 adresindeki Start Linux linkine tıklayarak exe`yi indirin isterseniz https://stux.region-stuttgart.de/tarantella adresindeki appletin yüklenmesini bekleyin. Applet için bilgisayarınızda Sun Java Runtime Environment yüklü olması gerekli. İnternet hızınız iyiyse bir KDE masaüstünü gayet rahat kullanabilirsiniz.Linux`u merak edip bir türlü kurmaya cesaret edemeyenler için iyi bir fırsat. Sanıyorum geçen seneydi.Bir laptopa ASP ile yazılmış bir uygulamayı kurmam gerekiyordu. Uygulama SQL server veritabanını kullanıyordu. Benim için gayet kolay bir iş diye düşünmüş ve akşam 21:00`den gece 03:00`e kadar uğraşmıştım çünkü sistemde işletim sistemi olarak Windows XP Home Edition ve sistemciyi çıldırtma yazılımı olarak Deepfreeze yüklüydü. XP Home`a IIS yüklemek kolaydır aslında. Bununla ilgili birsürü makale vardır. Fakat elinizde bir XP Home CD`si olacak yoksa Professional CD`si ile olmuyor(muş).Neyse ki o akşam beni Sun ASP kurtardı.Eski adıyla Chilisoft olan yazılımı Sun Microsytems satın almış ve Sun ASP adını vermişti. O akşam beni en çok uğraştıran şey sitede Apache`de çalıştığının söylenmesine karşılık Apache 2.0`da hiç çalışmaması ve Apache 1.3`de de istediğim gibi çalışmaması olmuştu.Ben de Sun Application Server kurmuş ve Sun ASP`yi burada çalıştırmıştım.Deepfreeze ise başka bir bela. Parolayı bilmiyorsanız yapacak hiçbirşeyiniz yok. Ben de o akşam küçük bir brute force denemiş ve üçüncü denemede parolanın 12345 olduğunu bulmuştum. Sonunda uygulamayı çalıştırmayı başarmıştım ama Windows XP Home Edition + Sun Application Server + Sun ASP + ASP uygulamasından oluşan hilkat garibesi bir hibrid teslim etmiştim. JSP Desteği Verin Hosting şirketlerinin şu anda yapabilecekleri en büyük çıkış JSP desteği vermek olacaktır.Java alemindeki en büyük taleplerden biri JSP hosting hizmeti. Bu konuda korkunç bir talep var.Bir şirketi ve sunucusu olanların tek yapması gereken şey sisteme bir Tomcat kurmak.Port hiç önemli değil. 8084`e bile razıyız. Yeter ki JSP uygulamalarımız çalışsın.Daha kurumsal düşünenler Jboss kurabilirler. Bu sunucular için kimseye beş kuruş para vermeniz gerekmiyor. Başta anlattığım hikaye ile ikinci bölümdeki JSP talebini birleştirdiğim zaman şu adres karşımıza çıkıyor : http://www.lunarpages.com/ Lunarpages adlı web hosting şirketi PHP,PYTHON,PERL,JSP ve ASP desteği veriyor.Farkettiyseniz ASP.NET yok. Niye ? Çünkü bu sistem bir POSIX. Sistem yöneticileri biraz daha kasarsa Mono ile buraya ASP.NET de kurabilir.Kim demişti Windows makineleri daha çok web teknolojisi destekliyor diye? Java Kitap Projesi ile Javacı olsun olmasın herkesin takdirini kazanan ve Java ile Yazılım Tasarımı kitabı ile bu takdiri daha da yukarıya çıkaran Altuğ B.ALTINTAŞ'ın kurduğu Java Teknolojileri Derneği Hibernate , Struts Framework, Java Micro Edition ve JDBC seminerleri düzenliyor. Ayrıntılı bilgi ve seminer katılım formları için adres : www.java.org.tr Bu adreste J2ME (Java 2 Micro Edition) ile bir database bağlantısının nasıl yapılacağı anlatılmış. Adresi incelediğimizde aslında bunun doğrudan bir veritabanı bağlantısı olmadığını ve web sunucusundaki bir txt dosyasından okuma ve yazma yapıldığını görebiliyoruz. Yazının devamında da bir web servisi istemcisinin bir mobile uygulamada nasıl çalıştırılacağı anlatılmış. Bu kod için kSOAP ve kXML kütüphaleri kullanılmış.


text: İlan Detayı : Bursa Yıldırım Millet mahallesinde 1400 m2 satılık konut imarlı arsası, arsa KAKS : 1,50 HMAKS : 15.50 yapılan etüdte altlar ticari olduğu takdirde 22 daire yapılabilmektedir. Yer üç yola cepheli olup yeni konutların olduğu bölgededir Kat karşılığı olarak verildiğinde ise şartlar 250.000 TL %40 kat karşılığı , ancak verilen para kat oranlarından düşürülecektir. Detaylı Bilgi ve belgeler büromuzda verilecektir.


text: Hakkımızda Söylenenler selinay (15.11.2013) Bu site bir harika dostum :) Hiç bu kadar zevk alarak kilo verebileceğimi düşünmemiştim. Sitenin sayesinde kontrol benim elimde, o gün sınırlarını zorladıysan bile limitin altında kal yeter :) Hem kilo vermek isteyenler için hem de formda kalmak isteyenler için gerçekten ideal bir site, aynı zamanda kilo almaya çalışanlar bile kullanabilir. Emeği geçenlere sonsuz teşekkürler...