"ಏರ್‌ಬಸ್ ಕೈಗಾರಿಕೆ" ಯು ಬೋಯಿಗ್, ಮೆಕ್‌ಡೊನೆಲ್ ಡೊಗ್ಲಾಸ್, ಮತ್ತು ಲಾಕ್‌ಹೀಡ್‌ನಂತಹ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿ ಮಾಡಲು ಯೂರೋಪಿನ ವೈಮಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ಬಹಳಷ್ಟು ಯೂರೋಪಿಯನ್‌ ವಿಮಾನಯಂತ್ರಗಳು ನವೀನ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಹಲವು ಯಶಸ್ವಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಿರು ಉತ್ಪಾದನೆ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. 1991ರಲ್ಲಿ ಏರ್‌ಬಸ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯ CEO ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಜೀನ್ ಪಿಯರ್ಸ‌ನ್‌, ಅಮೇರಿಕನ್ನರ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಉತ್ಪಾದಕರುಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಂತಹ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದೇನೆಂದರೆ: ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ವೈಮಾನಿಕಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆ; ಯುಎಸ್‌ಗೆ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಉತ್ಪನ್ನದ ಸರಬರಾಜನ್ನು ನಂಬಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ 1942 ಆಂಗ್ಲೋ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಒಪ್ಪಂದ; ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧವು ಅಮೇರಿಕವನ್ನು "ಲಾಭದಾಯಕ, ಶಕ್ತಿಯುತ, ಬಲವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿಸಿತು".

ಮಧ್ಯ-1960ರಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿಯನ್‌ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಅನುಸಂಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಲು ಮಾತುಕತೆ ಶುರುವಾಯಿತು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಮಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ಆಗಲೇ ;1959ರಲ್ಲಿ Hawker Siddeleyಯು "ಏರ್‌ಬಸ್"ನ ಅವತರಣಿಕೆಗಳಾದಂತಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ವ್ಹಿಟ್‌ವರ್ತ್ AW.660 ಅರ್ಗೊಸಿಗಳು,"ಒಂದು ಮೈಲಿಯ ಪ್ರತಿ ಆಸನಕ್ಕೆ 2d.ನ ನೇರವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 126 ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಉತ್ತಮ ಕಿರುದಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವಂತಹ" ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಕುರಿತು ಚಿಂತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಏನಾದರೂ ಆಗಲಿ, ಯೂರೋಪಿಯನ್‌ ವಿಮಾನ ತಯಾರಕರು ಈ ಕುರಿತು ಉಂಟಾಗಹುದಾದ ಗಂಡಾಂತರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಇದರೊಂದಿಗೆ ವಿಮಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು US ಉತ್ಪಾದಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯುತ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ ಅವರ ಸರಕಾರಗಳ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿತ್ತು. 100 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಅಂತರದ ಕಿರುಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವಂತಹ ಒಂದು ಹೊಸ "ಏರ್‌ಬಸ್" ಕುರಿತು 1965 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಏರ್‌ ಶೋನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಯೂರೋಪಿಯನ್‌ ವಿಮಾನಯಾನಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದವು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಏರ್‌ಬಸ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಹಾಕರ್‌ ಸಿಡ್ಡೆಲೆಯು (ಯುಕೆ ಸರಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ) ಬ್ರೀಗೆಟ್‌ ಮತ್ತು ನೋರ್ಡ್‌‌ ಸೇರಿದಂತೆ ತಂಡವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಗೆಯಲು ಹಾಕರ್‌ ಸಿಡ್ಡೆಲೆ/ಬ್ರೀಗೆಟ್‌/ನೋರ್ಡ್‌ ಗುಂಪುಗಳಾದ HBN 100 ಆಧಾರವಾದವು. 1966 ರಲ್ಲಿ ಸುದ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ ನಂತರ ಏರೊಸ್ (ಫ್ರಾನ್ಸ್‌), Arbeitsgemeinschaft ಏರ್‌ಬಸ್‌, ನಂತರ Deutsche ಏರ್‌ಬಸ್‌ (ಜರ್ಮನಿ) ಮತ್ತು ಹಾಕರ್‌ ಸಿಡ್ಡೆಲೆ(ಯುಕೆ) ಪಾಲುದಾರರಾದರು. 1966ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಹಣ ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 25 ಜುಲೈ 1967ರಂದು ಕೆಲಸದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಈ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಒಪ್ಪಿದವು.

ಈ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿ ಎರಡನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಎರಡೂ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವು. MoUಯು 31 ಜುಲೈ 1968 ರೊಳಗೆ 75 ಆರ್ಡರ್‌ಗಳು ನಿಗದಿತ ಗುರಿಮುಟ್ಟಲೇಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ಏರ್‌ಬಸ್‌ನ A300ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸರಕಾರ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆಸರಿಯುವುದಾಗಿ ಹೆದರಿಸಿತು,ಆದರೆ ಕಾನ್‌ಕೋರ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಡಸ್ಸಾಲ್ಟ್‌ ಮರ್ಕ್ಯೂರ್‌ಗಳು ಏಕಾಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದವು. ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 1968ರಲ್ಲಿ A300B ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು, ಹಾಗೂ ಮಾರಾಟ ಕುಸಿತವೇನಾದರೂ ಆದಲ್ಲಿ ತಾನು ಹೂಡಿದ ಬಂಡವಾಳದ ನಷ್ಟಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಭಯದಿಂದ 10 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 1969ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸರ್ಕಾರ ತಾನು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯು ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ.50ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಕರ್‌ ಸಿಡ್ಡೆಲೆ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಇದರ ವಿಂಗ್‌ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿ ಒಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವು. ಹಾಗೆ ವಿಶೇಷ ಒಳಕರಾರು ಆಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕಂಪನಿ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಹಾಕರ್‌ ಸಿಡ್ಡೆಲೆಯು GB£35 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಡಾಲರ್‌ನ್ನು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದನು ಮತ್ತು, ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕಾಗಿ GB£35 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣವನ್ನು ಜರ್ಮನ್‌ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆದನು.

ಇತಿಹಾಸ
ಮ‌ೂಲಗಳು
ನಾಗರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ