ಏಕೀಕರಣಪೂರ್ವದ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರು ಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳ ವರದಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಎಲ್ಲ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ನಾಡಿನ ನುಡಿಯಾದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕೆಂದು 1930ಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಂತೆ ಶೀಘ್ರಲಿಪಿ ಮತ್ತು ಬೆರಳಚ್ಚು ಸೌಕರ್ಯ ಒದಗುವ ತನಕ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳು ರಚನೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಈ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಒದಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಖುದ್ದು ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೇ ಮನವರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಆವಶ್ಯಕತೆಯೂ ಉಂಟಾಯಿತು. 

ಕನ್ನಡ ಶೀಘ್ರಲಿಪಿ: ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಪಿಟ್‍ಮನ್ ಶೀಘ್ರಲಿಪಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಶೀಘ್ರಲಿಪಿಗೂ ಅದನ್ನೇ ಅನೇಕರು ಅಳವಡಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೀಘ್ರಲಿಪಿಗಳೂ ರಚನೆಯಾದುವು. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆ. ಸೀತಾರಾಮರಾಯರು ರಚಿಸಿದ ಪಿಟ್‍ಮನ್ ಕನ್ನಡ ಶೀಘ್ರಲಿಪಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.

ಕನ್ನಡ ಬೆರಳಚ್ಚು: ಇನ್ನು ಕನ್ನಡ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಯ ಬಗೆಗೆ ಮಾತ್ರ 30 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭಾರೀ ಹೋರಾಟಗಳು ನಡೆದುವು. ಮೊದಲು ಲಿಪಿ ಬದಲಾವಣೆ. ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 26 ಅಕ್ಷರಗಳಿ ರುವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಟೈಪ್‍ರೈಟರ್ ತಯಾರಾಗಿದೆಯೆಂದೂ ಅದೇ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 52 ಅಕ್ಷರ, 16 ಕಾಗುಣಿತ, 34 ಒತ್ತಕ್ಷರ ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಕಾಗುಣಿತ ಸಂಯೋಜನೆ ಇರುವುವಲ್ಲದೆ ಮುದ್ರಣಾಕ್ಷರಗಳು ಸಹ 250 ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರದ ರಚನೆ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ; ಆದಾಗಬೇಕಾದರೆ ಈಗಿನ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ, ಕುಪ್ಪುಸ್ವಾಮಿ, ದೇವುಡು ನರಸಿಂಹಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನವರು ಮುಂತಾಗಿ ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ನಾನಾ ವಿಧವಾದ ಸಲಹೆಗಳನ್ನಿತ್ತರು. ಕೆ.ಸುಬ್ಬರಾಮಪ್ಪನವರು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತೆಲಗು ಲಿಪಿಗಳೆರಡನ್ನೂ ಸೇರಿಸುವ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. 

ಭಿನ್ನಾಕ್ಷರ ಯಂತ್ರ ಕ್ರಮಗಳು: ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರಗಳನ್ನೂ ಬ,ಲ,ಜ,ಟ ಎಂಬಂತೆ ತಲೆಕಟ್ಟಿಲ್ಲದ ಮೂಲಾಕ್ಷರಗಳಂತೆ ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅನಂತರ ಅವುಗಳಿಗೆ ತಲೆಕಟ್ಟು, ಗುಡಿಸು, ಏತ್ವಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು. ಇದರಿಂದ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರಗಳೂ ಅಚಲಿತಗಳಾಗುವುವು. ಅಥವಾ ತಲಕಟ್ಟು, ಗುಡಿಸು ಮತ್ತು ಏತ್ವಗಳು ಅಚಲಿತವಾಗಿ ಅವನ್ನು ಮೊದಲು ಮುದ್ರಿಸಿ ಅನಂತರ ಮೂಲ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವುದು ಇಂಥ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೆ. ನಾರಾಯಣಾಚಾರ್ಯ, ಮ.ನ. ಮೂರ್ತಿ. ಎಸ್. ಸುಬ್ಬರಾವ್, ಚಿಟಗುಪ್ಪಿ ಮುಂತಾಗಿ ಅನೇಕರು ಮಾದರಿ ಯಂತ್ರಗಳೊಡನೆ ರೂಪಿಸಿದರು. 

ಇಕಾರಾಂತ ಕ್ರಮಗಳು: ವಿ.ಎಸ್. ಕುಡ್ವ, ಎಸ್.ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಮತ್ತು ಎ.ನಾಗರಾಜ ಮುಂತಾದವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರವನ್ನೂ ಕಿ, ಗಿ, ಚಿ, ತಿ, ಡಿ ಹೀಗೆ ಇಕಾರಾಂತ ಮೂಲಾಕ್ಷರಗಳಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಕೊಂಡು ಅವಕ್ಕೆ ಅನಂತರ ತಲೆಕಟ್ಟು, ಮತ್ತು ಏತ್ವಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ರಮವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಇದು ಸಹ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಭಿನ್ನಾಕ್ಷರ ಕ್ರಮದಂತೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು. 

ಪೂರ್ಣಾಕ್ಷರ ಕ್ರಮ: ಇದನ್ನು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವಂತೆಯೇ ಕ, ಗ, ಚ, ಡ ಮುಂತಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಆಕಾರಾಂತ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನೂ ಕಿ. ಗಿ, ಚಿ, ಡಿ, ಮುಂತಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಇಕಾರಾಂತ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನೂ ಒಂದೊಂದೇ ಸಲಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುವಂತೆಯೂ ಎಲ್ಲ ಅಕಾರಾಂತ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೂ ಏತ್ವವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸುವಂತೆಯೂ ಕೆ. ಅನಂತಸುಬ್ಬರಾಯರು ಸೂಚಿಸಿ 1932ರಿಂದಲೇ ಅನೇಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.

ಬೆರಳಚ್ಚು ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಸಮಿತಿ: ಹೀಗೆ ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಬೆರಳಚ್ಚಿಗಾಗಿ ನಾನಾ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದು ಅದೇ ಒಂದು ಭಾರೀ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟವಾದಾಗ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿ ನಿಧಿ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆ.ಸಿ. ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಇವೆಲ್ಲವುಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಾಗಿ ಆಗ ವಿಶ್ವ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ತಿರುಮಲೆ ತಾತಾಚಾರ್ಯ ಶರ್ಮ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರೊಡನೆ 1950ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಿತಿಯ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರು ಮೊದಲಿಂದಲೂ ಲಿಪಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದುದರಿಂದ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿದಂತೆ ಮಾಡಿ ಕಡೆಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಲಿಪಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಯಂತ್ರಕ್ರಮವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿ ಅಂಗೀಕಾರ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾದರಿ ಯಂತ್ರವನ್ನೂ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ಸಮಿತಿಯ ಬೆರಳಚ್ಚು ರಚನಾ ಕ್ರಮ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೂಡಲೆ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಜನತೆ ಶರ್ಮ ಸಮಿತಿ ಸೂಚಿಸಿದ ಲಿಪಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಇತರರು ಸೂಚಿಸಿದ ಲಿಪಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಒಪ್ಪದೆ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿತು. ಆ ತನಕ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಸಭೆ, ಸಮ್ಮೇಳನ, ಪತ್ರಿಕೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟು ಜನ ಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಪೂರ್ಣಾಕ್ಷರ ಯಂತ್ತವನ್ನೇ ಸರ್ಕಾರ ತಯಾರು ಮಾಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಮನವಿಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ಬಂದುವು. 

1956ರಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯ ರಚನೆಯಾದಾಗ ಆಗಿನ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಎಸ್.ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಈ ವಿಚಾರ ಕುರಿತು ಯಂತ್ರಕರ್ತರು, ಶರ್ಮ ಸಮಿತಿಯವರು, ಸರ್ಕಾರಿ ತಜ್ಞ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿ ಮುಖಂಡರ ಸಭೆ ಕರೆದು ಎಲ್ಲ ವಿಚಾರಗಳನ್ನೂ ಕೂಲಂಕುಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಚರ್ಚಿಸಿ ಕಡೆಗೆ ಅನಂತಸುಬ್ಬರಾಯರ ಪೂರ್ಣಾಕ್ಷರ ಯಂತ್ರ ಕ್ರಮವೇ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾದುದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಗೀಕಾರವಿತ್ತರು. ಇದರ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅನಂತರ ಕರಾರೂ ಆಯಿತು. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಬಿ.ಡಿ.ಜತ್ತಿಯವರು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆದಾಗ ಕರಾರು ಕಾರ್ಯ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬರದೆ ಯಂತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಏರ್ಪಾಡಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಾದುವು. ಆಗ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರು ಕನ್ನಡದ ಹಿತ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪುನಃ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ 1958ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆದರೂ ಇತರ ಯಂತ್ರಕರ್ತರ ಸಲುವಾಗಿ ಪುನಃ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಗುರುಬಸಪ್ಪನವರ ಸಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆರು ಮಾದರಿ ಯಂತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯ ಕ್ರಮಗಳು ನಡೆದ ಮೇಲೆ, 1960ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಹಾಲ್ಡಾ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1961ರಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲು 100 ಕನ್ನಡ ಯಂತ್ರಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಲಭಿಸಿದುವು. ಇಷ್ಟರೊಳಗೆ ನಾಲ್ಕು ಸಲ ಕರಾರುಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಭಾವವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಅನಂತರ ಸರ್ಕಾರದ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲೂ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬೆರಳಚ್ಚುಗಾಗರಿಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ವಾರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಬೆರಳಚ್ಚು ಮಾಡುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಆರಂಭವಾದುವು. 

ಮೊದಮೊದಲು ಸರ್ಕಾರವೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೂ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸುಲಭ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ರೆಮಿಂಗ್ಟನ್, ಫ್ಯಾಸಿಟ್ ಮತ್ತು ಗಾಡ್ರೆಜ್ ಕಂಪನಿಗಳೂ ಈಗ ಕನ್ನಡ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಸಹಸ್ರಾರು ಯಂತ್ರಗಳು ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವಾಣಿಜ್ಯ ಶಾಲೆಗಳು ಈ ಬಗೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 36,000 ಜನ ಈ ತನಕ (1982) ಬೆರಳಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ:

ಸರ್ಕಾರದ ಎಲ್ಲ ಕಚೇರಿಗಳು, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲವು ಕಚೇರಿಗಳು, ವಿಧಾನ ಮಂಡಲ ಕಾರ್ಯಾಲಯ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ರಷ್ಯಾ, ಅಮೆರಿಕ, ಜಪಾನ್, ಜರ್ಮನಿ, ಚೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ, ಯೂಗೋಸ್ಲಾಮಿಯಾ ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ರಾಯಭಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳ ವಾರ್ತಾ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಮಾನೊಟೈಪ್, ಲೈನೊಟೈಪ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‍ಟೈಪ್ ಯಂತ್ರಗಳೂ ಯಾವುದೇ ಲಿಪಿ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ತಯಾರಾಗಿ ಬಂದಿವೆ. 

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕಿರುವುದೇ ಕಾಗುಣಿತದ ಸಮಸ್ಯೆ. ಮಹಾಪ್ರಾಣ, ಒತ್ತಕ್ಷರಗಳದೂ ಅಷ್ಟು ಕಷ್ಟವಲ್ಲ. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವರಕ್ಷರಗಳೂ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರಗಳೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವುವಲ್ಲದೆ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಬೇರೊಂದು ಸ್ವರ ಚಿಹ್ನೆ ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮೇಯವಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರದ ಒಂದೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಅಳವಡಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಲಿಪಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ಭಿನ್ನಾಕ್ಷರ ಕ್ರಮಗಳೂ ನಡೆದುಹೋದುವು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ 26 ಅಕ್ಷರಗಳಿವೆಯೆಂದೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಅಕ್ಷರಗಳಿವೆಯೆಂದೂ ಅನೇಕರು ಭಾವಿಸುವಂತಾಯಿತು. ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ 26 ಅಕ್ಷರ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಬೆರಳಚ್ಚು ತಯಾರಾಗಿಲ್ಲ. ಬರೀ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದಲೇ ಯಾವ ಪುಸ್ತಕವೂ ಮುದ್ರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೈಬರವಣಿಗೆಯೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಣ್ಣ ಅಕ್ಷರಗಳು ಬೇರೆ ಬೇಕೆಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಾದಿಯಾಗಿ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಓದಿ ಬರೆಯಬೇಕಾದರೆ ಮುದ್ರಣದ ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯ 104 ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲೇ ಬೇಕು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಮೊತ್ತಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ 84 ಅಕ್ಷರಗಳಿದ್ದುವು. ಈಗ 92 ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವಷ್ಟು ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರ ರಚಿಸುವಾಗ ಸಾವಿರಾರು ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳು ಬಹಳವಾಗಿ ಚಿಂತನೆಮಾಡಿ ಕೇವಲ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರಪಂಚದ ಸಮಸ್ತ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಅದನ್ನು ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಕನ್ನಡದಂಥ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಲಿಪಿಗೂ ಅದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. 

ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಯಂತ್ರ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಲಿಪಿ ಬದಲಾವಣೆಕಾರರೂ ಭಿನ್ನಾಕ್ಷರ ಕ್ರಮದವರೂ ಭಾವಿಸಿದಂತೆ ಅಕ್ಷರಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕದೆ ಕನ್ನಡ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಾ ಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಉಳಿದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜೋಡಣೆಗಳನ್ನು ಅನಂತರ ಸೇರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಬೇಗನೆ ಬೆರಳಚ್ಚು ಮಾಡಲು ಪೂರ್ಣಾಕ್ಷರ ಕ್ರಮವೂ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ಷರತ್ತು ಹಾqದಂತೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಯಂತ್ರಕ್ಕೇ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಕನ್ನಡ ಬೆರಳಚ್ಚು ಕೀಲಿ ಮಣೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೇ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸ ಬಹುದಾಗಿದ್ದರೂ ಮುಂದಿನ ಹಲವು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕೀಲಿ ಮಣೆಯಂತೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
<poem>

</poem>

ಸುಧಾರಣೆಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರ
ಇತಿಹಾಸ
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರ