ಆರ್ಥರ್ ನ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಜೀವನ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಮೊನೊಮೌಥ್ ನ ಜಾಫ್ರಿ ಬರೆದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ "ಹಿಸ್ಟೊರಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನ್ನೇ" ಅಂದರೆ "ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟೇನ್" ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯು 1138ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದಿದ್ದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಹಾಗು ಥಳಕಿನ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಾಜರುಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ದರಾದ ಅಜ್ಞಾತವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ಟ್ರೊಜಾನ್ ಬ್ರುಟಸ್ ,7ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವೆಲ್ಶ್ ರಾಜ ಕಾಡ್ವಾಲ್ಯಾಡರ್ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಫ್ರಿಯು ಅದೇ ರೊಮನ್ ನಂತರದ ಆದಳಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥರ್ ನನ್ನುತನ್ನ" ಹಿಸ್ಟೊರಿಯಾ ಬ್ರಿಟೊನಮ್" ಮತ್ತು "ಅನ್ನಾಲೆಸ್ ಕ್ಯಾಂಬ್ರೆಯೆ" ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥರ್ ನ ತಂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆತ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ,ತಂದೆ ಉಥೆರ್ ಪೆಂಡ್ರಾಗೊನ್ ಆತನ ಮಂತ್ರವಾದಿ ಸಲಹೆಗಾರ ಮೆರ್ಲಿನ್ ,ಮತ್ತು ಆರ್ಥರ್ ಜನಿಸಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ಆತ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಉಥೆರ್ ಮೆರ್ಲಿನ್ ನ ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಆತನ ವೈರಿ ಗ್ಲೊರಿಯ್ಸನ್ ರೂಪಧರಿಸಿ ಆತನ ಹೆಂಡತಿ ಇಗ್ರೆನಾ ಜೊತೆಗೆ ಟಿಂಟಾಗೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ನಂತರ ಆಕೆ ಆರ್ಥರ್ ನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆತನ ತಂದೆಯ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷದ ಆರ್ಥರ್ ತಂದೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟೇನ್ ನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದ.ಅಲ್ಲದೇ ಸರಣಿ ಯುದ್ದಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ;ಇವೇ ಕದನಗಳ ಬಗ್ಗೆ "ಹಿಸ್ಟೊರಿಯಾ ಬ್ರಿಟೊನಿಮ್" ನಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆತ ಪಿಕ್ಟ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮೂಲಕ ಐಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಕನಿ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ನಂತರ ಆತನ ಆರ್ಥೇರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಆರ್ಥರ್ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ.ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆ,ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಗೌಲ್ ಗಳನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಗೌಲ್ ವಶಪಡಿಸಿದ ನಂತರವೂ ರೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದಲೇ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು,ಹೀಗಾಗಿ ಆರ್ಥರ್ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದವರೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆಗೆ ಇಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ಆರ್ಥರ್ ನ ಸೈನಿಕರು ಅಂದರೆ ಕೆಯುಸ್ (ಕಾಯ್ ),ಬೆಡ್ಯುರಸ್ (ಬೆಡಿವೆರೆ) ಮತ್ತು ಗೌಲ್ ಗೌನಸ್ (ಗವೇನ್ )ಮುಂತಾದವರು ಸೇರಿ ಗೌಲ್ ನಲ್ಲಿ ರೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಟ ಲುಸಿಯಸ್ ಟಿಬೆರಿಯಸ್ ನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.ಆದರೆ ಬ್ರಿಟೇನ್ ನಲ್ಲಿ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಆತನ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಮೊಡ್ರೆ ಡಸ್ (ಮಾರ್ಡ್ರೆಡ್ )ಆತನ ಪತ್ನಿ ಗೆನ್ನ್ಹಾಹುರಾಳನ್ನು(ಗೆನಿವರ್ಸ್ )ಮದುವೆಯಾಗಿ ಆರ್ಥರ್ ನ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ಆತನ ಕಿವಿಗೆ ಸುದ್ದಿ ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆರ್ಥರ್ ಬ್ರಿಟೇನ್ ಗೆ ಮರಳಿ ಮೊಡ್ರೆಡ್ಸ್ ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಆತನನ್ನು ಕೊರ್ನ್ವಾಲನಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಂಬ್ಲಾಮ್ ನದಿ ದಡದ ಮೇಲೆ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ;ಆದರೆ ಆತ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮರಣಾಂತಿಕಗಾಯಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಾನೆ. ಆತ ತನ್ನ ಆಡಳಿತದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಆತನ ನಿಷ್ಟಾವಂತ ಕಾನ್ ಸ್ಟಂಟೈನ್ ಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ;ಆತನನ್ನು ಆವ್ಲೊನ್ ಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಜಾಫ್ರಿಯ ವಿವರಣೆಯು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದು ಮುಕ್ತಚರ್ಚೆಗೆ ಬಿಟ್ಟ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 9ನೆಯ ಶತಮಾನದಲಿ ಬರೆದ "ಹಿಸ್ಟೊರಿಯಾ ಬ್ರಿಟೊನಿಮ್" ನಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಕ್ಸೊನ್ ಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಸಮರದ ಹನ್ನೆರಡು ಕದನಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿಯೂ ಜಾಫ್ರಿ ತಮ್ಮದರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ "ಅನ್ನಾಲೆಸ್ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಯೆ" ದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮ್ಲಾನ್ ಕದನದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥರ್ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತ ಎಂಬ ಸೂತ್ರಕ್ಕೂ ಜಾಫ್ರಿ ಬದ್ದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್ಥರ್ ಸಮಗ್ರ ಬ್ರಿಟೇನ್ ರಾಜ ಎಂಬ ಆತನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸಹ ಪೂರ್ವ ಗಾಲ ಫ್ರಿಡಿಯನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ಇದು "ಕುಲ್ ವಿಚ್ ಮತ್ತು ಒಲ್ವೆನ್" ,"ಟ್ರಿಯೆಡ್ಸ್ " ಮತ್ತು ಸಂತರ ಜೀವನ ಚರಿತೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಹೆಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜಾಫ್ರಿಯು ಆರ್ಥರ್ ನ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳಿಗಾಗಿ ಆತನ ನಿಕಟ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಗಾಲ್ ಫ್ರಿಡಿಯನ್ ವೆಲ್ಶ್ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.ಕೆಯುಸ್ (ಸೇಇ),ಬೆಡ್ಯುರಸ್ (ಬೆಡ್ವಿರ್ )ಗೆನಾಹೌರಾ (ಗೆನಾಹಾವ್ ಫೆರ್ )ಉಥೆರ್ (ಉತ್ಥಿರ್ )ಮತ್ತು ಬಹುಶ: ಕ್ಯಾಲಿಬರ್ನ್ಸಸ್ (ಕಾಲೆಡ್ ಫೆವಲಿಚ್ ) ನಂತರ ಇದೇ ಆರ್ಥರ್ ನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಬರ್ ಆಗಿದ್ದು. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಆತ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು,ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ,ಆದರೂ ಬ್ರಿನ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ "ಆರ್ಥರಿಯನ್ ವಿಭಾಗವು ಜಾಫ್ರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಯಾವುದೇ ಹಿಂದಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಬರೆದದ್ದಲ್ಲಾ ಎಂದೂ ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ". ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೆಲ್ಶ್ ಮೆಡ್ರುಟ್ ನ್ನು ಖಳನಾಯಕ ಮೊಡ್ರೆಡಸ್ ಎಂದು ಜಾಫ್ರಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾದಿದ್ದಾನೆ ಆದರೆ ಇಂತಹ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರವು ವೆಲ್ಶ್ ನ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೆ ಕಂಡು ಬಂದಿಲ್ಲ. "ಹಿಸ್ಟೊರಿಯಾ ರೆಗಮ್ ಬ್ರಿಟನ್ನೇಯು" ಜಾಫ್ರಿಯ ಸ್ವಂತದ ಸೃಷ್ಟಿಯೆಂದು ಆಧುನಿಕ ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇದನ್ನು ಸವಾಲಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಹಲವಾರು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ,ನಿವ್ ಬರ್ಗ್ ನ ವಿಲಿಯಮ್ ನ 12ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಒಂದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಫ್ರಿಯ "ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ" ಇದು ಆತನ "ಮನಸಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು" ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಜಾಫ್ರಿ ಆಶೆ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸಮ್ಮತಿಸುವದಿಲ್ಲ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಜಾಫ್ರಿಯ ಈ ವಿವರಗಳು 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಾಜ್ ರಿಟೊಮಸ್ ನನ್ನು ಹೋಲುವ ವಿವರಣೆಯು ಆರರ್ಥರ್ ಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ಆತ ವಾದಿದುತ್ತಾನೆ.ಈ ಪಾತ್ರವೇ ಮೂಲ ಆರ್ಥರ್ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಆಶೆ,ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ಸೆಲ್ಟಿಯಸ್ ಗಳು ಆಶೆ ಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 

ಆತನ ಯಾವುದೇ ಮೂಲಗಳಿರಲಿ ಆದರೆ ಜಾಫ್ರಿಯ "ಹಿಸ್ಟೊರಿಯಾ ರೆಗಮ್ ಬ್ರಿಟೇನ್ನೇಯ" ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಇಂದಿಗೂ ಮಾಸಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲೂ ಆಗದು. ಸದ್ಯ ಜಾಫ್ರಿಯ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಸುಮಾರು 200 ಬರಹಗಳ ಪ್ರತಿಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ,ಆದರೆ ಇದು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹೀಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ "ಹಿಸ್ಟೊರಿಯಾ" ದಲ್ಲಿನ ಪಠ್ಯಗಳ ಸುಮಾರು 60 ಬರಹಗಳು ವೆಲ್ಶ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.ಇವುಗಳನ್ನು 13ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಫ್ರಿಯ ಈ ಬರಹಗಳು "ಹಿಸ್ಟೊರಿಯಾ" ದ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿವೆ.18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಲೆವಿಸ್ ಮೊರಿಸ್ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.ಬಹು ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಾಫ್ರಿಯ "ಹಿಸ್ಟೊರಿಯಾ ರೆಗಮ್ ಬ್ರಿಟನ್ನೇ" ಯಾದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಆರ್ಥುರಿಯನ್ ನ ನಂತರದ ಇತಿಹಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಆದರೆ ಆರ್ಥುರಿಯನ್ ನ ರೋಚಕತೆಗಳು ಕೇವಲ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು.ಈ ಕಥೆಯ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನೇ ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.(ಉದಾ:ಮೆರ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಥರ್ ನ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣ)ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳು ರೋಮಾಂಚಕ ಕಥೆ ಹಾಗು ಮಂತ್ರ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸಾಹಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ನಂತರದ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಮೊನೊಮೌಥ್ ನ ಜಾಫ್ರಿ
ಟೆನ್ನಿಸನ್ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ
ಆಧುನಿಕ ಐತಿಹ್ಯ,ಪೌರಾಣಿಕತೆ