ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ವ್ಹಿಶ್‌‌'ನ ಸೇನಾಪಡೆಯು ಮುಲ್ತಾನ್‌‌ ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿನ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು, ಅವರ ತೋಫುಖಾನೆಗಳು ಬೆಂಕಿಯುಗುಳಲು ತೊಡಗಿದ್ದರಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿರುಕನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದವು, ಹಾಗೆ ಉಂಟಾದ ಬಿರುಕಿನ ಮೇಲೆ ಪದಾತಿದಳಗಳು ದಾಳಿಯಿಟ್ಟವು. ಮುಲ್‌ರಾಜ್‌‌ ಜನವರಿಯ 22ರಂದು ಶರಣಾದನು. ಆತನನ್ನು ಉಳಿದ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಕಾಲ ಸೆರೆಗೆ ತಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ಮುತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಂತು ಗೌಘ್‌‌‌ನ ಪಡೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ವ್ಹಿಶ್‌‌ನಿಗೆ ನೀಡಿತು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ವ್ಹಿಶ್‌‌'ನ ವಿಭಾಗವು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಾರೀ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಿಖ್ಖರು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.

ಗೌಘ್‌‌‌'ನ ಸೇನಾಪಡೆಯು ಖಾಲ್ಸಾ ಪಡೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ, ಅಶ್ವಸೈನಿಕ ಪಡೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಛೆ/ಜೆನಾಬ್‌ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಗೌಘ್‌‌‌'ನ ಪಡೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲು ಆದೇಶ ನೀಡಿ ಒಂದು ಕೊನೆಯ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ದಿಕ್ಕುಗೆಡಿಸುವ ನಡೆಯೊಂದನ್ನು ಷೇರ್‌‌ ಸಿಂಗ್‌‌ ಕೈಗೊಂಡನು. ಅವರು ಒಂದೆಡೆ ಸುರಿದ ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆಯಿಂದ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಲಾಗದೇ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಹ್ಯಾರ್ರಿ ಬರ್ನೆಟ್‌ ಲಮ್ಸ್‌ಡೆನ್‌ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಹಾಡ್ಸನ್‌ರವರುಗಳ ನೇತೃತ್ವದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌‌ ಅನಿಯತ ಅಶ್ವಸೈನಿಕ ಪಡೆಯವರು ಅಡ್ಡಬಂದರು. ಖಾಲ್ಸಾ ಪಡೆಯ ಮೇಲೆ ಗುಜ್ರಾತ್‌/ಗುಜರಾತ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಗೌಘ್‌‌‌ ಫೆಬ್ರವರಿ 13ರಂದು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದನು. ಇಲ್ಲಿ ಆತನು ಬಹುತೇಕ 100 ಫಿರಂಗಿಗಳಿಂದ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸತತ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಕದನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದುದು, ಸಿಖ್ಖರು ತಮ್ಮ ಅಲ್ಪ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಶ್ರಯತಾಣಗಳಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ನಂತರ ಆತನು ತನ್ನ ಅಶ್ವಸೈನಿಕ ಪಡೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕುದುರೆ ಮೇಲಿನ ಫಿರಂಗಿಬಂಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡವರನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಕಳಿಸಿದನು, ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು.

ಛತ್ತಾ/ಟ್ಟಾರ್‌‌ ಸಿಂಗ್‌‌ ಮತ್ತು ಷೇರ್‌‌ ಸಿಂಗ್‌‌ರವರುಗಳು ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಯ ಸಮೀಪ ಮಾರ್ಚ್‌ 12ರಂದು ಶರಣಾದರು. ಸುಮಾರು 20,000 ಮಂದಿ ಸೈನಿಕರು (ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅನಿಯತ ಅಶ್ವಸೈನಿಕ ಪಡೆ) ತಮ್ಮ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಶರಣಾದರು. ಆಫ್ಘನ್‌‌ ದತ್ತದಳ/ತುಕಡಿಯು ಅವಸರ ಅವಸರವಾಗಿ ಅಟ್ಟಾಕ್‌ನಿಂದ ಪೇಷಾವರದವರೆಗಿನ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದಾಗ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮತ್ತೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ದೋಸ್ತ್‌‌ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌‌ ಖಾನ್‌ ನಂತರ ಈ ನಗರಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟವೆಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದನು.

ದುಲೀಪ್‌ ಸಿಂಗ್‌‌ ಲಾಹೋರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ದರ್ಬಾರನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್‌‌ನ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲಿನ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಚ್‌ 30ರಂದು ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದನು. ಪಂಜಾಬನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಡಾಲ್‌ಹೌಸಿ ಯು ಹೊರಡಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಆಗ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಓದಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಕೇವಲ ಅರ್ಲ್‌ ಆಗಿದ್ದ ಡಾಲ್‌ಹೌಸಿಯು ತಾನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಸೇವೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌‌ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಒಕ್ಕಣಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗಗಳ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ದರ್ಜೆಗೆ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದು ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್‌ ಎನಿಸಿಕೊಂಡನು. ಗೌಘ್‌‌‌ ಕೂಡಾ ತನ್ನ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಪಡೆದರೂ, ಛಿ/ಚಿಲ್ಲಿಯನ್‌‌ವಾಲಾ ಕದನದಲ್ಲಿನ ಆತನ ಯುದ್ಧತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತನ ಜೀವನದ ಉಳಿದ ಭಾಗದುದ್ದಕ್ಗೂ ಟೀಕೆಗಳನ್ನೆದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಖಾಲ್ಸಾ ಪಡೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಥಳೀಯರಿಂದ ವಿರೋಧ ಬರುವಂತೆ ಎತ್ತಿಕಟ್ಟಿದ್ದುದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕಿರಿಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌‌ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕರಿಗೆ ನಂತರದ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಅಂತಿಮ ಕದನಗಳು
ಪ್ರಥಮ ಆಂಗ್ಲೋ-ಸಿಖ್‌‌ ಸಮರಾನಂತರದ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಯುದ್ಧದ ಪಥ