ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯ ಪ್ರೊಕಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇದು ಮೂಲತ: ಎಂಡೊಸಿಂಬೈಯೊಟಿಕ್‌ ಪ್ರೊಕಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿರಬಹುದೆಂದಯ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. 

ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯನ್ DNA ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ಇದು ಒಂದು ವೃತ್ತೀಯ ಕ್ರೊಮೊಸೊಮ್‌ನ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿರೂಪಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರೆಸ್ಪಿರೇಟರಿ ಚೈನ್‌ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯದ ಕ್ರೊಮೊಸೊಮ್‌ಗಳು ರಿಡಾಕ್ಸ್‌ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿಗೆಯೆ ಜೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ರಿ ಡಾಕ್ಸ್‌‌ ರೆ ಗ್ಯುಲೇಷನ್‌ಗೆ Co -ಲೊಕೇಷನ್‌ನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ ಎಂದು CoRR ಹೈಪಾತಿಸೀಸ್‌ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯದ ಜೀನೊಮ್‌ ಕೆಲವು ರೈಬೊಸೊಮ್‌ಗಳ RNAಗಳನ್ನು ಕೊಡ್‌ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಇದು ಮೆಸೆಂಜರ್‌ RNA ಗಳನ್ನು ಪ್ರೋಟಿನ್‌ಗಳಾಗಿಸುವ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಷನ್‌ಗೆ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುವ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು tRNA ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕೋಡ್‌‌ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ರಚನೆಯು ಪ್ರೊಕಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೊಟಿಯೊಬಾಕ್ಟಿರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಪರಿವರ್ತವಾದ ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯದ DNA ಯು ಜೆನಿಟಿಕ್‌ ಕೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ (ಅನುವಂಶಿಕ ಸಂಕೇತ) ಕೂಡ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು,ಪ್ರೊಟೊ-ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯನ್‌ ಎಂದು ಕೆರೆಯಲಾಗಿವ ಇದರ ಪೂರ್ವಜ, ಪ್ರೊಟಿಯೊಬಾಕ್ಟಿರಿಯ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೊಟೊ-ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯನ್‌, ರಿಕೆಟ್ಟ್‌ಸಿಯ ಜೊತೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯದ ಪೂರ್ವಜನಿಗೂ ಅಲ್ಫಾ-ಪ್ರೊಟಿಯೊಬಾಕ್ಟಿರಿಯ ನಡುವೆಯಿರುವ ನಿಖರ ಸಂಬಂಧ ಕುರಿತಂತೆ, ಹಾಗು ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಸ್‌ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನಂತರ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಯಿತೆನ್ನುವುದು ಈಗಲೂ ವಿವದಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ.

ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯದ DNA ಗಳಿಂದ ಕೋಡ್‌ ಮಾಡಲಾದ ರೈಬೊಸೋಮ್‌ಗಳು, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯದ 70S ರೈಬೊಸೋಮ್‌ ಅನ್ನು ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದ್ದೆಯೆ ಹೊರತು 80S ಸೈಟೊಪ್ಲಾಸ್ಮಿಕ್‌ ರೈಬೊಸೋಮ್‌ಗಳನ್ನಲ್ಲ, ಇದು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾರ್‌ DNAಗಾಗಿ ಕೋಡ್‌ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. 

ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯ ಅದರ ಅತಿಥೇಯ ಜೀವಕೋಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಎಂಡೊಸಿಂಬಯಾಟಿಕ್‌ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಲಿನ್‌ ಮಾರ್ಗುಲಿಸ್‌ ಎನ್ನುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ. ಎಂಡೊಸಿಂಬಯಟಿಕ್‌ ಹೈಪಾತಿಸೀಸ್‌ ಎನ್ನುವ ಊಹನವು, ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯ ಹೇಗೋ ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವಕೋಶದ ಎಂಡೊಸೈಟೊಸಿಸ್‌ನಿಂದ ಪಾರಾಗಿ ಸೈಟೊಪ್ಲಾಸಮ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಒಂದುಗೂಡಿತು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯಗಳು ಅತಿಥೇಯ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆಸ್ಪಿರೇಷನ್‌ (ಶ್ವಸನ) ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಇದು ಗ್ಲೈಕಾಲಿಸಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಫರ್ಮೆಂಟೆಷನ್‌ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬರವಾಗಿದ್ದ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ ವಿಕಾಸ ಹೊಂದುವ ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದವು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಅತಿಥೇಯ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಪೋಟೋಸಿಂಥೆಸಿಸ್‌ (ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ) ಮಾಡಲು ಸಕ್ಷಮವಾಗಿರುವ ಸಿಂಬಯಾಟಿಕ್‌ ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದವು. ಸಿಂಬೈಯೊಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿದಾಗ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಜೀವಿಸಬಲ್ಲಂತಹ ಪರಿಸರಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಸಿಂಬೈಯಾಟಿಕ್‌ ಸಂಬಂಧ ಪ್ರಾಯಶ: 1.7 ರಿಂದ 2 ಬಿಲಿಯನ್‌ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು. 

ಕೆಲವು ಯುನಿಸೆಲ್ಯುಲಾರ್‌ ಯೂಕರಿಯಾಟ್‌ಗಳ ಗುಂಪುನಿಲ್ಲಿ ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯ ಇರವುದಿಲ್ಲ,ಅವು:ಮೈಕ್ರೊಸ್ಪೊರಿಡಿಯನ್ಸ್‌, ಮೆಟಮೊನಾಡ್ಸ್‌ಮತ್ತು ಆರ್ಕ್‌ಅಮಿಬೆ. rRNA ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರಚಿತವಾದ
ಫೈಲೋಜೆನಿಟಿಕ್‌ ಟ್ರೀ (ಜೀವವಿಕಾಸ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ರಚಿಸಲದ ವಂಶವೃಕ್ಷ) ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗುಂಪುಗಳು ಬಹಳ ಪ್ರಿಮಿಟಿವ್‌(ಆದಿಮ) ಆದ ಯೂಕರಿಯಾಟ್‌ಗಳೆಂದು ಕಂಡು ಬಂದಿವೆ. 
ಇದು ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯಾಗಳಿಗು ಮುಂಚೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದನ್ನು ಲಾಂಗ್‌-ಬ್ರಾಂಚ್‌ ಅಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಷನ್‌ ಗಳ ಆರ್ಟಿಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌(ಕೃತಕಜ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಡಿರೈವ್ಡ್‌ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳು ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯದಿಂದ ಪಡೆದ ಜೀನ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಆರ್ಗೆನಲ್‌ಗಳನ್ನು(ಅಂಗಕ) ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ (ಉದಾ: ಮೈಟೊಸೊಮ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೊಜಿನೊಸೊಮ್‌). 

ಉತ್ಪತ್ತಿ/ಮೂಲ
ಶಕ್ತಿಯ ಪರಿವರ್ತನೆ
ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯದ ರೋಗಗಳು
ಜೀನೋಮ್