ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಲಭಿಸವುದಕ್ಕೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲೇ ಬಂಗಾಳಿ, ಗುಜರಾತಿ, ಮರಾಠಿ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರಗಳು ತಯಾರಾಗಿದ್ದುವು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು (1947) ರಾಜ್ಯಾಂಗ ರಚನೆಯಾಗುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೀ ಭಾಷೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಭಾಷೆಯಾಗುವುದೆಂದು ಇನ್ನೂ ಕರಡು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಾಡುವ ಅನೇಕ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಗಳು ನಾನಾ ವಿದೇಶೀ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಹಿಂದೀ ಭಾಷಾತಜ್ಞರ ಮೂಲಕ ಹಿಂದೀ ಕೀಲಿಮಣೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಹಿಂದೀ ರಾಷ್ಟ್ರಭಾಷೆಯೆಂದು ರಾಜ್ಯಾಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸುವುದರೊಳಗೇ ನಾನಾ ತರಹದ ಹಿಂದೀ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು (ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಉದ್ಯಮಿ ಒಂದೊಂದು ಬಗೆಯ ಕೀಲಿವ್ಮಣೆ ಇರುವ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು) ಸಹಸ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಶಾಲೆಗಳಿಗೂ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಿದರು. ಇದರಿಂದ ಹಿಂದೀ ಭಾಷೆಯ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತೆಂದು ಭಾವಿಸುವಂತಾದರೂ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದು ಹಾಗೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ಬೆರಳಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡೆದವರು ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಾಗಲಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಲು ತ್ರಾಸವಾಯಿತು. ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಗಳು ವ್ಯವಹಾರದ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಯಂತ್ರಗಳು ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಕಡೆಗೆ ಈಗ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ವಿಧವಾದ ಕೀಲಿ ಮಣೆಯ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಈಗ ಹಿಂದೀ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಯುವಂತಾಗಿದೆ.

ಈ ಮಧ್ಯೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಆಚಾರ್ಯ ಕಾಲೇಲ್ಕರ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೀ ಭಾಷೆಯ ಲಿಪಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಒಂದು ಬೆರಳಚ್ಚು ಕೀಲಿ ಮಣೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಸಲಹೆ ಮಾಡಲು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಪರ್ಯಾಲೋಚಿಸಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ತರಹ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೀಲಿ ಮಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ 19 ಪೂರ್ಣಾಕ್ಷರ ಕೀಲಿಗಳೂ 20 ಅರ್ಧಾಕ್ಷ ಚಲಿತ ಕೀಲಿಗಳೂ 6 ಅಚಲಿತ ಅಥವಾ ಸ್ಥಗಿತ (ಡೆಡ್‍ಕೀ) ಕೀಲಿಗಳೂ ಇರಬೇಕೆಂದು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಯಂತ್ರ ತಯಾರಾಗಿ ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. 

1956ರಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತಗಳ ರಚನೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರಗಳು ಬೇಗನೆ ತಯಾರಾಗಿ ಬಂದುವು. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಕಡೆಯದಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಯದಿದ್ದಂಥ ಲಿಪಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹೋರಾಟ 30 ವರ್ಷ ಪರ್ಯಂತ ನಡೆದುದೇ ಆಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿನವೆಂಬಂಥ ಉರ್ದು ಲಿಪಿಗೂ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ತಯಾರಾಗಿತ್ತು. 

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರ
ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರ
ಭವಿಷ್ಯ
ಇತಿಹಾಸ