ಮಂಗೊ ಪಾರ್ಕ್ (1771-1806) ಆಫ್ರಿಕದ ನೈಜರ್ ನದಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಅವನ ಟ್ರ್ಯಾವೆಲ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಇಂಟೀರಿಯರ್ ಆಫ್ ಆಫ್ರಿಕ (1799) 18ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೇಖಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿದರ್ಶನ, ಅವನ ತರುವಾಯ ಬಂದ ಪ್ರವಾಸ ಗ್ರಂಥ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ರಿಚರ್ಡ್ ಬರ್ಟನ್ನನ (1821-90) ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಿಂಧ್ ಆರ್ ದಿ ಅನ್‍ಹ್ಯಾಪಿ ವ್ಯಾಲಿ (1851), ಅವನ ಆಫ್ರಿಕ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಫಸ್ಟ್ ಸ್ಟೆಪ್ಸ್ ಇನ್ ಈಸ್ಟ್ ಆಫ್ರಿಕ (1856) ಹಾಗೂ ದಿ ಲೇಕ್ ರೀಜನ್ ಆಫ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಆಫ್ರಿಕ (1860) - ಈ ಪ್ರವಾಸ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಆಗ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಪಂಥದಿಂದ ಲೇಖಕರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕೃತಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದುವು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹಿಂದಿನ ಸಮುದ್ರ ಸಂಚಾರಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಭೂ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಭೂಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿಯ ಅನಾಗರಿಕ ಜನ ಇವು ಪ್ರವಾಸ ಲೇಖಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದುವು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಸಾಹಿತ್ಯ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆತ್ಮಕಥೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಾಳಿತು. ಕತ್ತಲೆಯ ಖಂಡವಾದ ಆಫ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಅರೇಬಿಯ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪ ಲೇಖಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದವು. ಮೊದಮೊದಲು ಮೆಕ್ಕಾನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದ ಆಂಗ್ಲರಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ್ ಬರ್ಟನ್ ಒಬ್ಬ, ಅಲ್ಲಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಪಿಲಿಗ್ರಿಮೇಚ್ ಟು ಅಲ್-ಮದೀನ ಅಂಡ್ ಮೆಕ್ಕಾ (1888) ಎಂಬ ಪ್ರವಾಸಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದ. ಬರ್ಟನ್ನನ ತರುವಾಯು ಚಾರಾಲ್ಸ್ ಡೌಟೀ (1843-1926) ಅರೇಬಿಯಾ ಡೆಸರ್ಟಾ (1888) ಎಂಬ ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಗದ್ಯಕ್ಕೆ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಭಾಷಾ ಸ್ಫುಟತೆಯನ್ನು ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಿಯ ಮೇಲೆ ಅರಬ್ಬಿ ಜನ ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಕುರಿತು ಟೆ.ಇ. ಲಾರೆನ್ಸ್ (1888-1935) ಬರೆದ ಸೆವೆನ್ ಫಿಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಟಂ (1926) ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯದಲ್ಲಿನ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪಡೆದ ಅನುಭವಗಳು ಇದೇ ರೀತಿ ಸರಳ ಸುಂದರವಾಗಿ ವರ್ಣಿತವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಜಾರ್ಜ್‍ಬೊರೋನ (1803-81) ಪ್ರವಾಸ ಗ್ರಂಥಗಳ ಲಕ್ಷಣವೇ ಬೇರೆ. ಅವನು ವಿಷಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ದೂರ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡದೆ ಪ್ರವಾಸಿವಿಷಯವನ್ನು ತನ್ನ ಕಲಾತ್ಮಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳೊಡನೆ ಬೆರೆಸಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಸಂಧಿಸಿದಾಗ ಆದ ಅನುಭವಗಳೇ ಅವನ ಗ್ರಂಥದ ವಸ್ತು. ಜಿಪ್ಸಿ ಜನರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಅವನಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು. ಅವನ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬೇಕೆ ಅಥವಾ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬೇಕೇ ಎಂಬುದು ಸಮಸ್ಯೆ. ಜನಜೀವನವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಗಮನಾರ್ಹ, ದಿ ಜಿಪ್ಸೀಸ್ ಇನ್ ಸ್ಟೇನ್ (1843) ವೈಲ್ಡ್ ವೇಲ್ಸ್ (1862)-ಇವು ಅವನ ಪ್ರವಾಸ ಲಕ್ಷಣದ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಈ ಲೇಖಕರ ಗ್ರಂಥಗಳಂತೆ ಅಭಿಜಾತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರವಾಸಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಇವು; ಜೇಮ್ಸ್ ಕಿಂಗ್‍ಲೇಕ್ ಎಂಬುವನ ಪೂರ್ಣ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ನಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕುರಿತ ಈಯೋಥೆನ್ (1844). ಅಮೆರಿಕದ ಲಫ್‍ಕಡೀಯೋ ಹುರ್ನ್ ಎಂಬಾತನ ಗ್ಲಿಂಪ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಅನ್‍ಫೆಮಿಲಿಯರ್ ಜಪಾನ್ (1894). ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೊಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಆರ್. ಎಲ್. ಸ್ಟೀವನ್ ಸನ್, ಡಿ. ಎಚ್. ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜೋಸಫ್ ಕಾನ್ರಾಡ್, ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರರಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ನಾನಾಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿ ಯುದ್ಧಾನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ನಾನಾದೇಶಗಳ ಜನ ಜೀವನ-ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರವಾಸರೂಪದ ಗ್ರಂಥಗಳು ವಿಪುಲವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದುವು.

ವಾಸ್ತವವೆಂದು ತೋರುವ ಭ್ರಾಮಕ ಪ್ರವಾಸಗಳು
ಲೇಖನ ಕಲೆಯ ವಸ್ತುವೆನಿಸುವ ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವಾಸ್ತವಿಕ ಪ್ರವಾಸಗಳ ವರದಿ
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಗ್ರಂಥಗಳು