ಫಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ನ ನಂತರ, ೧೯೧೫ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಬ್ರಿಟನ್, ತನ್ನ ನೌಕಾಪಥಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ-ದೋಣಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಹಿಂದೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯೆಂದು ದೃಢಪಟ್ಟಿದ್ದ ಬೆಂಗಾವಲು ದಳಗಳನ್ನು(ಹಾಗೂ ಇದು ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು ದೃಢಪಟ್ಟಿತ್ತು) ಸಂಪನ್ಮೂಲ-ಅಭಾವವೆಂದು ನೌಕಾಶಾಖೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಗಳು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಅವಧಿಯ ನೀರಡಿಯ ಸಿಡಿಗುಂಡುಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪುರಾತನವಾಗಿತ್ತು, ಹಾಗೂ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಯನ್ನು ಮುಳುಗಿಸುವ ಏಕೈಕ ಅವಕಾಶವೆಂದರೆ ಬಂದೂಕು ಹಾರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಸಮರನೌಕೆಯ ಮೂತಿಯಿಂದ ತಿವಿಯುವುದು. ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ-ದೋಣಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸುವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಇದಕ್ಕಿದ್ದ ಒಂದೇ ಉಪಾಯವೆಂದರೆ ಕ್ಯೂ-ಹಡಗಿನ ರಚನೆ, ಇದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುವ ಗೋಪ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಸಂಕೇತನಾಮಗಳು ಹಡಗುಗಳ ನಿರ್ಗಮನ ಬಂದರು, ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಕ್ವೀನ್ಸ್ಟೌನ್ ಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಜರ್ಮನ್ನರು "ಯು-ಬೂಟ್-ಫಾಲ್ಲೆ" ("U-ದೋಣಿ ಬಲೆ") ಎಂದು ಕರೆದರು. ಒಂದು ಕ್ಯೂ-ಹಡಗು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಲೆಗೆ ಬೀಳಬಹುದೆಂದು ಕಂಡುಬಂದರೂ ಸಹ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ತನ್ನಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾದ ಕ್ಯೂ-ಹಡಗು, ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಯು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆಂದು ವರದಿಯಾದಾಗ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏಕೈಕವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಒಂದು ಅಲೆಮಾರಿ ಆವಿ ನೌಕೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ದೋಣಿಯ ಹಡಗುಗಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಬಂದೂಕು ಯೋಗ್ಯ ಗುರಿಯೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ಒಂದು ಕ್ಯೂ-ಹಡಗು, ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ದೋಣಿಯ ನೌಕಾನಾಯಕನಿಗೆ (ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್) ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನೌಕಾ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಬದಲಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಬಂದು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಉತ್ತೇಜಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯೂ-ಹಡಗುಗಳ ಸರಕುಗಳೆಂದರೆ ಹಗುರವಾದ ಮರ(ತೆಪ್ಪ ಅಥವಾ ಬೆಣೆ) ಅಥವಾ ಮರದ ಸಣ್ಣ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು, ಹಾಗು ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ನೌಕಾ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿದರೂ ಸಹ ಇದು ತೇಲಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ದೋಣಿಯು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬರಲು ಹಾಗು ಹಡಗುಗಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿನ ಬಂದಕನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವಿಕ ತಂಡವು "ಹಡಗನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವಂತೆಯೂ" ಸಹ ನಟಿಸಬಹುದು. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ದೋಣಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ, ಕ್ಯೂ-ಹಡಗುಗಳ ವೇದಿಕೆಗಳು ಹಡಗುಗಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಬಂದಕುಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಲು ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಂದೂಕನ್ನು ಹಾರಿಸಬಹುದು. ಇದೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವೈಟ್ ಎನ್ಸೈನ್ ನನ್ನು(ರಾಯಲ್ ನೇವಿಯ ಪತಾಕೆ) ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯಕರ ಅಂಶದೊಂದಿಗೆ, ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ದೋಣಿಯು ಹಠಾತ್ ಆಗಿ ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕ್ಯೂ-ಹಡಗು ೨೩ ಜೂನ್ ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಯಗಳಿಸಿತು, ಇದು "ತರನಾಕಿ" ಎಂಬ ಬಲೆಗೆ ಕೆಡವುವ ಹಡಗಿನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ HMS "C೨೪" ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಯು "U-೪೦" ಯನ್ನು ಐಮೌತ್ ನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಹೆನ್ರಿ ಟೈಲರ್ CBE DSC RNರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಸಹಕಾರ ಪಡೆಯದ ಕ್ಯೂ-ಹಡಗು ೨೪ ಜುಲೈ ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿತು, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ "ರಾಜಕುಮಾರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್" , ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್-ವಾರ್ಡ್ಲಾ DSOರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ "U-೩೬" ಯನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿದರು. "ರಾಜಕುಮಾರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್" ರ ಪೌರ ನಾವಿಕ ದಳಕ್ಕೆ ನಗದನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಮರು ತಿಂಗಳ, HM ಆರ್ಮ್ಡ್ ಸ್ಮ್ಯಾಕ್ "ಇನ್ವರ್ಲ್ಯೋನ್" ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡ ಇನ್ನೂ ಸಣ್ಣದಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಎಳೆಬಲೆ ದೋಣಿಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಯನ್ನು ಗ್ರೇಟ್ ಯಾರ್ಮೌತ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಾಶಪಡಿಸಲಾಯಿತು "ಇನ್ವರ್ಲ್ಯೋನ್" , ಒಂದು ಸಣ್ಣ ೩ ಪೌನ್ಡರ್ (೪೭ mm) ಬಂದೂಕನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದಂತಹ ಬಲರಹಿತ ಹಡಗಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಶ್ ನೌಕಾದಳವು ೩ ಪೌನ್ಡರ್ ನಿಂದ ೯ ಬಾರಿ ತೀರ ಸಮೀಪದಿಂದ "U-೪" ಗೆ ಗುಂಡನ್ನು ಹಾರಿಸಿತು, ಉಳಿದಿದ್ದ ಜರ್ಮನ್ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು "ಇನ್ವರ್ಲ್ಯೋನ್ ನ" ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಹಡಗು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.

ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯, ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ HMS "ಬರಲೊಂಗ್" ನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗಾಡ್ಫ್ರೆ ಹರ್ಬರ್ಟ್ RN "U-೨೭" ನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿದರು, ಇದು ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಡಜನ್ ನಷ್ಟು ನಾವಿಕರು ಇದರಿಂದ ಪಾರಾಗಿ, ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗಿನೆಡೆಗೆ ಈಜಿದರು. ಹರ್ಬರ್ಟ್, ಇವರುಗಳು ಹಡಗಿನ ಸರಕಿಳಿಸುವ ಕೊಂಡಿಯಿಂದ ನುಸುಳಬಹುದೆಂದು ಆಪಾದಿಸಿ, ಉಳಿದವರನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲೇ ಗುಂಡಿಕ್ಕೆ ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶ ನೀಡಿದರು ಹಾಗು ಈಜಿ ಹಡಗಿನೆಡೆ ಕ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಇದು "ಬರಲೊಂಗ್ ಘಟನೆ" ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ.

HMS "ಫ್ಯಾರನ್ಬರೋ" (Q-೫), SM U-೬೮ನ್ನು ೨೨ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿತು. ಅದರ ಕಮ್ಯಾಂಡರ್, ಗಾರ್ಡನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ಬೆಲ್ ಗೆ VC ಪದವಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. 

ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್-ಕಮ್ಯಾಂಡರ್ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್ VC, DSO, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಗೆ ಸೇರಿದ ಒಬ್ಬ HMS "Prize" ಗೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕ್ರಾಸ್ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು, ಇವರು ೩೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ ರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದರು, ಇದು ತೀವ್ರತರವಾದ ಹಾನಿಗೊಳಪಟ್ಟಿತು. ತಮ್ಮ ಹಡಗು ಭಾರಿ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವವರೆಗೂ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಕಾದರು, ನಂತರ ೮೦ ಗಜದಷ್ಟು ಅಂತರಕ್ಕೆ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಯು ಬಂದಾಗ, ಅವರು ವೈಟ್ ಎನ್ಸೈನ್ ಗೆ ನಿಶಾನೆಯನ್ನು ತೋರಿದರು ಹಾಗು "ಪ್ರೈಸ್" ಬಂದೂಕನ್ನು ಹಾರಿಸಿತು. ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಯು ಮುಳುಗುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು ಹಾಗು ಇವರಿಗೆ ಜಯ ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೀವ್ರತರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಯು ಬಂದರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಹರಸಾಹಸ ಪಡಬೇಕಾಯಿತು. "U-೯೩" ನಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಬದುಕುಳಿದವರು ನಿಖರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವಂತೆ ತಮ್ಮ ಹಡಗಿನೊಂದಿಗೆ, ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್ ಹಾಗು ಅವರ ನೌಕಾಪಡೆಯು, ೧೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ ರ ಮೇಲೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದರು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ೧೫೦ ಕದನಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕ್ಯೂ-ಹಡಗುಗಳು ೧೪ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ-ದೋಣಿಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ೬೦ ದೋಣಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ೨೦೦ ಕ್ಯೂ-ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ೨೭ ಹಡಗುಗಳು ನಾಶವಾದವು. ಮುಳುಗಿದ ೧೦%ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಕ್ಯೂ-ಹಡಗುಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಿಡಿಗುಂಡು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಗಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.

ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಜರ್ಮನ್ ನೌಕಾದಳವು, ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಆರು ಕ್ಯೂ-ದೋಣಿಗಳನ್ನು "ಹಾಂಡೆಲ್ಸ್ ಸ್ಚುಟ್ಜ್ಫ್ಲೋಟಿಲ್ಲೆ" ಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಿತು. ಶತ್ರುವಿನ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಸಹ ವಿಫಲವಾದವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ "ಮೋವೆ" ಹಾಗು "ವೂಲ್ಫ್" ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಸೈನಿಕ ದಾಳಿ ಹಡಗುಗಳಾಗಿದ್ದವು. 

ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯೂ-ಹಡಗಿನ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ HMS ಸಾಕ್ಸಿಫ್ರೆಜ್, ೧೯೧೮ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಇದು "ಅಂಚುಸ" ತಂಡದ ಫ್ಲವರ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಸ್ಲೂಪ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ HMS "ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್" ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಹಾಗು ೧೯೮೮ರವರೆಗೆ ಲಂಡನ್ ಡಿವಿಷನ್ RNR ಡ್ರಿಲ್ ಹಡಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು.

ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ
ಸಂಬಂಧಿತ ಪದಗಳು
ಆಧುನಿಕ ಹಡಗುಗಳ್ಳರ ವಿರುದ್ಧ ಬಳಕೆ
ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ಸಮರ