ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದ ಭೂಸುಧಾರಣೆಯು ಯಾವ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತೋ ಅದನ್ನು ಮಾಡಿತು; ಅಂದರೆ, ಗಣ್ಯರು ಹಾಗೂ ಭೂಮಾಲೀಕರನ್ನು ಅದು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿತು. ಅವರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೃಷಿಕರ ಒಂದು ಹೊಸ ಗುಂಪು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು, ಹಾಗೂ ಪಹ್ಲಾವಿ ಕುಟುಂಬದಂಥ ಹಿಂದೆ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಮೀನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೃಷಿಕರ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾದವು. ಸಣ್ಣ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪ್ರ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಕಂಡುಬಂದಿತಾದರೂ, ರೈತ ಸಮುದಾಯವು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಮಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಜಮೀನನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನರು ಮಾತ್ರವೇ ಯಾವುದೇ ಜಮೀನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಜಮೀನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವರ ಪೈಕಿ ಅನೇಕರು ತಮಗೆ ತಾವು ಆಸರೆಯಾಗಿರಲು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಏಳಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಕೃಷಿಕಕರು, ಸಣ್ಣ ಭೂಮಾಲೀಕರು, ಹಾಗೂ ಹಳ್ಳಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಎಂಬ ಮೂರು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಡುವಂತಾಗಲು ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮೊದಲನೆಯ ಗುಂಪು ಮಾತ್ರವೇ ಭೂಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಿತು. ಹಳ್ಳಿಯ ಹಿಂದಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ಜಮೀನಿನ ಪಾರುಪತ್ಯೆಗಾರರು, ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿನ ಕೆಲವೊಂದು ಭೂಮಾಲೀಕರು ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು. ಎರಡನೇ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಸೇರಿದ್ದರು; 10 ಹೆಕ್ಟೇರುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲದ ಜಮೀನನ್ನು ಇವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಆಸರೆಯಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕನಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಮೀನು ಎಂದು ಇದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇವರ ಪೈಕಿ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ತಂತಮ್ಮ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರಿಕೊಂಡರು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ಜಮೀನಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ನಿರರ್ಥಕವಾಗಿತ್ತು. ಕೊನೆಯ ಗುಂಪಿಗೆ ಯಾವ ಜಮೀನೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ; ಬೇಸಾಯದ ಕೂಲಿಯಾಳುಗಳಾಗಿ, ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ, ಅಥವಾ ಕುರಿಕಾಯುವವರಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾಗಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲನೇಕರು ಕೆಲಸವನ್ನು ಅರಸಿಕೊಂಡು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆಹೋದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಯಾವ ಜನರಿಗಾಗಿ ಭೂಸುಧಾರಣೆಗಳು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವೋ ಅಂಥ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಅದು ಜಮೀನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಹೊಸ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಅಥವಾ ಅರೆ-ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಕೆಳವರ್ಗವನ್ನು ಇದು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು ಎಂದು ಈ ಮೂಲಕ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಹುದು.

ಪರಿಣಾಮ ಹಾಗೂ ಅನುದ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಟೀಕೆ
ಭೂಸುಧಾರಣೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
ಸುಧಾರಣೆಗಳು