10 ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉತ್ತರದಿಂದ ಬಂಟುಗಳು ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ವಲಸೆ ಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಬೇಟೆಗಾರರ ಗುಂಪಿನ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಈಗ ಮಲವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರದೇಶವು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಂಟುಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದರೂ, ಕೆಲವರು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದರು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೆತನ ಆಧರಿಸಿದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1500 ಎ.ಡಿ ಯಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಒಂದು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದರು, ಅದು ಈಗ ನಖೋಡಕೊಟ ಎನ್ನುವ ಉತ್ತರದಿಂದ ಜಂಬೇಜಿ ನದಿಯವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಮಲವಿ ಸರೋವರದಿಂದ ಈಗ ಜಾಂಬಿಯಾ ಎನ್ನುವ ಲುಆಂಗ್ವ ನದಿಯವರೆಗೂ ತಲುಪಿತು.

1600 ರ ನಂತರ, ಒಬ್ಬ ದೇಶೀಯ ರಾಜನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು ಒಂದುಗೂಡಿದ ಕೂಡಲೆ, ಮೂಲ ನಿವಾಸಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವ್ಯಾಪಾರಗಾರರು ಮತ್ತು ಸೇನಾಪಡೆ ಸದಸ್ಯರ ಜೊತೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿ ಬೆಳೆಸಲು ವಿಚಾರಮಾಡಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1700 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಷ್ಟ್ರವು ಅನೇಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪಂಗಡಗಳ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು, ಇದನ್ನು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ತಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಡೇವಿಡ್ ಲಿವಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ 1859 ರಲ್ಲಿ ಮಲವಿ ಸರೋವರವನ್ನು (ಆಗ ನ್ಯಾಸಾ ಸರೋವರ) ತಲುಪಿದನು, ಹಾಗೂ ಮಲವಿಯು ಬ್ರಿಟೀಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ ನ್ಯಾಸಾ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ಅಧಿಕಾರದ "ಥಿನ್ ವೈಟ್ ಲೈನ್" ಎಂದು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ, 1891 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸಾ ಪ್ರದೇಶದ ವಸಾಹತು ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಯವ್ಯಯಕ್ಕಾಗಿ 10,000 ಪೌಂಡುಗಳು ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಇದು ಹತ್ತು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ನಾಗರಿಕರು, ಇಬ್ಬರು ಸೇನಾ ಪಡೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಎಪ್ಪತ್ತು ಪಂಜಾಬಿಸಿಖ್ಖರು ಹಾಗೂ ಎಂಬತ್ತೈದು ಜಾಂಜಿಬಾರಿನ ಕೂಲಿಯಾಳುಗಳನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಾರರು ನಂತರ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಹಾಗೂ ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಗಳ, 94,000 ಚದುರ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ನ್ಯಾಸಾ ಪ್ರದೇಶದ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರಿಂದ 1944 ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಸಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್(ಎನ್ ಎ ಸಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು 1953 ರರಲ್ಲಿ, ಸೆಟ್ರಲ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಫೆಡರೇಶನ್(ಸಿ ಎ ಎಫ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ರೊಡೇಶಿಯಾ ಜೊತೆ ನ್ಯಾಸಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ ಅನೇಕ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸೇರಿಸಿತು. ಈ ಜೋಡಣೆಯು ಆಫ್ರಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳ ವಿರೋಧವನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಎನ್ ಎ ಸಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಘಾನಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೈದ್ಯ ಡಾ. ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಕಮುಜು ಬಂಡ, ಸಿ ಎ ಎಫ್ ನ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದನು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ಯೇಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು 1958 ರಲ್ಲಿ ಅವನು ನ್ಯಾಸಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಬಂಡ ಎನ್ ಎ ಸಿ ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು ಹಾಗೂ ಅವನು 1959 ರಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಕಾರಾಗೃಹಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಮೊದಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಸಜ್ಜು ಗೊಳಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದನು. ಅವನು 1960 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಕಾಲೋನಿಯ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಬಹುಮತ ಕೊಡಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ಉಪವಾಕ್ಯ ಸಹಿತ, ನ್ಯಾಸಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟನು.

1961 ರಲ್ಲಿ ಬಂಡನ ಮಲವಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿ(ಎಮ್ ಸಿ ಪಿ) ಶಾಸನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮತ ಗಳಿಸಿತು ಹಾಗೂ 1963 ರಲ್ಲಿ ಬಂಡ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. 1963 ರರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಭೆಯು ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹಾಗೂ ಜುಲೈ 6, 1964 ರಂದು, ಬ್ರಿಟೀಷರಿಂದ ನ್ಯಾಸಾ ಪ್ರದೇಶವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮಲವಿ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಎಮ್ ಸಿ ಪಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಮಲವಿಯು ಏಕೈಕ ಪಕ್ಷದ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. 1970 ರಲ್ಲಿ ಬಂಡ ಸ್ವತಃ ಅಜೀವ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡನು. ಸುಮಾರು 30 ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ಬಂಡ ತನ್ನ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿರೋಧವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಮತ್ತು ತನಗೆ ಯಾವುದೇ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲವೆಂದು ಭರವಸೆಗೊಳಿಸಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಆಳಿದನು.

ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರೂರ ನಡತೆಯಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಒಂದು ಬಡ, ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ, ಖನಿಜ-ಕೊರತೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಹೇಗೆ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸ ಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷನಾದಾಗ ಮಲವಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉದಾಹರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಬಂಡ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿದನು. ಅದು ಕೊನೆಗೆ ದೇಶದ ಜಿ ಡಿ ಪಿ ಯ ಮೂರನೆಯ-ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ, ಸಂಬಳ-ಪಡೆಯುವವರ ನೌಕರ ಪಡೆಯ ಶೇಕಡ 10 ರಷ್ಟನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕಿಟ್ಟುಕೊಂಡನು.

ಹೆಚ್ಚಾದ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ, 1993 ರಲ್ಲಿ, ಬಂಡ ಪ್ರಜಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿದನು, ಅದರಲ್ಲಿ ಜನತೆಯು ಬಹು ಪಕ್ಷೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಚುನಾಯಿಸಿದರು. 1993 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಜೀವ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪದವಿಯನ್ನು ರದ್ದು ಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಎಮ್ ಸಿ ಪಿ ಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿ, ಒಂದು ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅದರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 1994 ರಲ್ಲಿ ಮಲವಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಬಹು-ಪಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದು, ಬಕಲಿ ಮುಲುಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷನಾದನು. 2004 ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಬಿಂಗು ವ ಮುಥಾರಿಕ ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಡುವವರೆಗೂ, ಮುಲುಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ರಾಜಕೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶವು 2009 ರಂತೆ "ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವೆಂದು" ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಮಲವಿಯಲ್ಲಿ ಬಹು ಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇನ್ನೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೇ 2009 ರಲ್ಲಿ, ಮಲವಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಬಹು ಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ತನ್ನ ವಿರೋಧಿಯಿಂದ ಚುನಾವಣಾ ಮೋಸದ ಆರೋಪಗಳನ್ನೆದುರಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಬಿಂಗು ವ ಮುಥಾರಿಕನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪುನಃ ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಇತಿಹಾಸ
ಶಿಕ್ಷಣ
ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಲಯಗಳು
ಸಂಸ್ಕೃತಿ