ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಾರ್ಶನಿಕ ಚಳವಳಿ ಯುಗದ ನಂತರದ ಸಂವಾದಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ "ಆಧುನಿಕತೆ"ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ನಿಯಮವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು (ಹ್ಯಾರ್ರಿಸ್ಸ್ 2000, 325). ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೂಲಭೂತ ಪದಗಳಲ್ಲಿ, ಆಂಥೋನಿ ಗಿಡ್ಡೆನ್ಸ್ ಆಧುನಿಕತೆಯನ್ನು ಹೀಗೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ -

ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜ ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಾಗರಿಕತೆಗಾಗಿ ಇರುವ ಒಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪದವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೀಗೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ - ಇದು (1) ಮಾನವನ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಪ್ರಪಂಚವು ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆಯೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯಂತಹ ಕೆಲವು ವರ್ತನೆಗಳು; (2) ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ; (3) ರಾಷ್ಟ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೂಹಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಆಧುನಿಕತೆಯು ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಮಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ಇದು ಯಾವುದೇ ಹಿಂದಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಗತದ ಬದಲಿಗೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಸಮಾಜವಾಗಿದೆ—ಹೆಚ್ಚು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ, ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ (ಗಿಡ್ಡೆನ್ಸ್ 1998, 94).

ಆಧುನಿಕತೆಯು 'ಮಾನವಕುಲವನ್ನು ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನಾಶೂನ್ಯತೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಶಕ್ತಿ'ಯೆಡೆಗೆ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ರೋಸೆನಾಯ್ 1992, 5). ಆದರೆ ಹೊಸ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳು ಎದ್ದವು. ಆಧುನಿಕತೆಯ ಯುಗವು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿಭಜನೆ ಹಾಗೂ ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂಬ ನೈಜತೆಯಿಂದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗೊಂಡಿದೆ (ಡೆಲಾಂಟಿ 2007). ಈ ನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ನಷ್ಟದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವು ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ. ಆಗಸ್ಟೆ ಕಾಮ್ಟೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರೆಡ್‌ವರೆಗೆ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ವಿವಿಧ ಚಿಂತಕರು ಲೌಕಿಕಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆಧುನಿಕತೆಯನ್ನು 'ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಯುಗ'ವೆಂದು ವಿವರಿಸಬಹುದು.

ಆಧುನಿಕತೆಯು ದಾರ್ಶನಿಕ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ತ್ವಗಳು ಸರಿದು, ಉಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳ ಪೂಜಾಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಬಲಿ ಮೊದಲಾದ ದೂರ ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಅತಿದುಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳೆಡೆಗೆ ಸಾಗುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಂದು ಥಿಯೋಡರ್ ಅಡೋರ್ನೊ ಮತ್ತು ಜಿಗ್ಮಂಟ್ ಬಾಮನ್ ಮೊದಲಾದ ತಾತ್ತ್ವಿಕ-ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ (ಅಡೋರ್ನೊ 1973; ಬಾಮನ್ 1989). ಆಧುನಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು "ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿಸುವಿಕೆ"ಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವೆಬೆರ್ ಮೊದಲಿಗೆ ನಿರೂಪಿಸಿದುದಕ್ಕಿಂತ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಅಪಮಾನುಷಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಜಾಗತೀಕರಣ, ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು 'ಪರ್ಯಾಯ ಆಧುನಿಕತೆ'ಗಳ ವಸಾಹತು-ನಂತರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಬಗೆಗಿನ ವಿವಾದದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಶ್ಮುಯೆಲ್ ಐಸೆನ್‌ಸ್ಟಾಟ್ 'ಬಹು ಆಧುನಿಕತೆ'ಗಳ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು (2003; ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ ಡೆಲಾಂಟಿ 2007). 'ಬಹು ಸ್ಥಿತಿ'ಯ ಆಧುನಿಕತೆಯು ಈ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಜಗದ್ವ್ಯಾಪಕವಾದ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿ ಸೂಚಿಸುವುದರಿಂದ 'ಆಧುನಿಕತೆ'ಯ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದಾಗಿ: 'ಆಧುನಿಕತೆಯು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯೀಕರಣವಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ' (ಡೆಲಾಂಟಿ 2007).

ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ
ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ
ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ
ಸಂಬಂಧಿತ ಪದಗಳು