ನೀರಾವರಿಯ ಉಪಯೋಗ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಳೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೀಳದಾಗ ಪೈರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು. ಈ ಉಪಯೋಗ ಭೂಮಿಯ ಗುಣ, ಬೀಳುವ ಮಳೆ, ವಾಯುಗುಣ, ಭೂಮಿಗೆ ಬಗ್ಗುವ ಬೆಳೆಗಳು-ಇವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಸುರಿದು ನೀರಾವರಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇ ಇಲ್ಲದೆ ಇರಬಹುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಬೀಳುವ ಮಳೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಕಾದರೂ ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಹುದು; ಅಥವಾ ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಪೈರಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲದೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಬಯಲು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಸತರಿಯ ಪೈರನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಮಳೆ ಸಾಲದೆ ಖುಷ್ಕಿ ಪೈರನ್ನೇ ಬೆಳೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರಾವರಿಯ ಪ್ರಯೋಜನ ನಿರ್ಣಯವಾಗುವುದು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ. ಅದು ಒಂದೇ ವರ್ಷದಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುವುದು ಸರಿಯಷ್ಟೆ. ಒಂದೇ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲು ನೈಋತ್ಯ ಮಾರುತ ಬೀಸುವಾಗ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರಿನ ಮಧ್ಯದ ತನಕವೂ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಗಾತ್ರ 450 ಛಿm ನಿಂದ 635 ಛಿm ವರೆಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಗುಂಬೆಯಲ್ಲಿ 900 ಛಿm ಗೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರಿನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರಿನ ಮಧ್ಯದ ತನಕ ಈಶಾನ್ಯ ಮಾರುತ ಬೀಸುವಾಗ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆಯ ವಲಯವೆನ್ನಬಹುದು.

ಪೂರ್ವ ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೂ ಮದರಾಸಿನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತಂಜಾವೂರಿನವರೆಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಪೂರ್ವ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಬರೋಡದವರೆಗೂ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 100 ಛಿm ಮಳೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನು ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯ ವಲಯಗಳೆನ್ನಬಹುದು. ಭಾರತದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 100 ಛಿmಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕಾಥಿಯವಾಡ ಮೊದಲಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಂತೂ 35 ಛಿmಗೂ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯ ವಲಯ. ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆಯ ನೀರನ್ನೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟು ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಸಮವಾಗಿ ಹರಡಿದರೆ ಸುಮಾರು 100 ಛಿm ಮಳೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷವೂ ಬೀಳುವ ಮಳೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ 60 ಛಿmಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಕಡೆ ನೀರಾವರಿಯಿಲ್ಲದೆ ಬೇಸಾಯ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ 175 ಛಿmಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ನೀರಾವರಿಯೇ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 26 ಲಕ್ಷ ಚಕಿಮೀ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ನೀರಾವರಿಯ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೈರುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ವರ್ಷ ಹುಚ್ಚು ಮಳೆ ಬಿದ್ದು ಪೈರುಗಳೆಲ್ಲ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿ ಹೊಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಬಂದು ತೊಂದರೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿ ಕ್ಷಾಮ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಂತೂ ನೀರಾವರಿ ಅತ್ಯವಶ್ಯ. (ಎಚ್.ಸಿ.ಕೆ.)

ಅಂತರ್ಜಲ ನೀರಾವರಿ
ಉಪಯೋಗ
ಕೆರೆ ನೀರಾವರಿ
ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶ ಯೋಜನೆಗಳು