ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಫೋರ್ತ್‌‌‌ ನದೀಮುಖಜ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮಹಾನಗರದ ಮೇರೆಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಪೆಂಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ ಗುಡ್ಡ/ಬೆಟ್ಟಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಕೇಂದ್ರ ತಗ್ಗುಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ನಂತರದ ತೀವ್ರ ಹಿಮೀಕರಣದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಮಹಾನಗರವು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಆಂತರಿಕ ದೋಷದಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಅಗ್ನಿಜನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ 350ರಿಂದ 400 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಠಿಣ ಬಸಾಲ್ಟ್‌‌ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತೀಯ ಘನೀಕೃತ ಲಾವಾಗಳ ಚೆದರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ, ಅವು ಅಲ್ಲಿನ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿವೆ. ಅದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಮುಂದೆ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ದಪ್ಪ ಮಂಜುಗೆಡ್ಡೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಇಬ್ಭಾಗವಾಗುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಬೀಳಿಸಿದ, ಮೆದುಶಿಲೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಗೆ ಮೈಲಿಯುದ್ದದ ವಸ್ತುಗಳ ಕಡಿದಾದ ಇಳುಕಲು ಗುಡ್ಡ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿ ವಿಲಕ್ಷಣವಾದ ಕಗ್ಗಲ್ಲು ಹಾಗೂ ಬಾಲ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಕ್ಯಾಸಲ್‌ ರಾಕ್‌. ಕಗ್ಗಲ್ಲುಗಳ ಉತ್ತರದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಹಿಮಪದರದ ಸವೆತವು ಅಗಾಧವಾದ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಕೆತ್ತಿತಲ್ಲದೇ ಈಗಿನ ಒಣಗಿಹೋದ ನಾರ್‌ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕೂಡಾ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ಕೊತ್ತಲವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಸೂಕ್ತವಾಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೋಟೆಯಾಗಿ ಈ ಸಂರಚನೆಯು ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕಾರ್ಬೋನಿಫೆರಸ್‌ ಅವಧಿಯಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಹಿಮಯುಗದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದೆಡೆಗೆ ಹಾದುಹೋದ ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದ ಸವೆತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಉಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥರ್ಸ್‌ ಸೀಟ್‌ ಎಂಬ ಸ್ಥಳವು ಹೊಂದಿದೆ. ಥಟ್ಟನೆ ಎಳೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತೇದುಹೋಗುವಿಕೆಯಂತಹಾ ಸವೆತದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಗ್ಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವದೆಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಿತಲ್ಲದೇ, ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮದೆಡೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡಿರುವ ಹಿಮಪ್ರವಾಹದ ಬಾಲವನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯ ಪೂರಿತವಾದ ಸೇಲಿಸ್‌ಬರಿ ಕಗ್ಗಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಅರ್ಥರ್ಸ್‌ ಸೀಟ್‌ನಿಂದ ಮಹಾನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳವರೆಗೆ ಹರಡಿರುವ ಟೆಸ್ಕೆನೈಟ್‌‌ ಪ್ರಪಾತಗಳ ಸರಣಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್‌ಮಾಂಟ್‌‌‌ ಮತ್ತು ಬ್ರಂಟ್ಸ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿನ ವಸತಿಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಹಾನಗರ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮನದಿಯು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡ ಉರುಳೆದಿಬ್ಬಗಳ ಸರಣಿಯುದ್ದಕ್ಜೂ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಲ್ಟನ್‌ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕಾರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ಫೈನ್‌ ಬೆಟ್ಟದಂತಹಾ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿನ ಇತರೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣಗಳು ಹಿಮನದಿಯುಂಟಾದ ಸವೆತಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದವು. ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ನ ನಗರಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ನೋಟವನ್ನು ನೋಡಲುತ್ತೇಜಿಸುವ ಬ್ರೈಡ್‌‌ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್‌‌‌ಫರ್ಡ್‌‌ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮಹಾನಗರದ ನೈಋತ್ಯದೆಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿರುವ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಶೃಂಗಗಳ ಸರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರದೆಡೆಗೆ ಫೋರ್ತ್‌ನ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ.

ಪೆಂಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ ಗುಡ್ಡ/ಬೆಟ್ಟಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಹಾರ್ಪೆರಿಗ್ಗ್‌‌‌‌ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ನೀರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರದ ಕೊಳಚೆ ನೀರು ವಾಟರ್‌ ಆಫ್‌‌‌ ಲೇಯ್ತ್‌‌ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದಲ್ಲದೇ, ಮಹಾನಗರದುದ್ದಕ್ಕೂ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಪೂರ್ವದೆಡೆಗೆ 29 km (18 ಮೈಲುಗಳು) ಹರಿದು ಲೇಯ್ತ್‌‌ನ ಬಳಿ ಇರುವ ಫೋರ್ತ್‌‌‌ ನದೀಮುಖಜ ಭೂಮಿಯ ಬಳಿ ಸೇರುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂ‌ ಟೌನ್‌‌ನ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಡೀನ್‌‌‌ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ, ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಫೆರ್ರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಥಾಮಸ್‌‌ ಟೆಲ್‌ಫರ್ಡ್‌ರಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡು 1832ರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಕಮರಿಗೆ ತುದಿಯಿಂದ ತುದಿಗೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ "ಡೀನ್‌‌‌ ಸೇತುವೆ" ಯಿಂದ ಬಳಿ ಮಹಾನಗರ ಕೇಂದ್ರಭಾಗಕ್ಕೆ ನದಿಯು ಹತ್ತಿರವಾಗುವುದು. ವಾಟರ್‌ ಆಫ್‌‌ ಲೇಯ್ತ್‌‌ ವಾಕ್‌‌ವೇ/ನಡೆದಾರಿ ಎಂಬುದು ಬಲೆರ್ನೋನಿಂದ ಲೇಯ್ತ್‌‌ವರೆಗಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ 19.6 km (12.2 ಮೈಲಿಗಳು)ಗಳಷ್ಟು ದೂರ ನದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಮಿಶ್ರಿತ ಬಳಕೆಯ ಪಥವಾಗಿದೆ.

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಡಾಲ್ಮೆನಿಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿನ ಪ್ರೆಸ್ಟಾನ್‌ಗ್ರೇಂಜ್‌‌ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯುಳ್ಳ 1957ರಲ್ಲಿ ನಿಯುಕ್ತವಾದ ಹಸಿರು ವಲಯದಿಂದ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. 3.2 km (2 ಮೈಲಿಗಳು)ಗಳಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿರುವ ಹಸಿರು ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವು ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ನ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಹೊರಮುಖವಾಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಗರಪ್ರದೇಶಗಳು ರಾಶಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದಾಗಿತ್ತು. ಹಸಿರು ವಲಯದೊಳಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಸ್ಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಯಲ್‌‌ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಷೋಗ್ರೌಂಡ್‌/ಪ್ರದರ್ಶನಮೈದಾನಗಳಂತಹಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಈ ವಲಯದೊಳಗೇ ಇವೆ. ಇದೇರೀತಿ ಜ್ಯೂನಿಪರ್‌‌ ಗ್ರೀನ್‌‌‌‌‌ ಮತ್ತುಬಲೆರ್ನೋಗಳಂತಹಾ ನಗರಪ್ರದೇಶದ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಹಸಿರು ವಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಇವೆ. ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಸಿರು ವಲಯದ ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾನಗರದೊಳಗಿನ ಹಸಿರು ವಲಯವಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತಗೊಂಡ ತುಂಡು ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು, ಆದರೆ ಇದುವರೆಗೂ ಅವುಗಳು ಪ್ರಧಾನ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಹಾಲಿರುಡ್‌‌ ಪಾರ್ಕ್‌‌ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಸ್ಟಾರ್‌‌ಫೈನ್‌‌ ಬೆಟ್ಟ ಹಸಿರು ವಲಯದ ಇಂತಹಾ ಸ್ವತಂತ್ರ ತುಂಡುಭೂಮಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವೂ ಕೂಡಾ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಬಹುತೇಕ ಉಳಿದ ಭಾಗದ ಹಾಗೆ ಸೌಮ್ಯ/ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ, ಸಮುದ್ರತಡಿಯ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದರ ಉತ್ತರೀಯ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲಗಳು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಹಗಲಿನ ತಾಪಮಾನಗಳು ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಘನೀಕರಣ ಬಿಂದುವಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಲುಪುವಂತಿದ್ದು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಾಸ್ಕೋ, ಲಾಬ್ರಡಾರ್‌‌‌ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಫೌಂಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆ ತಾಪಮಾನಗಳು ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದ್ದು, ದೈನಂದಿನ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ 22 °Cಗೆ ಮೀರಿರುತ್ತದೆ. ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವೆಂದರೆ 4 ಆಗಸ್ಟ್‌ 1975ರಂದು ಇದ್ದ 31.4 °C. ತಾಪಮಾನದ ವಿಪರೀತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮಹಾನಗರಕ್ಕಿರುವ ಸಾಮೀಪ್ಯವು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವು ಇರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಜೋರುಗಾಳಿಯ ಮಹಾನಗರವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಪಡೆದಿದೆ, ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಪಶ್ಚಿಮದ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋದಂತಹಾ ಮಹಾನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಮಳೆಗೆ ಇಂಬು ನೀಡುವ ಕೊಲ್ಲಿ ಮಾರುತದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಅಸ್ಥಿರ ಗಾಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಹಾಗೆ ನೈಋತ್ಯದಿಂದ ಬೀಸುವುದು ಪ್ರಧಾನ ಗಾಳಿಯಾಗಿದೆ. ವರ್ಷದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಹುತೇಕ ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಯಿಂದ ಬೀಸುವ ಮಾರುತಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಒಣದಾಗಿದ್ದರೂ ತಣ್ಣಗಿರುತ್ತವೆ. ಐರೋಪ್ಯ ಉಗ್ರ ಚಂಡಮಾರುತಗಳೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತೀವ್ರತರದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌‌ ವಾಯುಭಾರಕುಸಿತಗಳು ಮಹಾನಗರದ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ನಿಂದ ಮೇವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತದೆ.

ಆಟ
ಭೂಗೋಳ
ಸಾರಿಗೆ
ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ