ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾವಿನ ಕಡಿತಗಳು ವಿಷಕಾರಿಯಾದ ಹಾವಿನಿಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ 3,000 ಹಾತಿಯ ಹಾವುಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ 5 ಪ್ರತಿಶತ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾನವನಿಗೆ ಅಪಯಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾವನ್ನು ಹೊರತುಡಿಸಿ ಉಳಿದೆಲ್ಲೆಡೆ ಹಾವುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ವಿವಿಧತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾವಿನ ಕುಟುಂಬವೆಂದರೆ ಕೊಲುಬ್ರಿಡ್‌ಗಳು, ಇವು ಸುಮಾರು 700 ವಿಷಕಾರಿ ಜಾತಿಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಕೇವಲ ಐದು ಪಂಗಡಗಳು—ಬೂಮ್ಸ್‌ಲಾಂಗ್‌ಗಳು, ಟ್ವಿಗ್ ಹಾವುಗಳು, ಕೀಲ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ ಹಾವುಗಳು, ಹಸಿರು ಹಾವುಗಳು, ಮತ್ತು ಸ್ಲೆಂಡರ್ ಹಾವುಗಳು—ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಮರಣಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.

ಹಾವಿನ ಕಡಿತಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ವರದಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದರ ಬಗೆಗೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಖಚಿತವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ 5.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಾವಿನ ಕಡಿತಗಳು, 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ವಿಷವೇರುವಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು 125,000 ಸಾವುಗಳುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಒನ್ನೊಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ 1.2ರಿಂದ 5.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಾವಿನ ಕಡಿತಗಗಳು, 421,000ರಿಂದ 1.8 ಮಿಲಿಯನ್ ವಿಷವೇರುವಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು 20,000ರಿಂದ 94,000 ಸಾವುಗಳುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಸಾವಿನಿಂದ ಬದುಕುಳಿದವರು ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಹಾನಿ, ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗವಿಕಲತೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಎಷ್ಯಾ, ಆಗ್ನೇಯ ಎಷ್ಯಾ, ಮತ್ತು ಸಬ್-ಸಹಾರನ್ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಭಾರತವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾವಿನ ವಿಷವೇರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾವುಗಳುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಾವುಗಳು ಈ ದೊಡ್ಡ ನಾಲ್ಕು ಹಾವುಗಳಿಂದಾಗುತ್ತದೆ, ಅವೆಂದರೆ ರುಸಲ್‌ನ ವೈಪರ್, ನಾಗರ ಹಾವು, ಸಾ-ಸ್ಕೇಲ್ಡ್ ವೈಪರ್, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರೈಟ್. ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 1000ಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 80 ಸಾವುಗಳು ರುಸಲ್‌ನ ವೈಪರ್‌ನಿಂದಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಯೋಟ್ರೊಪಿಕ್‌ಗಳು ಶೂಲದಂತಹ ತಲೆಯಿರುವ ಹಾವುಗಳಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಚ್ಚುವಿಕೆಯು ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳಿದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಹೆಡ್‌ ಮತ್ತು ಟೆರ್ಸಿಯೊಪೇಲೊಗಳು ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ರಾಟಲ್‌ಹಾವುಗಳು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಜಾತಿಯಾಗಿದೆ. 

ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪಫ್ ಆ‍ಯ್‌ಡರ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದಾಗ್ಯೂ ಪಫ್ ಆ‍ಯ್‌ಡರ್‌ಗಳಿಲ್ಲದ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸಾ-ಸ್ಕೇಲ್ಡ್ ವೈಪರ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಡಿತಗಳು ಕೈಗಾರಿಕಾ ತೋಪು‌ಗಳಲ್ಲಾಗುತ್ತವೆ, ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾವಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಳೆ ತೋಪುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಹಾವುಗಳೆಂದರೆ ನೈಟ್ ಆ‍ಯ್‌ಡರ್‌ಗಳು, ರಬ್ಬರ್‌ ಮತ್ತು ತಾಳೆ ತೋಪುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲಪಿಡ್‌ಗಳು, ನಾಗರಹಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಂಬಾ‌ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೆನಾಮಸ್ ಕೊಲಾಬ್ರಿಡ್‌ಗಳಾದ ಬೂಮ್ಸ್‌ಲಾಂಗ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಹಾವುಗಳು ಯುರೋಪಿನ ಜಾತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ, ಅಂದಾಜು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 100 ಸಾವುಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಕೋಸ್ಟಲ್ ವೈಪರ್‌ಗಳು, ಪ್ಯಾಲಸ್ತೇನ್ ವೈಪರ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಲೆಬೆಟೈನ್ ವೈಪರ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಚ್ಚುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆನಾಮಸ್ ಎಲಾಪಿಡ್‌ಗಳಾದ ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ ಕೋಬ್ರಾಗಳು ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. 

ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ, ವಿಷಯುಕ್ತವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಹಾವುಗಳೂ ವೈಪರ್ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ನೋಸ್-ಹಾರ್ನಡ್ ವೈಪರ್, ಆ‍ಯ್‌ಸ್ಪ್ ವೈಪರ್, ಮತ್ತು ಲೆಟೆಸ್ಟೆಸ್ ವೈಪರ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಡಿತದ ಸಾವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಯುರೋಪ್ 731 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 30 ಜನರು ಹಾವಿನ ಕಡಿತದಿಂದ ಸಾವಿಗೀಡಾಗುತ್ತಾರೆ, ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವಿಷದ ಔಷಧದ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿನ ಹಾವಿನ ವಿಷವು ಹೆಚ್ಚು ನಂಜನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 

ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿದ ಏಕೈಕ ಖಂಡವಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಟೈಪ್ಯಾನ್ಸ್, ಟೈಗರ್ ಸ್ನೇಕ್ ಮತ್ತು ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಬ್ರೌನ್ ಸ್ನೇಕ್ ಗಳ ಕಡಿತವು ಉಳಿದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊಡೆದುಹಾಕುವಂತಿದ್ದು, ಕೊನೆಯದೇ ಸುಮಾರು 60% ಹಾವುಕಡಿದ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹಾವುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯುಕ್ತವಾದ ಹಾವುಗಳಾದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಔಷಧಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಗ ಸಿಗುವ ಕಾರಣ ಸಾವಿನ ಘಟನೆ ವಿರಳವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. 

ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಭೂಮಿಯ ಹಾವುಗಳ ಕಾಟದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಆದರೂ, ಸಮುದ್ರ ಹಾವುಗಳು ಹಿಂದೂ ಮಹಾ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ ಅಥವಾ ಕೆರಿಬಿಯನ್, ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಉರಜ ಜೀವಿಗಳು ದಡಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಹವಳದ ದಂಡೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಹಳದಿ-ಹೊಟ್ಟೆಯ ಸಮುದ್ರ ಹಾವು ಸಾಗರದಾಳದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಅಂತ ದಾಳಿಕೋರ ಹಾವುಗಳಲ್ಲವಾದರೂ ಇಂತಹ ಸಮುದ್ರ ಹಾವುಗಳ ಕಡಿತದ 50% ನಷ್ಟು ಮೀನುಗಾರರು ಮೀನಿನೊಡನೆ ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಈ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಷ ಏರಿದ ಪರಿಣಾಮವು ಕನಿಷ್ಟ ಸುಮಾರು 5 ನಿಮಿಷಗಳಿಂದ 8 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಕಡಿದ ಜೀವಿ, ಕಡಿದ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕಡಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ದೇಹದ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮುದ್ರ ಹಾವುಗಳು ವಿಷಪೂರಿತವಾಗಿದ್ದರೂ 80% ಗಳಷ್ಟು ಕಡಿತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷ ಏರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಷದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದು ಹಾವಿನ ಕಡಿತದಿಂದ ಸಾಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು 3% ಅಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿದೆ. 

ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ 120 ಪರಿಚಿತವಿರುವ ದೇಶೀಯ ಹಾವಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 20 ಮಾತ್ರ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ವಿಷಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ Viperidae and Elapidae ಗಳ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಆದರೂ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಮೈನೆ, ಅಲಾಸ್ಕಾ, ಮತ್ತು ಹವಾಯಿ ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕನಿಷ್ಟ 20 ವಿಷಯುಕ್ತ ಜೀವಿಗಳಿವೆ. ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾವು ಕಡಿತದ ಸಾವುಗಳು ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಡೈಮಂಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಬುಡುಬುಡಿಕೆ ಹಾವಿನ ಕಡಿತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾವಿನ ಕಡಿತಗಳು ದೇಶದ ನೈರುತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಘಟಿಸುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಬುಡುಬುಡಿಕೆ ಹಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಉಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ. ನಾರ್ಥ್ ಕೆರೋಲಿನಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾವಿನ ಕಡಿತದ ಘಟನೆಗಳು ಜರುಗುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರತೀ 100,000 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ 19 ಜನರು ಕಡಿತಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಯೆಂದರೆ ಪ್ರತೀ 100,000 ಜನರಿಗೆ 4 ಜನರು ಕಡಿತಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಜಾಗತೀಕವಾಗಿ, ಹಾವಿನ ಕಡಿತಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾವಿನ ಕಡಿತಗಳು ವರದಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಂಡಸರಾಗಿದ್ದು 17 ರಿಂದ 27 ವರ್ಷದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರು ಕಡಿತಕ್ಕೊಳಾಗಾದಾಗ ಸಾಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.

ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅತಿ ಹಳೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು
ಹಾವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ
ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕಶಾಸ್ತ್ರ