ಏಕಮಸೂರದಿಂದ ಹಲವಾರು ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮಸೂರಗಳು, ಪರಿಶೋಧಿಸಿದ ಮಸೂರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂತ ಮಸೂರಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಏಕದರ್ಪಣ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಪ್ರತಿಫಲಕ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ದೃಷ್ಟಿ ದರ್ಪಣವಾಗಿ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವು ದರ್ಪಣ, ಪ್ರಿಸಂ ಮತ್ತು ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಂಯುಕ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಎರಡು ಸಮತಲದ ಮಸೂರ ಅಳವಡಿಸಿ, ತಯಾರಿಸಲಾದ ಪರಿದರ್ಶಕ ಅಥವಾ ಪೆರಿಸ್ಕೋಪ್ ಉಪಕರಣವನ್ನು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಜ್ಞಾನದ ಅತಿಮುಖ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ದೃಷ್ಟಿ ಉಪಕರಣಗಳಾದ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ (ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್) ಹಾಗೂ ದೂರದರ್ಶಕ (ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್) ವನ್ನು ಡಚ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು.ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುವಿನ ಮಸೂರ ಮತ್ತು ನೇತ್ರಕವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಳವಡಿಸಿ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವನ್ನು ಮೊದಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುವಿನ ಮಸೂರವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಭೂತಗಾಜು. ಇದನ್ನು ಅತಿಸಣ್ಣ ನಾಭಿದೂರದೊಂದಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ನೇತ್ರಕವು ಸಹಜವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ನಾಭಿದೂರ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಮೀಪ ವಸ್ತುಗಳ ಭೂತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಭೂತಚಿತ್ರಗಳು ಮಂಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೂಲವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲ್ಮೈನ ಬಹುಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಭೂತಚಿತ್ರಗಳು ಮಂಕಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. "ಸಂಯುಕ್ತ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಆಧುನಿಕ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವು ಹಲವು ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ(ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಮಸೂರ). ಈ ಮಸೂರಗಳು ಚಿತ್ರಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸ್ಥಿರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ದೃಗ್ಗೋಚರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತವೆ. ತುಸು ಭಿನ್ನವಾದ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಪಕ್ಕ ಒಂದರಂತೆ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಬೈನಾಕ್ಯುಲರ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮೂರು ಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾದುತ್ತದೆ.
ವಕ್ರೀಭವನ ದೂರದರ್ಶಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ದೂರದರ್ಶಕ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರ ಮತ್ತು ನೇತ್ರಕ ಅಳವಡಿಸಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಎಂಬಂತೆ, ದೂರದರ್ಶಕದ ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರವನ್ನು ದೀರ್ಘ ನಾಭಿದೂರ (ಫೋಕಲ್ ಲೆಂಥ್ )ದೊಂದಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೆಳಕಿನ ಉನ್ಮಾದ ಅಥವಾ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದೂರದರ್ಶಕದ ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರವು ತನ್ನ ನಾಭಿ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ದೂರದ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ನಾಭಿದೂರ ಹೊಂದಿರುವ ನೇತ್ರಕದ ನಾಭಿ ಬಿಂದು ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರದ ನಾಭಿ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಧನೆಯೇ ದೂರದರ್ಶಕ ಯಂತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರದ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡುವುದೇ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ. ಹಾಗಾಗಿ, ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ಡಯಾಮೀಟರ್ ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ನೇತ್ರಕದ ಗುಂಡಿ ಒತ್ತಿದ ತಕ್ಷಣ ಬದಲಾಗುವ ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಅದು ಅವಲಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರದ ನಾಭಿದೂರವನ್ನು ನೇತ್ರಕದ ನಾಭಿದೂರದಿಂದ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಉಪಲಬ್ದವು ದೂರದರ್ಶಕದ ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಧನೆಗೆ ಸಮನಾದ ಕಾರಣ, ಪುಟ್ಟ ನಾಭಿ ದೂರದ ನೇತ್ರಕವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ದ ಕನ್ನಡಿಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಸೂರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯು ಕಷ್ಟಕರ. ಬಹುಪಾಲು ಆಧುನಿಕ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು "ಪ್ರತಿಫಲಕ ದೂರದರ್ಶಕ" ಗಳಾಗಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಈ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದರ್ಪಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ಪ್ರತಿಫಲನ ದೂರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕನ್ನಡಿ ವಿಶಾಲವಿದ್ದಷ್ಟೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಧನೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕನ್ನಡಿಯ ನಾಭಿದೂರವನ್ನು ನೇತ್ರಕದ ನಾಭಿದೂರದಿಂದ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಉಪಲಬ್ದಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇತ್ರಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ನಾಭಿ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರಣ ಉಪಕರಣವೊಂದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಕ್ರೀಭವನಗಳು
ದೃಷ್ಟಿ ಉಪಕರಣಗಳು
ಭೌತ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ
ಆಧುನಿಕ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ