ಹಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿಯಾಗಿ (ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ) ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಮಗೆ ತಾವು ಒದಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ (ಸಾಕಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ) ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಜೀವಿಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಉದಾಹರಣೆ ಎಮ್ಪೆಡೊಕ್ಲಸ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಭೌದ್ಧಿಕ ವಾರಸುದಾರ ರೋಮ್‌ನ ಕವಿ ಲ್ಯೂಕ್ರೆಟಿಯಸ್. ಎಮ್ಪೆಡೊಕ್ಲಸ್‌ನ ಜೀವಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಚಿಂತನೆಯು ಅವನ ಬಿಸುಪು ಮತ್ತು ತಂಡಿಗಳಂತಹ ಕಾರಣಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ತನ್ನ ಫಿಸಿಕ್ಸ್‌ ಬುಕ್‌ IIನಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ. ಅವನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ‘ಉದ್ಧೇಶವನ್ನು’ (ಜಡಸೃಷ್ಟಿಯ ಹಿಂದೆ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು) ಅದರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಿಸಿದ. ಅವನು ಆಕೃತಿಯು ಒಂದು ಉದ್ಧೇಶಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆಯೆಂದು ನಂಬಿದ್ದ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಜೀವಸಂಕುಲಗಳ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ಕ್ರಮಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿದ. ಆದರೆ ಅವನು ಹೊಸ ನಮೂನೆಯ ಅತಿಘೋರ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಬಹುದು ಆದರೆ ಅದು ತೀರ ವಿರಳ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ (ಜನರೇಶನ್ ಆಫ್ ಅನಿಮಲ್ಸ್, ಬುಕ್ IV). ಡಾರ್ವಿನ್ ತನ್ನ ಆರಿಜನ್‌ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಶಸ್‌ನಲ್ಲಿ (೧೮೭೨) ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ರೂಪಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಲ್ಲುಗಳು) ಅಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿರ ಬಹುದು ಆದರೆ ಉಪಯುಕ್ತ ರೂಪ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ. 

ಆಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು ನಂತರದ ಇಸ್ಲಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬರಹಗಾರ ಅಲ್-ಜಹೀಜ್ ೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ.

ಹತ್ತೊಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವಸಂಕುಲಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಪ್ಲಾಟೋನ ಆದರ್ಶವಾದ “ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಮೂನೆಗಳ” ಅನಾಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಮಾರ್ಗಚ್ಯುತಿಗಳು. ಆದರೆ ಭೂಶಾಸ್ತ್ರದ ಏಕರೂಪ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆವಾದ (ಯುನಿಫಾರ್ಮಟೇರಿಯನಿಸಂ) ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸರಳ ಮತ್ತು ಬಲಹೀನ ಶಕ್ತಿಗಳು ತೀರ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಯಶಸ್ಸು ಭೂಗೋಳಿಕ ಕಾಲಮಾನ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪೀಳೆಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಜೀವಸಂಕುಲಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವಾಗವುದು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಯು ಆಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು.

ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ವಿಕಾಸವಾದಿ ಜೀನ್-ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟೆ ಲೆಮಾರ್ಕ್ ವಿಕಸನೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೆಕಾನಿಸಂ ಆಗಿ ಗಳಿಸಿದ ಗುಣಗಳು ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವಿಯೊಂದು ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಗುಣಗಳು ಅವುಗಳ ಸಂತತಿಗೆ ಕೊಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜೀವಸಂಕುಲಗಳ ರೂಪಾಂತರವಾಗುತ್ತದೆ. ಲೆಮಾರ್ಕಿಸಂ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಈ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ-ವಿರೋಧಿ ಚಿಂತನೆಯು ಸ್ಟ್ಯಾಲಿನ್‌ನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ನ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಟ್ರೊಫಿಮ್ ಲೈಸೆನ್ಕೊ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಾವ ಬೀರಿತು. 

೧೮೩೫ ಮತ್ತು ೧೮೩೭ರ ನಡುವೆ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಿಥ್ ಸಹ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಬಗೆಗೆ, ಕೃತಿಮ ಆಯ್ಕೆಯ ಬಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಇಂತಹುದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಗೆಗಿನ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ ಬ್ಲಿಥ್‌ನ ಚಿಂತನೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ತುಂಬಾ ಗೌರಲ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅವನು ತನ್ನ ಆನ್ ದಿ ಆರಿಜನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಗೆ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. “ಬ್ಲಿಥ್‌, ಅವರ ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನ ಆಕಾರಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನಾನು ಇತರ ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾದುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ, ... ”
ಡಾರ್ವಿನ್ ಮುಂಚಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಬಳಕೆ
ಲೈಂಗಿಕ ಆಯ್ಕೆ
ಸ್ಪರ್ಧೆ