ಈ ಅವಧಿಯ ಕಾಲಮಾನ ೨೩ ರಿಂದ ೩ ದವಹಿಂ. ಫನೆರೊಜೋಯಿಕ್‌ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿನ ತೀರ ಸಣ್ಣ ಅವಧಿ ಇದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಕಗಳಿವೆ. ಅವು ಮಿಯೋಸಿನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಿಯೊಸಿನ್. 

ಮಿಯೋಸಿನ್ ಶಕದ ಕಾಲಮಾನ ೨೩ ರಿಂದ ೫ ದವಹಿಂ. ಈ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಹಿಂತಳ್ಳಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಳು ಹರಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲ್ಪ್ (ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಶೈವಲ ಅಥವಾ ಪಾಚಿ) ಅರಣ್ಯಗಳು ವಿಕಾಸವಾದವು ಮತ್ತು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಮುದ್ರನಾಯಿ, ಸಮುದ್ರಬೆಕ್ಕಿನಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಹ. ಈ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ಪೆರಿಸ್ಸೇಡಕ್ಟೈಲ್‌ಗಳು ಹಲವು ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಪಡೆದು ವಿಕಾಸವಾದವು. ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾನರಗಳೂ ವಿಕಾಸವಾದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಣ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಮೇಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಹ. ಟೆಥಿಸ್ ಸಮುದ್ರ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅರೇಬಿಯ ಪರ್ಯಾದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು, ಕೆಂಪು, ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಗಳು ರೂಪಗೊಂಡವು. ಇದು ಒಣಹವೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಿತು. ಹಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ವಿಕಾಸವಾದವು, ನಡುವಿನ ಮಿಯೋಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ ೯೫ರಷ್ಟು ವಿಕಾಸವಾದವು.

ಪ್ಲಿಯೊಸಿನ್ ಶಕದ ಕಾಲಮಾನ ೫ ರಿಂದ ೩ ದವಹಿಂ. ಈ ಶಕದ ವಾತಾವರಣ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ವಿಕಾಸವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪನಾಮದ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ದ್ರುವಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಪೇರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಜೀವಿಗಳ ಸಾವು, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಏಶಿಯಾ ಡೀಕೊಳ್ಳುವದರಿಂದ ಹಿಮಾಲಯ ಉಂಟಾಗುವುದು, ರೂಕೀಸ್ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪಲಚಿಯನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಕೆಲವು ದಶಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಒಣಗುವಿಕೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು. ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿತಿಕಸ್ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಕವಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪನಾಮ ಭೂಸೇತುವೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಲಸೆಹೋಗುವಿಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಾತಾವರಣದ ಬದಲಾವಣೆ ಸವನ್ನಾಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ತರುತ್ತಿದ್ದು ಇವು ಇನ್ನೂ ಜಗತ್ಯಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಸೂನನ್ನು, ಪೂರ್ವ ಏಶಿಯಾಕ್ಕೆ ಮರುಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಹಾರ ಮರುಭೂಮಿಯ ಆರಂಭವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯ ಖಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳು ಇಂದು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ.
ಪಾಲಿಯೊಜೋಯಿಕ್ ಯುಗ
ಕ್ರೆಟೇಶಿಯಸ್ ಅವಧಿ
ಮೀಸೊಜೋಯಿಕ್ ಯುಗ
ನಿಯೋಜೀನ್ ಅವಧಿ