ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಯಾಪಚಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವಾಗ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮೆಟಾಬಲಿಸಮ್ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಅವಶ್ಯವಿಲ್ಲ ಇದನ್ನು ದ್ವಿತೀಯ ಮೆಟಾಬಲಿಸಮ್ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಉಪಯುಕ್ತವಾದವುಗಳು ಕೇವಲ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ವರ್ಗ ಅಥವಾ ತಳಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಪರಾಗಾಧಾಯಕವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ರಕ್ಷಣ ಬೆಳಕು ವಿಕಿರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಿತ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಚುರುಚುರಿಕೆ ಗಿಡ, ಕಾಡು ಸೇವಂತಿಗೆ ಮತ್ತು ಇಲಿಕಿವಿ ಸೊಪ್ಪಿನಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಳೆ ಗಿಡಗಳು ಔಷಧಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ದ್ವಿತೀಯ ಕಾರ್ಯವಾದ ಮೆಟಾಬಲಿಸಮ್ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಲವು ದ್ವಿತೀಯ ಮೆಟಾಬಲಿಸಮ್ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ವಿಷವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೀಟಗಳು ಗಿಡವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಫೆರಮೋನ್‌ಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕಾಗಿ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಪೈಟೊ ಅಲೆಸ್ಕಿಯನ್‌ಗಳು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂದ್ರ ದಾಳಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲೆಲೊ ಕೆಮಿಕಲ್‌ಗಳು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾದ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತವೆ.

ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಗುಂಪುಗಳು, ಪರಾಗದಾಯಕಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಸ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಜೈವಿಕ ಪಥವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಬದಲಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಏಕ ಸಸ್ಯದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಬಹುದು. ಇದು ದ್ವಿತೀಯ ಮೆಟಾಬಲಿಸಮ್ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಣ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಮಾನವನ ಮೇಲೆ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಔಷಧವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಫೈಟೊಕೆಮಿಕಲ್ಸ್‌ ಗಳನ್ನು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಜೈವಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.





ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚೆರ್ರಿ ಹಣ್ಣಿನ ಬೀಜದಲ್ಲಿರುವ ಸೈಯಾನೊಗ್ಲೈಕೊಸೈಡ್ಸ್ ಶಾಕಾಹಾರಿಯಿಂದ ದಾಳಿನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಮಾತ್ರ ವಿಷವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡ್ರಗ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಡಚ್‌ನ "ಡ್ರೂಗ್"(ಫ್ರೆಂಚ್ ಶಬ್ದ ಡ್ರೋಗ್) ಮೂಲಕ ಬಂದಿದೆ. ಇದರರ್ಥ 'ಒಣಗಿದ ಸಸ್ಯ'. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇನುಲಿನ್ ದಾಹ್ಲಿಯಾಸ್ ಬೇರಿನಿಂದ, ಸಿಂಕೋನಾದಿಂದ ಕ್ವಿನೈಟ್,ಪೊಪ್ಪಿಯಿಂದ ಕೊಡೈನ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಫಿನ್,ಮತ್ತು ಫಾಕ್ಸ್‌ಗ್ಲೊವ್‌ನಿಂದ ಡೈಗೊಕ್ಸಿನ್.

ನೀರು ಹಿಪ್ಪೆಗಿಡದ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ರೀಯ ಕಹಿ ಗ್ಲುಕೋಸೈಡ್ ಅಂಶವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟ್ಸ್ ಸೂಚಿಸಿದ್ದ. ಇದು ದೇಹದೊಳಗೆ ಸಾಲಿಸೈಲಿಕ್ ಆ‍ಯ್‌ಸಿಡ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಲಿಸೈಲಿಕ್ ಆ‍ಯ್‌ಸಿಡ್ ಪತ್ತೆಯು ಆಸಿಟಿಲೆಟೆಡ್ ರೂಪದ ಅಸೆಟೈಲ್ಸಾಲಿಸಿಲಿಕ್ ಅ‍ಯ್‌ಸಿಡ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿತು . ಇದನ್ನು " ಆ‍ಯ್‌ಸ್ಪಿರಿನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸವಿಹುಲ್ಲು ಎಂಬ ಗಿಡದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

"ಆಸ್ಪರಿನ್" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಸವಿಹುಲ್ಲಿನ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ "ಸ್ಪಯರಿಯಾ" ದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿದೆ, ಅಸೆಟೈಲೆಶನ್ ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ "ಎ" ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಸರಳವಾದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ "ಇನ್" ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. "ಆ‍ಯ್‌ಸ್ಪರಿನ್" ಮೂಲತಃ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಸಂರಕ್ಷಿಸ್ಪಟ್ಟ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಔಷಧಕ್ಕೆ ಬೇಯರ್ ಎಜಿ ಎಂಬುವನು ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.

ನೂತನ ಮಾನವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರ
ಇತಿಹಾಸ
ಜೈವಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಆಧುನಿಕ ಯುಗ