ತಾಳ ಮತ್ತು ಮದ್ದಳೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಈ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ತಾಳಮದ್ದಳೆಯೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬೇಕೆಂಬುದು ಮೇಲ್ನೊಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವ ಸತ್ಯಸಂಗತಿ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ತಾಳ ಮತ್ತು ಮದ್ದಳೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ದೇವರ ಭಜನೆ, ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆರಾಧನಾ ಪದ್ದತಿಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ತಾಳವನ್ನು ಬಳಸದೇ ಇರುವ ತೆಂಕು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ( ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡದ ತೆಂಕು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗವತರು ಜಾಗಟೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ) ತಾಳ ಮದ್ದಳೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇದೆಯೇ ಹೊರತು, ಜಾಗಟೆಮದ್ದಳೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶವು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ, ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರ ಎದರು ದೇವಸ್ಮರಣೆ ಹಾಗು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಓದುವ, ಅರ್ಥ ಹೇಳುವ ಪದ್ಧತಿಯು ಮುಂದುವರೆದು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಓದುವ, ಅರ್ಥಹೇಳುವ ಪದ್ಧತಿ ಬೆಳೆದು ಅನಂತರ ಅದೇ ಪದ್ಧತಿ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು “ಪ್ರಸಂಗ” ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿ ೧೨ ರಿಂದ ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದಾಗಿ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ ವೇಷಕಟ್ಟಿ, ಕುಣಿದು ಆಟವಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಬಂದಿರಬಹುದು. ತೆಂಕಿನ ಆಟದ ವೇಷಗಾರಿಕೆ, ಬಣ್ಣಜ್ಜೆ ಹೇಗೆ ಕಥಕ್ಕಳಿಯ ಪ್ರಭಾವವಿದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ವಾದನಗಳ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವವಾಗಿ ಕಥಕ್ಕಳಿಯ ಜಾಗಟಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ “ತಾಳಮದ್ದಳೆ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿರುವುದರಿಂದ ‘ಈ ಕಲೆ ಉತ್ತರಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿರಬಹುದು’. ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಙರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಈ ವಾದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ “ಪ್ರಸಂಗ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಸಂಗ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಂಗ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಕಥಾ ಸನ್ನಿವೇಷ, ಒಂದು ಘಟನೆಯೆಂಬ ಅರ್ಥವಿರುವುದರಿಂದ ಪುರಾಣದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸಂಗ ಪಠ್ಯ ಹಾಗು ಪ್ರಸಂಗರೂಪಗಳ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಂಗಸೂತ್ರವೆಂದು ಇದ್ದಿರಬೇಕು. ( ಈ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಂಗ ಪದ್ಯದ ಕುರಿತು ಹೇಳುವಾಗ ಪ್ರಸಂಗವೆಂದು ತಾಳಮದ್ದಳೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮವಾಗಿ ಆ ಶಭ್ದವನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ “ಪ್ರಸಂಗ” ಎಂದು ಅವತರಣಿಕೆ ಚಿಹ್ನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.)
ಕಥಾ ಕಾಲಕ್ಷೇಪ-ಸಭಾ ಯಕ್ಷಗಾನ
ತಾಳಮದ್ದಳೆ
ಜಾಗರಣೆ
ಕೇಳಿಕೆ