ಶ್ರೀ ಆತ್ಮಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿರ್ಮಾತೃ. ಅವರು ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಶಿಶ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.
ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಪೂಜ್ಯ ಭಾವನೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಠ ಸಾಧು ಅವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಏಳು ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಲೇ ಬಹಳ ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ಕೇರಳದ ಉತ್ತರ ಕರಾವಳಿಯ ನೀಲೇಶ್ವರ ಸಮೀಪದ ಗುರುವನ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ತಮ್ಮ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು, ಅದನ್ನೇ ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಅಲೌಕಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಅವರು ಸಮಸ್ತರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿದರು. ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ದಂತಕಥೆಗಳು ಇವತ್ತಿಗೂ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿವೆ.

ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ತಂಗಿದ್ದರು, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಅವರಿಂದ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದರು.ಅವರು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೇವ ಶ್ರೀ ರಾಮನ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದರು.

ಶ್ರೀ ಆತ್ಮಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಮುಂಬೈನ ‘ಥಾಣೆಯ ಗಣೇಶ್‍ಪುರಿ’ಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಾಠವನ್ನು ೧೯೩೭ರಿಂದ ೧೯೬೧ರ ಮಧ್ಯೆ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು. (ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳ ಸಮಾಧಿಯವರೆಗೆ). ಅಭ್ಯಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಗುರುಗಳು, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರಾಮನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ರಚನೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ತಮ್ಮ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಆತ್ಮಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅದರ ಅನ್ವಯ ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಬಯಕೆಯಂತೆ ಶ್ರೀ ಆತ್ಮಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಬಂದು, ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರು. ಅವರು ಶ್ರೀ ರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾನುಭಾಗರಾಗಿದ್ದ (ಗ್ರಾಮ ಲೆಕ್ಕಿಗ) ಸೂರ್ಯ ನಾರಾಯಣ ರಾವ್ ದೊಂಡೋಲೆ ಇವರಿಂದ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಹುಲ್ಲು ಛಾವಣಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಕಟ್ಟಡ ಪಡೆದು ಅದರಲ್ಲಿ “ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಮಂದಿರ”ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ತಕ್ಷಣ ಭಕ್ತರು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಪ್ರತಿ “ರಾಮ ನವಮಿ”ಯ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಏಳು ದಿನಗಳ “ರಾಮ ಭಜನಾ ಸಪ್ತಾಹ”ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಗೂ ದೂರದ ಊರಿನಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಶ್ರೀ ರಾಮನ ಭಕ್ತರು ಬಂದು ಸೇರಿ ”ನಂದಾ ದೀಪ”ದ ಸುತ್ತಲೂ ಕುಣಿಯುತ್ತಾ ರಾಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರದ ಜಪ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಶ್ರೀ ಆತ್ಮಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮಠದ ೯ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಉದ್ಧೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಸಮಾಧಿಯ ನಂತರ ಶ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡರು.

ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಜನರಿಗೂ ಮೌಲಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವುದೇ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಉದ್ಧೇಶವಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿ
ಶ್ರೀ ಆತ್ಮಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿ
ಇತಿಹಾಸ
ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯಗಳು