ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಉಪಭಾಷೆಗಳಿವೆ. ಅವು ಪೂರ್ವೀ ಬ್ರಜ, ಪಶ್ಚಿಮೀ ಬ್ರಜ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೀ ಬ್ರಜಭಾಷಾರೂಪಗಳು. ಮೊದಲನೆಯ ರೂಪ ಮೈನಪುರಿ, ಏಟಾ, ಬದಾಯೂನ್, ಬರೇಲಿ, ಫರೂಕಾಬಾದ್, ಕಾನ್ಪುರ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಎರಡನೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಮಥುರಾ, ಆಗ್ರಾ, ಅಲೀಗಢ, ಬುಲಂದರ್ ಶಹರ್ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಕೊನೆಯರೂಪ ಧೌಲಪುರ, ಕತೌಲಿ, ಭರತ್ ಪುರ. ಗ್ವಾಲಿಯರ್, ಜಯಪುರ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯ ಬ್ರಜಭಾಷಾರೂಪವೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಬ್ರಜಭಾಷಾರೂಪವೇ ಶಿಷ್ಟರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನಿ, ಬುಂದೇಲಿ, ಖಡೀಬೋಲಿ, ಪಹಾಡಿ, ಕನೌಜಿ ಭಾಷಾಪ್ರಭಾವಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗೆ ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುವರು. ಪಾರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕೈಥಿ ಲಿಪಿಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಉಂಟು.

ಬ್ರಜ ಭಾಷಾ ಮಂಡಲದ ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಳು
ಬಜ್ರ ಭಾಷಾ ಕವಿಗಳು
ಭೂಷಣ (೧೭ನೆಯ ಶತಮಾನ)
ಬಜ್ರ ಭಾಷೆಯ ಉಪಭಾಷೆ