ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದ ಬಿರುಕಿನ ಚಲನೆಯಿಂದಾಗಿ ಅರೇಬಿಯಾದಿಂದ ಆಫ್ರಿಕಾವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರವು ರಚನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬೇರ್ಪಡುವುದು ಈಯಸೀನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು ಆಲಿಗಸೀನ್ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಸಮುದ್ರವು ಇನ್ನೂ ಅಗಲವಾಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಮಹಾಸಾಗರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ (ಜಾನ್ ಟುಜೊ ವಿಲ್ಸನ್ ಅವರ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿರುವಂತೆ)). 
ಟರ್ಷಿಯರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಬ್ ಎಲ್ ಮಂಡೇಬ್ ಮುಚ್ಚಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರವು ಆವಿಯಾಗಿ ಉಪ್ಪು ನೆಲದ ತಳವಾಗಿ ಖಾಲಿಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಉಂಟಗಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳು:
ಇಂದು ಮೇಲಿನ ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನವು 21–25 °ಸೆಂ (70–77 °ಫ್ಯಾ) ಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಮತ್ತು 200 ಮೀವರೆಗೆ (656 ಅಡಿ) ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಮುದ್ರವು ತನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಿರುಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿದ್ಯುತ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 
ಉಪ್ಪಿನಂಶದ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರವು ಪ್ರಪಂಚದ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 4 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿದೆ:
ಹಲವಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ದ್ವೀಪಗಳು ಸಾಗರದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿದೆ. ಹಲವಾರು ಜಡವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ 2007 ರಲ್ಲಿ ಜಬಲ್ ಅಲ್-ತಯ್ರ್ ದ್ವೀಪವು ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತು.

ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ
ಭೂವಿಜ್ಞಾನ
ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳು
ಪ್ರವಾಹ