ಪಾಲಿಮರುಗಳ ಭೌತಗುಣಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಅಣುರಚನೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಈ ಉದ್ದ ಸರಪಣಿ ಅಣುಗಳು ಸಮಾಂತರವಾಗಿರುವುವು. ಅಣುಗಳು ಭೌತ ಅಥವಾ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಅಡ್ಡಕೊಂಡಿಯಂತೆ ಜೋಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅಡ್ಡಕೊಂಡಿಗಳೇ ಪಾಲಿಮರುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕಗುಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಇವು ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲ ಅಣುತೂಕವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಎರಡು ಅಣುಗಳ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಚಲನೆಗೆ ಅಡಚಣೆಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅವುಗಳ ದ್ರಾವ್ಯಶೀಲತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ದ್ರವನ ಬಿಂದು ಏರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಪಾಲಿಮರುಗಳು ದ್ರಾವಕಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಉಬ್ಬುತ್ತವೆ. ಈ ಗುಣವಾದರೂ ಅಡ್ಡ ಕೊಂಡಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಥರ್ಮೊಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳು ಈ ಗುಂಪಿನವು. ಥರ್ಮೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಎಲಾಸ್ಟೊಮರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಕೊಂಡಿಗಳು ಅತಿವಿರಳ, ಥರ್ಮೊಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅತಿಕಡಿಮೆ ಅಣುತೂಕದ, ಅತಿವಿರಳಕೊಂಡಿಗಳಿರುವ ಪಾಲಿಮರ್ ಅಥವಾ ಎಲಾಸ್ಟೊಮರುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸುವರು. ಇವು ಅರ್ಧತರಲಗಳು (ಸೆಮಿಫ್ಲೂಯಿಡ್ಸ್). ಇವನ್ನು ಕಾಸಿದಾಗ ಆ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣುಗಳು ಅಥವಾ ಪರಮಾಣು ತಂಡಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಥಾನವಿನ್ಯಾಸಹೊಂದಿ ದೈತ್ಯಾಣುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಡ್ಡಕೊಂಡಿಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ಇವು ದ್ರಾವ್ಯಶೀಲತೆ ಇಲ್ಲದ, ಸುಲಭವಾಗಿ ದ್ರವಿಸದ ಗಡಸು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಅಣುರಚನೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳ ದ್ರವನ ಬಿಂದುವಿನ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಉದ್ದವಾದ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿ -ಅಊ2 -ರಂಥ ಪರಮಾಣು ಪುಂಜಗಳು ಸಮಾಂಗೀಯವಾಗಿ (ಸಿಮೆಟ್ರಿಕಲ್) ಆಗಲಿ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ (ರ್ಯಾಂಡಮ್) ಆಗಲಿ ರಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಸಮಾನತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಣುಗಳ ಭಾಗ ಸ್ಫಟಿಕೀಯ ರಚನೆಯುಳ್ಳದ್ದು. ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳು ಅಸ್ಫಟಿಕೀಯ (ಆಮಾರ್ಫಸ್) ರಚನೆಯದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದ್ರವನ ಬಿಂದುವಿಗೆ ಕಾರಣ ಸ್ಫಟಿಕ ರಚನೆ. ಪಾಲಿಸ್ಟಿರೀನ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಈ ಗುಣವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಅಣುವಿನ ಮನೋಮರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫಿನೈಲ್ ಪುಂಜವಿದೆ. ಪಾಲಿಸ್ಪಿರೀನ್ ಪಾಲಿಮರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪುಂಜ ಗೊತ್ತು ಗುರಿ ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕು 85°C ನಲ್ಲಿ ದ್ರವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರಚನೆಗೆ ಅಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಪುಂಜಗಳು ಅಣುವಿನ ಒಂದೇ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸಮಾನರೂಪತೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಐಸೊಅಟಾಕ್ಟಿಕ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ 250°C ನಲ್ಲಿ ದ್ರವಿಸುತ್ತದೆ. ಪುಂಜಗಳು ಅಣುವಿನ ಎರಡೂ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ರೂಪತೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಸಿನ್ ಡೈಯೊಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಈ ಗುಣವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಅನುಕೂಲವಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಸ್ಫಟಿಕ ಅಣುಗಳು: ಈ ರಚನೆಯುಳ್ಳ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕಿನ ಅಣುವಿನ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಸ್ಫಟಿಕ ರಚನೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡು ಸರಪಣಿ ಅಣುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರವ ಬಂಧಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆ. ಇಂಥ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಿಗ್ಗಿಸಬಹುದು.

ಸ್ಫಟಿಕ ರೂಪದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್: ಸ್ಫಟಿಕ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ. ಸಂಕೀರ್ಣ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಫಟಿಕರಚಿತ ಭಾಗಗಳು ಗೊತ್ತುಗುರಿ ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಥಾನ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದದ ಅಣುಗಳೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಥಾನ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ ಅಣುಗಳು ವಿನ್ಯಾಸಿತ ಅಣುಗಳು. ಸ್ಫಟಿಕ ರೂಪದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಕಡಿದು ದ್ರವನಬಿಂದು (ಶಾರ್ಪ್ ಮೆಲ್ಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್) ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷúತೆಯಲ್ಲಿ ಇವು ಅಸ್ಫಟಿಕ. ಇವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಚ್ಚುಹೊಯ್ಯಬಹುದು. ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಥಾನವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ ಅಣುಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕ ಹಿಗ್ಗು ಶಕ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಾನವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದದ ಅಣುವನ್ನು ಅದರ ದ್ರವನಬಿಂದುವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷúತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮತಲದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರೆ ಅಣುಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಥಾನವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಈ ಅಣುಗಳು ಉತ್ತಮ ಕರ್ಷಕತ್ರಾಣ (ಟೆನ್ಸೈಲ್ ಸ್ಟ್ರೆಂತ್) ಉಳ್ಳವು. ಕೆಲವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಈ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಕಾಸಿದರೆ ಅಣುಗಳು ವಿರೂಪಗೊಂಡು ಅನೇಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಣುಗಳನ್ನು ಶೀತ ಎಳೆತದಿಂದ ಸ್ಥಾನವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಲಾನ್ ಎನ್ನುವ ಪಾಲಿಅಕ್ರಿಲೊ ನೈಟ್ರೈಟ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕಿಗೆ ಈ ಗುಣವಿದೆ. ಅರ್ಲಾನನ್ನು ಒಂದು ದ್ರಾವಕದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಫಲಿತ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆಯ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಹಾಯಿಸುವರು. ಈ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಕ ಅವಿಯಾಗಿ ಅರ್ಲಾನನ್ನು ಎಳೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿಡುವುದು. ಈ ಉಷ್ಣತೆ ಅದರ ಕುದಿಬಿಂದುವಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅಣುಗಳು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳದೆ ಸಮತಲದಿಕ್ಕಿನ ಒತ್ತಡದಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಅರ್ಲಾನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನಾಕರ್ಷಕ ತ್ರಾಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಮೇಲಿನ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ತಕ್ಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಮಾನವ ತನ್ನ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ನೂರಾರು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಿವೆ.

ವರ್ಗೀಕರಣ
ಅಣುರಚನೆ ಮತ್ತು ಭೌತಗುಣಗಳು
ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ನಿರ್ವಹಣೆ