ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಲವರ ಕೈಗೆ ಬಂದವು. ಇವುಗಳೆಂದರೆ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳು(ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ),ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟುದಾರರು ಹಾಗೂ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಕಂಪೆನಿಗಳ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟವು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತ್ವ ಸಾಧಿಸಿ ಗರಿಷ್ಟ ಲಾಭ ಗಳಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾದವು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಗಳಿಗೆ, ನಿರಂಕುಶ ಮಾರಾಟ, ಒಂದೇ ಒಡೆತನದ ಮಾರಾಟ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.ಹಣಕಾಸುದಾರರು ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಇತರೆ ಪೂರಕ ಅಂಶಗಳತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು.ಉಳಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಪದ್ದತಿಗಳಾದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌, ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಶೇರು ಸಂಗ್ರಹ, ಹೂಡಿಕೆಯ ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಮಾಲಿಕತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ,ಸಂಪರ್ಕ,ರೈಲು ಮಾರ್ಗ, ಹಡಗು ಜಲಮಾರ್ಗ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸುವ್ಯವಹಾರದ ಉದ್ಯಮಗಳು ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆದು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡವು. ಇಂತಹ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್‌ಗಳು(ನಿಗಮಗಳು)ಕಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನೀತಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದವು. ಶೇರುದಾರರು, ಮಾಲಿಕರು, ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಎಂಬ ವಿಭಜನೆ ಕಂಡು ಬಂತು. ಆಡಳಿತ ಹಂತಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯು ಆರಂಭವಾಯಿತು. 

ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಟ್ರಸ್ಟಗಳು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಾಲು ಭಾಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆದ ಮಿತಿಮೀರಿದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಚೋದಿತ US ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲು ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಬರಬರುತ್ತಾ ಈ ಪ್ರಗತಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ US ಸರ್ಕಾರವು ಟ್ರಸ್ಟ್ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಹತೋಟಿಗಾಗಿ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಮೂಗುದಾರ ಹಾಕಿತು. ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ,ಹಠಾತ್ ಹಾನಿ ಏರಿಕೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಏರುಪೇರುಗಳ ಚಕ್ರ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಮರುಕಳಿಸುವ ನಿರಂತರ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಅವಧಿ 1870 ಮತ್ತು 1880ರ ನಡುವಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಕುಸಿತ ಹಾಗೂ 1930ರ ಬೃಹತ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತಗಳು ಇಡೀ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಜಗತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಅಗಾಧ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಉಳುವಿಗೆ, ಪುನರ್ಜೀವ ನೀಡುವ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದವು. ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಟೀಕಾಕಾರರು,1930ರ ಅವಧಿಯ ಕುಸಿತಗಳಿಂದ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಕ್ಷೀಣಗೊಳ್ಳುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ನಾಶವಾಗಬಹುದೆಂಬ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಧೃಢವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದರು. ಸೊವಿಯತ್ ಯುನಿಯನ್‌ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಜಾಗತಿಕ ಕುಸಿತದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದೆಂದು ಅವರು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದ್ದರು.

ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಶಬ್ದದ ಮೂಲ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ
ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆ ತತ್ವ
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ