19ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ನೂಕರ್‌ ಹುಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದು ಸಾಧಾರಣ ಒಪ್ಪಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಬಿಲಿಯರ್ಡ್ಸ್‌ ಆಟವಾಗಿದ್ದುದಲ್ಲದೇ, ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿದ್ದ ಬಿಲಿಯರ್ಡ್‌ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಜಬಲ್ಪುರ್‌ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಉಪಹಾರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ 1874 ಅಥವಾ 1875, ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ರಚಿಸಿದ ಮಾರ್ಪಾಟಾದ ಕ್ರೀಡೆಯು ಪಿರಮಿಡ್‌ ಪೂಲ್‌ ಹಾಗೂ ಲೈಫ್‌ ಪೂಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಂಪು ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಚೆಂಡುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇತರೆ ಬಣ್ಣದ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತ್ತು. "ಸ್ನೂಕರ್" ‌ ಎಂಬ ಪದ ಕೂಡಾ ಸೈನ್ಯಮೂಲದ್ದಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಥಮ-ವರ್ಷದ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಅಥವಾ ಹೊಸ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳನ್ನು ಸಂಭೋದಿಸಲು ಈ ಪದವನ್ನು ಗ್ರಾಮ್ಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಘಟನಾವಳಿಯ ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಡೆವನ್‌ಷೈರ್‌ ತುಕಡಿಯ ಕರ್ನಲ್‌ ಸರ್‌‌ ನೆವಿಲ್ಲೆ ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್‌ ಈ ನವೀನ ಆಟವನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಎದುರಾಳಿಯು ಚೆಂಡನ್ನು ಕುಳಿಗೆ ಹಾಕಲು ವಿಫಲರಾದಾಗ ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್‌ ಆತನನ್ನು "ಸ್ನೂಕರ್" ‌ ಎಂದು ಲೇವಡಿ ಮಾಡಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಪದವು ಬಿಲಿಯರ್ಡ್ಸ್‌ ಆಟಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಅನನುಭವಿ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಸ್ನೂಕರ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.

19ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಹಾಗೂ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನೂಕರ್‌ ಆಟವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತಲ್ಲದೇ, 1927ರ ವೇಳೆಗೆ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಸಾಧಾರಣ ಕಾಲಕ್ಷೇಪದ ಬದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೃತ್ತಿಪರ ಪರಿಧಿಗೆ ಕರೆತಂದ ಓರ್ವ ವೃತ್ತಿಪರ ಆಂಗ್ಲ ಬಿಲಿಯರ್ಡ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ಸ್ನೂಕರ್‌ ಆಟಗಾರ ಜೋ ಡೇವಿಸ್‌, ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವ ಸ್ನೂಕರ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು. ಜೋ ಡೇವಿಸ್‌ 1946ರಲ್ಲಿ ತಾವು ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ನಡೆದ ಪ್ರತಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದರು. ಆಟವನ್ನಾಡುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸದ ಕಾರಣ 1950ರ ದಶಕದಿಂದ 1960ರ ದಶಕದುದ್ದಕ್ಕೂ ಆಟವು ಅಧೋಗತಿಗಿಳಿಯಿತು. 1959ರಲ್ಲಿ, ಡೇವಿಸ್‌ ಆಟದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಎರಡು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸ್ನೂಕರ್‌ ಪ್ಲಸ್‌ ಎಂಬ ಈ ಆಟದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾರ್ಪಾಟನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. 1969ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ BBCಯ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಡೇವಿಡ್‌ ಅಟೆನ್‌ಬರೋ ವರ್ಣಪ್ರಸಾರದ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಹಸಿರು ಮೇಜು ಹಾಗೂ ಬಹುವರ್ಣೀಯ ಚೆಂಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ವರ್ಣ ಕಿರುತೆರೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಿದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಪಾಟ್‌ ಬ್ಲಾಕ್‌ ಎಂಬ ಸ್ನೂಕರ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯುಂಟಾಯಿತು. ಈ ಕಿರುತೆರೆ ಸರಣಿಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸಿತಲ್ಲದೇ ಕೆಲ ಸಮಯದವರೆಗೆ BBC Two/ಟು ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೆನಿಸಿತ್ತು. ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿನ ಜನರ ಆಸಕ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಸಿತಲ್ಲದೇ 1978ರ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಕಿರುತೆರೆ ಪ್ರಸಾರ ಕಂಡಿತು. UK, ಐರ್‌ಲೆಂಡ್‌ ಹಾಗೂ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಟವು ಬಹುಬೇಗ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಕ್ರೀಡೆಯಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಕಿರುತೆರೆ ಪ್ರಸಾರಿತ ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಕಳೆದ 30 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. 1985ರಲ್ಲಿ ಡೆನ್ನಿಸ್‌ ಟೇಲರ್‌ ಹಾಗೂ ಸ್ಟೀವ್‌ ಡೇವಿಸ್‌ ನಡುವಿನ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಸುತ್ತನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆ 18.5 ದಶಲಕ್ಷ ವೀಕ್ಷಕರು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಕಂಪೆನಿಗಳ ಪ್ರಾಯೋಜನೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಹೊಸ ಪ್ರಾಯೋಜಕರನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿದ್ದರೂ ಅನೇಕ ವೃತ್ತಿಪರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ ಲಿಯಾಂಗ್‌ ವೆನ್‌ಬೋರಂತಹಾ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದ ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಭವಿಷ್ಯ ನೀಡಬಲ್ಲ ಡಿಂಗ್‌ ಜುನ್‌ಹುಯಿ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಕೊ ಫುರಂತಹಾ ಯಶಸ್ವಿ ಆಟಗಾರರಿಂದ ದೂರ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಹಾಗೂ ಚೀನಾಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರಮುಖ ಆಟಗಾರರು
ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು
ಕ್ರೀಡೆಯ ವಿಧಾನ