ಸುಧಾರಣೆಯ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೊಂದು ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಬಂದರು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸುಧಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌-ಇರಾನಿಯನ್‌ ರೈಲ್ವೆಯು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ಟೆಹ್ರಾನ್‌ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಂತೀಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಗಳು ಡಾಂಬರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಉಡುಗೆ-ತೊಡುಗೆ, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣ, ಸಿಮೆಂಟು, ನೆಲಹಾಸುಗಳು, ಕಾಗದ, ಹಾಗೂ ಮನೆಬಳಕೆಯ ಉಪಕರಣಗಳ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮಗಳು, ಯಂತ್ರ ಸಾಧನಗಳು, ಹಾಗೂ ಕಾರು ಜೋಡಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೃಹತ್ತಾದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಕೂಡಾ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಸಹ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡವು. ಶಿಶುವಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿನ ದಾಖಲಿಸುವಿಕೆಯು 13,300ರಿಂದ 221,990ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾದರೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ 1,640,000ರಿಂದ 4,080,000ಕ್ಕೆ, ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ 370,000ದಿಂದ 741,000ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ 24,885ದಿಂದ 145,210ಕ್ಕೆ ದಾಖಲಾತಿಯಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಶಾಲೆಗಳು ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲಿನ ಪಾದ್ರಿವರ್ಗದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹೊಸ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಅವು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು 26 ಪ್ರತಿಶತ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ 42 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ವಿಶೇಷದಳಗಳೂ ಸಹ ನೆರವಾದವು. ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕೆಲವೊಂದು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಈ ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರು ಮತಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು; ಜೊತೆಗೆ ಚುನಾಯಿತ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಿಟ್ಟಿಸುವ, ವಕೀಲರಾಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಅವರು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಮಹಿಳೆಯರ ವಿವಾಹಯೋಗ್ಯ ವಯಸ್ಸನ್ನೂ ಸಹ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು.

ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಷಾ ಪ್ರಯತ್ನಪಡುತ್ತಿದ್ದನೋ ಅಂಥ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾದ ಹೊಸ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಷಾ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ತನ್ನ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಬಹುಪಾಲು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿದ್ದ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳ ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರಮಿಕ ವರ್ಗ ಎಂಬ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ಗಾತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಷಾನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟಿಗೆಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದವು. ಷಾನ ಕುರಿತಾಗಿ ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮುನಿಸು ಕೂಡ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಅವರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಈಗ ಕಿತ್ತುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು; ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು, ವೃತ್ತಿಪರ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು, ವೃತ್ತಿ ಸಂಘಗಳು, ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಇಂಥ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ರೈತರನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ, ಬೃಹತ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೃಷಿಕರು ಹಾಗೂ ಜಮೀನುರಹಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಭೂಸುಧಾರಣೆಯು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು; ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಷಾನೆಡೆಗಿನ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆಯ ಭಾವನೆಯಿಲ್ಲದ ಸಡಿಲವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಫಿರಂಗಿಗಳಾಗಿ ಅವರು ಮಾರ್ಪಟ್ಟರು. ದಿನೇದಿನೇ ಭ್ರಷ್ಟವಾಗುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರದೆಡೆಗೆ ಜನಸಮುದಾಯದ ಅನೇಕರು ಮುನಿಸನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಭವಿತವ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಪಾದ್ರಿ ಸಮುದಾಯದ ಕಡೆಗೆ ಜನರು ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆಯು ಸುಸಂಗತವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡಿತು. ಎರ್ವಾಂಡ್‌ ಅಬ್ರಹಾಮಿಯನ್‌ ಎಂಬಾತ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, "ಒಂದು ಕೆಂಪು ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ, ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಕ್ರಾಂತಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಅದು ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.”

ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯ "ನಿಧಾನವಾಗಿ-ಕೆಳಗಿಳಿಯುವ" ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವೂ ಸಹ ಆಶಿಸಿದಂತೆ ಕೈಗೂಡಲಿಲ್ಲ. ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆದ ಗಣ್ಯರಿಗೆ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದ ತೈಲ ಹಣವು, ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹಣದ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯವು ಮೇಲಿನ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ಜನರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಜಮಾವಣೆಗೊಂಡಿತು.

ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಇರಾನ್‌ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿತು ಎಂಬುದು ಸತ್ಯಸಂಗತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಶಿಶುಗಳ ಸಾವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟದಾದ ಪ್ರಮಾಣಗಳು, ಮತ್ತು ವೈದ್ಯ-ರೋಗಿಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಇರಾನ್‌ ಇನ್ನೂ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಅದರಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಸತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜನರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಇರಾನ್‌ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸುಮಾರು 68 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗದಷ್ಟು ವಯಸ್ಕ ಜನರು ಇನ್ನೂ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, 60 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಈ ಮುನಿಸು ಹಾಗೂ ಷಾನ ವಿಫಲಗೊಂಡ ಸುಧಾರಣೆಗಳೆಡೆಗೆ ಇದ್ದ ಸಿಟ್ಟು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಷಾನ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಜನರು ಒಟ್ಟುಗೂಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಷಾ ಬಯಸಿದಂತೆ ಅವನೆಡೆಗಿನ ಯಾವುದೇ ವರ್ಗದ ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆಯೂ ಖಂಡಿತಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅದು ಹೊತ್ತು ತಂದ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ, ಇದು ರುಹೊಲ್ಲಾಹ್‌ ಖೊಮೇನಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪಾದ್ರಿವರ್ಗದ ಓರ್ವ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ ತನ್ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಖೊಮೇನಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ; “ಪ್ರತಿಭಟಿಸದಿರುವ ತತ್ತ್ವ”, ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರುವ ಪರಿಪಾಠವನ್ನು ಈ ವರ್ಗವು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ ಷಾನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಹಾಗೂ ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಮೂಲಕ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದಾಗಿ, ಖೊಮೇನಿಯು ಷಾನ ಓರ್ವ ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದ ರಾಜಕೀಯ ಶತ್ರುವಾಗಿ ಬೆಳೆದ. ಖೊಮೇನಿಯ ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಒಂದು ವೇಗವರ್ಧಕದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿತು. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಪಾದ್ರಿವರ್ಗದ ಓರ್ವ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ ಖೊಮೇನಿಯು, ಷಾನನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಅವನ ಅಧಿಕಾರಚ್ಯುತಿಗಾಗಿ ಕರೆನೀಡಿದ; ವಿಭಿನ್ನ ವೃತ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಆತನನ್ನು ಓರ್ವ ಮಾದರಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು.

ಇರಾನ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿತಾದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಷಾನ ಅವನತಿಗೆ ಹಾಗೂ 1979ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಇರಾನಿಯನ್ನರ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು; ಕೆಲವೊಂದು ಭೂಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳ ವೈಫಲ್ಯಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಭಾಗಶಃ ಕೊರತೆ, ಪಾದ್ರಿವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಭೂಸ್ವತ್ತುಳ್ಳ ಗಣ್ಯ ಸಮುದಾಯವು ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯೆಡೆಗೆ ಹೊಮ್ಮಿಸಿದ ತೀವ್ರ ವೈಷಮ್ಯ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈ ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು.

ಸುಧಾರಣೆಗಳು
ಭೂಸುಧಾರಣೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
ಪರಿಣಾಮ ಹಾಗೂ ಅನುದ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಟೀಕೆ