ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರೀಯ ಲೋಕ ಸೇವಾ ಆಯೋಗವು (ಯುಪಿಎಸ್ ಸಿ)ಈ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹಂತಗಳಿವೆ: ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಪ್ರಧಾನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಸಂದರ್ಶನವಿದೆ. ಇವು ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯುಳ್ಳವು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ರೂಪರೇಖೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 23 ಐಚ್ಛಿಕ ವಿಷಯಗಳಿದ್ದವು, ಜೊತೆಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆಯೂ ಇತ್ತು. ಈಗ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಐಚ್ಛಿಕ ವಿಷಯಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬರೆಯಲೇಬೇಕಾದ ಎರಡನೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯುಂಟು. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಕುಶಲತಾ ಪರೀಕ್ಷೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಆಪ್ಟಿಟ್ಯುಡ್ ಟೆಸ್ಟ್ [CSAT]ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.ಕುಶಲತೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಣಿತ, ಸಮಗ್ರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿದಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಐಎಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಬಹಳ ದುಸ್ತರವೆನಿಸಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಸಂಬಳ-ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂತಹ ಹುದ್ದೆಯೊಂದಿಗಿರುವ ಅನುಕೂಲ ಮತ್ತು ಸವಲತ್ತುಗಳಿರುವ ಕಾರಣ, ಹಲವು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಆಯ್ಕೆ ಎಂದು ಹಲವು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2005ರ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿನ, ಆಯ್ಕೆಯ 425 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ, 398 ಜನರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಗನುಸಾರ ಐಎಎಸ್‌, 18 ಜನರು ಐಎಫ್‌ಎಸ್‌ ಹಾಗೂ ಕೇವಲ ಒಂಬತ್ತು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಐಪಿಎಸ್‌ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರು.ಎರಡನೆಯ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ 200 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಐಪಿಎಸ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ,ಅಲ್ಲದೇ 155 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಐಎಫ್ ಎಸ್ ನ್ನು ತಮ್ಮ ಎರಡನೆಯ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. 

ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಹಾಗೂ ಒಬಿಸಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ ಏಳು ಬಾರಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯಲು ಅನುಮತಿಯಿದೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿಯಾದರೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಬಹುದು. ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಗರಿಷ್ಠ ವಯೋಮಿತಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ/ಪಂಗಡದವರಿಗೆ 35, ಒಬಿಸಿಗಾಗಿ 33 ಹಾಗೂ ಇತರೆ ವರ್ಗದವರಿಗೆ 30. ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹಾಜರಾಗುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಆ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್‌ 1ರಂದು 30ರ ವಯಸ್ಸು ದಾಟಿರಬಾರದು. ಕನಿಷ್ಠ ವಯೋಮಿತಿ 21 ವರ್ಷ. 

ಪ್ರತಿವರ್ಷ, ಸುಮಾರು 200,000 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ 850 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಆದರೆ, ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಗಳಿಸಿದವರು (50 ಅಥವಾ 100 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು) ಮಾತ್ರ ಐಎಎಸ್ ಅಥವಾ ಐಎಫ್‌ಎಸ್‌ ಆಯ್ಕೆಗಾಗಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯುವವರು. ಸ್ವೀಕೃತಿಯ ದರ 0.01%ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಎನಿಸಿದೆ.

ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆ
ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪ
ನಿಗದಿ ಮತ್ತು ನಿಯೋಜನೆ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು