ಶೈಲಿ ಎಂದರೇನು, ಭಾಷಿಕ ಶೈಲಿಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಶೈಲಿಗೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು, ಅವು ಹೇಗೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳ ಸ್ವರೂಪವೇನು ಎಂಬ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಶೈಲಿವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವಿವೇಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಬಗೆಬಗೆಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವೇಚಿಸಬಹುದು.

19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನರು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಶೈಲಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದರು. ಇವರ ಅನಂತರ ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಶೈಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು(1846). ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದ 1846ರಲ್ಲಿಯೇ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತಾದರೂ 1882ರಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಫ್ರೆಂಚರು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಶೈಲಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು(1872). ಇವರ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಸ್ಟೈಲಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಚುರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.

ಭಾಷಣದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕರು `ಸ್ಟೈಲ್ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. `ಸ್ಟೈಲ್ ಎಂದರೆ ಮೂಲತಃ `ಬರೆವಣಿಗೆಯ ಒಂದು ಸಾಧನ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ `ಸ್ಟೈಲ್ ಎಂಬುದು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಟಿಲಸ್ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಸ್ಟಿಲಸ್ ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ನರು ಜೇನುಮೇಣದ ಹಲಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಲೋಹದಿಂದಲೋ ಮೂಳೆಯಿಂದಲೋ ತಯಾರಿಸಸಿದ ಒಂದು ಲೇಖನಿ ಯಾಕಾರದ ಬರೆಯುವ ಸಾಧನ. ಕ್ರಮೇಣ ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ ವಿಸ್ತøತವಾಗಿ ಒಬ್ಬನ ಬರೆವಣಿಗೆಯ ರೀತಿ ಎಂದೂ ತದನಂತರ ಒಬ್ಬನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮ ಎಂದೂ ಅನ್ವಯವಾಗತೊಡಗಿತು.

ಶೈಲಿ ಎನ್ನುವುದು ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಮಾಡುವ ವಿಶೇಷ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಥವಾ ವಿಧಾನ. ಲೇಖಕ ಅಥವಾ ಕಲಾವಿದ ತನ್ನ ಆಲೋಚನೆ ಅಥವಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಥವಾ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಪ ಡಿಸುವ ಒಂದು ವಿಧಾನವೇ ಶೈಲಿ. ಡೆಲ್.ಎಚ್.ಹೈಮ್ಸ್ ಎಂಬಾತ “ರೂಢಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಗಾಂತರ ಹೊಂದಿದ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ಸುಸಂಬದ್ಧವಾದ ಮಾರ್ಗದ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಶೈಲಿ” ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಎ.ಎಲ್.ಕ್ರೋಬರ್ ಎಂಬ ಮಾನವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಈ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಂದು ಸೂಚಿ ಪಾಯಿಂಟರ್ ಆಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆಯೇ ವಿನಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಇವನು “ಒಂದು ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಸಂಸ್ಕøತಿ ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ತೀರ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. “ಶೈಲಿ ಎಂದರೆ ಕವಿಯೊಬ್ಬ ಭಾಷೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬಳಸುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕ್ರಮ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಪದಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಳ್ಳುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಶೈಲಿಯ ಲಕ್ಷಣ” ಎಂದು ಕೋಲ್ ರಿಜ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನೇ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೊನಾಥನ್ ಸ್ವಿಫ್ಟ್ ಎಂಬಾತ ಪ್ರಾಪರ್ ವಡ್ರ್ಸ್ ಇನ್ ಪ್ರಾಪರ್ ಪ್ಲೇಸಸ್ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. 

“ಶೈಲಿಯೆನ್ನುವುದು ಆಲೋಚನೆಯ ಉಡುಪು” ಎಂದು ಪೋಪ್ ಕವಿಯೂ “ಆಲೋಚನೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ತೊಡಿಸುವ ಸಮಾರಂಭವೇ ಶೈಲಿ” ಎಂದು ಸಿಂಪ್ಸನ್ನನೂ “ಶೈಲಿ ಲೇಖಕನ ಅಂಗಿಯ ತೊಗಲು” ಎಂದು ಕಾರ್ಲೈಲನೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. “ಪರ್ಯಾಯವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ರೂಪಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಚಾಲ್ರ್ಸ್‍ಬ್ಯಾಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು. ರನ್ನನ ಗದಾಯುದ್ಧದ ಒಂದು ಪದ್ಯ: “ಕಂದಾ ನಿಜಾನುಜರೆಲ್ಲಿದರೆಂದೆನ್ನಂ ಜನನಿ ಬಂದು ಬೆಸಗೊಂಡೊಡದೇನೆಂದುಮಮಾತುಗುಡುವೆಂ ಕೊಂದರ್ ಕೌಂತೇಯರೆಂದು ಬಿನ್ನೈಸುವೆನೋ” ಎಂಬ ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ “ಕಂದ” ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮಗು, ಪುತ್ರ, ಕೂಸು ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಪರ್ಯಾಯ ಪದಗಳಿದ್ದರೂ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ `ಕಂದಾ ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಹೇಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಅರ್ಥವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ `ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಆಯ್ಕೆ, ಬಹುಸಂಯೋ ಗಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯ ಮಾರ್ಗಾಂತರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸನಾದ ಬಫೂನ್ ತನ್ನ ಡಿಸ್ಕೋಸ್ ಸುರ್-ಲೆ-ಸ್ಟೈಲ್ (1753) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ “ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಶೈಲಿ” ಎಂದೂ ಎಡ್‍ಮಂಡ್ ಗಾಸಸ್ ಎಂಬಾತ “ಬರೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಚಿತ್ರ” ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ರೋಮನ್ ಯಾಕೋಬ್‍ಸನ್ ಹೇಳಿರುವ ಪ್ರಕಾರ “ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ವರ್ಣ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದ ಬೇರೊಂದು ವರ್ಣದೊಂದಿಗೆ, ಒಂದು ಬಲಾಘಾತ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದ ಬೇರೊಂದು ಬಲಾಘಾತದೊಂದಿಗೆ, ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದ ಬೇರೊಂದು ದೀರ್ಘದೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಹ್ರಸ್ವ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದ ಮತ್ತೊಂದು ಹ್ರಸ್ವದೊಂದಿಗೆ ಏಕರೂಪತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.”

ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕುರಿತ ಈ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕವಿ ಬಳಸುವ ಭಾಷೆ ಹೇಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವನ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾಗುವಾಗ ಭಾಷೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಕವಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆ, ಆಲೋಚನೆ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಭಾಷೆ ಹೇಗೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾದ ಪದಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ವಿಚಾರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮನಗಾಣಿಸುತ್ತವೆ. 

ಪದ ಶೈಲಿ
ಧ್ವನಿ ಶೈಲಿ
ಶೈಲಿ ಪದದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪತ್ತಿ
ಶೈಲಿಯ ವಿಧಗಳು