ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾ ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಉದಾಹರಣೆಯಾದ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ತನ್ನ ಆಹಾರ ವಿವರಗಳಿಂದ (ಮೆನು), ಉದ್ಯಮ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಯಿತು.

ಈ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ "ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಸ್ ವಿ ಮಾರಿಸ್ & ಸ್ಟೀಲ್" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದ ಮ್ಯಾಕ್‌ಲಿಬೆಲ್ ಟ್ರಯಲ್‌‍ ಇದು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದಿಗಳ ಸಣ್ಣ ತಂಡವು ಲಂಡನ್‌‍ನ ಗ್ರೀನ್ ಪೀಸ್ (ಗ್ರೀನ್ ಪೀಸ್‌ನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕ ಇಲ್ಲ) ನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು "ವಾಟ್ಸ್‌ ರಾಂಗ್‌ ವಿಥ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್‌‌?" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸರಿಕವಾಗಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಈ ತಂಡಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಬರಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸದಿರುವಂತೆ (ಬರೆಯದಿರುವಂತೆ) ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುವಂತೆ ತಾಕೀತು ಮಾಡಿತು. ಜತೆಗೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಇಬ್ಬರು ತೀವ್ರವಾದಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವರ ಮೇಲೆ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಿವಿಲ್ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಹೂಡಲಾಯಿತು. ಮ್ಯಾಕ್‌ ಲಿಬೆಲ್ ಟ್ರಯಲ್ ಎಂಬ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.

ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಮೇಲೆ ವಿರೋಧಗಳು ಇದ್ದಾಗ್ಯೂ, ‘ಮ್ಯಾಕ್ ಜಾಬ್’ ("McJob") ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ "ಮೆರ್ರಿಯಮ್-ವೆಬ್ ಸ್ಟರ್ಸ್ ಕೊಲಿಗೈಟ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ (Merriam-Webster's Collegiate Dictionary)" ಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳ ನೀಡುವ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಪ ಮಟ್ಟದ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ಸಣ್ಣ ಸದಾವಕಾಶ ಎಂದು ವಿಷದೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮೆರ್ರಿಯಂ-ವೆಬ್ ಸ್ಟರ್ ಗೆ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ನ ಮಾಜಿ ಸಿಇಓ ಜಿಮ್ ಕೆಂಟಾಲುಪೊ ಎಂಬುವರು ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆದು ("slap in the face" to all restaurant employees) ಎಲ್ಲ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಕಪಾಳಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವುದನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಮೆಕ್ ಜಾಬ್ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸರಿಹೊಂದುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ('teaches responsibility.'" ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಮೆರ್ರಿಯಮ್- ವೆಬ್ ಸ್ಟರ್, ನಾವು ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಔಚಿತ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿತು. 

೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ನ ಜಾಗತೀಕರಣ ವಿರುದ್ಧದ ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಜೋಸ್ ಬೋವ್ ಎಂಬಾತ ಈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಅರ್ಧ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದ್ದ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದನು.

೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ ಕ್ಲೊಸ್ಸರ್‌ನ ಪುಸ್ತಕ "ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್ ನೇಷನ್‌‍" ನಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ನ ಉದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಆರೋಪಗಳೆಂದರೆ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಉಳಿದ ಶೀಘ್ರ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ) ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ಇದರ ಲಾಭವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ನ ಜಾಹೀರಾತು ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಶೀಘ್ರ ಆಹಾರ (ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್) ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ವು ಟಾಯ್ಸ್ ನ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿತರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಊಟವೂ ಸಹ ಸೇರಿದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಟಾಯ್ಸ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ಮೇಲಿರುವ ಆಪಾದನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಹಾರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ ಸಹ ಸೇರಿದೆ.

೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ತಂಡಗಳು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಿಂದುಗಳು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧೀಯರು ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ನವರು ಅವರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಫ್ರೈಯನ್ನು ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಎಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿವಳಿಕೆ ನೀಡಿ ಇದರಲ್ಲಿ ದನದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದರ ವಿರುದ್ಧ ಕೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.

ಪೀಪಲ್‌ ಫಾರ್ ದಿ ಎಥಿಕಲ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎನಿಮಲ್ಸ್‌ (PETA) ಪೇಟಾ ವು ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಿ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಲುವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇದರ ವಿತರಕು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸಾಕಷ್ಟು ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಂದಿತು. ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾಕಾರರು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೊರಳಿಗೆ ಸಂಕೋಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಗಿದು ಅವುಗಳನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಉದ್ದಗೆ ಕತ್ತರಿಸುವ ಮೊದಲು ನೀರಿನ ಟಬ್ ಒಳಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಪೇಟಾವು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಾಯಿಸುವುದರ ಬದಲು ಗ್ಯಾಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಾಯಿಸಬಹುದು ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು. (ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕಂಟ್ರೋಲ್ಡ್‌ ಅಟ್ಮಾಸ್ಪಿಯರ್‌ ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್‌ or CAK) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು. ಸಿಎಕೆ ಮತ್ತು ಸಿಎಎಸ್ (controlled atmosphere stunning”) ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಮೋರ್ಗ್ಯಾನ್ ಸ್ಪರ್ಲೋಕ್ಸ್‌‍ನ ೨೦೦೪ರ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಸಿನಿಮಾ "’ಸುಪರ್ ಸೈಜ್ ಮಿ’ " ಹೇಳುವಂತೆ, ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಆಹಾರವು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆಯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದೆ. ಮತ್ತು ಈ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಆಹಾರದ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಆರು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಾಗ, ಉತ್ತಮ ಗಾತ್ರ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರ ಸಂತೋಷ ಊಟ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಘೋಷಿಸಿತು.

ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಆಹಾರವಾದ ಸೋಯಾ ಅವರೆಯನ್ನು ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ವು ವಿತರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಬ್ರೆಸಿಲ್ ನಿಂದಲೇ ನೇರವಾಗಿ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಗ್ರೀನ್ ಪೀಸ್ ತೀವ್ರವಾದಿಗಳು ಈ ಸೋಯಾವು ಕೇವಲ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆಜಾನ್‌ ನ ಮಳೆಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಸೋಯಾವನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರನ್ನು ಹೆದರಿಸಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಈ ಆರೋಪವು ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ನ ಗಿರಾಕಿಯಾದ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಆದುದಾಗಿದೆ.

ವಿವಾದಗಳು
ಶೇರು ದಾರರಿಗೆ ನೀಡುವ ಡಿವಿಡೆಂಡ್‌ ಪಾವತಿ
ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು
ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆ/ಮಾಹಿತಿಗಳು