ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾರ್ಮಿಕ ವಕೀಲ ಪೀಟರ್ ಬೆನೆಸನ್ ಜುಲೈ 1961 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಆತನೇ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ 1960,ನವೆಂಬರ್ 19 ರಂದು ಆತ ಲಂಡನ್ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯಡಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಇಬ್ಬರು ಪೋರ್ಚ್ ಗೀಸ್ ನ ಕೊಯೊಂಬ್ರಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕುಡಿದು ಅಸಭ್ಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಆತ ಪಯಣಿಸುವಾಗ ಫಲಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದ.ಅದು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಆದರೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗಮನಿಸರಲಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು 1960 ರಲ್ಲಿ ಯುರೊಪಿಯನ್ ವಶಾಹತುಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಾಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪೊರ್ಚಗಲ್ ಒಂದೇ,ಇದನ್ನು ಈಸ್ಟಾಡೊ ನೊವೊ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಗ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪೊರ್ಚ್ ಗೀಸ್ ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ರಿಂದ ಪೊರ್ಚ್ ಗೀಸ್ ನಾಗರಿಕರ ವಿರುದ್ದವೇ ನಡೆಯಿತು. ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ "ದಿ ಫಾರ್ಗಾಟನ್ ಪ್ರಿಜನರ್ಸ್" ಲೇಖನವೊಂದಕ್ಕೆ ಬೆನ್ ಸನ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುದ್ದು,"ಯಾವುದೇ ನಿಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಯಾವುದೇ ದಿನ ನೀವು ತೆರೆದು ಓದಿದರೆ ಪ್ರತಿ ವಾರ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿದಿನ ಯಾರೋ ಯಾರನ್ನೋ ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಸೆರೆಮನೆಗೆ ತಳ್ಳಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಕಥೆ ಅಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗೀಡಾದವರು ಅಥವಾ ನೇಣುಗಂಬಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ್ದು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನೀವು-ನಾವು ನೋಡುತ್ತೇವೆ.ಅದೇಕೆಂದರೆ ಆಯಾ ಸರ್ಕಾರದ ಆಜ್ಞೆ ಪಾಲಿಸದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲವೆ ಅಲ್ಲಿನ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ತಲೆ ಬಾಗದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಒಪ್ಪದಿರುವುದು ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಚ್ಯುತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ.[...] ಈ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಯ ಓದುಗ ನಿರ್ವೀರ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ ಇಲ್ಲವೇ ಅಂತಹ ಭಾವನಾ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಖಿನ್ನತೆಯ ಭಾವನೆಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಡಿ ಬಂದು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೆನೆಸನ್ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಎರಿಕ್ ಬೇಕರ್ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಬೇಕರ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ನ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ.ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ನಿಷೇಧದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹದ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದ.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಆತ ಕ್ವೇಕರ್ ಪೀಸ್ ಅಂಡ್ ಸೊಸಿಯಲ್ ವಿಟ್ನೆಸ್ ಸಂಘಟನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿದ್ದ.ಹೀಗೆ ಬೆನೆಸನ್ ಆತನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ "ಈತನೊಬ್ಬ ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಟಾನದಲ್ಲಿಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದ್ದ." ಆತ ಇನ್ನುಳಿದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ವಕೀಲಕರೊಂದಿಗೆ ಅದಲ್ಲದೇ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಲೆಕ್ ಡಿಗ್ಗೆಸ್ ರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದ.ಲೂಯಿಸ್ ಬ್ಲೊಮ್ -ಕೂಪರ್ ಮುಖಾಂತರ ಸಂಪಾದಕ ಡೇವಿಡ್ ಆಸ್ಟೊರ್ ಅವರ "ದಿ ಆಬ್ಸರವರ್" ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 1961 ಮೇ 28 ರಂದು ಬೆನೆಸನ್ ನ ಲೇಖನ "ದಿ ಫಾರ್ಗಾಟನ್ ಪ್ರಿಜನರ್ಸ್ "ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಈ ಲೇಖನವು ಓದುಗರಲ್ಲಿ "ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿರುವವರ ಬಗ್ಗೆ,ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಅಥವಾ ಗಲ್ಲುಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.ಆತನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅಥವಾ ಧರ್ಮಗಳು ಆತನ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಮ್ಮತಿಸಲಿಲ್ಲ.ಇನ್ನೊಂದೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಅಂದರೆ ಯುನ್ವರ್ಸಲ್ ಡಿಕ್ಲೇರೇಶನ್ ಆಫ್ ಹುಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ (UDHR)ನ ನಿಯಮಾವಳಿಯ ವಿಧಿ 18 ಮತ್ತು 19 ರ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಇತ್ತು. ಈ ಲೇಖನವು ಇಂತಹ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿತ್ತು.ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಭಂಧಿಸಲು,ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗಳ ಮಟ್ಟಹಾಕಲು ಇದು ಸರಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಕ್ಷಾಧಾರಗಳ ಒದಗಿಸಿತ್ತು.ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ನಿಸ್ಪಕ್ಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮುಂದೆ ನಡೆದು ಭಾದಿತರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಒದಗಿಸುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದು "ಲಾಂಚ್ ಆಫ್ ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ,1961",ಎಂಬ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸಲು,ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬೆನೆ ಸನ್ ಇದಕ್ಕೆ "ಪ್ರಿಜನರ್ಸ್ ಆಫ್ ನ್ಸೈನ್ಸ್ "ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ. ರಾಜದ್ರೋಹದ ಕ್ಷಮಾಪಣೆಯ "ಅಪೀಲ್ ಫಾರ್ ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ"ಘೋಷಣೆಯು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಬೆನೆಸನ್ "ಪರ್ಸೆಕ್ಯುಶನ್ 1961" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ.ಇದು ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರಿಜನರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕನ್ಸೈನ್ಸ್ ನ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿವರವಾದ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು.ಇದನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಿ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬೆನೆಸನ್ ಮತ್ತುಬೇಕರ್ (ಮೌರೈಸ್ ಆಡಿನ,ಆಸ್ಟಒನ್ ಜೊನ್ಸ್ ,ಅಗೊಸ್ಟಿನೊ ನೆಟೊ,ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಡಂಕನ್ ,ಒಲ್ಗಾ ಐವಿನ್ಸ್ಕಾಯಾ,ಲುಯಿಸ್ ಟಾರುಕ್ ಮತ್ತು ಹೆ ಫೆಂಗ್ )ಮುಂತಾದವರು ಇದರ ಸಂಪಾದನೆಗೆ ನೆರವಾದರು.
ಆಗ 1961 ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಈ ನಾಯಕತ್ವ ನಿರ್ಧಾರದಂತೆ ಈ ಮನವಿಯು ತನ್ನ ಕಾಯಂ ಮೂಲವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನೂತನ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಮುಂದಾಯಿತು.ಸುಮಾರು 1962 ರಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 'ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ 'ಎಂದು ನಾಮಕರಣವಾಯಿತು.(ಈ ನಡುವೆ 'ಅಪೀಲ್ ಫಾರ್ ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ,1961' ಮತ್ತು 1962 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ 'ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ'ಎನ್ನಲಾಯಿತು.)
ಇದು ಸಣ್ಣ ಮನವಿಯು ಆ ಕೂಡಲೇ ಕಾಯಂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತಂತೆ ಚಳವಳಿ ರೂಪದ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುವುದು.ಇಲ್ಲಿ ಖೈದಿಗಳು ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಈ ಮೂಲಕ UDHR ನ ಅಧಿನಿಯಮ 18 ಮತ್ತು 19 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೇ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರಾಂದೋಲನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ನಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವಾಚನಾಲಯವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪಶ್ಚ್ಯಾತ್ತಾಪ ಪಡುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಧರ್ಮಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಖೈದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಜಾಲವೊಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ "ಥ್ರೀಸ್ " ಎಂಬ ಗುಂಪುಗಳ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುಂಪೂ ಮೂವರು ಖೈದಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿತು:ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶ್ವದ ಮೂರು ತತ್ವಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶದ ಸದಸ್ಯರು ಇದರಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾದರು.ಪ್ರಧಾನ ತತ್ವಗಳೆಂದರೆ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ,ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡವು.
ಅದಾದ ನಂತರ 1960 ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ನ ಜಾಗತಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಬೆಳೆಯಿತು.ಇದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯೇಟ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯುಟಿವ್ ಕಮೀಟಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ "ಸೆಕ್ಸೆನ್ಸ್"ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಚಳವಳಿಯೊಂದು ಇದರ ಅಗ್ರ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಂತಹ ಖೈದಿಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಾಪಣೆಗೆ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕೃತ್ಯಗಳ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸಿದವರ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೆಲಾ ಅಂತವರು ಇಂತಹ ಖೈದಿಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮಪ್ರಜ್ಞೆ ಇರುವವರು ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಬೇಡ ಎಂಬ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ವಾಚನಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲದೇ ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಖೈದಿಗಳ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳುವುದು,ಅವರಿದ್ದೆಡೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಕಳಿಸಿ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿತು.ಖೈದಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅವರಿಗಾಗಿ ನಿರಾಶ್ರಿತ ತಾಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಅದರ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವು ಆಂತರಿಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಯಿತು;ಅದರ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್ ನಿಂದ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಯುರೊಪ್ ಮತ್ತು UNESCOಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೂ ತನ್ನನ್ನು ಯೋಗ್ಯವೆನ್ನುವಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು.ಇದು ಒಂದು ದಶಕದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅದರೆ ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣಿಸಿತು. 
ಇತಿಹಾಸ/ಚರಿತ್ರೆ
ವಿಮರ್ಶೆ
ಕೆಲಸಗಳು(ಕಾರ್ಯಪಾಲನೆ)
1960ರ ದಶಕ