"ಧರ್ಮ ಗಂಜ್" (ನಿಜದ ಪರ್ವತ) ಅಥವಾ "ಧರ್ಮಗಂಜಾ" (ನಿಜದ ಖಜಾನೆ)ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ನಳಂದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ , ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಚಿರಪರಿಚಿತ ಬೌದ್ಧೀಯ ಜ್ಞಾನದ ಖಜಾನೆಯಾಗಿದ್ದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉಗ್ರಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ನೂರುಗಳಷ್ಟು ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಸ್ಲಿಂ ದಾಳಿಕಾರರು ಹತ್ತಿಸಿದ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಉರಿದಿತ್ತು. ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಒಂಭತ್ತು ಮಹಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದ್ದಾಗಿದೆ, "ರತ್ನಸಾಗರ" (ರತ್ನಗಳ ಸಮುದ್ರ), "ರತ್ನೊಡಧಿ" (ರತ್ನಗಳ ಸಾಗರ), ಮತ್ತು "ರತ್ನರಂಜಕ" (ರತ್ನಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸುವುದು).

ಪಾಲ ಯುಗದಲ್ಲಿ
ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ
ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು
(ಕ್ರಿಶ 500) ಬುದ್ಧನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ