ಸಂತಾಲರ ವಸತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಡಿಸಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು . ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪುರಾತನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ, ವಸತಿಗಳ ಗೋಡೆಗಳು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಮೇಲ್ ಛಾವಣಿ ಗೆ ಬಿದಿರುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹುಲ್ಲುಹೊದಿಕೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಂತಾಲರು ಗುಡಿಸಲುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಗುಡಿಸಲಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಅಂಗಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಗೋಡೆ/ಬೇಲಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಾಗವಿರುತ್ತದೆ. ಗುಡಸಿಲಿನ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ತೂತು ಅಥವಾ ಬಿರುಕುಗಳುಂಟಾದಾಗ ಮಣ್ಣು, ದನಗಳ ಸಗಣಿಯನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಸಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಡಿಸಲಿನ ಮುಂದೆ ಕಟ್ಟೆ ಇದ್ದು ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ವಿರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂತಾಲರು ತಮ್ಮ ಊರುಕೇರಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಚವಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಂತಾಲರು ಯುವಕರ ಶೌರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಅವರ ಗುಡಿಸಲುಗಳ ಮುಂದೆ ಕೊಳಲು, ಡೋಲು ವಾದ್ಯಾಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವರು. ಒಳ ಅಂಗಳದ ಮೇಲಿನ ಛಾವಣಿಗೆ ಹಾಕಿರುವ ಬಿದಿರುಗಳಿಗೆ ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣಗಳನ್ನು ತೂಗು ಹಾಕಿರುತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂತಾಲರು ತಮ್ಮ ಗುಡಿಸಲುಗಳ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ದನ, ಕೋಳಿ, ಮೇಕೆ, ಹಂದಿಗಳ ಸಾಕಣಿಕೆಗಳ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಗುಡಿಸಲುಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೆಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನು ಕಾಯಲೂ ಗುಡಿಸಲಿನ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಿಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಗುಡಿಸಲೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ . ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ-ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಹಳ್ಳಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ "ಮಜಿತಾನ್" ಎಂಬ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹಂಚಿಕೆ
ವಸತಿಗಳು
ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ