ಪಾರಪಾಟ್ರಿಕ್ ಪ್ರಭೇದೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಭೂಗೋಳಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಭಾಗಶಹ ಮಾತ್ರವೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಎರಡೂ ಗುಂಪಿನ ಜೀವಿಗಳು ಸಂಪರ್ಕಕಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಅಥವಾ ಸಂಕರದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಂತತಿ ಕಡಿಮೆ ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ (ಬಾಳಿ ಬದುಕುವ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಯೋಗ್ಯತೆ) ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ಮೆಕಾನಿಸಂ ಅವುಗಳ ಸಂಕರವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲೊಪಾಟ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಪ್ರಾಟಿಕ್ ಪ್ರಭೇದೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಸ್ತಾನಗಳು ಪ್ರೇತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಪಾರಪಾಟ್ರಿಕ್ ಪ್ರಭೇದೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಹೀಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತದೆ. 

ಪಾರಪಾಟ್ರಿಕ್ ಪ್ರಭೇದೀಕರಣವು ಭೂಲಕ್ಷಣ ಆಧಾರಿತ ಭಿನ್ನ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗ ಬಹುದು. ಎರಡು ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಹರಿವು ಇದ್ದಾಗ್ಯೂ ಪ್ರಬಲ ಆಯ್ಕೆಯ ಒತ್ತಡ ಎರಡನ್ನೂ ಬೆಸೆಯುವಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಭೇದವಾಗಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸಸ್ಥಾನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು (ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ) ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರಣವಾಗ ಬಲ್ಲವು. ಕಕೇಶಿಯದ ಕಲ್ಲು ಹಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಡರೆವಿಸ್ಕಿಯ ರುಡಿಸ್, ಡ. ವಲೆಂಟಿನಿ ಮತ್ತು ಡ. ಪೋರ್ಟ್‌ಸ್ಕಿನ್‌ಸ್ಕಿ ಎನ್ನುವ ಮೂರು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಸಂಕರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಕರ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಕವಲೊಡೆದೂ ಸಹ ಇಂದು ಒಂದೇ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಾಳುವ ಡ. ಪೋರ್ಟ್‌ಸ್ಕಿನ್‌ಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಡ. ರುಡಿಸ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಕರ ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಾದದ್ದು. ಇದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಲಮನದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕವಲೊಡೆದಾಗ್ಯೂ ಭಿನ್ನ ವಾತಾವರಣದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಡ. ವಲೆಂಟಿನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಕರ ಸಾಕ್ಷೇಪಿಕವಾಗಿ ಬಲಹೀನ. 

ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಪಾರಪಾಟ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಪಾಟ್ರಿಕ್ ಪ್ರಭೇದೀಕರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಸದ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶಕ್ಕೆ (ಎಕಾಲಜಿಕಲ್ ನಿಚೆ) ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಪರಿಸರದ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವೊಂದು ಲಭ್ಯವಿರ ಬೇಕು.

ಉಂಗುರ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು (ರಿಂಗ್ ಸ್ಪೀಶೀಸ್) ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು. ಇದು ಹಲವು ಒಂದನ್ನೊಂದು ಸಂಕರವಾಗಿ ಸೇರಬಲ್ಲ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎರಡೂ "ತುದಿ"ಯ ಜೀವಿಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಬೆರೆಯದಷ್ಟು "ದೂರ"ವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಿಮಾಲಯಗಳ ಗ್ರೀನಿಶ್ ವಾರ್ಬಲರ್ (ಫೈಲೊಸ್ಕೋಪಸ್ ಟ್ರೊಕಿಲೊಯಿಡೆಸ್‌) ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ.

ಬಲವರ್ಧನೆ
ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಮಾಂತರ ಪ್ರಭೇದೀಕರಣ
ಪಾರಪಾಟ್ರಿಕ್
ಲೈಂಗಿಕ ಆಯ್ಕೆ