ಸೆಲ್ಯೂಲಾಯಿಡ್: ಇದು ಸುಮಾರಾಗಿ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ. ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಎಂಬುದು ಮರ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಪದಾರ್ಥ. ಇದರಿಂದಲೇ ಕಾಗದವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಸಾರ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳೊಡನೆ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಕ್ರಿಯೆ ಹೊಂದಿ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಪೈರಾಕ್ಸಿಲಿನ್ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಪೈರಾಕ್ಸಿಲೀನನ್ನು ಈಥರ್-ಇಥನಾಲ್ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಿಸಿದಾಗ ಕಲೋಡೈ ಆನ್ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸೆಲ್ಯೂಲಾಯಿಡನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಿಂಗ್ ಪಾಂಗ್ ಚಂಡುಗಳನ್ನೂ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನೂ ಸೆಲ್ಯೂಲಾಯಿಡಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಆಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲ.
ಬೇಕಲೈಟ್: ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ (1907) ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಲ್. ಎಚ್. ಬೇಕಲೆಂಡ್ ಎಂಬಾತ. ಎಂದೇ ಈ ಹೆಸರು. ಫಿನಾಲ್ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗುಣದ ವೇಗವರ್ಧಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಂಯೋಗಿಸಿ ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳೊಡನೆ ವಿಧವಿಧ ಬೇಕಲೈಟುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇವು ಗಡುಸಾದ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕಗಳು. ವಿದ್ಯುದುಪಕರಣ, ಸಾಬೂನು ಡಬ್ಬಿ, ಬಾಚಣಿಗೆ ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಹೇರಳ.

ಪಾಲಿಥೀನ್: ಈಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳ ಪೈಕಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಎಥಿಲೀನ್ ಅನಿಲವನ್ನು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ವೇಗವರ್ಧಕದೊಡನೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಕಾಸಿದರೆ ಅದರ ಅಣುಗಳು ಪಾಲಿಮರೀಕರಿಸಿ ಪಾಲಿಎಥಿಲೀನ್ ಅಥವಾ ಪಾಲಿಥೀನ್ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ:

ಇದು ಅನೇಕ ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳುಳ್ಳ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸರಪಣಿ ಅಣು. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಈ ಅಣುವಿಗೆ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕ ಸಣ್ಣ ಕೊಂಬೆಗಳಂತಿರುವ ಪರಮಾಣು ಗುಂಪುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಪಕ್ಕ ಕೊಂಬೆಗಳಿರುವ ಫಾಲಿಥೀನುಗಳು ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರವಿಸುತ್ತವೆ (ಔ(ಅ). ಇವನ್ನು ಕಾರ್ಲ್ ಜೀಗ್ಲರನ ವಿಧಾನದಿಂದ ಕೋಪಾಲಿಮರೀಕರಿಸಿದರೆ 100°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣಯಲ್ಲಿ ದ್ರವಿಸುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಪಾಲಿಥೀನನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇವು ಅಗ್ಗದ ರಬ್ಬರಿನಂಥ ಗುಣವುಳ್ಳ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳು. ಆಮ್ಲ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳೊಡನೆ ವರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ಉಪಕರಣಗಳು ಕೊಳವೆಗಳು ಫಿಲ್ಮುಗಳು ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವಸ್ತುಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪಾಲಿಸ್ಟಿರೀನ್: ಎಥಿಲೀನ್ ಮತ್ತು ಫಿನಾಲುಗಳ ಕೋಪಾಲಿಮರೀಕರಣದಿಂದ ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಆಗುತ್ತದೆ, ಇದು 85(ಅ ನಲ್ಲಿ ದ್ರವಿಸುವ ಆಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್. ಕೋ ಆರ್ಡಿನೇಷನ್ ಪಾಲಿಮರೀಕರಣದಿಂದ ಐಸೊಅಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಪಾಲಿಸ್ಟಿರೀನ್ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ದ್ರವನಬಿಂದು 250°C ಇದನ್ನು ಅಚ್ಚು ಹೊಯ್ಯಬಹುದು. ಬುರುಗುರಬ್ಬರುಗಳಲ್ಲಿ (ಫೋಮ್ ರಬ್ಬರ್) ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಹೇರಳ.

ಲ್ಯೂಸೈಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಗ್ಲಾಸ್: ಅಪರ್ಯಾಸ್ತ ಎಸ್ಟರುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್. ಮೀಥೈಲ್ ಅಕ್ರಿಲೇಟ್ ಪಾಲಿಮರೀಕರಣದಿಂದ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಅಂಟುಗುಣ ಉಂಟು. ಪಾರಕ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗದ ಗಾಜಿನ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೃತಕ ಹಲ್ಲುಗಳು, ವಾಹನಗಳ ಕಿಟಕಿಗಾಜು, ಕನ್ನಡಕ ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಉಂಟು, ಇದೇ ಜಾತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪಾಲಿವಿನೈಲ್ ಬ್ಯೂಟರಾಲ್. ಇದು ಬಲು ಜಿಗಟು. ಇದನ್ನು ಪದರು ರೂಪದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಗಾಜಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಐಫ್ಲಾನ್, ಡಕ್ರಾನ್, ಟೆರಿಲೀನ್ : ಟೆಟ್ರಾಫ್ಲೂರೊ ಎಥಿಲಿನ್ ಪಾಲಿಮರೈಸ್ ಆಗಿ ಸಿಗುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕೇ ಟಫ್ಲಾನ್ (ಪಾಲಿಥೀನಿನೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಿ):
ಟಿ (ಅಈ2 = ಅಈ2 )((-ಅಈ2 - ಅಈ2 -) ಟಿ

ಕೆಲವು ಪಾಲಿಮದ್ಯಸಾರಗಳು ಪಾಲಿ ಬೇಸಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳೊಡನೆ ಪಾಲಿಎಸ್ಟರುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಇವು ಪಾಲಿಮರೀಕರಿಸಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳು ಡಕ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಟೆರಿಲೀನ್, ಇವನ್ನು ಎಥಿಲೀನ್ ಗ್ಲೈಕಾಲ್ ಮತ್ತು ಮೀಥೈಲ್ ಟೆಟ್ರಪ್ಥಾಲೇಟುಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ದಿನಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ನೂಲು ಮತ್ತು ನೇಯ್ದ ವಸ್ತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ರೇಯಾನ್ ಕೃತಕ ರೇಷ್ಮೆ: ಇದನ್ನು ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾಗದಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೆಲ್ಯೂಲೋಸಿನಿಂದ ಪಡೆಯುವರು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರೆದ ಹತ್ತಿ ಅಥವಾ ಕಾಗದವನ್ನು ಮೊದಲು ಸೋಡಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು ಅನಂತರ ದ್ರವ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಸಲ್ಫೈಡಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆನೆಸಬೇಕು. ಆಗ ಜಿಗಟು ಶ್ಯಾನ ಮಾದರಿಯ ಸೆಲ್ಯೂಲೋಸ್ ಕ್ಸಾಂಥೈಟ್ ದ್ರಾವಣ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಆಮ್ಲದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಹರಿಸಿದಾಗ ಎಳೆಮಾದರಿಯ ವಿಸ್‍ಕೋಸ್ ರೇಯಾನ್ ಕೃತಕರೇಷ್ಮೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಲ್ಯೂಲೋಸನ್ನು ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಡನೆ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಸೆಲ್ಯೂಲೋಸ್ ರೇಯಾನ್ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೂಲುವಸ್ತ್ರ, ಫೋಟೋಗ್ರಫಿಫಿಲ್ಮುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನೈಲಾನ್: ಪೂರ್ಣ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದಲೇ ತಯಾರಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್. ಹೆಕ್ಸಮೆಥಿಲೀನ್ ಡೈಅಮೈನ್ ಮತ್ತು ಅಡಿಪಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು 280°C ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಕಾಸಿದಾಗ ಅವು ನೀರಿನ ಅಣುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನೈಲಾನ್ 66 ಎಂಬ ಪಾಲಿಮರ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 66ಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ತ್ವವಿದೆ. ಮೊದಲಿನ 6 ಅಮೈನಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಎರಡನೆಯ 6 ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. 10 ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳುಳ್ಳ ಸೈಬಾಸಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ ದೊರೆಯುವುದು ನೈಲಾನ್ 610, ಹೀಗೆ 6 ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳುಳ್ಳ ( - ಕಾಪ್ರೋಲಾಕ್ಟಮ್ ಅಣುಗಳ ಪಾಲಿಮರೀಕರಣದಿಂದ (ಇದರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಅಣುಗಳಿಲ್ಲ) ದೊರಕುವುದು ನೈಲಾನ್ 6. ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕನ್ನು ನೂಲು ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಹಗ್ಗಗಳು, ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ ಚಕ್ರಗಳ ಒಳಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ರಜ್ಜುಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಿಲಿಕೋನ್: ಇನಾಗ್ರ್ಯಾನಿಕ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳು. ಕಾರ್ಬನ್ ಗುಣವುಳ್ಳ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಧಾತು ಕೂಡ ಉದ್ದನೆಯ ಸರಪಣಿ ಅಣುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸರಪಣಿ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿ-ಅಊ3,ಅ2,ಊ5 ಮಾದರಿಯ ಕೊಂಬೆಗಳಿರಬಹುದು. ಇಂಥ ಪಾಲಿಮರ್ ಅಣುಗಳಿಗೆ ಸಿಲಿಕೋನುಗಳೆಂದು ಹೆಸರು.

ಇಲ್ಲಿ ಖ=ಅಊ3 ಅಥವಾ ಅ2ಊ5 ಇತ್ಯಾದಿ ಈ ಅಣುಗಳು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅಡ್ಡ ಕೊಂಡಿಯ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಅಣುವಿನ ಉದ್ದ, ಖ ಪರಮಾಣು ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಕೊಂಬೆ ಇವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಈ ಪಾಲಿಮರುಗಳು ದ್ರವ, ಶ್ಯಾನ, ತರಲ ಮತ್ತು ರಬ್ಬರಿನಂಥ ಘನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇವು ರಾಸಾಯನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜಡವಸ್ತುಗಳು. ಅತಿಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲೂ -40°C ಇವು ತಮ್ಮ ಶ್ಯಾನತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನ್ನು ಅತಿಶೀತ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರುವಂತೆ ಮಾಡಲು, ಅಂದರೆ ಸ್ನೇಹಕವಾಗಿ, ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.

ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳು: ರಬ್ಬರ್ ರಾಳ (ಮರವಜ್ರ) ರೇಷ್ಮೆ ಮೊದಲಾದವು ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳು.

ಉಳಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳು: ನೂರಾರು ಬಗೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಂಪನಿ, ಉಪಯೋಗ, ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಹೆಸರು ಮುಂತಾದವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ : ಬೈಗಾನ್, ಮಿನಿಲೈಟ್ ಅರಾಲ್‍ಡೈಟ್ ಸೆಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್, ಡೊನೆಕ್ಸ್, ಮೈಕಾಲೆಕ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ.

ವರ್ಗೀಕರಣ
ನಿರ್ವಹಣೆ
ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ಅಣುರಚನೆ ಮತ್ತು ಭೌತಗುಣಗಳು