ಸೆರೆಬೆಲ್ಲಮ್‌‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಈ ಕಿರುಮೆದುಳು ಮೆದುಳಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ತಮ್ಮ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೆರೆಬ್ರಲ್‌ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ ಅನ್ನೂ, ತನ್ನ ಎದುರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ’ಬ್ರೈನ್‌ಸ್ಟೆಮ್‌’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಪಾನ್ಸ್‌ ಅನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸೆರೆಬ್ರಮ್‌‌ನಿಂದ ಇದನ್ನು ’ಡ್ಯೂರಾ ಮೆಟರ್’ನ ಪದರ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ; ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೂ ಪಾನ್ಸ್‌ ಮೂಲಕವೇ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕಿರುಮೆದುಳನ್ನು ಮೆಟೆನ್ಸಿಫಲೋನ್‌ನ ಭಾಗವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಪಾನ್ಸ್‌ ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ರೋಂಬೆನ್ಸಿಫಲೋನ್‌ ಅಥವಾ “ಹಿಮ್ಮೆದುಳಿ”ನ ಮೇಲ್ಬಾಗವನ್ನೇ ವೈದ್ಯಕೀಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ’ಮೆಟೆನ್ಸಿಫಲೋನ್‌’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆರೆಬೆಲ್‌ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಿರುಮೆದುಳು ಕೂಡ ಎರಡು ಗೋಳಾರ್ಧಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ’"ವರ್ಮಿಸ್‌" ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮಿಡ್‌ಲೈನ್‌ ವಲಯವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ಮಡಿಕೆಗಳ ಗುಂಪು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ರಚನೆಯನ್ನು 10 ಚಿಕ್ಕ-ಚಿಕ್ಕ “ಲೊಬ್ಯೂಲ್‌”ಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿಕ್ಕ ಗ್ರ್ಯಾನ್ಯೂಲ್‌ ಜೀವಕೋಶಗಳ ದೆಸೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕಿರುಮೆದುಳು ಇನ್ನುಳಿದ ಮೆದುಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಡಲಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದು ಮೆದುಳಿನ ಕೇವಲ ಶೇ.10 ರಷ್ಟು ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 
ಕಿರುಮೆದುಳಿನ ಹೊರ ಆವರಣದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ ಸೆರೆಬೆಲ್ಲಾರ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಒತ್ತೊಟ್ಟಿಗೆ ರಚಿಲ್ಪಟ್ಟ ಗ್ರೇ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಪದರದಿಂದ ಆವೃತ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆಯಾದ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಅದರ ಆಕಾರ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅನುಮಾನಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಮಾನವನ ಸೆರೆಬೆಲ್ಲಾರ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿ ಹರವಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂರಾಲ್ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಪದರ 1 ಮೀಟರ್ ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಿರುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೂ 5ಸೆಂ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಹೊರ 500 ಚದರ ಸೆಂ.ಮೀಗಳಷ್ಟಿರುವ ಅದು ಸುಮಾರು 6 ಸೆಂ.ಮೀ * 5 ಸೆಂ.ಮೀ * 10 ಸೆಂ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮೆದುಳಿನ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದೊಳಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ ನ ಗ್ರೇ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಅಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೇಲಿಯನ್‌ಯುಕ್ತ ನರ್ವ್‌ ಫೈಬರ್ ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ವೈಟ್‌ ಮ್ಯಾಟರ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ಗೆ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಮರ, ರೆಂಬೆ,ಕೊಂಬೆಗಳ ಆಕಾರದಿಂದಾಗಿ "ಅರ್ಬರ್ ವಿಟೆ" (ಜೀವ ವೃಕ್ಷ) ಎಂದೂ ಇದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುವ ವೈಟ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನೊಳಗೆ ಗ್ರೇ ಮ್ಯಾಟರ್ ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಆಳವಾದ ಸೆರೆಬೆಲ್ಲಾರ್ ಕೇಂದ್ರ ಹುದುಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.

ಮೊಸ್ಸಿ ಫೈಬರ್‌ಗಳು
ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ
ಆಳವಾದ ಕೇಂದ್ರ
ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ