ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ - ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ , ರಷ್ಯಾ , ಕಜಾಕ್ ಸ್ತಾನ್, ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಹಾಗು ಇರಾನ್ ನ ಗಡಿಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುವ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಿವೆ: ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಲಭ್ಯತೆ (ತೈಲ ಹಾಗು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ), ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಹಾಗು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಲಭ್ಯತೆ(ರಷ್ಯಾದ ವೋಲ್ಗ ನದಿ ಹಾಗು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ ಹಾಗು ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ). ವೋಲ್ಗ ನದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ , ಕಜಾಕ್ ಸ್ತಾನ್ ಹಾಗು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ನ ನೆಲಾವೃತವಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಗತಿಯು ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಸಂವೇದನಶೀಲವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಂಚಾರ ಇದರ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ (ಆದಾಗ್ಯೂ ಒಳನಾಡಿನ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ). ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಜಲರಾಶಿಯನ್ನು ಸಮುದ್ರ ಎಂದು ಕರೆದರೆ, ವಿದೇಶಿ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ಬದ್ಧವಾದ ಕೆಲವು ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನಗಳು ಹಾಗು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅದೇ ಜಲರಾಶಿಯು ಕೇವಲ ಸರೋವರವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದರೆ, ಅಂತಹುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಸರ ವಿಷಯಗಳೂ ಸಹ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಹಾಗು ಗಡಿ ವಿಷಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ರಷ್ಯಾ ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು (ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಕ್ತ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಕೆಲವು ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಜಾಕ್ ಸ್ತಾನ್ ಹಾಗು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದವು ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ನಗರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.

ಇರಾನ್ (ಪರ್ಶಿಯ) ಹಾಗು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಡುವೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಸರೋವರವೆನಿಸಿದೆ ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡಬಹುದು (ಪರ್ಷಿಯನ್ ಹಾಗು ರಷ್ಯನ್), ಆದರೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು (ಅಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮೀನು). ಎರಡು ವಲಯಗಳ ನಡುವಿನ ರೇಖೆಯನ್ನು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸರೋವರವಾದ ಲೇಕ್ ಅಲ್ಬರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ರಷ್ಯನ್ ವಲಯವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ತೀರಪ್ರದೇಶದ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಲಯಗಳೆಂದು ಉಪ-ವಿಭಾಗ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಹಳೆಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲಿಗೆ ರಷ್ಯಾ ಹಾಗು ಇರಾನ್ ಹಳೆಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರುತ್ತೇವೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವು.

ಹಳೆಯ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಅಜರ್‌ಬೈಜಾನ್, ಕಜಕಸ್ತಾನ,ತುರ್ಕ್‌ಮೆನಿಸ್ತಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹದಿನೈದು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾದ ನಂತರ, {1}ಇರಾನ್{/1} ({2}ಪರ್ಶಿಯ{/2}) ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಐದು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕರೆ ನೀಡಿತು: ಇರಾನ್, ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್, ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ಕಜಕಸ್ತಾನ್, ಹಾಗು ರಷ್ಯಾ . ಈ ವಿಭಜನೆಯು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರದಿದ್ದರೆ, ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿತ್ತು(ಇರಾನ್ ಹಾಗು ರಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದ) ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ 50% ಪಾಲನ್ನು ಮೂರು ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್, ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಹಾಗು ಕಜಕ್ ಸ್ತಾನ್ ಜತೆಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವಂತೆ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಸವಾಲನ್ನು ಒಡ್ಡಿತು .ಅಲ್ಲದೇ ಟೆಹ್ರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ U.S.ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧದ ವಿಭಾಗವನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಹಾಗು U.S. ಕಡೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ನೇಹಪರ ನಿಲುವನ್ನು ತಾಳಿತು.

ಕಜಾಕ್ ಸ್ತಾನ್, ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ಹಾಗು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಗಳು ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ತಾವು ಸಹಭಾಗಿಗಳೆಂದು ಸ್ವತಃ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದವು.

ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲ ಸಮುದ್ರದ ತೀರದ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸಮಾನವಾದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವು:

ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಕಾಲುವೆಗಳು
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿವಾದಗಳು