ಭಾರತದಂಥ ದೇಶದ ಹಣದ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗು ವಲಯದ ಜೊತೆಗೆ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬ್ಯಾಂಕರುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಸಂಘಟಿತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯವಿರುತ್ತದೆ. ಲೇವಾದೇವಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಸಾಹುಕಾರರು, ಷರಾಫರು, ಮುಲ್ತಾನಿಗಳು, ಮಾರ್ವಾಡಿಗಳು ಮೊದಲಾದವರು ಇಂಥವರು. ಲಾಭಸಂಪಾದನೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿರುವ ಇವರ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಆಂತರಿಕ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಈ ದೇಶೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಈಚೆಗೆ ಇವರ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದ್ದರೂ ಇವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂಘಟಿತರಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.

ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜನತೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಉಪಯೋಗಗಳ ಬಂಡವಾಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವಿನಿಯೋಜನ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳು ಕಾರ್ಮೀಕ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಕಾರ್ಮಿಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿವೆ. ಕೆಲವು ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಠೇವಣಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೂಸಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳುಂಟು. ಲಂಡನ್ನಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕರುಗಳು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಲ್ಲಿಯ ಹಣಕಾಸು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ. ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಭಸಂಪಾದನೆಯೇ ಗುರಿಯಾಗುಳ್ಳ ಅನೇಕ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ಸ್) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. (ಕೆ.ಜಿ.ಒ.)

ಇತರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು
1ನೇಟು ನೀಡಿಕೆಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ
ಜಮೀನು ಅಡಮಾನ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರ್ಯಭಾರಗಳು