ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆಯ ಬಳಿಕ ನಾಗಬನದಲ್ಲಿ ನಾಗನ ಸೇವೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅರಶಿನ, ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟು, ಹಾಲು ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ನಾಗನ ಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ ಹಾಲು ಹಣ್ಣುಗಳ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮಂಗಳಾರತಿ, ಆಗ ನಾಗಪಾತ್ರಿಗೆ ಆವೇಶ ಬರುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯರು ಡಕ್ಕೆ ಬಾರಿಸಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಂಡಲ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಸುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲರೂ ವಾದ್ಯಗಳ ನುಡಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಗಮಂಡಲ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ನಾಗಮಂಡಲಗಳ ಆಚರಣೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಹಗಲಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನ ಪುರೋಹಿತರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ 'ಶಾಕಾ ಸಂಸ್ಕಾರ' (ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ನಾಗಸಂಸ್ಕಾರ) ನಡೆಸಬೇಕು. ಮುಂದೆ ವಟುಗಳ ಆರಾಧನೆ ಧಾನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಇತ್ಯಾದಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಂಡಲದ ದಿನ ಸರ್ವ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಗಣಹೋಮ, ಚಂಡಿಕಾ ಹೋಮ, ಗೋದಾನ, ಭೂದಾನಾದಿಗಳು ನಡೆಯುವುದಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ 'ಮಂಡಲ ಸೇವೆ' ಜರಗುತ್ತದೆ. ಅಲಂಕಾರಗೊಂಡ ವೇದಿಕೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗ ಮಂಡಲದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕನುಸರಿಸಿ ಪಂಚವರ್ಣದ ಹುಡಿಯಿಂದ ವೈದ್ಯರು ಏಳುಹೆಡೆಯ ಸರ್ಪವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವಾದ ಎರಡು-ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಬಳಿಕ ನಾಗಮಂಡಲ ನಡೆಯುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗಬನದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿಟ್ಟು ಸೇವೆ ಜರಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪುರೋಹಿತರದೇ ನೇತೃತ್ವ. ವೈದ್ಯರದು ಡಮರು ಸೇವೆ ಮಾತ್ರ. ನಾಗಸಂಬಂಧಿ "ಹೊಗಳಿಕೆಗಳು" ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿದ್ದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಗ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

ಇತಿವೃತ್ತ
ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆಯ ನಂತರದ ಸೇವೆಗಳು
ನಾಗಮಂಡಲದ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮಗಳು
ನಾಗಮಂಡಲದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು