ಭೌಗೋಳಿಕ ಕಾಲಮಾನದ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿಕೊಲಸ್ ಸ್ಟೆನೊ ರೂಪಿಸಿದ. ಕಲ್ಲಿನ ಪದರಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀ ಪದರವೂ ಕಾಲದ ಒಂದು "ಹೋಳನ್ನು" ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಟೆನೊ ವಾದಿಸಿದ. ಅವನು ಮೇಲಿನಪದರ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸಿದ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದರದಲ್ಲಿನ ಕೆಳಗಿನ ಪದರವು ಬಹುಶ ಮೇಲಿನ ಪದರಕ್ಕಿಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿನದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ಟೆನೊನ ನಿಯಮಗಳು ಸರಳವಾಗಿದ್ಯಾಗ್ಯೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದು ಅಷ್ಟೇನೂ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ಕಲ್ಲಿನ ಬಗೆಗೆ ಅವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೆಳಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು.

ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯು ಜೇಮ್ಸ್ ಹಟ್ಟನ್ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಬಂದಿತು. ಅವನು ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ಅರ್ಥನ್ನು ೧೭೮೫ರ ಮಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ. “೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಹಟ್ಟನ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದ ಚಿಂತನೆಯು ಆಧುನಿಕ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಬುನಾದಿಗಳಾದವು”. ಭೂಮಿಯ ಒಳ ಆವಾರಣವು ಬಿಸಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಬಿಸುಪೇ ಹೊಸ ಕಲ್ಲುಗಳಾಗಿಸುವ ಇಂಜಿನ್. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೀರು ಸವೆಯಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪದರಗಳಾಗಿ ಸಂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗಸಿಯನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಒಳಗಿನ ಬಿಸುಪು ಕಲ್ಲಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮೇಲೆದ್ದು ಭೂಮಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುಂದು ಅವನ ಚಿಂತನಾ ಸರಣಿಯಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರವಾಹ ಆಧಾರಿತ ಚಿಂತನೆಯಾದ “ನೆಪ್ಚೂನಿಸ್ಟ್”ನಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಇದನ್ನು “ಪ್ಲುಟೋನಿಸ್ಟ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.

ಹೆಸರಿಸುವಿಕೆ ಇತಿಹಾಸ
ಭೂಗೋಳಿಕ ಕಾಲಮಾನದ ಕೋಷ್ಟಕ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಿಯಮಗಳ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ
ಕಾಲಮಾನ ನಿಗಧಿ