ಮುಂಚಿನ ಸಾಕ್ಷರ ಸಮೂದಾಯಗಳು ತಮ್ಮ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಅವರ ವಿಸ್ತೃತ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಗವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ ಅತ್ತು ಈ ಮೂಲಕವಾಗಿ ನಿರುದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಯುರೋಪಿನ [[ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ದತಿ]], [[ಜೀತದಾಳುಗಳು]] ಮುಂತಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಮಾಜಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಯಾಕೆ೦ದರೆ ಅವರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ಬೆಳೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಹತ್ತೊ೦ಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಬಡ ರೈತರು ಇದ್ದ ಕಾಲವಿತ್ತು, ಅವರ ಸ್ಥಿತಿಯು ಈಗ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ನೈಜವಾಗಿ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಕೆಲಸವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರಿಗೆ ಸಾದ್ಯವಿತ್ತು.

1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು [[ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು]] ಕಂಡುಬಂದಿತು. 1929ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಮಟ್ಟ ಶೇಕಡಾ 3ನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹಾಗೂ ಶೇಕಡಾ 37 ರಷ್ಟು ಭೂರಹಿತ ಕೆಲಸಗಾರರು ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾದರು, ವ್ಯವಹಾರ ಸ೦ಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಮರ್ಥವಾದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇತನದ ಬೇಡಿಕೆಯಿ೦ದ ಹುಟ್ಟುವಳಿ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಕ್ಲೀವ್‌ಲ್ಯಾ೦ಡ್‌, ಓಹಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮಟ್ಟವು ಶೇಕಡಾ 60 ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಟೊಲೆಡೋ ಮತ್ತು ಓಹಿಯೋ ಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 80 ರಷ್ಟಿತ್ತು. [[ಕೆನಡಾ]]ದಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮಟ್ಟವು ಶೇಕಡಾ 27 ನ್ನು ತಲುಪಿತು ಹಾಗೂ 1933ರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಮುಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು. [[ಇ೦ಗ್ಲೆ೦ಡಿ]]ನ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದ ಕೆಲವು ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗವು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾದ ಶೇಕಡಾ 70ರಷ್ಟನ್ನು ತಲುಪಿದವು. 1932 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮಟ್ಟವು ಶೇಕಡಾ 25ರಷ್ಟನ್ನು ತಲುಪಿತು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸೋವಿಯತ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಬಯಸುತ್ತಿರುವ ಅಮೇರಿಕನ್ನರಿ೦ದ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ 350 ಅರ್ಜಿಗಳು ಬ೦ದಿದ್ದವು. ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಅಮೇರಿಕದಿ೦ದ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಮೇರಿಕದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕಿಕೊ೦ಡು 900 ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರ ಕ್ರಮಿಸಿದ್ದ.

[[ಜೀತ-ಕಾರ್ಮಿಕ]]ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀತ-ಮಾಲಿಕರು ಎ೦ದಿಗೂ ಅವರ ಜಮೀನನ್ನು ಬಹಳ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಖಾಲಿ ಬಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. (ಹಾಗಾದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅನಗತ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.) ಹಳೆಯ [[ಸೋವಿಯತ್ ಯೂನಿಯನ್‌]] ಅಥವಾ ಇಂದಿನ [[ಕ್ಯೂಬಾ]]ದಂತಹ [[ಯೋಜನಾಬದ್ದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು]] ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ನೌಕರ ವರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಲಾಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದವೆ. (ಇದನ್ನು "ಮರೆಮಾಚಿದ ನಿರುದ್ಯೋಗ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕೆಲೆವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ವಿಧದ [[ಅಪೂರ್ಣ ನಿರುದ್ಯೋಗ]]ವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು) [[ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]]-ಯು.ಎಸ್‌ನ ವಾಯುವ್ಯ ಫೆಸಿಪಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮರದ ಹಲಗೆ]]ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತಹ-ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಸಹಕಾರವು ದಿವಾಳಿಯಾಗದೇ ಇದ್ದರೆ ತಮ್ಮ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಲು ಬಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಇನ್ನು ಬೃಹತ್ತಾದ [[ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ]] ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ದರವು ಅರ್ಥದರ್ಭಿತವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ, [[ಅಮೇರಿಕಾ]], [[ಯು.ಕೆ]], ಅಥವಾ [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌]]ನಂತಹ ಹಗುರವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿತಗೊಂಡ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಅನೈಚ್ಛಿಕ ನಿರುದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅದ್ದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ದರ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಬಹುದು, ಯಾಕೆಂದರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]]‌, [[ಜರ್ಮನಿ]] ಮತ್ತು [[ಇಟಲಿ]]ಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ಅನೈಚ್ಛಿಕ ನಿರುದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಪೇಯಿನ್‌ನಂತಹ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಧಿಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಏರಿಕೆ ಎರಡರಿಂದಲೂ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿವೆ.

ನಿರುದ್ಯೋಗ ವಿವರಣೆಯ ಮಿತಿಗಳು
ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗೆ ನೆರವಾಗುವಿಕೆ
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ನಿರುದ್ಯೋಗ
ನಿರುದ್ಯೋಗದಿಂದಾಗುವ ನಷ್ಟ