ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪ್ರತಿರಕ್ಷಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಇಮ್ಯೂನ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌)ಯನ್ನು 'ಇಮ್ಯೂನೋಜೆನ್' (ರೋಗಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ವಸ್ತು) ಬಳಸಿ ವೇಗವರ್ಧಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕೃತಕ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರೋಗಕಾರಕವೊಂದನ್ನು ಬಳಸಿ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುವುದನ್ನು "ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆ (ಇಮ್ಯೂನೈಸೇಷನ್)" ಅಥವಾ 'ಸೋಂಕಾಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುವಿಕೆ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಲಸಿಕೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಕಿಯೆಯು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಇಮ್ಯೂನೋಜೆನ್‌ ನೀಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡಬಹುದು.

ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ರೋಗ ಅಂಟಿದ ನಂತರವೇ ಕೆಲವು ಆಧುನಿಕ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. AIDS, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಹಾಗೂ ಆಲ್ಝೈಮರ್ಸ್‌ ರೋಗಗಳ ಲಸಿಕೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಡುಬಿಗೆ ಈಡಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ವ್ಯಾಕ್ಸಿನಿಯಾ (ಸಿಡುಬಿಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಿಡುಬು ವೈರಸ್) ನೀಡಲಾದಲ್ಲಿ, ರೋಗವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಗ ತಗುಲಿ ಒಂದು ವಾರದೊಳಗೆ ಲಸಿಕೆ ನೀಡಿದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. 

ಕರುಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲಾರದ ಕಾರಣ, ಹಲವು ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗೆ ಚುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರುಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷಮತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಜೀವಿತ, ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾದ ಪೋಲಿಯೊ, ಕೆಲ ಟೈಫಾಯಿಡ್‌ ಹಾಗು ಕಾಲರ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ನಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಹೌಷಧ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಕಗಳು
ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ವೈಖರಿ
ಸಂಶೋಧನೆ