ಸುಮಾರು 456 ದಶಲಕ್ಷ ಭಾರತೀಯರು(ಒಟ್ಟು ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 42%)ಈಗ ದಿನಕ್ಕೆ $1.25(PPP) ಆದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಬಡತನ ರೇಖೆಯಡಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಬಡವರಲ್ಲಿ ಮ‌ೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಇದರ ಅರ್ಥ. ಆದಾಗ್ಯೂ,1981ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 60ರಿಂದ 2005ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 42ಕ್ಕೆ ಬಡತನದ ಗಮನಾರ್ಹ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕೂಡ ಇದು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗಿನಿಂದ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ 538/356 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಮಟ್ಟ ಅದೇ ರೀತಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆದಾಯದ ಅಸಮಾನತೆ(1999-2000 ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 32.5)ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ,ಭಾರತದ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗವು ತನ್ನದೇ ಮಾನದಂಡ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು, 2004-2005ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 27.5% ಬಡತನ ರೇಖೆಯ(ಕಡುಬಡವರು)ಕೆಳಗೆ ವಾಸಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ.ಇದು 1977-1978ರಲ್ಲಿ 51.3% ಮತ್ತು 1993-1994ರಲ್ಲಿ 36%ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ((NSS)ಯ 61ನೇ ಸುತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಮ‌ೂಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಬಳಸಿದ ಮಾನದಂಡ ಮಾಸಿಕ ತಲಾ ಉಪಭೋಗದ ವೆಚ್ಚ ಕೆಳಗಿಂತಿದೆ 356.35 ರೂ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ 538.60.ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 75% ಬಡವರು ವಾಸವಿದ್ದಾರೆ.ಅವರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಮಂದಿ ದಿನಗೂಲಿ ನೌಕರರು, ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಿ ಗೃಹವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೂರಹಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರು.ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರೂ,ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮ‌ೂಹಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಸಮ‌ೂಹಗಳು,ಬೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಒಂದೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಲ್ಲ. 1999 ಮತ್ತು 2008ರ ನಡುವೆ ಗುಜರಾತ್(8.8%),[[ಹರ್ಯಾಣ]](8.7%)ಅಥವಾ [[ದೆಹಲಿ]](7.4%)ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರಗಳು [[ಬಿಹಾರ]](5.1%),[[ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ]](4.4%)ಅಥವಾ [[ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]](3.5%)ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣ ಗ್ರಾಮೀಣ ಒಡಿಶಾ(43%)ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಿಹಾರ(41%)ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಬಡತನದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮ‌ೂರು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ವಯೋಮಾನದ ಮಕ್ಕಳ ಅಪೌಷ್ಠಿಕತೆ (2007ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 46%)ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಬೇರಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ನಡುವೆಯ‌ೂ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 1/4 ಭಾಗ ಸರ್ಕಾರಿ ನಮೂದಿತ ಬಡತನ ರೇಖೆಯಾದ ದಿನಕ್ಕೆ 12 ರೂಪಾಯಿ (ಅಂದಾಜು USD $0.25)ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು 2004-2005ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ 27.5% ಭಾರತೀಯರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯೋಗದ (NCEUS) 2007ರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ 77% ಭಾರತೀಯರು ಅಥವಾ 836 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ 20ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ(ಅಂದಾಜು USD $0.50;$2 PPP))ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2001ನೇ ಜನಗಣತಿ ಅನ್ವಯ, ಭಾರತೀಯ ಗೃಹವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 35.5% ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ, 35.1% ರೇಡಿಯೊ ಅಥವಾ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, 31.6% ದೂರದರ್ಶನ,9.1 ದೂರವಾಣಿ,43.7% ಬೈಸಿಕಲ್, 11.7% ಸ್ಕೂಟರ್,ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಅಥವಾ ಮೊಪೆಡ್ ಮತ್ತು 2.5% ಕಾರು,ಜೀಪ್ ಅಥವಾ ವ್ಯಾನ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 34.5% ಗೃಹವಾಸಿಗಳು ಇದಾವುದೇ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೂರದರ್ಶನ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008ಕ್ಕೆ 33.23% ಜನರನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದು,40% ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ.

ಬಡತನ ತಗ್ಗಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದ
ಬಡತನ ಅಂದಾಜುಗಳು
ನವ ಉದಾರವಾದಿ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳು
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಯುಗ