ತನ್ನ ಸ್ವಗ್ರಾಮ ಉಮರಾಣಿ ಇಂದ ಹೊರಟು ಲಿಂಗಮ್ಮ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯೆ ಗುಡಿಸಲೊಂದು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು ನಿರ್ಗತಿಕಳಂತೆ, ರೋಗಗ್ರಸ್ತಳಾಗಿ ಬಿದ್ದು ಕೊಂಡಿ ರುತ್ತಾಳೆ. ಗುಡಿಸಲಿನ ಒಳಹೊಕ್ಕ ಲಿಂಗಮ್ಮ ಆ ಹೆಂಗಸಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಕಂಡು ಮರುಗುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸೇವೆಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯ ರೋಗವನ್ನು ಗುಣ ಪಡಿಸಿ ನಂತರ ಆ ಮನೋರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಮದುವೆಯಾದ ಗಂಡ ತನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಆ ಹೆಂಗಸು ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಲಿಂಗಮ್ಮ ಆಕೆಯ ಗಂಡನನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಕರೆತಂದು ಮುರಿದಿದ್ದ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಒಂದು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಆ ದಂಪತಿಗಳು ಲಿಂಗಮ್ಮಳನ್ನು ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲೇ ನೆಲೆಯಾಗುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ದಂಪತಿಗಳ ಕೋರಿಕೆ ಮನ್ನಿಸಿ ಲಿಂಗಮ್ಮ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾಳೆ ಹಾಗು ಅಲ್ಲಿನ ಜನಗಳ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯ ನಿಷ್ಕಳಂಕ ಮನೋಭಾವನೆ, ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆ ಬಯಸದೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ರೀತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಜನರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗುತ್ತವೆ. ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಂದರೆ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ಪ್ರಮುಖ ಶರಣರಾದ ಸೌದೆ ಕಾಯಕದ 'ಮೋಳಿಗೆ ಮಾರಯ್ಯ' ನವರು ಒಮ್ಮೆ ಮರದ ಹಿಂದೆ ನಿಂತುಕೊಂಡು ಲಿಂಗಮ್ಮನ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಸೇವೆಯೂ ಈಕೆಗೆ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂದು ರಾತ್ರಿ ಲಿಂಗಮ್ಮ ಮಲಗಿದ ಮೇಲೆ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಕಾಡಿನಿಂದ ಸೌದೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತಂದು ಲಿಂಗಮ್ಮಳ ಸೌದೆ ಸಂಗ್ರಾಹಕದಲ್ಲಿ ಪೇರಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಳಗಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸೌದೆ ತಾನಾಗೆ ಬಂದು ಸೌದೆ ಸಂಗ್ರಾಹಕದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಲಿಂಗಮ್ಮ ಇದು 'ಮೋಳಿಗೆ ಮಾರಯ್ಯ' ನವರ ಕಾಯಕವೇ ಎಂದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಇದು ಲಿಂಗಮ್ಮನಲ್ಲಿ ಶರಣ ತತ್ವ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರವಹಿಸಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಉದಾಹರಣೆ.

ಮಾರಯ್ಯನವರ ಸೌದೆ ಕಾಯಕ ಹೀಗೇ ಮುಂದುವರೆದಿರಲು ಒಮ್ಮೆ ಲಿಂಗಮ್ಮ ಮಾರಯ್ಯನವರನ್ನು ಖುದ್ದು ಮುಖಾ ಮುಖಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಆ ಕಾಯಕ ಮಾರಯ್ಯನವರದ್ದೇ ಎಂಬ ಅರಿವು ತನಗೆ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಇದ್ದುದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಲಿಂಗಮ್ಮನ ಸೇವೆಗೆ ಅದಾಗಲೇ ಬೆರಗಾಗಿದ್ದ ಮಾರಯ್ಯನವರು ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರಿಗೂ ತಿಳಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಲಿಂಗಮ್ಮನ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವನೆಗೆ ಮಾರು ಹೋದ ಶ್ರೀ ಜಗಜ್ಜ್ಯೋತಿ ಬಸವೇಶ್ವರರು ಲಿಂಗಮ್ಮಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಸ್ವತಹ ಧಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಿಂಗಮ್ಮಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿದ್ದೇ ತನ್ನ ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೇವೆಗೆ ಭಾಜನರಾದ ಜನರು ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ಏನು ಕೊಟ್ಟರು ಲಿಂಗಮ್ಮ ಅದನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆ ದಾನ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತೆಂದರೆ ತುಂಬಿದ ಜೋಳಿಗೆಯಿಂದ ಲಿಂಗಮ್ಮ ತಾನು ಕೊಡುತ್ತಿರುವುದು ಏನು ಎಂದು ನೋಡದೆ ದಾನ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಳು, ಅದು ಹೊನ್ನಾಗಿರಬಹುದು, ಕಲ್ಲಾಗಿರಬಹುದು, ಧವಸ ಧಾನ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ಏನೇ ಆದರೂ ತನ್ನ ಕಣ್ಣಾರೆ ಅದೇನೆಂದು ವಿಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಿರಿವಂತರು, ಧನವಂತರು, ರಾಜಾದಿರಾಜರಾದಿಯಾಗಿ ಯಾವ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು ಇಂತಹ ದಾನ ಮಾಡಿರುವ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಿಗುವುದು ವಿಪರೀತ ಕಡಿಮೆ, ಅಂತಹುದರಲ್ಲಿಯೂ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ರೈತಾಪಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳು ಈ ಪರಿಯ ದಾನ ನಿಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ ಮಗ್ನಳಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಬಸವೇಶ್ವರರು ಮೂಕ ವಿಸ್ಮಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆಕೆಗೆ 'ದಾನಮ್ಮ' ಎಂಬ ಬಿರುದು ಕೊಟ್ಟು ಆಕೆಯು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತಳಾಗುವಂತೆ ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದುವರಿದ ಬಸವೇಶ್ವರರು ಇಂತಹ ಶರಣರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಇದೆಯೆಂದು ಆಕೆಯನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಜನ ಸೇವೆ
ಉಮರಾಣಿಯಿಂದ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ
ಪವಾಡಗಳು
ಬಸವ ತತ್ವದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಳಾಗಿದ್ದು