ಥೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಸಹಜವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ, ಅದು ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡು ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಊತವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಗಾಯಿಟರ್ ರೋಗ. ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಥೈರಾಕ್ಸಿನ್ನನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಥೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿಯು ಹೀಗೆ ಊದಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ನೀರು ಮತ್ತು ಆಹಾರದೊಡನೆ ಅಯೋಡಿನ್ ಅಂಶ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಗಾಯಿಟರನ್ನು ವಾಸಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಾದಷ್ಟು ಅಯೋಡಿನ್ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಗಾಯಿಟರ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ರೋಗ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾನುಕ ವ್ಯಾದಿ ಎನ್ನುವರು. ಸಮುದ್ರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅಯೋಡಿನ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊರತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಕ್ರಿಟೆನಿಸಮ್
ಹೈಪೋಥೈರಾಯಿಡಿಸಮ್
ಹೇಪರ್ ಥೈರಾಯಿಡಿಸಮ್
ಸರಳ ಗಾಯಿಟರ್