ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವು, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ನೇಷನ್ಸ್‌ ಫ್ರೇಮ್ವರ್ಕ್‌ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್‌ ಆನ್ ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಚೇಂಜ್‌ನ (ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಕುರಿತ ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಚೌಕಟ್ಟೊಳಗಿನ ನಿಯಮಗಳ ಮಹಾಸಭೆ) (UNFCCC ಅಥವಾ FCCC) ಒಂದು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. UNFCCC ಎಂಬುದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ. 'ಹವಾಮಾನ ದಲ್ಲಿರುವ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲದ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಹವಾಗುಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಾನವಜನ್ಯ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು' ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 11 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 1997ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನ ಕ್ಯೋಟೋ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿ ಅನುಷ್ಟಾನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು 16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2005ರ‌‌‌‌‌‌‌ಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದವು. ನವೆಂಬರ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ, 187 ದೇಶಗಳು ಈ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿದ್ದವು. ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದಡಿ, 'ಅನೆಕ್ಸ್‌ I ಕಂಟ್ರೀಸ್‌' ಎನ್ನಲಾದ, ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಕ್ಕೊಳಗಾದ 37 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಇಂಗಾಲದ ಡಯಾಕ್ಸೈಡ್‌, ಮೀಥೇನ್‌, ನೈಟ್ರಸ್‌ ಆಕ್ಸೈಡ್‌, ಸಲ್ಫರ್‌ ಹೆಕ್ಸಾಫ್ಲುವೊರೈಡ್‌ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳು, ಹಾಗೂ, ಅವು ಹೊರಡಿಸುವ ಹೈಡ್ರೊಫ್ಲುವೊರೊಕಾರ್ಬನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ಫ್ಲುವೊರೊಕಾರ್ಬನ್‌‌ಗಳು ಎಂಬ ಎರಡು ಅನಿಲ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯ ದೇಶಗಳು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬದ್ದತೆ ತೋರಿವೆ. ತಮ್ಮ ಒಟ್ಟು ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು 1990 ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಅನೆಕ್ಸ್‌ I ದೇಶಗಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ. ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಯುಯಾನ ಮತ್ತು ಹಡಗು ಸಾರಿಗೆಯಿಂದಾಗುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅನಿಲಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಲೊರೊಫ್ಲುವೊರೊಕಾರ್ಬನ್‌‌‌‌‌ಗಳನ್ನು (CFCಗಳು) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. 1987ರಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾದ 'ಒಜೋನ್‌ ಪದರು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಅನಿಲಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ'ದಡಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅನಿಲಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲೊರೊಫ್ಲುವೊರೊಕಾರ್ಬನ್‌‌‌‌‌ಗಳು (CFCಗಳು) ಒಳಪಡುತ್ತವೆ.IPCC ಎರಡನೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರದಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿದ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1990ರಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳಡಿ, ಗಂಭೀರಪ್ರಮಾಣದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು UNFCCC ಸದಸ್ಯರ ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು. (ನಿರ್ಣಯ 2/CP.3) ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೂಲಗಳ ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ, ಹಲವು ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯಂತೆ COವನ್ನು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಈ ದತ್ತಾಂಶದ ಮೂಲ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ನಿಯಮಾವಳಿಯು ಹಲವಾರು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಆಗುಹೋಗುಗಳು , ಕ್ಲೀನ್‌ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್‌ ಮೆಕ್ಯಾನಿಸಮ್‌ (ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಧಾನಕ್ರಮ) (CDM) ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಜಂಟಿ ಅನುಷ್ಟಾನವೂ ಸಹ ಸೇರಿವೆ. GHG ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಇಳಿತಗಳ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಇನ್ನೆಲ್ಲಿಂದಲೋ ತಂದು, ಹಣಕಾಸಿನ ವಿನಿಮಯ, ಅನೆಕ್ಸ್‌-I-ಕ್ಕೆ ಸೇರದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಇತರೆ ಅನೆಕ್ಸ್‌‌-I ದೇಶಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ GHG ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮಿತಿ ಅನುಸರಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದಡಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನೆಕ್ಸ್‌ I ರ ದೇಶಗಳ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಗುಂಡಿಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಮಾನವಜನ್ಯ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳ ಪರಿಮಾಣನ್ನು ಒಟ್ಟು ಲೆಕ್ಕಮಾಡಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು, ಈ ದೇಶಗಳು ಒಬ್ಬ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು (ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ) ನೇಮಿಸುತ್ತವೆ. ಜಪಾನ್‌, ಕೆನಡಾ, ಇಟಲಿ, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌, ಜರ್ಮನಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌, ಸ್ಪೇನ್‌ ಮತ್ತು ಇತರೆ, ಹಲವು ದೇಶಗಳು, ಸರ್ಕಾರದ ಇಂಗಾಲ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅನೆಕ್ಸ್‌-I-ಆಗಿರದ ದೇಶಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಬನ್‌ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಖರೀದಿಸುವ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಇಂಗಾಲ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಅವು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಬಹು-ಉಪಯೋಗಿ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿ, ತೈಲ, ಅನಿಲ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಿ ಆದಷ್ಟು ಅಗ್ಗದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗೆ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. (ಕ್ರೆಡಿಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಅಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥರದಲ್ಲಿನ ಹಸಿರು ಮನೆಯ ಅನಿಲಗಳ ಶೇಖರಣೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ದುಷ್ಪರಿಣಾಗಳನ್ನು (GHGs)ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕದ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ) ವಸ್ತುಶಃ ಎಲ್ಲಾ ಅನೆಕ್ಸ್‌-I-ಗೆ ಸೇರದ ದೇಶಗಳು ಸಹ, ಕ್ಯೋಟೋ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಷ್ಟಾನ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ. ಇದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ, CDM ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು - ಇದು CDM ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಯು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲು ಯಾವ GHG ಯೋಜನೆ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಇಚ್ಚಿಸುವವು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ
ರಿಯಾಯಿತಿ ದರಗಳು
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
2012 ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ 'ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ವಿಧಾನಗಳು'
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಕುರಿತ ನಿಯಮಗಳ ಮಹಾಸಭೆ