ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು ತನ್ನ ಘಟಕವಾಗಿರುವ ಹದಿನೈದು ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ 1991ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಘಟನೆಯಾದುದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, "VVS" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ವಾಯುಪಡೆಗಳ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದವರು ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ವಾಯುಪಡೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಉಪಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಜನರಲ್‌ ಪ್ಯೋಟ್ರ್‌ ಡೆನೆಕಿನ್‌ ಎಂಬಾತ, 1991ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 24ರಂದು ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯ ಮೊದಲ ದಳಪತಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. ಅತ್ಯಂತ ಆಧುನಿಕವಾದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಹಾಗೂ 65%ನಷ್ಟು ಮಾನವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಷ್ಯಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ VVSನ ಪ್ರಮುಖ ತುಕಡಿಗಳಾದ ಲಾಂಗ್‌ ರೇಂಜ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ (ದೂರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಾಯುಯಾನ), ಮಿಲಿಟರಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ (ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುಯಾನ) ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಟಲ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ (ಮುಖಾಮುಖಿ ವಾಯುಯಾನ) ಇವುಗಳು ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ರಷ್ಯನ್‌ VVS ತುಕಡಿಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನೇಕ ದಳಗಳು, ವಿಮಾನ, ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವೋ ಅಲ್ಲಿನ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಅವುಗಳ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಿದವು. ಇದು ಹೊಸ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳ ವಾಯುಪಡೆಗಳು ತಮ್ಮತನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು ಎನ್ನಬಹುದು. ಬೆಲಾರಸ್‌‌ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವೊಂದು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು (Tu-160 ವಿಮಾನಗಳಂಥವನ್ನು) ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಋಣಭಾರ ಕಡಿತಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕಜಕ್‌ಸ್ತಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಡೋಲನ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ದೂರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಾಯುಯಾನ ವಿಭಾಗವೊಂದನ್ನೂ ಸಹ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು. 

1990ರ ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದ ಹಣಕಾಸಿನ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು, ವಾಯುಪಡೆಗಳ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು. ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ವೇತನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಅವರು ಹತಾಶ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು: ದೂರಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಯೆಲಿಜೊವೊ ಎಂಬಲ್ಲಿದ್ದ MiG‌‌-31ರ ನಾಲ್ವರು ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು, ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳಷ್ಟು ತಡವಾದ ತಮ್ಮ ವೇತನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದೊಡ್ಡಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮುಷ್ಕರವನ್ನು ಹೂಡಿದರು, ಮತ್ತು ಇತರ ಬಾಬತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೀಸಲಿರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಘಟಕದ ಹಣಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಈ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಮೂಲಕವಷ್ಟೇ ಸದರಿ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಪರಿಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇಳಿತಾಯಗಳ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯವೂ ಸಹ ಕೆಳದರ್ಜೆಗೆ ಇಳಿಯಿತು, ಮತ್ತು 1998ರಲ್ಲಿ 40%ನಷ್ಟು ಭಾಗದ ಸೇನಾ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಗಳು ದುರಸ್ತಿಗೆ ಬಂದುನಿಂತವು. ಪುಟಿನ್‌‌ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಈ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಸುಧಾರಿಸಲು ಶುರುವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಆಯವ್ಯಯಗಳು ಮಹತ್ತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

ಮೊದಲ ಚೆಚೆನ್‌ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (1994–1996) ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಚೆಚೆನ್‌ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (1999–2002) "VVS" ಭಾಗವಹಿಸಿತು. ಈ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು "VVS" ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗಣನೀಯ ತೊಡಕುಗಳನ್ನೂ ಮುಂದುಮಾಡಿದವು; ಭೂಪ್ರದೇಶ, ಗಣನೀಯ ನಿಶ್ಚಿತ ಗುರಿಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟಿಂಗರ್‌ ಹಾಗೂ ಸ್ಟ್ರೆಲಾ-2M ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ, ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಗಾಳಿಗೆ ಹಾರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿದ್ದ ದಂಗೆಕೋರರು ಇಂಥ ತೊಡಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು.

1990ರ ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಖೋಯ್‌‌ ವಿನ್ಯಾಸ ವಿಭಾಗವು T-60S ಎಂಬ ಒಂದು ಬದಲಿ ಬಳಕೆಯ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ವಿಮಾನವು ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಲಿಲ್ಲ. MiG‌‌ 1.42 ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಫಲ ವಿನ್ಯಾಸದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. 

ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಹತೋಟಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡವು, ಮತ್ತು 1998ರಲ್ಲಷ್ಟೇ ವಾಯುಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡವು. ಎರಡೂ ಪಡೆಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಕಟ್ಟಳೆಯು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬೋರಿಸ್‌‌ ಯೆಲ್ಸಿನ್‌ನಿಂದ 1997ರ ಜುಲೈ 16ರಂದು ಜಾರಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1998ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 580 ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳು ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, 134 ಘಟಕಗಳು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಪಡೆಗಳ ಪುನರ್ವಿತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ 95%ನಷ್ಟು ವಿಮಾನಗಳು, 98%ನಷ್ಟು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು, 93%ನಷ್ಟು ವಿಮಾನ-ನಿರೋಧಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು, ರೇಡಿಯೋ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಡೆಗಳ ಪೈಕಿಯ 95%ನಷ್ಟು ಸಲಕರಣೆ, 100%ನಷ್ಟು ವಿಮಾನ-ನಿರೋಧಕ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಹಾಗೂ 60%ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಇವು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುವಂತಾಯಿತು. 600,000 ಟನ್ನುಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ತಾಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 3500 ವಿಮಾನಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದವು. ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳು (ಮಿಲಿಟರಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ ವಿಮಾನಗಳು) 40,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಸ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ದವು.

ಹಿಂದಿನ ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿ 318,000ನಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಯೋಧರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು 185,000ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಗ್ಗಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ 1000 ಕರ್ನಲ್‌ ಸ್ಥಾನಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, 123,500 ಸ್ಥಾನಗಳು ರದ್ದುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇತರ 3000 ಯೋಧರು ನೀಡಿದ ರಾಜೀನಾಮೆಯಲ್ಲಿ 46 ಜನರಲ್‌ಗಳು ಸೇರಿದ್ದರು; ಅವರ ಪೈಕಿ 15 ಮಂದಿ ಕರ್ನಲ್‌ ಜನರಲ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿನ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ವಿಲೀನಗೊಂಡ ಪಡೆಯ ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿ ಡೆನೆಕಿನ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ, ಕರ್ನಲ್‌ ಜನರಲ್‌ ಅನಾಟೊಲಿ ಕೋರ್ನುಕೋವ್‌ ಎಂಬಾತ, 1998ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 29ರಂದು ರಷ್ಯಾದ ರಕ್ಷಣೆ ಸಚಿವನಿಗೆ ನೀಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ 'ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ತತ್ತ್ವತಃ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ' ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ಝರ್ಯಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪಡೆಯ ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಜನರಲ್‌ ಕೋರ್ನುಕೋವ್‌ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ತಾಣವು ಮಾಸ್ಕೊವಿನ ಕೇಂದ್ರದ ಉತ್ತರಭಾಗಕ್ಕೆ 20 ಕಿ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ದೂರವಿರುವ ಬಾಲಾಶಿಖಾದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ PVO ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸೈನಿಕ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು; ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ CISನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.

ರಚನೆ
ವಿಮಾನಗಳ ತಪಶೀಲು ಪಟ್ಟಿ
ಇತಿಹಾಸ
2000ರ ನಂತರದ ಘಟನೆಗಳು