ವಿಜಯಪುರದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ೬೦ ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕಾ ಸ್ಥಳ ಸಿಂದಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಡ್ಲೇವಾಡ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಊರು ದೇವಣಗಾಂವ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಭೀಮಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ.

ಕಡ್ಲೇವಾಡದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಳುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ ಎಂದೂ ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಮಿಲಿಂಗ ಅಥವ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗೃಹವು ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರದ ತಳವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಕದಂಬ ನಾಗರ ಶೈಲಿಯ ಶಿಖರವು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಒಳಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಪಾಣಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಬಾಣಲಿಂಗವಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ನವರಂಗದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿರು ಅರ್ಧ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಇದರ ಮುಂದೆ ಎರಡು ವಿಶಾಲವಾದ ಮುಖಮಂಟಪಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯ, ಕಾಳಭೈರವ, ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು, ನಾರಾಯಣ, ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ, ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ ಮೊದಲಾದ ದೇವ-ದೇವತೆಗಳ ಸುಂದರ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಇವು ನೋಡುಗನ ಮನಸ್ಸನ್ನಾಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರವಾಗಿರುವ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಯಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮದನಿಕೆಯರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತಳಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಭಿತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕಣಗಳಿದ್ದು ಹಂಸಗಳ ಸಾಲು, ಆನೆಗಳ ಸಾಲು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಲತೆ, ಬಳ್ಳಿಗಳ ಅಲಂಕಾರವಿರುವುದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯು ಹಂಪಿಯ ಹಜಾರ ರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು.

ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಶೈಲಿಯ ತ್ರಿಕೂಟಾಚಲವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಮಸೀದಿ
ಇತಿಹಾಸ
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ