ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗುವಷ್ಟು ವಿಪರೀತ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಜೀವತತ್ವವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂಗಾಲೀಯ/ಜೈವಿಕ/ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳು "ಜೀವಶಕ್ತಿ"ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವರು ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು "ಇಂಗಾಲೀಯ/ಜೈವಿಕ/ಸಾವಯವ" ಎಂದು ಕರೆದು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗುವಂತಹಾ ಇಂಗಾಲೀಯ/ಜೈವಿಕ/ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪರಿಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಥಮಾರ್ಧ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಇಂಗಾಲೀಯ/ಜೈವಿಕ/ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ೧೮೧೬ರ ವೇಳೆಗೆ ಮೈಕೆಲ್‌ ಚೆವ್ರೆಲ್‌ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಕೊಬ್ಬಿನಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಷಾರವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಾಬೂನುಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಕ್ಷಾರದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಸಾಬೂನು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವಂತಹಾ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾದ ಕಾರಣ, (ರೂಢಿಗತವಾಗಿ ಇಂಗಾಲೀಯ/ಜೈವಿಕ/ಸಾವಯವ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಿಗುವ) ಅನೇಕ ಕೊಬ್ಬಿನಂಶದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿ "ಜೀವಶಕ್ತಿ"ಯಿಲ್ಲದ ನವೀನ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ನಿದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿದರು. ೧೮೨೮ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಕ್‌ ವೊಹ್ಲರ್‌ರು ಮೂತ್ರದ ಅಂಶವಾದ ಯೂರಿಯಾ ಎಂಬ ಇಂಗಾಲೀಯ/ಜೈವಿಕ/ಸಾವಯವ ರಾಸಾಯನಿಕ (ಕಾರ್ಬಮೈಡ್‌)ವನ್ನು, ಅಜೈವಿಕ/ಅಸಾವಯವ ಅಮೋನಿಯಮ್‌‌ ಸೈನೇಟ್‌ನಿಂದ NHOCN, ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರು, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಈಗ ವೊಹ್ಲರ್‌ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಕೂಡಾ ವೊಹ್ಲರ್‌ರು, ಜೀವ ಶಕ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಸಿಂಧು ಎಂದು ಸಾಧಿಸಿದೆನೆಂದು ಹೇಳುವ ಎಚ್ಚರ ತೋರಿದರೂ, ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇದನ್ನೊಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟ್ಟವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು.
೧೮೫೬ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಹೆನ್ರಿ ಪರ್ಕಿನ್‌, ಕ್ವಿನೈನ್‌ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪರ್ಕಿನ್‌ರ ಕೆನ್ನೀಲಿ ವರ್ಣ ಎಂದೇ ಈಗ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ, ಇಂಗಾಲೀಯ/ಜೈವಿಕ/ಸಾವಯವ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದಾಗ, ಅದರಿಂದ ಹರಿದ ಹಣದ ಹೊಳೆ ಇಂಗಾಲೀಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿತ್ತು. 
ಇಂಗಾಲೀಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಾದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಗತಿಯೆಂದರೆ ೧೮೫೮ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಕ್‌ ಆಗಸ್ಟ್‌ ಕೆಕುಲೆ ಹಾಗೂ ಆರ್ಚಿಬಾಲ್ಡ್‌ ಸ್ಕಾಟ್‌ ಕೂಪರ್‌ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂರಚನೆಯ ಕಲ್ಪನೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಯೋಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇಂಗಾಲದ ಅಣುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿಕೊಂಡು ಇಂಗಾಲದ ಜಾಲಕವನ್ನು ರೂಪಿಸಬಲ್ಲವು ಹಾಗೂ ಅಣುಗಳ ಬಂಧಕಶಕ್ತಿಯ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರಿಣತ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.
ಇಂಗಾಲೀಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸವು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂನ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದುವಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಿನ್ನಾಂಕಗಳಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಸಂಯುಕ್ತ ನಮೂನೆಗಳು ಅಥವಾ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವೆಂಬ ಶಾಖೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಅದರಿಂದಾಗಿ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಉದ್ಯಮದ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಉದ್ಯಮವು ಕೃತಕ ರಬ್ಬರ್‌ಗಳು, ವಿವಿಧ ಇಂಗಾಲೀಯ/ಜೈವಿಕ/ಸಾವಯವ ಗೋಂದುಗಳು, ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಬಲ್ಲ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಂಯೋಜಕಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು.
ಔಷಧ ಉದ್ಯಮವು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ದಶಕದಲ್ಲಿ (ಆಸ್ಪಿರಿನ್‌ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ) ಅಸಿಟೈಲ್‌ಸಲಿಸೈಕ್ಲಿಕ್‌ ಆಮ್ಲದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬೇಯರ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಆರ್ಸೆಫೆನಾಮೈನ್‌(ಸಾಲ್ವರ್ಸನ್‌)ನೊಂದಿಗೆ ಔಷಧಿಯೊಂದನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಟಾಕ್ಸಿಲ್‌ನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಿಷದ ಅನೇಕ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಪೌಲ್‌ ಎಹ್ರ್‌ಲಿಚ್‌ ಹಾಗೂ ಆತನ ತಂಡವು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಭಾವೀ ಹಾಗೂ ವಿಷಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು.
ಇಂಗಾಲೀಯ/ಜೈವಿಕ/ಸಾವಯವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅನ್ವಯಗಳ ಮುಂಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದೃಷ್ಟದವಾಗಿದ್ದರೂ, ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲೀಯ/ಜೈವಿಕ/ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದವು. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಇಂಗಾಲೀಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಗತಿಯು ವಿಪರೀತ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯ ಅಣುಗಳ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಬಹುಹಂತದ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಸಮಕಾಲಿಕವಾಗಿ, ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಕಿಣ್ವಗಳು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಂಗಾಲೀಯ/ಜೈವಿಕ/ಸಾವಯವ ಅಣುಗಳು ಹಾಗೂ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಜೈವಿಕ ಮೂಲದ್ದು ಎಂಬುದು ಪತ್ತೆಯಾದವು. ಯಾವುದೇ ಸಂಯುಕ್ತಕ್ಕೆ ಹೊಸದಾದ ಸಮನ್ವಯದ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮನ್ವಯ ಎನ್ನಲಾಯಿತು. ಸಂಕೀರ್ಣ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮನ್ವಯವು ಯೂರಿಯಾದ ಮೂಲಕ ಆರಂಭವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯ ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌ ಹಾಗೂ ಟರ್ಪಿನಾಲ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ೧೯೦೭ರಲ್ಲಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮನ್ವಯವು ಗುಸ್ತಾಫ್‌ ಕೊಂಪ್ಪಾರು ಕರ್ಪೂರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮನ್ವಯದ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಔಷಧೀಯ ಅನುಕೂಲಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್‌-ಸಂಬಂಧಿ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಾನವ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ರೂಪಾಂತರಗಳ ಸಮನ್ವಯಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗ ತೆರೆದಿವೆ. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ, ಲೈಸರ್ಜಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ ಹಾಗೂ B12 ಜೀವಸತ್ವದಂತಹಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮನ್ವಯಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇಂದಿನ ಗುರಿಗಳು ಅಸಮ್ಮಿತಿಯ ಸಮನ್ವಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಹತ್ತಾರು ಸ್ಟೀರಿಯೋಜೆನಿಕ್‌ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಜೀವಿಗಳ ರಚನೆ ಹಾಗೂ, ವಿಟ್ರೋದಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ವರ್ತನೆ ಹಾಗೂ ಜೀವಿಗಳ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವಾದ ಜೈವಿಕರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವು ಕೇವಲ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಇಂಗಾಲೀಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೊಸದೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನೇ ತೆರೆದಿದೆ. ಇಂಗಾಲೀಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಂತೆಯೇ, ಜೈವಿಕರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವು ಕೂಡಾ ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಬಣ್ಣ
ಆವರ್ತಕವಲ್ಲದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ಇತರೆ: