ಗಣಿತದಲ್ಲಿನ ಅನಾಹುತಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದೇ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಅಂದಾಜುಗಳ ಊಹೆ ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಬೇಧಗಳಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ, ಒಂದು ಅವಲಂಬಿತ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ವಭಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪರಿವೀಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯ. ಈ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಬಹಳಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು ವಿವಿಧ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಬಳಕೆಯ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಒಟ್ಟು ಅಂದಾಜನ್ನು ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಲು ವಿವಿಧ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅಳತೆಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಇದು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಎರಡು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯ ಅಧ್ಯಯನವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅಂಕಿಅಂಶವನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸುವುದು. ಊಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸುವುದು.
ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕಂಪನಿಯ ಹಾವ್ತೋರ್ನ್‌ ಸ್ಥಾವರದ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಹಾವ್ತೋರ್ನ್‌ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಜೋಡಣೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುವ ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವುದರಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದೇ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತಾಳಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲು ಸಂಶೋಧಕರು ಸ್ಥಾವರದ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದರು. ನಂತರ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ದೀಪಾಲಂಕಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ದೀಪಾಲಂಕಾರದ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡಿತು (ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಂದರ್ಭ). ಆದರೂ, ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಮೂಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಕೊರತೆಯಂತಹ ದೋಷಗಳಿದ್ದರಿಂದ ಭಾರೀ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಪ್ರತಿಫಲವು (ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ) ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಾವ್ತೋರ್ನ್‌ ಅಧ್ಯಯನದ ಪರಿಣಾಮ ತಿಳಿಸುವುದು. ಹಾವ್ತೋರ್ನ್‌ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಕಾರಣ ದೀಪಾಲಂಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದರಿಂದಲ್ಲ, ಅವರ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.
ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯ ವಲಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಷಯ-ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನಿಯಲ್ಲದವರ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ರೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದರು.
ಪ್ರಯೋಗದ ಮೂಲ ಹೆಚ್ಚೆಗಳು:


ಅಳತೆಗೋಲು
ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು
ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಗಣಕೀಕರಣ
ಇತಿಹಾಸ