ಮೆಸೊಪಟ್ಯಾಮಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾಷೆಯು ಸುಮೇರಿಯಾ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದೊಂದು ಸಂಯೋಜನಾಶೀಲ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಮೆಸೊಪಟ್ಯಾಮಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸುಮೇರಿಯಾ ಭಾಷೆಯ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಸೆಮೈಟ್‌ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೊಂದರ ಪ್ರಾಂತಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಮಾತನ್ನಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಕಾಡ್‌ ಭಾಷೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಸೆಮೆಟಿಕ್‌ ಭಾಷೆಯು ಪ್ರಬಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತಾದರೂ, ಸುಮೇರಿಯಾ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆಡಳಿತ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ, ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ನವ-ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯಾದ ಅವಧಿಯು ಅಂತ್ಯವಾಗುವವರೆಗೆ, ಅಕಾಡ್‌ ಭಾಷೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ವಿವಿಧತೆಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ನಂತರ, ಮೆಸೊಪಟ್ಯಾಮಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟುಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಅರಮೇಯಿಕ್‌ ಭಾಷೆಯು, ಅಕೀಮನೀಸ್‌ ವಂಶದ ಪರ್ಷಿಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಕಾಡ್‌ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ ತಪ್ಪಿದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತಾದರೂ, ಅದು ಮತ್ತು ಸುಮೇರಿಯಾ ಭಾಷೆಗಳೆರಡೂ ಕೆಲವೊಂದು ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು.

ಪ್ರಾಚೀನ ಮೆಸೊಪಟ್ಯಾಮಿಯಾದಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 4ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ BC) ಬೆಣೆಯಾಕಾರದ ಲಿಪಿಯು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬೆಣೆಯಾಕಾರದ ಎಂಬ ಪದದ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥ "ಗೂಟದ-ಆಕಾರದ" ಎಂಬುದಾಗಿದ್ದು, ಹಸಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚೊತ್ತುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಲೇಖನಕಂಠದ ತ್ರಿಕೋಣಾಕಾರದ ತುದಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಹೆಸರು ಅದಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೆಣೆಯಾಕಾರದ ಚಿಹ್ನೆಯ ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿಸಿದ ಸ್ವರೂಪವು ಚಿತ್ರಸಂಕೇತಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿರುವ ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಪಾಠಗಳು (ಹಳೆಯಕಾಲದ 7 ಫಲಕಗಳು), IIIನೇ ಹಂತದ ಉರುಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಇನನ್ನಾ ದೇವತೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾದ E-ಅನ್ನಾ ಎಂಬ ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಾಕಾರದಿಂದ ಬಂದವು. ದೇವಸ್ಥಾನ C ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದರ ಉತ್ಖನನಕಾರರಿಂದ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡ ಕಟ್ಟಡವೊಂದಕ್ಕೆ ಈ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಾಕಾರವು ಸೇರಿತ್ತು.

ಬೆಣೆಯಾಕಾರದ ಲಿಪಿಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಪದಸಂಕೇತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಇದರ ವಾಚನ ಹಾಗೂ ಬರಹಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ನಕಲುಗಾರರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ಗೋನ್‌ನ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಸೂಚಕ ಲಿಪಿಯೊಂದರ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವವರೆಗೂ, ಮೆಸೊಪಟ್ಯಾಮಿಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗದ ಜನರು ಅಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯಾದ ಹಳೆಯ ನಕಲುಗಾರ ವೃತ್ತಿಯ ಶಾಲೆಗಳ ಪುರಾತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಂದ ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಪಾಠಗಳ ಬೃಹತ್‌ ದಾಖಲೆಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪುನರ್ವಶಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಯಿತು. 

ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರಿಕೆ
ಆಟಗಳು
ಕಾನೂನುಗಳು
ರಜಾದಿನಗಳು, ಭೋಜನಕೂಟಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳು