ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಯಜ್ಞದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪುರುಷಸೂಕ್ತದಂತಹ ವೈದಿಕ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಋಗ್ವೇದದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಜಗದ ಬಲಿಯಾದ ಸ್ವಯಂ-ಯಜ್ಞ( ಬಲಿ) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ನಾರಾಯಣ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿರದೆ , ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆತನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಮುನಿ ಅಥವಾ ತಪಸ್ವಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಮುನಿಯು ತಾನು ಪುರುಷನ ಸ್ತೋತ್ರ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಅದರಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೂ ಇವೆ. ಈತನೇ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾರಾಯಣ ಎಂಬ ದಿವ್ಯ ಮುನಿಯ ಹೆಸರು ಆತನ ಪ್ರತಿರೂಪವಾದ ನರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಪುರಾಣಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಋಗ್ವೇದ ದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ" ಪುರುಷ" ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸಹ ಇದ್ದು, ಇದಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ವೈಷ್ಣವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅನೇಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಿವೆ.
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು " ತ್ಯಾಗ ಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಭಗವಂತ, ಯಜ್ಞ ಪುರುಷ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವರು ಋಗ್ವೇದ ದ ಈ ವಚನವನ್ನು ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬುನಾದಿ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಗೋಪಾಲ ತಪಾನಿ ಉಪನಿಷತ್ ನಲ್ಲಿ ಋಗ್ವೇದದ ವಚನ(1.22.20) ವನ್ನು ಗೌಡಿಯ ವೈಷ್ಣವರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವೈದಿಕ ಕೀರ್ತನೆಯ ಮೂಲ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಇದು ಗೌಡಿಯ ವೈಷ್ಣವ ರ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಲ್ಲಭ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆಯ ಅಂತಿಮ ಸ್ಥಿತಿಯು "ಗೋಪ-ರೂಪ" ನ ಆರಾಧನೆ ಅಥವಾಕೃಷ್ಣನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ನಂಬುತ್ತದೆ.
"ಕೃಷ್ಣ ಉಪನಿಷತ್ತು " ಗೋಪಾಲ ತಪಾನಿಯ ಈ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ , ಮತ್ತು "ಗೋಪ-ರೂಪ" ನಾದ " ಸಾಕ್ಷಾತ್" ಹರಿಯ " ಅದ್ವಿತೀಯ ದೈವಿಕ ಪರಮಾನಂದವು ಭಗವಂತನಾದ ಕೃಷ್ಣನ ಪರಮಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ", ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
1,294,765

ಆತನ ಮಾಯಾ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಂಡ ಜಗತ್ತು ಆತನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.

ಭಗವಂತನ ಯೋಗ ಮಾಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಒಂದು ಕೋಲು ಆಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶಿವನು ಒಂದು ಕೊಳಲಿನ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಭಗವಂತನ ಮಾಯಾ ಶಕ್ತಿಯ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ?

ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಮಾಯಾ ಶಕ್ತಿಯು ಎಲ್ಲಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಭಗವಂತನಾದ ಸೇಶಾಂಗನು ತನ್ನ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಭಗವಂತನಾದ ಬಲರಾಮನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
ಪರಮ ಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ದೇವಮಾನವನು ತನ್ನ ನಿಜಸ್ವರೂಪವಾದ ಭಗವಂತನಾದ ಕೃಷ್ಣನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು."

ಇತರ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಗೌಡಿಯ ವೈಷ್ಣವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಆತನ ಬೃಂದಾವನ ಲೀಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷ್ಣ ಆತನೇ ನಾರಾಯಣ. ಕೆಲವುಮ್ಮೆ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಪರಮೋಚ್ಛನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಆತನ ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ "ಮಾಧುರ್ಯ" ವನ್ನು "ಕೃಷ್ಣ" ನ ಸ್ವರೂಪವು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಆತನೇ "ಸ್ವಯಂಭಗವಂತ" ನಾಗಿ ಗೋಚರನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಫ್ರೀಡ್ಹೆಲ್ಮ್ ಹಾರ್ಡಿ ಹೇಳುವಂತೆ, ಭಗವಾನ್ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ,ಏಕರೂಪ, ನಿತ್ಯನಾದ ಪ್ರೀತಿ ಸ್ವರೂಪ ದೇವರಾಗಿದ್ದು... ಮೂರ್ತ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಈ ಖಾಲಿ ಜಾಗವನ್ನು ತುಂಬುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥ
ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು
ವೇದಗಳ ಮೂಲ ಪುರುಷ
ಪರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು