ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ 1970ರ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಶುರುವಾದರೂ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಮೊದಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು, 1960ರ ಅಪೋಲೊ ಕಾರ್ಯವಿಧಿ ಆರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಸಮತಲವಾಗಿ ಇಳಿಯುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಆರಂಭವಾದದ್ದು ಎನ್‌ಎ‌ಸಿಎ ದಲ್ಲಿ, 1954ರಲ್ಲಿ, ವಾಯುಯಾನಕಲೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಯೋಗದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಆನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್-15 ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಎನ್‌ಎ‌ಸಿಎ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ವಾಲ್ಟರ್ ಡಾರ್ನ್‌ಬರ್ಗರ್ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದರು.

1958ರಲ್ಲಿ, ಎಕ್ಸ್-15 ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಮುಂದೆ ಎಕ್ಸ್-ಸರಣಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶವಿಮಾನವಾಗಿ ಅಭಿವೃಧ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು, ಇದನ್ನು ಎಕ್ಸ್-20 ಎಂದು ಕರೆದರು, ಆದರೆ ಇದು ಯಾವತ್ತೂ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ನೀಲ್ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಅವರು ಎಕ್ಸ್-15 ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್-20 ಎರಡೂ ವಿಮಾನಗಳ ಚಾಲಕರೆಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್-20ನ್ನು ಯಾವತ್ತೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇನ್ನೊಂದು ಎಕ್ಸ್-20ರ ಸಮಾನರೂಪದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶವಿಮಾನವನ್ನು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಜನವರಿ 1966ರಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಎ‌ಎಸ್‌ಎಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಎಚ್‌ಎಲ್-10 ಎಂದು ಕರೆದರು. "ಎಚ್‌ಎಲ್" ಅನ್ನುವುದು "ಸಮತಲ ಇಳಿಯುವಿಕೆ"ಯನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

1960ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ ವಾಯುಪಡೆಯವರು ಮುಂದಿನ-ಪೀಳಿಗೆಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಾಗಣೆ ಪಧ್ಧತಿಯ ಮೇಲೆ ಸರಣಿ ವರ್ಗೀಕೃತ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅರೆ-ಪುನರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಗ್ಗವಾದ ಆಯ್ಕೆಯೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಅವರು ಒಂದು ಅಭಿವೃಧ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ತಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ "ಶ್ರೇಣಿ I" ನಾಶ ಪಡಿಸಬಹುದಾದ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಲಕರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಬಹುದೆಂದೂ, ಇದಾದ ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ "ಶ್ರೇಣಿ II" ರ ಅಭಿವೃಧ್ಧಿಯನ್ನು ಅರೆ-ಪುನರ್ಬಳಕೆಯ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಷಃ "ಶ್ರೇಣಿ III" ಯನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನರ್ಬಳಕೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು. 1967ರಲ್ಲಿ, ಜಾರ್ಜ್ ಮ್ಯುಲ್ಲರ್ ಅವರು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಒಂದು-ದಿನದ ಚರ್ಚಾಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಎನ್‌ಎ‌ಎಸ್‌ಎ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಎಂಭತ್ತು ಜನಗಳು ಹಾಜರಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು, ಮುಂಚಿನ ವಾಯುಪಡೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಾಳಾದ ಡೈನ-ಸೋರ್ (ಎಕ್ಸ್-20) ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

1968ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ಹೆಸರಾದ "ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಲಾಂಚ್ ಅಂಡ್ ರಿ-ಎಂಟ್ರಿ ವೆಹಿಕಲ್" (ಐಎಲ್‌ಆರ್‌ವಿ) ಮೇಲೆ ಎನ್‌ಎ‌ಎಸ್‌ಎ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎನ್‌ಎ‌ಎಸ್‌ಎ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯ ಮುಖ್ಯ ಚಾಲನ ಯಂತ್ರ (ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಮ್‌ಇ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿತು. ಎನ್‌ಎ‌ಎಸ್‌ಎದ ಹ್ಯೂಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಹಂಟ್ಸ್‌ವಿಲ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅನುಮತಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪ (ಆರ್‌ಎಫ್‌ಪಿ)ವನ್ನು ಐಎಲ್‌ಆರ್‌ವಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದವು, ಸಾಮಾನು/ಸರಂಜಾಮುಗಳನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿ, ಆದರೆ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪುನಃ-ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭೂಮಿಗೆ ಹಾರಿ ಬರುವಂಥಹ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶನೌಕೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು. ಅದರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವೆಂದರೆ, ಎರಡು ಹಂತದ ವಿನ್ಯಾಸ, ದೊಡ್ಡ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಲಕರಣೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಕ್ಷೆಗಾಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಡಿಸಿ-3 ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

1969ರಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ನಿಕ್ಸನ್‌ರವರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವಂತೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ 1973ರಲ್ಲಿ, ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶನೌಕೆಯು ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪುನಃ-ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಾಡಿ ಸಮತಲ ಇಳಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಎಕ್ಸ್-24ಬಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿತು.

ನೌಕಾ ಪಧ್ಧತಿಗಳು
ನೌಕಾ ದುರಂತಗಳು
ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ
ಉಡಾವಣೆ