ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ನಿರತರು ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ಅಪಾನವನ್ನೂ, ಅಥವಾ ಆಪಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ಹೋಮ ಮಾಡುವರು(ಕುಂಭಕದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ). ಕೆಲವರು ನಿಯತ ಆಹಾರದಿಂದ ಕಠಿಣ ವ್ರತಮಾಡಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮನಸ್ಕರಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಬಹು ವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳಿವೆ ಇವೆಲ್ಲಾ ದೇಹೇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಆಗುವುದೆಂದು ತಿಳಿದು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತವನು ಜ್ಞಾನಿ. ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನ ಹಾಕಿಮಾಡುವ ಯಜ್ಞಕ್ಕಿಂತ ಅರಿವಿನ ಜ್ಞಾನ ಯಜ್ಞ ಹೆಚ್ಚಿನದು. (ಎಲ್ಲಾ ಯೋಗವೂ) ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೌತ ಯಜ್ಞವೂ (ಕರ್ಮಗಳೂ) ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದು. ಇದನ್ನು ಅರಿತರೆ ಭ್ರಮೆಯಿಲ್ಲ. ಆಗ ಎಲ್ಲವೂ ನಾನೂ, ನೀನೂ, ಆತ್ಮ ರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣುವದು.

ಸ್ಥಿತ ಪ್ರಜ್ಞನ ಲಕ್ಷಣ
ಜ್ಞಾನ ಯೋಗ -ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ
ಆಹಾರ, ದಾನ , ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ವ,ರಜ,ತಮ, ಸ್ವಭಾವಗಳು
ಧ್ಯಾನ ಯೋಗ -ರಾಜ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ; ಜ್ಞಾನ ಯಜ್ಞ :