೧೧ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್‌ ಡೈನಸ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಚೈನಾದ ಖಗೋಲ ತಜ್ಞ, ಕಾಲಜ್ಞಾನ ತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ತಜ್ಞ ಸುಸಂಗ್ ಜಲಚಾಲಿತ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಕೈಫಂಗ್ ನಗರದ ತನ್ನ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಸಂಘಟಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಕೊನೆರಹಿತ ಸರಣಿ ಚಾಲನೆಯು ತೋಳ್ಬಂಧಿಯ ಗೋಲಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯ ಸರಬರಾಜನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿತ್ತು. 

ಸಮಕಾಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸಹ ಹಲವು ಬಗೆಯ ನಿಖರವಾದ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಾಣಾಲಯ ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ
ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜಲಶಕ್ತಿಚಾಲಿತ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ಗಡಿಯಾರಗಳು ೧೨೦೬ರಲ್ಲಿ ಅಲ್-ಜಝಾರಿ, ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ೧೪ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಐಬ್ನ್ ಅಲ್-ಶತಿರ್ ಅವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಹಲವು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಸಮಯ ಪಾಲನ ಗೇರ್‌ಯುಕ್ತ (astrolabes) ಅಸ್ಟ್ರೊಲ್ಯಾಬ್ ಯಂತ್ರಗಳು ಅಬು ರಯನ್‌ ಬಿರುನಿ ಅವರಿಂದ ೧೧ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಹಮದ್‌ ಇಬನ್‌ ಅಬಿ ಬಕರ್ ಅವರಿಂದ ೧೩ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನವೀಕೃತ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿತು. ಈ ಉಪಕರಣವು ಸಮಯಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ದಿನಸೂಚಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.

ಪರಿಷ್ಕೃತ ಜಲಶಕ್ತಿ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಗಡಿಯಾರವು ಅಲ್-ಜಝರಿ ಅವರಿಂದ ೧೨೦೬ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತು. ಈ ಕೋಟೆ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ಇತ್ತೀಚಿಗಿನ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಅನಾಲಾಗ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಗಡಿಯಾರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಇದೊಂದು ಜಟಿಲವಾದ ಉಪಕರಣವಾಗಿದ್ದು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಸಮಯಪಾಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಬಹುಮುಖಿ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ೧೧ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದಿತು. ಇದು ರಾಶಿಚಕ್ರ,ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು, ಚಂದ್ರನ ಆಕೃತಿ ಮೇಲಿನ ಬಾಗಿಲಿನವರೆಗೆ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟ ಬಂಡಿ/ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಪ್ರತಿ ಘಂಟೆಗೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮಾನವಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬಹು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ವರ್ಷದಾದ್ಯಂತ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮರು ಹೊಂದಿಸಬಹುದಾದ ಅವಕಾಶವು ಇದರಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದಿತು. ಈ ಗಡಿಯಾರವು ಸಹ ಬಹುಮುಖ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅನೇಕ ಯಂತ್ರಗಳು, ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟ ಕಂಬಿಯ ಕಾಮ್‍ಶಾಫ್ಟ್‌ ಸಹಾಯವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತ ಸಂಗೀತ ಉಪಕರಣ, ಇದು ನೀರಿನ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಮೇಣದಬತ್ತಿ ಗಡಿಯಾರ
ಪುರಾತನ ಮೂಲದ ಆಧುನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳು
ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ಗಡಿಯಾರಗಳು
ಗಡಿಯಾರಗಳು