1944ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಪಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ನಾಟಕವೃಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 1944ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಕಾಳಿದಾಸ ವಿರಚಿತ ಶಾಕುಂತಲ ಈ ತಂಡದ ಮೊದಲ ನಾಟಕವಾಗಿತ್ತು. ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್‌ರ ಜ್ಯೇಷ್ಠಪುತ್ರ ರಣಬೀರ್‌ರಾಜ್‌ (ರಾಜ್‌) ಕಪೂರ್‌ ಆಗಲೇ ತಮ್ಮ ಹಾದಿ ಕಂಡುಕೊಂಡು, ತಾವು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾದದೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್‌ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ, ಪೃಥ್ವಿ ಥಿಯೆಟರ್ಸ್‌ ಎಂಬ ನಾಟಕತಂಡವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ತಂಡವು ಭಾರತದೆಲ್ಲೆಡೆ ಅಮೋಘ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಖ್ಯಾತಿ ಸಂಪಾದಿಸಿತು. ಹದಿನಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ, ನಾಟಕತಂಡವು ಸುಮಾರು 2,662 ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು. "ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದರ್ಶನ" ದಲ್ಲೂ ಸಹ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್‌ ಪ್ರಮುಖ ನಟರಾಗಿದ್ದರು.

1950ರ ದಶಕದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಸಂಚಾರಿ ನಾಟಕ ತಂಡದ ಯುಗವು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತ್ತು. ಕಲಾ ರೂಪದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗವು ಅಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಪೃಥ್ವಿ ಥಿಯೆಟರ್‌ನ 80 ಕಲಾವಿದರ ತಂಡವು, ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಭಾರವಾದ ವೇದಿಕೆಯ ಸನ್ನಿವೇಶ-ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದು, ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಪಯಣಿಸಿ, ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ಠಿಕಾಣಿ ಹೂಡುವ ಕಾಲ ಮಿಂಚಿಹೋಗಿತ್ತು. ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ಮಾರಾಟದ ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಗಳಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ರಾಜಮನೆತನದ ವರ್ಗದಿಂದ ಲಭಿಸುತ್ತಿದ್ದ "ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ-ದಾನ" ಗಳು ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಎಲ್ಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪೃಥ್ವಿ ಥಿಯೆಟರ್ಸ್‌ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟರು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗದವರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕರಿ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್‌ರ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳೂ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪೃಧ್ವಿರಾಜ್‌ರ ವಯಸ್ಸು 50 ದಾಟಿದ ನಂತರ, ರಂಗಮಂದಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು, ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಪುತ್ರ ಬಲ್ಬೀರ್‌ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್‌ (ಶಶಿ) ಕಪೂರ್‌ ಹಾಗೂ ಶಶಿ ಕಪೂರ್‌ರ ಪತ್ನಿ ಜೆನ್ನಿಫರ್‌ ಕೆಂಡಾಲ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಾಟಕತಂಡವು, 'ಷೇಕ್‌ಸ್ಪಿಯರಿಯನಾ' ಎಂಬ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಷೇಕ್‌ಸ್ಪಿಯರ್‌ ನಾಟಕತಂಡದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಯಿತು. 1978ರ ನವೆಂಬರ್‌ 5ರಂದು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಪೃಧ್ವಿ ಥಿಯೆಟರ್‌ ಎಂಬ ರಂಗಮಂದಿರದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಈ ಹೊಸ ತಂಡಕ್ಕೆ ಕಾಯಂ ವಿಳಾಸ ಹಾಗೂ ಸೂರು ದೊರಕಿತು.

ಪೃಥ್ವಿ ಥಿಯೆಟರ್ಸ್‌
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು
ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಗಳು
ಪರಂಪರೆ