ನುವಾಖಾಯ್ ಹಬ್ಬವನ್ನು "ನುವಾಖಾಯ್ ಪರಬ್" ಅಥವಾ "ನುವಾಖಾಯ್ ವೆಟ್‌ಘಟ್" ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. "ನವ್" ಪದದ ಅರ್ಥ ಹೊಸದು ಮತ್ತು "ಕಾಯ್" ಅಂದರೆ ಆಹಾರ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ರೈತರು ಹೊಸಾ ಫಸಲಿನ ಅಕ್ಕಿಯ ಅನುಭೋಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಬ್ಬವನ್ನು ಭರವಸೆಯ ಹೊಸಾ ಕಿರಣವನ್ನಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗಿದ್ದು, ಗಣೇಷ್ ಚತುರ್ಥಿ ಹಬ್ಬದ ಮರುದಿನ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೈತ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ದಿನದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯವನ್ನು "ಲಗಾನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯು "ಅರ್ಸ ಪಿಥ" (ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರ)ದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಒಡಿಶಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದ ತಿಂಡಿ. "ಲಗನ್" ಬಂದಾಗ, ಜನರು ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮ ದೇವರು ಅಥವಾ ದೇವತೆಯನ್ನು ನೆನಸಿಕೊಂಡು ನಂತರ "ನುವಾ" ವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನುವಾಖಾಯ್ ಅನ್ನುವುದು ಆದಿವಾಸಿ ಜನಾಂಗ ಹಾಗು ಹಿಂದು-ಜಾತಿ ಎರಡು ಪಂಗಡ ಜನರ ಕೃಷಿಕ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಒಡಿಶಾದಾದ್ಯಂತ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದು ಆದಿವಾಸಿ ಜನಾಂಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಒಡಿಶಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಧಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಆರಾಧನೆಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿ. ಇದನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಒಡಿಶಾದ ಕಲಹಂಡಿ, ಸಂಬಲ್‌ಪೂರ್, ಬಲಂಗೀರ್, ಬರ್ಗರ್ಹ್, ಸುಂದರ್‌ಗರ್, ಸೋನ್‌ಪುರ್, ಬೋಧ್ ಮತ್ತು ನುವಾಪಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾದರಿಯ ಮೂಲ
ನುವ ನಿವೇದಿಸುವ ದೇವತೆಯರು
ನುವಾಖಾಯ್ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಭಾರತದ ಇತರ ಜನಾಂಗಗಳು
ಹಬ್ಬವನ್ನು ಕುರಿತು