'ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ' ಅಥವಾ 'ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ'ವನ್ನು 'ಜೀನ್‌ ತಳಿ, ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ' ಎಂದು ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಹಲವು ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ, ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಗುರುತಿಸಿ ಮೂರು ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ನೀಡುತ್ತದೆ: ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯದ ಬಗೆಯನ್ನು ಗುರ್ತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

1960ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ D.C. ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದವು. ರೇಮಂಡ್‌ ಎಫ್‌. ಡಾಸ್ಮನ್‌ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೃತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಈ ಪದವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಥಾಮಸ್‌ ಇ. ಲವ್‌ಜಾಯ್‌ರಿಂದ, ಬಳಕೆಯಾದ 'ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ' ಈ ಬಹುಉದ್ದೇಶಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಸಮಂಜಸ ಉತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಸಮಂಜಸ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬ್ರೂಸ್‌ ಎ. ವಿಲ್ಕಾಕ್ಸ್‌ ನೀಡಿದ್ದರು. 1982ರಲ್ಲಿ ಬಾಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಅವರು (IUCN) ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. "ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಜೀವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ (ಅರ್ಥಾತ್, ಪರಮಾಣು, ಸಾವಯವ, ಒಟ್ಟು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಖ್ಯೆ, ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಜೀವ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿರುವ ವೈವಿಧ್ಯ" ಎಂದು ಬ್ರೂಸ್‌ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೇರೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ 'ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ'ವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು: 'ಪ್ರಾದೇಶಿಕ, ಸಮುದ್ರ, ಮತ್ತಿತರ ಜಲ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ: ಇದರಲ್ಲಿ, ಜಾತಿಗಳ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ವೈವಿಧ್ಯವೂ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ.' ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕೃತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಇದು ಅತಿ ಸನಿಹವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
'ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ'ದ ಗ್ರಾಂಥಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೆಂದರೆ, 'ಜೈವಿಕ ಸಂಘಟನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಜೀವಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ ವಿಭಿನ್ನತೆ.'
ತಳಿವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, "ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ" ಜೀನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಿರಾಶಿಯ ವೈವಿಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಿಕಸನಕ್ಕಾಗಿ DNA ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ರೂಪಾಂತರ, ಜೀನ್‌ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಜಿನೊಮ್‌ ಕ್ರಿಯಾ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಂತೆ, 'ಜೈವಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಜೈವಿಕ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಜೀನ್‌ಗಳೇ ಜೀವಾಳ' ಎಂದು ಬ್ರೂಸ್‌ ವಿಲ್ಕಾಕ್ಸ್‌ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ
ಜೀವ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರ ಪರಿಗಣನೆ