thumb|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ನಾಟಕ ಶಾಲೆ/ಮಲ್ಲಯುದ್ಧ ರಂಗ
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯವನ್ನು ರಾಜ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನು ಏಪ್ರಿಲ್ 331 ಬಿಸಿಇ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ("ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯ " ) ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನ ಮುಖ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಡಿನೋ ಕ್ರೇಟ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದನು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ನೌಕ್ರಟೀಸ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ, ಈಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೆಲ್ಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಗ್ರೀಸ್ ಹಾಗು ಫಲವತ್ತಾದ ನೈಲ್ ಕಣಿವೆ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಈಜಿಪ್ಟಿನ ನಗರವಾದ,ರಕೋಟೀಸ್ ಈಗಾಗಲೇ ದಡದ ಮೇಲೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಕ್ಕೆ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ (ಈಜಿಪ್ಟ್ "ರ 'ಕ್ವಡಿಟ್ " ) ಎಂದು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಮುಂದುವರಿದು ಈಜಿಪ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಕಾಲುಭಾಗದ ನಗರವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನು ಈಜಿಪ್ತನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪೂರ್ವದ ಕಡೆ ಹೊರಟನು. ಮತ್ತೆ ಅವನೆಂದೂ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸು ಬರಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನು ಹೋದ ಮೇಲೆ, ಅವನ ವೈಸರಾಯ್ , ಕ್ಲಿಯೋಮೆನೆಸ್ , ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಹೋದನು . ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನ ನಂತರದ ಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ, ಅವನ ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಪ್ಟೋಲೆಮಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನ ದೇಹವನ್ನು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದನು.
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಸತತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯವು ಕ್ಲಿಯೋಮೆನೆಸ್ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತಾದರೂ, "ಹೆಪ್ಟಸ್ಟೇಡಿಯನ್ " ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಕಾಲು ಭಾಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ಟೋಲೆಮಿಯಾದ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ಟೈರುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಹೊಸ ವಾಣಿಜ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಗಿ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅರೇಬಿಯ ಹಾಗು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿ, ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರವು ಒಂದೇ ತಲೆಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು. ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ , ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯೇ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ರೋಮ್ ನಂತರದ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಗ್ರೀಕ್ ನಗರವಾಗಿ, ಗ್ರೀಕ್ಸ್^^ನ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಲವು ನಗರಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು.
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾ ಹೆಲ್ಲೇನಿಸಂನ ಕೇಂದ್ರವಷ್ಟೇ ಆಗಿರದೆ, ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ 'ಜುಯಿಶ್' ಜನಾಂಗದ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಹೆಬ್ರು ಬೈಬಲ್^^ನ ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷಾಂತರವಾದ ಸೇಪ್ಟುಅಜಿಂತ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ಟೋಲೆಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಲಾಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ, ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಹೆಲ್ಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿಸಿ, ( ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ) ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಣಗಳಾದ : ಗ್ರೀಕ್ , ಜ್ಯುಯಿಶ್ , ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ತಿಯನ್ ಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರು.<ಆಧಾರ ಹೆಸರು ="ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ಟೋಲೆಮಿಕ್ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಶಕ್ತಿ ಪಿ . 42-43"></ಆಧಾರ > ಈ ರೀತಿಯ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಹವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ಟೋಲೆಮಿ ಫಿಲೋಪಾಟರ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತನ್ನಂತಾನೆ ಬೆಳೆದು, 221–204 ಬಿ ಸಿ ಇ ಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುವಂತಾಯಿತು. ಪ್ಟೋಲೆಮಿ VIII ಫಿಸ್ಕಾನ್ ಆಡಳಿತ 144–116 ಬಿ ಸಿ ಇ ಯು ಪರ್ಜಸ್ ಹಾಗು ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು .
80 ಬಿಸಿಇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರವು ರೋಮನ್ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಪ್ಟೋಲೆಮಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನ ಇಚ್ಚಾಶಕ್ತಿಯನ್ವಯವಿದ್ದರೂ,ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೆರಳು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಅಧಿಕ ಕಾಲವಿತ್ತು. ರೋಮನ್ನರ ಮಧ್ಯ ಪ್ರವೇಶದಿಂದಾಗಿ ರಾಜ ಪ್ಟೋಲೆಮಿ XIII ಮತ್ತು ಅವನ ಸಲಹೆಗಾರರು, ರಾಣಿ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ VII ನಡುವೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್ 47 ಬಿಸಿಇ ಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿದನು. 1ನೇ ಆಗಸ್ಟ್ 30 ಬಿಸಿಇ ಯಲ್ಲಿ , ಮುಂದೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಆಗಸ್ಟಸ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಕ್ಟೇವಿಯನ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದನು. ಅವನ ಗೆಲುವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು"ಆಗಸ್ಟ್ " ತಿಂಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ನಾಮಕರಣಿಸಲಾಯಿತು. 
ಸಿಇ 115ರಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಬಹು ಭಾಗವನ್ನು ಗ್ರೀಕ್ -ಜ್ಯುಯಿಶ್ ನಾಗರೀಕ ಯುದ್ಧ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಳುಗೆಡವಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಾಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಡೆಕ್ರಿಯನ್ನಸ್^^ಗೆ ,ಒಂದು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 215 ರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕ್ಯಾರಕೆಲ್ಲ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದನು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸವಿದ್ದ, ಜನರ ನೇರ ವಿಡಂಬನ ಅವಮಾನಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ, ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು,ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದ ಯುವಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸಿದನು. 21ನೇ ಜುಲೈ 365, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ ತ್ಸುನಾಮಿಯಿಂದಾಗಿ ಹಾಳುಗೆಡವಿತು. (365 ಕ್ರೀಟ್ ಭೂಕಂಪ ), 200 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ "ಭಯಾನಕ ದಿನ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 4ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಪಗಾನ್ಸರ ಪೀಡಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ರೋಮನ್ನರು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರು. 391ರಲ್ಲಿ ರಾಜ ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ Iರ ಆದೇಶದ ಅನ್ವಯ ಪಟ್ರಿಯಾರ್ಕ್ ಥಿಯೋಫಿಲಸ್ ಪಗಾನ್ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಾಶ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 5ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರುಚಯೂಮ್ ಮತ್ತು ಜ್ಯುಯಿಶ್ ಭಾಗಗಳು ಧ್ವಂಸಕ್ಕೀಡಾದವು. ಮುಖ್ಯ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ, "ಸಿರಾಪಿಯಮ್ " ಮತ್ತು "ಸಿಸೇರಿಯಮ್ " ^^ಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಜೀವನ ಸಾಮೀಪ್ಯವಾಯಿತು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆರಡೂ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ಇಗರ್ಜಿಗಳಾದವು. ಆದರೆ "ಫರೋಸ್ " ಮತ್ತು "ಹೆಪ್ಟ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ " ಭಾಗಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು. 

619ರಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾ ಸಸ್ಸನೀಡ್ ಪೆರ್ಶಿಯನ್ನರ ಪಾಲಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಆದರೂ ಬೈಜಂತೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹೆರ್ಕ್ಯುಲಿಯಸ್ 629ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡನು. 641 ರಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬರು ಜನರಲ್ ಅಮರ್ ಇಬನ್ ಅಲ್ -ಆಸ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ 14 ತಿಂಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆಯ ನಂತರ ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು.
1798ರಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಪೋಲಿಯನ್ ^^ನ ಸೈನ್ಯದ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೆಸರಾಯಿತು. ಫ್ರೆಂಚರ ಸೈನ್ಯಪಡೆ 2ನೇ ಜುಲೈ 1798ರಲ್ಲಿ ದಾಳಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿ, ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿಯೇ 1801ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷರ ಆಗಮನದವರೆಗೂ ಸುಪರ್ಧಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಫ್ರೆಂಚರ ವಿರುದ್ಧ 21ನೇ ಮಾರ್ಚ್ 1801 ರಂದು ನಡೆದ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಗೆಲುವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ಇದನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ 2ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1801ರಲ್ಲಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ ತಲೆಬಾಗಿದರು. ಮೊಹಮ್ಮೆದ್ ಅಲಿ, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಓಟೋಮನ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಪುನರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು 1810ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದನು. ಮತ್ತು 1850ರಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಮರಳಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಜುಲೈ 1882ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತು. ಜುಲೈ 1954ರಲ್ಲಿ, ನಗರವು ಇಸ್ರೇಲಿ ಗುಂಡು ದಾಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿ, ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಲವೋನ್ ಕಾರ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ , ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಮನ್ಸ್ಹೇಯ್ಯ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಮಾಲ್ ಅಬ್ದೆಲ್ ನಸ್ಸೇರ್^^ನ ಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣವು ವಿಫಲ ಗೊಂಡಿತು.
ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿಗೆಗಳು(ಆಕ್ರಮಣ) ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯ ಸೇರಿದಂತೆ :
ಇತಿಹಾಸ/ಚರಿತ್ರೆ
ಇಸ್ಲಾಂ
ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಸಾರಿಗೆ