ಬಹಳ ದೂರದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ವಸ್ತು(ಕ್ವೇಸಾರ್,ತರಹ)ಗಳಿಂದ ಬರುವ ಬೆಳಕು, ಬೃಹತ್ತಾದ ವಸ್ತುವಿನ(ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸಮೂಹ ದ ತರಹ)ಸುತ್ತಲೂ ಮೂಲವಸ್ತು ಮತ್ತು ವೀಕ್ಷಕನ ನಡುವೆ ಬಾಗಿದಾಗ ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರ( ಗ್ರಾವಿಟೇಷನಲ್ ಲೆನ್ಸ್) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. 
ಈ ಪ್ರಕಿಯೆಯನ್ನು ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ (ಗ್ರಾವಿಟೇಷನಲ್ ಲೆನ್ಸಿಂಗ್) ಎಂದು ಕೆರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳು ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸಮೂಹದ ಮೇಲೆ ಕೂಡ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಇಂಟರ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ (ಅಂತರ್ ಸಮೂಹ) ಅನಿಲಗಳ ಕ್ಷಕಿರಣ(ಎಕ್ಸ್-ರೆ)ದ ಮಾಪನಗಳು, ಸ್ವಿಕಿ ಗಮನಿಸಿಸದ ಸುಮಾರು 10 ರಿಂದ 1 ರಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸಮೂಹಗಳ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ-ಬೆಳಕು ನಡುವಿನ (ಮಾಸ್-ಟು-ಲೈಟ್) ನಿಷ್ಪತ್ತಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದವು. ಚಂದ್ರ ಎಕ್ಸ್-ರೆ ಅಬ್ಸರವೇಟರಿ (ಚಂದ್ರ ಕ್ಷಕಿರಣ ವೀಕ್ಷಾಣಲಯ)ಯ ಆನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು, ಸಮೂಹಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಬೆಲ್ 2029 ಎಂಬ ಗೆಲಕ್ಸಿ ಸಮೂಹವು, ಬಿಸಿ ಅನಿಲಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾವಿರಾರು ಗೆಲಕ್ಸಿ, ಹಾಗು 10 ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸಮೂಹದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರಿ ಎಲಿಪ್ಸೀಯ (ಅಂಡಾಕಾರದ/ದೀರ್ಘವೃತ್ತಾಕಾರದ) ಗೆಲಕ್ಸಿ ಇದೆ, ಇದು ಹಲವಾರು ಚಿಕ್ಕ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ವಿಲೀನದಿಂದ(ಸೇರುವುದು) ಆಗಿದೆ, ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. 
ಗೆಲಕ್ಸಿ ಸಮೂಹದೊಳಗಡೆ ಮಾಪನ ಮಾಡಿದ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಕಕ್ಷೀಯ ವೇಗವು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. 

ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ಭವಿಷ್ಯದ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನವು ಇನ್ನೊಂದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಾಧನ. ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಮಸೂರನ ವಿಧಾನವು ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸದೆ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಯ (ಜನರಲ್ ರಿಲೇಟಿವಿಟಿ) ಪರಿಣಾಮದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡುವ ಇರುವ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಸ್ವತಂತ್ವವಾದ ವಿಧಾನ. ಅಬೆಲ್ 1689 (ಬಲಗಡೆಯ ಚಿತ್ರ) ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ದೂರದ ಸಮೂಹಗಳ ಬೆಳಕು ಹಿನ್ನಲೆ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋದಾಗ ವಿರೂಪಗೊಂಡು ಬಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಗೆಲಕ್ಸಿಯ ಸುತ್ತ ದಟ್ಟವಾದ ಮಸೂರನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುವ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಚಾರಹಾಕಿ, ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಮೂಹದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಬಹುದು. ಈ ರೀತಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದ ಹಲವಾರು ಸಂರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಶಿ-ಬೆಳಕು (ಮಾಸ್-ಟು-ಲೈಟ್)ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯು ಸಮೂಹಗಳ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ಡೈನಾಮಿಕ್ ಲೆಕ್ಕಚಾರದ ಮೂಲಕ ಗಳಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. 

ಕಳೆದ 10 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದುರ್ಬಲ ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ ಎಂಬ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು, ವಿಶಾಲವಾದ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಪರೀಶಿಲನೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಸ್ತುಗಳ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗುವ ಅತ್ಯಲ್ಪವಾದ ವಿರೂಪವನ್ನು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗಮನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ನೊಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವ ನಿಕಟದಲ್ಲಿರುವ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಹಿನ್ನಲೆಯ(ಬ್ಯಾಕ್ ಗ್ರೌಂಡ್) ಸರಿಸುಮಾರು ವಿರೂಪವನ್ನು, ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮುಖೇನ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಸರಾಸರಿ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು, ಖಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೊಡ್ಡ-ಗಾತ್ರದ ವಸ್ತುಗಳ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ-ಬೆಳಕಿನ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಗೆ (ಮಾಸ್-ಟು-ಲೈಟ್) ಊಹೆಮಾಡಿದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಇದು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನದ ಎರಡೂ ವಿಧಾನಗಳು ಬೇರೆ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮಾಪನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಬ್ರಹಾಂಡದ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಹಳಷ್ಟು ಖಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮನಗಂಡಿದ್ದಾರೆ. 
ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾದ ಸಾಕ್ಷಿ ಬುಲ್ಲೆಟ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಎಂಬ ವವ್ಯಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮತ್ತು ಕಾಣಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳೆರಡು ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಇರುತ್ತದೆ. ಬುಲ್ಲೆಟ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೆಲಕ್ಷಿ ಸಮೂಹಗಳ ನಡುವಿನ ಅಪ್ಪಳಿಕೆಯು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಎರಡನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದೆ. ಕ್ಷಕಿರಣ(ಎಕ್ಸ್-ರೆ) ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ (10– 10 ಕೆಲ್ವಿನ್ ಅನಿಲ, ಯಾ ಪ್ಲಾಸ್ಮದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ) ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಿದ ಅನಿಲ ಕಣಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಆಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಅಂತರ್ಕಿಯೆಗಳು(ಸ್ಪಂದನೆ) ಅವುಗಳ ವೇಗವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ, ಅಪ್ಪಳಿಕೆಯಾದ ಜಾಗದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅದೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದುರ್ಬಲ ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ (ವೀಕ್ ಗ್ರವಿಟೇಷನಲ್ ಲೆನ್ಸಿಂಗ್)ದ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ದೃವ್ಯದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಅನಿಲವಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗಡೆಯಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಬಲಕ್ಕೆ(ಫೋರ್ಸ್) ಯಾವುದೆ ರೀತಿಯ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಎಕ್ಸ್-ರೆ ವಿಸಿಬಲ್(ಎಕ್ಸ್-ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ) ಅನಿಲದ ಹಾಗೆ ಇದರ ಚಲನೆಯು ನಿಧಾನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಎರಡು ಸಮೂಹಗಳ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅಂಶಗಳು, ಒಂದರಮೂಲಕ ಇನ್ನೊಂದು ಹಾದಿ ಹೋದರೂ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇವೆರಡು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾದುದಕ್ಕೆ ಇದು ಕಾರಣ. ಗೆಲಕ್ಸೀಯ ಭ್ರಮಣ ತಿರುವುಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಯ ಹಾಗಿರದೆ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಬಗೆಗಿನ ಈ ಸಾಕ್ಷಿಯು ನ್ಯೂಟೊನ್ ಗುರುತ್ವ ಪ್ರಭಾವದ ವಿವರಗಳಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ; ಹೀಗಾಗಿಯೆ ಇದನ್ನು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದ ಸಾಕ್ಷಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗುರುತ್ವ ಮತ್ತು ಡೈನಾಮಿಕ್ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳು
ಕಾಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ
ಗೆಲಕ್ಸಿ ಸಮೂಹ ಮತ್ತು ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ
ಲೈಮನ್ ಆಲ್ಪಾ ಫಾರೆಸ್ಟ್