ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹತ್ತಿರಹತ್ತಿರ ಬದುಕುವ ಎಲ್ಲ ಅಪಾಚೆಯ ಜನರು ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಕುಟುಂಬ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ (ಅಥವಾ "ಕುಟುಂಬ ಸಮುದಾಯ" ಗಳಲ್ಲಿ) ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವಿಸ್ತೃತ ಕುಟುಂಬವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಂಡ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿ, ಅವರ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು, ಅವರ ವಿವಾಹಿತ ಮಗಳಂದಿರ ಗಂಡಂದಿರು ಮತ್ತು ಅವರ ವಿವಾಹಿತ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮಕ್ಕಳು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ವಿಸ್ತೃತ ಕುಟುಂಬವು ಮಹಿಳೆಯರ ಕುಲದ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. (ಅದೊಂದು ಅಳಿಯ ಸಂತಾನದ ನಿವಾಸ) ಇದರಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ಬಳಿಕ ಪರುಷನ ಪ್ರವೇಶವಾಗುತ್ತದೆ. (ಆತ ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬರುತ್ತಾನೆ.) ಮಗಳೊಬ್ಬಳ ಮದುವೆಯಾದಾಗ, ಅವಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಪತಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಮನೆಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ ನವಾಜೋಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಿರಿಯಳಾದ ತಾಯಿಯಿಂದ ಚಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಪಶ್ಚಿಮದ ಅಪಾಚೆಗಳು ಅಳಿಯತನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಯಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ ಕೆಲವು ಸಲ ಹಿರಿಯ ಮಗನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯ ಬಳಿಕ ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರ ಮನೆಗೇ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುವುದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಎಲ್ಲ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಅಣ್ಣ ಸತ್ತರೆ ಆತನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯಾಗುವ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಎಲ್ಲ ಅಪಾಚೆ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳನ್ನು ದೂರವಿಡುವ ವಿವಿಧ ರೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪರಿಪಾಠವು ಅತ್ತೆ ಮತ್ತು ಅಳಿಯನನ್ನು ಒಂದು ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದೂರವಿಡುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮ ತೀವ್ರತೆಯು ವಿವಿಧ ಅಪಾಚೆ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರ್ಯಾಲೋಚನೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಚಿರಿಕಹುಆಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪುರುಷನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿಯೇ ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಸಂಬಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ತಾನು ಯಾರನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕೋ ಅಂಥವರು ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬೀಳದಂತೆ ಇರಬೇಕು. ಆತನ ಮಹಿಳಾ ಚಿರಿಕಹುಆ ಸಂಬಂಧಿಗಳು ಮದುವೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಅವನನ್ನು ದೂರವಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಅನೇಕ ವಿಸ್ತೃತ ಕುಟುಂಬಗಳು "ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಂಪು" ಗಳಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಮಿಲಿಟರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಜಕೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಂಪಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಇದ್ದವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಈತ ತನ್ನ ಪರಿಣಾಕಾರಿ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಗೌರವದ ಮೂಲಕ ಗುಂಪಿನ ಉಳಿದವರ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಪಾಚೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ. ಈ ಪದವಿಯು ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬರುವದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಈ ಪದವಿಯನ್ನು ಮೇಲಿಂದಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ವಿಸ್ತೃತ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಗುಂಪಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನೂ ಈ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಮಾತನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆತನ ನಾಯಕತ್ವವರು ಬಲಿಷ್ಠವಾದದ್ದು ಎಂದು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಅನೇಕ ಅಪಾಚೆ ಜನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ "ಬಾಂಡ್ಸ್ (ಗುಂಪುಗಳು)" ಎನ್ನುವರು. ಬಾಂಡ್ ಸಂಘಟನೆಯು ಚಿರಿಕಹುಆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಅಪಾಚೆಯವರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಲಿಪಾನ್ ಮತ್ತು ಮೆಸ್ಕಲೆರೋಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ದುರ್ಬಲವಾಗಿತ್ತು. ನವಾಜೋದವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಬಾಂಡ್್ಗಳಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಿಲ್ಲ, ಬಹುಶಃ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ನವಾಜೋಗಳು ವಿಸ್ತೃತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಸಂಬಂಧಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಒಂದು ಗುಂಪಾದ "ಚಿಕ್ಕ ಸಂಘಟನೆ" ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಂಪು ಸಮುದಾಯ ಅಥವಾ ಒಂದು ಬಾಂಡ್್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ.
ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಅಪಾಚೆಗಳು ಬಾಂಡ್್ಗಳನ್ನು ಗ್ರೀನ್್ವಿಲ್ಲೆ ಗುಡ್ವಿನ್ ಹೇಳಿದ "ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ (ಗ್ರುಪ್ಸ್)" ಸಂಘಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆತ ಪಶ್ಚಿಮ ಅಪಾಚೆಯ ಐದು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ: ನಾರ್ಥನ್ ಟೋಂಟೋ, ಸದರ್ನ್ ಟೋಂಟೋ, ಸಿಬೆಕ್ಯು, ಸಾನ್ ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಮತ್ತು ವೈಟ್ ಮೌಂಟೇನ್. ಜಿಕಾರಿಲ್ಲಾ ತಮ್ಮ ಬಾಂಡ್್ಗಳನ್ನು "ಮೋಯಿಟಿಸ್್"ಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಪುಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಹುಶಃ ಇವರು ಈಶಾನ್ಯ ಪೆಬ್ಲೋಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಪಶ್ಚಿಮ ಅಪಾಚೆ ಮತ್ತು ನವಾಜೋಗಳು ಕೂಡ ಮಾತೃಪ್ರಧಾನ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಬನೇ ಮೂಲ ಪುರುಷನನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ "ಕುಲ"ಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ "ಪ್ರಾಟ್ರೀಸ್್" ಗಳಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಲಾಗಿದೆ. (ಬಹುಶಃ ಪಶ್ಚಿಮ ಪೆಬ್ಲೋಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇರಬಹುದು.)
ಅಪಾಚೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರೈಬ್(ಬುಡಕಟ್ಟು)ನ ಕಲ್ಪನೆ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದು; ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಒಂದೇ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ, ಒಂದೇ ರೀತಿ ಉಡುಪು ತೊಡುವ ಮತ್ತು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಆತಿಥ್ಯಕ್ಕೆ ಕರೆದು ಋಣಸಂದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿಸುವ ಸಂಘಟನೆ. ಈ ಏಳು ಅಪಾಚೆ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. (ಇಂಥ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ನಿಲುಕುವಂತಿದ್ದಾಗಲೂ) ಮತ್ತು ಬಹಳ ಸಲ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ವೈರಿಗಳಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ- ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಲಿಪಾನ್ ಮೆಸ್ಕಲೆರೋ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಇದೇ ರೀತಿ ಕೊಮಾಂಚೆಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆ
ಉಡುಪು
ಹೆಸರಿಡುವುದರಲ್ಲಿಯ ಕಷ್ಟಗಳು
ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷ