ಮಾನವನ ತಲೆ ಮತ್ತು ಸಿಂಹದ ಶರೀರ ಹೊಂದಿರುವ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಶೈಲಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಜೀವಿಯು, ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಪುರಾಣ ಹಾಗೂ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ "ಪುರುಷಮೃಗ" (ಸಂಸ್ಕೃತ, "ಮಾನವ-ಪ್ರಾಣಿ"), "ಪುರುಷಮಿರುಕಂ" (ತಮಿಳ್‌, "ಮಾನವ-ಪ್ರಾಣಿ"), "ನರವಿಡಾಲ" (ಸಂಸ್ಕೃತ, "ಮಾನವ-ಬೆಕ್ಕು") ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ "ನರ-ಸಿಂಹ" (ಪಾಲಿ: 'ಮಾನವ-ಸಿಂಹ'); ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ "ಮನುಸಿಹಾ" ಅಥವಾ "ಮನುಥಿಹಾ" (ಪಾಲಿ: "ಮಾನವ-ಸಿಂಹ"); ಹಾಗೂ ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ "ನೋರಾ ನಾಯರ್‌" ಅಥವಾ "ಥೆಪ್ನೊರಾಸಿಂಗ್‌" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಾಗರಿಕತೆಯು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡು, ಪರಂಪರೆಗಳು ಕಳುವಾದ ಈಜಿಪ್ಟ್‌, ಮೆಸೊಪೊಟಾಮಿಯಾ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಸ್‌ ದೇಶಗಳ ಸಿಂಹನಾರಿಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಏಷ್ಯನ್‌ ಸಿಂಹನಾರಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಉಪಖಂಡದ ಸಿಂಹನಾರಿಗಳ ಆರಂಭಕಾಲಿಕ ಕಲಾತ್ಮಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಕೆಲ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಹೆಲೀನ್‌ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ. ಬೌದ್ಧ ಕಲೆಯು ಹೆಲೀನ್‌ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಇವು ಸೇರಿವೆ. ಆದರೆ, ಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನ BCಯಿಂದ ಮೊದಲ ಶತಮಾನ AD ಕಾಲದ ಮಥುರಾ, ಕೌಶಾಂಬಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಚಿಯ ಸಿಂಹನಾರಿಗಳು ಹೆಲೀನೇತರ, ಸ್ಥಳೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿಯ ಸಿಂಹನಾರಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ವಿದೇಶೀ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮೂಡಿಬಂತು, ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, 'ಸಿಂಹನಾರಿ'ಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ "ಪುರುಷಮೃಗ" ಹಾಗೂ ತಮಿಳ್‌ನಲ್ಲಿ "ಪುರುಷಮಿರುಕಮ್" ‌ (ಅರ್ಥಾತ್‌ ಮಾನವ-ಮೃಗ) ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಪುರಾತನ ಜಗತ್ತಿನ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳ ಸಿಂಹನಾರಿಗಳಂತೆ, ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ದುರದೃಷ್ಟ ನಿವಾರಕಗಳಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 
ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಸಿಂಹನಾರಿಗಳು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುವುದಲ್ಲದೆ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಯಾವುದೇ ದುರದೃಷ್ಟವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇವುಗಳನ್ನು ಗೋಪುರ ಅಥವಾ ದೇವಾಲಯದ ದ್ವಾರ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬಳಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶೈವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ "ಪುರುಷಮೃಗ" ವು ದೈನಿಕ ಹಾಗೂ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ದಿನದ ಪವಿತ್ರ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದ ಆರು ಬಾರಿ ನಡೆಸಲಾದ ಷೋಡಶ-ಉಪಚಾರ (ಹದಿನಾರು ಉಪಚಾರಗಳು) ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ಇದು ದೀಪಾರಾಧನೆಯ ದೀಪಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ "ಪುರುಷಮೃಗ" ವು ದೇವತೆಯ ಹಲವು "ವಾಹನ" ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಶಿವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬದ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಶಿವನ ಹನ್ನೆರಡು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ 75 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ದೂರ ಕ್ರಮಿಸುವರು. ಸಿಂಹನಾರಿ ಹಾಗೂ "ಮಹಾಭಾರತ" ದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬನಾಗಿದ್ದ ಭೀಮ ಮತ್ತು ಸಿಂಹನಾರಿಯ ನಡುವಿನ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರಲು ಈ ಶಿವ ಓಟಮ್‌ (ಶಿವನಿಗಾಗಿ ಓಟ)ವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಸಿಂಹನಾರಿಯ ಕುರಿತು ಭಾರತೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು, ಗ್ರೀಕ್‌ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸನಿಹವಾಗಿದೆ. ನರಸಿಂಹನ ಹಿಂಸಾಚಾರ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಶಿವ ಪರಮಾತ್ಮನು, ಸಿಂಹ, ಮಾನವ ಹಾಗು ಹಕ್ಕಿಯ ಅಂಶಗಳುಳ್ಳ "ಶರಭ" ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದನು.

ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್‌ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಸಿಂಹನಾರಿಯು "ನಿಕೊಲೊನಿಯಾ" ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅರ್ಧ ಮಾನವ, ಅರ್ಧ ಹದ್ದಿನ ಆಕಾರ ತಾಳಿ, ಬಿಕೊಲ್‌ ವಲಯದೊಳಗೆ ಅತಿಕ್ರಮ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ ತಿರುಕರಿಗೆ ಒಗಟುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಒಗಟಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಲಾಗದವರನ್ನು ಮೆಯಾನ್‌ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗೆ ಒಯ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ದೇವತೆ ಗೆವ್ರಾನ ಕೋಪವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹನಾರಿಗೆ "ನರಸಿಂಹ" ಅಥವಾ ಮಾನವ-ಸಿಂಹ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಸಿಂಹನಾರಿಯಾಗಿ, ಇದಕ್ಕೆ ಸಿಂಹದ ಶರೀರ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಶಿರವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ವಿಷ್ಣು ದೇವರ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅವತಾರವಾದ ನರಸಿಂಹನ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಈ ನರಸಿಂಹನ ಅವತಾರವು ಸಿಂಹದ ತಲೆ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಶರೀರವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಿಂಹನಾರಿ (ಸ್ಫಿಂಕ್ಸ್‌) ನರಸಿಂಹವು ಬೌದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಪಾಲಕನಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಪತಾಕೆಗಳ ಮೇಲೂ ಸಹ ಕಾಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸಿಂಹನಾರಿಯನ್ನು "ಮನುಸಿಹಾ" ಮತ್ತು "ಮನುಥಿಹಾ" ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬೌದ್ಧ ಸ್ಥೂಪಾಗಳ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿವೆ. ರಾಜಮನೆತನದ ನವಜಾತ ಶಿಶುವನ್ನು ನರಭಕ್ಷಕ ರಾಕ್ಷಸಿಯರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಬೌದ್ಧ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೆಂಬುದನ್ನು ಪುರಾಣಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.

ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಸ್ಫಿಂಕ್ಸ್‌ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು 'ನೊರಾ ನಾಯರ್‌' ಮತ್ತು 'ಥೆಪ್‌ ನೊರಾಸಿಂಘ್' ಎಂಬ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ.‌ ಇವುಗಳು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಜೀವಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಶರೀರದ ಕೆಳಭಾಗ ಸಿಂಹದ್ದೋ ಅಥವಾ ಜಿಂಕೆಯದೋ ಆಗಿದ್ದು, ಶರೀರದ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಮಾನವನದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಇವುಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷ ಜೋಡಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲೂ ಸಹ, ಸ್ಫಿಂಕ್ಸ್‌ ಕಾವಲಿನ, ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪವಿತ್ರವಾದ ಹಿಮಪನ್‌ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಸಹ ಒಂದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. 

ಸಿಂಹನಾರಿಯ ಒಗಟು
ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಂಹನಾರಿಗಳ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ
ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಸಿಂಹನಾರಿಗಳು
ಗ್ರೀಕ್‌ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು