ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ವರಾಹವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉದ್ಧರಿಸುವ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಸೆನ್ ದಲಾಲ್ ಅವರು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: "ವರಾಹದ ಪಾದಗಳು ವೇದಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ, ಅವನ ಕೋರೆ ದಾಡೆಗಳು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ, ಅವನ ಹಲ್ಲುಗಳು ಹವಿಸ್ಸಾಗಿವೆ, ಅವನ ಬಾಯಿ ಯಜ್ಞವೇದಿಯಾಗಿದೆ, ನಾಲಿಗೆ ಯಜ್ಞದ ಅಗ್ನಿ, ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಕೂದಲು ಯಜ್ಞದ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಕಣ್ಣುಗಳು ದಿನ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ, ತಲೆ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕೂದಲು ವೇದಗಳ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನ ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳು ಆಹುತಿಯಾಗಿವೆ. ಎರಡು ಕೀಲುಗಳು ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಕಿವಿಗಳು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯವಾದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ." ಹೀಗಾಗಿ, ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣವು 'ವರಾಹವು ಪರಮಾತ್ಮನ ಮೂರ್ತರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಆತ ತನ್ನ ತ್ಯಾಗದಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆಯ ನಡುವೆ ಸಕ್ರಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾಗಿ ವರಾಹ ಭೂಮಿಯ ಪುನರುತ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.

ವರಾಹಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಧರ್ಮವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಭೂದೇವಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಯುದ್ಧಕುಶಲನಾದ ರಾಜನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಮುಗ್ಧ ಹಾಗೂ ದುರ್ಬಲದೇವತೆಯನ್ನು ದೈತ್ಯನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ದುರ್ಬಲ ರಾಕ್ಷಸ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕೊಂದು ಭೂದೇವಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ವರಾಹವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮರಳುವುದರ ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಶಿಲ್ಪ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. 

ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪ
ಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳು
ಸಾಂಕೇತಿಕತೆ
ಉದಯಗಿರಿ ಗುಹೆ ವರಾಹ