ಹೊಸ DNAಅನ್ನು ಜೀವಕೋಶದೊಳಗೆ ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು, DNAಯು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ಜೀವಕೋಶದೊಳಗೆ ಅದರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಲಿಪೋಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಹೊಸ ಕಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇವು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೆಕ್ಷನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ DNAಅನ್ನು ಅನಪೇಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಒಡೆಯುವುದರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ DNAಅನ್ನು ಮೈಸೆಲ್ ಅಥವಾ ಲೈಪೊಸೋಮ್‌ನಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಪಿಡ್‌(ಲಿಪಿಡ್)ಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಬಹುದು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದ ರಚನೆಯು DNAಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತಗೊಂಡಾಗ ಅದನ್ನು ಲಿಪೊಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮ‌ೂರು ಪ್ರಕಾರದ ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳಿವೆ - ಆನ್ಆಯಾನಿಕ್(ಋಣ ಪೂರಣ), ತಟಸ್ಥ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟಯಾನಿಕ್(ಧನ ಪೂರಣ). ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಋಣ ಪೂರಣದ ಮತ್ತು ತಟಸ್ಥ ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ವಾಹಕಗಳ ಲಿಪೋಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವುಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ದೇಹದ ದ್ರವಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಹುಬೇಗ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಂಗಾಂಶ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ಯಾಟಯಾನಿಕ್ ರೂಪಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಲಾಯಿತು.

ಕ್ಯಾಟಯಾನಿಕ್ ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳ ಧನ ಪೂರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಋಣ ಪೂರಣದ DNA ಕಣಗಳ ಶಕ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಸಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು, ಇದು DNAಯು ಲೈಪೋಸೋಮ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಆವರಿಸುವುದನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಟಯಾನಿಕ್ ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯು ಲಿಪೋಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂತರ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಅವುಗಳ ಧನಾತ್ಮಕ ಪೂರಣದಿಂದಾಗಿ, ಕ್ಯಾಟಯಾನಿಕ್ ಲೈಪೋಸೋಮ್‌ಗಳು ಜೀವಕೋಶದ ಪೊರೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುತ್ತವೆ, ಎಂಡೊಸೈಟೋಸಿಸ್ಅನ್ನು ಜೀವಕೋಶಗಳು ಲಿಪೋಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಎಂಡೊಸೈಟೋಸಿಸ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಎಂಡೊಸೋಮ್‌ಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಎಂಡೊಸೋಮ್‌‌ನ ಪೊರೆಯನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಮ‌ೂಲಕ ಜೀನ್‌‌‌ಗಳು ಸೈಟೊಪ್ಲಾಸಮ್‌(ಕೋಶದ್ರವ್ಯ)ಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳು ಎಲ್ಲಾ DNA ಅವುಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ನಾಶವಾಗಿಹೋಗುವ ಲೈಸೊಸೋಮ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. DNAಅನ್ನು ಲೈಪೋಸೋಮ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಆವರಿಸುವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕ್ಯಾಟಯಾನಿಕ್ ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, “ಎಂಡೊಸೋಮ್‌ನ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ”ಯಂತಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೆಕ್ಷನ್ ದಕ್ಷತೆಯು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಲಿಪೋಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕ ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳನ್ನು(DOPEನಂತಹ ವಿದ್ಯುತ್ ತಟಸ್ಥವಾಗಿರುವ ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳು) ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೆಕ್ಷನ್ ಫಲಕಾರಿತ್ವವು ಕಂಡುಬಂದಿತು. DNAಯು ಎಂಡೊಸೋಮ್‌ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ನೆರವಾಗುವಂತಹ ಎಂಡೊಸೋಮ್‌ನ ಪೊರೆಗಳನ್ನು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕೆಲವು ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂತರ ಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಫ್ಯೂಸೊಜೆನಿಕ್ ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾಟಯಾನಿಕ್ ಲೈಪೋಸೋಮ್‌ಗಳನ್ನು ಜೀನ್‌ ಪೂರೈಸುವ ವಾಹಕಗಳ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕ್ಯಾಟಯಾನಿಕ್ ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾದ ವಿಷಕಾರಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆಯ‌ೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ, ಇದು ಅವುಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಲಿಪೋಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ ಜೀನ್‌ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪೂರೈಕೆಯಾದ ಜೀನ್‌ಗಳು ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿ‌‌ ಗೆಡ್ಡೆ ದಮನಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಜೀನ್‌‌ಅನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಗ್ರಂಥಿಜನಕ ಜೀನ್(ಆಂಕೊಜೀನ್)‌ಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಲಿಪೋಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳು ಉಸಿರಾಟ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಎಪಿತೀಲಿಯಲ್ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೆಕ್ಷನ್ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಪಿತ್ತಕೋಶದ ತಂತೂತಕ ಮುಂತಾದ ಉಸಿರಾಟ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು.

DNA ಒಂದಿಗಿನ ಕಣಗುಚ್ಛಗಳ(ಪಾಲಿಮರ್) ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳು ಕ್ಯಾಟಯಾನಿಕ್ ಕಣಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯು ಅಯಾನ್‌ಗಳ(ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಕಣ) ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪಾಲಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ಲಿಪೋಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಾನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ - ಪಾಲಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳು ಅವುಗಳ DNA ಸಮ‌ೂಹವನ್ನು ಕೋಶದ್ರವ್ಯ(ಸೈಟೊಪ್ಲಾಸಂ)ಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅದರಿಂದಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿಲ್ಲದ ಅಡೆನೊವೈರಸ್‌‌ನಂತಹ ಎಂಡೊಸೋಮ್-ವಿಭಜನೆ ಕಾರಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹ-ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೆಕ್ಷನ್ ಕ್ರಿಯೆ (ಪಾಲಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಜೀವಕೋಶದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯಾದ ಎಂಡೊಸೈಟೋಸಿಸ್‌ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಎಂಡೊಸೋಮ್ಅನ್ನು ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸಲು) ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಪಾಲಿಈತೈಲ್‌ಎನಿಮೈನ್‌ನಂತಹ ಕಣಗುಚ್ಛಗಳು ಎಂಡೊಸೋಮ್‌ ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವುಗಳದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಇವು ಚಿಟೊಸನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಿಮೀತೈಲ್‌ಚಿತೋಸನ್‌ಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ಹಹಿಸುತ್ತದೆ.

2003
ನಕಲು ಮಾಡುವ ವಾಹಕಗಳು
ವೈರಲ್ ವಾಹಕಗಳ ಮಿಥ್ಯರೂಪ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಹೊದಿಕೆ
ಲಿಪೋಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳು