1303ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ನಗರದ ಜನರಿಗೆ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಿಡಿಬಿಲ್ಲನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ದಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆಯುಧಗಳು ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಬಳಸಲು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ವೃತ್ತಿನಿರತ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಹಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಹಡಗನ್ನು ನಡೆಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿರಿವಂತರ ಮನೆಯ ಯುವಕರಲ್ಲಿನ "ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ"ರನ್ನು ಯುದ್ಧ-ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತರಾದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಹಡಗಿನ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ನ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ವೆನಿಸ್ ತನ್ನ ನೌಕಾಸೇನೆಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಅಲ್ಲಿನ ಭೂಸೇನೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ನಗರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಂಬಳದ ಸಿಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದವಾದರೂ, ವೆನಿಸ್ ಸೈನ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಖಾರಿಯಿಂದ ಜನರನ್ನು ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಡಾಲ್ಮೇಷಿಯಾ(ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಶಿಯಾವೋನಿ ಅಥವಾ ಓಲ್ಟ್ರೆಮರೇನಿ) ಮತ್ತು ಇಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಮೇಲೆ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಕರವಿಧಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹದಿನೇಳರಿಂದ ಅರುವತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷರೂ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಿಜವಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಲು ಕರೆದವರಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಜನ ಸಹಚರರ ಗುಂಪಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1338ರ ದಾಖಲೆಯು 30,000 ವೆನಿಸ್ ಜನರು ಶಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಸವುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದವರೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತದೆ; ಇವರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜನ ನುರಿತ ಸಿಡಿಬಿಲ್ಲುಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಇತರ ಇಟಾಲಿಯನ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, ಶ್ರೀಮಂತ ಸರಕಾರದ ಜನರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಿರಿವಂತರು ಅಶ್ವದಳದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ಪದಾತಿದಳ ದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

1450ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 3,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ವೆನೆಷಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗುಗಳು ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವನ್ನು, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಯುದ್ಧಹಡಗುಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಹಡಗುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ಸರಕಾರವು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಡಿಬಿಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬರ್ಚಿಗಳು) ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧಕವಚಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಿತ್ತು; ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಕೂಡ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತರಾಗಿದ್ದು ಅಗತ್ಯಬಿದ್ದಾಗ ಹೋರಾಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಬೇಕಿತ್ತು. ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ‌ದಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಸುಮಾರು 25 (ಬಳಿಕ 100) ಯುದ್ಧ-ಹಡಗು ಗಳನ್ನು ಕಾಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಯುದ್ಧ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿನ ಜೀತದಾಳುಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲಿಕ ವೆನಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಅಂಬಿಗರು ನಗರದಿಂದ ಅಥವಾ ಅದರ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿನ ಡಲ್‌ಮಾತಿಯಾ ದಂಥ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪಾದ್ರಿ ಹೋಬಳಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದೂರವಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪಾದ್ರಿ ಹೋಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರು ಆಧಾರವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಲಗಾರರು ಯುದ್ಧ ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಗರಾಗಿರುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಋಣ ತೀರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಓಟದ ಪಂದ್ಯಾಟ ಮತ್ತು ದೋಣಿ ಪಂದ್ಯಗಳ ಮುಖಾಂತರ ದೋಣಿ ನಡೆಸುವ ಕೌಶಲವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

15ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಮುಖ್ಯಭೂಭಾಗವು ವಿಸ್ತರಿಸಿದಂತೆ, ಮುಚ್ಚಳಿಕೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ "ಸೈನಿಕ ನಾಯಕ" ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಸೇನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. 1426ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿದ್ದಾಗ, ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭ 8,000 ಕುದುರೆ ಸವಾರರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು 3,000 ಕಾಲಾಳುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 3,000 ಮತ್ತು 1,000 ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದಾಗಿ ವೆನಿಸ್ ಮಾತುಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಅದೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕೆಂಪು-ಮತ್ತು-ಬಿಳಿ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಮವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ನಿವೃತ್ತಿ ವೇತನಗಳನ್ನೂ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. 15ನೇ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ, ವೆನಿಸ್‌ನ ಭೂಸೇನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದದ್ದೆಂಬ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ನಗರದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ತುಕಡಿಗಳೂ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಿಲಿಟರಿ ತರಬೇತಿಯಿಂದ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ತೇಜನ.

ಭೂಸೇನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆದೇಶ ಸ್ವರೂಪ ಹಡಗು ಪಡೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವನೇ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಭಾವಯುತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಜನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ (ಖಾಸಗಿ ಸೈನ್ಯಗಳಿಂದ ರಾಜ್ಯದ್ರೋಹವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು). 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ, ಅವನು ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿ ಅಥವಾ "ವೈಸ್ ಮನ್"ಗಳ ನಾಗರಿಕ ತಂಡಕ್ಕೆ ವಿಧೇಯನಾಗಿರಬೇಕಿತ್ತು. ಕೇವಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿರ"ಲಿಲ್ಲ" , ಈ ಧೋರಣೆಯು ಇತರ ಇಟಾಲಿಯನ್ ನಗರಗಳು ಆಗಾಗ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಕ್ರಮಣಗಳಿಂದ ವೆನಿಸ್‌ನ್ನು ಕಾಪಾಡಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಸೈನ್ಯಪಡೆಯ ಮೇಲೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೂಲಿ ಸೈನಿಕರ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಡಲು ಒಬ್ಬ ನಾಗರಿಕ ಕಮಿಷನರ್ (ಕಮಿಸ್ಸರ್‌ನಂತೆ ಅಲ್ಲ) ಅವರ ಜೊತೆಗಿರುತ್ತಿದ್ದ. ವೆನಿಸ್‌ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಪದ್ಧತಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು; ಅವರು ಘನತೆಯ ಬೆಂಬತ್ತಿಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನ ಜೀವನದ ಮೂಲಕ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಹಣ ಗಳಿಸುವತ್ತ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ವಿಸ್ತರಣೆ
ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ನೌಕಾದಳದ ವ್ಯವಹಾರಗಳು
ಸಹಕಾರ ಒಪ್ಪಂದ
ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ