ಗೋವಾ , ಡಿಯು ಮತ್ತು ಡಮನ್ ಇವೆಲ್ಲವು ಪೋಚು೯ಗೀಸ್ ರ ನೆಲೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಸ್ವಾತಂತ್ಯ್ರಾ ನಂತರವೂ ಸಹ ಅವು ಪೋಚು೯ಗೀಸರ ವಶದಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದವು. ಭಾರತದ ಐಕ್ಯತೆ ದೃಷ್ಟಿ ಯಿಂದ ಅವುಗಳು ವಿಮೋಚನೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫, ೧೯೫೫ ರಂದು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಪರಕೀಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆಯಲು ಗೋವಾ ವಿಮೋಚನಾ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಜನರು ಕ್ರಾಂತಿಗಿಳಿದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರಾದ ಕುನ್ಹ , ಕಾಕೋಡ್ಕರ್ ,ಸಮಾಜವಾದಿ ಡಾ. ರಾಮಮೋಹನ ಲೋಹಿಯಾರು ಮತ್ತು ಇವೆಲ್ಲರು ಕೂಡ ಗೋವಾ ವಿಮೋಚನೆ ಚಳುವಳಿಯ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಪೊಚು೯ಗೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದರು.ಹಲವರನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡುವುದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ದೌಜ೯ನ್ಯವನ್ನು ಸಹ ಅವರ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಗೋವಾ ಎನ್ ಎ ಟಿ ಒ ಸದಸ್ಯ ರಾಜ್ಯ ಎಂದು ಕೂಡ ಸಾರಿದರು ಮತ್ತು ಅದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಚಳುವಳಿಗಾರರನ್ನು ಸಹ ಪೋಚು೯ಗೀಸ್ ಸಕಾ೯ರವು ಬಂಧಿಸಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಸಕಾ೯ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦ ,೧೯೬೧ ರಂದು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾಯಾ೯ಚರಣೆ ನಡೆಸಿ ಪೋಚು೯ಗೀಸರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಅದು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿತು. ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಗೋವಾ , ಡಿಯು, ಡಮನ್ ಗಳು ಸಹ ಸೇಪ೯ಡೆಗೊಂಡವು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟ ಕಡೆಯ ವಿದೇಶಿ ವಸಾಹತುಗಳು ಸಹ ಗೋವಾ ವಿಮೋಚನೆಯಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಗೊಂಡಂತಾಯಿತು. ಮೊದಲು ಗೋವಾ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಅನಂತರ ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯಿತು.ಇತರೆ ಕೆಲವು ದೇಶೀಯ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾದವು. ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳು ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ೩೦ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ವಿಲೀನಗೊಂಡು ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ರಚಿಸಿದವು. ಪೂವ೯ ಪಂಜಾಬ್ ವಿಲೀನಗೊಂಡು ಪೆಪ್ಸ್ಸು ರಚಿಸಿದವು. ಸಿಮ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಸಹ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಂಡವು. ೨೨ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ೧೯೪೮-೫೦ ರಲ್ಲಿ ರಾಜಾಸ್ತಾನದಲ್ಲೂ ಹಾಗೂ ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಅಜ್ಮೀರ್, ಅಬು ಪ್ರದೇಶಗಳು ರಾಜಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಸುಮಾರು ೭೬ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವು.ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಿಲೀನದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ೫ ಲಕ್ಷ ಚದರ ಮೈಲಿ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ೮೧.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಲಾಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲಾಭಗೊಂಡಿತು. ಎ ವಗ೯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ರಾಜ್ಯಪಾಲರೆಂದು , ಬಿ ವಗ೯ದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ರಾಜಪ್ರಮುಖರೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಸಿ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಚೀಫ್ ಕಮೀಷನರ್ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಡಿ ವಗ೯ದ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಚೀಫ್ ಕಮೀಷನರ್ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪತಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಗೋವಾ ವಿಮೋಚನೆ
ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಸೇರ್ಪಡೆ
ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸೇರ್ಪಡೆ
ಫ್ರೆಂಚ್ ವಸಾಹತುಗಳ ವಿಮೋಚನೆ