ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್ ಬಿಲ್ (ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಂಗಟ್ಟೆ ಹಕ್ಕಿ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ )ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದು, ೧೫೨ ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ (೬೦ ಒಳಗೆ) ರೆಕ್ಕೆಯ ವಿಸ್ತಾರದೊಂದಿಗೆ ೯೫–೧೨೦ ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ (೩೮–೪೭ ವರೆಗೆ) ಉದ್ದವಿದೆ, ಹಾಗು ೨.೧೫–೪ ಕೆ.ಜಿ (೪.೭-೮.೮ ಪೌಂಡ್)ರಷ್ಟು ತೂಕವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವಲ್ಲದ ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರದ ಏಷ್ಯನ್ ಹಾರ್ನ್ ಬಿಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ದವಾದ ಕೊಕ್ಕಿನ ಮೇಲಿರುವ ಗಾಢ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣ( ಕೊಕ್ಕಿನ ಮೇಲಿರುವ ರಕ್ಷಾಕವಚ) ಹಾರ್ನ್ ಬಿಲ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಗುಣಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣವನ್ನು ಮುಂದಿನಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಅದು U- ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗು ಮೇಲ್ಬಾಗವು ಒಳಬಾಗಿದ್ದು, ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಏಣುಗಳಿದ್ದು ಅವು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ತುತ್ತತುದಿ(ಬಿಂದು)ಯಾಗಿ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಲ್ಯಾಟೀನ್‌ ಪ್ರಭೇದಗಳ "ಬೈಕ್ರಾನಿಸ್" ಉಪನಾಮದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣವು ಟೊಳ್ಳಾಗಿದ್ದು,ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಇವುಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಲಿಂಗ ಆಯ್ಕೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಗಂಡು ಹಾರ್ನ್ ಬಿಲ್‌ಗಳು ಹಾರುವಾಗ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಘರ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣದಿಂದ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಹಾರ್ನ್ ಬಿಲ್‌ಗಳು ಗಂಡಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳ ಕಣ್ಣುಕುಳಿಯ ಚರ್ಮ ಊದ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದರೂ (ಕಡುಕೆಂಪು) ಕೂಡ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ನಸುನೀಲಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇತರ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಗಳಂತೆ ಇವುಗಳು ಕೂಡ ಆಕರ್ಷಕ "ಕಣ್ಣಿನ ರೆಪ್ಪೆಗಳನ್ನು" ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಹಾರ್ನ್ ಬಿಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣದ ಹಿಂಭಾಗವು ನಸುಗೆಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಗಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣದ ಮುಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದ ಕೆಳತಲವು ಕಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಹಾರ್ನ್ ಬಿಲ್, ಪ್ರೀನ್ ಗ್ರಂಥಿಯ ಸ್ರಾವವನ್ನು ಹರಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಳದಿಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ಮೂಲಕ ಹಾರುವ ರೆಕ್ಕೆಯ ಗರಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕಿಗೆ ಗಾಢವಾದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೊಕ್ಕಿನ ಅಸ್ಥಿಸಂಧಿಯು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ದಂತುರೀಕೃತ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸವೆದುಹೋದ ತುದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಜೋರಾಗಿ ಬಡಿಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳು ಹಾರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಡಿಯುವಾಗ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಶಬ್ದವನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೂ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಡಿಯುವಾಗ ಕೇಳಿಸುವ ಶಬ್ದವು, ಚಲಿಸಲಾರಂಭಿಸುವ ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್ ಶಬ್ದದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅಗಲವಾಗಿ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಸುರುಳಿಯಾಗಿ ತಿರುಚಿಕೊಂಡಂತಿರುವ ಬೆರಳುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪಕ್ಷಿಯ ಹಾರಾಟವು ಬಿರುಸಾದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಬಡಿತದ ಹಿಂದೆಯೇ ಸರಾಗವಾಗಿರುವ ಜಾರಿಕೆಗಳನ್ನು(ತೇಲುವಿಕೆ)ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಡಿನ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತವೆ,ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ ಉಪಪ್ರಭೇದಗಳು "ಕೆವಾಟಸ್" ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಉಪ ಹಿಮಾಲಯದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾದ ರೂಪವನ್ನು ಉಪಪ್ರಭೇದ "ಹೊಮ್ರೈ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾತ್ರಾದಿಂದ ಬಂದಂತಹ ಉಪಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕಾಲದವರೆಗೆ ನವಿಲು ಜಾತಿಯ "ಕ್ರಿಸ್ಟೇಟಸ್" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಬರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಬೇಧಗಳನ್ನು ಈಗ ಉಳಿದಿರುವ ಏಕೈಕ ಮಾದರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಾರ್ನ್ ಬಿಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳಂತೆ ಇವು ಕೂಡ, ಅತಿಯಾದ ಟೊಳ್ಳಾದ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಟೊಳ್ಳಾದ ಗಾಳಿಗೂಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ರೆಕ್ಕೆಯ ಎಲುಬಿನ ತುದಿಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದು ರಿಚರ್ಡ್ ಓವೆನ್ ರವರು ಗಮನಿಸಿದಂತಹ ಅಂಗರಚನಶಾಸ್ತ್ರದ ಗುಣಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಇವರು ೧೮೩೩ ರಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಪಕ್ಷಿಯ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಲಂಡನ್ನಿನ ಪ್ರಾಣಿವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಚ್ಛೇದ ಮಾಡಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು.

ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ
ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ
ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ
ವಿವರಣೆ