೧. ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಂಪನಿಗಳ ಗಳಿಕೆ ಅಂದಾಜು ಹಾಕಲು ಸರ್ಕಾರ ಆ ಕಂಪನಿಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ನಿರ್ದೇಶಕರು(ಸಿಎಂಡಿ) ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ದಿಲ್ಲಿಯ ಉತ್ತರ ಬ್ಲಾಕ್ ಅಲ್ಲಿರುವ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಛೇರಿಗೆ ಕರೆಸಿಕೋಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಟ್ಟದ ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಜೊತೆಗೂ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿ, ಆದಾಯದ ಅಂದಾಜು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ವಿವರವನ್ನು ವೆಚ್ಚ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ರವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

೨. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಂಪನಿಗಳು ಸ್ವಂತ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಿಂದಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಬಯಕೆ. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ರಕ್ಷಣಾ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಿರುವ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನನ್ವಯ ವಿತ್ತಿಯ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

೩. ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹ ಹೊರೆತುಪಡಿಸಿದರೆ ಬಜೆಟಗೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಿಗುವುದು ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಂಪನಿಗಳು ಪಾವತಿಸುವ ಡಿವಿಡೆಂಡ್, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಶೇರು ವಿಕ್ರಯದಿಂದ ಸಿಗುವ ಹಣದಿಂದ. ಇದರ ಜತೆಗೆ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್, ಎಡಿಬಿ ಮತ್ತಿತ್ತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಬರುವ ಸಾಲದ ಲೆಕ್ಕವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ, ಅವುಗಳ ಸಾಲವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

೪. ಆದಾಯ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಂಡಳಿಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಕೇಂದ್ರೀಯ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ಮಂಡಳಿ. ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಇವೆರಡೂ ಇಲಾಖೆಗಳು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಮುಂದೆ ಆಗಬಹುದಾದ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದ ಅಂದಾಜನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತವೆ.

೫. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಇಲಾಖೆಯದಲ್ಲೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗಾರರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಕರೆದು ನಿಮ್ಮ ಇಲಾಖೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದ ಅನುದಾನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬ ವಿವರ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಅನುದಾನವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ವಿವರ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅಂದಾಜು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಿರುವ ಹಣ ಎಷ್ಟು ಎಂಬ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂಗ್ರಹ
ಖರ್ಚು ವೆಚ್ಚದ ಅಂದಾಜು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ
ಬಜೆಟ್ ೨೦೧೪-೨೦೧೫ ರ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು