ವರ್ತನೆಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ(ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯನ), ಹಾಗು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಕಸನದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಪರಹಿತಚಿಂತನೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಾತ್ರಧಾರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಪರಹಿತಚಿಂತನಕಾರಿ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧಕರು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಸೋಶಿಯಲ್ ಡಾರ್ವಿನಿಸ್ಟ್ ರ "ಸರ್ವೈವಲ್ ಆಫ್ ನೈಸೆಸ್ಟ್" ಹೆಸರಲ್ಲಿ "ಅರ್ಹತಮದ ಉಳಿವು" ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.-ಇದನ್ನು ಡಾರ್ವಿನ್‌ರ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಕಲ್ಪನೆಯಾದ ವಿಕಾಸವಾದದೊಂದಿಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಾರದು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವಿನ ಇಂತಹ ಸಹಕಾರಿ ನಡವಳಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಣಿವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪೀಟರ್ ಕ್ರೋಪಾಟ್ಕಿನ್ ೧೯೦೨ರ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿದರು,"" 

ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪರಹಿತಚಿಂತನಕಾರಿ ನಡವಳಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ವಿಕಾಸವಾದದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯದಿಂದ ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಪರಹಿತಚಿಂತನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಕಸನೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಗೇಂ ಥಿಯರಿಯಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಂಶಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೊರಬಿದ್ದವು. 

ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದೆಂದರೆ:


ಪರಹಿತಚಿಂತನೆಯ ಅಧ್ಯಯನವು ಜಾರ್ಜ್ R. ಪ್ರೈಸ್ ರ ಬೆಲೆ ಸಮೀಕರಣದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಿಂದಿರುವ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ವಂಶವಾಹಿ ವಿಕಾಸವಾದದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಒಂದು ಗಣಿತ ಸಮೀಕರಣವಾಗಿದೆ. 
ಪರಹಿತಚಿಂತನೆ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಉದಾಹರಣೆಯು ಕೋಶೀಯ ಲೋಳೆ ಜೀವಿಗಳಾದ "ಡೈಕ್ಟೋಸ್ಟೇಲಿಯಂ ಮ್ಯೂಕೋರಾಯ್ಡ್ " ಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರೋಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳು (ಪ್ರಟಿಸ್ಟ ಜೀವಿರಾಜ್ಯದ ಯಾವುದೇ ಏಕಕೋಶ ಜೀವಿ) ಆಹಾರಾಭಾವದಿಂದ ಸಾಯುವ ತನಕವೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಮೀಬೆ(ಏಕಕೋಶ ಜೀವಿ)ಗಳಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬಹುಕೊಶೀಯ ಬೀಜಾಣು ಕಾಯವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬೀಜಾಣುಕಾಯದ ಕೆಲವು ಕೋಶಗಳು ಇತರ ಕೋಶಗಳ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಜೀವಿಯ ಹಲವು ಭಾಗಗಳ (ಕೋಶಗಳು, ಜೀನುಗಳು) ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆ ಹಾಗು ಪರಹಿತಚಿಂತನೆಯ ಹಲವು ಸದೃಶತೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇದು ತನ್ನ ನೆರೆಯ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೇ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿ ಜೀವಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವೈಲಕ್ಷ್ಯಣ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು
ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗಳು
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು
ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರ