ಮೌಂಟ್‌‌ಬ್ಯಾಟನ್‌ ಇವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸೇರುವಿಕೆಯು ಅಧಿಕಾರದ ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜೊತೆಗಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜನ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಹಲವಾರು ರಾಜರುಗಳ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ರಾಜರ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಗೆಳೆಯ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭೋಪಾಲ್‌ನ ನವಾಬ ಹಾಮಿದುಲ್ಲಾಹ್ ಖಾನ್‌ನ ಖಾಸಾ ಗೆಳೆಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತವು ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಯಾವುದೇ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ರಾಜರುಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಮತ್ತು ಪಟೇಲ್‌ರು ಅವರನ್ನು ಭಾರತ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಆಗುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಮೌಂಟ್‌‌ ಬ್ಯಾಟನ್‌ ರಾಜರುಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅವರು ಏಕೀಕರಣದ ಕಡೆಗೆ ವಾಲುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವುದೇ ಅಧೀನ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಅದು ಅವುಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಅದರ ಅರ್ಥ ರಾಜ್ಯಗಳು ಭಾರತ ಅಥವಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಸೇರದೇ ಹೋದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಪತ್ಯದ ಜೊತೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಉಪಖಂಡವು ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪರ್ಕವು ಕಡಿದು ಹೋದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಅವರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು. ರಾಜರುಗಳು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಚಳುವಳಿಗಳಂತಹ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಷ್ಟಕರ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಅವರು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದರು.

ಮೌಂಟ್‌ ಬ್ಯಾಟನ್‌ರು ರಾಜರುಗಳ ಬದ್ಧತೆಯ ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು, ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ೧೯೪೮ ರ ವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ವಿಲೀನಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ರಾಜರುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು, ಅಂದರೆ ಭೋಪಾಲ್‌ನ ನವಾಬನು ಅವರು ಒಂದು ಗೌಪ್ಯವಾದ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಭೋಪಾಲ್ ಅನ್ನು ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ವಿಲೀನ ಪತ್ರದ ಮೇಲೆ ರುಜು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡನು, ಅದನ್ನು ಮೌಂಟ್‌‌ ಬ್ಯಾಟನ್‌ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದನ್ನು ನವಾಬನು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ ರವರೆಗೆ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ ರಂದು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿತ್ತು. ನವಾಬನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು, ಮತ್ತು ಅವನು ಒಪ್ಪಂದದ ಭಂಗವನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ರಾಜರುಗಳು, ತಾವು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಿಂದ ವಂಚನೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆರೋಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಸರ್ ಕೋನ್ರಾಡ್ ಕೋರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಇವರು ಮೌಂ‌ಟ್‌ ಬ್ಯಾಟನ್‌ರ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಮೌಂಟ್‌‌ ಬ್ಯಾಟನ್‌ರ ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷವಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ ಪಕ್ಷದಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ವಿನ್‌ಸ್ಟಿನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೀಯಾದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್‌ನಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾಷೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಲಂಬಿ ಮತ್ತು ಮೂರ್‌ರಂತಹ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು, ರಾಜರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೌಂ‌ಟ್‌ ಬ್ಯಾಟನ್‌ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಜುನಾಘರ್
ಮೌಂಟ್‌‌ ಬ್ಯಾಟನ್‌ರ ಪಾತ್ರ
ಹೈದರಾಬಾದ್‌
ರಾಜರುಗಳು