ರಾಜ್ ಕಪೂರ್‌ರು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಟೀಕಾಕಾರರಿಂದ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಿತ್ರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಬಹುವಾಗಿ ಅಭಿನಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಲೆಮಾರಿಯಂನಂತಹ ದೇಹಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಉಲ್ಲಾಸಪೂರ್ಣ ಹಾಗೂ ನಿಷ್ಕಪಟ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾ ಭಕ್ತರು ಇವರನ್ನು "ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಚಾರ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲಿನ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಖ್ಯಾತಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು. ಇವರು ಆಫ್ರಿಕಾದ ವಿಸ್ತೃತಭಾಗಗಳ, ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವ, ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ, ಚೈನಾ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇವರ ಚಿತ್ರಗಳು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಂತಹ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಳಗಿದ ರಾಜ್‌ಗೆ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ, ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಪ್ತ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹೊರತರುವ ಕಲೆ ಕರಗತವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂರವರು ಮರಣ ಹೊಂದಿದಾಗ ಕಾಕತಾಳಿಯವೋ ಎಂಬಂತೆ, ರಾಜ್‌ರ ಚಿತ್ರ ಸಂಗಮ್ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಇವರು ಈ ಸದವಕಾಶವನ್ನು ಉಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಚಿತ್ರದ ಒಂದು ದೃಶ್ಯವಾದ ಗೋಪಾಲ್ ಭಸ್ಮವು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ ಪಂಡಿತ್ ನೆಹರೂರವರು ತಮ್ಮ ಕವಿಹೃದಯದಿಂದ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ದೃಶ್ಯವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದರು. ಇವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಅವು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಸಮಯದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಇವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅಭಿರುಚಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಸಮಗ್ರ ಜ್ಞಾನ ಇವರಿಗಿತ್ತು.ಐವತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯ ತರಬಲ್ಲ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುರಿತಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾರಂಗದ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರು ರಾಜ್ ಕಪೂರ್. ಇಂದು ಆ ಕನಸು ನಿಜವಾಗಿದೆ.

ರಾಜ್ ಕಪೂರ್‌ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳು ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದುವು. ಇವರ ಚಿತ್ರಗಳಾದ "ಆಗ್" "ಶ್ರೀ ೪೨೦" ಮತ್ತು "ಜಿಸ್ ದೇಶ್ ಮೆ ಗಂಗಾ ಬೆಹ್ತಿ ಹೆ" ("ಗಂಗೆಯು ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ" ) ಭಾರತವು ಹೊಸದಾಗಿ ಪಡೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದು ಚಿತ್ರ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಂದವರನ್ನು ದೇಶಭಕ್ತರಾಗುವಂತೆ ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದವು. ರಾಜ್ ಕಪೂರ್ ತನ್ನ ಚಿತ್ರ "ಶ್ರೀ ೪೨೦" ಯಿಂದ "ಮೇರಾ ಜೂತಾ ಹೆ ಜಪಾನಿ" ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು:

ಈ ಹಾಡು ಇನ್ನೂ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು "ಶ್ರೀ ೪೨೦" ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ತಯಾರಾದ ಹಲವಾರು ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕಿ ಮಹಾಶ್ವೇತಾ ದೇವಿ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್ ಪುಸ್ತಕ ಮೇಳದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣದ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಗೌರವ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು.

ರಾಜ್ ಕಪೂರ್ ಚಿತ್ರಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ನಿಷ್ಣಾತ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳು ನಿತ್ಯನೂತನವಾಗಿದ್ದು ಈಗಲೂ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇವರು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಶಂಕರ್ ಜೈಕಿಶನ್ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರ ಹಸ್ರತ್ ಜೈಪುರಿ ಮತ್ತು ಶೈಲೇಂದ್ರರನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಪ್ರಭಲ ದೃಶ್ಯೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಇವರು ಈಗಲೂ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಆಕರ್ಷಕ ದೃಶ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು, ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಸೆಟ್‌ಗಳು ನಾಟಕೀಯ ಬೆಳಕನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಒಂದು ಭಾವವನ್ನು ಇವರು ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಟಿಯರಾದ ನಿಮ್ಮಿ, ಡಿಂಪಲ್ ಕಪಾಡಿಯಾ, ನರ್ಗಿಸ್ ಮತ್ತು ಮಂದಾಕಿನಿಯರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದುದಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಾದ ರಿಶಿ, ರಣಧೀರ್ ಮತ್ತು ರಾಜೀವ್‌ರ ವೃತ್ತಿಬದುಕನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿದರು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಪರಂಪರೆ
ಮರಣ
ವೃತ್ತಿಜೀವನ