ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನೇ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ನೇಯ್ಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಸ್ಯಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಸುಹಳದಿ, ಹಳದಿ, ನೀಲಿ, ತಿಳಿನೀಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು-ಹೀಗೆ ವರ್ಣಮಯ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಖನಿಜ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವನ್ನು ಕ್ರೀಮಿಕೀಟಗಳ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದಲೂ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪು (ಬಸವನಹುಳು, ಸಿಂಪಿ) ಕಟ್ಲ್‍ಮೀನಿನಿಂದಲೂ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ಬಣ್ಣಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸಲು ಸ್ಫಟಿಕವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದುಂಟು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅನಂತರ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಕೃತಕಬಣ್ಣಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ರತ್ನಗಂಬಳಿ ಉದ್ಯಮ ಉಚ್ಛ್ರಾಯಸ್ಥಿತಿಗೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್
ಚೀನ
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್
ಬಣ್ಣಗಾರಿಕೆ