ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯಗಳ ಬೃಹತ್ ಪಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕೆಲವು ಗುಂಪುಗಳು ನಾಲ್ಕು-ಹಂತದ ವಿವಿಧ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಏಕೀಕರಣಗೊಂಡವು. ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಹಂತವೆಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ರಾಜೋಚಿತ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಲೀನ ಒಪ್ಪಂದ ನಿಯಮದಂತೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮೂಲಕ ಮನವೊಲಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಲೀನ ಒಪ್ಪಂದದಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಆಡಳಿತಗಾರರು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು, ಓರ್ವ ಹೊಸ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರಾಜಪ್ರಮುಖನಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡನು. ಇತರ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಎರಡು ಮಂಡಲಗಳಾಗಿ ಸಂಘಟನೆ ಹೊಂದಿದವು—ಆಡಳಿತಗಾರರ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಸಭೆ, ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಇದರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿ, ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯರು ಸಾಮಂತರಲ್ಲದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಂದ ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಉಳಿದವರು ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸಭೆಯಿಂದ ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ರಾಜಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಉಪ ರಾಜಪ್ರಮುಖ ಅಥವಾ "ಉಪ್ ರಾಜ್ ಪ್ರಮುಖ್" ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲಂತಹ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಹೊಸ ಸಂಯುಕ್ತ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವು. ಅವರ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಭಿನ್ನವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಗೆ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಹಾಗೂ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ವಿಲೀನ ಒಪ್ಪಂದದಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ತನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಜರಾತಿನ ಕಥಿಯಾವರ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ೨೨೨ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ೧೯೪೮ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದರು, ಇದೇ ವರ್ಷ ಇನ್ನೂ ೬ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿದವು. ೧೯೪೮ ರ ಮೇ ೨೮ ರಂದು ಮಧ್ಯ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಒಕ್ಕೂಟ, ಇಂದೋರ್ ಹಾಗೂ ೧೮ ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸೇರಿದವು. ಪಂಜಾಬ್ ನಲ್ಲಿ ಪಟಿಯಾಲಾ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವು ಪಟಿಯಾಲಾ, ಕಾಪುರ್ಥಲಾ, ಜಿಂದ್, ನಭಾ, ಫರೀದ್ ಕೋಟ್, ಮಲೇರ್ ಕೋಟ್ಲಾ, ನಾಲಗಡ್ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಸಿಯಾಗಳಿಂದ ೧೯೪೮ ರ ಜುಲೈ ೧೫ ರಂದು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ರಾಜಸ್ತಾನದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯವು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವವರ ಸರದಿಯ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಇದು ೧೯೪೯ ರ ಮೇ ೧೫ ರಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಯಿತು. ಟ್ರಾವಾಂಕೋರ್ ಹಾಗೂ ಕೊಚಿನ್ಗಳು ೧೯೪೯ ರ ಮಧ್ಯೆ ಸಮೃದ್ಧ ಟ್ರಾವಾಂಕೋರ್-ಕೊಚಿನ್ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವಿಲೀನಗೊಂಡವು. ವಿಲೀನ ಕರಾರಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಿಲೀನ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕದ ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಕಾಶ್ಮೀರ, ಮೈಸೂರು ಹಾಗೂ ಹೈದರಾಬಾದ್ಗಳಾಗಿವೆ.

ನಾಲ್ಕು-ಹಂತಗಳ ಏಕೀಕರಣ
ವಿಲೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ವಿಲೀನ
ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ತತ್ವ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತತ್ವ