ಕೇನ್ಸ್ ಪಂಥೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಗೋಚರಿಸುವ ಹಣದುಬ್ಬರವು ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಳಗಿನ ಬೆಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಒತ್ತಡಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ.ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯು ಹಣದುಬ್ಬರದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ರಾಬರ್ಟ್ ಜೆ. ಗೊರ್ಡಾನ್ ಕರೆಯುವ "ತ್ರಿಕೋನ ಮಾದರಿ"ಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಣದುಬ್ಬರದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ರೀತಿಗಳಿವೆ: 

ಸಮುಚ್ಚಯ ಬೇಡಿಕೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷಮತೆ (ಅದರ ಸಂಭಾವ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ) ಗೂ ಮೀರಿಹೋದರೆ ಹಣದುಬ್ಬರದ ದರವು ವೇಗಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಬೇಡಿಕೆ ಹಿಂಸೆಳೆತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಹೇಳಿಕೆ.ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಮುಚ್ಚಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವು ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ ಪ್ರಮಾಣದ ವೇಗವನ್ನು ಆರ್ಥಿಕತೆ ನೈಜ ವಿಕಸನ ದರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಸಿ ಸಮುಚ್ಚಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷಮತೆಗಿಂತಲೂ ಹಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.ಇನ್ನೊಂದು (ಆದಾಗ್ಯೂ ಕಡಿಮೆ ಸರ್ವಸಮಾನ) ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಹಣದ "ಬೇಡಿಕೆ" ಯಲ್ಲಿ ವೇಗವಾದ ಇಳಿತ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಕರಾಳ ಸಾವು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ 1945ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಸೋಲಿಗೂ ಮುಂಚೆ ಜಪಾನೀ ಆಕ್ರಮಿಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಹಣದ ಬೇಡಿಕೆ.
ನಾಗರಿಕ ಸಮರದಂತಹ ವಿಪತ್ತಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹಣವನ್ನು ಅತಿಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಿ, ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವಾಗ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಮೇಲೆ ಹಣದ ಪ್ರಭಾವವು ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ.ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೆಲೆಗಳು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ದುಪ್ಟಟ್ಟಾಗುವಂತಹ ಅತಿಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಬಹುದು. ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅದೆಷ್ಟೇ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದರೂ, ಹಣದುಬ್ಬರದ ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೊಂಡಿಯು ದೃಢವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹಣಕಾಸುವಾದಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನಂಬಿದರೆ; ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚ್ಚಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇನ್ಸ್‌ವಾದಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಅದೇನೆಂದರೆ, ಕೇನ್ಸ್‌ವಾದಿಗಳಿಗೆ, ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯು ಸಮುಚ್ಚಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಕೇವಲ ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರಕವಷ್ಡೆ.
ಕೆಲವು ಕೇನ್ಸ್‌ವಾದಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರದು, ಏಕೆಂದರೆ ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯು ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ನೀಡಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಹೊಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆಂಬ ಊಹೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಅಂತರ್ವರ್ಧಕ ಹಣದ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು 1960ರ ದಶಕದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಕೇನ್ಸ್‌ವಾದದ ತರುವಾಯದವರು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇಂದು ಇದು ಟೇಲರ್ ನಿಯಮದ ಸಮರ್ಥಕರ ಗಮನದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.ಈ ನಿಲುವನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರವಾಗಿಲ್ಲ - ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಹಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ನೈಜ ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳು ಹಚ್ಚಿದಾಗ, ಈ ಸಾಲಗಳ ಸಮುಚ್ಚಯ ಘನವು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ.ಹಾಗಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಹಣವನ್ನು ಅಗ್ಗಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ದುಬಾರಿಗೊಳಿಸಿ ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿ,ಅದರ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಹಣದುಬ್ಬರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌ ವಕ್ರರೇಖೆ. ಈ ಮಾದರಿಯು ಬೆಲೆಯ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ನಡುವಿನ ರಾಜಿ-ವಿನಿಮಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರುದ್ಯೋಗವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟದ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ವಕ್ರರೇಖಾ ಮಾದರಿಯು U.S. ಅನುಭವವನ್ನು 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ವಿವರಸಿತು, ಆದರೆ 1970ರಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತಿದ್ದ ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸ್ಥಗಿತ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಉಬ್ಬರಮಂದ ಸ್ಥಿತಿ" ಎನ್ನಲಾದದ್ದು)ದ ಅನುಭವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು.
ಹಾಗಾಗಿ, ಆಧುನಿಕ ಮಹದರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ಪೂರೈಕೆಯ ಧಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರವು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸಹಜ ಕ್ರಿಯೆಯೊಳಗೆ ಸೇರುವಂತಹ ವಿಷಯಗಳ ಕಾರಣ "ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ" (ಹಾಗಾಗಿ ಹಣದುಬ್ನರ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗದ ನಡುವಿನ ರಾಜಿ-ವಿನಿಮಯವು ಬದಲಾಗುವ) ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ವಕ್ರರೇಖೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.ಮೊದಲನೆಯದು 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಧಕ್ಕೆಗಳಂತಹ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಎರಡನೆಯದು ಬೆಲೆ/ವೇತನದ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ; ಅರ್ಥಾತ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಹಣದುಬ್ಬರದಿಂದ ನರಳುತ್ತದೆ.ಹಾಗಾಗಿ, ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ವಕ್ರರೇಖೆಯು ತ್ರಿಕೋನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬೇಡಿಕೆ ಹಿಂಸೆಳೆತದ ಅಂಶವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಮಹತ್ಬದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೇನೆಂದರೆ GDPಯ ಒಂದು ಹಂತವಾದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಾರಾಸಗಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ") ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿದ್ದರೂ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ತನ್ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.(ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಈ ಹಂತವು ವೇಗವಾಗಿರದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ NAIRU, ಅಥವಾ "ಸ್ವಾಭಾವಿಕ" ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ-ನಿರುದ್ಯೋಗ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.) GDPಯು ತನ್ನ ಸಂಭಾವ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿಸಿ (ನಿರುದ್ಯೋಗವು NAIRUವಿನ ಕೆಳಗೇ ಇದ್ದಲ್ಲಿ), ಪೂರೈಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಹಣದುಬ್ಬರವು ಬಿಗಡಾಯಿಸುವ ಕಾರಣ ಹಣದುಬ್ಬರವು "ತ್ವರೆ" ಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಹೇಳುತ್ತದೆ.GDPಯು ತನ್ನ ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಳಗೆ ಬಿದ್ದಲ್ಲಿ (ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮಟ್ಟವು NAIRUಗಿಂತಲೂ ಮೇಲಿದ್ದಲ್ಲಿ), ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಮಿತಿಮೀರಿದ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಭರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿ ಹಣದುಬ್ಬರವು "ವೇಗ ಕಡಿಮೆ" ಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ನೀತಿ-ನಿರ್ಮಾಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯೇನೆಂದರೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ (ಮತ್ತು NAIRUವಿನ) ನಿಖರ ಮಟ್ಟವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ.ಹಣದುಬ್ಬರವು ಬೀಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಏರುವುದರ ಮೂಲಕ ಅಸಮಕೆಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.ಅದೂ ಸಾಲದಕ್ಕೆ, ಅದು ನೀತಿಯ ಪ್ರಕಾರವೂ ಬದಲಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ,ಅಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಥ್ಯಾಚರ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಹೆಚ್ಚು ನಿರುದ್ಯೋಗವು NAIRUವಿನ ಹುಟ್ಟು (ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ)ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಕಾರಣ ಹಲವು ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಾವು ತಮ್ಮ ನೈಪುಣ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆ ರಾಚನಿಕವಾಗಿ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. (ನಿರುದ್ಯೋಗ ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ), ರಾಚನಿಕ ನಿರುದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಶ್ರಮ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಷ್ಟು ಜನರು,ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ತ್ವರೆಗೊಳ್ಳುವಂತಹ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಹೊಸ್ತಿಲನ್ನು ಮುಟ್ಟದಿರುವ NAIRUವಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಶಾಸ್ತ್ರ-ವಿರೋಧಿ ಅಥವಾ ಆಧಾರ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಚಿನ್ನದ ಗುಣಮಟ್ಟ
ಕೇನ್ಸ್ ಪಂಥೀಯ ದೃಷ್ಟಿ
ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು