ಚರಕ (ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೩ನೇ-೪ನೇ ಶತಮನ) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ವ್ಯೆದ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ ಎನ್ನಬಹುದು. ಅವನ ‘ಕಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸ’ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥ. ಎಂಟು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗ್ರಂಥವಾದ ‘ಚರಕ ಸಂಹಿತ’ದಲ್ಲಿ ಚರಕ ಸಸ್ಯಗಳು, ಮೃಗಗಳು, ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬಳಸುವ ಕುರಿತಾಗಿ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ತನಗಿಂತ ಹಿಂದಿನ ಅರ್ವತ್ತು ಅಥಾರಿಟಿಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಚರಕಸಂಹಿತದಲ್ಲಿ ಚರಕ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಗೈನಕಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಅಬ್ಸ್ಟೆಟ್ರಿಕ್ಸ್, ಫಾರ್ಮಕಾಲಜಿ, ಸೈಕಿಯಟ್ರಿ, ಪೀಡಿಯಟ್ರಿಕ್ಸ್, ನ್ಯೂರೋಲಜಿ, ಟೊಕ್ಸಿಕಾಲಜಿ, ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ, ರೋಗಗಳ ಕಾರಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಸೂತಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಮುಂತಾದವುಗಳು ಚರಕ ಸಂಹಿತದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಹಾರಾಜ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಪಡುವ ಚರಕ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನದ ಪ್ರಥಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಎನ್ನಬಹುದು. ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಅವನ ಗುರು. ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಗ್ರಂಥ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅವನು ರಚಿಸಿದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಚರಕಸಂಹಿತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಗಳು ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ಆರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಅರೆಬಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದ್ದುವು ಎಂದಾಗ ಆ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎಷ್ಟು ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆ ಬಳಿಕ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚರಕನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಐರೋಪ್ಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಚರಕನ ಸಮಕಾಲೀನನಾಗಿದ್ದ, ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಶುಶ್ರತನ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಚರಕನ ಸಾಧನೆಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಕ್ರಿಸ್ತನು ಹುಟ್ಟಿದ ನೂರಿನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈಗ ಅಫಘಾನಿಸ್ಥಾನದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಗಾಂಧಾರದಲ್ಲಿ ಚರಕನು ಹುಟ್ಟಿದ. ಚರಕನು ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಕರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯಿಲ್ಲ. ಅವನು ಬುದ್ಧನ ನಂತರದ ಮೂರನೆಯ ತಲೆಮಾರಿನವನಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಊಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಬುದ್ಧನ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿದ್ದ ಅತ್ರೇಯಿ ಎಂಬವನ ಶಿಷ್ಯನಾದ ಅಗ್ನಿವೇಶ ಎಂಬವನು ಚರಕನ ಗುರುವಾಗಿದ್ದ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗುರುವಿನಿಂದ ಚರಕ ಏನು ಕಲಿತ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಚರಕನು ತಾನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದ. ಯಾವುದೇ ಆಕರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚರಕನು ಇರಿಸಿದ ಆ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಅವು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವಿಷಯಗಳು ಎಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿಯುತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿ: ೧. ಶಲ್ಯ: ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಹೆರಿಗೆ, ೨. ಶಲ್ಯಕ: ವ್ಯಾಧಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ೩. ಕಾಯಚಿಕಿತ್ಸಾ: ಔಷಧಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ೪. ಭೂತಚಿಕಿತ್ಸೆ: ಮನೋರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ೫. ಕುಮಾರಭೃತ್ಯ: ಬಾಲಕರ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಶಾಸ್ತ್ರ, ೬. ಅಗದ್‌ತಂತು: ಟಾಕ್ಸಿಕಾಲಜಿ, ೭. ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ: ಅರಿಷ್ಠ-ಆಸವಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ, ೮. ವಜೀಕಾರತಂತ್ರ: ಕಾಯಕಲ್ಪ ಔಷಧಿ ಶಾಸ್ತ್ರ.

ಚರಕಚಿಂತನೆ
ಆರ್ಯಭಟ್ಟ
ಚರಕ
ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ