ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಾಗುವಿಕೆ ಎಂಬುದು ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಂಭವಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ, ಹಿಂದೆ-ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜೀವಿಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಅಂಗಭಾಗಗಳು ಸಾವಿನ ನಂತರ ಸಾಕಷ್ಟು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೊಳೆಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಜೀವಿಯೊಂದು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಾಗಬೇಕೆಂದರೆ, ಅದರ ಅವಶೇಷಗಳು ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಬೇಗ ಸಂಚಯದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದಷ್ಟು ವಿನಾಯಿತಿಗಳೂ ಇವೆ; ಒಂದು ವೇಳೆ ಜೀವಿಯೊಂದು ಶೀತಾವರಣದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಒಣಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅಥವಾ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯ (ಆಮ್ಲಜನಕ-ಮುಕ್ತ) ಪರಿಸರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅದು ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಾದರೆ ಅದು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಬಗೆಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಾಗುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.

ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಅವಕಾಶದ ಸಂಯೋಜಿತ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ, ಗಡುಸಾದ ಶರೀರಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಾಗುವಿಕೆಯು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ಇವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ, ಮತ್ತು ನಶಿಸಿಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಜೀವಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಸಣ್ಣದಾಗಿರುವ, ಮೃದು ದೇಹವನ್ನೊಳಗೊಂಡ, ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ದೊಡ್ಡದಾದ ಮಾದರಿಗಳು (ಬೃಹತ್‌‌ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು) ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಅವಶೇಷಗಳು (ಸೂಕ್ಷ್ಮಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು) ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ದಾಖಲೆಯೊಳಗಿನ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಜಾತಿಗಳ ವಿರಳತೆಯಿಂದ ಕೆಲವೊಬ್ಬ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕ ವೀಕ್ಷಕರು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿರಳತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿವರಣೆಯು ಡಾರ್ವಿನ್‌‌ನಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಕುರಿತು ಅವನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದಾಖಲೆಯ ಪರಮೋಚ್ಚ ಅಸಮಗ್ರತೆಯು" ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಜಾತಿಗಳ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಇಂಥ ಅನೇಕ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನೇ ಅಸಂಭವವಾಗಿಸಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಾಗುವಿಕೆಯು ಸಂಭವಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಅಪರೂಪವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀವಿಯು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅತೀವವಾಗಿ ಅಸಂಭವವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಗನ ಮತ್ತು ಹಠಾತ್‌‌ ಗೋಚರಿಸುವಿಕೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲೆಂದು, ಎಲ್‌ಡ್ರೆಡ್ಜ್‌‌ ಮತ್ತು ಗೌಲ್ಡ್‌ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದ ಸಮತೋಲನದ ಕುರಿತಾದ ತಮ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಮೇಲಾಗಿ, ಅತಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳೂ "ಸಂಕ್ರಮಣ ಕಾಲದವಾಗಿವೆ"; ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯು ವಿಕಸನದ ಪಥವೊಂದರ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಮಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಜೀವಿವಿಜ್ಞಾನದ ವಿವರಣೆಗಳು
ಬಯೋಇಮ್ಯುರೇಷನ್‌‌
ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ದಾಖಲೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು
ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ವಿರಳತೆ