ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಧಾತುಗಳ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವೇಲೆನ್ಸ್ ಕವಚ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಕೊನೆಯ ಕವಚ) ಧಾತುವಿನ ರಸಾಯನಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ದರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಮೂಲಕ ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸಹ. ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ(ಚಿತ್ರ ನೋಡಿ). ಇವು s- ಬ್ಲಾಕ್, p- ಬ್ಲಾಕ್, d- ಬ್ಲಾಕ್ ಮತ್ತು f- ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳು (ಇಲ್ಲಿಯ ಬ್ಲಾಕ್ ಅರ್ಥ ಗುಂಪು ಎಂದು). s- ಬ್ಲಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಆವರ್ತಕದ ಮೊದಲ ಎರಡು ವರ್ಗದ ಧಾತುಗಳು (1 ಮತ್ತು 2 ಲಂಬಸಾಲಿನ ಗುಂಪುಗಳು) ಮತ್ತು ಜಲಜನಕ ಹಾಗೂ ಹೀಲಿಯಂನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜಡ ಅನಿಲ ಅಥವಾ ಶ್ರೇಷ್ಛ ಅನಿಲಗಳು ಇವೆ. ಇವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಕವಚದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಎಲೆಕ್ಟಾನ್‌ಗಳಿವೆ (ಹೀಲಿಯಂ ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಎರಡು, ಅದೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನಿಲಗಳಲ್ಲೊಂದು). ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಷ್ಟಕ ರಚನೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧಾತುಗಳು ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗುವ ಮೂಲಕ (ಅಥವಾ ಅಣುಗಳಾಗುವ ಮೂಲಕ) ಈ “ಆದರ್ಶ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು” ಪಡೆಯಲು “ಹೆಣಗುತ್ತವೆ” ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.

d- ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಎಲ್ಲ ಧಾತುಗಳನ್ನೂ, ಅಂದರೆ ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ 3ನೇ ವರ್ಗದಿಂದ 12ನೆ ವರ್ಗದ ವರೆಗೂ ಬರುವ ಎಲ್ಲ ಲಂಬ ಸಾಲುಗಳ 38 ಧಾತುಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. f-ಬ್ಲಾಕ್‌ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಟಿನೈಡ್‌ಗಳು ಇವೆ. ಲಂಬ ಸಾಲಿನ ಹೋಲಿಕೆಗಿಂತ ಅಡ್ಡ ಸಾಲಿನ ಹೋಲಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗಿನ ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳು (ಇನ್ನರ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಶನಲ್ ಎಲೆಮೆಟ್ಸ್) ಎಂದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಧಾತುಗಳ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ಅಪವಾದಗಳು
ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ
ಅಫ್‌ಬಾವ್ ಮತ್ತು ಇತರ ನಿಯಮಗಳು