ವೀರಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಶಿವನ ಅವತಾರ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಇವರ ಆರಾಧ್ಯದೈವ. ಶಿವ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಮನನ್ನು ಅಭಿನ್ನವಾಗಿಯೇ ಮೌನೇಶ್ವರರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲವೂ ಶಿವಮಯವೇ, ಅವನಿಲ್ಲದೆ ಲೋಕದಾಟವೇ ನಡೆಯದು. ‘ಅಂಕುಶವಿಲ್ಲದೆ ಆನೆಯು ನಡೆಯುವುದೆ?| ಶಂಕರನಿಲ್ಲದೆ ಸಂಸಾರ ನಡೆಯದು ಲೋಕದಿ| ಮಂಕುಗಳಿಗ್ಯಾಕೆ ತಿಳಿಯದು ಬಸವಣ್ಣ’ ಎಂದು ಒಂದೆಡೆ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮೌನೇಶ್ವರರು ಒಂದೆಡೆ ಸಾಕಾರರೂಪವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿ ನಂತರ ನಿರಾಕಾರರೂಪವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮವು ಬಾನು-ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಏಕವಾಗಿಸಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಸಾಕ್ಷಿರೂಪವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಧನೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ ಸಾಧಕನು ಮೊದಲು ಸಾಕಾರಪೂಜೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ನಿರಾಕಾರ ಪೂಜೆಯ ಕಡೆ ತೆರಳುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಧಕನ ಸಾಧನೆಗೆ ಸಾಕಾರ ತೊಡಕಾಗದು. ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶಿವೈಕ್ಯತೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಅವರದು. ಈ ಜಗತ್ತು ಶಿವ-ಶಕ್ತಿಯರ ಪರಿಣಾಮ. ವೀರಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ‘ಶಕ್ತಿವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತಸಿದ್ಧಾಂತ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು ಸರಿಯಷ್ಟೆ. ಮೌನೇಶ್ವರರು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದೈವ ಕಾಳಮ್ಮನನ್ನೂ ಉಪನಿಷತ್ ಪ್ರಣೀತ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ವನ್ನೂ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ‘ಕಾಯವೆ ಕಾಳಮ್ಮ ಜೀವವೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.ಮೌನೇಶ್ವರರು ಎಷ್ಟುವರ್ಷ ಜೀವಿಸಿದರೆಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಈಗಿನ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತಿರುಗಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಜನಜೀವನದ ಹೊರಗಡೆ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಜದ ನಡುವೆ ನಿಂತು ತತ್ತ್ವಸಾಧಕರಾದವರು. ಅವರ ಬಹುತೇಕ ವಚನಗಳು ಮತೈಕ್ಯತೆಗೆ ಹಚ್ಚಿದ ದೀಪಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ
ಸಂಪ್ರದಾಯ
ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಜೀವನ