ದರ್ಬಂಗದ ಚರಿತ್ರೆ ರಾಮಾಯಣ ಹಾಗು ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲಗಳ ದಿವಸಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಬಿಹಾರ್'ನಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ವೇದಿಕ್ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿದೆಹಾಸರು ಪಂಜಾಬ್'ನ ಸರಸ್ವತಿ ದಡಗಳಿಂದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಅವರು ಅಗ್ನಿ, ಬೆಂಕಿಯ ದೇವರಿಂದ ಸದನಿರ (ಗಂದಕ್ ನದಿ) ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ನೆಲೆಸುವಿಕೆಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಸೆಲ್ಫ್ಲೆಸ್, ವಿದೆಹಾಸರ ರಾಜ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು.

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿದೆಹಾಸರು ಜನಕರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಾಜರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಹೊಂದಿದರು. ಈ ರಾಜರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮಿಥಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಾಂತ ಅತಿಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜ ಇದ್ದನು. ಅವನ ದೊಡ್ಡತನವನ್ನು ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಾಂತವು MITHILA ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇನ್ನೊಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜ ಜನಕ್ ಸಿರ್ದ್ವಜ, ಈತನು ಸೀತನ ತಂದೆ. ವಿದ್ವತ್ತಿನ ವಿದ್ವಾಂಸನಾಗಿದ್ದ ಜನಕ್ ಸಿರ್ದ್ವಜರಿಂದ, ಪೋಷಣೆ ಹೊಂದಿ ಕಲಿತ ವಿವಿಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ದಂತಕಥೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತನು ಯಗ್ಯವಲ್ಕ್ಯ, ಅವನು ಹಿಂದು ಕಾನೂನನ್ನು ಅವನ ಯಗ್ಯಲ್ಕ್ಯ ಸ್ಮಿರ್ತಿ ಹಾಗು ಗೌತಮದಲ್ಲಿ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದನು, ಅವನ ಗಣ್ಯತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಅಮೂಲ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಳು ಅವನಿಗೆ ಇತ್ತು. ರಾಜ ಜನಕ್ ಅವನು ತಾನೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ವಾಂಸನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಯೋಜನೆಗಳು ಉಪನಿಷತಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ .

ಸಂಕ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಈ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಕಪಿಲ'ನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಹವಾಸವು ಕೂಡ ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಅದೇನೆಂದರೆ ಅವರು ಅವರ ಗಡೀಪಾರು ಕಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯಪತಿ, ಕುಮರಿಲ್ ಬಟ್, ಮಂಡನ್ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ನಾಗರ್ಜುನ್, ಎಂಬ ಕಲಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದ ಇವರು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು.

ದರ್ಬಂಗ ಅಂದಾಜು 3 ಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆವುಳ್ಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ದರ್ಬಂಗ ಹೆಸರನ್ನು ದರ್ (ದ್ವಾರ್) + ಬಂಗಾ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದರರ್ಥ ಮುರಿದ+ಹೊರಬಾಗಿಲುಗಳು; ಊಹಿಸಿದೇನೆಂದರೆ ಕಿಲವಿನ (ಕಿಲಗಾಟ್'ನಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು) ಹೊರಬಾಗಿಲುಗಲು 1326 ADಯಲ್ಲಿ ಮುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು (ಫಿರಂಗಿಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಆಣೆಗಳಿಂದ) ಯಾವಾಗ ತುಗ್ಲಕ್ ಸೇನಾಪಡೆಗಳು ಕೊನೆಯ "ಸ್ವಯಂಆಡಳಿತದ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹಿಂದು ರಾಜ" ಹರಿಸಿಂಗದೇವನನ್ನು (ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಕರ್ನಾಟ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶದವನು) ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಉತ್ತರ ಬಿಹಾರ್ ಹಾಗು ನೇಪಾಲದ ಬಹುಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದನು. ಹರಿಸಿಂಗದೇವ ರಾಜಧಾನಿಯು ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಗುಡ್ಡಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಚರಿತ್ರಕಾರರು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ದರ್ಬಂಗದಲ್ಲಿರುವ ಹರಾಹಿ ಕುಂಟೆಯು ಹರಿಸಿಂಗದೇವನ ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗಂಗಾಸಾಗರ್ ಕುಂಟೆಯು ಅದರ ಪೂರ್ವಿಕ ಗಂಗಾದೇವನ ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ, ಅವನು ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕನಾದ ನಾನ್ಯದೇವನ, ಮಗನಾಗಿದ್ದನು; ನಾನ್ಯದೇವ ಕರ್ನಾಟಕ್'ನ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ-VIರ ಪಾಳೆಯಗಾರನಾಗಿದ್ದನು ಯಾರು 11ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತವನ್ನು ಅನುವಾಗಿ ದಾಳಿಮಾಡಿದನು. ಹಿಂದುಗಳು 11ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹಿಂಡಾಗಿ ಹೋಗಿ ಸೇರಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು, ಯಾವಾಗ ದರ್ಬಂಗದ ಮಹಾರಾಜ ಅವನ ಮನೆಯನ್ನು ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದನು ಹಾಗು ಇಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಯಿಂದ ಮಹಾರಾಜ ಶಿರೋನಾಮೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು, ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಗಳು ಮುಸಲ್ಮಾನರನ್ನು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಮೀರಿದರು, ಆದರೆ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಇನ್ನೂ ಈ ಪಟ್ಟಣದ 36% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಅದು ಉತ್ತರ ಬಿಹಾರಿನಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 1970ರ-ಮಧ್ಯೆ ಮುಝಫರ್ಪೂರ್ ಅಗಲ ರೈಲುಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ ನಂತರ, ದರ್ಬಂಗವನ್ನು ವ್ಯವಹಾರ, ವಾಣಿಜ್ಯದ, ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗು ಕೆಲವು ಹಂತಕ್ಕೆ ಸಾಗಣೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿನವು ಮೀರಿತು. ಒಮ್ಮೆ ಮಿಥಿಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಂಗವಾಗಿ, 14ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದರ್ಬಂಗ ತುಗ್ಲಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ 1765ರಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿದರು.

ದರ್ಬಂಗ ಮಿಥಿಲವಿನ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಪಟ್ಟಣ, ಅದು ತಗ್ಗಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮಾಲಯಾಸ್ ಹಾಗು ಗೇಂಜೆಸ್ ನದಿಯ ನಡುವೆ ಇರುವ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪುರಾತನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶ. ನೆಪಾಲ್ ಗಡಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಉನ್ನತ ತುದಿಯ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಡಕ್ ಹಾಗು ಕೊಸಿ ನದಿಗಳು ಮಿಥಿಲದ ಅಂದಾಜಿನ ಪಡುವಣ ಹಾಗು ಮೂಡಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಎಲ್ಲೆಗಲು. 1326ರಲ್ಲಿ ಮಿಥಿಲ ಅಫ್ಗಾನರಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅವರು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಭಾಗದ ಭೂ ಕಂದಾಯದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮೈತಿಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಇರಿಸಿದನು. ಈ ಕುಟುಂಬವು ತಾವೇ ರಾಜರು ಎಂದು ಕರೆಯಲು, ಅವರ ಜಾತಿಯ ಇತರ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಜಾಗವನ್ನು ಹಂಚಲು ಕೂಡಲೇ ಶುರುಮಾಡಿದರು, ಆದಕಾರಣ ಜಾಗವು ಮೈತಿಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು.
ಅದು ದರ್ಬಂಗ ಮಹಾರಾಜನ ಗುರುತಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಆಸನ. ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಅಕ್ಬರ್'ನ ಆಡಳಿತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎರಡನೆ ಮೈತಿಲ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬವು ಕಂಡವಲ ರಾಜವಂಶದಂತೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಬಂದರು. ಈ ಕಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಬರ್ ದರ್ಬಂಗದಲ್ಲಿ 100,000 ಮಾವಿನ ಮರಗಳನ್ನು ನಾಟಿದನು, ಈಗ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು "ಲಕಿ ಬಾಗ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಎಸ್ಟೇಟು, ದೊಡ್ಡ ಜಮೀನ್ದಾರಿ ಎಸ್ಟೇಟುಗಳಲ್ಲಿ ದರ್ಬಂಗ ರಾಜ್, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಿರಿವಂತವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ರಾಜಧಾನಿ ಬಾವುರ್ ಗ್ರಾಮದ ಮದುಬನಿಯಲ್ಲಿತ್ತು, ನಂತರ ದರ್ಬಂಗ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಬಹುಪಾಲು ಮೈತಿಲರನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ತನಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರು ಯಾವಾಗ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಒಫ್ ಇಂಡಿಯ ಜಮೀನ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನಗೊಳಿಸಿದರು (ಬ್ರಿಟಿಷರ ಶಿರೋನಾಮೆ KCIE ಹೊರತ್ತಾಗಿ ದರ್ಬಂಗದ ಮಹಾರಾಜ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಜಮೀನ್ದಾರನಾಗಿದ್ದನು ಅವನ ಹೆಸರಿಗೆ ಶಿರೋನಾಮೆ ಮಹಾರಾಜ ಸೇರಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಯಿತು).

ದರ್ಬಂಗದ ಮಹಾರಾಜ, ಕಮೇಶ್ವರ್ ಸಿಂಗ್ ಕೊಂಸ್ಟಿಟುವೆಂಟ್ ಎಸೆಂಬ್ಲಿ ಒಫ್ ಇಂಡಿಯಾವಿನ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ರಾಜರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಧಿಗಳ ಧಾರಣ ಹಾಗು ಪ್ರಭುಗಳಿಗೆ ಜಾಗದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭುಗಳ ಹಾಗು ನವಾಬರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದನು.

ಎರಡು ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ದರ್ಬಂಗ ಗೋಪುರ ಹಾಗು ಲಹೇರಿಯಸರರೈ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ದರ್ಬಂಗ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಂದು ಅವಳಿ ಜವಳಿ ಪಟ್ಟಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಲಹೇರಿಯಸರರೈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲಹರಿ ವಾಲರಿಂದ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವರ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೃತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನೇಯುವುದು ಹಾಗು ಕೈ ಬಳೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲಹ್ ಇಂದ, ರಾಂಚಿ ಹಾಗು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿದರು.

ಇತಿಹಾಸ
ವ್ಯವಹಾರ
ಭೂಗರ್ಭಶಾಸ್ತ್ರದ ಬದಿನೋಟ
ಶಿಕ್ಷಣ/ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ