ಮಾನವ ಜಿನೊಮ್‌ನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಅನುಕ್ರಮಗೊಳಿಸಲು ಮಾನವ ಜಿನೊಮ್‌ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹೆಗ್ಗಣ, ಅಕ್ಕಿ, "ಅರಬಿಡಾಪ್ಸಿಸ್‌ ತಾಳಿಯಾನಾ" ಗಿಡ, ಬುದ್ದಲಿ ಮೀನು, ಇ.ಕೊಲಿಯಂತಹ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಇತ್ಯಾದಿ ಜೀವಿಗಳು ಇತರೆ ಜಿನೊಮ್‌ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು. ಇಸವಿ 1976ರಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್‌ ದೇಶದ ಘೆಂಟ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಟರ್‌ ಫಯರ್ಸ್‌, ವೈರಲ್‌ RNA ಜಿನೊಮ್‌ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯೊಫೇಜ್‌ MS2ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಫೇಜ್‌ Φ-X174 ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಮೊದಲ DNA-ಜಿನೊಮ್‌ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 5386 ಮೂಲ ಜೋಡಿಗಳಿದ್ದು, 1977ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಡ್‌ ಸ್ಯಾಂಗರ್‌ ಇದನ್ನು ಅನುಕ್ರಮಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಇಸವಿ 1995ರಲ್ಲಿ ಜಿನೊಮಿಕ್‌ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತಂಡವು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಹಿಮೊಫಿಲಸ್‌ ಇಂಫ್ಲುಯೆನ್ಜೇ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ ಜಿನೋಮ್‌ ಆಗಿತ್ತು.
ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಅನುಕ್ರಮಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಜಟಿಲತೆ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಜಿನೊಮ್‌ ಅನುಕ್ರಮಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಹಲವು ಜಿನೊಮ್‌ ದತ್ತಾಂಶಸಂಗ್ರಹದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, US ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಗ್ರಹವೂ ಸಹ ಸೇರಿದೆ. 

ಈ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜಿನೊಮ್‌ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. DNA ಹರಿಕಾರ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಡಿ. ವಾಟ್ಸನ್‌ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಿನೊಮ್‌ನ್ನು ಭೇದಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಬಗ್ಗೆ ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ "ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್" ‌ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಈ ಗುರಿಯತ್ತ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು. 

ಜಿನೊಮ್‌ ಅನುಕ್ರಮವು ಜಿನೊಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ DNA ಬೇಸ್‌ನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದರೆ, ಜಿನೊಮ್‌ ನಕ್ಷೆಯು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡುತ್ತವೆ. ಜಿನೊಮ್‌ ನಕ್ಷೆಯು ಜಿನೊಮ್‌ ಅನುಕ್ರಮಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಿಸ್ತೃತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಜಿನೊಮ್‌ ಸುತ್ತಲು ಚಲಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. 

ವಿಧಗಳು
ಅನುಕ್ರಮಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಪನ
ವಿವಿಧ ಜಿನೊಮ್‌ ಗಾತ್ರಗಳ ಹೋಲಿಕೆ
ಜಿನೊಮ್‌ ವಿಕಸನ