ಬ್ರಜ ಎಂಬುದು ಸಂಸ್ಕೃತದ ವ್ರಜ ಎಂಬುದರ ತದ್ಭವ ರೂಪ. ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಸ್ವರಗಳೂ ವ್ಯಂಜನಗಳೂ ಇವೆ. ಉದಾಸೀನ ಸ್ವರಗಳು, ಮುರಮುರ ಸ್ವರಗಳು, ಅಘೋಷ ಸ್ವರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಬ್ರಜಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ವರಗಳ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲ. ಋ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ರ್ ಧ್ವನಿಯನ್ನಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುವುದು. ಊಷ್ಮ ಧ್ವನಿಗಳಾದ ಸ್, ಶ್, ಷ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಪದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ದ್ ಧ್ ಧ್ವನಿಗಳು ಡ್ ಢ್ ಧ್ವನಿಗಳಾಗಿ ಉಚ್ಚಾರವಾಗುತ್ತವೆ. ಚ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಅಂ ಮ ದೀರ್ಘಸ್ವರ ಉಚ್ಚಾರದಲ್ಲಿ ಹ್ರಸ್ವವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಕೃತ, ಅಪಭ್ರಂಶ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದ್ವಿತ್ವ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ನಾಮಧಾತುಗಳಿಗೆ ಪರಸರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಎರಡು ಬಗೆಯ ಲಿಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಎರಡು ಬಗೆಯ ವಚನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಂಟು. ಏಕವಚನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬಹುವಚನರೂಪಗಳಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಕ್ರಿಯಾಧಾತುಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೃದಂತಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಸಂಯುಕ್ತ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು ಸರಳವಾಗಿವೆ. ತುರ್ಕಿ, ಅರಬ್ಬೀ, ಪಾರ್ಸಿ ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳ ಶಬ್ದಗಳೂ ಪದಗಳೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅನುಕರಣಾತ್ಮಕ ಶಬ್ದಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ತದ್ಭವ ರೂಪಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವಾಕ್ಯಗಳು ಸರಳವಾಗಿವೆ. ಯೋಗಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ರುಪಗಳೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿವೆ. ಸಂಯೋಗಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಾತ್ಮಕ ಗುಣವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಪದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ
ಬಿಹಾರಿ (೧೭ನೆಯ ಶತಮಾನ)
ನಂದದಾಸ (೧೫೧೫-೮೬)
ರಸಖಾನ್ (೧೭ನೆಯ ಶತಮಾನ)