ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಮೂಹ ಎಲ್ಲಿಯವರೆವಿಗೂ ಸರಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ವಿತರಿಸುವುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವರೋ ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವರೋ, ಆಗೆಲ್ಲಾ ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ವಿಧದ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ/ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ; ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾದಂತೆ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋದವು. ಸೂಮರರು ಸರಕುಧನದ ಮೇಲೆ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ/ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರೆ, ಬ್ಯಾ/ಬೇಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು ಹಾಗೂ ಅವರ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಗೆ ಸನಿಹವಾದ ಸಾಲಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಮಗಳು/ಕಾನೂನುಗಳು, ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಚರ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅತೀವ ಮುಂಚಿತವೆನ್ನಬಹುದಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
ಬ್ಯಾ/ಬೇಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಪ್ರಸಕ್ತ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ (ಕಾನೂನು) ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಹೋಲಬಹುದಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಕಾರಾಗೃಹಗಳು, ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಧಿನಿಯಮಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. 
ಬೆಣೆಲಿಪಿಯ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ, ಬಳಕೆಯ ಉಪಯೋಗವು ಸಾಲ/ಪಾವತಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ತಪಶೀಲು ವಿವರಗಳ ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಸುಮಾರು ೨೬೦೦ BCಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಹಾಗೂ ಅಂಚೆ ವಿತರಣೆ, ಇತಿಹಾಸ, ದಂತಕಥೆಗಳು, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ವೃತ್ತಿ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಬಳಸಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿಯು ವಿವಾದಕ್ಕೊಳಗಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿಭಜಿಸಬೇಕೆಂಬುದು... ಸಾಲಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿಯ ಪ್ರಮಾಣ... ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿಗಳಿಗಾದ ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯೋರ್ವನಿಗಾದ ದೈಹಿಕ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಆಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು ... 'ತಪ್ಪು/ಅಪರಾಧ ನಡವಳಿಕೆಗಳಿಗೆ' ದಂಡದ ಪ್ರಮಾಣ... ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ನಿಯಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಕಾನೂನುಗಳ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಗೆ ಹಣದ ರೂಪದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಮಾನಕೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಾಚೀನ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ/ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಜೀವನಾಧಾರವಾಗಿದ್ದ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು. ಷೆಕೆಲ್‌ ಎಂಬುದು ತೂಕ ಹಾಗೂ ಧನಮಾನಕಗಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಏಕಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಮೆಸೊಪೊಟಮಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦೦೦ BC.ಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪದದ ಪ್ರಥಮ ಬಳಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿತಲ್ಲದೇ ಇದು ಬೆಳ್ಳಿ, ತವರ, ತಾಮ್ರ etc.ಗಳಂತಹಾ ವಿವಿಧ ಮಾನಕಗಳಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಜವೆಗೋಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್‌‌ ಪೌಂಡ್‌‌ ಮೂಲತಃ ಒಂದು ಪೌಂಡ್‌‌ ಪ್ರಮಾಣ/ತೂಕದ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಒಂದು ಏಕಮಾನವಾಗಿದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ ಬಾರ್ಲಿ/ಜವೆಗೋಧಿ/ಷೆಕೆಲ್‌‌ ಎಂಬ ಮಾನಕವನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮೂಲತಃ ಧನಮಾನಕದ ಏಕಮಾನ ಹಾಗೂ ತೂಕದ ಏಕಮಾನ...ವಾಗಿ ಎರಡೂ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಬಹುತೇಕ ಜನರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸರಕುಗಳ ವಿನಿಮಯವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮುಖಾಂತರ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳೂ ಇದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಂಗ್ಲ ಪದ 'ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ/ಆರ್ಥಿಕತೆಯು' ವ್ಯುತ್ಪನ್ನಗೊಂಡ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಜನರು ಹಿಡುವಳಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಜೀತದಾಳುಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಆರ್ಥಿಕ ವಾದವಿವಾದಗಳು ದುರ್ಭಿಕ್ಷ/ಅಭಾವಗಳಿಂದಾಗಿ ತಲೆದೋರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌‌ (೩೮೪-೩೨೨ B.C.) ಸರಕುಗಳ ಬಳಕೆ ಬೆಲೆ ಹಾಗೂ ವಿನಿಮಯ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದ ಪ್ರಥಮರಾಗಿದ್ದರು. (ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌‌, ಗ್ರಂಥ I.) ಅವರು ವಿಷದೀಕರಿಸಿದ ವಿನಿಮಯ ಅನುಪಾತವು ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಆ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕೂಡಾ ಆಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಇತಿಹಾಸದ ಬಹುತೇಕ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ/ಆರ್ಥಿಕತೆಯು "ಸ್ಥಿರ" ವಿನಿಮಯ ಅನುಪಾತಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಆಳ್ವಿಕೆ, ಸರಕಾರ, ಧರ್ಮ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಂತಹಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿಯೇ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವ ಕಾಲ
ವಿಶ್ವ ಸಮರ IIರ ನಂತರದ ಅವಧಿ
ಉತ್ತರ-ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ/ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ