ನೀರಲ್ಲಿ ನಿಗಲೆ, ನಿಗರ್, ಮರದಲ್ಲಿ ಮರಹುಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಿಡಿಲು ಮಿಂಚು, ಭೂಮಿ ಹುತ್ತದಲ್ಲಿ ನಾಗರಹಾವು, ಮಾಡದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿಯನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿಗೆ ನಿಗಲೆಯ ರೂಪದ ಮುಖವರ್ಣಿಕೆ ಕೂಡ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿಗೆ ಹುಟ್ಟು ಕಥೆ ಇಲ್ಲಾವಾದರೂ ಬಾಲೆ ಪಾಪು ನೂಲ್ ಕೈ ಸಂಗಿನಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತ ಪ್ರಸರಣ ಕಥೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಾನು ಸೇನವಯಾ ಬಾನು ಸೇನಪ್ಪನಿಂದ ಅರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಣ್ಣು ಸೇನವನ ಉಲ್ಲೇಖ ಕೂಡ ಬರುತ್ತೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಅದ ಕಥೆ ಇಲ್ಲ. ಅದುದರಿಂದಇದು ತೀರ ಇತ್ತಿಚ್ಚಿನ ಕಥೆ ಎಂದು ನಾವು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಅದೂ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ ಪದ ಈ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ. ಆದರೆ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಈ ಹೆಸರು ಕೇಳಲು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ರಕ್ತ+ಈಶ್ವರಿ=ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಅಂದರೆ ರಕ್ತ ಕುಡಿದವಳು ಹೀರಿದವಳು. ಆದರೆ ರಕ್ತ ಬೀಜನನ್ನು ಕೊಂದವಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಎಲ್ಲೂ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಎಂದು ಸಂಬೊಧಿಸಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ರಕ್ತಬೀಜನನ್ನು ಕೊಂದವಳು ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಆದರೆ ಅವಳ ಹೆಸರು ತುಳುನಾಡು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರ ಜಿಲ್ಲೆ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೂ ಅದೇ ಹೆಸರಿರ ಬೇಕಿತ್ತು. ಯಾಕೆಂದರೆ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಅನ್ನುವ ಪದ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ಕನ್ನಡ ಪದದಲ್ಲೆ ಈ ಪದ ಬಾರಿ ಕಮ್ಮಿ. ರಕ್ತಬೀಜನನ್ನು ಕೊಂದವಳು ತ್ರೀಪುರ ಸುಂದರಿ ಮಹಾಕಾಳಿ ಎಂದೂ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಚಾಚಿದ್ದು ಚಾಮುಂಡಿ ನಂತರ ಅವಳ ಹೆಸರು ರಕ್ತದಂತಿ ಎಂದೂ ಇತರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಇದೆ. ಇದು ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡಬಹುದು. ಕಟೀಲಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಲ್ದಿ ದುರ್ಗೆಯಾಗಿ, ಅದೇ ಪಾದೆ(ಬಂಡೆ) ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ಇಂದು ರಕ್ತೇಶ್ವರಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಇದ್ದ ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ ಮಾಡಗಳು ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಸನ್ನಿದಿ, ಗುಡಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಆರಾಧನೆ
ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ದೈವದ ಕುಣಿತ
ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ