ಭೂಮಿಯ ಹೊರ ಪದರವನ್ನು ಶಿಲಾಗೋಳ ಮತ್ತು ಅಸ್ತೆನೊಗೋಳ ಎಂದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅವುಗಳ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಸುಪನ್ನು ಹಂಚುವ ರೀತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಶಿಲಾಗೋಳವು ತಣ್ಣಗಿನ ಮತ್ತು ಗಡುಸಾದುದಾದರೆ ಅಸ್ತೆನೆಗೋಳವು ಬಿಸಿಯಾದ ಮತ್ತು ಹರಿಯಬಲ್ಲ ದ್ರವವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಿಲಾಗೋಳವು ವಹನದ (ವಾಸ್ತವದ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬಿಸುಪಿನ ಹರಿಯುವಿಕೆ) ಮೂಲಕ ಬಿಸುವ ಹರಿಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ತೆನೊಗೋಳವು ಸಂವಹನದ (ಅನಿಲ ಯಾ ದ್ರವದ ಚಲನೆಯ ಮೂಲಕ ತಾಪಮಾನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗುವುದು) ಮೂಲಕವೂ ಸಹ ಬಿಸುಪನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಈ ಪದರಗಳ ರಸಾಯನಿಕ ವಿಭಜನೆಯಾದ ನಡುಗೋಳ (ಮ್ಯಾಂಟಲ್) ಮತ್ತು ಭೂಚಿಪ್ಪುಗಳ (ಕ್ರಸ್ಟ್) ನಡುವಿನ ವಿಭಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳ ಕೂಡದು. ನಡುಗೋಳವು ಅಸ್ತೆನೊಗೋಳ ಮತ್ತು ಶಿಲಾಗೋಳದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನಡುಗೋಳ ಒಂದು ವಿಭಜನೆಯು ಅದರ ತಾಪಮಾನ ಒತ್ತಡಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತೆನೊಗೋಳ ಅಥವಾ ಶಿಲಾಗೋಳಗಳವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿತವಾಗ ಬಹುದು.

ಭೂಫಲಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಸೂತ್ರವು ಶಿಲಾಗೋಳವು ಹಲವು ಭಿನ್ನ ಫಲಕಗಳಾಗಿ ಬಿಡಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಫಲಕಗಳು ದ್ರವರೀತಿಯ ಮೃದುವಾದ ಅಸ್ತೆನೊಗೋಳದ ಮೇಲೆ ಜಾರುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಮಾದರಿಯ ಫಲಕ ಚಲನೆಯು ೧೦-೪೦ ಮಿಮೀ/ವರುಷಕ್ಕೆ (ಮಧ್ಯ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ದಿಂಡು ಬೆರಳಿನ ಉಗುರು ಬೆಳೆಯುವ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ) ಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೬೦ ಮಿಮೀ/ವರುಷಕ್ಕೆ (ನಜ್ಕ ಫಲಕವು ಕೂದಲು ಬೆಳೆಯುವ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ) ವರೆಗೂ ಇದೆ. ಈ ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೆಳಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಎರಡು ರೀತಿಯ ಭೂಚಿಪ್ಪುಗಳಿದ್ದು ಅವು ಸಾಗರ ಭೂಚಿಪ್ಪು (ಹಳೆಯ ಪಠ್ಯಗಳು ಇದನ್ನು ಸಿಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತವೆ.) ಮತ್ತು ಖಂಡ ಚಿಪ್ಪು (ಹಳೆಯ ಸಿಯಾಲ್). ಶಿಲಾಗೋಳದ ಭೂಫಲಕಗಳ ನಡುಬಾಗದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಬಗೆಯ ಭೂಚಿಪ್ಪುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಮಾದರಿ ಸಾಗರ ಶಿಲಾಗೋಳದ ದಪ್ಪವು ೧೦೦ ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಈ ದಪ್ಪವು ಆದರ ವಯಸ್ಸಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದು ಪಕ್ಕದ ನಡುಗೋಳವನ್ನು ತಣ್ಣಗೆ ಮಾಡಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಗರ ಮಧ್ಯದ ದಿಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿತವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಹರಡುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇದರ ದಪ್ಪವು ಈ ಅದು ರೂಪಗೊಂಡ ಸಾಗರ-ಮಧ್ಯದ ದಿಂಡುಗಳಿಂದ ಇರುವ ದೂರವನ್ನೂ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ. ತಳಸೇರುವಿಕೆಯ ಪ್ರದೇಶದವರೆಗಿನ ಮಾದರಿ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಿದಲ್ಲಿ ಈ ದಪ್ಪವು ಸಾಗರದ ದಿಂಡುಗಳ ಹತ್ತಿರ ೬ ಕಿಮೀನಿಂದ ತಳಸೇರಿವಿಕೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ೧೦೦ ಕಿಮೀಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಇರುತ್ತದೆ. ತಳಸೇರುವಿಕೆಯ ದೂರವು ಕಡಿಮೆ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಗ ಈ ದಪ್ಪದಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಖಂಡ ಶಿಲಾಗೋಳ ಮಾದರಿಯು ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಕಿಮೀ ಇದ್ದು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶ, ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕ್ರೇಟಾನ್‌ಗಳ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರದೇಶ) ಒಳಗಡೆ ಈ ದಪ್ಪ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಖಂಡಗಳ ಭೂಚಿಪ್ಪು ಸಾಗರ ಭೂಚಿಪ್ಪಿಗಿಂತ ಸಾಕ್ಷೇಪಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ದಪ್ಪವಿರುತ್ತದೆ.

ಎರಡು ಫಲಕಗಳು ಸೇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಫಲಕ ಗಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಫಲಕ ಗಡಿಗಳು ಭೂಕಂಪ, ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳು, ಸಾಗರ-ಮಧ್ಯದ ದಿಂಡುಗಳು, ಸಾಗರ ಕಂದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಇಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯುತ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳು ಈ ಫಲಕ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಇವೆ. ಶಾಂತಸಾಗರ ಫಲಕದ ಬೆಂಕಿಯ ಉಂಗುರ (ಶಾಂತಸಾಗರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕುದುರೆ ಲಾಳ ಆಕಾರದ ಪ್ರದೇಶ) ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಫಲಕಗಳ ನಡುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಫಲಕದ ವಿರೂಪದಿಂದ ನಡುಗೋಳದ ಗರಿಗಳವರೆಗೆ (ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಂಟಲ್ ಪ್ಯೂಮ್‌ಗಳು ಫಲಕಗಳ ನಡುವಿನ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮೆಕಾನಿಸಂ) ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಭೂಪಲಕಗಳು ಖಂಡ ಭೂಚಿಪ್ಪು ಅಥವಾ ಸಾಗರ ಭೂಚಿಪ್ಪನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳ ಬಹುದು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಲ ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಫಲಕ ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಫಲಕಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಗಳು
ಪ್ರಮುಖ ಸೂತ್ರಗಳು
ಖಂಡಗಳ ಅಲೆತ
ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿವರಗಳು