ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ನ ಧರ್ಮಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಗಾರರು ಈ ಪುರಾತನ ಮಾಯಾ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವುಗಳ ಬರೆಹ ಮತ್ತು ಪದ್ದತಿಗಳ ನಿಕಟ ಪರಿಚಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಶಪ್ ಡೆಗೊ ಡೆ ಲಾಂಡಾ ಅವರ 16 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಬರೆಹ ಮತ್ತು 18 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಬರೆಹಗಳು ಪುರಾತನ ಮಾಯಾಯುಗದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ.ಹೀಗಾಗಿ 18 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಈ ಭಾಗಗಳ ಬಗೆಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿ ಕಲೆ ಹಾಕಲು ನೆರವಾಗಿವೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರವಾಸಿಗ ಜಾನ್ ಲೈಡ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ಸ್ ಈ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಬರೆಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದ,ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಪ್ಯಾನ್ಸಿಶ್ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನೂ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಆತ 1839 ರಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಆತ ಕೊಪಾನ,ಪಲೆಂಕ್ಯು ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಜಾಗೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ.ಇನ್ನುಳಿದಂತೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಲೆಗಾರ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಕ್ಯಾಥರ್ ವುಡ್ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ವಿವರ ಕಲೆ ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ. ಅವರ ವಿವರಗಳು ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಆಸಕ್ತಿ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇದು ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಹಲವು ಮಾಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಬೆಳೆದು ಅದು ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶವು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮೀಟರ್ ಗಳಡಿ ಇದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಹಾಕಿವೆ. ಹಾಳು ಬಿದ್ದಿದ್ದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಂಶೋಧಕರು ಉಪಗ್ರಹ ಫೊಟೊಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಹುಡುಕಿ ಗುರುತಿಸಲು ಅದು ಗೋಚರವಾಗುವ ಕೆಂಪು ಕಿರಣದ ದೃಶ್ಯಗೋಚರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳ ರಚನೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಣ್ಣಿನ ಲೇಪನದಿಂದಾಗಿ ಅವು ಕೆಡುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಆರ್ದೃ ಮಣ್ಣಿನ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ದೂರ ಇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇನ್ನುಳಿದವುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಬಣ್ಣಗೆಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಹಾಳುರಚನೆಗಳು ಇಂದೂ ಕೂಡಾ ಕೆಲವು ಉಪಗ್ರಹ ಗೋಚರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ.

ಬಹಳಷ್ಟು ಸಮಕಾಲೀನ ಯುಕಾಟಾನ್ ಪೆನುನ್ಸುಲಾದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು,ಚಿಯಾಪಾಸ್ (ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ)ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ ಮತ್ತು ಬೆಲಿಜೆ ಕೂಡಾ ಮಾಯಾ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿವೆ.

ಬರವಣಿಗೆಯ ಪದ್ಧತಿ
ವರ್ಗೀಕರಣ
ಇತಿಹಾಸ
ಪೂರ್ವ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ಮಾಯಾಯುಗದ ಮರುಆವಿಷ್ಕಾರ