ತಂಜಾವೂರು, ಸತಾರಾ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ರಾಜಮನೆತನಗಳ ಮೂಲ ಭೋಂಸಲೇ ಎಂಬ ಮರಾಠಾ ರಾಜವಂಶ. ಮರಾಠಾ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಜ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ೧೭೦೭ರಲ್ಲಿ, ಸತಾರಾ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತಿದವು. ಶಿವಾಜಿಯ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಸಂಭಾಜಿಯ ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ, ೯ ವರ್ಷದ ಶಾಹುವನ್ನು ಮೊಘಲರು ಸೆರೆಹಿಡಿದರು. ಸಂಭಾಜಿಯ ಮರಣದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಹೂ ಮೊಘಲರ ಸೆರೆವಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ. ಸಂಭಾಜಿಯ ಪತ್ನಿ(?) ತಾರಾಬಾಯಿಯು ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ರಾಜಾರಾಮನನ್ನು ಛತ್ರಪತಿ ಮಹಾರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದಳು. 

ಕೆಲವು ಶರತ್ತುಗಳ ಮೇರೆಗೆ ೧೭೦೭ ರಲ್ಲಿ ಮೊಘಲರ ಸೆರೆವಾಸದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಶಾಹು, ವಾಪಸಾಗಿ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ. ರಾಜಾರಾಮನನ್ನು(?)ಖೇಡ್ ಎಂಬಲ್ಲಿಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ ಶಾಹು, ಸತಾರಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದಾಗ, ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ತಾರಾಬಾಯಿ ತನ್ನ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಕೊಲ್ಲಾಪುರಕ್ಕೆ ತನ್ನ ನಿವಾಸವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ೧೭೧೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಇವೆರಡೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದು, ೧೭೩೧ರ ವಾರಣಾ ಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಧಿಕೃತವಾಯಿತು. 

೧೭೬೫ ಮತ್ತು ೧೭೯೨ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶರು ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಹೋದರು. ೧೮೧೨ರಲ್ಲಿ ಮರಾಠರ ಒಕ್ಕೂಟವು ಶಿಥಿಲವಾದ ನಂತರ , ಕೊಲ್ಲಾಪುರವು ಬ್ರಿಟಿಶರೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಧಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಬ್ರಿಟಿಶರು, ಕೊಲ್ಲಾಪುರವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿದರು. 

ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ಕೊನೆಯ ರಾಜ ಛತ್ರಪತಿ ಮಹಾರಾಜ ಎರಡನೆಯ ಶಾಹು ಪುವಾರ. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ನಂತರ ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಿ ಅಂದಿನ ಬಾಂಬೆ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಸದ್ಯದ ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿ, ಹಿಂದಿನ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಗಡಿಗೆ ಬಹಳ ಸಾದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ