ಸ್ವರ ಸಾಮರಸ್ಯವು ಸ್ವರ ಪ್ರಾಸವನ್ನಾಧರಿಸಿದ್ದು ಇದರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಭಾರಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ವರಪ್ರಾಸವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವಂತಹದ್ದಾಗಿದೆ. ಸ್ವರಪ್ರಾಸವು ಬಹಳ ಬದಲಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಾದ್ಯದ ಸ್ವರಮೇಳ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ವ್ಯಂಜನವನ್ನು ಧ್ವನಿಸಬಹುದು.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಠೋರತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಆವರ್ತನಾಂಕಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆವರ್ತನ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಠೋರವೆನಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಕಿವಿಯ ವಿವಿಧ ಅವರ್ತನಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಾರಕ ಆವರ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆವರ್ತನ ಶ್ರೇಣಿಯು 2 ಮತ್ತು 3 ಸ್ವರಾಂಶಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಆವರ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಒಂದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಸುಸಂಗತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಧ್ವನಿಗಳ ಕಠೋರತೆಯು ಅವುಗಳ ವಿಸ್ತಾರನ್ನು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಥಾಯಿಯನ್ನವಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ವರ್ಣೀಯ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಠೋರವಾದ ಸ್ಥಾಯಿಯೆಂದರೆ ಎರಡನೇ ಮಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಪರ್ಯಯ ಏಳನೇ ತಾರಕ. ಮಧ್ಯಮ ಹಂತದಲ್ಲಿನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿರುವ, ಎರಡನೇ ಕಠೋರ ಸ್ಥಾಯಿಯೆಂದರೆ ಎರಡನೇ ತಾರಕ ಮತ್ತು ಏಳನೇ ಮಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಮೂರುಧ್ವನಿ ಮೂರನೇ ಮಂದ್ರ (ಆರನೇ ತಾರಕ), ಮೂರನೇ ತಾರಕ (ಆರನೇ ಮಂದ್ರ) ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ ಮಧ್ಯಮ(ಐದನೆಯದು)ಗಳನ್ನನುಸರಿಸಿ ಎರಡನೇ ತಾರಕ ಮತ್ತು ಏಳನೇ ಮಂದ್ರ ಬರುತ್ತದೆ.

ಎರಡನೇ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮ್ಮಿಳನ. ಇದರ ಸಮಸ್ತ ವರ್ಣಪಟಲ ಮತ್ತು ಸುಸಂಗತ ಸರಣಿಯು ಒಂದೇ ತೆರೆನಾಗಿದ್ದರೆ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯದ ಸ್ವರಮೇಳಯು ಸಮ್ಮಿಳನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ತಾರಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ಯ ಸ್ವರಮೇಳಯು ಮಂದ್ರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ಯ ಸ್ವರಮೇಳಗಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಮ್ಮಿಳನವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಏಳನೇ ತಾರಕ-ಮಂದ್ರ ವಾದ್ಯದ ಸ್ವರಮೇಳಯು ಏಳನೇ ತಾರಕ-ಮಂದ್ರ ಅಥವಾ ಏಳನೇ ಮಂದ್ರ-ತಾರಕಕ್ಕಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಮೃದುಗೊಳಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿನ ಸಂಗೀತದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಮೂರುಧ್ವನಿಗಳ ತಾರಕವು ಮೂರುಧ್ವನಿಗಳ ಮಂದ್ರಕ್ಕಿಂತ ಮತ್ತು ಏಳನೇ ತಾರಕ-ಮಂದ್ರವು ಉಳಿದ ಏಳನೇಯದಕ್ಕಿಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ (ಮೂರುಧ್ವನಿ ಸ್ಥಾಯಿಯ ಅಪಶ್ರುತಿಯಿದ್ದರೂ). ಈ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಅವುಗಳ ಶೈಲಿಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ಮೂರನೇ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ವಾದ್ಯದ ಸ್ವರಮೇಳಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯಂಜನವನ್ನು ಧ್ವನಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಈ ತತ್ವಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದ ನಿಧಾನವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸುಸಂಗತ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸುಮಾರು 1600 ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸದ ಏಳನೇಯ ವಾದ್ಯದ ಸ್ವರಮೇಳಗಳ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯಂಜನ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಗೀತವು ತಾರಕ ಮತ್ತು ಮಂದ್ರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ಯ ಸ್ವರಮೇಳಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದೆ. ವಾದ್ಯದ ಸ್ವರಮೇಳಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನ ಮತ್ತು ಕಠೋರತೆಯ ಕೊರತೆಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ವ್ಯಂಜನ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳು ಬಹಳ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳು ನಾಲ್ಕನೇಯ ಮಧ್ಯಮ/ಐದನೇ ಸ್ಥಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಸಮ್ಮಿಳನವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಎರಡನೇ ತಾರಕ ಮತ್ತು ಮಂದ್ರ ಸ್ಥಾಯಿಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕಠೋರತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವರ್ಣೀಯ ಸ್ವರ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮೂರು ಧ್ವನಿಗಳ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಯೋಜನೆಗಳೂ ಇದನ್ನು ತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ವಿಧಗಳು
ಸ್ಥಾಯಿ ಭೇದಗಳು
ಸ್ವರ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಗ್ರಹಿಕೆ
ವಾದ್ಯದ ಸ್ವರಮೇಳಗಳು ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ