ಸ್ವಾಮಿ ಜಗನ್ನಾಥನ ರಥಗಳ ಉತ್ಸವವಾಗಿರುವ ರಥ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ತೀರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ಆಷಾಢ ಮಾಸದ (ମାସ) (ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ೪ನೇ ತಿಂಗಳು) ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ (ಚಂದ್ರನ ಕಳೆಯೇರುವ ಚಕ್ರ) ಎರಡನೇ (ದ್ವಿತೀಯ) ದಿನದಂದು ಈ ಉತ್ಸವವು ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಗ್ರಪೀಠದಲ್ಲಿರುವ ದೇವರುಗಳಾದ ಸ್ವಾಮಿ ಜಗನ್ನಾಥ, ಸ್ವಾಮಿ ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ದೇವತೆ ಸುಭದ್ರಾರನ್ನು ದಿವ್ಯ ಚಕ್ರವಾದ ಸುದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಾಕಾರಗಳಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು, ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ವಾಡಿಕೆಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಬಂಧಿತ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೃಹತ್ತಾದ ರಥಗಳನ್ನು ನೂರಾರು-ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಬಡಾ ದಂಡ ಎಂಬ ಭವ್ಯ ಹೆಬ್ಬೀದಿಯ ಮೇಲೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಬಡಾ ದಂಡ ಎಂಬ ಹೆಬ್ಬೀದಿಯು ಗುಂಡಿಚಾ (ರಾಜ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ರಾಣಿ) ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕಿರುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಮೂರೂ ದೇವರುಗಳು ಗುಂಡಿಚಾ ದೇವಸ್ಥಾನದೆಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೌಸಿಮಾ ದೇವಸ್ಥಾನದ (ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ನೆಲೆ) ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ತಂಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸ್ವಾಮಿಯ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಭಕ್ಷ್ಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿರುವ ಪೊಡ ಪೀಥ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಬಗೆಯ ತೆಳುದೋಸೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗಿನ ಒಂದು ತಂಗುವಿಕೆಯ ನಂತರ, ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ನೆಲೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ.

ಪವಿತ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಹತ್ವ
ಚಂದನ ಜಾತ್ರಾ: ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರದ ಲೇಪದ ಉತ್ಸವ
ವಿವರಣೆ
ರಥಗಳು