ಉಪಭಾಷೆಯು ಭಾಷಿಗರ ಗುಂಪಿನೊಳಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಂಪಿನ ಲಕ್ಷಣವಾದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಭಾಷೆ. ಒಂದು ಉಪಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುರುತುಸಿವಿಕೆಯಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಉಪಭಾಷೆಯನ್ನು ರಿಜಿಸ್ಟರು ಅಥವಾ ಸಂಕಥನದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಸಂಕಥನದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಉಪಭಾಷೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ದ್ವನಿನಿಯಮಗಳು, ಭಾಷಿಕ ವೈಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾಷಿಕ ಬಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವು ಒಂದು ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಉಪಭಾಷೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಉಪಭಾಷೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು (ಹಾಗೆಯೇ ಭಾಷೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಸಹ) ಯಾವಾಗಲೂ ಪದಕೋಶದ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲಿರದೆ ವ್ಯಾಕರಣ ನಿಯಮ, ವಾಕ್ಯರಚನೆಯ ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ನಿಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರ ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಹೇಳಿಕೆ “ಭಾಷೆಯು ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆ ಇರುವ ಉಪಭಾಷೆ”ಯನ್ನು ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿ ಮಾಕ್ಸ್ ವೇಯಿನ್ರೆಯಿಚ್‌ ರೂಪಿಸದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 

ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವ್ಯಾಕರಣವು ಎಲ್ಲಾ ಉಪಭಾಷೆಗಳ ಮತ್ತು ಬಾಷೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಔಪಚಾರಿಕ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಣೆನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮಗುವಿನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಡಿಯಚ್ಚಾಗಿ ಮೊದಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಚಿಂತನೆಯು ಉತ್ಪಾದನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಕರಣ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರ ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದೊಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಖೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಲ್ಲಿ ನೊಮ್ ಚೋಮ್‌ಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಳ ಹಿಂಬಾಲಕರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
ಉಪಭಾಷೆ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಭಾಷಾಂತರ