</br>ಜೀವಿಯ ಅಥವಾ ಜೀವಕೋಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಂಶವಾಹಿಗಳನ್ನು ಜಿನೋಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಣತಂತುಗಳಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಾರು ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಇರುವ ಒಂದೇ ಅತಿ ಉದ್ದವಾದ ಡಿಎನ್ಎ ತಂತುವನ್ನು ವರ್ಣತಂತು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಂಶವಾಹಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೆಲೆ (ಲೊಕಸ್) ಎಂದು ಕರೆಯ ಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ನೆಲೆಯೂ ‌ವಂಶವಾಹಿಯ ಒಂದು ಅಲೆಲ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಒಂದು ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ‌ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತುಸು ಭಿನ್ನ ಸರಣಿ ಹೊಂದಿದ ಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಹಲವು ಅಲೆಲ್‌ಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು.
</br> ಬಹುತೇಕ ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್ ವಂಶವಾಹಿಗಳು ದೊಡ್ಡ, ಉದ್ದನೆಯ ವರ್ಣತಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿವೆ. ಬೀಜಕಣದೊಳಗೆ ಇರುವ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಹಿಸ್ಟೋನ್‌ಗಳೆಂಬ ದಾಸ್ತಾನು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇವನ್ನು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಸೋಮ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ತುಂಬಲಾದ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರಗೊಳಿಸಿದ ಡಿಎನ್ಎಯನ್ನು ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಹಿಸ್ಟೋನ್ ಮೇಲೆ ಡಿಎನ್ಎ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವತಹ ಹಿಸ್ಟೋನ್‌ನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾರ್ಪಾಡು ಒಂದು ಡಿಎನ್ಎಯ ಯಾವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶ ವಂಶವಾಹಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು) ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಂಶವಾಹಿಗಳಲ್ಲದೆ ಡಿಎನ್ಎ ಕೊನೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಗುಣ ತಗ್ಗದೆ ನಕಲಾಗಲು ಮತ್ತು ಕೋಶ ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮರಿ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ವರ್ಣತಂತು ಸರಣಿಗಳಿವೆ. ಇವು ರೆಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆರಂಭಗಳು, ಟೆಲೊಮರೇಸ್ ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರೋಮಿಯರ್‌ಗಳು. ರೆಪ್ಲಿಕಿಶೇನ್ ಆರಂಭವು ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಎರಡು ಪ್ರತಿಗಳಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಸರಣಿ. ಟೆಲೊಮರೇಸ್ ಉದ್ದನೆಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಸರಣಿ. ಇವು ಉದ್ದನೆಯ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ತುದಿಗೆ ಮುಚ್ಚಳಗಳಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಡಿಎನ್‌ಎ ನಕಲಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಕೇತಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಭಾಗವು ಹಾಳಾಗದೆ ನಕಲಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಟೆಲೊಮರೇಸ್‌ನ ಉದ್ದ ಪ್ರತಿ ಸಲ ಜಿನೋಮ್ ನಕಲಾದಾಗ ಸಣ್ಣದಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಾಗುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರವಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಕೋಶ ವಿಭಜನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರೋಮಿಯರ್ ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ಫೈಬರ್ ಮರಿ ಕ್ರೊಮಾಟಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಮರಿ ಜೀವಕೋಶಗಳಾಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯ 
</br> ಮಾದರಿ ಪ್ರೋಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಕಿಯ) ಜಿನೋಮ್ ಒಂದೇ ದೊಡ್ಡ ಚಕ್ರಾಕಾರದ ವರ್ಣತಂತುವಾಗಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವೊಂದು ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ ಅಂಗಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಚಕ್ರಾಕಾರದ ವರ್ಣತಂತುವಾಗಿದೆ. ಪ್ರೋಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವರ್ಣತಂತುಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಡಿಎನ್ಎನ ಸಣ್ಣ ಚಕ್ರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವೇ ವಂಶವಾಹಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಒಂದು ಜೀವಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳ ಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಜೀವಕ ಪ್ರತಿರೋಧ (ಯಾಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್ ರೆಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್) ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಗಳ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಒಂದು ಜೀವಕೋಶದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವಕೋಶಕ್ಕೆ (ಬೇರೆ ಜೀವಸಂಕುಲದವಕ್ಕೂ ಸಹ) ಸಮತಲ ವಂಶವಾಹಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ರವಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. 
</br>ಪ್ರೋಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರ ವಂಶವಾಹಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳು ಕೆಲವು ಸಲ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಯಾವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮಾಡದ ಡಿಎನ್ಎ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಸರಳ ಏಕಕೋಶಿ ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಡಿಎನ್‌ಎ ಪ್ರಮಾಣ ಸಣ್ಣದು. ಆದರೆ ಮಾನವನನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಸಂಕೀರ್ಣ ಬಹುಕೋಶ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಡಿಎನ್ಎಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಡಿಎನ್ಎಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ “ಜಂಕ್ ಡಿಎನ್ಎ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸಂಕೇತಿಸುವ ಡಿಎನ್ಎ ಕೇವಲ ಶೇ ೨ ರಷ್ಟು ಇದ್ದಾಗ್ಯೂ ಜಿನೋಮ್‌ನ ಸುಮಾರು ಶೇ೮೦ರಷ್ಟು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುತ್ತಿರ ಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ “ಜಂಕ್ ಡಿಎನ್ಎ” ಹೆಸರು ತಪ್ಪು ಹೆಸರಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಡಿಎನ್ಎ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಿಕೆ
ಅಗತ್ಯ ವಂಶವಾಹಿಗಳು
ವರ್ಣತಂತುಗಳು
ಅಣ್ವಿಕ ತಳಹದಿ