ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿಯು (ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಆಫ್‌ ಎಜುಕೇಷನ್‌-NCE) 1906ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ವರ್ಷವು ಬಂಗಾಳದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ಪ್ರಾಂತವು ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್‌ ಜನರಲ್‌ ಲಾರ್ಡ್‌ ಕರ್ಜನ್‌‌ನಿಂದ ಆಗಷ್ಟೇ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಒಂದೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳ (ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1971ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಯಿತು) ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಹಾಗೂ ಒಡಿಶಾ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದವು. 1906ರಲ್ಲಿ, ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್‌, ಅರವಿಂದೋ ಘೋಷ್‌, ರಾಜಾ ಸುಬೋಧ್‌ ಚಂದ್ರ ಮಲ್ಲಿಕ್‌ ಹಾಗೂ ಬ್ರಜೇಂದ್ರ ಕಿಶೋರ್‌ ರಾಯ್‌ಚೌಧರಿ ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಬಂಗಾಳಿ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳ ಒಂದು ಸಮೂಹವು ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ, 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೂಪರೇಖೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ' ಜನಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸವಾಲೆಸೆಯುವ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಈ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ರಾಶ್‌ಬಿಹಾರಿ ಘೋಷ್‌‌‌ರನ್ನು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದುವುದರೊಂದಿಗೆ NCE ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ಅದೇ ದಿನದಂದು, ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್‌ ಪ್ರಮೋಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್‌ ಎಜುಕೇಷನ್‌ (SPTE) ಎಂಬ ಎದುರಾಳಿ ಸಂಘಟನೆಯೊಂದು ತಾರಕ್‌ನಾಥ್‌ ಪಾಲಿಟ್‌‌‌‌ರಿಂದ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಮತ್ತು ಇದರಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ಬೆಂಗಾಲ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌) 1906ರ ಜುಲೈ 25ರಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಈ ಎರಡೂ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸೆಣಸಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದವು; 1910ರಲ್ಲಿ SPTE ಸಂಘಟನೆಯು NCE ಸಂಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇದರ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. 1921ರಲ್ಲಿ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌‌‌ನ್ನು ಒಂದು ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಷಯವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸುವಲ್ಲಿ, ಸದರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಮೊದಲನೆಯದು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1940ರ ವೇಳೆಗೆ, ಕಾರ್ಯತಃ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. 1947ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕ ನಂತರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆಯು ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರದ ಸಮ್ಮತಿ-ಸಮಾನ ಅಧಿಕಾರದೊಂದಿಗೆ 1955ರ ಜಾದವ್‌ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಳೆಮಾಡಿತು; ಸದರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯುನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯೊಂದಿಗಿನ ಜಾದವ್‌ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು 1955ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 24ರಂದು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಈ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ತನ್ನ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಘಟಿಕೋತ್ಸವ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆವರಣ
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಲಾಂಛನ
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು/ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು