ಮಾಯಾ ನಗರಗಳು ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕಾದ ವಿವಿಧ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನಗರ ಯೋಜನಾ ವಿಧಾನಗಳು ಕನಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಮಾಯಾಯುಗದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು,ಅವರ ನಗರಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದ ಹಾಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೆಲವೆಡೆ ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೆಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಗೃಹಸಮುಚ್ಚಯಗಳನ್ನು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.ಉತ್ತರದ ಯುಕಾಟಾನ್ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಒಂದು ಮುನಸಿಪಾಲ್ಟಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನವಾಗಿತ್ತು.ಅಲ್ಲಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಆಕಾರ ನೋಡಿ ಉಸುಮಾಕಿಂಟಾ ವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.ಇದರ ಮೂಲಕ ಗೋಪುರಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತರಿಸಿ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೆಡೆ ಇದೇ ತೆರನಾದ ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.ಇದು ವಿಶಾಲ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಎರಾ ಮಾಯಾ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಾವಿಂದು ಅದರ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಮತ್ತು ಒಡ್ಡುದಾರಿಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ತೆರೆದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ಜನರ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವಂತೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದವು.ಇದರ ಮೇಲೆ ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸ ಶೈಲಿಯ ಗಾಢ ಪರಿಣಾಮವಿದೆ.ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಒಳಜಾಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಎರಡನೆಯ ಮಾದರಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ನಂತರದ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ರೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಕೋಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ನಡೆಯಿತು.ಆಗ ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಟೆಗಳ ರಚನೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಆಯಾಮವಾಗಿತ್ತು.ಅದೇ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ಲಾಜಾಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ವಿಶಾಲ-ಮಟ್ಟದ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದ ಈ ಅಕ್ಷೀಯ ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಧಾರಿತ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತುಗಳ ನಿಕಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶುದ್ದ-ತಾಜಾ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು,ಬಾವಿಗಳು ಅಥವಾ "ಜಲಮೂಲಗಳು " ಇಂತಹವುಗಳ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ನಗರಗಳು ಬೆಳೆದವು.ಇದರೊಂದಿಗೆ "ಸಾಸೆಬಿಯೊಬ್ " (ಒಡ್ಡುದಾರಿಗಳು)ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಒಳದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ವೇದಿಕೆಗಳ ರಚಿಸಿ ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಯಾ ಕಟ್ಟಡಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾದಂತೆ ಹಳೆಯುದ್ದರ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಪ್ರತಿಕೃತಿ ಮೇಲೆ ಇವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.ಇನ್ನುಳಿದ ದೊಡ್ಡ ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ನಗರಗಳ ಗುರುತಿಸಲು ಇದನ್ನು ಟೆಟಿಚಾಕಾನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಜಟಿಲ ಕಂಬಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವು ಹೊಸ ಶೈಲಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಮಾಯಾ ನಗರಗಳ ಹೃದಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ಪ್ಲಾಜಾಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಮಹತ್ವದ ಸರ್ಕಾರೀ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದವು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಜರ ಅರಮನೆ ಅಕ್ರೊಪೊಲಿಸ್ ಬೃಹತ್ ಪಿರಾಮಿಡ್ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಬಾಲ್-ಕೋರ್ಟ್ ಗಳ ಆವರಣಗಳಿದ್ದವು. ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತು ವಿಷಯದಂತೆಯೇ ಕಟ್ಟಡಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೊಸರೂಪದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಈ ತೆರನಾದ ದಿಕ್ಕು ನಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಮಾಯಾ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯು ಹೀಗೆ ಅದರ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಮಾಯಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ದೇವಲೋಕದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ವಿಷಯಗಳು ಇದರೊಳಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಕೇಂದ್ರದ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಇರುವ ರಚನೆಗಳು ಉದಾತ್ತತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರಿಗಾಗಿ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ,ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳು,ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಸ್ಮಾರಕಗಳು,ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಲಾದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳು ಅಲ್ಲದೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಖಾಸಗಿತನ ನೀಡುವ ರಚನೆಗಳು ಇದರ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾಸಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಸರ್ವೆ ಸಾಧಾರಣ ಮನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಇರುತ್ತದೆ. 

ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ
ಬರೆಹ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯುಗದ ನಂತರದ ಅವಧಿ
ಕಲೆ