ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನ BCಯಲ್ಲಿ, ಅರಿಸ್ಟಾಟ್ಲ್‌ ರಚಿಸಿದ ನಿಕೊಮಾಕಿಯನ್‌ ಎಥಿಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಳಸಲಾದ "ἐνέργεια" ("ಎನರ್ಜೀಯಾ" ) ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್‌ ಪದದಿಂದ "ಶಕ್ತಿ" (ಎನರ್ಜಿ) ಪದದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. 'ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಕಣಗಳ ಪ್ರವಾಹಗಳಾಗಿವೆ' ಎಂದು 1021 ADಯಲ್ಲಿ ಅಲ್‌ ಹಜನ್‌ ಎಂಬ ಅರಬ್ಬಿ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯು ತನ್ನ "'ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್‌' (=ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ =ಬೆಳಕಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಶಾಖೆ) ಗ್ರಂಥ" ದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಬೆಳಕಿನ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಂಶಗಳು ರೇಖಾಗಣಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಸಂಶೋಧಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದೆ; ಹಾಗೂ 'ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ಯಾವುದೇ ಗೋಚರ ಗುಣಗಳಿಲ್ಲ' ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತುವೊಂದು ಭೂ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಗುರುತ್ವ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಏರಿಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು 1121ರ "ದಿ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌‌ ವಿಸ್ಡಮ್‌" ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಅಲ್‌ ಕಾಜಿನಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಶಕ್ತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು 'ವಿಸ್‌ ವಿವಾ' ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. 'ವಸ್ತುವಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಮತ್ತು ಅದರ ವೇಗದ ಗುಣಲಬ್ಧದ ವರ್ಗ' ಎಂದು 'ವಿಸ್‌ ವಿವಾ'ವನ್ನು ಲಿಬ್ನಿಜ್‌ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು. 'ವಿಸ್‌ ವಿವಾ'ದ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಘರ್ಷಣೆಯ ಕಾರಣ ನಿಧಾನಗತಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು, 'ಶಾಖವು ವಸ್ತುವಿನ ಅಂಶಗಳ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಲಿಬ್ನಿಜ್‌ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಐಸಾಕ್‌ ನ್ಯೂಟನ್‌ ಸಹಮತವಿತ್ತು. ಆದರೂ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಲು ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬೇಕಾಯಿತು. ವಿಸ್‌ ವಿವಾ ಬದಲಿಗೆ, ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, 'ಎನರ್ಜಿ' (ಶಕ್ತಿ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವುದರಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್‌ ಯಂಗ್‌ 1807ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾದರು. ಗಸ್ಟಾವ್‌-ಗಾಸ್ಪರ್ಡ್‌ ಕಾರಿಯಾಲಿಸ್‌ 'ಚಲನಾ ಶಕ್ತಿ'(ಕೈನೆಟಿಕ್ ಎನರ್ಜಿ)ಗೆ 1829ರಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. 1853ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಮ್‌ ರಾಂಕೀನ್‌ 'ಅಂತಸ್ಥ ಶಕ್ತಿ' (ಪೊಟೆಂಷಿಯಲ್‌ ಎನರ್ಜಿ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. 'ಶಕ್ತಿಯೆನ್ನುವುದು ಒಂದು ವಸ್ತುವೇ ((caloric)‌), ಅಥವಾ, ಆವೇಗದಂತೆಯೇ (=ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾಯದ ಚಲನೆಯ ಪರಿಮಾಣ) ಸರಳವಾದ ಒಂದು ಭೌತಿಕ ಪರಿಮಾಣವೇ?' ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿತ್ತು.

ವಿಲಿಯಮ್‌ ಥಾಮ್ಸನ್‌ (ಲಾರ್ಡ್‌ ಕೆಲ್ವಿನ್‌) ಈ ಎಲ್ಲಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಉಷ್ಣಬಲ ವಿಜ್ಙಾನ (ಥರ್ಮೊಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್‌) ನಿಯಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ರುಡಾಲ್ಫ್‌ ಕ್ಲಾಸಿಯಸ್‌, ಜೊಸಯ್ಯ ವಿಲರ್ಡ್‌ ಗಿಬ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಥರ್‌ ನೆರ್ನ್ಸ್ಟ್‌ ಮಂಡಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಲಾಸಿಯಸ್‌ ಜಡೋಷ್ಣ (entropy=ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಅಲಭ್ಯವಾಗುವ ಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣ) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಗಣಿತ ಸೂತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಜೊಝೆಫ್‌ ಸ್ಟೆಫಾನ್‌ ವಿಕಿರಣ ಶಕ್ತಿಯ (ರೇಡಿಯಂಟ್‌ ಎನರ್ಜಿ) ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ಖ್ಯಾತ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ರಿಚರ್ಡ್‌ ಫೆಯ್ನ್‌ಮನ್‌ 1961ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡುತ್ತಾ, ಶಕ್ತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:

ಶಕ್ತಿ-ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಿಯಮವು, ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಪ್ರಮಾಣ, ಅರ್ಥಾತ್‌ ಸಮಯದ ಸ್ಥಾನಾಂತರ ಚಲನಾ ಸಮರೂಪದ ನೇರ ಗಣಿತ ಫಲಶೃತಿಯಾಗಿದೆ' ಎಂಬುದು 1918ರಿಂದಲೂ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಚಾರ. ಅರ್ಥಾತ್‌, ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ನಿಯಮಗಳು 'ಸಮಯದ ಚಲನೆ'ಗಳ (=moment) ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸದ ಕಾರಣ ಶಕ್ತಿ-ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ (ನೋಥರ್‌ನ ಪ್ರಮೇಯ ಗಮನಿಸಿ).

ಶಕ್ತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಿಯಮಗಳು
ಇತಿಹಾಸ
ಮೇಲ್ಮೈ ಶಕ್ತಿ
ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ