ಲ.

ಮೊಘಲರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರನ ರಜಪೂತ ಪತ್ನಿ ಎಂದಿಗೂ ”ಜೋಧಾಭಾಯಿ" ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹಲವು ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಲಿಘರ್‌ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರಾದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಶಿರಿನ್‌ ಮೂಸ್ವಿ ಅಕ್ಬರ್‌ನಾಮಾ(ಸ್ವತಃ ಅಕ್ಬರನೇ ಬರೆಸಿದ ಅಕ್ಬರನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ) ಆಗಲಿ ಅಥವಾ ಆ ಕಾಲದ ಯಾವುದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಲೀ ಅವಳನ್ನು ಜೋಧಾಬಾಯಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೂಸ್ವಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ಬರನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು "ಜೋಧಾಬಾಯಿ" ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಮೊದಲು ಬಳಕೆಯಾಗಿದ್ದು 18 ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ. ತುಝ್ಕ್‌-ಎ-ಜಹಾಂಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಇವಳನ್ನು ಮರಿಯಮ್‌ ಝಮಾನಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

'ಜೋಧಾ' ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್‌ ಕಲೋನೆಲ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಟೋಡ್ ಎಂಬುವವರ "ಅನಲ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ರಾಜಾಸ್ಥಾನ್‌" ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪಟನಾದ ಖುದಾ ಬಕ್ಷ್‌ ಓರಿಯಂಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಇಮ್ತಿಯಾಜ್‌ ಅಹ್ಮದ್‌ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಹ್ಮದ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಟೋಡ್‌ ವೃತ್ತಿಪರ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. N R ಫಾರೂಖಿ ಹೇಳುವಂತೆ, ಜೋಧಾಬಾಯಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅಕ್ಬರನ ರಜಪೂತ ರಾಣಿಯದ್ದಲ್ಲ; ಇದು ಜಹಾಂಗೀರನ ರಜಪೂತ ಪತ್ನಿಯದ್ದಾಗಿತ್ತು.

ಆಶುತೋಷ್‌ ಗೊವಾರಿಕರ್‌ ಅವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹೀಗಿತ್ತು,

ಕಥೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ
ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ
ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಖರತೆ
ನಿರ್ಮಾಣ