ಇದು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಜಾನಪದ ಹಬ್ಬ. ಬರಗಾಲದ ಬೇಸಿಗೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಗಿ ಜೋಕುಮಾರನ ಮಣ್ಣಿನ ಮೂರ್ತಿ ಮಾಡಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮೊರೆಗಳನ್ನು ಜೋಕುಮಾರನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಕೊಂಡು ಜೋಕುಮಾರ ಇರುವ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಹರಕೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ದವಸ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಧಾನವಾಗಿ ಜೋಕುಮಾರನ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಜೋಕುಮಾರನ ಪದಗಳು ತುಂಬಾ ಕೇಳಲು ಮಧುರವಾಗಿ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಡವರ ಗಣಪತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪೂಜೆ ಮುಗಿಸಿದ ದಿನದಿಂದ ಮಳೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಜನರ ನಂಬಿಕೆ. ಜೋಕುಮಾರನ ಪೂಜೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನರು ಮಾಡುವ ನುಚ್ಚು, ಮಜ್ಜಿಗೆ, ಬೆಣ್ಣೆ, ಗಂಜಿ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದು, ಬಡವರ ವಿನಾಯಕ ಈ ಜೋಕುಮಾರ ಎಂದು ಇಂದಿಗೂ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಡವರ ಮನೆಯ ಬೆನಕನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಒಂದು ಹಬ್ಬದಿಂದ ನಾಡಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಜಾನಪದ ಕಲರವ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾಡಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಜೋಕುಮಾರನ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹಳ್ಳಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ನಾಮಪದ. ಒಬ್ಬ ಜಾನಪದ ದೇವರ ಹೆಸರು, ಜೋಕ ಪದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಜೋಕು ಈ ಪದಕ್ಕೆ ಠೀವಿ, ಡಾಲು, ಹಂಚಿಕೆ ತಂತಿವಾದ್ಯ ನುಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕ್ರಮ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವುದು. ಜೋ ಇದು ಮುಂದೆ ಜೋಗುಳ ಧ್ವನಿ ಅಂದರೆ ನೇತಾಡುವ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಜೋಕುಮಾರನ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಕೊಮರಾಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

ಯಾಕೊ ಕೊಮರಾಯ 

ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಗೆ ಬೆಣ್ಣಿಲ್ಲ|

ಮೇಲೆ ಮಾಣಿಕದ ಹರಳಿಲ್ಲ | ಈ ಊರ 

ಓಣ್ಯಾಗ ನಿನ್ನ ಸುಳುವಿಲ್ಲ||

ಈ ಪದವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದಾಗ:

ಕೊಮೆ - ಸುಡು - ಉರಿ - ಎಂತಲೂ

ಕೊಮ್ಮೆ - ಕೊಬ್ಬು, ಅಹಂಕಾರ ಎಂತಲೂ

ಕುವರ -ಮಗ, ತರುಣ, ಯುವಕ ಎಂತಲೂ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಆಶಯಗಳು
ವಿಗ್ರಹ ತಯಾರಿಕೆ
ಪಡೆನುಡಿಗಳು
ಮುನ್ನುಡಿ