ನಿರ್ವಹಣೆಯು ನಾಗರೀಕತೆಯಷ್ಟೇ ಪುರಾತನವಾದದು. ಇದು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಚಲನಾತ್ಮಕ ವಿಷಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಕಲೆಯಾಗಿ:ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಒಂದು ಕಲೆಯಾಗಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಾಧಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಕಲೆಯು ಕೆಳಕಂಡ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
1)ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಞಾನ: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲೆಗೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಞಾನ ಅವಶ್ಯಕ. ಅದು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಆಚರಣೆಗೆ ತರುವುದು ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ. ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕನು ಅನೇಕ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಜ್ಞಾನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.

2)ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಕೌಶಲ್ಯ:ಎಲ್ಲಾ ಕಲಾವಿದರಿಗೂ ಸೈಧ್ಹಾಂತಿಕ ಜ್ಞಾನ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹಾ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದುದರಿಂದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.\

3)ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದು:ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕನು ತಾನು ಹೊಂದಿರುವ ಜ್ಞಾನ,ಅನುಭವ,ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ.

4)ಸೃಜನಶೀಲತೆ:ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಇರುವ ಸೃಜನಶೀಲ ಗುಣವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕನು ಹೊಂದಿರಕಬೇಕು.ಇದು ಅವನ ಬುದ್ದಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಯ ಸಮ್ಮಿಲನವಾಗಿದೆ.ಅವನು ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಗನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.ಆದುದರಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಇತರೆ ಕಲೆಗಳಂತೆ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

5)ಅಭ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ:ನಿರಂತರ ಅಭ್ಯಾಸವು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನು ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೂಂದುತ್ತಾನೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ಒಬ್ಬ ನಿರ್ವಾಹಕ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಒಪ್ಪುಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ.ಕ್ರಮೇಣ ಅವನು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕೆಲಸದ್ದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

6)ಗುರಿ ಪ್ರಧಾನ:ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲೆಯೂ ಗುರಿಸಾಧನೆಯ ಉದ್ದೇಷವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಅದೇ ರೀತಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಪೂರ್ವನಿರ್ಧಾರಿತ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಆದುದರಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಒಂದು ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.

ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ
ನಿರ್ವಹಣೆಯು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ
ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು (features of management)
ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅರ್ಥ (Meaning of Management)