ಗುಜರಾತ್ ನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬರುವ ಜುನಾಗಢ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು.ಅಲ್ಲಿ ಶೇ.೮೦% ಜನರು ಹಿಂದೂಗಳಿದ್ದರು.ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ನವಾಬನಾದಂತಹ ಮಹಬತ್ ಖಾನ್ ಮುಸ್ಲಿಂನಾಗಿದ್ದನು.ಜುನಾಗಢವು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ, ಮತ್ತು ಉಳಿದೆರಡೂ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಅದು ಪಾಕಿಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದಲು ಸಾಮೀಪ್ಯ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಬಯಸಿದರು. ನವಾಬನು ಮಾತ್ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಬಯಸಿದನು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ಮಹಮದಾಲಿ ಜಿನ್ನಾರ ಕೈಗೊಂಬೆಯಾಗಿದ್ದನು ನವಾಬನು.ಪಾಕ್ ಪ್ರಧಾನಿಯ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ನವಾಬ ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಾ ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಹಿಂಸೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಅವರನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವಂತೆ ಬಲಾತ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.ಹೀಗಾಗಿ ಜನರು ಜುನಾಗಢ ದಿಂದ ೧ ಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಹೊರಹೋದರು.ಪಟೇಲರು ಸೈನ್ಯ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಸಿದ್ದರಾದರು.ಅದು ಪಾಕ್ ನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದೆಂದು ಹೇಳಿದ ಬ್ಯಾಟನ್ ರು ಅದನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಮುಂದಿಡಲು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು.ಹಾಗಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದು ಕಾಶ್ಮಿರ್ ನಂತೆ ಬಗೆಹರಿಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಅದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ನವಾಬನ ದುರಾಡಳಿತ ವಿರೋಧಿಸಿ ಹಿಂದೂಗಳು ದಂಗೆ ಎದ್ದರು.ನವಾಬ ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಮಗ ಹಾಗೂ ಬೇಗಂಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಖಜಾನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಓಡಿಹೋದನು.ಜುನಾಗಢದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಪಾಡಲು ಅಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ದಿವಾನ ಹಾಗೂ ಹಿಂದೂಗಳ ಕೋರಿಕೆಯಂತೆ ಅದನ್ನು ಪಟೇಲರು ೧೯೪೭ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಜುನಾಗಢಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸೈನ್ಯ ನುಗ್ಗಿಸಿ ಅಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಹ ಅವರೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.ಸಮಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರವು ಸಹ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು.೧೯೪೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೮ ರಂದು ಜನಮತಗಣನೆ ನಡೆಯಿತು. ಜುನಾಗಢದಲ್ಲಿ %೯೦ ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಜನ ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ವಿಲೀನ ಪತ ಮತಹಾಕಿದರು.ಜುನಾಗಢ ಜೂನ್೨೫, ೧೯೪೯ ರಂದು ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.

ಭೂಪಾಲ್ ಯೋಜನೆ
ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸೇರ್ಪಡೆ
ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಲೀನದಲ್ಲಿ ಸದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲರ ಪಾತ್ರ
ಜುನಾಗಢ ಸೇರ್ಪಡೆ