ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕಗಳ ಅನೇಕ ಐಸೋಟೋಪ್ ಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಇದು ನೀರಿನ ಅನೇಕ ಐಸೊಟೋಪೊಲೊಗ್ ಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಮೂರು ಐಸೋಟೋಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಜನಕವು ಮೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ (¹H)ವು 99.98% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಲಜನಕವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರೊಟಾನ್ ಅನ್ನು ತನ್ನ ನ್ಯೂಕ್ಲೀಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ದೃಢವಾದ ಐಸೋಟೋಪ್ ಆದ ಡ್ಯೂಟೇರೀಯಂ (ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ "D" ಆಥವಾ ²H) ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನ್ಯೂಟ್ರ‍ಾನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಡ್ಯೂಟೇರಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಕೂಡ ಭಾರಿ ತೂಕದ ನೀರು ಎಂದು ಅದರ ಅಧಿಕ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲೀಯರ್ ರೀಯಾಕ್ಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಮಾಡರೇಟರ್ ಗಳನ್ನಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರನೆ ಐಸೋಟೋಪ್, ಟ್ರಿಟೀಯಂ ನಲ್ಲಿ 1 ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು 2 ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ಸ್ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ವಿಕರಣಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ 4500 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಾಯುಷ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇದು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ರೇ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾರ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಡ್ಯೂಟೇರಿಯಂ ಅಣುವಿರುವ ನೀರು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣ (~0.03%) ಇರುವ ಮತ್ತು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ (0.000003%) ಮೂಡುತ್ತದೆ.

ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೂಕದ ಸರಳ ವಿಚಾರ ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗಮನೀಯವಾದ ಭೌತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಘನೀಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ಕುದಿತದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಚಲನೆಗೆ ಸಂಬಂದ್ಧಪಟ್ಟಂತೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಾಂಡಿಂಗ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು. ಕುದಿವ ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಐಸೋಟೊಪೊಲೋಗ್ಸ್‌ಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಶುದ್ಧ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಜೀವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ - ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಿದಾಗ ಮೂತ್ರ ಪಿಂಡ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ನರ ಮಂಡಲ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಿದಾಗ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ನೀರನ್ನು ಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಷತ್ವವು ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಮ್ಲಜನಕ ಮೂರು ದೃಢ ಐಸೋಟೋಪ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ನಲ್ಲಿ 99.76 % ನಷ್ಟು, ರಲ್ಲಿ 0.04%ನಷ್ಟು ಮತ್ತು ರಲ್ಲಿ 0.2% ನ ನೀರಿನ ಅಣುಗಳಿವೆ.

ವಿಲೇಯಕವಾಗಿ ನೀರು
ನೀರು ಮತ್ತು ಐಸ್‌ನ ಸಾಂದ್ರತೆ
ರೀಡಾಕ್ಸ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು
ಭಾರಿ ತೂಕದ ನೀರು ಮತ್ತು ಐಸೋಟೊಪೊಲೊಗ್ಸ್