ಪುರಾಣದ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ ಶೃಂಗ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ವಿಘ್ನ ನಿವಾರಕನೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಇಲ್ಲಿನ ಬಲಮುರಿ ವಿನಾಯಕನು ಭಕ್ತಾಭಿಮಾನಿಗಳ ನಂಬುಗೆಯ ನಂಟ. ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗಲಿ ನಂದಾವರ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಶರಣು ಹೊಕ್ಕರೆ ಕಷ್ಟ ಪರಂಪರೆಗಳೆಲ್ಲಾ ನಿವಾರಣೆ ಎಂದೇ ಅರ್ಥ. ಕರೆದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಭಕ್ತರ ಮೊರೆಗೆ ಓಗೊಡುವ ದೇವರೆಂದೇ ಈತನ ಖ್ಯಾತಿ. ಆತನಿಗೊಂದು ಅಪ್ಪದ ಸೇವೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ನಾವು ನಿರಾಳವಾಗಿರಬಹುದು ಎನ್ನುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಕ್ತರ ಸಲುಗೆಯ ದೇವರು. ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದವರಿಗೆ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ನೀಡುವ ಈ ವಿನಾಯಕನಿಗೆ ಅಪ್ಪ ಭಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪ್ರೀತಿ, ಇದರಿಂದಲೇ ಆತನಿಗೆ ಸಂತೃಪ್ತಿ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಆತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗುವ ಅಪ್ಪಕ್ಕೆ ಲೆಕ್ಕವೇ ಇಲ್ಲ. ನಂದಾವರವೆಂದರೆ ಗಣಪತಿ, ಗಣಪತಿಯೆಂದರೆ ಅಪ್ಪದ ಪೂಜೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಂದಾವರ-ಗಣಪತಿ-ಅಪ್ಪ ಎಲ್ಲರ ಮನೆ ಮಾತಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಮನದೊಳಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಬೇಕೇ ಬೇಕೆಂಬಷ್ಟು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ.
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಕೆತ್ತನೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಛಾವಣಿಯ ಮುಂಭಾಗವು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಾಚೀನತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷಿ ನುಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 8-9ನೇ ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಹಳಮೆಯನ್ನು ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೇಳಬಹುದೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇಲ್ಲಿನ ಗಣೇಶನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಲಿಯು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಬಿಂಬಗಳೊಡನೆ ಇಲಿಯನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ಹೊಯ್ಸಳರ ಆಳ್ವಿಕೆಗಿಂತ ಮೊದಲು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಈ ಗಣೇಶ ಬಿಂಬ ಹಾಗೂ ಈ ದೇವಾಲಯ ಕ್ರಿ.ಶ. 10ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತು ಎನ್ನಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆನಂದಗಿರಿ ವಿರಚಿತ ಶಂಕರ ವಿಜಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಂಡಂತೆಯೂ ಗಾಣಪತ್ಯರನ್ನು ವಾದದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದಂತೆಯೂ ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಕಾಲ (ಕ್ರಿ.ಶ.8-9ನೇ ಶತಮಾನ) ದಲ್ಲೇ ಈ ದೇವಾಲಯ ಇದ್ದಿರಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದ ಮೇಲಿರುವ ಕೀರ್ತಿ ಮುಖ (ಸಿಂಹ ಲಲಾಟ)ವು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ. ನವರಂಗ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗೃಹ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಗಳು. ಈ ಬಲಮುರಿ ಗಣೇಶನ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಕರಂಡಕ ಮಾದರಿಯ ಕಿರೀಟವಿದೆ. ಉತ್ಕಟಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರಸನ್ನರೂಪಿ ವಿಗ್ರಹವು ಚತುರ್ಬಾಹುಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಎಡ ಬಲ ಹಸ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ದಂತ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶಗಳಿವೆ. ನವರಂಗದ ಭುವನೇಶ್ವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟ ದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಸುಂದರ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಕೆತ್ತನೆ ಇದೆ, ಆದರೆ, ಇದು ಯಾರ ದರ್ಶನಕ್ಕೂ ನಿಲುಕದಂತಿದೆ. ಈ ಗುಡಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನವೀಕರಣಗೊಂಡ ಮೇಲೂ ಕೂಡ ಗಣಪತಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಬದಲಿಸದೇ ಮೂಲ ವಿಗ್ರಹವನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆಳಗಿನ ಬಲಗೈ ಬಲ ಮಂಡಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇದ್ದು ತೊಡೆಯ ಆಧಾರ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ ಎಡಗೈ ಎಡ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಭದ್ರವಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಹಸ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಮೋದಕದ ನಿರ್ದೇಶನವಿದೆ. ಈ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರೀಯವು ಎಡ ಭುಜದ ಮೇಲಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಬಲಗೈಯ ಮೇಲೆ ಹಾದು ಹೋದಂತಿದೆ. ಎದುರುಗಡೆ ತೀರ್ಥ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುರಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದ ಈ ಗುಡಿಯ ಗೋಡೆ ಪ್ರಕೃತ ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಳನಾಮದ ಕುರಿತು
ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ಸನ್ನಿಧಿ
ಬಂಗರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ
ನಂದಾವರದ ಅಪ್ಪ