ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ನೆಲದಡಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೈನ್‌ಮಾರ್‌, ಮಡಗಾಸ್ಕರ್‌, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಥೈಲೆಂಡ್‌, ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಟಾಂಜಾನಿಯಾ, ಕೀನ್ಯಾ, ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ. ಮಾಸಲು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ನೀಲಮಣಿ, ಸ್ಟಾರ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌ ಆಫ್‌ ಬಾಂಬೆ ಇವು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಮಡಗಾಸ್ಕರ್‌ ದೇಶವು (2007ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ) ನೀಲಮಣಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇಲಕಾಕಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇವೆ. 
ಇಲಕಾಕಾ ಗಣಿಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವು (1987ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ) ನೀಲಮಣಿಗಳ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತಯಾರಕನಾಗಿತ್ತು. 1991ರಲ್ಲಿ, ನೀಲಮಣಿಗಳ ಒಂದು ಹೊಸ ಮೂಲವು ದಕ್ಷಿಣದ ಮಡಗಾಸ್ಕರ್‌‌ನ ಆಂಡ್ರಾನೋನ್‌ಡಂಬೊ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನೀಲಮಣಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 1993ರಿಂದಲೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತಾದರೂ, ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯತಃ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಯಿತು - ಏಕೆಂದರೆ, ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ತಳಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೊಡಕುಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಈ ವಿಧದ ನೀಲಮಣಿಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ "ಕಾಶ್ಮೀರ ನೀಲಮಣಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಬಹುಪಾಲು ಮೊಂಟಾನದ ಹೆಲೆನಾದ ಸುತ್ತಮುತ್ತವಿರುವ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿಂದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನೀಲಮಣಿಗಳು ಹೊರತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. N.C.ಯ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರತ್ನದ-ದರ್ಜೆಯ ನೀಲಮಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳು ಕೂಡಾ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.

ನಕ್ಷತ್ರ ನೀಲಮಣಿ
ಗಣಿಗಾರಿಕೆ
ಪದಪಾರದಶ್ಚ
ನೀಲಿ ನೀಲಮಣಿ