ಕಲೆಯ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶಗಳು (ನಾನ್‌-ಮೋಟಿವೇಟೆಡ್‌) ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿ ಮನುಷ್ಯರ ವಿಚಾರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ್ದು ಯಾವುದೇ ಹೊರಗೆಗೊಚರವಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಕಾರಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದೇನು ಇಲ್ಲ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ "ಅನುಕರಿಸುವುದು(ಪ್ರತಿರೂಪ), ನಮ್ಮ ಗುಣದ ಸಹಜ ಪ್ರವೃತ್ತಿ(ಸ್ವಭಾವ)" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಕಲೆ, ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಮನುಷ್ಯರು ಸಹಜವಾಗಿ ಮಾಡುವಂತಹದು (ಅಂದರೆ, ಬೇರೆ ಇನ್ನಾವ ಪ್ರಾಣಿಯು ಕಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ), ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಮೀರಿದ್ದು. # "ಸಾಮರಸ್ಯ, ಸಮತೆ/ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞತೆ, ಲಯ/ಓಟಕ್ಕಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರ ಸಹಜ ಒಲವು" ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಲಾಕೃತಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸಮತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾರಸ್ಯವನ್ನು (ಸೌಂದರ್ಯ) ಅಸ್ವಾದಿಸುವ ಒಂದು ಅಂತರಿಕ ರಸಾನುಭವ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಯಾವುದೇ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ, ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಸಹಜ ಗುಣ."Imitation, then, is one instinct of our nature. Next, there is the instinct for 'harmony' and rhythm, meters being manifestly sections of rhythm. Persons, therefore, starting with this natural gift developed by degrees their special aptitudes, till their rude improvisations gave birth to Poetry." -Aristotle

(ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ ರ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಮನುಷ್ಯರ ತರ್ಕ, ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಸಂಗತಿ ರಹಸ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಆನುಭವಿಸುವುದು ಬಹಳ ಖುಷಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ)
(ಇಮಾನ್ಯುಯಲ್ ಕಾಂಟ್ ಕಲೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಜೂಪಿಟರ್ ಈಗಲ್‌ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ತಾರ್ಕಿಕ (ಬಾಹ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ) ದ ಗುಣಲಕ್ಷಣ, ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ್ದು; ಇದು ನಮ್ಮ ಕಲ್ಪಾನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾನೆ) 
ಅರ್ಥ್‌ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್‌ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅಭುಕ್ತ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಬೇರಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇರ್‌ನ್ (ಕಲ್ಲಿನ ಗುಪ್ಪೆ) ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿನ ರಾಶಿಯನ್ನು 
ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕುವ ಅಭ್ಯಾಸ, ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ. (ಗಮನಿಸಿ: ಇದು ದೇವರ ಅಥವಾ ಧರ್ಮದ ಯಾವುದೊ ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ(ನಿರ್ದಿಷ್ಟ) ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕು ಎಂದೆನೂ ಇಲ್ಲ.) ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ಕಲೆಯು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದ ನಡುವೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ. 

(ಸಿಲ್ವಿಯ ಟೊಮಸ್ಕೋವ ಪ್ರಕಾರ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಅಥವಾ ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವದಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ಕಲಾಸೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ವಿವರಣೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಹೀಗಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ, ಸಾಂಕೇತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಎಂದು ವಿಗಂಡಿಸಿದರು; ಇವರಿಗೆ "ಕಲೆ" ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅರಿವಿದೆ. ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ.) 

ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ
ಕಲಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ಕಲೆಯ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶಗಳು (ನಾನ್-ಮೋಟಿವೇಟೆಡ್ ಫಂಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಆರ್ಟ್)
ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ