ನರ್ತನದಲ್ಲಿ "ಮುದ್ರ"ಗಳೆಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು, ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. 'ಶೃಂಗಾರ', 'ಹಾಸ್ಯ', 'ಕರುಣ', ರೌದ್ರ', 'ವೀರ', 'ಭಯಾನಕ', 'ಭೀಭತ್ಸ', 'ಅಧ್ಬುತ' ಮತ್ತು 'ಶಾಂತ' ಎಂಬ ನವರಸಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿ, ಪ್ರೇಮಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವೆನ್ನಿಸಿದೆ. 

ಸೃಷ್ಟಿ ಕಾರ್ಯಮಗ್ನನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಭರತಮಹರ್ಷಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು. ಭರತಮುನಿಯಿಂದ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವೇ "ಭರತನಾಟ್ಯ". ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಆದ್ಯಪ್ರವರ್ತಕ ನಾಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ-ಭರತ ಮಹಾಮುನಿ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಿಂದಲೇ 'ನವರಸ'ಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ, ಮೌನ ವಾಙ್ಮಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದೆಂದು, ಈ ಅಪೂರ್ವ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ. ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಾಳ, ಸಂಗೀತ, ಭಾವ, ರಸ, ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿ ಮೇಳವಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ, 'ಮುದ್ರಾ' ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತವಾಙ್ಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅರ್ಥ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. 'ನೇತ್ರಮುದ್ರ' ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳ ಚಲನೆಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಹುಬ್ಬಿನಿಂದ ಭಾವನೆಗಳ ಪ್ರಕಟೀಕರಣ. 'ಮುಖಮುದ್ರಾ', ಮುಖದ ಚಹರೆ, ಬದಲಾಗುವ ಭಾವನೆಗಳ ಪ್ರಕಟೀಕರಣ. ಅಂತೆಯೇ 'ಅಂಗಮುದ್ರಾ', ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳ ಚಲನೆಯಿಂದ ಭಾವನೆಗಳ ಪ್ರಕಟೀಕರಣ. "ಹಸ್ತಮುದ್ರಾ", ಹಸ್ತಗಳ, ಬೆರಳುಗಳ ಚಲನೆ, ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಹಲವು ವಸ್ತು ಪ್ರಾಣಿ, ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರಕಟೀಕರಣ ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಧಗಳಿವೆ. "ಅಸಂಯುಕ್ತ ಹಸ್ತ", ಅಥವಾ "ಏಕಹಸ್ತ" ಮುದ್ರಗಳು, ಒಂದೇ ಹಸ್ತದ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟೀಕರಣ ಆಗುವ ಭಾವನೆ, ವಸ್ತು, ವಿಚಾರಾದಿಗಳ ಮುದ್ರಗಳು. "ಸಂಯುಕ್ತ ಹಸ್ತ" ಎರಡೂ ಹಸ್ತಗಳ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡುವ ಮುದ್ರಗಳು. ಇವಲ್ಲದೆ 'ಕಾಯ' ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳಾದ ತಲೆ, ಕೈ ಕಾಲುಗಳ ಚಾಲನಾವಿನ್ಯಾಸಗಳಾದ, ವಿವಿಧ ಮುದ್ರೆಗಳಾದ, "ಶಿರೋಮುದ್ರಾ", "ಹಸ್ತಮುದ್ರಾ", "ಕಟಿಮುದ್ರಾ", "ಊರುಮುದ್ರಾ", ಹಾಗೂ "ಪಾದಮುದ್ರಾ"ಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಾಲನೆಯಿಂದ ಭಾವನಾ ಪ್ರಕಟೀಕರಣ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. "ಅಷ್ಟಾಂಗಯೋಗ"ದ ಮೂರನೇ ಹಂತವಾದ ವಿವಿಧ ದೈಹಿಕ ಆಸನಗಳು ಸಹಾ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಲಗ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.

೧೫ ಪದ್ಮಕೋಶ ಮುದ್ರಾ:
೨೭ ತಾಮ್ರಚೂಡ ಮುದ್ರಾ:
೪ ಕರ್ತರೀ ಮುಖ ಮುದ್ರಾ:
ಭರತನಾಟ್ಯದ ಮುದ್ರೆಗಳು