ಆಧುನಿಕ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾರಾಟ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳುನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಮಾರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವಿವರಿಸಬಹುದು.

a) ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ(Gathering and analysing marketing informatiom): ಈ ಕಾರ್ಯವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆಂದರೆ, ಸಂಭವನೀಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಖ್ಯೆ, ಅವರು ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರದೇಶ, ಅವರ ಆಯ್ಕೆಗಳು, ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ, ಖರೀದಿ ವರ್ತನೆ ಮುಂತಾದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾರಾಟ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸರಕುಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

b)ಮಾರಾಟ ಯೋಜನೆ(Market planning): ಈ ಕಾರ್ಯವು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಪರಿಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಮಾರಾಟ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸರಣಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಶೇ.10ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೆ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾರಾಟ ವಿಭಾಗವು ಆ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳ್ಳನ್ನು ಯೇಜಿಸಬೇಕು.

c)ವಸ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃಧಿ(Product designing and development): ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಹಿತಿಯು ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಯದಾರರಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಬಗಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೊಸ ಸರಕುಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಬಹುದು.

d)ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ವರ್ಗೀಕರಣ(Standardisation & grading): ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ವರ್ಗೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಗುಣಮಟ್ಟ, ಗಾತ್ರ, ಬಣ್ಣ, ವನ್ಯಾಸ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳಗಿ ಅಥವಾ ವರ್ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವರ್ಗದ ಸರಕುಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸರಕು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

e)ಸಂವೇಷ್ಟಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಗಂಟುಕಟ್ಟುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಗುರುತುಪಟ್ಟಿ ಅಂಟಿಸುವುದು(Packing and labelling): ಸಂವೇಷ್ಟಿಸುವಿಕೆಯು ಸೂಕ್ತವಾದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ,ಬುಟ್ಟಿ ಅಥವಾ ಕವರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮವಾದ ಸಂವೇಷ್ಟನವು ಸರಕುಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಹುಚುದು, ಒಡೆದುಹೋಗುವುದು, ಅಥವಾ ಸೋರಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸರಕುಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಾಧನದಿಂದ ಪ್ಯಾಕು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಗುರುತು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅಂಟಿಸಬೇಕು. ಗುರುತು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿರುವ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

f)ಮುದ್ರೆ ಹಾಕುವಿಕೆ(Branding): ಮುದ್ರೆ ಹಾಕುವಿಕೆಯು ಸರಕಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಉತ್ಪಾದಕರ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಬ್ರಾಂಡೆಡ್ ವಸ್ತುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

g)ಗ್ರಾಹಕ ನೆರವಿನ ಸೇವೆಗಳು (Customer suppot service): ಇದು ಗ್ರಾಹಕರ ವಿಚಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದು, ಅವರ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಹಲವಾರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ವಿಧದ ಸೇವೆಗಳು, ಗ್ರಾಹಕರು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಖರೀದಿಸಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತವೆ.

i)ಪ್ರವರ್ತನೆ(Promotion): ಗ್ರಾಹಕರು ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲು, ಮರು-ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು, ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಬಳಸಲು, ಉತ್ಪಾದಕರು ಅಥವಾ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಾಹೀರಾತು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾರಾಟ, ಪ್ರಚಾರದಂತಹ ಹಲವಾರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳ ಉದ್ದೇಶವು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅವರ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿಸುವ ಹಾಗು ಆ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

j)ವಿತರಣಾ ಮಾರ್ಗದ ಆಯ್ಕೆ(Channelising distribution): ಇದು ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಲು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವಿತರಣಾ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

k)ಸಾರಿಗೆ(Transport): ಸಾರಿಗೆಯು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಅನುಭೋಗದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಾಗಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳದ ತುಷ್ಟಿಗುಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಕ್ರಯದಾರ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೇ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಾಡಿಗೆ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.

l)ದಾಸ್ತಾನುಗಾರಿಕೆ(warehousing): ಬೇಡಿಕೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಅನುತೂಲಕರವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿ, ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡುವುದೇ ದಾಸ್ತಾನುಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸರಕುಗಳನ್ನು ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯದ ಮೂಲಕ ಕಾಲದ ತುಷ್ಟಿಗುಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಾರಾಟ ನಿರ್ವಣೆ (Marketing Managment)
ಮಾರಾಟ ಮಿಶ್ರಣದ ಮೂಲಾಂಶಗಳು
ಮಾರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕಾರ್ಯಗಳು(Functions Of Marketing)
ಮಾರಾಟ ಮಿಶ್ರಣ (marketing Mix)