ದ್ರವ್ಯ ಹಣದ (ಕಮಾಡಿಟಿ ಮನಿ) ಮೌಲ್ಯ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸುವ ದ್ರವ್ಯದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ದ್ರವ್ಯವೇ ಹಣದ ಘಟಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಣವು ವ್ಯಾಪಾರದ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ವಿನಿಮಯ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿರುವ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು, ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ತಾಮ್ರ, ಅಕ್ಕಿ, ಉಪ್ಪು, ಕರಿಮೆಣಸು ಬೀಜಗಳು, ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ಕಲ್ಲುಗಳು, ಅಲಂಕೃತ ಬೆಲ್ಟುಗಳು, ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪುಗಳು, ಮದ್ಯಸಾರ, ಸಿಗರೇಟುಗಳು, ಗಾಂಜಾ, ಸಕ್ಕರೆ ಮಿಠಾಯಿ, ಯವೆ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು, ವಿವಿಧ ಸರಕು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅಥವಾ ಬೆಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಧಾರಿತ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗ್ರಹಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯದ ಒಂದು ಅಳತೆಯ ಮಾನದಂಡದಲ್ಲಿ ಒಂದರೊಂದರ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ದ್ರವ್ಯ ಹಣದ ಬಳಕೆಯು ವಸ್ತು ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ದ್ರವ್ಯ ಹಣವು ಹಣವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸರಳ ಮತ್ತು ಸಹಜವಾದ ಲೆಕ್ಕದ ಏಕಮಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಣದ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ವಿನಿಮಯ ಸಾಧನ
ದ್ರವ್ಯ ಹಣ
ಮೌಲ್ಯದ ಸಂಗ್ರಹ