ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಂಡ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸಕರು ಆತನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೂ, ಒಂದು ಹಂತದವರೆಗೆ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌-ವಿಧಾನದ ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಶೋಧನೆಯ ನಂತರದ ಪ್ರಭಾವೀ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಅಮೇರಿಕದ ಮಾನಸಿಕ ತಜ್ಞರಾದ ಆರ್ಥರ್‌ ಜಾನೊವ್‌ರ ಮೂಲಭೂತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ.

ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ರ ಸಾಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ತಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಟೀಕೆ ಹಾಗೂ ಬೆಂಬಲಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.

ಟೀಕಾಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ H. J. ಐಸೆಂಕ್‌ರು, ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ರು ‌ 'ಮನಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಶತಮಾನ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದಿದ್ದಾರೆ', ನಿರಂತರವಾಗಿ ತನ್ನ ರೋಗಿಗಳ ತಪ್ಪು ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿದುದಲ್ಲದೇ, ವಂಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರೋಗಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು, ಹಾಗೂ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ರ‌ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಾದುದು ಯಾವುದೂ ಹೊಸದಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಹೊಸದಾದುದು ಸತ್ಯವಲ್ಲ " ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದರು. 

ಬೆಟ್ಟಿ ಫ್ರೀಡನ್‌ರು ಕೂಡಾ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ ‌ಹಾಗೂ ಅವರ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್‌ ಕಾಲದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹವನ್ನು ತನ್ನ ೧೯೬೩ರ ಪುಸ್ತಕ "ದ ಫೆಮಿನೈನ್‌ ಮಿಸ್ಟಿಕ್‌" ನಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು. ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ರ ಶಿಶ್ನದ ಅಸೂಯೆಯ ಕಲ್ಪನೆ—ಹಾಗೂ ಆತನ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಶೂನ್ಯತೆ/ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು — ಕೇಟ್‌ ಮಿಲ್ಲೆಟ್‌ರು ತಮ್ಮ ೧೯೭೦ರ ಪುಸ್ತಕ "ಸೆಕ್ಸುಯಲ್‌ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌" ನಲ್ಲಿ ಆತನ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿನ ಗೊಂದಲ ಹಾಗೂ ಅಜಾಗರೂಕತೆಗಳ ವಿವರವನ್ನು ನೀಡಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾವೊಮಿ ವೆಸ್‌ಟೇನ್‌ರು ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಿಂಬಾಲಕರು ಅವರ "ವರ್ಷಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದ ಗಾಢ ಅನುಭವ"ವು ಆತನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದರು.

"ದ ಲಂಡನ್‌ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌" ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಹಾನ್‌ ಇಸ್ರೇಲ್ಸ್‌ರ ಪುಸ್ತಕ "ಡೆರ್‌ ಫಾಲ್‌ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌" ನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕೆಲ್‌ ಬಾರ್ಚ್-ಜಾಕೊಬ್‌ಸೆನ್‌ರು, "ವಾಸ್ತವವೆಂದರೆ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ರಿಗೆ ಫ್ಲೀಷ್‌ಲ್‌ , ಅನ್ನಾ O. ಮತ್ತು ಆತನ ೧೮ ರೋಗಿಗಳು ಗುಣಮುಖರಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ಮೊದಲಿಂದಲೂ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಈ ತಳಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಯಂ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ‘ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ’ ಸಂಗತಿಗಳೆಂದು ಮರೆಮಾಚಿದರೆಂದು, ತಮ್ಮ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದರೆಂದು, ತನ್ನ ಕೆಲ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಕೂಲರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನದೆಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿದರೆಂದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾನೇ ಮಾಡಿದ ‘ಮುಕ್ತ ಸಾಹಚರ್ಯಗಳನ್ನು’ ತನ್ನ ರೋಗಿಗಳು ಮಾಡಿದ್ದೆಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರೆಂದು, ತನ್ನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ತಾನೇ ವಿಪರೀತ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಿದರೆಂದು, ಹಾಗೂ ತನ್ನ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರೆಂದು" ಬರೆದಿದ್ದರು.

ಜಾಕ್ವಿಸ್‌ ಲಕಾನ್‌ರು ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರೋಗ ನಿವಾರಣೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಅಹಂ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಸರಿಯಾದ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಲಕಾನ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು "ಸ್ವಯಂ-ಶೋಧನೆ" ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದು ವಿಮೋಚಕವಾದ ಸ್ವಯಂ-ಅರಿವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಂತೆ.

ಡೇವಿಡ್‌ ಸ್ಟಾಫರ್ಡ್‌-ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ರ‌ ಬಗೆಗಿನ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಸಾರೀಕರಿಸಿ : "ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ರ ಮೂಲ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಅವಿಷ್ಕಾರ,ಶೋಧನೆ, ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಆತನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಸಾಧನೆ. ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿಯೂ 'ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ರನ್ನು ವಿಪರೀತ ದೂರವಿಟ್ಟು' ಬಳಸುವುದು ವ್ಯಕ್ತ ಅನ್ಯಾಯ ಹಾಗೂ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಹೀಗಳೆತವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದರು. ಇದು ವಿಕಸನವಾದವನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿ ; 'ಡಾರ್ವಿನ್‌ರನ್ನು ವಿಪರೀತ ದೂರವಿಟ್ಟಂತೆ'. ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದರೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಸಿಗ್ಮಂಡ್‌ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ರ ಮೂಲ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು‌. 

ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ರೋಗಿಗಳು
ಮನೋಲೈಂಗಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಅಹಂ, ಮತ್ತು ವಿಪರೀತ ಅಹಂ