ಮೇಲ್ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಕಮಾನು ಸೇತುವೆ, ತೊಲೆ ಸೇತುವೆ, ತೂಗುಸೇತುವೆ ಹಾಗೂ ಮಹಡಿ ಸೇತುವೆಗಳೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಮಾನು ಸೇತುವೆ : ಕಮಾನು ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟಡದ ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೇಲೆರಗುವ ಭಾರ ಮತ್ತು ಬಲಗಳನ್ನು ಕಮಾನುಗಳ ಮೂಲಕ ಅಡಿಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಲಾಗುವುದು. ಕಮಾನಿನ ಆಕಾರ ವೃತ್ತಖಂಡ, ವೃತ್ತಾರ್ಧ, ಪರವಲಯ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘವೃತ್ತ ಆಗಿರಬಹುದು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಜಟಿಲತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಮಾನಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಈ ನಡುವೆ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈಚೆಗೆ ನಿರ್ಮಾಣತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಗಳಾಗಿ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ ಪುನಃ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. 1932ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ವಾದ ಸಿಡ್ನಿಹಾರ್ಬರ್ ಬ್ರಿಜ್ ಬಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಉಕ್ಕಿನ ಕಮಾನು ಸೇತುವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಮಾನಿದ್ದು, ಗುದ್ದುಗಗಳ ನಡುವಣ ಅಂತರ 503 ಮೀ. ಚೀನದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ಉದ್ದ ಚಾಚಿನ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಮಾನು ಸೇತುವೆ ಇದೆ. ಇದರ ಚಾಚು (ಆಧಾರಗಳ ನಡುವಣ ಅಂತರ) 420ಮೀ.

ತೊಲೆ ಸೇತುವೆ : ತೊಲೆ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ವಭಾರ ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೇಲೆರಗುವ ಭಾರಗಳನ್ನೂ ಬಲಗಳನ್ನೂ ತೊಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಡಿಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಲಾಗುವುದು (ಚಿತ್ರ 5). ಇವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಚೌಬೀನೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಲ್ಲಿನ ಸೇತುವೆಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ - ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಬಳಿ ಇರುವ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಸೇತುವೆ. ಆಧುನಿಕ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಜಲಯಾನವಿರುವಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಗರಿಷ್ಠಮಟ್ಟಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೂ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರಬೇಕು ಇದಕ್ಕೆ ನದಿ, ಕೊಲ್ಲಿ, ಖಾರಿಯ ನಡುಭಾಗಗಳ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರಿಸಿ ಹಡಗುಗಳು ಸದಾಕಾಲವೂ ಸರಾಗವಾಗಿ ಹಾಯ್ದುಹೋಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿ ಕೊಡುವರು. ಈ ರೀತಿ ಎತ್ತರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಕಡೆ, ಹಡಗುಗಳು ಹಾಯಬೇಕಾಗಿದ್ದಾಗ, ಸೇತುವೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಓಡಾಟವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟಡದ ಭಾಗವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೇ ಹೊರಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ಹಡಗುಗಳು ಹಾದು ಹೋಗಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವರು.

ಹೊರಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವ ಸೇತುವೆಗೆ ಉದಾ : ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಾಮೇಶ್ವರಮ್ ಬಳಿ ಇರುವ ಪಾಂಬನ್ ಸೇತುವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಉಕ್ಕಿನ ಸೇತುವೆಗಳಿವೆ. ತಿರುಮಕೂಡಲು ನರಸೀಪರದ ಬಳಿಯ ಕಾವೇರಿ, ಕಪಿಲಾ ನದಿಯ ಸೇತುವೆಗಳು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಇವನ್ನು ಸರಕಟ್ಟು (ಟ್ರಸ್) ಮಾದರಿ ಗರ್ಡರುಗಳಿಂದ (ಭಾರೀ ತೊಲೆ) ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ತಾದ ಹಲವಾರು ಉಕ್ಕಿನ ಸೇತುವೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದುದು ಹೌರಾದಲ್ಲಿ ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ರವೀಂದ್ರ ಸೇತುವೆ. ರೈಲು ಸೇತುವೆಗಳಿಗೆ ಉಕ್ಕಿನ ತೊಲೆಗಳ ಬಳಕೆ ಅಪಾರ. ಈಚೆಗೆ ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನಿಂದಲೂ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನ ಉಪಜ್ಞೆಯಾದಾಗ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಬಲಿತ ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನಿಂದ (ರಿಇನ್‍ಫ಼ೋರ್ಸ್ಡ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಅಥವಾ ಆರ್‍ಸಿಸಿ) ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಇದು ಚಿಕ್ಕ ಸೇತುವೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರೀ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವಪೀಡನೆಗೊಳಿಸಿದ (ಪ್ರಿಸ್ಟ್ರೆಸ್ಡ್) ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಥ ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದದ ತೊಲೆಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದರಿಂದ, ನೀರಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾದ ಊರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ನಿರ್ಮಾಣ ಸುಲಭವಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದ ವಿಶಾಲವಾದ ನದಿ, ಖಾರಿಗಳನ್ನು ದಾಟಲು ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರವಿದ್ಯೆಗಳ ಪ್ರಗತಿಯಿಂದ ತೊಲೆಗಳ ಆಕಾರ, ಅಳತೆಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಮೋಹಕವಾದ ಉದ್ದುದ್ದದ ಸೇತುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್‍ನಿರ್ಮಿತ ನದಿಸೇತುವೆ ಪಾಟ್ನಾ ಬಳಿ ಇರುವ ಗಂಗಾನದಿಯ ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ ಸೇತುವೆ. ಇದರ ಉದ್ದ 6.575 ಕಿಮೀ. ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಸೇತುವೆ 53 ಕಿಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು ಥಾಯ್ಲೆಂಡಿನ ಬಂಗ್ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಸ್‍ವೇಯಲ್ಲಿದೆ.

ತೂಗು ಸೇತುವೆ : ತೂಗು ಸೇತುವೆಯ ಹುಟ್ಟುನೆಲ ಭಾರತ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಎರಡು ಉಕ್ಕಿನ ಹಗ್ಗಗಳಿಂದ ತೂಗಿಬಿಡುವರು. ನೀಳವಾದ ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ಎತ್ತರದ ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಯಿಸಿ ಎರಡು ತುದಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಿಗಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ತಂಭಗಳು ಊರೆಗಳ ಮೇಲ್ಮುಖ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಾತ್ರ. ಆಳ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಕಣಿವೆ, ಕೊಲ್ಲಿ, ಖಾರಿಗಳನ್ನೂ ನದಿಗಳನ್ನೂ ದಾಟಲು ಇವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವರು. ಇಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟಡ ಉಕ್ಕಿನದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ತೂಗು ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೀರ್ಘ ಚಾಚು 1991 ಮೀ. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಅಕಾಶಿ-ಕೈಕೋ ತೂಗು ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸೇತುವೆಗಳ ರಾಜ ಎಂದೇ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಬ್ರೂಕ್‍ಲಿನ್ ಸೇತುವೆ (1883), ಸ್ಯಾನ್‍ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದ ಗೋಲ್ಡನ್‍ಗೇಟ್ ಸೇತುವೆ (1937) ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಹಂಬರ್ ಸೇತುವೆ (1981) ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಇತರ ತೂಗುಸೇತುವೆಗಳು.

ತೂಗುಸೇತುವೆಯ ಸುಧಾರಿತ ಮಾದರಿಗೆ ನಿದರ್ಶನ ಕೇಬಲ್ ಸ್ಟೇ ಸೇತುವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಹಲವಾರು ಉಕ್ಕಿನ ಹಗ್ಗಗಳಿಂದ ತೂಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಉದ್ದ ಚಾಚಿನ ಸೇತುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ವಿಪುಲವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುತ್ತಿರುವರು. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಎರಡೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.

ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ್ ಈ ಮಾದರಿಯ ಸೇತುವೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಇದರ ತೊಲೆಗಳು ಉಕ್ಕಿನವು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ನಾರ್ಮಂಡಿಯ ಸೇತುವೆ (1995, 856 ಮೀ) ಜಪಾನಿನ ಟಾರ್ಟರ್ ಸೇತುವೆ (1999, 890 ಮೀ) ಬಹಳ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಕೇಬಲ್ ಸ್ಟೇ ಸೇತುವೆಗಳು. ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನ ಕೇಬಲ್ ಸ್ಟೇ ಸೇತುವೆಯ ಅತ್ಯಧಿಕ ದೀರ್ಘ ಚಾಚು 530 ಮೀ. ಈ ಸೇತುವೆ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಮಹಡಿ ಸೇತುವೆಗಳು : ರೈಲು ಮಾರ್ಗಕ್ಕೋ ಬಸ್ ರಸ್ತೆಗೋ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಇವೆರಡು ಉಪಯೋಗಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದುಂಟು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟಡವಿದೆ. ಕೆಳ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ, ಮೇಲಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಇವೆ.

ಭವಿಷ್ಯ
ನಿರ್ಮಾಣದ ವಸ್ತುಗಳು
ಸೇತುವೆಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ
ಸೇತುವೆಗಳ ಪ್ರಾಚೀನತೆ