ಯೂರೋಪ್‌ನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸ್ಪೈನ್ ಮತ್ತು ಸಿಲಿಸಿ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವದೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಸಂಪರ್ಕ, ಮತ್ತು ಪುನರ್‌ವಿಜಯ(ರಿಕಾಂಕ್ವಿಸ್ಟ್‌) ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಗಳು, ಐರೋಪ್ಯರಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗ್ರೀಕ್‌‌ ಮತ್ತು ಅರಾಬಿಕ್ ಗ್ರಂಥಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌, ಟಾಲೆಮಿ, ಜಾಬಿರ್ ಇಬ್ನ್‌ ಹಯ್ಯಾನ್, ಅಲ್‌-ಕ್ವರಿಜ್ಮಿ, ಅಲ್ಹಜೆನ್, ಅವಿಸೆನ್ನ, ಮತ್ತು ಅವೆರ್ರೊಸ್ ಅವರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಐರೋಪ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ರೇಮಂಡ್ ಟೊಲೆಡೋನ ಅನುವಾದದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆತ 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಟೊಲೆಡೋ ಅನುವಾದಕರ ಕೇಂದ್ರ(ಟೊಲೆಡೋ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟರ್‌ಸ್)ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಅರಾಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ನಂತರ ಮೈಕೇಲ್ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ರಂತಹ ಅನುವಾದಕರು ಈ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಓದಬೇಕೆಂದು ಅರಾಬಿಕ್‌ ಕಲಿತರು. ಐರೋಪ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಈ ಗ್ರಂಥಗಳ ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಹೊಸ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಹಾಗೆನೋಡಿದರೆ, ಐರೋಪ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಶ್ವ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗದ ಅಧ್ಯಯನದ ಅದ್ಯಯನಗಳ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿಟ್ಟಿತ್ತು, ಹೀಗಾಗಿ "ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಆಧುನಿಕ ಪ್ರತಿರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನವರರು ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದವು."
ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಐರೋಪ್ಯರು ಪ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಮಂಗೋಲಿಕಾ(ಮಂಗೋಲದ ಶಾಂತಿ)ದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಲಾರಂಭಿಸಿದರು (ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವೆಂದರೆ, ಪ್ರಾಯಶಃ ಮಾರ್ಕೋ ಪೋಲೋ). ಇದು ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಭಾವ ಐರೋಪ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಐಲ್ಮರ್ ಆಫ್‌ ಮಲ್ಮೆಸ್‌ಬರಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಾರಾಟಗಳು (ಆತ ಗಣಿತವನ್ನು 11ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದನು), ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಿಲ್‌‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಸಿಸ್ಟೆರಿಯನ್ ಪಂಥದ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ ಫರ್ನೇಸ್‌ (ಒತ್ತುಗಾಳಿ ಕುಲುಮೆ)ಯಂತಹ ಲೋಹವಿಜ್ಞಾನದ ಸಾಧನೆಗಳು.

13ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಮುಖ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಲೇಖಕರ ಸಾಕಷ್ಟು ನಿಖರವಾದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅನುವಾದಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದವು. ಇದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತಮಂದಿರಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಚಾರಗಳ ವಿನಿಮಯವಾಗಲು ಆಸ್ಪದಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಆಗ ಈ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ರಾಬರ್ಟ್‌ ಗ್ರಾಸ್‌ಟೆಸ್ಟ್‌, ರೋಜರ್‌ ಬೇಕನ್, ಅಲ್ಬೆರ್ಟಸ್ ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್ ಮತ್ತು ಡನ್ಸ್‌ ಸ್ಕಾಟಸ್ ರಂತಹ ಗಮನಾರ್ಹ ತಾರ್ಕಿಕ ಪಂಡಿತರಿಂದ ವಿಸ್ತೃತಗೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನದ ಹಿಂದಿನವರು, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದವರು, ಗ್ರಾಸ್‌ಟೆಸ್ಟ್‌ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನವನ್ನಾಗಿ ಗಣಿತಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಕಾಣಬಹುದಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಬೇಕನ್ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಪ್ರಯೋಗವಾದಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವನ "ಓಪಸ್ ಮಾಜಸ್‌" ದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದಿತ್ತು. ಪಿಯರೆ ಡ್ಯುಹೆಮ್‌ನ 'ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್‌ಗಳ ಪ್ರಚೋದನಾತ್ಮಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ 1277ರ ನಿಂದನೆಯು ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಶಿಸ್ತಿನ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು,"ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನವು 1277ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎಂಬ ಆತನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಯಾರೂ ಅನುಮೋದಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
14ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಅರ್ಧಭಾಗವು ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೆಲಸಗಳು ನಡೆದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಅವು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬರಹಗಳ ಮೇಲೆ ತಾರ್ಕಿಕ ಪಂಡಿತರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೇ ಇದ್ದವು. ಒಕ್ಕಾಮ್‌ನ ವಿಲಿಯಂ ಮಿತವ್ಯಯ/ಎಚ್ಚರಿಕೆ(ಪಾರಿಸ್‌ಮನಿ)ಯ ತತ್ವವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನು: ನೈಸರ್ಗಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅನಗತ್ಯ ಮೂಲಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಬಾರದು, ಚಲನೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಭಿನ್ನ ವಿಚಾರವಲ್ಲ, ಅದು ಚಲಿಸುವ ವಸ್ತು ಅಷ್ಟೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು "ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಜೀವಿಗಳ" ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಜೀನ್ ಬರಿಡನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಲ್ ಒರೆಸ್ಮೆ ಅವರಂತಹ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್‌ನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮರುವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಬರಿಡನ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟೈಲ್‌‌ಗಳ(ಗುಂಡು/ಕ್ಷಿಪಣಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಚಿಮ್ಮುವ ವಸ್ತು)ಚಲನೆಯ ಕಾರಣ ರಭಸ/ಚಾಲಕಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದನು ಅದು ಜಡತ್ವದ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯತ್ತ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಯಿತು. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಲೆಕ್ಕಿಗರು(ಕ್ಯಾಲಕ್ಯುಲೇಟರ್ಸ್‌) ಚಲನೆಯ ಗತಿವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು, ಅವರು ಚಲನೆಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆಯೇ ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
1348ರಲ್ಲಿ, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಡೆತ್ (ಬಬೋನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್‌ ಪಿಡುಗು) ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಕೋಪಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಅಗಾಧ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹಠಾತ್ ಅಂತ್ಯ ಬಂದೊದಗಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮರುಶೋಧವು 1453ರಲ್ಲಿ ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ ಪತನದ ನಂತರ ಉತ್ತಮಗೊಂಡಿತು. ಆಗ ಅನೇಕ 
ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದರು. ಅದೇವೇಳೆಗೆ ಮುದ್ರಣದ ಪರಿಚಯವು ಐರೋಪ್ಯ ಸಮಾಜವನ್ನು ಅಗಾಧವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ್ದಿತು. ಮುದ್ರಿತ ಪದಗಳ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಜನಲಭ್ಯವಾಗಿಸಿತು(ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಿಸಿತು) ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳು ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳು ಐರೋಪ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು: ಜೊತೆಗೇ ಬೀಜಗಣಿತದ ಪರಿಚಯವೂ ಪ್ರಭಾವಿಸಿತು. ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಮಾರ್ಗ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದನ್ನು, ಬ್ಲಾಕ್ ಡೆತ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮರುಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಎಂದೂ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. 

ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ
ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳು
ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ