ಭಾಷಾರೀತ್ಯಾ ಮೂರು ಪದಗಳಾದ ಮಂತ್ರ" , ತಂತ್ರ" ಮತ್ತು ಯಂತ್ರ" ಗಳು ಭಾರತದ ಪುರಾತನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಹವಾಗಿವೆ(ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲೂ ಅಂತೆಯೇ). ಮಂತ್ರ" ವು ಪಠಣ ಅಥವಾ "ಜ್ಞಾನ"ವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತಂತ್ರ" ವು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಆಚರಣೆಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಯಂತ್ರ" ವು ಮಾನವನು ಯಾವ ಸಾಧನ (ಅಥವಾ ಯಂತ್ರ)ಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾಗಿಸಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ತಂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ "ಇರುವಿಕೆ-ಅರಿವು-ಆನಂದ" ಅಥವಾ "ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ" ಕ್ಕೆ ಸ್ವಯಂ-ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಸುಷುಪ್ತಿ ಎರಡೂ ಶಕ್ತಿಗಳಿವೆ. "ಪ್ರಕೃತ್ ಇ (ತಿ)" ಅಥವಾ "ನಿಜಸ್ಥಿತಿ"ಯು ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಉಗಮವಾಗುವುದಾದರೂ, ಸತ್ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಅರಿವು, ಶುದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಆನಂದವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಉಗಮವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ "ಮಾಯೆ" ಯು(ಭ್ರಮೆಯು) ನಿಜವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವೈರುದ್ಧ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ; ಅರಿವು ಮತ್ತು ಅರಿವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಹಿತಕರ ಮತ್ತು ಅಹಿತಕರ, ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ. ಇದನ್ನು ಭ್ರಮೆಯೆಂದು ಅರಿಯದಿದ್ದರೆ ಈ ವೈರುದ್ಧ್ಯಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ "ಜೀವ" ವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಬಂಧನ("ಪಶು" )ದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳಾದ ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ, ಉಗಮವಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ. ನಿಜಸ್ಥಿತಿಯು ಶುದ್ಧ ಅರಿವಾಗಿಯೇ, ಶುದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿಯೇ ಹಾಗೂ ಶುದ್ಧ ಆನಂದವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರವು ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ತಂತ್ರವು ಸ್ವಯಂ ವಿಶ್ವ-ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ "ಜೀವ" ಎರಡೂ ಸತ್ಯವೇ ಎಂದು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರವು ವೇದಾಂತದ ಪ್ರಕಾರಗಳಾದ ಶುದ್ಧ ದ್ವೈತ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಅದ್ವೈತ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. 

ಜಾಗೃತಿ ಅಥವಾ "ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಅಲೆ"ಯು "ಮಾಯೆ" ಯ ಅರ್ಧ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸುಷುಪ್ತಿ ಅಥವಾ "ಮರಳುವ ಅಲೆ" "ಜೀವ" ವನ್ನು ಮೂಲದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸತ್ಯದ ಬೇರುಗಳತ್ತ ಒಯ್ದು ಅನಂತತೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ತಂತ್ರವು "ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಅಲೆ"ಯನ್ನು "ಮರಳುವ ಅಲೆ"ಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೋಧಿಸುವುದೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದ್ದು, "ಮಾಯೆ" ಯ ಬಂಧನದಿಂದ "ಮೋಕ್ಷಕಾರಕ" ಅಥವಾ "ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ"ದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಎರಡು ತಂತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ: "ಯಾವುದರಿಂದ ಒಬ್ಬನು ಬೀಳುತ್ತಾನೋ ಅದರಿಂದಲೇ ಅವನು ಏಳಬೇಕು," ಮತ್ತು "ಕೊಲ್ಲುವ ವಿಷವೇ ಜಾಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಮೃತವಾಗುವುದು."

ಕ್ರಮ
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು
ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ
ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಸುಷುಪ್ತಿ