ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾಪನ ಸಾಧನಗಳು ಅಂತರ್ಬೋಧೆಯ ಗ್ರಹಿತದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ವಿಭಾಗೀಯ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ ರೇಖೀಯ ದೂರ ಮತ್ತು ಕೋನಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು, ಅಲ್ಲದೇ ತೂಕ ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ ಗುರುತ್ವ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಅಳೆಯಲು "ಮಾಪನಾಂಕ ನಿರ್ಣಯ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎರಡು ಪ್ರಕಾರದ ಅಳತೆ ಮಾಪನಗಳಿವೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳ ಮೂಲಗಳು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಸುಮಾರು 1800ADರವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಈ ಮಾಪನಾಂಕದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿವೆ. 

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಪರೋಕ್ಷ ಮಾಪನದ ವಿಸ್ತೃತ ಅಳತೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಪರೋಕ್ಷ ಮಾಪನವನ್ನು ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನೇರ ಮಾಪನಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡ ಮಾಪನ ಮೊದಲ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. 

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಮೊದಲು, ದ್ರವಸ್ಥಿತಿಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವ ಮಾನೊಮೀಟರ್‌ ಸಾಮಾನ್ಯ ಒತ್ತಡ ಅಳೆಯುವ ಸಾಧನವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಗೆನ್‌ ಬೋರ್ಡನ್‌, ಆತನಬೋರ್ಡನ್‌ ನಳಿಗೆ ಒತ್ತಡ ಅಳತೆಯ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಪನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತುಂಬಿದನು. 

ಎಡಗಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ನೇರ ಸೂಚ್ಯಾಂಕ ದ್ರವಸ್ಥಿತಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಮಾನೊಮೀಟರ್‌ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ, ಅಜ್ಞಾತ ಒತ್ತಡವು ಮಾನೊಮೀಟರ್‌ U-ಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಎಡಗಡೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರವವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. (ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾತ ನಿರ್ವಾತ ಪ್ರದೇಶವು ಕೊಳವೆಯ ಮೇಲ್ಗಡೆ ದ್ರವವನ್ನು ತಳ್ಳುವುದು) ಕೊಳವೆಯ ನಂತರವಿರುವ ಉದ್ದದ ಅಳತೆಯು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು. U-ಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಬಲಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನೊಮೀಟರ್‌ನ ತೆರೆದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು. ಎತ್ತರದ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಲ್ಲಾದ ಪರಿಣಾಮ"H" ವಾಯುಮಂಡಲದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾತಪ್ರದೇಶದ ನೇರ ಮಾಪಕವಾಗಿದೆ. ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾತಪ್ರದೇಶದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯು H=0 ಆಗಿರುವುದು. ಸ್ವಯಂ-ಅನ್ವಯಿತ ಮಾಪನಾಂಕ ನಿರ್ಣಯವು ಒಂದೇ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸೊನ್ನೆಗೆ ಹೊಂದಿಸಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಲಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾದ ಬೋರ್ಡನ್‌ ನಳಿಗೆಯು applied ಒತ್ತಡ entering from the bottom on the silver barbed pipe tries to straighten a ಬಾಗಿದ ನಳಿಕೆ (ಅಥವಾ ನಿರ್ವಾತ ಪ್ರದೇಶ tries to curl the ನಳಿಕೆ to a greater extent), moving the free end of the ನಳಿಕೆ that is mechanically connected to the pointer. ಪರೋಕ್ಷ ಮಾಪನವು ಮಾಪನಾಂಕದ ಒಳ ಅಳತೆಯ ನಿರ್ಣಯವನ್ನಾಧರಿಸಿ, ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ನಿರ್ವಾತಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಅಳೆಯುವುದು. ಯಾವುದೇ ಸ್ವಯಂ-ಮಾಪನಾಂಕ ನಿರ್ಣಯ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೂನ್ಯ ಒತ್ತಡ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು.

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಮಾಪನವನ್ನು ಮಾಪನಗಳ ಮೌಲ್ಯಿಕತೆಯ (validity) ನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸುವರು.

USನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್‌ ಅನ್ನು ಹಲವರು ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಹೂಜಿಯಷ್ಟು ಖರೀದಿಸಿ, ಗೋಚರಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆವರ್ತಕ ಫ್ಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳು ಪರೋಕ್ಷ ಪರ್ಯಾಯಗಳಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದವು. ಮೇಲೆ ಬಲಗಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದಂತೆ (ದರ ಪಟ್ಟಿ ನೊಂದಣಿ ಮೇಲೆ) ಅರೆಗೋಳಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ಪಂಪ್‌ ಮಾಡಿದಂತೆ ಫ್ಲೋಮೀಟರ್‌ನ ಅಲಗು ತಿರುಗುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸುಮಾರು 1970ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಕಿಟಕಿ ಮಾದರಿಗಳು ಮೂಲೆ ಸೇರಿದವು. ಮಾಪನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿತ್ತು.

ಪರೋಕ್ಷ ಮಾಪನ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಒಳ ಆಳತೆ ಅಥವಾ ಮಾಪನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಹಿತವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಂಶಗಳು ಮಾಪನಾಂಕ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಇಂದು ಬಳಸುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಪನ ವಿಧಾನಗಳು ಪರೋಕ್ಷ ಮಾಪನ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿವೆ.

ಮಾಪನಾಂಕ(ಅಳತೆಯ ಅಂಕಿಗಳ) ನಿರ್ಣಯ ವಿರೋಧಾಭಾಸ
ಸಲಕರಣೆ ಮಾಪನಾಂಕ ನಿರ್ಣಯ
ಗುಣಮಟ್ಟ
ಇತಿಹಾಸ