ಎರಡನೇ ಪ್ಯುನಿಕ್ ಯುದ್ಧ ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಜಾಮಾ ಕಾಳಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ನರ ಅಶ್ವದಳ ಬಲಾಢ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ತೇಜ್‌ ಕಾಲ್ದಳದಲ್ಲಿ ಬಲಾಢ್ಯತೆ ಮೆರೆದಿತ್ತು. ರೋಮನ್ ಅಶ್ವದಳದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಮ್ಯಾಸಿನಿಸಾ ವಂಚನೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಐಬೇರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತೇಜ್ ಪರವಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಕಾರ್ತೇಜ್ ಮಿತ್ರ ಸಿಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ನೊಂದಿಗಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷದಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿ ನೀಡುವ ಭರವಸೆಯಿಂದಾಗಿ 206 BCಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಸ್ಥಾನ ಬದಲಿಸಿದ. ಈ ದ್ರೋಹದಿಂದ ಕಾರ್ತೇಜಿಯನ್ನರಿಗಿದ್ದ ಅನುಕೂಲ ಸಿಪಿಯೋ ಆಫ್ರಿಕಾನಸ್‌ಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿನ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ನಂತರ ಕುಸಿದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಬಳಲಿಕೆಯನ್ನು ಇಳಿವಯಸ್ಸಿಗೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಹ್ಯಾನಿಬಲ್ ಅನುಭವಿಸಿದರೂ,ಕಾರ್ತೇಜಿಯನ್ನರು ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ಅನುಕೂಲ ಪಡೆದಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಬಳಿ 70 ಸಮರಆನೆಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತರಾದರು.

ರೋಮನ್ ಅಶ್ವದಳವು ಕಾರ್ತೇಜಿಯನ್ ಅಶ್ವದಳವನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ರದಲ್ಲೇ ಹೊಸಕಿ ಹಾಕಿ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಗೆಲುವು ಪಡೆಯಿತು.ಕಾರ್ತೇಜಿಯನ್ ಯುದ್ಧದ ಆನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರತ್ವವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ತಂತ್ರಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು. ಸಿಪಿಯೋ ಕಹಳೆಗಳನ್ನು ಊದಿಸಿ ಕಾರ್ತೇಜ್ ನ ಆನೆಗಳನ್ನು ಬೆದರಿಸಿ ಕಕ್ಕಾ ಬಿಕ್ಕಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ತೇಜ್ ಸೈನ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಓಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಸಿಪಿಯೋನ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಆನೆಗಳು ರೋಮನ್ನರ ಬದಲು ಕಾರ್ತೇಜ್ ಸೈನಿಕರನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದವು ಎಂದು ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಹಣಾಹಣಿ ಕಾಳಗ ನಡೆಯಿತು. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾನಿಬಲ್ ಈ ಕಾಳಗವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದ. ಆದರೆ, ಸಿಪಿಯೋ ತನ್ನ ಕಾಲ್ದಳ ಮತ್ತು ಅಶ್ವದಳಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಿ, ಕಾರ್ತೇಜ್ ಅಶ್ವದಳವನ್ನು ಸದೆಬಡೆದನು. ನಂತರ, ಹ್ಯಾನಿಬಲ್ ನ ಸೈನ್ಯದ ಹಿಂದಿನ ಸಾಲಿನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ. ಎರಡೂ ಕಡೆಯಿಂದಾದ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಕಾರ್ತೇಜ್ ನ ಸುಸಂಘಟಿತ ಸೈನ್ಯವು ಒಡೆದು ಕುಸಿಯಿತು. ಕಾರ್ತೇಜ್ ನ ಪ್ರಬಲ ದಂಡನಾಯಕ ಸೋತ ನಂತರ, ಆ ಸೈನ್ಯವು ರೋಮ್ ಸೋಲನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ರೋಮ್‌ಗೆ ಶರಣಾಗದೇ ವಿಧಿಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ತೇಜ್ ತನ್ನ 20,000 ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತಲ್ಲದೆ, ಇನ್ನೂ 15,000 ಸೈನಿಕರು ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಆದರೆ, ರೋಮನ್ನರ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 1,500 ಸೈನಿಕರು ಸಾವಪ್ಪಿದ್ದರು. ಈ ಸೋಲಿನಿಂದಾಗಿ ಕಾರ್ತೇಜ್ ನ ಜನರಿಗೆ ಹ್ಯಾನಿಬಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಗೌರವ ಹೊರಟುಹೋಯಿತು. ಇದು ಎರಡನೇ ಪ್ಯುನಿಕ್ ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯ ಕಾಳಗವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ರೋಮ್ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿತು. ಕಾರ್ತೇಜ್ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಬಲಾಢ್ಯತೆಗೆ ಹೋರಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಸೋಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿತ್ತು.

ಸಮಾಧಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳ
ಎರಡನೇ ಪ್ಯುನಿಕ್ ಯುದ್ಧದ ಮುಕ್ತಾಯ (203-201 BC)
ಜಾಮಾ ಕಾಳಗ
ಇಟಲಿಗೆ ಭೂಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣ