ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿರಾಕರಣವಾದವು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಸವಿಸ್ತರವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ನಿರಾಕರಣವಾದದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರವನ್ನು ನೀಡಿದ ಜರ್ಮನ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ನೀತ್ಸೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತಳಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ. ನಿತ್ಸೆ ಅವರ ಕೆಲಸದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅವರು ಶಬ್ದವನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ನಿರಾಕರಣವಾದವನ್ನು "ನಾವು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಅಸಮ ಅನುಪಾತ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ಇರಬಹುದು ಎನ್ನುವುದರ ನಡುವಿನ ಒತ್ತಡದ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. 
ಜಗತ್ತು, ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಉದ್ದೇಶಿತ ಮೌಲ್ಯ ಅಥವಾ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅಥವ ಇದು ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಹೀಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ನಾವು ನಂಬಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಅವನತಿ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅಧಃಪತನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ನಿರಾಕರಣವಾದವು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಕೂಡ ಅವರು ನಿರಾಕರಣವಾದದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಅದು ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೂ ನಿರಾಕರಣವಾದದ ಸಮಸ್ಯೆಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೀತ್ಸೆ ಮರಣಾನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಅದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ತೀರ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ.

ಜಗತ್ತನ್ನು ಅದರಲ್ಲೂ ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅರ್ಥ, ಉದ್ದೇಶ, ಸಮಗ್ರ ಸತ್ಯ ಅಥವ ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಶೂನ್ಯಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಿತ್ಸೆ ನಿರಾಕರಣವಾದವನ್ನು ವರ್ಗಿಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ನಿತ್ಸೆಯ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವ 'ಜ್ಞಾನವು' ಕೆಲವರಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳಿಂದ ಎನ್ನುವ ಅವರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಇದು ಬರೀ ವಾಸ್ತವಿಕವಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಅರ್ಥ ವಿವರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇವೆ. ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯಿಲ್ಲದೇ ನಾವು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಲಾರೆವು, ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ನಮಗೆ ಇಂತಹದ್ದೊಂದು "ಅಗತ್ಯ" ವಿದೆ. ಮೃತ್ಯುವಿನ ಮುಖಾಂತರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವುದು ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಮೂಲಭೂತ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರುವ ಇದರ ಮೂಲಕ ಜನರು ಜಗತ್ತಿನ ಅನುಭಾವವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರದೇ ಆದ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುಯುತ್ತಾರೆ. ನೀತ್ಸೆ ಅವರು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾದ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಯುತವಾದುದು ಎಂದು ವರ್ಗಿಕರಿಸುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಶ್ನಾಭಾವದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ದುರ್ಬಲ ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುವ ಅರಿವಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಆತೀತವಾಗಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಮೃತ್ಯು ನಮಗೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವನದ ಮುಖಾಂತರ ಸಾಗುವುದಕ್ಕೆ ರಚಿತವಾಗಿದಯೋ ಅಥವಾ "ಬೇರೂರಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ" ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಮಾತನ್ನು ನೀತ್ಸೆ, "ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯರಹಿತ" ಅಥವ "ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ" ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು "ಅಪಾಯದ ಅಪಾಯ"ವನ್ನು ನಿರಾಕರಣವಾದ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. 
ಈ ನಿರ್ಣಯದ ಕಾರಣ ಜನರು ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು, ನೋವು ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲ ಅರ್ಥಗಳ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಶವು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಅಥವ ಸಾಮೂಹಿಕ ನರಮೇಧಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ.

ನಿರಾಕರಣವಾದದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಕುರಿತು ನೀತ್ಸೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ'ಯುರೋಪ್ ನ ನಿರಾಕರಣವಾದ' ಎಂಬ ಅಗ್ರಲೇಖದ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ನೈತಿಕ ತತ್ವಗಳು ಜನರಿಗೆ ನೈಜ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ದೇವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ (ಇದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಇದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ವಾದಿಸುತ್ತದೆ.) ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜ್ಞಾನವಿರುವ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ ನಿರಾಕರಣವಾದದ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಮೂಲರೂಪ. ನಿರರ್ಥಕ ನಿರಾಶೆಯ ಭಾವದ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ ಪ್ರತಿವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇದು ಇದೆ. ಅದನ್ನು ಅದು ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯದೆಡೆಗಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಟಿಯನ್ ಧರ್ಮವು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಅದರ ಪ್ರಳಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತಾಗಿತ್ತು. 
ಹೀಗಾಗಿ ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀತ್ಸೆ ನಾವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಾಚೆಗೆ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಅದರಿಂದ ಬಲುದೂರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವುದು ಅಷ್ಟೆ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಎಕೆಂದರೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮವು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆರಿಸಿದೆ. 
ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಳಯವು ಸತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಸಂದೇಹದಾಚೆ ಸಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೀತ್ಸೆ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
"ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಸಮ್ಮತಿ ಇರುವಂತಹ " ಇದರೊಂದಿಗೆ ನೀತ್ಸೆ ಅವರ ನಾಸ್ತಿಕವಾದವನ್ನು ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. 
ಅವನ ಪ್ರಕಾರ, ವೈದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಅಥವ ಎಲ್ಲ ಮಾನವೀಯ ಉಪಾಯಗಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಮನುಷ್ಯನ ಉಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ನಷ್ಟವು ಮೌಲ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದರ್ಶವಾದದ ತಿರಸ್ಕಾರ ಕೂಡ ನಾಸ್ತಿಕವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಕೆಂದರೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅನುಭವಾತೀತವಾದ ಆದರ್ಶಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನಾಸ್ತಿಕವಾದಿ ನಂಬುವ ಹಿಂದಿನ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 

ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲ ಅರಿಯುವಲ್ಲಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ವೈಫಲ್ಯವು ನೀತ್ಸೆ ಅವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ "ಪೌರುಷ ವಿಜ್ಞಾನ" ದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹುಚ್ಚನ ಕುರಿತ ನಾಣ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಗಿದೆ. 
ವಿಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಕಾರಣ ದೈವದ ಮೃತ್ಯು ಎನ್ನುವ ಹೇಳಿಕೆ ಅದರಲ್ಲೂ " ನಾವು ಅವನನ್ನು ಸಾಯಿಸಿದೇವು" ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ತತ್ವಗಳ ಸ್ವ-ನಾಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. 
ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನೀತ್ಸೆ ಮನುಷ್ಯ ವಿಕಸನವಾದದ ಉತ್ಪನ್ನ ಎಂದು ತೋರಿಸಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಕಾರಕವಲ್ಲ. ಕ್ರಿಶ್ಟಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ದೈವ ಸಿದ್ದಾಂತ ಬಹಳ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಶ್ವರವಾದಕ್ಕೆ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಾರದು.
ಇದನ್ನೇ ನೀತ್ಸೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಎಂದು ಕೂಡ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೋವು ನಿವಾರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇಚ್ಚೆಗಳನ್ನು ತನ್ನಿಂದ ತಾನೇ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅದು ವಾದಿಸುತ್ತದೆ. 
ಅರ್ಥ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಂತಹ ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನೀತ್ಸೆ 'ಜಡತ್ವ ನಾಸ್ತಿಕವಾದ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಸ್ಕೊಫೆನಹೌರ್ ಅವರ ಸ್ಕೊಪೆನಹೌರ್ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುವುದು ನಾಸ್ತಿಕವಾದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದರೂ ನಾಸ್ತಿಕವಾದಿ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. 

ನಿರಾಕರಣವಾದದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕುರಿತ ನೀತ್ಸೆ ಸಂಬಂಧ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ನಿರಾಕರಣವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತೀರ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಾದ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯು " ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ"ನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. 
ಅಲ್ಲದೇ ನಿರಾಕರಣವಾದ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಅದು ನೀಡುವ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಎರಡಕ್ಕೂ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಖವಾಗಿರುವಂತೆ "ನಿರಾಕರಣವಾದ ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯ, ಮಾನವೀಯತೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಆಳವಾದ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 
ಮನುಷ್ಯ ಅಂತಹುದರಿಂದ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಯೇ, ಆತ ಈ ವಿಷಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆಯೇ ಎಂಬುದು ಆತನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ!" ನಾಸ್ತಿಕವಾದದಿಂದ ಹೊರಬರುವುದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಒಂದೇ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ನಿಜವಾದ ಬುನಾದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ."" 

ಅದರ ಪಸರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಅವರು ಅದರ ನಿರ್ಗಮನ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೆ ವೇಗದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಸ್ವನಾಶದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾದರಿಯ ನಾಸ್ತಿಕವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಲಿದೆ ಎಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದ ನಾಶದ ನಂತರ ಯಾವುದು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ಇದರ ಹಿಂದಿನಿಂದ ನಶ್ವರವಾದ ಕೂಡ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. 
ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬರುವ 'ಸಕ್ರಿಯ ನಾಸ್ತಿಕವಾದ'ವು ಹೊಸತನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬದಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ನಾಸ್ತಿಕವಾದದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀತ್ಸೆ "ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಚಿಹ್ನೆ" ಎಂದು ವರ್ಗಿಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹಳೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ನಾಶವು ಹಲಗೆಯ ಮೇಲಿರುವುದನ್ನು ಅಳಿಸಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಆಗಿದೆ.ಜಡತ್ವದ ನಾಸ್ತಿಕವಾದವು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಳೇ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಂದ ದೂರ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಸವ್ಯದ ಮಾರ್ಗ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. 
ಈ ರೀತಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹಳೇ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಹನನ ಮತ್ತು ನಾಸ್ತಿಕವಾದದ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವುದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಕ್ರಿಯ ನಾಸ್ತಿಕವಾದವು ನೀತ್ಸೆ ಅವರ ಕರೆಯುವ 'ಮುಕ್ತ ಆತ್ಮ' ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತ ಕ್ರೈಸ್ತ್ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಜರಾತೃಷ್ಟನ ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ಆತನು ತನ್ನದೇ ಆದ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಂದರ ಕುಸುರಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತಹ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದನು.

ಕೀರ್ಕಿಗಾರ್ಡ್‌‍
ನೀತ್ಸೆ
ನೀತ್ಸೆ ಕುರಿತ ಹೈಡೆಗ್ಗರ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ದಾದಾ ಚಳುವಳಿ