ಭರತ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯಾದ ರಾಜ. ರಾಜನಾಗಿಯೂ ತುಂಬಾ ಯಶಸ್ವಿ. ದೇಶವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿ ಆಳಿದ. ಕೊನೆಗೆ ವಿರಕ್ತನಾಗಿ ಎಲವನ್ನೂ ತೊರೆದು ಕಾಡಿಗೆ ತೆರಳಿದ.
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಿಂಕೆಯು ನೀರು ಕುಡಿಯಲೆಂದು ಬಂತು. ತುಂಬು ಗರ್ಭಿಣಿ. ಇನ್ನೆÃನು ನೀರಿಗೆ ಬಾಯಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಬೀಕರವಾದ ಸಿಂಹದ ಘರ್ಜನೆಯೊಂದು ಕೇಳಿಸಿತು. ಭಯದಿಂದ ಜಿಂಕೆ ನೆಗೆಯಿತು. ನೆಗೆಯುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭ ಜಾರಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತು. ಪುಟ್ಟ ಜಿಕೆಯ ಮರಿ. ತಾಯಿ ಜಿಂಕೆ ಸಿಂಹಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿ ಓಡುತ್ತಾ ಸತ್ತಿತು. ಅನಾಥವಾದ ಜಿಂಕೆ ಮರಿಯನ್ನು ಭರತ ತಂದು ಸಾಕಿದ.
ತಾನು ಹಿರಿಯ ಜ್ಞಾನಿ ಆದರೇನು..? ಜಿಂಕೆ ಮರಿಯ ಮೋಹ ಅವನನ್ನು ಮುತ್ತಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ತಿನ್ನಿಸುವುದು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡುವುದು, ಪ್ರತೀ ಕ್ಷಣವೂ ಅದರದೇ ಚಿಂತೆ.
ಸಾಯೋ ಕ್ಷಣ ಸಮೀಪಿಸಿತು. ಆದರೂ ಭರತನಿಗೆ ಜಿಂಕೆ ಮರಿಯದೇ ಚಿಂತೆ. ಇನ್ನಾರು ಗತಿ ಈ ಜಿಂಕೆ ಮರಿಗೆ ತನ್ನ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿ ಸಾಕುವವರು ಯಾರು? ಇದೇ ಅನುಕಂಪ, ಅದೇ ಧ್ಯಾನ. ಹೀಗೆ ಜಿಂಕೆ ಮರಿಯನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಲೇ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತಾನೂ ಜಿಂಕೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಸಾಯೋ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಾವೇನನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತೆÃವೆಯೋ ಅದನ್ನೆÃ ಪಡೆಯುತ್ತೆÃವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಶಾಸ್ತçಕಾರರು. ಭರತ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ.
ಇಂಥ ಅಪೂರ್ವ ಸಂದರ್ಬದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಜನ್ಮದ ಸ್ಮçತಿ ಇರುವುದುಂಟು. ಜಿಂಕೆಯಾದ ಭರತನಿಗೆ ಹಾಗೆ ಆಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಜನ್ಮದ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಆತನಿಗೆ ವಿರಕ್ತಿ. ಋಷಿಗಳ ತಪೋವನದಲ್ಲೆÃ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಾ ಒಂದು ದಿನ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾ ಮಾಡಿದ.
ಮತ್ತೆ ಸಿಂಧೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಇಲ್ಲೂ ಅವನಿಗೆ ಭರತ ಎಂದೇ ಹೆಸರು. ಜನ್ಮತಃ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯಾದರೂ ದಡ್ಡರಂತೆ ಅವಧುತನಾಗಿ ಬದುಕಿದ. ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಇದೆ. ಪ್ರದರ್ಶನ ಇಲ್ಲ. ಆನ ದಡ್ಡನೆಂದೇ ತಿಳಿದು ಜಡಭರತ ಎಂದು ಕರೆದರು.

ರಹುಗುಣ
ವಿರಾಗಿ ಜೀವನ
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಉಪದೇಶ