ಭಾವಗೀತೆ ಹ್ರಸ್ವವಾಗಿರಲು ಕವಿಗೆ ಒದಗುವ ಭಾವ ತೀವ್ರತೆಯ ಹ್ರಸ್ವತೆಯೇ ಕಾರಣ ಎನ್ನುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಕವಿಗೆ ಒದಗುವ ಭಾವ ತೀವ್ರತೆ ಸ್ವರೂಪತಃ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಅದು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ ಕಿರಿದಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಂಡ ಕಾವ್ಯವೇ ನಿಜವಾದ ಕಾವ್ಯ, ದೀರ್ಘವಾದುದು ಕಾವ್ಯವೇ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾದವೂ ಒಂದುಂಟು. ಈ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ ಭಾವಗೀತೆಯೇ ನಿಜವಾದ ಕಾವ್ಯ, ಶುದ್ಧ ಕಾವ್ಯ. ಆದಕಾರಣ ಕಾವ್ಯ ಎಂದರೆ ಭಾವಗೀತೆ. ಭಾವಗೀತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಕಾರವೆಂದು ಕರೆಯುವುದು ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಮಾತು. ಹಾಗಾದರೆ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ನಾಟಕಾದಿಗಳಿಂದ ರಸಾನುಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆ ಎಂದರೆ ಈ ವಾದದ ಉತ್ತರ ಹೀಗೆ : ಮಹಾಕಾವ್ಯವೋ ನಾಟಕವೋ ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಕವಿ ಒಂದು ಸಿದ್ಧವಸ್ತು ಕುರಿತು ಪರಿಭಾವಿಸಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ತೀವ್ರ ರಸಲಕ್ಷಣಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಂದು ಸರಣಿ ಮಾತ್ರ. ಮಹಾಕಾವ್ಯ ನಾಟಕಾದಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅನೇಕ ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ತುಣುಕುಗಳ ಪರಂಪರೆ, ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನಡುನಡುವೆ ಗದ್ಯವೆಂಬಂಥ ಕೊಂಡಿಗಳು ಸೇರಿಸಿರುತ್ತವೆ ಅಷ್ಟೆ. ಆದಕಾರಣ ಎಲ್ಲ ಕಾವ್ಯವೂ ಭಾವಗೀತೆಯೇ. ಇದು ಒಂದುವಾದ. ಈ ವಾದ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ. ನಿಜ, ಮಹಾಕಾವ್ಯ ನಾಟಕಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕವಾದ ಭಾಗಗಳು ಉಂಟು; ಆದರೆ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ನಾಟಕಾದಿಗಳು ಕೇವಲ ಇಂಥ ಭಾವಗೀತಾತ್ಮವಾದ ಭಾಗಗಳ ಒಂದು ಹೆಣಿಗೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಪ್ಪತಕ್ಕಮಾತಲ್ಲ. ಮಹಾಕಾವ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಶಕ್ತಿ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ, ದೃಷ್ಟಿ, ಉದ್ದೇಶ ಇವು ಭಾವಗೀತೆಯ ಕವಿಗೆ ಇರುವ ಶಕ್ತಿಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಇವುಗಳಿಂದ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಬೇರೆಯ ಸ್ವರೂಪದ್ದೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.

ಭಾವಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಸ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಲು ಮಹತ್ತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಇಂಥದೇ ವಸ್ತುವಾಗಬೇಕು, ಇಂಥದೇ ರೀತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ನಿರ್ಬಂಧ ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಭಾವಗೀತೆಯ ಕವಿಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ರಸನಿಮಿಷ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ರಮ್ಯ ವಿವರ, ದುರ್ದಮ್ಯವಾಗಿ ಉಕ್ಕಿ ಬರುವ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಭಾವನೆ, ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಒಂದು ವಿಚಾರ, ಮನುಷ್ಯ ಜೀವನದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಘಟನೆ ಯಾವುದೇ ಆದರೂ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಗಿ ಕವಿಯ ಭಾವದಲ್ಲಿ ಪುಟಗೊಂಡು ಗೀತವಾಗಿ ಮೂಡಬಹುದು ಎಂಬ ಸಂಗತಿ ಹೊಸದು. ಜೊತೆಗೆ ಹಾಗೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯೂ ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ತರುವುದರಲ್ಲಿ ಅದು ತಾಳಿದ ಹಲವು ರೂಪಗಳೆಂದರೆ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರದ ಭಾವಗೀತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಗಾಥ, ಚರಮಗೀತೆ, ಸುನೀತ ಮತ್ತು ಕಥನ ಕವನಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುನೀತ ಅಥವಾ ಸಾನೆಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರಚನೆಯಲ್ಲಿರಬಹುದಾದ ಬುದ್ದಿ ಪ್ರಧಾನತೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಕಥನ ಕವನಕ್ಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ ದೀರ್ಘತೆಯಿಂದ ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಭಾವಗೀತೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ
ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಭಾವಗೀತೆ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ