ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಚನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಐರಿಷ್‌ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಏಮೊನ್‌ ಡಿ ವ್ಯಾಲೆರಾ ಮುಂದಾಳತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದ ವಿರೋಧಿ ಪಡೆಗಳು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿ ನೀಡುವುದರಿಂದ, ತಾವು ನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದ 1919ರ ಸ್ಥಿತಿಯ ಐರಿಷ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು "ರದ್ದು" ಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರು. ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಬೆಂಬಲವಿದ್ದರೂ, ಸಹ, ಜನರು ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಲು ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದವು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ನ ಅಂಗವಾಗಿರುವುದು, ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸತ್‌ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜನಿಗೆ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದ-ವಿರೋಧಿ ಪಡೆಗಳು ಭಾವಿಸಿದವು. ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ,ವಿಕಸಿಸುವ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಂದವು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮೈಕಲ್‌ ಕಾಲಿನ್ಸ್‌ ಮುಂದಾಳುತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದ-ಪರ ಪಡೆಗಳು ವಾದಿಸಿದವು.

ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಐರಿಷ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ ಆರ್ಮಿ (ಐರಿಷ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ ಭೂಸೇನೆ) (IRA) ಎರಡು ವಿರೋಧಿ ಬಣಗಳಾಗಿ ಇಬ್ಭಾಗವಾದವು. ಒಂದು ಬಣವು ಒಪ್ಪಂದದ ಪರ IRA ಇನ್ನೊಂದು ಬಣವು ಒಪ್ಪಂದದ ವಿರುದ್ಧIRA. ಒಪ್ಪಂದದ ಪರ IRA ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ನೂತನ ಐರಿಷ್‌ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೂ, ಒಪ್ಪಂದ-ವಿರೋಧಿ IRAನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಧಿಪತ್ಯ ರಚನೆಯ ಕೊರತೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸ್ವರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಕಾಲಿನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಅವನ ಒಪ್ಪಂದ-ಪರ ಪಡೆಗಳು ಬೃಹತ್‌ ಸೇನೆಯನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲು ಶಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ 1922ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಭೂಸೇನೆಯ ಐರಿಷ್‌ ದಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ(WWI )ಯೋಧರಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದದ-ಪರ ಪಡೆಗಳು ಒಪ್ಪಂದ-ವಿರೋಧಿ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದವು. ಬ್ರಿ‌ಟನ್‌ನಿಂದ ಫಿರಂಗಿ, ವಿಮಾನಗಳು, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬಂದೂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳಪೂರೈಕೆಯಿಂದ ಒಪ್ಪಂದ-ಪರ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರಕಿತು. ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯ ಪಡೆಗಳು ಮರಳುವುದೆಂಬ ಬೆದರಿಕೆಯು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯದ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿತು. ಒಪ್ಪಂದ-ವಿರೋಧಿ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ("ಅನಿಯಮಿತ(ಅಕ್ರಮ) ಸೈನಿಕರು" ಎಂದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಅನಿಯಮಿತ ಸೈನಿಕರ ಪಡೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದಿಂದಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದ-ವಿರೋಧಿ ಪಡೆಗಳ ಸೋಲಿಗೆ ಹಾರಣವಾಯಿತು.

ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ಐರಿಷ್‌ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಶಾಂತಿಯುತ ಪುನರ್‌ಏಕೀಕರಣದತ್ತ ಒಲವು ತೋರಿದವು. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ದಿ ಟ್ರಬಲ್ಸ್‌ ಎನ್ನಲಾದ, ಅರೆಸೈನಿಕ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಭೂಸೇನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಘರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸಿತು. ಬೆಲ್ಫಾಸ್ಟ್‌ ಒಪ್ಪಂದ ಎಂಬ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು 1998ರಲ್ಲಿ ಗಡಿಯ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮತದ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಂಗವಾಗಿ, ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಶಾಂತಿ ಇತ್ಯರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಐರಿಷ್‌ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ
ಮಿಲಿಟರಿ (ಸೇನೆ)
ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು
ಭೌಗೋಳಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ