ಪೂರ್ವ ವೈದಿಕ ಆರ್ಯರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಾಗಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿದ್ದರು. ಒಂದು ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಮುಖಂಡನನ್ನು "ರಾಜ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಜನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯು "ಸಭೆ" ಮತ್ತು "ಸಮಿತಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪರಿಷತ್ತುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಬಂಧಿತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಂಡಲಗಳು ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಭಾಗಶಃ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿದ್ದವು. ರಾಜನು ಅವುಗಳ ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸಿಂಹಾಸನ ಏರುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಎರಡೂ ಮಂಡಲಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಸಭೆಯು ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷರ ಕೂಟವೆಂದು, ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಯು ಎಲ್ಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬುಡಕಟ್ಟುವಾಸಿಗಳ ಕೂಟ ಎಂದು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸನು ಸಿದ್ಧಾಂತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಆನುವಂಶಿಕ ಮುಖಂಡರನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಪರಿಷತ್ತುಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ರಾಜನು "ಸಭಾಸದ"ರು ಮತ್ತು "ಗ್ರಾಮಣಿ"ಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮೂಲಭೂತ ಆಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಬುಡಕಟ್ಟನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ರಾಜನ ಮುಖ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. "ಪುರೋಹಿತ", "ಸೇನಾನಿ", "ದೂತ"ರು, "ಸ್ಪಶ"ರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವನಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪುರೋಹಿತನು ಸಮಾರಂಭಗಳು ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಮಾಟಮಂತ್ರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಉತ್ತರ ವೈದಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಏಕೀಕರಣಗೊಂಡವು. ಈ ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಆಳಲು ನೆರವಾಗಲು, ಮತ್ತು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ರಾಜರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪುರೋಹಿತರು ವೈದಿಕ ಸೂಕ್ತಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳ ಹೊಸ ಸಮೂಹವನ್ನು (ಈಗಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಶ್ರೌತ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳು) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ರಾಜನನ್ನು ಸಮಾಜ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾಲಕ ಮತ್ತು "ರಾಷ್ಟ್ರ"ದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಕಾಣಲಾಯಿತು. ಆನುವಂಶಿಕ ರಾಜತ್ವ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಶುರುವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ರಾಜನಾಗಲು ಯೋಗ್ಯನಾದವನನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ರಥದ ಓಟಗಳು, ದನದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಗಳು, ಮತ್ತು ಪಗಡೆ ಆಟದಂತಹ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ನಾಮಮಾತ್ರವಾದವು. ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗಳು ತನ್ನ ಜನರ ಮೇಲೆ ರಾಜನ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಅವನನ್ನು "ಸಾಮ್ರಾಟ"ನೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಜನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿತು. ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಕಾಣಿಕೆಯ ಅರ್ಪಣೆಯು ("ಬಲಿ") ಕಡ್ಡಾಯದ ತಲೆಗಂದಾಯವಾಯಿತು; ಆದರೆ, ತೆರಿಗೆ ಸಂದಾಯದ ಸಂಘಟಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರದ ವೈದಿಕ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ, ರಾಜನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಧಿಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇಳಿಯಿತು. ಉತ್ತರ ವೈದಿಕ ಕಾಲದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, "ರಾಜ್ಯ"ಗಳು, "ಗಣ" ಅಥವಾ "ಸಂಘ", ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಂತಹ ಭಿನ್ನ ಬಗೆಯ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದವು.

ಸಮಾಜ
ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಧರ್ಮ