ನ್ಯಾಸ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಇಡು ಗಂಟು, ಇಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕøತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ನ್ಯಾಯಿಕ ಕಲ್ಪನೆ ಇತ್ತೆಂಬುದೂ ಅದು ಒತ್ತೆಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದೂ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಸವಾಗಿ ಇಡುವುದರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಈಗಿನ ನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುವಂಥ ವೈಧಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಕರ್ತನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇಂಥದು. ಇಸ್ಲಾಮೀ ನ್ಯಾಯದಲ್ಲೂ ನ್ಯಾಸದಂಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ-ಮೃತ ತಂದೆಯ-ಸ್ವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಪಾಲು, ಗಂಡನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ-ಹೆಂಡತಿಗೆ ಬರಬೇಕಾದ-ಡೋವರ್ ಹಣ (ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸ್ತ್ರೀಧನ) ಇವು ನ್ಯಾಸಸ್ವತ್ತು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಸಧನಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ.

ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವರ್ಗೀಕರಣ
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ
ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ
ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ