ಈ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಭಾರತವು ತೀರ್ವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ. ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಮಮಸ್ಯೆ ಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿವೆ. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗಗಳು ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿವೆ. ಮಕ್ಕಳು ಪಾಠ ಪ್ರವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದರಂತೆ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಶಿಕ್ಷಕರಿದ್ದರೂ ಬೋಧನೆ ಪರಿಣಾಮಕರಿಯಾಗದೇ ಇಚ್ಛಿತ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ನೌಕರಿಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ ವಿನಃ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಅದನ್ನು ಸದುಪಯೋಗ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿರಾಳವಾಗಿದೆ . ಅನೇಕ ಅನುಭವಿಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಶದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೂಂದಿದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರ್ತಿಭಾ ಪಲಾಯನ ಎನ್ನುವರು. ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯ ಮಾನವತಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಲಿದ್ದು ಯೋಜನೆಗಳು ಸಫಲವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ದುರ್ಬಲತೆಯು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದು ಇಂದಿನ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ತರುಣ/ತರುಣಿಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ದಾರಿ ತೋರದಂತಾಗಿ ಅಸಮಧಾನ ಹೊಗೆಯಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಾರಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ತಪ್ಪು ಗೃಹಿಕೆ ಮತ್ತು ದೋಷಪೂರಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಸರಕಾರವು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಯೋಗಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಅವುಗಳ ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗಲಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಹಾವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಸಾಂಗವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ ಏನೋ ನಿಜ. ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಂಶವನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರೇ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಏನೋ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಖೇದವೆನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಆಸನಗಳಿಲ್ಲ, ಕರಿ ಹಲಿಗೆ ಬಳಪಗಳಿಲ್ಲ. ಸಾಕಷ್ಟು ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತ ಹೋದರೆ, ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗಬೇಕಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಉದ್ದೇಶಗಳು, ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ್ಕ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಭೋಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಯೊಗಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾಗಿವೆ.
ನಮ್ಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಯಿಂದ ನಾವು ಏನನ್ನು ಸಾಧಿಸದವರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನುಭವಗಳು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಾಧಾರವಾದ ಶಿಕ್ಷಣವಿರುವದಿಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಲಕ್ಷದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಮಾಜ-ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಗ್ರಕೋಣೆಯಲ್ಲಿಯ ಕಲಿಕೆಯವರೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಧನಾ-ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕಾದಗಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದವು. ವ್ಯಕ್ತಿಶಃ ಕಲಿಕೆಯಿಂದ ಸಮೂಹ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಾಗುವ ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅನಿವಾರ್ಯ ವೆನಿಸಿದೆ. ಇಂದು ನಮ್ಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಶೈಷವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಎದೆಯಾದರೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಸಾಹದೊಂದಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತಲ್ಲಿದೆ, ೧೯೬೬ರ್ ಕೋಠಾರಿ ಆಯೋಗವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಮಾರ್ಗ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳವಡಿಕೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿವೆ.ಇಂದು ದೂರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ವಿಡಿಯೋಗಳು ನವೀನತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವತ್ತ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತಲಿವೆ. ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಲೆಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿವೆ. ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ. ಮೌಲ್ಯ ಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಂತ್ರಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮವು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಕ್ರಮಾಗತ ಬೋಧನಾ ಸರಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಮಾರ್ಗಗಳ ಬಳಕೆ ಇನ್ನೂ ಆಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದೀಗ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಗಣಕಯಂತ್ರ ಮುಖೇನ ಭೋಧನೆಯನ್ನು ಅಲಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿ.ವ್ಹಿ.ಪಾಠಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಲಿವೆ.
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥ:
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳು / ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು:
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ದಲ್ಲಿರುವ ಹಂತಗಳು:
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಹಾಗೂ ಇಂದು ಅದರ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳು: