ಪಂಚಕುಲವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್‌ ಮತ್ತು ಚಂಡಿಗಢದ ಯೂನಿಯನ್ ಟೆರಿಟರಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಂಬಾಲ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪಂಚಕುಲವು ಅದರ ಸೀಮೆಗಳನ್ನು ಚಂಡಿಗಢ, ಮೊಹಾಲಿ, ಸೊಲಾನ್ ಮತ್ತು ಅಂಬಾಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಪಂಚಕುಲ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಮುಂಗಾರಿನ ಹವಾಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾದ ಬೇಸಿಗೆ, ತಂಪಾದ ಚಳಿಗಾಲ, ಉತ್ತಮ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಗಾಲವಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. (-1 °C ರಿಂದ 43 °C). ಡಿಸೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಜನವರಿಯ ಚಳಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಬ್ಬನಿಯು ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ವೈಪರಿತ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲೂ ಮಳೆಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಳೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮುಂಗಾರಿನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೋರ್ನಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿವೆ. ಘಗ್ಗರ್‌ ನದಿಯು ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಹರಿಯುವ ಏಕೈಕ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಳದ ನೀರಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಘಗ್ಗರ್‌ ನದಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈಗ ಮೂಲ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಈಗ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಸಮುದ್ರದ ವರೆಗೆ ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು. ಇವು ಸಟ್ಲೆಜ್‌ಅನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಲುವೆಯಾಗಿ ರೊಪಾರ್‌ನಿಂದ ದಿಕ್ಕುಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು/ಹೊಳೆಗಳೆಂದರೆ ಘಗ್ಗರ್‌, ಸಿರ್ಸಾ, ಕೌಶಲ್ಯ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶವು ಈಶಾನ್ಯದಿಂದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಇದೆ. ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನದಿಗಳು/ಹೊಳೆಗಳು ರಭಸವಾಗಿ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ತಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರ್ಯಾವೆಲ್‌ಗಳು(ಜಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗರಸುಗಲ್ಲಿನ ಹಾದಿ) ಮತ್ತು ಉರುಟುಗಲ್ಲುಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಿರ್ಸಾ ನದಿಯು ಮಾತ್ರ ಕಾಲ್ಕಾ ಟೆಹ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ(ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ) ಶಿವಾಲಿಕ್ ಹರವಿನ ಯು ಬಾಣದ ರೀತಿಯ ನಿಲುಗಡೆಯ ಮೂಲಕ ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಣ್ಣಿನ ವಿಧಗಳೆಂದರೆ - ತಿಳಿಯಾದ ಕಲಸುಮಣ್ಣು (ಸಿಯೋಟಿ), ಪಿಯೆಡ್ಮಂಟ್ (ಘರ್ ಮತ್ತು ಕಂದಿ), ಸ್ವಾಲಿಕ್ (ಪಹಾರ್), ಸಿಲ್ಟಿಕ್ಲೇ (ನೈಲಿ ಮತ್ತು ಚಾಚ್ರ ದಕಾರ್) ಇತ್ಯಾದಿ.

ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲವು ಬಲಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅರೆ-ಬಲಪಡಿಸಿದ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಗೃಹ ಮತ್ತು ನಿರಾವರಿ ಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭೂಕಂಪನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಭೂಕಂಪನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದವು. ಹಿಮಾಲಯ ಗಡಿಯ ದೋಷ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇದು ಭೂಕಂಪನಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗುವ ಸಂಭವಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

ಭಾಷೆಗಳು
ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಹಂತ 3
ಹಂತ 2