ಖನಿಜಾಂಶರಹಿತತೆಯೊಂದಿಗೆ(ಡಿಮಿನರಲೈಸೇಶನ್) ವರ್ತಿಸಿ ದಂತಕ್ಷಯವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಲ್ಲಿನ ಮೇಲಣ ಲೋಳೆಯಂತಹ ನಿಕ್ಷೇಪ (ಪ್ಲೇಖ್)ದಲ್ಲಿ "ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಕಾಕ್ಕಸ್ ಮ್ಯೂಟನ್ಸ್" ಮತ್ತು "ಲೇಕ್ಟೋಬ್ಯಾಸಿಲ್ಲಸ್" ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ದಂತಕ್ಷಯವು ಒಂದು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಈ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಕಾರ್ಬನ್‌ಯುಕ್ತ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು (ಆರ್ಗಾನಿಕ್ ಆಸಿಡ್) ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುತ್ತವೆ. pH ಮೌಲ್ಯವು ೫.೫ಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಆಮ್ಲವು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಈ ಆಮ್ಲವು ಹಲ್ಲಿನ ಮೇಲಿನ ಪದರ(ಇನಾಮಲ್)ದ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶವಾದ ಕಾರ್ಬನ್‌ಯುಕ್ತ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸಿಪೆಟೈಟ್‌‌ನ್ನು ಕರಗಿಸಿ "ಖನಿಜರಹಿತತೆ" ಎಂಬ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಕ್ಕರೆಯ ಅಂಶಗಳೆಲ್ಲಾ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಕಳೆದುಹೋದ ಖನಿಜಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದನ್ನು ಜೊಲ್ಲುರಸದೊಂದಿಗೆ ಕರಗಿದ ಪರಮಾಣುಗಳಿಂದ "ಮತ್ತೆ ಖನಿಜಾಂಶ" ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ(ರಿಮಿನರಲೈಸ್‌ಡ್). ಖನಿಜಗಳು ನಾಶವಾಗುವ ದರವು ಪುನರ್‌ಖನಿಜೀಕರಣದ ದರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳೇ ತಗಲುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾದ ಹಲ್ಲಿನ ಕುಳಿಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ.
ನೀರಿನ ಫ್ಲೋರೈಡೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಫ್ಲೋರೈಡೀಕರಣದ ವಿಧಾನಗಳು ಜೊಲ್ಲುರಸ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲಿನ ಲೋಳೆಯಂತಹ ದ್ರವ(ಪ್ಲೇಖ್ ಫ್ಲುಯಿಡ್)ಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌ ಪರಮಾಣುಗಳ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಫ್ಲೂರೈಡೀಕಿರಿಸಿದ ನೀರಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಜೊಲ್ಲುರಸದಲ್ಲಿ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಭಾರಿ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌ ಪ್ರಭಲತೆಯು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರಿಗೆ ೦.೦೪ ಮಿಲಿಗ್ರಾಮ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ, ಈ ಫ್ಲೋರೈಡ್ ದಂತಕುಳಿಗಳುಂಟಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ.ಬದಲಿಗೆ ಇವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಹಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲಿನ ಲೋಳೆಯಂತಹ ದ್ರವ(ಪ್ಲೇಖ್ ಫ್ಲುಯಿಡ್)ಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌ ಪರಮಾಣುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕರಗಿದ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸಿಅಪಟೈಟ್‌ಗಳಿರುವಾಗ ಮತ್ತು pH ಮೌಲ್ಯವು ೪.೫ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಇನಾಮಲ್‌ನ ಉಳಿದ ಮೇಲ್ಮೈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಾಪಟೈಟ್‌ನಂತಹ ಪುನರ್‌ಖನಿಜೀಕರಣದ ಪದರವುಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಪದರವು ಮೂಲ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸಿಅಪಟೈಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಮ್ಲನಿರೋಧಕತೆಯ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುನರ್‌ಖನಿಜೀಕರಣದಿಂದ ತಯಾರಾದ ಇನಾಮೆಲ್‌ಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲ್ಲು ಮೂಡುವ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಈ ಮೇಲ್ಮೈ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಲೇ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದಂತಕುಳಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪ್ರಭಾವವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಶರೀರದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಫ್ಲೂರೈಡ್‌‌ಗಳೂ ಕೂಡಾ ರಕ್ತದ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾದ ಮೂಲಕ ಜೊಲ್ಲುರಸಕ್ಕೂ, ಬೆಳೆಯದ ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಪ್ಟ್(ದೇಹದ ಕೆಲವೆಡೆ ಕಂಡುಬರುವ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ರಸವನ್ನು ಸ್ರವಿಸುವ ಕುಳಿ) ದ್ರವದ ಮೂಲಕವೂ ಸೇರುವುದರಿಂದ, ಸರಾಸರಿ ಎಷ್ಟು ಕುಳಿವಿರೋಧಿ(ಆಂಟಿಕ್ಯಾವಿಟಿ) ಪ್ರಭಾವವು ಶರೀರದ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಬರುವ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌‌ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕಾದ ಸಣ್ಣ ಅಂಶ. ಅಲ್ಲದೇ, ಈ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌ಗಳು ಹಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಗಳ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ(ದೈಹಿಕ ಕ್ರಿಯೆ)ದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದರಿಂದ, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಇವುಗಳ ಪ್ರಭಾವವು ದಂತಕುಳಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. 

ಎಲ್ಲಾ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪ್ರತೀದಿನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಫ್ಲೂರೈಡ್‌‌ಗಳು ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌ಗಳ ಪ್ರಭಾವವು ಅವಲಂಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸೇವಿಸಿದ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌‌ಗಳ ಸುಮಾರು ೭೦ - ೯೦% ಭಾಗವು ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಹೀರಲ್ಪಟ್ಟು ಶರೀರದ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಶಿಶುಗಳಲ್ಲಿ ಹೀರಲ್ಪಟ್ಟ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌‌ಗಳ ಸುಮಾರು ೮೦-೯೦% ಭಾಗದಷ್ಟು ಶರೀರದಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಉಳಿದವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೂತ್ರದ ಮೂಲಕ ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರೌಢರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೬೦% ಪ್ರಮಾಣದ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌‌ಗಳು ದೇಹದಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೯೯% ಭಾಗವು ಎಲುಬುಗಳಲ್ಲಿ, ಹಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತವೆ.ಮಿತಿಮೀರಿದ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌‌ಗಳು ಫ್ಲೂರೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಫ್ಲೂರೈಡ್‌‌ಗಳ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಂಡ ದೇಶಗಳ ಫ್ಲೂರಿಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನುಂಗಲ್ಪಡುವ ದಂತಮಂಜನಗಳೇ(ಟೂತ್‌ಪೇಸ್ಟ್) ಫ್ಲೂರೈಡ್‌‌ಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಮುಖ್ಯ ಆಕರಗಳು. ದಂತಮಂಜನಗಳ(ಟೂತ್‌ಪೇಸ್ಟ್) ಹೊರತಾದ ಹಲ್ಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಫ್ಲೂರೈಡ್‌ ಮಿಶ್ರಿತ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಫಾಸ್ಪೇಟ್ ಗೊಬ್ಬರಗಳಾದ ಟಾಂಜಾನಿಯದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಗಳನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸುವ ಟ್ರೋನ, ಚಹಾದ ಎಲೆಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚೈನಾದ ಭಾಗಗಳು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಚಹಾ ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯಗಳೇ ಇತರ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌‌ ಆಕರಗಳು. ಬಾರ್ಲಿ, ಕಸ್ಸಾವ, ಜೋಳ, ಅಕ್ಕಿ, ಕೆಸವು (ಟಾರೋ-ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಗಿಡ), ಗೆಣಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಲ ಮೀನಿನ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳಂತಹ ಇತರ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಫ್ಲೂರೈಡ್‌ ಮಟ್ಟವು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಯುಎಸ್‌ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಫ್ಲೋರೈಡ್ ಸೇವನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸೇವಿಸಬೇಕಾದ ಆಹಾರಕ್ರಮದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ, ಸೇವಿಸಬೇಕಾದ ಆವಶ್ಯಕ ಮೌಲ್ಯವು ಆರುತಿಂಗಳ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಎಳೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ೦.೦೧ಮಿ.ಗ್ರಾಮ್‌ನಿಂದ, ೧೯ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ೦.೧೦ಮಿ.ಗ್ರಾಮ್‌ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಎಳೆಯ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ೮ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಫ್ಲೂರೈಡ್ ಸೇವನೆಯ ಸಹನೀಯ(ತಾಳಬಹುದಾದ) ಗರಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟವು ದಿನಕ್ಕೆ ೦.೧೦ mg/kg ಆಗಿದ್ದು ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡವರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ೧೦ mg. ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ಥೂಲ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಉಷ್ಣವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಪ್ರೌಢ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಫ್ಲೂರಿಡೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ದಿನಕ್ಕೆ ೦.೬ಮಿ.ಗ್ರಾಂ ಹಾಗೂ ಫ್ಲೂರಿಡೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ ೨ಮಿ.ಗ್ರಾಂ ಫ್ಲೂರೈಡ್ ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೂ ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚೈನಾದ ಸಿಚ್ವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ಪ್ರತಿದಿನದ ಸರಾಸರಿ ಫ್ಲೂರೈಡ್ ಪ್ರಮಾಣವು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ೮.೯ಮಿ.ಗ್ರಾಂ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ೦.೭ಮಿ.ಗ್ರಾಂ, ಹಾಗೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನಿಂದ ೦.೧ಮಿ.ಗ್ರಾಂ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 

ಮಾನವರ ಜೀವನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅಥವಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಲೂರೈಡ್ ಒಂದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಎಂದು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಸಂದಿಗ್ಧತೆಯಿಲ್ಲದೇ ಇದುವರೆಗೆ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಆಹಾರಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಿತ್ತರಸವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿಡುವ ಮತ್ತು ಕರುಳಿನಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆಯ ಹೀರುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ನಾರಿನಂಶಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಫ್ಲೋರೈಡ್‌ಗಳು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಫ್ಲೋರೈಡ್‌ಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಗೂ ಬಾಯಿಯ ರೋಗಕಾರಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಕ್ರಮದಿಂದ ಅಪಾಯಗಳು ಒದಗಿಬರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಆಹಾರಕ್ರಮವು ಫ್ಲೂರೈಡ್ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. 

ಅನುಷ್ಠಾನ
ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಬಳಕೆ
ಪರ್ಯಾಯಗಳು
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ