ಬೈಬಲ್‍ನ ಸೂಕ್ತೋಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಹಜ್ಜ್’ ಎಂಬ ಅನುಷ್ಠಾನ

 ಜುನೈದ್ ಖಲೀಲ್ ನೂರಾನಿ

ಹಜ್ಜ್ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಪ್ರಧಾನ ಆರಾಧನಾ ಕರ್ಮವಾಗಿದೆ. ಲೋಕ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಹಜ್ಜ್ ಕರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಮಕ್ಕಾದ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡುತ್ತಾರೆ. ಪವಿತ್ರ ಹಜ್ಜ್ ಕರ್ಮವು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರವಾದಿ ಇಬ್ರಾಹೀಂ (ಅಬ್ರಹಾಂ) ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ತ್ಯಾಗಭರಿತ ಜೀವನದ ಸ್ಮರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಹಾಜರಾ (ಹಾಗರಾ) ‘ಸಫಾ-ಮರ್ವ’ ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿಗಾಗಿ ಅಂಡಲೆದದ್ದು ಹಾಗೂ ಪುತ್ರ ಇಸ್ಮಾಈಲ್ (ಇಷ್ಮಾಯೇಲ್) ರನ್ನು ಹೋಮ (ಬಲಿ) ಮಾಡಲು ಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ ತನ್ನನ್ನು ಅದರಿಂದ ಹಿಮ್ಮುಖನನ್ನಾಗಿಸಲು ಬಂದ ಸಾತಾನ್ (ಪಿಶಾಚಿ)ಯನ್ನು ಕಲ್ಲೆಸೆದು ಓಡಿಸಿದ್ದು... ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹಜ್ಜ್ ಕರ್ಮದ ಮೂಲಕ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೈಬಲ್‍ನ ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಆದಿಕಾಂಡ 21,22 ನೇ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಹಜ್ಜ್‍ನ ಕುರಿತಾದ ಹಲವಾರು ಪರಾಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಬೈಬಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸೋಣ.

    “ನಾನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಮಸ್ತ ಜನಾಂಗಗಳನ್ನೂ ಸಕಲ ಭಾಷೆಯವರನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬರಮಾಡುವೆನು. ಅವರು ಬಂದು ನನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನೋಡುವರು.” (ಯೆಶಾಯನು  66:18)

    ಈ ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿಯು (prediction) ಮುಸ್ಲಿಮರ ಹಜ್ಜ್ ಕರ್ಮಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ ಕರಿಯ, ಬಿಳಿಯ ಎಂಬ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಸಕಲ ಜನತೆಯೂ ವಿವಿಧ ಭಾಷಿಕರೂ ಪವಿತ್ರ ಹಜ್ಜ್ ಕರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಮಕ್ಕಾದಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡುತ್ತಾರೆ. ಹಜ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ದೇವ ಮಹಿಮೆಯ ಉದ್ಗಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಹಿಬ್ರೂ ವಂಶಜರು ತಮ್ಮ ಪಿತಾಮಹರಾದ ಅಬ್ರಹಾಮರಿಂದ ವಾರೀಸಾಗಿ ಪಡೆದ ಶಿಲೋಪಾಸನೆಯ (ಶಿಲೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ) ಬಗ್ಗೆ ಬೈಬಲ್ ಪರಾಮರ್ಶಿಸುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆಯಲ್ಲ. ದೇವರಾಧನೆ ಲಕ್ಷ್ಯವಾಗಿಸಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾದ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಲ್ಲಿನ ಬಳಿ ನಡೆಸಲಾಗುವ ದೇವಾರಾಧನೆ ಮಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುಸ್ಲಿಂಗಳ ಹಜ್ ಕರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಥಳುಕು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಜ್ ಎಂಬ ಪದವು ಹಿಬ್ರೂ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಸೆಮಿಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳ ಪದೋದ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹಿಬ್ರೂ ಕ್ರಿಯಾ ಪದವು hಚಿರಿಚಿರಿ  ಹಾಗೂ ಅರಬಿಯ hಚಿರಿಚಿರಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯದ್ದೆ. ಸೆಮಿಟ್ (ಅಬ್ಜದ್ ಹವ್ವಝ್) ಅಕ್ಷರಮಾಲೆಯ ಮೂರನೇ ಅಕ್ಷರವಾದ  gemel ನ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾತ್ರ ಅದರ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಅರಬಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ‘ಜ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಬ್ರೂವಿನಲ್ಲಿ ‘ಗ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಹಗಾಗ್  (haggag) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೋಷೆಯ ನಿಯಮದಲ್ಲೂ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹರ್ಷೋಲ್ಲಾಸ ಹಾಗೂ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಪುಳಕಿತವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಶರವೇಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಎಂದಾಗಿದೆ ಈ ಪದದ ಅರ್ಥ. ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ  ನಡೆಯುವ ಉತ್ಸವ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲೂ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಹಿಗ್ಗ ( higga) ಎಂಬ ಕರ್ಮವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಅನುಷ್ಠಾನಗೈಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.

    ಯಾಕೋಬನು ಬೇರ್- ಶೇಬ ಬಿಟ್ಟು ಖಾರಾನಿಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಯಾತ್ರಾ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ನಿಚ್ಚಣಿಗೆ ದರ್ಶಿಸಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ಆದಿಕಾಂಡದಲ್ಲಿ (ಆದಿಕಾಂಡ 28:10-16) ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

“ಹೊತ್ತಾರೆ ಅವನು ಎದ್ದಾಗ ತಾನು ತಲೆದಿಂಬಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಕಂಬವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅದರ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಹೊಯ್ದನು. ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬೇತೆಲ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟನು.” (ಆದಿಕಾಂಡ 28:18,19)

ದೇವರಿಗೆ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತು ಯಾಕೋಬ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ : “ ನಾನು ಕಂಬವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವ ಈ ಕಲ್ಲು ದೇವರ ಮನೆಯಾಗುವುದು.” (ಆದಿಕಾಂಡ 28:22)

    ಮಗದೊಂದೆಗೆ ಯಾಕೋಬ ಹಾಗೂ ಲಾಬೋನ್ ಸೇರಿ ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನ ರಾಶಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗಿ ಬೈಬಲ್ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

“ಆಗ ಯಾಕೋಬನು ಕಲ್ಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಕಂಬವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಯಾಕೋಬನು ತನ್ನ ಕಡೆಯವರಿಗೆ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಅವರು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ಕುಪ್ಪೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಆ ಕುಪ್ಪೆಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಭೋಜನವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಆ ಕುಪ್ಪೆಗೆ ಲಾಬಾನನು ‘ಯಗರಸಾಹದೂತ’ ಎಂದೂ ಯಾಕೋಬನು ಗಲೇದ್ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಅದಕ್ಕೆ ಮಿಚ್ಪಾ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು.” (ಆದಿಕಾಂಡ 31:45-49).

    ತರುವಾಯ ಅದು ಇಸ್ರಾಯೀಲ್ ಐತಿಹ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮ್ಮೇಳನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಆರಾಧನಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.

    ಮಿಚ್‍ಪಾ ಎಂಬ ಪದದ ಅನುವಾದ ಕಾವಲುಗೋಪುರ ಎಂದಾಗಿದೆ.  ಸೆಮಿಟಿಕ್ ನಾಮಗಳಲ್ಲಿನ  ಂsmಚಿ zಚಿಚಿಜಿ   ಎಂಬ ಬಗೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದಾಗಿದೆ ಇದು. ಇದು ಶಿಲೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಹೊಂದಿರುವ ಸಫಾ (safa) ಎಂಬ ಪುರಾತನ ಪದದಿಂದ ನಿಷ್ಟನ್ನಗೊಂಡ ಒಂದು ಪದವಾಗಿದೆ.  ಒಂದು ಕಟ್ಟಡವನ್ನೋ ಸ್ಥಳವನ್ನೋ ಮಿಚ್‍ಪಾ ಎಂಬ ಪದವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿಲೆಗೆ ಹಿಬ್ರೂವಿನಲ್ಲಿ ಕಯಲಿ ಎಂದೂ ಅರಬಿಯಲ್ಲಿ ಹಜರ್ ಎಂಬುವುದು ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಯೋಗ. ಸಿರಿಯ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಿಪ (kipa) ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಥಳವನ್ನೋ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೋ ಶಿಲೆಯಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸುವಾಗ ಸಫಾ ಎಂಬುವುದು ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಯೋಗ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಒಂದು ಸಫಾ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶ ಎಂಬುವುದೇ ಮಿಚ್ಪಾ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲು ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾದ ಆ ಶಿಲೆಗೆ ಮಿಚ್‍ಪಾ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡುವಾಗ ಸುತ್ತಲೂ ಕಟ್ಟಡಗಳಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. (ಒಂದು ‘ಸಫಾ’ನೆಲೆನಿಂತಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಮಿಸ್ಫಾ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ).

    ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಿಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸ್ಥಳವೂ ಪಾವನ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಪಾವನ ಸ್ಮಾರಕವಾದ ಕಟ್ಟಡದ ಸುತ್ತಲೂ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹಜ್ಜ್ (ಹಿಬ್ರೂವಿನ ಹಿಗ್ಗ) ಅನುಷ್ಠಾನಗೈಯ್ಯುವುದು.

    (ಕೃಪೆ:ಮುಹಮ್ಮದ್ ನೆಬಿ ಬೈಬಲಿಲ್-ಫಾದರ್ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಕೆಲ್‍ದಾನಿ)

ಇದೇ ರೀತಿ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಪಂಚ ಸ್ತಂಭಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೈಬಲ್‍ನ ಪರಾಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಐದನೆಯ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಕಡ್ಡಾಯಕರ್ಮ ಹಜ್ಜ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿಯೂ ದೈಹಿಕವಾಗಿಯೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳವರು ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲೇಬೇಕಾದ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಾನಗರದ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಹೆಸರೇ ಹಜ್ಜ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಜ್ಜ್ ವಿಶ್ವಸಹೋದರತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಾ ಸಮ್ಮೇಳನವಾಗಿದೆ. ಸಕಲ ಮನುಷ್ಯರೂ ಅಲ್ಲಾಹನ ದಾಸರು ಮತ್ತು ಅವನ ಅನುಸರಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾದವರು ಮತ್ತು ಆತನ ಅನುಸರಣೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಾನ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದವರು ಎಂಬ ತಾತ್ಪರ್ಯವನ್ನು ಹಜ್ಜ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯತಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಏಕ ದೇವತ್ವವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಇಸ್ಲಾಂ, ಮಾನವೀಯ ಏಕತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ.

ಜಿಹಾದ್
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕಂಡಂತೆ
ಹಜ್ಜ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು
ಬರ್ನಾಡ್ ಷಾ