ಜೂನ್ ೩೦, ೧೮೯೧, ಕೆನರಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುವರ್ಣ ಅಕ್ಷರ ದಿನವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಶುಭ ದಿನದಂದು “ಕೆನರಾ” ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೀಜವನ್ನು ಆ ಮಹಾನ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಆತ್ಮವಾದ ಶ್ರೀ ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಸುಬ್ಬಾ ರಾವ್ ಪೈ ಅವರು ಬಿತ್ತಿದರು. ನಾಲ್ಕು ದಾರ್ಶನಿಕರು ಕೆನರಾ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ಉದಾತ್ತ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹುಡುಗಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರು ಕೆನರಾ ಬಾಲಕಿಯರ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಗಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರ ಬಗೆಗಿನ ಜನರ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರದೇಶದ ಹೆಂಗಸರು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ದಿನದ ಅಕ್ಕಿಯ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದ ಉದಾತ್ತ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು “ಮುಶ್ತಿ” (ಮುಷ್ಟಿ) ನಿಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. 

ಕೆನರಾ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸಾಹಸ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರವು ಆಗಿನ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆನರಾ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಸಂಘದ ಹಿತೈಷಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಗುಣಾತ್ಮಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುವಂತಹ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗೆಟುಕುವ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ. ಮಂಗಳೂರಿನ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಬೆಂಬಲವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಕೆನರಾ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಕಾಲೇಜು ಕಟ್ಟಡದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಜುಲೈ ೧೨, ೧೯೭೨ ರಂದು ಕಾಲೇಜು ಸಮಿತಿಯ ಹಿರಿಯ ಜೀವನ ಸದಸ್ಯ ಡಾ.ಪಿ.ಪೈ ಅವರು ಹಾಕಿದರು. ಮೂರು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳು, ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಈಗಿನ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದ ದಿವಂಗತ ಯು.ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ನಾಯಕ್ ರವರು. ಕಾಲೇಜು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಜುಲೈ ೦೪, ೧೯೭೩ ರಂದು ಅಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಲಾರ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಟೌಬ್ರೊ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಶ್ರೀ ಹಾಲ್ಕ್ ಲಾರ್ಸೆನ್ ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು.

= ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಗ್ಗೆ =
ಮಂಗಳೂರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಮತ್ತು ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಏಕೀಕರಣದ ನಂತರ ನಗರವು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ. 

ಮಂಗಳೂರು 12 ° -52'N ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 74 ° -49'E ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ಮತ್ತು ಗುರುಪುರ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ಪನ್ವೆಲ್ ಮತ್ತು ಕನ್ಯಾಕುಮರಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಎನ್ಎಚ್ -17, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಎನ್ಎಚ್ -48, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಸೋಲಾಪುರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಎನ್ಎಚ್ -13 ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಬಾಜ್ಪೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನಗರದಿಂದ 15 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದನ್ನು ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. 

ಮಂಗಳೂರು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಮಂಗಳೂರಿನ ಆಂಗ್ಲೀಕರಣಗೊಂಡ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಗರದ ಹೆಸರು. ಇದರ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ರೂಪಾಂತರವೆಂದರೆ ಮಂಗಳಪುರಂ. ಕ್ರಿ.ಶ 715 ರಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಮನಗಲಪುರಂ ಎಂದು ಕರೆದ ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜ ಚೆಟ್ಟಿಯನ್ ಈ ಹೆಸರಿನ ಆರಂಭಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖವೆಂದರೆ 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅರೇಬಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಇಬ್ನ್ ಬಟುಟಾ, ಅವರ ವೃತ್ತಾಂತಗಳು ಮಂಗಳೂರನ್ನು ಮಂಜಾರೂರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಗುಣಿತದಲ್ಲಿನ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಅರೇಬಿಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯ ನಡುವಿನ ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಅಂತರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 

ಮಂಗಳದೇವಿ ದೇವಿಯ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ನಗರವು ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಎಂದರೆ ಮಂಗಳ ನಗರ ಎಂದರ್ಥ ದಂತಕಥೆ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರ ಪ್ರಕಾರ, ನಾಥ್ ಆರಾಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಕೇರಳದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಪ್ರೇಮಲದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು. ಅವನು ಅವಳಿಗೆ ಮಂಗಳದೇವಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನಂತರ ಮಂಗಳದೇವಿ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಬೋಲಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಮುಂದೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಮಂಗಲದೇವಿಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ 968 ರಲ್ಲಿ ಅಲುಪಾ ರಾಜ ಕುಂದವರ್ಮನು ನವೀಕರಿಸಿದನು. 

ಸ್ಥಳೀಯ ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ನಗರವನ್ನು ಕುಡ್ಲಾ ಅಂದರೆ ಜಂಕ್ಷನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ನಗರವು ನೇತರಾವತಿ ಮತ್ತು ಫಲ್ಗುನಿ ಎಂಬ ಎರಡು ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕೊಡಿಯಲ್ನ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯ ರೂಪಾಂತರ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ತುಳುನಾಡು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಕಾರಣ. 

ಸ್ಥಾಪಕ ದಿ ಶ್ರೀ ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಸುಬ್ಬಾ ರಾವ್ ಪೈ
ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಜೀವನ
ಮೈಲಿಗಲ್ಲು
ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮೂಲ