ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವು ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವ ಆವರ್ತನದ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುವುದು. ಪದೇಪದೇ ಸ್ಫೋಟಿಸುವ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳನ್ನು "ಸಕ್ರಿಯ" ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು, ಇತಿಹಾಸಕಾಲದಿಂದೀಚೆಗೆ ಸ್ಫೋಟಿಸದೆ ಇರುವುವನ್ನು "ತಠಸ್ಥ" ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಹ ಸ್ಫೋಟಿಸದೆ ಇದ್ದುವನ್ನು "ಮೃತ" ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಗೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಸಹಮತ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಬಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಈ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಕಾಣಿಸಲಾಗಿದೆ.) ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ನಿಖರವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಸಹಮತವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು ಹಲವು ತಿಂಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಿಲಿಯಾಂತರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಆ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯು "ಸಕ್ರಿಯ"ವೋ ಅಥವಾ "ತಠಸ್ಥ"ವೋ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧ್ಯ. 

ಒಂದು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯು ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಆಂತರಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು "ಸಕ್ರಿಯ"ವೆಂದು ಗುರುತಿಸುವರು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಸ್ಫೋಟಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳನ್ನು "ತಠಸ್ಥ" ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವುದು. ಮುಂದೆಂದಿಗೂ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗದೆ ಉಳಿಯುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳನ್ನು "ಮೃತ" ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವುದು.

ಸ್ಟ್ರಾಟೋ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು
ಬಳಿಸಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳು
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ
ಇತಿಹಾಸ