ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯು ಒಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಮುಸುಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಅಗಲ ಮುಸುಡಿಯ ಮೊಸಳೆಯದಕ್ಕಿಂತ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತದೆ: ಇದರ ಉದ್ದವು ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅದರ ಅಗಲಕ್ಕಿಂತ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಮೊಸಳೆ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯು ಅಲ್ಪವೇ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ರಕ್ಷಾಕವಚಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅಗಲವಾದ ಶರೀರವು ಬಹುಪಾಲು ಇತರ ತೆಳ್ಳಗಿನ ಮೊಸಳೆಗಳ ಶರೀರಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಸದರಿ ಸರೀಸೃಪವು ಒಂದು ನೆಗಳು ಆಗಿತ್ತು ಎಂಬಂಥ, ದೃಢಪಡಿಸಲ್ಪಡದ ಆರಂಭಿಕ ಊಹೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ವಯಸ್ಕ ಗಂಡು ಮೊಸಳೆಯೊಂದರ ತೂಕವು ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೂ ಸಹ ಪ್ರೌಢ ಗಂಡು ಮೊಸಳೆಗಳು ನಷ್ಟು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ನಷ್ಟು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೂಗಬಹುದು. ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಮೊಸಳೆ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪೈಕಿ ಈ ಜಾತಿಯು ಮಹತ್ತರವಾದ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ದ್ವಿರೂಪತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹೆಣ್ಣು ಮೊಸಳೆಗಳು ಗಂಡು ಮೊಸಳೆಗಳಿಗಿಂತ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹೆಣ್ಣು ಮೊಸಳೆಯ ಶರೀರದ ಉದ್ದವು ರ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಾಗಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹೆಣ್ಣು ಮೊಸಳೆಯು ಸುಮಾರು ನಷ್ಟು ಅಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದರ ಜಾತಿಯ ಸರಾಸರಿ ತೂಕವು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಗಳು ತಲುಪಬಲ್ಲ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರವು, ಪರಿಗಣನಾರ್ಹ ವಿವಾದದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಮುಸುಡಿಯಿಂದ-ಬಾಲದವರೆಗೆ ಅಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇದುವರೆಗಿನ ಅತಿಉದ್ದದ ಮೊಸಳೆಯು, ಸತ್ತ ಮೊಸಳೆಯೊಂದರ ಚರ್ಮವಾಗಿದ್ದು ಇದು ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಿತ್ತು. ಮೃತದೇಹದಿಂದ ತೆಗೆದ ನಂತರ ಚರ್ಮಗಳು ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಈ ಮೊಸಳೆಯು ಜೀವಂತವಿದ್ದಾಗಿನ ಉದ್ದವು ನಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಾಯಶಃ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತೂಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಪೂರ್ಣ ಅವಶೇಷಗಳು (ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಸಾಯಿಸಲಾದ ಮೊಸಳೆಯೊಂದರ ತಲೆಬುರುಡೆ) ನಷ್ಟಿರುವ ಮೊಸಳೆಯೊಂದರಿಂದ ಬಂದವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯಾದರೂ, ಅದು ಕ್ಕಿಂತ ಅಷ್ಟೇನೂ ಹೆಚ್ಚಿರದ ಒಂದು ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಅವಲೋಕನವು ಸೂಚಿಸಿತು. ರ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿನ ಮೊಸಳೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸಮರ್ಥನೆಗಳು ಮಂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ: 1840ರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊಸಳೆಯು ನಷ್ಟಿತ್ತೆಂದು ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಲುಜಾನ್‌ ಮುಖ್ಯದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಜಾಲ ಎಂಬಲ್ಲಿ 1823ರಲ್ಲಿ ಸಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತೊಂದು ಮೊಸಳೆಯು ನಷ್ಟಿತ್ತೆಂದು ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ನಷ್ಟಿತ್ತೆಂದು ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊಸಳೆಯೊಂದು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಆಲಿಪೋರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಅವು ನಷ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದವು ಎಂದು ಸದರಿ ಅವಲೋಕನಗಳು ಸೂಚಿಸಿದವು.

ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕಳ್ಳಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆಯು ತಗ್ಗಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಷ್ಟಿರುವ ಮೊಸಳೆಗಳು ಇಂದು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ‌ಭಾರತದ ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಭಿತರ್‌ಕನಿಕಾ ಉದ್ಯಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ, ನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಗಂಡು ಮೊಸಳೆಯು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದರ ಕುರಿತಾದ ಸಮರ್ಥನೆಯೊಂದನ್ನು ಗಿನ್ನೆಸ್ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆಯಾದರೂ, ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಜೀವಂತ ಮೊಸಳೆಯೊಂದನ್ನು ಬಲೆಗೆ ಕೆಡವುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಳೆಯುವಿಕೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಕ್ಲಿಷ್ಟತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಅಳತೆಗಳ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

1957ರಲ್ಲಿ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲಾದ ಮೊಸಳೆಯೊಂದು ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಿತ್ತೆಂದು ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತಾದರೂ, ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಳತೆಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಮೊಸಳೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಈ ಮೊಸಳೆಯ "ಪ್ರತಿರೂಪ"ವೊಂದನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. 8+ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು (28+ ಅಡಿ) ಉದ್ದದ ಮೊಸಳೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಇತರ ಅನೇಕ ದೃಢಪಟ್ಟಿಲ್ಲದ ವರದಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆಯಾದರೂ, ಇವು ತೀರಾ ಅಸಂಭವ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.

ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನ
ಮಾನವರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳು
ಬುದ್ಧಿಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ
ದೇಹರಚನೆ ಮತ್ತು ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ