 ವೆಂಡೆಲ್ ಎಲ್ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಸೆಸಿಲ್ ಬೆಲ್ ಎಂಬುವವರು ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (ಓಡಿ)ಯನ್ನು ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ, `ಸಂಶೋಧನೆ ಕ್ರಿಯೆ ಮೂಲಕ ಸಂಘಟನೆಯ ಪ್ರಗತಿ'. ಕುರ್ತ ಲೆವಿನ್ ಅವರು ಊಹೆ ಮಾಡಿದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಒಂದು ವಿಚಾರ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೆಳ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸುವ, ಆನಂತರ ಅದು ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಒಬ್ಬರ ನಂತರ ಒಬ್ಬರು ಸ್ವಭಾವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ವಿವರಣೆ, ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ, ಕಾಯಂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆ, ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು ಇವು ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಲೆವಿನ್ ನಂಬಿಕೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಜನರು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಹೊಸ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. `ತರ್ಕಬದ್ಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆ' ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಕುರಿತ ಸತ್ಯಶೋಧನೆ, ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆ, ಸಮಷ್ಟಿ ವೃತ್ತ ಯೋಜನೆ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿನ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆತ ಹೇಳಿದ.
ಲೆವಿನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೂರು ವಿಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.:

`ಅನ್ ಫ್ರೀಜಿಂಗ್' (ಘನೀಕರಣವಲ್ಲದ): ಇಕ್ಕಟ್ಟು ಅಥವಾ ಅತಾರ್ಕಣೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಗುಂಪು ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

`ಚೇಂಜಿಂಗ್': ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು.

`ರೀಫ್ರೀಜಿಂಗ್': ನೂತನ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು, ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದರೆ ಪುನರ್ ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡುವುದು.

"ಚಿತ್ರಣ 1," ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮೂಲಕ ಯೋಜಿತ ಬದಲಾಣೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಬದಲಾವಣೆಯ ಆವರ್ತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಚೇಂಜ್ ಏಜೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಕಕ್ಷಿಗಾರ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸರಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಚಕ್ರ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶೋಧನೆ, ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಫಲಿತಾಂಶದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ, ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. 

ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಎರಡನೇ ಹಂತ ಕ್ರಿಯೆ, ಅಥವಾ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಜಲು. ಕಲಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಈ ಹಂತ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ (ಪಾತ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ರೂಪದಲ್ಲಿರಬಹುದು) ಮತ್ತು ಕಕ್ಷಿಗಾರ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ವಭಾವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. ಚಿತ್ರಣ 1ರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದಂತೆ, ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಫೀಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಎ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಕ್ಷಿಗಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉತ್ತಮ ಪಡಿಸಲು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಲಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿ ತರಲು ಈ ಮುಂಚಿನ ಯೋಜನೆ ಬದಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಕ್ಷಿಗಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಸಮಾಲೋಚಕರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾ- ಯೋಜನೆ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ಯಾಗಾರ ಅಥವಾ ಕಲಿಕಾ ಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಹಂತದ ಭಾಗವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂರನೇ ಹಂತ ಉತ್ಪನ್ನ, ಅಥವಾ ಫಲಿತಾಂಶ. ಎರಡನೇ ಹಂತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಾದ ನಿಜವಾದ ಬದಲಾವಣೆ (ಯಾವುದೇ ಇದ್ದರೂ)ಗೆ ಶೋಧಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಈ ಹಂತ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕಲಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಕ್ಷಿಗಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫೀಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಲೂಪ್ ಬಿ ಮೂಲಕ ಕಲಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ("ಚಿತ್ರಣ 1" ನೋಡಿ). ಪ್ರಮುಖ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುನರ್ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೊದಲಿನ, ಅಥವಾ ಯೋಜನೆ, ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಬದಲಾವಣೆ ಹಂತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಬಹುದು. ಚಿತ್ರಣ 1ರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದಂತೆ ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆ ವಿಧಾನ, ಲೆವಿನ್ ನ ಯೋಜನೆ, ಕ್ರಿಯೆ, ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ ಅಳೆಯುವ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಚಕ್ರವನ್ನು ಇದು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಲೆವಿನ್ ನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನದ ಇತರ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದಂತೆ, ಯೋಜನೆಯ ಹಂತ ಇದು ಅನ್ ಫ್ರೀಜಿಂಗ್ ನ ಕಾಲ, ಅಥವಾ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಜಾಗೃತಿ. ಕ್ರಿಯಾ ಹಂತ ಇದು ಬದಲಾಗುವ ಸಮಯ, ಅದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಯತ್ನ, ನಡಾವಳಿಯ ಹೊಸ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಹೊರ ತರುವುದಾಗಿದೆ. (ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪರಿಮಿತಿಗಳು ನಿಖರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಹಂತಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ಓವರ್ ಲ್ಯಾಪ್ ಇರುತ್ತವೆ). ಫಲಿತಾಂಶ ಹಂತ ಇದು ರೀ ಫ್ರೀಜಿಂಗ್ ಸಮಯ, ಇಲ್ಲಿ ನೂತನ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಕೆಲಸದ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಲಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿರುತ್ತವೆ, ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸುವ ಸ್ವಭಾವ ಇವುಗಳೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಗ್ರಹದ ಅಂಗವಾಗುತ್ತವೆ.
ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇಂದ್ರಿತ, ಕಕ್ಷಿಗಾರ ಕೇಂದ್ರಿತ, ಮತ್ತು ಕ್ರಮ ಆಧಾರಿತ. ಇದು ಕಕ್ಷಿಗಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಗುರುತು, ಸಕ್ರಿಯ- ಕಲಿಕೆ, ಸಮಸ್ಯೆ- ಹುಡುಕುವುದು, ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆ- ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಬರೀ ಬರವಣಿಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡುವುದಲ್ಲ ಆದರೆ, ಮುಕ್ತವಾದ ಜಂಟಿ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ತೆರೆದಿಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲು, ನಿಜವಾದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು, ನಿಗದಿತ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಣಿ ನೀಡಲು ಕಕ್ಷಿಗಾರ ಮತ್ತು ಚೇಂಜ್ ಏಜೆಂಟ್ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು, ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ ಅಳೆಯುವುದು, ಪ್ರಯಾಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಆಗಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲವಾದರೂ ಇದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ವ- ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವ- ನವೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತ ಸಲಕರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಡುವ ಮೂಲಕ ಕಕ್ಷಿಗಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಫಲತೆಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಲು ಧೀರ್ಘ- ಶ್ರೇಣಿ, ಆವರ್ತಕ, ಸ್ವ- ಶೋಧಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ.



ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆ
ಬದಲಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ (ಚೇಂಜ್ ಏಜೆಂಟ್)
ಅನ್ವಯಿಕ ಸ್ವಭಾವ ವಿಜ್ಞಾನ
ಸ್ಥೂಲ ಅವಲೋಕನ