ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಘಟಿಸಿದ ದ್ರವ್ಯಚಾಲಿತ ಎಸ್ಕೆಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರೀಕ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ ಬೈಸಂಟಿಯಮ್‌ನ ಫಿಲೊ ಅವರಿಂದ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.(ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ೩ನೇ ಶತಮಾನ )ಈತನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಗ್ರಂಥ "ವಾಯುಶಾಸ್ತ್ರ" (ಅಧ್ಯಾಯ ೩೧)ರಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರಚಾಲಿತ ವಾಶ್‌ಸ್ಟಾಂಡ್ ಮಿತಿಗೊಲಿಸುವ/ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಗಡಿಯಾರ(ವಾಟರ್) ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಮಿಕರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದನು. ಮತ್ತೊಂದು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಭಿಕ್ಷು ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರಾಜ್ಞ ಇಶಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನೌಕರ ಲಿಯಾಂಗ್ ಲಿಂಗ್‌ಜನ್ರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಗಡಿಯಾರವು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪಕರಣವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸಮಕಾಲಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಗೋಳಾಕಾರದ ಆಕಾಶದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಕ್ಷ್ತತ್ರ ಪುಂಜಗಳ ಕ್ರಮ, ಭೂ ಮಧ್ಯರೇಖೆ ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷ ಪರಿಧಿಯ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನೀರು, ಮೊಗೆ ಚಕ್ರದ ಮೂಲಕ ಹರಿದಾಗ ಚಕ್ರವು ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತವಾಗಿ ಒಂದು ಸುತ್ತನ್ನು ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಹಗಲನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೆ ಎರಡು ಚಕ್ರವನ್ನು ಸಂಕುಚಿಸಬಹುದಾದ ಗೋಳದ ಹೊರಗೆ ಜೊಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಲ್ಲದೆ ಈ ಚಕ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವಂತೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಂದನ್ನು ತನ್ಮೂಲಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಂತೆ ತಯಾರಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಸೂರ್ಯೋದಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಾನದ ಸಮಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ, ಹುಣ್ಣಿಮೆಗಳ ಕಾಲವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಎರಡುಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮರದ ಹಲಗೆಯು ನಿಲು ಮುಖವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಘಂಟೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಡೋಲನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.ಸಮಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಘಂಟೆಯು ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತವಾಗಿ ಭಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳೂ 
ಯಂತ್ರಚಾಲನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೂ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಒಳಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಚಕ್ರ, ಶಾಪ್ಟ್‌, ಕೊಕ್ಕೆ,ಗಡಿಯಾರದ ಒಳಗಿರುವ ಸರಳು, ನಿರಂತ್ರಣ ಭಾಗ,ಲಾಕ್ಸ್ ಪಿನ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಪಕರಣವು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ.

ಇಶಿಂಗ್‌ನ ಗಡಿಯಾರವು ಜಲಗಡಿಯಾರವಾಗಿದ್ದಿತು, ಇದು ತಾಪಾಮನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಶಾಂಗ್‌ ಸಿಕ್ಸನ್‌ ಪರಿಹರಿಸಿದನು, ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಪಾದರಸವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೆಳಗೆ ದ್ರವವು −೩೯ °ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ (−೩೮ °ಫೆರನಿಡ್‌)ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಶಾಂಗ್ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಗೋಪುರದ ಗಡಿಯಾರದ ಮೇಲೆ ಜೊತೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಗಡಿಯಾರದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಪ್ರತಿ ಘಂಟೆಯ ನಾಲ್ಕನೆ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಘಂಟೆ ಶಬ್ಧಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದನು. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಗಡಿಯಾರವೆಂದರೆ
ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಕಾಸ್ಮಿಕ್‌ ಎಂಜಿನ್ ಇದನ್ನು ಸುಸಂಗ್ ೧೦೮೮ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಇದು ಶಾಂಗ್‌ ಟವರ್‌ನ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿದ್ದು ತೊಲ್ಬಂದಿಯ ಗೊಲಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿತು, ಹಾಗೂ ಇದು ಸಂಕುಚಿಸಬಹುದಾದ ಗೋಳ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಹ ನಿಖರವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಐದು ಫಲಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಿತಿ/ಸ್ಥಾನ, ಶಬ್ಧ ಮಾಡುವ ಘಂಟೆ, ಮತ್ತು ಹಗಲಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಹಲಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಗಣನೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಇರದ ಶಕ್ತಿ ಸರಬರಾಜು ಸರಣಿ ಚಲನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ಕೈಫಂಗ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಜಿನ್ ಆರ್ಮಿಯವರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಈ ಗಡಿಯಾರ ಯಂಜಿಂಗ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿಗೆ (ಈಗಿನಬೀಜಿಂಗ್) ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸುಸಂಗ್‌ನ ಮಗ ಸುಕ್ಷೆ ಇದರ ಪ್ರತಿರೂಪವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು.

ಗಡಿಯಾರದ ಗೋಪುರವು ಶಾಂಗ್‌ ಸಿಕ್ಸನ್‌ ಮತ್ತು ಸುಸಂಗ್‌ನಿಂದ ೧೦ಮತ್ತು೧೧ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತು, ಅನುಕ್ರಮದ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತವಾದ ಈ ಘಂಟೆ ಹೊಡೆಯುವ ಗಡಿಯಾರದ ಯಂತ್ರ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಗಂಟೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಶಬ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಘಂಟೆ ಹೊಡೆಯುವ ಗಡಿಯಾರದ ಹೊರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೆರನ್‌ ಜಲಗಡಿಯಾರವು ಡಮಾಸ್ಕಸ್‌ನ ಉಮಯದ್ ಮಾಸ್ಕೊನಲ್ಲಿದೆ,ಸಿರಿಯಾ,ಇದು ಪ್ರತಿ ಘಂಟೆಗೊಮ್ಮೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಹಮದ್‌ ಅಲ್-ಸಾತಿ ಯಿಂದ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈತನ ಮಗ ರಿದ್ವಾನ್ ಇಬನ್ ಅಲ್-ಸಾತಿಯಿಂದ ಈತನ "ಆನ್‌ ದಿ ಕನ್ಸ್ಟಕ್ಷನ್ ಆಫ್‌ ಕ್ಲಾಕ್ಸ್ ಅಂಡ್‌ ದೇರ್ ಯೂಸ್‌" (೧೨೦೩) ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ೧೨೩೫ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಜಲಶಕ್ತಿಚಾಲಿತ ಅಲಾರಮ್‌ ಗಡಿಯಾರವು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಮಯವನ್ನು ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟಿಸುವಂತೆ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ [[ಮಸ್ತನಿಸಿಯ ಮದರಸ|ಮಸ್ತನಿಸಿಯ ಮದರಸದ]] ಒಳಪ್ರವೇಶದ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಮೊದಲ ಗೇರ್‌ ಒಳಗೊಂಡ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ೧೧ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅರಬ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌, ಇಬನ್‌ ಕಲಫ್‌ ಅಲ್-ಮ್ಯುರಡಿಯು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ಐರೆಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದನು, ಇದು ಜಲಗಡಿಯಾರವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೇರ್ ರೈಲು ಯಾಂತ್ರಿಕರಚನೆಯ ಗೇರ್ ಸಂಕೀರ್ಣ, ಅಧಿಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಬಿಡಿ ಭಾಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚು ಟಾರ್ಕ್‌ಅನ್ನು ಪ್ರವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪರಿಷ್ಕೃತ ಗೇರ್‌ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಗಡಿಯಾರದ ಬಳಕೆಯು ೧೪ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿಸಲಾದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಗಮನದವರೆಗೂ ಇತ್ತು. ಅಲ್-ಮ್ಯುರಡಿಯ ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೈಡ್ರೊಲಿಕ್‌ ಲಿಂಕೆಜೆಸ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು ಇಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಲ್-ಮ್ಯುರಡಿನ ಕೆಲಸವು ಕ್ಯಾಸ್ತಿಲ್‌ನ ತಜ್ಞ ಅಲ್ಫನ್ಸೊ ಎಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಅಂದಿನಿಂದ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯು ಯುರೋಪ್‌ನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿತು. ಮಧ್ಯಕಾಲದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳಿಂದ ಹಲವು ಮರೆಯಲಾಗದ ಜಲಗಡಿಯಾರಗಳು ಗೇರ್ ಟ್ರೈನ್ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಚಾಲಿತ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡವು. ಗ್ರೀಕ್‌ರ, ಚೈನೀಸ್‌ರಂತೆ ಅರಬ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ದ್ರವ್ಯ ಚಾಲಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೊಳಿಸಿದರು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜಲ ಗಡಿಯಾರಗಳು. ನಿಯಂತ್ರಣ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ತೆಲುವಾದವುಗಳನ್ನು ಭಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಯಾಂತ್ರಿಕಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೈಡ್ರೊಲಿಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬದಲಾಗಿ ಅವರು ಇದನ್ನು ನಿಧಾನ ಮತ್ತು ನಿಖರತೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಎಡಿ ೧೨೭೭ರಸ್ಪಾನಿಷ್‌ನ ಪುಸ್ತಕವಾದ "ಲಿಬ್ರೊಸ್ ಡೆಲ್" ಸೇಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಪಾದರಸ ಗಡಿಯಾರವು ಅರೇಬಿಯಾದ ಭಾಷಾಂತರ ಮತ್ತು ಭಾವಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂರಿಗೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಜಲಗಡಿಯಾರದ ಉಪಕರಣಗಳು ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಸುರಳಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದವು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾಗದ ಕರ್ತೃ ಜಿವಿಷ್ರಾಬಿ ಐಸೆಕ್ ತತ್ವಗಳ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದನು ಇದನ್ನು ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಇರನ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಹೆರನ್‌ನೊಂದಿಗೆ(ಕ್ರಿ.ಶ ೧ನೇಶತಮಾನ) ಗುರುತಿಸಿದ್ದನು. 

ಗಡಿಯಾರಗಳು
ಗಡಿಯಾರ ತಯಾರಕರು
ಗಡಿಯಾರಗಳ ಗೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಚಲನ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಜಲ ಗಡಿಯಾರಗಳು