ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನ ಕ್ರಿಯಾವಾದವನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲುವ ವಾದವೆಂದರೆ ಸಾಂಖ್ಯ ಪರಿಣಾಮವಾದ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಸ್ಥವಾಗಿರುವುದು ವಾಸ್ತವ ವಿಶ್ವವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಅಂಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಂಖ್ಯಕ್ಕೂ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೂ ಸಾಮ್ಯವಿದೆ. ಸಾಂಖ್ಯದರ್ಶನ ವಿವರಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ಕ್ರಿಯೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಟ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನವು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಬಹುವಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸಾಂಖ್ಯ ಪರಿಣಾಮವಾದ
ಅರ್ಥ
ಬೌದ್ದ ರೂಪ
ಪುರುಷ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಾರೂಪ