ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಎರಡು ಉತ್ಖನನ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ: ಮೇಲ್ಮೈ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಪಮೆಲ್ಮೈ (ನೆಲದಡಿಯ) ಗಣಿಗಾರಿಕೆ.

ಮೇಲ್ಮೈ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 98% ಲೋಹಿಯ ಅದಿರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಖನಿಜಗಳ 85% ನ್ನು (ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು) ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮೂಲ ವಸ್ತುಗಳ ಎರಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ: ಪ್ಲೇಸರ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಇದು ನದಿಯ ಜಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಮರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಖನಿಜಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಅಸಂಯೋಜಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಮತ್ತು "ಭಾರದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು" , ಅಲ್ಲಿ ಪದರುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದ ಖನಿಜಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು, ಪದರಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಖನಿಜಗಳ ದೊರಕುವಿಕೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕಲ್ಲುಗಳ ಸಮೂಹಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ತಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.

ಪ್ಲೇಸರ್ ಅಥವಾ ಲೋಹ ರೇಖೆ, ಎರಡೂ ರೀತಿಯ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ನೆಲದಡಿಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಎರಡೂ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಹೊರ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ಲೇಸರ್ ಅದಿರಿನ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸ್ಲುಯಿಸ್ ಬಾಕ್ಸಸ್‍ನಂತಹ ಗುರುತ್ವ ಆಧಾರದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೊದಲು ಮರಳು ಅಥವಾ ಜಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಜರಡಿ ಹಿಡಿಯುವ ಅಥವಾ ತೊಳೆಯುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬರಬಹುದು.

ಮೇಲ್ಮೈ ಅಥವಾ ಉಪಮೇಲ್ಮೈ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಯಾವುದಿದ್ದರೂ, ಲೋಹ ರೇಖೆ ಗಣಿಯ ಅದಿರಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ, ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಕಲ್ಲು ಅದಿರನ್ನು ಒಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಪುಡಿ ಮಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ.

ಲೋಹ ರೇಖೆ ಅದಿರನ್ನು ಒಡೆದ ನಂತರ, ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಒಂದು ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಧಾನಗಳ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 
ಕೆಲವು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಯುರೇನಿಯಂ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಅಪರೂಪದ ವಸ್ತುಗಳ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಇನ್-ಸಿತು ಲೀಚ್ ನಂತಹ ವಿಶೇಷ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ: ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ನೆಲದಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಅಗೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಲೀನವಾಗಬಲ್ಲ ಪೊಟ್ಯಾಶ್, ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್, ಸೋಡಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್, ಸೋಡಿಯಮ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಮತ್ತು ಯುರೇನಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್‍ಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ, ಇವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತವೆ.

ಹುದುಗಿದ್ದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ತಲುಪಲು ಮೇಲ್ಮೈನ ಗಿಡ ಮರ ಸಸ್ಯಗಳು, ಕೊಳೆಯನ್ನು, ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದ್ದರೆ ತಳಪಾಯದ ಸ್ತರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು (ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು) ಮೇಲ್ಮೈ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಮೇಲ್ಮೈ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಓಪನ್ ಪಿಟ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೆಲದಲ್ಲಿನ ತೆರೆದ ಹೊಂಡದ ಮೂಲಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು, ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಓಪನ್ ಪಿಟ್ ಗಣಿಯಿಂದ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕಲ್ಲುತೆಗೆಯುವಿಕೆ, ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅದಿರನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಮೇಲ್ಮೈ ಪದರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುವುದು, ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮೌಂಟೇನ್‍ಟಾಪ್ ರಿಮೂವಲ್, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ತಲುಪಲು ಪರ್ವತದ ತುದಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು.

ಆಳದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹೆಚ್ಚಿನ (ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲ) ಪ್ಲೇಸರ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‍ಫಿಲ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‍ಫಿಲ್‍ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.

ಉಪ-ಮೇಲ್ಮೈ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಹುದುಗಿರುವ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ತೋಡುದಾರಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. 
ಸುರಂಗಗಳು ಮತ್ತು ತೋಡುದಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅದಿರನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ, ನಿರುಪಯುಕ್ತ ಕಲ್ಲನ್ನು ಎಸೆಯಲು ಮೇಲೆ ತರಲಾಗುವುದು.

ಖನಿಜದ ಗಣಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾದ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ಹೊರತೆಗೆದ ವಿಧಾನ, ಯಾವ ರೀತಿಯ ತೋಡುದಾರಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉಪ-ಮೇಲ್ಮೈ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಡ್ರಿಫ್ಟ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಮತಲವಾದ ಪ್ರವೇಶದ ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತವೆ, ಸ್ಲೋಪ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕರ್ಣೀಯವಾದ (ಓರೆಯಾದ) ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಶಾಫ್ಟ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಲಂಬವಾದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಇತರ ವಿಧಾನಗಳು ಶ್ರಿಂಕೆಜ್ ಸ್ಟೋಪ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಜಾರಾದ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮೇಲೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದು, ಲಾಂಗ್ ವಾಲ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲದಡಿಯ ಮೇಲ್ಮೈನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಅದಿರನ್ನು ಪುಡಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ರೂಂ ಮತ್ತು ಪಿಲ್ಲರ್ ಇದರಲ್ಲಿ ರೂಮಿನ ಛಾವಣಿಗೆ ಆಸರೆ ನೀಡುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಬಿಡುವಾಗ ರೂಮ್‍ಗಳಿಂದ ಅದಿರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುವುದು.

ರೂಂ ಮತ್ತು ಪಿಲ್ಲರ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಿಟ್ರೀಟ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಆಸ್ಪದ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ರೂಮುಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಕಂಬಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಹೆಚ್ಚು ಅದಿರನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿ ಗುಹೆಯೊಳಗಿನ ರೂಮ್‌ಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತ, ಹೆಚ್ಚು ಅದಿರುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಉಪ-ಮೇಲ್ಮೈ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳೆಂದರೆ, ಹಾರ್ಡ್ ರಾಕ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಇದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಬೋರ್ ಹೋಲ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಡ್ರಿಫ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಫಿಲ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಲಾಂಗ್ ಹೋಲ್ ಸ್ಲೋಪ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಸಬ್ ಲೆವೆಲ್ ಕೇವಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್ ಕೇವಿಂಗ್.

ಗಣಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಂತಗಳು
ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು
ಸುರಕ್ಷತೆ
ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು