ಋಗ್ವೈದಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಆಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೊಲಗಳ ಸಮತಲವಾಗಿಸುವಿಕೆ, ಬೀಜ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ದೊಡ್ಡ ಜಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಯುದ್ಧದ ಲೂಟಿಯೂ ಸಂಪತ್ತಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಆರ್ಥಿಕ ವಿನಿಮಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಕೆ ಅರ್ಪಣೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಜರಿಗೆ ("ಬಲಿ") ಮತ್ತು ಪುರೋಹಿತರಿಗೆ ("ದಾನ"), ಮತ್ತು ಚಲಾವಣೆಯ ಏಕಮಾನವಾಗಿ ದನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಸ್ತು ವಿನಿಮಯದ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಸೂಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ನಾಣ್ಯಗಳ ಬಳಕೆಯ ಯಾವುದೇ ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲ. ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಲೋಹಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ "ಅಯಸ್" ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕ್ಷೌರದ ಕತ್ತಿಗಳು, ಬಳೆಗಳು, ಕೊಡಲಿಗಳಂತಹ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ ಅಯಸ್‍ನ ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಅಯಸ್ ಶಬ್ದವು ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು "ಧಮ್" ಹಾಗೂ "ಕರ್ಮರ" ಶಬ್ದಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬೆಸುಗೆಗಾರರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅಯಸ್ ಶಬ್ದವು ಕೇವಲ ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಕಂಚನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾಷಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬಿಣ ಅಥವಾ "ಶ್ಯಾಮ ಅಯಸ್" ಅನ್ನು ಮೊದಲು ಋಗ್ವೈದಿಕ ಕಾಲದ ನಂತರದ ಅಥರ್ವವೇದದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಪೂರ್ವ ವೈದಿಕ ಕಾಲವು ಕಂಚಿನ ಯುಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾದರೆ ಉತ್ತರ ವೈದಿಕ ಕಾಲವು ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಉತ್ತರ ವೈದಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನದಿಂದ ನೆಲೆಸಿದ ಕೃಷಿಗೆ ವೈದಿಕ ಸಮಾಜದ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ಬಯಲಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಪಕರಣಗಳ (ಕೃಷ್ಣ ಅಯಸ್ ಅಥವಾ ಶ್ಯಾಮ ಅಯಸ್) ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ, ಮತ್ತು ಜವೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿತು. ಮರಗೆಲಸ, ಚರ್ಮದ ಕೆಲಸ, ಚರ್ಮಸಂಸ್ಕರಣ, ಕುಂಬಾರಿಕೆ, ಜ್ಯೋತಿಷ, ಆಭರಣ ತಯಾರಿಕೆ, ರಂಗುಹಾಕುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಪಾನ ತಯಾರಿಕೆಯಂತಹ ಹೊಸ ಕರಕೌಶಲಗಳು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ತಾಮ್ರ, ಕಂಚು, ಮತ್ತು ಚಿನ್ನವಲ್ಲದೇ ನಂತರದ ವೈದಿಕ ಪಠ್ಯಗಳು ತವರ, ಸೀಸ, ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.

ಕೆಲವು ಸೂಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ "ಪಣಿ" ಶಬ್ದವು ವರ್ತಕರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಬೇರೆಯವುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅಡಗಿಸಿ ವೈದಿಕ ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡದ ಕೃಪಣ ಜನರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪಣಿಗಳು ಸಿಮಿಟಿಕ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಎಂದು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಯೋಧರು, ಪುರೋಹಿತರು, ದನಪಾಲಕರು, ಕೃಷಿಕರು, ಬೇಟೆಗಾರರು, ಕ್ಷೌರಿಕರು, ಪಾನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ರಥ ತಯಾರಿಕೆ, ಬಂಡಿ ತಯಾರಿಕೆ, ಮರಗೆಲಸ, ಲೋಹಗೆಲಸ, ಚರ್ಮಸಂಸ್ಕರಣದ ಕರಕೌಶಲಗಳು, ಬಿಲ್ಲು ತಯಾರಿಕೆ, ಹೊಲಿಗೆ, ನೇಯ್ಗೆ, ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜೊಂಡಿನ ಚಾಪೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಋಗ್ವೇದದ ಸೂಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ತಜ್ಞರು ಬೇಕಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗರಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಋಗ್ವೇದದ ಮಂಡಲ ೧೦ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಎರಡೂ ಸಾಗರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿ ಒಡೆತನ ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕುಲಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಹಿಂಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಲದ ಪಾವತಿಮಾಡದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ("ದಾಸ", "ದಾಸಿ") ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಸೇವಕರು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಂಬಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಇತಿಹಾಸ
ಧರ್ಮ
ಸಮಾಜ