ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯಾಕರಣ ಶಾಲೆ(?)ಗಳನ್ನು(school=department specializing in an academic subject; - ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯ-ಇಂಗ್ಲಿಷನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಅನುವಾದಿದಾಗ ಈ ತೊಡಕು ಉಂಟಾ ಗುವುದು-a subject of systematic study; school of thought)ಕಳೆಗುಂದಿಸಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಪಾಣಿನಿಯ "ಅಷ್ಟಾಧ್ಯಾಯಿ" ಯು ಅದರ ಮೊದಲಿದ್ದ ಹನ್ನೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ ಶಾಲೆಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಈ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ ವಿದ್ವಾಂಸರುಗಳೆಂದರೆ:

ಯಸ್ಕರು ಮತ್ತು "ನಿರುಕ್ತ" ಅವರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಪಾಣಿನಿಯ ಹಿಂದಿನ ಈ ಯಾವುದೇ ವಿದ್ವಾಂಸರುಗಳು ಬದುಕಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷಗಳಿಲ್ಲ. ಯಸ್ಕನು ಸಾಕತಾಯಣದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವ್ಯಾಕರಣಜ್ಞನಾಗಿದ್ದು, ಇವನು ಪಾಣಿನಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದಿರಬಹುದು.
ಯಸ್ಕನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ "ನಿರುಕ್ತ" "ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರ" ಎನ್ನುವುದು ನಿಜವಾಗಿ ಶಾಲೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಪದಗಳ ರಚನೆಯ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಪದಗಳ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕನುಗುಣವಾದ ವ್ಯತ್ಪತ್ತಿ. "ನೈರುಕ್ತಗಳು" ಅಥವಾ "ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ" ರ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ಲಾ ನಾಮಪದಗಳು ಕ್ರಿಯಾಪದದಳ ಮೂಲದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಯಸ್ಕನು ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಶ್ರೇಯವನ್ನು ಸಾಕತಾಯಣಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಇತರರು "ರುಧಿ ಪದಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಕೆಲವು ಪದಗಳಿವೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. "ರುಧಿ" ಎಂದರೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಇದರರ್ಥ ಅವುಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಭಾಷೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಪದ ಮತ್ತು ವಸ್ತುವು ಅದು ನಾಮಪದವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದರ ನಡುವಿನ ಹೊಂದಿಕೆ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಕ್ರಿಯಾಪದವಾಗಿದ್ದರೆ ಪದದ ನಡುವಿನ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಪದವು ಕ್ರಿಯಾಪದ ಮೂಲದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಲಾರದು.
ಯಸ್ಕನು ಸಾಕತಾಯಣವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಗರ್ಘ್ಯನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸಹ ವರದಿ ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಅದರ ಕುರಿತಂತೆ, ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಾಮ ಪ್ರಕೃತಿಗಳು 'ಅಣು ಮಾತ್ರ' ದ್ದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಲಾರದೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು

ಉಳಿದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ನಾವು ಕೇವಲ ಯಸ್ಕ, ಪಾಣಿನಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಲೇಖಕರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ, ಅವರ ಮೂಲ ಕೃತಿಗಳು ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಸಾಕಲ್ಯನು ಋಗ್ವೇದದ ಪಾದಪಾಥದ ("ಮಂತ್ರ" ಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿ ಪದದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ) ಲೇಖಕನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಮಧ್ಯಯುಗದ ವಿವರಣೆಗಳು
ಮುಘಲ್ ಅವಧಿ
ಶಾಲೆ
ಪೂರ್ವ-ಶಾಲೆಗಳು