ஆவியின் அருங்கொடை அனுபவம் பெந்தகோஸ்து இயக்கத்தின் ஒரு முக்கிய அம்சம். அதற்கு வரலாற்றில் முன்னுதாரணங்கள் உள்ளன.தொடக்க காலத் திருச்சபையில் பன்மொழி பேசுதல் போன்ற கொடைகள் இருந்தனவென்றும் அவற்றின் தொடர்ச்சியாக பெந்தகோஸ்து இயக்கத்தைப் பார்க்கலாம் என்றும் திருச்சபை வரலாற்றாசிரியர் கூர்ட்டிஸ் வார்ட் என்பவர் கூறுகிறார்.திருச்சபையின் தொடக்க காலக் கொடைகள் புத்துயிர் பெற்று அமெரிக்க ஐக்கிய நாடுகளிலும் பிரித்தானியாவிலும் பெந்தகோஸ்து இயக்கமாக உருப்பெற்றது 19ஆம் நூற்றாண்டிலேயே என்பது பெரும்பான்மையான அறிஞர் கருத்து. 

பெந்தகோஸ்து இயக்கத்தின் தொடக்க நாள்களின் சிறப்பியல்புகள் குறிப்பாக அதனுள் அமைந்த "தூய்மை இயக்கம்", "உயர்நிலை இயக்கம்" போன்றவற்றில் அழுத்தமாக உள்ளன. தூய ஆவி ஊக்கமாக செயல்படுதல், திருச்சபையின் தொடக்கநிலை ஆர்வ உணர்வினை மீண்டும் அனுபவித்தல், குணம்பெறுகின்ற தளரா நம்பிக்கை கொள்ளல் போன்றவை அப்பண்புகள். இந்த அணுகுமுறையை "நற்செய்தி வாதம்" () என்பர். இதன்படி நவீன கிறித்தவத்தில் தொடக்க கால புதிய ஏற்பாட்டு கிறித்தவத்தில் காணப்பட்ட புத்துணர்ச்சி அழுத்தமானதாக இல்லை. இறுதிக் காலம் விரைவில் வரப்போகிறது என்பதை வலியுறுத்தி, இயேசுவை அணுகிச் செல்லுமாறு எழுப்புதல் கூட்டங்கள் நடத்துவதின் தேவை அதிகமாக நற்செய்தி வாதத்தால் உணரப்பட்டது. எல்லாக் கிறித்தவர்களும் "ஆவியில் திருமுழுக்கு" பெற்று ஆவி அனுபவம் பெற்று உலகில் நற்செய்தியைப் பரப்ப இயலும், அவ்வாறே செய்யவும் வேண்டும் என்பது நற்செய்தி வாதத்தின் நோக்கமானது.தூய ஆவியின் கொடைகள் அதிகமாகப் பொழியப்படுவது இறுதிக் காலம் அடுத்துவருவதின் அறிகுறி என்று கொள்ளப்பட்டது.

ஒரு சில கிறித்தவத் தலைவர்களின் தாக்கம் பெந்தகோஸ்து இயக்கத்தின் தொடக்கத்தில் அழுத்தமாக இருந்தது. இவர்கள் ஆல்பர்ட் பெஞ்சமின் சிம்சன், ஜான் அலெக்சாந்தர் டோவி, அதோனிரம் ஜட்சன் கோர்டன் போன்றோராகும். குணமாக்கல் அணுகுமுறைக்குச் சிறப்பிடம் கொடுக்கப்பட்டது இதில் அடங்கும்.

பெந்தகோஸ்து இயக்கத்தைத் தோற்றுவித்தவர் என்று ஒரு குறிப்பிட்ட நபரைச் சுட்டிக்காட்ட இயலாது. மாறாக, ஆங்காங்கே கிறித்தவக் குழுக்கள் தூய ஆவியின் கொடைகளான பன்மொழி பேசுதல், நம்பிக்கை முறையில் குணம்பெறுதல் போன்றவற்றை அனுபவித்து உணரத் தொடங்கியிருந்தனர். வெஸ்லியன் புனிதத் தன்மை இயக்கம் மேற்கூறிய அனுபவத்திற்கு மீட்பு இறையியல் அடிப்படையை வகுத்துக் கொடுத்தது.நற்செய்தி வாதத்தின் பிற வெளிப்பாடுகளிலிருந்து பெந்தகோஸ்து இயக்கத்தை வேறுபடுத்தும் வகையில் வெஸ்லிய புனிதத் தன்மை அணுகுமுறை அமைந்தது.

நிறைவியல்
கொள்கைகள்
பின்னணி
அடிப்படைக் கோட்பாடுகள்