ரோமில், காஸநோவா வெனிஸ் திரும்புவதற்கு ஏற்ற வழியினை தயாரிக்க வேண்டியிருந்தது. வெனிஸ்சினுள் சட்டப்பூர்வமாக நுழையப் பெற ஆதரவாளர்களுக்காக காத்திருந்த போது, காஸநோவா அவரின் "இலியாத்" தின் நவீன டஸ்கன் இத்தாலியன் மொழியாக்கத்தினையும், அவரது "ஹிஸ்டரி ஆஃப் தி டிரபுள்ஸ் இன் போலந்து" மற்றும் ஒரு நகைச்சுவை நாடகத்தையும் துவக்கினார். வெனிஸ் நகர அதிகாரிகளிடம் தன் நலத்தை முன்னிட்டு நல்லெண்ணத்தைப் பெறக்கூடிய வகையில் காஸநோவா வணிக ரீதியிலான உளவாளி வேலையைச் செய்தார். பல மாதங்கள் திரும்ப அழைக்கப்படாம்லே இருந்த நிலையில், இருப்பினும், விசாரணை அதிகாரிகளுக்கு விண்ணப்ப மடல் ஒன்றை நேரடியாக எழுதினார். கடைசியாக, அவருக்கு எதிர்பார்த்த அனுமதி கிடைத்தது அதனைப் படித்ததும் கண்ணீர் வடித்து, "நாங்கள், அரசின் விசாரணை அதிகாரிகள், எங்களுக்குத் தெரிந்த காரணங்களுக்காக, கியாகோமா காஸநோவாவிற்கு கட்டுப்பாடற்ற பாதுகாப்பான நடவடிக்கைகளை அனுசரிக்க உரிமை அளிக்கிறோம்... அவருக்கு வருவதற்கும், தங்குவதற்கும், திரும்பச் செல்லவும், தொடர்பு கொள்வதற்கும் எங்கும் அவர் விருப்பப்படுகையில் அனுமதிக்கப்பட்டோ அல்லது தடையற்றோ நடத்திக் கொள்ளலாம். இதுவே எமது விருப்பம்." காஸநோவா வெனிஸ்சிற்குத் திரும்ப செப்டம்பர் 1774 இல் பதினெட்டு ஆண்டுகள் கழித்து அனுமதிக்கப்பட்டார்.

முதலாவதாக,அவரது வெனிஸ்சிற்கான திரும்புதல் உளங்கனிந்த ஒன்று மற்றும் அவர் ஒரு பிரபலஸ்தர். விசாரணை அதிகாரிகள் கூட அவர் எப்படி சிறையிலிருந்து தப்பிச் சென்றார் என்பதையறிய விரும்பினர். அவரது மூன்று திருமணமாகாத புரவலர்களில் டாண்டோலோ மட்டும் உயிருடனிருந்தார் மேலும் காஸநோவா மீண்டும் அவருடன் வாழ அழைக்கப்பட்டார். டாண்டோலோவிடமிருந்து சிறிய உதவித் தொகையை பெற்று வந்தார் மேலும் தனது எழுத்துக்களிலிருந்து வாழ நம்பியிருந்தார், ஆனால் அது போதவில்லை. அவர் தயக்கத்துடன் வெனிஸ்சிற்கு உளவாளியானார், துண்டு துண்டான வேலைகளுக்கு ஊதியம் பெற்றார், மதம், அறநெறி மற்றும் வணிகம் ஆகியவற்றின் மீது தகவல் அளித்தார் அவை பெரும்பாலும் வதந்தி மற்றும் கிசுகிசுக்கள் அடிப்படையிலானவை அவற்றை சமூகத் தொடர்புகளிலிருந்து பெற்றார். அவர் ஏமாற்றமடைந்தார். ஆர்வம் கொள்ளத்தக்க நிதிச் சந்தர்ப்பங்கள் எதுவும் வரவில்லை மேலும் சில கதவுகளே சமூகத்தில் கடந்த காலம் போலல்லாமல் திறந்தன.

49 ஆம் வயதில், விளைவுகளைப் பற்றி கவலைப்படாத வாழ்வு மற்றும் ஆயிரக்கணக்கான மைல் தூரப் பயணம் அதன் விலையை எடுத்துக் கொண்டன. காஸநோவாவின் சிற்றம்மை வடுக்கள், குழிந்த கன்னங்கள் மற்றும் வளைந்த மூக்கு அனைத்தும் அதிகமாக கவனிக்கத் தக்கதாயின. அவரது எளிதாகப் பழகும் குணம் இப்போது அதிகமாக எச்சரிக்கையுடன் அணுகப்பட்டது. இளவரசர் சார்லஸ் டி லிக்னே, ஒரு நண்பர் (அவர் எதிர்கால முதலாளியின் மாமா/சித்தப்பா), அவரை 1784 ஆம் ஆண்டில் வர்ணித்தார்:

அவர் காண்பதற்கு அசிங்கமாக இல்லாவிடினும் நன்கு இருப்பார்; உயரமாகவும் ஹெர்குலிஸ் போல உடற்கட்டுடனும், ஆனால் ஆஃப்பிரிக்க சாயலிலும்; கண்கள் உயிர்ப்புடனும் நெருப்பைக் கக்குவதாகவும், ஆனால் கூருணர்வுள்ள, விழிப்புள்ள, நச்சுத்தன்மை மிக்க வகையில்- மேலும் இது அவருக்கு மூர்க்கமான புறத்தோற்றத்தைக் கொடுக்கிறது. அவரை களிப்புள்ளவராக ஆக்குவதை விட சினமூட்டுவது எளிது. அவர் குறைவாக சிரிப்பார், ஆனால் பிறரை சிரிக்க வைப்பார்... அவரிடமுள்ள சொல்லும் முறை என்னை ஹர்லேக்குவின் அல்லது பிகாரோவை நினைவுபடுத்துகிறது, மேலும் அவற்றை மகிழ்வூட்டுவதாக தொனிக்கிறது.

வெனிஸ் அவருக்கு மாறுபட்டிருந்தது. காஸநோவாவிடம் சூதாட தற்போது சிறிதளவே பணமிருந்தது, சில விருப்பப்பட்ட மகளீர்களையே தேடிச் செல்ல முடிந்தது, மேலும் சில தொடர்புகளையே அவரது மந்தமான நாட்களைப் பொலிவுறச் செய்ய முடிந்தது. அவரது தாயாரின் இறப்புப் பற்றியறிந்தார் மேலும் வலியுறச் செய்வதாக,அவரை முதன் முதலாக பாலுறவிற்கு அறிமுகப்படுத்திய பெட்டினா கோஸியின் படுக்கையருகில் சென்றார், அவர் கரங்களில் இறந்து போனார், கோஸி. அவரது "இலியாத்" மூன்று தொகுதிகளில் பதிப்பிக்கப்பட்டது, ஆனால் அளவான சந்தாதாரர்களால் குறைவான பணமே ஈட்டியது. வோல்டேருடன் மதம் பற்றிய பிரசுரிக்கப்பட்ட விவாதத்தில் அவர் இறங்கினார். அவர் "ஒருவேளை, மூட நம்பிக்கையை ஒழிப்பதில் வெற்றியடைந்தால், அதற்குப் பதிலாக எதைக் கொண்டு இட்டு நிரப்புவீர்கள்?" வால்டேர் திருப்பியடித்தார், "நான் அதை விரும்புவேன். மானுடத்தை அழித்துவிடும் மூர்க்கமான மிருகம் ஒன்றை நான் விடுவிக்கும் போது நான அதனிடத்தில் எதை இடுவேன் எனக் கேட்கப்படலாமா." காஸநோவானின் பார்வையில், வால்டேர் முறையான தத்துவவாதியாக இருந்திருந்தால், அவர் இந்த விஷயத்தில் அமைதியாக இருந்திருப்பார்... மக்கள் நாட்டின் பொது அமைதிக்காக அறியாமையில் இருக்க வேண்டிய அவசியமுள்ளது".

1779 ஆம் ஆண்டில், காஸநோவா பிரான்செஸ்கா எனும் கல்வியறிவில்லாத தையற்காரியைக் கண்டார் அவர் வீட்டைக் கவனித்துக்கொண்டும் அவருடன் வசிக்கும் காதலியாகவும் இருந்தார், அவரை அர்ப்பணிப்புடன் காதலித்தார். பின்னர் அந்த வருடம், விசாரணை அதிகாரிகள் அவருக்கு சம்பளப் பட்டியலில் இடம் கொடுத்து போப் ஆண்டவரின் நாடுகளுக்கும் வெனிஸ்சிற்கும் இடையிலான வணிகத்தை விசாரிக்க அனுப்பினர். இதர பதிப்பாக்கம் மற்றும் நாடக முயற்சிகள் தோல்வியடைந்தன, முதன்மையாக முதலீடு இல்லாதததால். இறக்கமான சூழ்நிலையொன்றில் காஸநோவா மீண்டும் 1783 ஆம் ஆண்டில் வெனிஸ்சிலிருந்து, இம்முறை விஷமத்தனமான சிலேடையான வெனிஸ் நகரத்து பிரபுக்கள் மீது விகடமாக படைப்பொன்றிற்றாக வெளியேற்றப்பட்டார். அதில் அவரது ஒரேயொரு பொது அறிவிப்பாக வெளியிட்டது க்ரிமானியே உண்மையான தந்தை என்பதாகும்.

தனது பயணத்தை மீண்டும் துவங்க கட்டாயப்படுத்தப்பட்ட காஸநோவா பாரிஸ் வந்தடைந்தார், மேலும் 1783 ஆம் ஆண்டு நவம்பரில் பெஞ்சமின் பிராங்க்ளினைஒரு ஏரோனாடிக்ஸ் மற்றும் பலூன் போக்குவரது பற்றிய அறிமுகத்தில் சந்தித்தார். சில நாட்களுக்கு, காஸநோவா வியன்னாவிலிருந்த வெனிஸ்சின் தூதுவரான செபாஸ்டியன் போஸ்காரினுக்கு செயலாளராகவும் பிரச்சாகரகவும். லோரென்சோ டா போண்டே, மோசார்ட்டின் தராளவாதியுடனும் நெருங்கிய பழக்கமுள்ளவராக மாறினார், காஸ்நோவா பற்றி, "இந்த ஒற்றை மனிதர் தவறான பக்கத்தில் இருக்க விரும்பியதில்லை." காஸநோவாவின் குறிப்புக்கள் அவர் மோசார்ட்டின் "டான் ஜியோவானி" க்கான லிப்ரெட்டோ தொடர்பான டா போண்டேவுக்கு யோசனைகளை தந்திருக்கக்கூடும் எனச் சுட்டுகின்றன.

மேற்கோள்கள்
இத்தாலியிலும் வெளிநாட்டிலும் துவக்கக் கால வாழ்க்கைத் தொழில்
சிறையும் தப்பியோட்டமும்
வெனிஸ்சிற்கு திரும்புதல்