அதிகாரத்துவம் என்கிற வார்த்தையை அதன் சமூக அறிவியல் அர்த்தத்தில் மிகவும் செல்வாக்குள்ள வகையில் பயன்படுத்தியவர்களில் ஒருவராக மேக்ஸ் வேபரைக் குறிப்பிடலாம். சமூகத்தின் அதிகாரமயமாக்கல் குறித்த தனது ஆய்வின் மூலம் அவர் புகழ்பெற்றார். நவீன பொது நிர்வாகத் துறையின் பல அம்சங்களும் அவருக்குக் குறிப்புகள் கொண்டிருக்கின்றன. 1864 ஆம் ஆண்டில் வேபர் பிறப்பதற்கு முன்னால், 1818 மற்றும் 1860 ஆம் ஆண்டுகளுக்கு இடையிலான பல்வேறு ஆண்டுகளில் இருந்த ஒரு செவ்வியல் வகை "வேபரிய அரசு நிர்வாக சேவை" என்று அழைக்கப்படுகிறது.

அதிகாரத்துவத்தின் லட்சிய வகையை வேபர் நேர்மறையான வகையில் விவரித்தார். இதற்கு முன்பிருந்த மாற்று வடிவங்களைக் காட்டிலும் இது பகுத்தறிவுற்றதாகவும் திறம்பட்டதாகவும் இருந்ததாய் அவர் கருதினார். முன்னர் இருந்தவற்றை "ஆள்கவர்ச்சி ஆதிக்கம்" மற்றும் "பாரம்பரிய ஆதிக்கம்" என அவர் குணநலம் காட்டினார். அவரது சொற்பிரயோகத்தின் படி, அதிகாரத்துவம் சட்ட ஆதிக்கத்தின் ஒரு பாகமாகும். ஆயினும், ஒரு தனிநபர் விஷயத்தில் முடிவெடுக்க நேருவதாய் அமையும் போது அதிகாரத்துவம் திறனற்றதாய் ஆகிறது என்பதையும் அவர் வலியுறுத்திக் கூறினார்.

வேபரின் கூற்றுப்படி, மனிதாபிமானம் அற்ற தன்மை, நிர்வாக சாதனங்களின் குவிப்பு, ச்மூக பொருளாதார ஏற்றத்தாழ்வுகள் மீதான ஒரு சமநிலைப்படுத்தும் விளைவு, மற்றும் நடைமுறையில் அழிக்கமுடியாததாக இருக்கும் ஒரு அதிகார அமைப்பை செயலுறுத்துதல் ஆகியவை உட்பட்ட குணங்களை நவீன அதிகாரத்துவம் கொண்டிருக்கிறது.

வேபரின் அதிகாரத்துவம் மீதான பகுப்பாய்வு பின்வரும் விடயங்களை ஆராய்கிறது:

ஒரு அதிகாரத்துவ அமைப்பு பின்வரும் ஏழு கோட்பாடுகளால் ஆட்சி செய்யப்படுகிறது:

ஒரு அதிகாரத்துவ அலுவலர்:

ஒரு அலுவலர் தனது மதிப்பீட்டையும் திறமைகளையும் பயன்படுத்த வேண்டும். ஆனால் அவரது கடமை இவற்றை ஒரு உயர் அதிகாரிக்கு வழிகாட்டுவதற்கு அளிப்பதே ஆகும். இறுதியாக அவர் தனக்கு ஒதுக்கப்பட்ட வேலைகளை பாரபட்சமின்றி நிறைவேற்றுவதற்கே கடமைப்பட்டவராகிறார். தன்னுடைய தனிமனித மதிப்பீடு அலுவலக கடமைகளுக்கு எதிரானதாய் அமையுமானால் அதனை அவர் தியாகம் செய்தாக வேண்டும்.

வேபரின் பணி பலரால் தொடர்ந்து முன்னெடுக்கப்பட்டு வந்திருக்கிறது. ராபர்ட் மிசெல்ஸ் எழுதிய சிலவராட்சியின் இரும்புச் சட்டம் (Iron Law of Oligarchy) அதற்கான உதாரணங்களில் ஒன்று.

மேக்ஸ் வேபர் அவரே குறிப்பிட்டது போல, உண்மையான அதிகாரத்துவம் அவரது லட்சிய வகை மாதிரியைக் காட்டிலும் குறைந்த திறம்பட்டதாகவே இருக்கும். வேபரின் ஏழு கோட்பாடுகளில் ஒவ்வொன்றும் சீரழிவுறலாம்:

சீரழிவுறாத ஒரு அதிகாரத்துவத்திலும் கூட சில பொதுவான பிரச்சினைகள் இருக்கும்:

இதனால் மிகச் சாதாரணமான உதாரணங்களில் அதிகாரத்துவம் தனிநபர் மனித உயிர்களை உயிரற்ற சடப் பொருள்களாய் நடத்துவதைக் காண முடியும். இந்த நிகழ்முறையை பல தத்துவ ஞானிகள் மற்றும் எழுத்தாளர்கள் (ஆல்டோஸ் ஹக்ஸ்லி, ஜார்ஜ் ஓர்வெல், ஹனா ஆரெண்ட்) விமர்சித்திருக்கின்றனர்.

மேக்ஸ் வேபர்
அமெரிக்க பயன்பாடு
காரல் மார்க்ஸ்
மைக்கேல் குரோஸியர்