மத்திய வங்கியானது வட்டி விகிதங்களை பண அடிப்படையை நீட்டிப்பது அல்லது சுருக்குவதன் மூலம் பாதிக்கச் செய்கிறது. அதில் புழக்கத்திலிருக்கும் நாணயம் மற்றும் மத்திய வங்கியிலிருக்கும் வங்கியின் வைப்புத் தொகை மீதான இருப்பையும் கொண்டிருக்கிறது. மத்திய வங்கியானது பண அடிப்படையைப் பாதிக்கச் செய்ய முதன்மையான வழியாக வெளிச் சந்தை இயக்கங்கள் அல்லது அரசின் மறைமுகமான கடன் பத்திரங்கள் அல்லது இருப்பு விகித தேவைகளை மாற்றுவதன் மூலம் ஆக்கும். மத்திய வங்கி வட்டி விகிதங்களை குறைக்க விரும்பினால் அரசின் கடனை வாங்குகிறது, அதன் மூலம் புழக்கத்திலுள்ள பணத்தின் அளவில் அதிகரிப்பையோ அல்லது வங்கியின் வைப்பு இருப்பு கணக்கில் வரவையோ வைக்கிறது. மாற்றாக, அது தள்ளுபடிகள் அல்லது மிகைப்பற்றுகள் மீது வட்டி குறைப்பினைச் செய்யலாம் (மத்திய வங்கியால் குறிப்பிடப்பட்ட பொருத்தமான காப்புறுதியுடன் கூடிய, வங்கிகளுக்கு வழங்கப்பட்டக் கடன்கள்). அது போன்ற பரிமாற்றங்களில் வட்டி விகிதம் போதுமான அளவு குறைவாக இருப்பின் வணிக வங்கிகள் மத்திய வங்கியிடமிருந்து இருப்பு வைப்பினை சந்திக்க கடன் பெறலாம். மேலும் அவர்களின் இருப்பு வைப்பு ஏட்டினை விரிவாக்க கூடுதல் நிதியைப் பயன்படுத்தலாம், பொருளாதாரத்தில் கிடைத்து வரும் கடன் அளவை அதிகரிக்கலாம். இருப்பு வைப்பு தேவைகளை குறைப்பதும் இதே போன்ற விளைவைத் தரும். வங்கிகளுக்குகான நிதிகளை விடுவித்து கடன்களை அதிகரிக்கவோ அல்லது இதர இலாபகரமான சொத்துக்களை வாங்கவோ செய்கிறது. 

ஒரு மத்திய வங்கியானது உண்மையான தனித்த பணவியல் கொள்கையை எப்போது நிலையற்ற மாற்று விகிதம் உள்ளதோ அப்போதே இயக்க இயலும். மாற்று விகிதம் எவ்வகையிலோ நிலைநிறுத்தப்பட்டது அல்லது நிர்வகிக்கப்பட்டதெனில், மத்திய வங்கி அந்நிய செலாவணியை வாங்கவோ அல்லது விற்கவோ செய்ய வேண்டும். இத்தகைய அந்நியச் செலாவணி பரிமாற்றங்கள் பணவியல் அடிப்படையில் ஒத்ததொரு தாக்கத்தினை வெளிச் சந்தை வாங்குதல்கள் மற்றும் அரசு கடன் விற்பனையில் ஏற்படுத்தும்; மத்திய வங்கி அந்நிய செலாவணியை வாங்கும் எனில், பணவியல் அடிப்படை விரிவடையும், மற்றும் எதிரெதிர் நிலைகளில் இருக்கும். ஆனாலும் தூய நிலையற்ற மாற்று விகித விஷயத்திலும் கூட, மத்திய வங்கிகள் மற்றும் பணவியல் ஆணையத்தினர் சிறப்பாக "காற்றிற்கெதிராக நிற்பது" போன்று முதலீடு அங்குமிங்கும் அலையும் உலகில் செயல்பட முடியும்.

அதற்கிணங்க, மாற்று விகித மேலாண்மை உள்ளூர் பணவியல் நிலவரங்களைப் பாதிக்கச் செய்யும். அதன் பணவியல் கொள்கை இலக்கை பராமரிக்கும் பொருட்டு, மத்திய வங்கி தூய்மையாக்க வேண்டும் அல்லது அந்நிய பரிமாற்ற இயக்கங்களை ஈடு செய்ய வேண்டும். எடுத்துக் காட்டாக, ஒரு மத்திய வங்கி அந்நிய செலாவணியை வாங்குமெனில் (மாற்று விகித மதிப்பேற்றத்தை எதிர்கொள்ள) அடிப்படைப் பண அளவு உயரும். ஆகையால், அந்த உயர்வை தூய்மையாக்க, மத்திய வங்கி அரசு கடனையும் இன்றியமையாதபடி அதே தொகையளவிற்கு பணவியல் அடிப்படையை சுருக்குவதற்காக விற்க வேண்டும். இது அந்நிய செலாவணி பரிமாற்ற சந்தைகளில் பணவியல் கொள்கையின் சிக்கலான நடவடிக்கைகள் மத்திய வங்கிக்கு உள்ளூர் பணவியல் கொள்கையின் கட்டுப்பாட்டினை, அது மாற்று விகிதங்களையும் நிர்வகித்து வருகிற போது இழக்கச் செய்யலாம்.

1980களில், பல பொருளியலாளர்கள் ஒரு நாட்டின் மத்திய வங்கியானது மற்ற அரசு நிர்வாகத்திலிருந்து தனித்து இருக்கச் செய்வது அதிகபட்ச பணவியல் கொள்கையை உறுதிசெய்ய சிறந்த வழியாகும் என நம்பத் துவங்கினர். மேலும் அத்தனைய தனித்து செயல்படாத் தன்மையுடைய மத்திய வங்கிகள் அதனைப் பெறத் துவங்கின. இது அரசியல் இலக்குகளை விளைவிக்கும்படி திறமையாகக் கையாளப்பட்ட பணவியல் கொள்கைகளின் செயற்பாடுகளைத் தவிர்க்கச் செய்வதற்காகவே. அது தற்போதைய அரசினை மறு தேர்வு செய்வது போன்றதாகும். சுதந்திரச் செயல்பாடு என்பது குழு உறுப்பினர்கள் பணவியல் கொள்கையை நடத்திச் செல்பவர்கள் நிலைத்த, நீண்ட பதவி காலவரையறைகளைக் கொண்டிருப்பார்கள் என்று வழமையாகப் பொருள்படும். தெளிவாக, இது ஏதோ சிறிதளவு வரையறுக்கப்பட்ட தனித்தன்மையாகும். 

1990களில், மத்திய வங்கிகள் பணவியல் கொள்கையின் வழிமுறைகள் இல்லையென்றாலும் வெளிப்படையான முறையான விளைவுகளைத் தரக்கூடிய பொது விலையுயர்வு குறிக்கோள்களை ஏற்றுக் கொள்ளத் துவங்கின. வேறு வார்த்தைகளில் கூறினால், ஒரு மத்திய வங்கி ஒரு ஆண்டிற்கு 2% விலையுயர்வு இலக்கை வைத்திருக்கலாம், மேலும் விலையுயர்வு 5 சதவீதமாக மாறினால், அதன் பிறகு மத்திய வங்கி வழமையாக ஒரு விளக்கத்தைச் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். 

பாங்க் ஆஃப் இங்கிலாந்து இத்தகைய இரு போக்குகளையும் எடுத்துக் காட்டுகிறது. அது 1998 ஆம் ஆண்டு பாங்க் ஆஃப் இங்கிலாந்து சட்டம் மூலம் அரசிடமிருந்து தனித்து வந்து ஒரு விலையுயர்வு இலக்கான 2.5% RPI ஐயை ஏற்றது (தற்போது 2% CPI).

பணவியல் கொள்கை வணிகச் சுழற்சியை எளிதாக்குமா இல்லையா என்பதில் இரண்டில் எதுவாயினும் விவாதம் தடையின்றிச் செயல்படுகிறது. கீனீசிய பொருளாதாரத்தின் ஓர் மைய ஊகமானது மத்திய வங்கி மொத்தத் தேவையைக் குறுகிய காலத்தில் தூண்டலாம். ஏனெனில் பொருளாதாரத்தில் ஒரு குறிப்பிடத்தக்க எண்ணிக்கையிலான விலைகள் குறுகிய காலத்திற்கு நிலைத்தவையாகும். நிறுவனங்கள் பொருட்களையும் சேவைகளையும் தேவைகேற்றபடி உற்பத்தி செய்யும் (நீண்ட காலத்தில், இருப்பினும், பணம் நடுநிலையானது, நவீன- பழமைவாத மாதிரிகளைப் போல). ஆஸ்திரிய பொருளியல் பள்ளியும் உள்ளது, அது பிரெடெரிக் வான் ஹயேக் மற்றும் லுட்விக் வான் மைஸ்செஸ் ஆகியோரின் வாதங்களையும் உள்ளடக்கியது. ஆனால் இவ்விஷயத்தில் பெரும்பாலான பொருளாதார நிபுணர்கள் ஒன்று கீனீசியன் அல்லது நவீன-பழமைவாதிகள் முகாம்களிலோ இடம் பெறுகின்றனர்.

பணவியல் கொள்கை வகைகள்
விலையுயர்வு இலக்கு
மத்திய வங்கியில் பொதுப்போக்குகள்
வளரும் நாடுகள்