ஓசோன் படலத்தின் அடர்த்தியானது அணிவரிசை மேனிலையில் உள்ள மொத்த ஓசோன் உலகளாவிய அளவில் பல்வேறு காரணிகளால் வேறுபடுகிறது. பொதுவாக நிலநடுக்கோட்டுக்கு அருகில் குறைவாகவும் மற்றும் துருவப்பகுதிகளை நோக்கிச் செல்லும் போது அதிகமாகவும் இருக்கும். மேலும் இது பருவநிலைக்கு ஏற்றவாறு மாறுபடும். வடக்கு அரைக்கோளத்தில் பொதுவாக வசந்த காலத்தில் அடர்த்தி அதிகமாகவும் மற்றும் இலையுதிர் காலத்தில் அடர்த்தி குறைவாகவும் இருக்கும். வளிமண்டலத்திற்குரிய சுழற்சி உருப்படிமம் மற்றும் சோலார் செறிவு தொடர்புடைய இந்த அட்சரேகை மற்றும் பருவநிலை சார்புக்கான காரணங்கள் சிக்கலானதாக இருக்கிறது.

ஸ்ட்ரேடோஸ்பெரிக் ஓசோன் சோலார் UV கதிர்களால் உருவாகிறது என்பதால் அயனமண்டலங்களின் மேல் அதிகப்படியான ஓசோன் மட்டங்களும் துருவ மண்டலங்களின் மேல் குறைவான ஓசோன் மட்டங்களும் இருக்கும் என எதிர்பார்க்கலாம். இதே விவாதம் கோடைகாலத்தில் அதிகப்படியான ஓசோன் மட்டங்களும் குளிர்காலத்தில் குறைவான ஓசோன் மட்டங்களும் இருக்கலாம் என எதிர்பார்ப்பதற்கு வழிவகுக்கிறது. அதன் நடவடிக்கையை கவனித்தல் மிகவும் சிக்கலானதாக இருக்கிறது: வடக்கு மற்றும் தெற்கு அரைக்கோளத்தின் மையத்திலிருந்து உயர்ந்த அட்சரேகையில் பெரும்பாலான ஓசோன் காணப்படுகிறது. வடக்கு அரைக்கோளத்தில் அதன் அதிகப்படியான மட்டங்கள் கோடைகாலத்தில் அல்லாமல் வசந்தகாலத்திலும் அதன் குறைவான மட்டங்கள் குளிர்காலத்தில் அல்லாமல் இலையுதிர்காலத்திலும் காணப்படுகின்றன. உண்மையில் குளிர்காலத்தில் ஓசோன் படலம் ஆழத்தில் அதிகரிக்கிறது. இந்தப் புதிரானது பிரிவெர்-டோப்சன் சுழற்சி என அறியப்படும் ஸ்ட்ரேடோஸ்பெரிக் காற்று உருப்படிமங்கள் மேலோங்குவதால் விளக்கப்படுகிறது. உண்மையில் பெரும்பாலான ஓசோன் அயனமண்டலங்களின் மேல் உருவாகிற போது பின்னர் ஸ்ட்ரேடோஸ்பெரிக் சுழற்சி, உயர் அட்சரேகையின் கீழ்நிலை ஸ்ட்ரேடோஸ்பியருக்கு துருவத்தை நோக்கி மற்றும் கீழ்நோக்கி பயணப்படுகிறது. எனினும் தெற்கு அரைக்கோளத்தில் செப்டம்பர் மற்றும் அக்டோபரில் வசந்த காலத்தில் உலகில் தெற்கு அண்டார்ட்டிக் பகுதியின் மேல் உள்ள ஏதேனும் ஒரு பகுதியில் ஓசோன் ஓட்டை நிகழ்வுக்குக் காரணமான குறைந்த அளவிலான அணிவரிசை ஓசோன் காணப்படுகிறது.

குறிப்பாக துருவ மண்டலங்களில் ஓசோன் படலம் அயனமண்டலங்களில் ஏற்றக்கோணத்தில் அதிகமாகவும், அதிகப்படியான அயனமண்டலங்களில் ஏற்றக்கோணத்தில் குறைவாகவும் இருக்கிறது. ஓசோனின் இந்த ஏற்றக்கோண மாறுபாட்டின் விளைவாக மெதுவான சுழற்சியில் ஓசோன்-வளம்குறை காற்றை அடிவளிமண்டலத்தில் இருந்து வெளியேற்றி ஸ்ட்ரேடோஸ்பியரினுள் செலுத்துகிறது. இந்தக் காற்று அயனமண்டலத்தில் மெதுவாக அதிகரித்து மேனிலை சூரியனால் போட்டோலிசிஸ் ஆக்சிஜன் மூலக்கூறுகளை ஓசோன் உருவாக்குகிறது. இந்த மெதுவான சுழற்சி மைய-அட்சரேகையை நோக்கி வளைந்து இந்த ஓசோன்-வளமிகு காற்று அயனமண்டலத்துக்குரிய நடுப்பகுதி ஸ்ட்ரேடோஸ்பியரிலிருந்து மைய-மற்றும்-உயர் அட்சரேகைகள் கீழ்நிலை ஸ்ட்ரேடோஸ்பியருக்கு எடுத்துச்செல்கிறது. உயர் அட்சரேகையில் உயர் ஓசோன் செறிவுகள், கீழ் அட்சரேகையில் ஓசோனின் திரட்சியின் காரணமாக ஏற்படுகின்றன.

பிரிவர்-டோம்சன் சுழற்சி மிகவும் மெதுவாக நகரும். வான் சிப்பத்தை, அயனமண்டலத்துக்குரிய வெப்பநிலை மாறு மண்டல எல்லையில் கிட்டத்தட்ட 16 கிலோமீட்டரில் (50,000 அடி) இருந்து 20 கிலோமீட்டர் தொலைவுக்கு ஏற்றுவதற்கு சுமார் 4–5 மாதங்கள் (ஒரு நாளைக்கு சுமார் ) தேவைப்படுகிறது. கீழ் அயனமண்டலத்துக்குரிய ஸ்ட்ரேடோஸ்பியரில் ஓசோன் மிகவும் மெதுவான விகிதத்தில் உருவாகிற போதும் ஏற்றச் சுழற்சி மிகவும் மெதுவானதாக இருக்கும். இங்கு ஓசோன் 26 கி.மீ தொலைவை அடையும் நிலையில் ஒப்பீட்டில் அதிக மட்டத்தில் ஓசோன் உருவாக்கப்படக்கூடும்.

அமெரிக்காவின் (25°N முதல் 49°N வரை) கண்டத்திட்டுக்களின் மேல் ஓசோனின் அளவுகள் வடக்கு வசந்தகாலத்தில் (ஏப்ரல் மற்றும் மே மாதங்களில்) மிகவும் அதிகமாக இருக்கிறது. இந்த ஓசோனின் அளவுகள் கோடைகாலத்தில் படிப்படியாக குறைந்து வந்து அக்டோபரில் அதன் மிகவும் குறைந்த அளவை அடைகின்றன. பின்னர் குளிர்காலத்தில் படிப்படியாக மீண்டும் அதிகரிக்கின்றன. மேலும் இந்த உயர் ஓசோன் உருப்படிமத்தின் பருவநிலை வெளிப்பாட்டிற்கு ஓசோனின் காற்றுப் போக்குவரத்து அடிப்படைப் பொறுப்பாகிறது.

ஓசோனின் மொத்த அணிவரிசை அளவு பொதுவாக இரண்டு அரைக்கோளத்திலும் நாம் அயனமண்டலத்தில் இருந்து உயர் அட்சரேகைக்கு நகரும் போது அதிகரிக்கிறது. எனினும் ஒட்டுமொத்த அணிவரிசை அளவுகள் தெற்கு அரைக்கோள உயர் அட்சரேகைகளில் இருப்பதைவிட மிகவும் அதிகமாக வடக்கு அரைக்கோள உயர் அட்சரேகைகளில் இருக்கின்றன. கூடுதலாக அதேநேரத்தில் அணிவரிசை ஓசோனின் அதிகப்படியான அளவுகள் ஆர்க்டிக் பகுதியின் மேல் வடக்கு வசந்தகாலத்தில் (மார்ச்-ஏப்ரல்) ஏற்படுகின்றன. இதற்கு எதிரான உண்மையாக அண்டார்க்டிக் பகுதியின் மேல் தெற்கு வசந்தகாலத்தில் (செப்டம்பர்-அக்டோபர்) அணிவரிசை ஓசோனின் குறைவான அளவுகள் ஏற்படுகின்றன. உண்மையில் உலகில் ஏதேனும் ஒரு இடத்தில் இருக்கும் அணிவரிசை ஓசோனின் அதிகப்படியான அளவுகளை மார்ச் மற்றும் ஏப்ரல் மாதங்களின் வடக்கு வசந்தகாலத்தில் காணும்போது அது ஆர்க்டிக் மண்டலத்தின் மேலுள்ளதாக இருக்கிறது. இந்த அளவுகள் பின்னர் வடக்கு கோடைகாலத்தில் படிப்படியாகக் குறைகின்றன. இதற்கிடையில் உலகில் ஏதேனும் ஒரு இடத்தில் இருக்கும் அணிவரிசை ஓசோனின் மிகவும் குறைவான அளவுகளை செப்டம்பர் மற்றும் அக்டோபரில் தெற்கு வசந்தகாலத்தில் காணும்போது அது அண்டார்க்டிக்கின் மேலுள்ளதாக இருக்கிறது. இது ஓசோன் ஓட்டை நிகழ்வுக்குக் காரணமாகிறது.

புறஊதா ஒளி மற்றும் ஓசோன்
ஸ்ட்ரேடோஸ்பியரில் ஓசோனின் பரவல்
ஓசோனின் மூலம்
ஓசோன் துளை