மனத் தளர்ச்சி உண்டாவதற்கும் மற்றும் அது நீடித்திருப்பதற்கும் தனி நபர் பண்புக்கூறுகளும் அவற்றின் மேம்பாடும் முக்கியப் பங்கு கொண்டிருக்கின்றன. மேலும், எதிர்மறையான உணர்ச்சிப் பெருக்கு ஒரு பொதுவான முன்னீடாக உள்ளது. எதிரிடை நிகழ்வுகளுடன் மனத் தளர்ச்சி நிகழ்வுகள் தீவிரமாக தொடர்புற்றிருந்தாலும், அவற்றை ஒருவர் எவ்வாறு எதிர் கொள்கிறார் என்னும் அவரது பண்புக்கூறு இதில் முக்கியப் பங்காற்றுகிறது. மேலும், குறைந்த அளவிலான சுய மதிப்பு மற்றும் சுய தோல்வியுணர்வு, சிதைவுக்குள்ளான சிந்தனை ஆகியவையும் மனத் தளர்ச்சியுடன் தொடர்பு கொண்டுள்ளன. மதப்பற்று மிக்கவர்களிடையே மனத் தளர்ச்சி நேர்வதற்கான வாய்ப்பு குறைவு; அவ்வாறு நேர்ந்தாலும், அது விரைவாக நீங்கி விடுவதாக உள்ளது. மனத் தளர்ச்சியின் காரணிகள் மற்றும் அவற்றின் விளைவுகளைப் பிரித்துக் காண இயல்வதில்லை. இருப்பினும், மனத் தளர்ச்சி கொண்டோர் தமது சிந்தனையோட்டத்தைத் தாமே அறிந்து கொண்டு அதைச் சரிப்படுத்தும் ஆற்றல் பெற்றிருந்தால், அவர்களது சுய மதிப்பு மற்றும் மன நிலை மேம்படுவதைக் காண முடிகிறது.

ஆரோன் டி. பெக் (Aaron T. Beck) என்னும் அமெரிக்க உளவியலாளர், ஜார்ஜ் கெல்லி (George Kelly) மற்றும் ஆல்பர்ட் எல்லிஸ் (Albert Ellis) ஆகிய முன்னோடிகள் உருவாக்கிய கருத்துருவைப் பின்பற்றி, தற்போது மனத் தளர்ச்சியின் புரிதிறன் மாதிரியாக அறியப்படும் ஒரு உருமாதிரியை 1960ஆம் ஆண்டுகளின் துவக்கத்தில் உருவாக்கினார். மனத் தளர்ச்சியின் மூலக் கூறுகளாக அவர் மூன்று விடயங்களைக் கூறினார்: அவை, ஒருவரது சுய மதிப்பீடு, உலகம் மற்றும் அவரது எதிர்காலம் ஆகியவற்றைப் புரிந்து கொள்வதில் பிழைகள் கொண்டதாக எதிர்மறையான எண்ண ஓட்டம், "மனத் தளர்ச்சி சிந்தனையின் மீண்டும் மீண்டும் வருவதான பாங்கு" மற்றும் தகவலைச் செய்முறைப்படுத்துவதில் சிதைவு ஆகிய மும்மைக் கூற்றுத் தொகுதியாகும். இந்தக் கொள்கைகளின் அடிப்படையில் அவர் புரிதிறன் நடத்தை சிகிச்சைமுறை என்னும் ஒரு கட்டமைத்த நுட்பத்தை உருவாக்கினார். மார்ட்டின் செலிக்மான் (Martin Seligman) என்னும் அமெரிக்க உளவியலாளரின் கருத்துப்படி, மனிதர்களில் உண்டாகும் மனத் தளர்ச்சி, ஆய்வக விலங்குகளின் கற்றறிந்த இயலாமை (learned helplessness) என்பதை ஒத்ததாக உள்ளது. இவை தம்மால் தப்பிக்க இயலும் என்று அறிந்த பின்னரும் விரும்பத்தகாத சூழல்களில் தொடர்ந்து இருக்கின்றன. காரணம், அச்சூழலைத் தங்களால் கட்டுப்படுத்த இயலாது என்று துவக்கத்தில் அவை அறிந்தமையே ஆகும்.

1960ஆம் ஆண்டுகளில், இங்கிலாந்து உளவியலாளர் ஜான் பௌல்பி John Bowlby, பற்றுடமைக் கோட்பாடு (Attachment theory) என்பதை உருவாக்கினார். இக்கோட்பாடு, ஒரு குழந்தைக்கும் அதனை கவனித்துக் கொண்ட வயது வந்தவருக்கும் அதன் குழந்தைப் பருவத்தில் இருந்த உறவு முறை மற்றும் அக்குழந்தைக்குப் பிற்காலத்தில் வரக்கூடிய மனத்தளர்ச்சி ஆகியவற்றிற்கு இடையில் தொடர்பு இருப்பதாக உரைத்தது.

குறிப்பாக, "மிகச் சிறு வயதில் பெற்றோர் அல்லது கவனிப்பாளரின் பிரிவு அல்லது நிராகரிப்பு (இது தான் அன்பு செலுத்தப்படத் தகுதியில்லை என்ற உணர்வை அக்குழந்தைக்கு அளிக்கக் கூடும்) ஆகியவை உள்ளார்ந்து ஒரு பாதுகாப்பின்மை உணர்வு உருவாவதற்குக் காரணமாகின்றன... தம்மை அன்புக்கு அல்லது நம்பிக்கைக்கு அருகதையற்றவர் என்று உள்ளார்ந்து உணர்ந்து கொள்வதான புரிதிறன், பெக் முன்வைத்த புரிதிறன் மும்மைத்தொகுதி என்னும் கருத்துருவுக்கு இசைவு கொண்டுள்ளது. பற்றுடமைக் கோட்பாட்டின் அடிப்படை நெறிகளை பல ஆய்வுகள் தூக்கி நிறுத்தியுள்ளன. இருப்பினும், துவக்க காலத்து பற்றுடமை பற்றிய சுய- அறிவிப்பு, பின்னாளில் நேரும் மனத் தளர்ச்சியுடன் வெளிப்படையான அளவு தொடர்பு கொண்டுள்ளதா என்பதைப் பொறுத்த ஆராய்ச்சி இன்னும் முடிவுறவில்லை.

மனத் தளர்ச்சிக்கு ஆளான நபர்கள் பல நேரங்களில் எதிர்மறை நிகழ்வுகளுக்கு தம்மைத்தாமே பழி கூறிக் கொள்கின்றனர். 1993ஆம் ஆண்டு மருத்துவ மனையில் அனுமதிக்கப்பட்ட வயது வந்தவர்களிடையே நிகழ்த்திய ஒரு ஆய்வு, எதிர்மறை நிகழ்வுகளுக்காக தம்மைத்தாமே பழி கூறிக் கொள்ளும் நபர்கள், நேர்மறை வெளிப்பாடுகளுக்காக தமக்குப் பாராட்டுக்களை வழங்கிக் கொள்வதில்லை என்று காட்டியது. இந்தப் போக்கானது சோர்வுப் பண்பு அல்லது தோல்வி மனப்பான்மை வழி விளக்கமளிக்கும் போக்கு ஆகியவற்றிற்கு மூலப் பண்புக் கூறாகும். கனடா நாட்டு சமூகவியல் உளவியலாளரான ஆல்பர்ட் பண்டுரா (Albert Bandura) சமூகப் புரிதிறன் என்னும் கோட்பாட்டிற்காக அறியப்படுகிறார். மனத் தளர்ச்சி கொண்ட நபர்கள் தாங்கள் அடைந்த தோல்விகள் மற்றும் அவர்கள் வாழ்வில் வெல்ல முடியும் என்ற ஒரு தூண்டுதல் சமூகத்தின் தரப்பிலிருந்து கிடைக்கப் பெறாமை, ம்ன உளைச்சல் மற்றும் இறுக்கம் உள்ளிட்ட அவர்களது சொந்த உடல் மற்றும் உணர்வு நிலைக ஆகியவற்றின் அடிப்படையில் தங்களைப் பற்றி எதிர்மறையான நம்பிக்கைகளைக் கொண்டிருப்பதாக அவர் கூறுகிறார். இவை அவர்கள் தம்மைப் பற்றிக் கொண்டுள்ள கருத்தில் ஆதிக்கம் செலுத்தி சுய-திறத்தன்மை இன்மையை உருவாக்கலாம். அதாவது, தங்களது இலக்குகளை அடைவதற்குத் தேவையான முறையில் நிகழ்வுகளைத் தம்மால் கட்டுப்படுத்த இயலும் என அவர்கள் நம்புவதில்லை.

மனத் தளர்ச்சிக்கு ஆளான பெண்களிடம் நிகழ்த்தப்பட்ட ஒரு சோதனை, ஆரம்பகால வாழ்வில் தாயை இழந்தது, நம்பிக்கைக்கு உரித்தான ஒரு உறவு இன்மை, வீட்டில் பல குழந்தைகளைப் பார்த்துக் கொள்ளவேண்டிய பொறுப்பு மற்றும் வேலையின்மை ஆகியவை வாழ்வின் இறுக்க உணர்வுகளோடு இணைந்து மனத் தளர்ச்சிக்கான அவர்களது ஆபத்தை அதிகரிப்பதாகச் சுட்டிக் காட்டுகிறது. வயது முதிர்ந்தோரிடம் பெரும்பாலும் அவர்களது ஆரோக்கியப் பிரச்சினைகள், துணைவர்/ துணைவி அல்லது குழந்தைகள் ஆகியோரிடம் கொண்டுள்ள உறவுகளில் மாற்றங்கள், கவனிப்பு அளிப்பவர் என்ற நிலையிலிருந்து கவனிப்பு வேண்டுபவர் என்ற நிலைக்கு மாறுதல், மிகவும் வேண்டிய ஒருவரின் மரணம் அல்லது வயது முதிர்ந்த நண்பர்களிடமிருந்து (அவர்களுக்கே வயதாவதாலும், ஆரோக்கியப் பிரச்சினைகள் உருவாவதாலும்) சமூக உறவுகள் கிடைக்கப்பெறுதல் அல்லது அவற்றின் தரம் ஆகியவற்றிலான மாறுதல் ஆகியவை மனத் தளர்ச்சியின் காரணிகளாக உள்ளன.

மனத் தளர்ச்சி பற்றிய புரிதலானது, உளவியலின் பிரிவுகளான உளவியல் பகுப்பாய்வு மற்றும் மனித நேயம் ஆகியவற்றிற்கும் பங்களித்துள்ளது. ஆஸ்திரிய நாட்டு உளவியலாளர் சிக்மண்ட் ஃபிராய்ட் (Sigmund Freud) உளவியல் பகுப்பாய்விற்காக மிகவும் அறியப்பட்டவர். மனத் தளர்ச்சி அல்லது "மனச் சோர்வு" ஆகியவை ஒருவருடன் ஒருவருக்குள்ள உறவுகளின் இழப்பு மற்றும் ஆரம்ப வாழ்க்கை அனுபவங்கள் ஆகியவற்றுடன் தொடர்பு கொண்டிருக்கலாம் என இவர் கூறுகிறார். இருத்தலியல் (மனிதர்கள் உலகில் இருத்தலின் சாரம் என்ன என்ற தேடல்) சிகிச்சையாளர்கள் நிகழ்காலத்தின் பொருள் மற்றும் எதிர்காலம் பற்றிய பார்வை ஆகிய இரண்டுடனும் மனத் தளர்ச்சியை இணைக்கின்றனர். மனிதநேயம் சார் உளவியல் என்பதன் நிறுவனரான அமெரிக்க உளவியலாளர் ஆபிரகாம் மாஸ்லோ, (Abraham Maslow) மனிதர்கள் தங்களது தேவைகளைத் தாங்களே நிறைவேற்ற இயலாதபோது (அதாவது தங்களது முழுச் சக்தியையும் தாங்கள் உணராதபோது) மனத் தளர்ச்சி உருவாகலாம் என்று கருத்துரைக்கிறார்.

உடல் ரீதியான பிற சிகிச்சைகள்
மனத் தளர்ச்சி-எதிர் மருந்துகளும் தற்கொலை எண்ணங்களும்
உடற்பயிற்சி
உளவியல் ரீதியானவை