இணைமுரண்மை முறை அறிவு தேட்டத்தின் நோக்கம் பகுத்தறிவு முறையில் கருத்துமுரண்களைத் தீர்த்து, அறுதியாக உண்மையை தேடி அடைவதாகும். சாக்ரட்டீசு முறையை பின்பற்றும் ஒருவழி தரப்பட்ட கருதுகோள் (பிற ஏற்புகளுடன்) முரன்பாட்டுக்கு இட்டுச் செல்வதைக் காட்டுதலாகும்; இதன்வழி உண்மைக்கன உறுப்படியாக கருதுகோளை பின்வாங்கச் செய்வதாகும். ஒப்புதலின்மையைத் தீர்க்கும் மற்றொரு இணைமுரண்மை முறை எதிர்கோள் (antithesis) ஒன்றின்வழியாக முன்மொழிந்த ஆய்கோளை (thesis) மறுத்து இதன்வழி தொகுகோள் (synthesis) எனும் மூன்றாம் ஆய்கோளை அடைதலாகும்.

எகலிய (பிட்சிய) இணைமுரண்மை இயக்கம் என்பது நான்கு மெய்யறிவு அடிக்கோள்களை அடிப்படையாகக் கொண்டுள்ளது.]] 





எபெசசு நகர எராக்கிளிட்டசுவின் மெய்யியலில் இணைமுரண்மை கருத்துப்படிமத்தில் எதிரிணைகளின் ஒற்றுமை விளக்கப்பட்டுள்ளது; இவரே உட்போராட்டத்தாலும் எதிர்ப்பாலும் ஒவ்வொரு பொருளும் நிலையான மாற்றத்தில் உள்ளது என முன்மொழிந்தார். Hence, the history of the dialectical method is the history of philosophy.

மேற்கத்திய (மேலை)) இணைமுரண்மை வடிவங்கள்
செவ்வியல்கால மெய்யியல்
நெறிமுறைகள்
அரிசுடாட்டில்