இந்திய அரசு பதினான்கு அகவை வரையிலான முதனிலைக் கல்விக்குச் சிறந்த அக்கறை செலுத்துகிறது. இது தொடக்கநிலைக் கல்வி எனப்படுகிறது. பாதுகாப்பற்ற சூழலில் வேலை செய்வதைத் தடுக்க இந்திய அரசு குழந்தைகள் வேலைக்குச் செல்வதையே தடை செய்துள்ளது. என்றாலும் சமூகச் சூழலாலும் பொருளியல் வேறுபாட்டாலும், இலவசக் கல்வியை நடைமுறைப்படுத்துவதும் குழந்தைகள் வேலைக்குச் செல்வதைத் தடுத்து நிறுத்துவதும் கடைபிடிப்பதற்கு அரிதாக உள்ளது. அனைத்து அங்கீகரிக்கப்பட்ட துவக்கநிலைப் பள்ளிகளில் 80% அரசால் அல்லது அரசு சார்ந்து இயங்குகின்றன; இதன்மூலம் நாட்டில்கல்வி வழங்கும் மிகப்பெரும் அமைப்பாக அரசு விளங்குகின்றது. 
அரசியல் பற்றுறுதி இல்லாமையாலும் வளக்குறைவாலும்,அக்க்கட்டமைப்பு இல்லாமை, மட்டன ஆசிரியர் பயிற்சி, உயர் மாணவர்- ஆசிரியர் விகிதம் உட்பட்ட பல பேரளவு குந்தகங்களைக் இக்கல்விமுறை கொண்டுள்ளது. இந்திய அரசு வெளியிட்ட 2011 ஆம் ஆண்டின் புள்ளிவிவரப்படி, 5,816,673 ஆசிரியர்கள் இந்தியாவில் தொடக்கநிலைப் பள்ளிகளில் அடிப்படைக் கல்வி கற்பிக்கின்றனர். மார்ச் 2012 வரை இந்தியாவில் 2,127,000 மேனிலைப் பள்ளி ஆசிரியர்கள் உள்ளனர்.
சிறுவருக்கு 6 முதல் 14 அகவை வரை, அதாவது எட்டாம் வகுப்பு வரை, இந்தியக் கல்வி உரிமைச் சட்டம் 2009 கீழ்அனைவருக்கும் கட்டாயக் கல்வி இலவசமாகத் தரப்படல் உறுதிசெய்யப்பட்டுள்ளது.
கல்வித் தரத்தை உயர்த்த அரசுதரப்பில் பல முயற்சிகள் மேற்கொள்ளப்படுகின்றன. இதற்காக, 994 இல் மாவட்டகல்விப் புத்துயிர்ப்பு திட்டம் முதனிலைக் கல்வியைப் பரவலாக்க உருவாக்கிச் செயல்படுத்தப்பட்ட்து. இத்திட்ட்த்தின் வாயிலாக நடப்பில் உள்ள முதனிலைக் கல்வி சீர்திருத்தி புதுமைப்படுத்தப்பட்ட்து. இத்திட்டம் 160000 புதிய பள்ளிகளையும் 84000 மாற்றுவழிப் பள்ளிகளையும் உருவாக்கி, தோராயமாக 3.5 மில்லியன் குழந்தைகளுக்குக் கல்விதர ஏற்பாடு செய்யப்பட்ட்து. இது பன்னாட்டவையின் யூனிசெஃப் (UNICEF) உதவியுடன் பல பன்னாட்டுக் கல்வித் திட்டங்களை நடைமுறைப்படுத்தியது.
கடந்த மூன்றாண்டுகளில் இதன்வழி சில மாநிலங்களில் 93–95% அளவுக்கு மொத்த உயர்சேர்க்கை விகிதம் எட்டப்பட்டுள்ளது.இத்திட்ட்த்தின் கீழ் கணிசமான ஆசிரியர்கள் அமர்த்தப்பட்டதோடு பெண்குழந்தைகளும் பேரளவில் பள்ளிகளில் சேர்க்கப்பட்டனர். கல்வியை அனைவருக்கும் பொதுவாக்கும் அனைவருக்கும் கல்வி இயக்கம் எனும் நடப்புத் திட்டம் உலகிலேயே மேற்கொள்ளபட்ட சிறந்த முனைவு ஆகும். இதில் சேர்க்கை கூடியுள்ளபோதிலும் கல்வித் தரம் தாழ்வாகவே உள்ளது.

முதனிலை, உயர்நிலைக் கல்வி
உயர்நிலைப் பள்ளிக் கல்வி
பஞ்சாபில் தன்னாட்சிக் கல்லூரிகள்
பல்கலைக்கழகங்கள்