அடுத்த இருபது ஆண்டுகள் காலமாற்றங்களில் ஏற்பட்ட மாற்றங்கள் ஆளுமை ஆய்வு வெளியீட்டை சிக்கலாக்கின. வால்ட்டர் மிஸ்செல் (Walter Mischel) 1968 ஆம் ஆண்டு அவரது "பெர்சனாலிட்டி அண்ட் அஸ்ஸெஸ்மெண்ட்" (Personality and Assessment) என்ற புத்தகத்தில் ஆளுமைச் சோதனைகள் 0.3 க்கும் மேற்பட்ட இயைபுபடுத்தலுடன் நடவடிக்கையை முன்னுரைப்பதாக வலியுறுத்தினார் மிஸ்செல் போன்ற சமூக உளவியலாளர்கள் மனப்பாங்குகள் மற்றும் நடவடிக்கைகள் நிலையானவை அல்ல. அவை சூழலுக்கேற்றவாறு மாறுபடுபவை என்று வாதிடுகின்றனர். ஆளுமைச் சோதனைகள் மூலமாக நடவடிக்கையை முன்னுரைப்பது இயலாத காரியமாகக் கருதப்பட்டது. 1970களில் அடிப்படை மாற்றம் விழையும் சூழ்நிலைவாதிகள் ஆளுமை என்பது உலகில் நிலையாமையின் மாயத்தோற்றத்தைப் பராமரிப்பதை மற்றவர்கள் மீது சுமத்துவதற்கு வெறுமே அறிந்து கொண்டு உருவாக்கப்பட்டது என வாதிடுகின்றனர். 

முன்னேறும் ஆராய்ச்சிமுறைகள் 1980கள் சமயத்தில் இந்தக் கண்ணோட்டத்திற்கு சவாலாக இருந்தன. நம்பத்தகாததாக இருக்கும் ஒரு நடவடிக்கையின் நிகழ்வை முன்னுரைக்க முயற்சிப்பதற்கு ஆய்வாளர்கள் பெருமளவு அவதானிப்புகளைத் திரட்டுவதன் மூலமாக நடவடிக்கையின் உருப்படிமங்களை முன்னுரைப்பதற்குக் கண்டறிந்தனர். இதன் விளைவாக ஆளுமை மற்றும் நடவடிக்கைக்கு இடையில் இயைபுபடுத்தல்கள் கணிசமான அளவில் அதிகரிக்கிறது. மேலும் இதில் "ஆளுமை" ஏற்கனவே இருப்பதும் தெளிவாகிறது. ஆளுமை மற்றும் சமூக உளவியலாளர்கள் தற்போது பொதுவாக மனித நடவடிக்கைக்கு தனிப்பட்ட மற்றும் சூழ்நிலை சார் மாறிகள் இரண்டும் தேவையாக இருக்கின்றன என்று ஏற்றுக்கொள்கின்றனர். பண்புக்கூறுக் கோட்பாடுகள் நியாயப்படுத்தப்படுகின்றன. மேலும் இந்தப் பகுதியில் ஆர்வம் புத்துயிர் பெற்றது.

1980 ஆம் ஆண்டு முதல் ட்யூப்ஸ், கிறிஸ்டல் மற்றும் நோர்மன் ஆகியோரால் மேற்கொள்ளப்பட்ட முன்னோடி ஆய்வுளில் பெரும்பாலானவை உளவியலாளர்களால் மறக்கப்பட்டுவிட்டன. லெவிஸ் கோல்ட்பர்க் அவரது சொந்த சொல் திட்டப்பணியைத் துவக்கி ஐந்து காரணிகளை மீண்டும் சார்பின்றிக் கண்டறிந்தார். மேலும் படிப்படியான அவை மீண்டும் உளவியலாளர்களின் கவனத்தைப் பெற்றன. அவர் பின்னர் அந்த காரணிகளுக்கு "பிக் ஃபைவ்" என்று பெயரிட்டார்.

செயல்முறைச் சிக்கல்கள்
மீள் பார்வை
ஆய்வின் பிளவு
புறமுக ஆளுமை