வரலாற்றாளர்கள் கி.பி. 1175 ஆம் ஆண்டில் சுபுதை பிறந்திருக்கலாம் என நம்புகின்றனர். தற்போதைய மங்கோலியாவின் ஆனன் ஆற்றின் வடபகுதியில் சற்றே மேற்கில் இவர் பிறந்து இருக்கலாம் என கருதப்படுகிறது. இவர் உரியாங்கை எனும் இனத்தை சேர்ந்தவர் ஆவார். இவர்கள் ரெயின்டீர் மக்கள் என அறியப்பட்டனர். இவர்கள் ஒரு குழுவாக வாழ்ந்த சைபீரிய காட்டு மக்களாவர். இவர்கள் தெற்கே வாழ்ந்த மங்கோலியர்கள் போல சமவெளியில் வாழவில்லை. சுபுதை வளர்ந்த இத்தகைய சூழ்நிலையின் காரணமாக அவரால் மற்ற மங்கோலியர்கள் போல குதிரை சவாரி செய்யும் திறமையை இயற்கையாகவே கொண்டிருக்க முடியவில்லை. இதனால் மங்கோலியர்கள் மத்தியில் சுபுதை ஒரு வெளியாளாக இருந்தார். சுபுதையின் குடும்பமும் தெமுசினின் (எதிர்கால செங்கிஸ்கான்) குடும்பமும் பல தலைமுறைகளாக தொடர்பில் இருந்தன. சுபுதையின் நான்காம் தலைமுறை முன்னோரான நெர்பி என்பவர் மங்கோலிய கான் தும்பினா செச்செனின் கூட்டாளி எனக் கூறப்படுகிறது. தெமுசின் மற்றும் அவரைப் பின்பற்றுபவர்கள் பல்ஜுனா ஏரியின் அருகே மோசமான நிலையில் இருந்தபோது சுபுதையின் தந்தை சர்ச்சிகுடை அவர்களுக்கு உணவு வழங்கியதாக கூறப்படுகிறது. சுபுதையின் அண்ணனான செல்மே மங்கோலிய ராணுவத்தில் ஒரு தளபதியாக பணியாற்றினார். அவர் தெமுசினின் நெருங்கிய கூட்டாளியும் ஆவார். ஒரு போரில் எதிரியின் அம்பு தாக்கி பலத்த காயம் அடைந்த தெமுசினை செல்மே காப்பாற்றினார். மங்கோலியர்களின் ரகசிய வரலாற்றில் சுபுதைக்கு சவுர்கான் என்ற மற்றொரு சகோதரர் இருந்ததாக கூறப்பட்டுள்ளது.

யுவான் அரசமரபின் வரலாற்றில் சுபுதையின் சரிதையானது விசித்திரமான குறிப்புடன் இந்த தளபதியின் ஆரம்ப வரலாற்றை பற்றி தொடங்குகிறது. ஒருசமயம் சுபுதையின் தந்தை ஒரு செம்மறி ஆட்டுக் கூட்டத்தை ஓட்டிக்கொண்டு தனது பிரபு தைசுவிடம் (செங்கிஸ்கான்) அளிப்பதற்காக சென்ற அந்த நேரத்தில் எதிரே வந்த திருடர்கள் அவரை பிடித்து கொண்டனர். குலுகுன் (சுபுதையின் சகோதரர்) மற்றும் சுபுதை சரியான நேரத்திற்கு வந்து தங்களது வாள்களின் மூலம் அந்த திருடர்களை வெட்டினர். குதிரைகளும் திருடர்களும் வீழ்ந்தனர். திருடர்கள் பின்வாங்கி தப்பினார். அதே நேரத்தில் சுபுதையும் அவரது சகோதரர்களும் தங்களது தந்தைக்கு நேரவிருந்த துயரத்தை போக்கினர். செம்மறி ஆடுகளும் பேரரசர் செங்கிஸ்கான் இருந்த இடத்தை அடைந்தன.

சுபுதையின் குடும்பம் செங்கிஸ்கானுடன் நெருங்கிய தொடர்பில் இருந்த போதும் சிலர் சுபுதையின் வாழ்வு மங்கோலிய பேரரசானது தகுதியை அடிப்படையாகக் கொண்டது என்பதற்கு உதாரணம் என்று கருதுகின்றனர். பிறப்பால் சாதாரண நபர் சுபுதை. ஒரு இரும்பு கொல்லர் என்று கருதப்படும் சர்ச்சிகுடையின் மகன்தான் இந்த சுபுதை. 14 வயதை அடைந்த பொழுது சுபுதை தனது இனத்தை விட்டுப்பிரிந்து தெமுசினின் ராணுவத்தில் இணைவதற்காக சென்றார். சுபுதையின் அண்ணனான செல்மே அவரது 17-வது வயதில் தெமுசினின் ராணுவத்தில் இணைந்தார். அவரைப் பின்பற்றி சுபுதையும் இராணுவத்தில் இணைய சென்றார். செல்மே செங்கிஸ்கானின் ரத்த சம்பந்த உறவுகள் தவிர ஏனையவர்கள் அடையக்கூடிய மிக உயர்ந்த பதவியை அடைந்தார். ஒரு தசாப்தத்திற்குள்ளாகவே சுபுதை ஒரு தளபதியானார். முன் வரிசையில் செல்லும் நான்கு தியுமன்களில் ஒரு தியுமனுக்கு தலைமை தாங்கினார். 1211 இல் வடக்கு சீன படையெடுப்பின்போது சுபுதை வயதில் மூத்த மங்கோலிய தளபதியான செபேயுடன் இணைந்து செயல்பட்டார். அவர்களின் இந்த கூட்டணியானது 1223 செபே இறக்கும் வரை தொடர்ந்தது. 1212 இல் சுபுதை குவான் என்ற நகரத்தை புயல் வேகத்தில் சென்று கைப்பற்றினார். வரலாற்றுப் பதிவுகளின் படி சுபுதை தனியாளாக பெற்ற முதல் பெரிய வெற்றி இதுதான். சுபுதையை செங்கிஸ்கான் தனது நான்கு போர் நாய்களில் ஒருவர் என்று அழைத்துள்ளார். செங்கிஸ்கானின் 8 முக்கியமான தளபதிகளில் இந்த நால்வரும் அடங்குவர் என மங்கோலியர்களின் ரகசிய வரலாறு குறிப்பிடுகிறது:

ஆரம்ப காலத்திலிருந்து தெமுசின் சுபுதையை ஒரு தனித்துவம் வாய்ந்த நபராக அடையாளம் கண்டார். சுபுதையின் வளர்ச்சிக்காக அரிதான வாய்ப்புகளை வழங்கினார். செங்கிஸ்கானின் கூடாரத்தின் வாயில் காப்பானாக சுபுதையின் இளம் வயதிலேயே மதிப்பு வாய்ந்த பதவி அவருக்கு வழங்கப்பட்டது. மங்கோலிய வரலாறுகள் செங்கிஸ்கானிடம் சுபுதை "ஒருவரை காற்றில் இருந்து காக்கும் தோல் துணிகளைப் போல நான் உங்களை உங்களது எதிரிகளிடமிருந்து காப்பேன்" என்று கூறியதாக பதிவிடுகின்றன. இத்தகைய முக்கியமான இடத்தில் இருந்த காரணத்தினால் சுபுதையால் மங்கோலிய போர்த் தந்திர சந்திப்புகளை கேட்பதற்கும், பிற்காலத்தில் சந்திப்புகளில் இணைந்து கொள்வதற்கும், ஒரு வாய்ப்பாக அமைந்தது. தனது 15 வயது முதல் 25 வயதிற்குள் இந்த சந்திப்புகளில் சுபுதை இணைந்து இருக்கலாம் என்று கருதப்படுகிறது. செங்கிஸ்கானின் பெரும்பாலான வாழ்நாட்களில் அவரது முக்கியமான தளபதிகளான செபே (1211-12, 1213-14, 1219-23) மற்றும் முகலி (1213-14) ஆகியோருக்கு துணையாக மற்றும் பணிபயில்பவராக சுபுதை செயல்பட்டார். மேலும் அவர் செங்கிஸ்கானிடமும் (1219) பணியாற்றினார். இத்தகைய புத்திசாலித்தனமான மங்கோலிய தலைவர்களிடம் தனித்துவமான அணுகும் வாய்ப்பை பெற்றிருந்தது சுபுதையின் வளர்ச்சியில் முக்கிய பங்கு வகித்து இருக்கலாம் என்று கருதப்படுகிறது.

சுபுதை தனியாக ஒரு தளபதியாக செயல்பட ஆரம்பித்த வாய்ப்பானது 1197 ஆம் ஆண்டு அவரது 22 ஆம் வயதில் கிடைத்தது. இந்த வரமனது அவருக்கு செங்கிஸ்கானின் மிகவும் வெறுக்கப்பட்ட எதிரிகளான மெர்கிட்டுகளுக்கு எதிரான போரில் கிடைத்தது. அப்போரில் சுபுதையின் பாத்திரமானது முன்வரிசை படையாக செயல்பட்டு மெர்கிட்டு முகாம்களில் திசென் ஆற்றின் கரையில் இருந்த ஒரு முகாமை தோற்கடிப்பது ஆகும். செங்கிஸ்கான் தனக்கு வழங்கிய கூடுதல் உயரடுக்கு துருப்புகளை மறுத்த சுபுதை மங்கோலியர்களிடமிருந்து விலகிய ஒரு வீரனாக மெர்கிட்டு முகாமிற்கு தானே பயணித்தார். மெர்கிட்டு முகாமிற்கு சென்ற சுபுதை மெர்கிட்டுகளிடம் முக்கிய மங்கோலிய இராணுவமானது தொலைதூரத்தில் இருப்பதாகவும் அவர்களுக்கு எந்த ஆபத்தும் இல்லை என்றும் நம்பச் செய்தார். இதன் விளைவாக மெர்கிட்டுகள் தங்களது பாதுகாப்பு மற்றும் ரோந்தை குறைத்தனர். இதன்மூலம் மங்கோலியர்கள் எளிதாக மெர்கிட்டுகளை சுற்றிவளைத்து திடீர் தாக்குதல் நடத்தினர். இரண்டு மெர்கிட்டு தளபதிகளை பிடித்தனர். தான் போர் நுணுக்கங்களை கற்கும் காலங்களில் கூட சுபுதை ஒரு வழக்கத்திற்கு மாறான தளபதி என்பதை இதன் மூலம் நாம் அறியலாம். புதுமையான அணுகு முறைகள் மூலம் குறைந்த உயிரிழப்பு ஏற்படும் வண்ணம் பிரச்சனைகளை தீர்க்கக் கூடியவர் என்பதனையும் நாம் அறியலாம். மேலும் சுபுதை நைமர்களுக்கு எதிரான 1204 ஆம் ஆம் ஆண்டு யுத்தத்தின் போது முன்வரிசை படையின் தளபதியாக பணியாற்றினார். இந்த யுத்தத்தில் அடைந்த வெற்றி காரணமாக மங்கோலியர்கள் மங்கோலியா முழுவதையும் தங்களது கட்டுப்பாட்டிற்குள் கொண்டு வந்தனர்.

தளபதியாக
ஆரம்பகால வாழ்க்கை
உருசியாவை குளிர் காலத்தில் கைப்பற்றுதல் (1236–1240)
நடு ஐரோப்பிய படையெடுப்பு (1241-1242)