இப்பகுதியில் கி.மு. 10 ஆம் நூற்றாண்டில் இருந்து பண்டைய பாரசீகர்கள் இருந்தனர்.  கி.மு.  6ஆம் நூற்றாண்டில் நிறுவப்பட்ட அகாமனிசியப் பேரரசின் கீழ் உலகம் அதுவரை கண்டிருந்த பேர‍சுகளில் மிகப்பெரிய பேரரசாக  மாறியது. அதன் உச்சநிலையில் அதப் பரப்பளவானது மேற்கில் திரேசு-மக்கெடோனியா, பல்காரியா-பியோனியா மற்றும் கிழக்கு ஐரோப்பா முதல், தூரக் கிழக்கில் சிந்து ஆறு வரை இருந்த‍து. அகாமனிசியப்  பேரரசின் நான்கு தலைநகரங்களில் இரண்டு நகரங்களான பெர்சப்பொலிஸ் மற்றும் பசர்கடீவின் ஆகியவற்றின் இடிபாடுகள், ஃபர்ஸ் மாகாணத்தில் அமைந்துள்ளன.

அகாமனியப் பேரரசை கி.மு. 333இல் அலெக்சாந்தரால் தோற்கடிக்கப்பட்டு, அவரது பேர‍ரசுடன் இணைக்கப்பட்டது. அதன்பிறகு  விரைவில் செலூக்கியப் பேரரசு நிறுவப்பட்டது. முதலாம் அந்தியோக்கசு அல்லது அவரது ஆட்சி காலத்துக்குப் பின்னர், பெர்சியஸ் தன் சொந்த நாணயங்களை வெளியிடுமளவுக்கு ஒரு சுதந்திர நாடாக உருவானது.

கி.மு. 238இல் செலுக்கியப் பேரரசானது பார்த்தியர்களால் தோற்கடிக்கப்பட்டது. ஆனால் கி.மு. 205 ஆம் ஆண்டில், செலுக்கிய அரசரான மூன்றாம் அந்தியோக்கியஸ் தனது அதிகாரத்தை பெர்சியாவரை கொண்டுவந்தார். இதனையடுத்து இதன் இறையண்மை நிலை முடிவுக்கு வந்தது.

கேஹிர் என்ற சிறிய நகரத்தின் ஆட்சியாளராக பாபாக் இருந்தார். அந்த சமயத்தில் உள்ளூர் அதிகாரத்தை விரிவாக்கும் முயற்சியில் பாபாக்கும் அவரது மூத்த மகனான முதலாம் ஷபூரும் ஈடுபட்டனர். இந்த முயற்சிகள் பார்த்தியப் பேரரசின் மன்னரான நான்காம் ஆர்பாபனசின் கவனத்திலிருந்து தப்பியது.

இதன் தொடர்ச்சியாக நடந்த நிகழ்வுகள் வரலாற்றில் தெளிவாக இல்லை. 220இல் பாபாக்கின் மரணமடைந்தார். அந்தக் காலகட்டத்தில்  தாராப்கார்ட்டின் ஆளுநராக இருந்த பாபாக்கின் இளைய மகனான அர்ஷஷிர், அவரது அண்ணன் முதலாம் ஷாபூருடன்  அதிகாரத்திற்கான போராட்டத்தில் ஈடுபட்டார். 222இல் ஒரு கட்டிடத்தின் கூரை இடிந்து விழுந்த்தில் ஷாபூர் கொல்லப்பட்டதாக ஆதாரங்கள் வழியாக தெரியவருகிறது.

இந்த கட்டத்தில், பெர்சிய மன்னரான அர்ஷஷிர் தன் தலைநகரை இன்னும்  தெற்கே தனது தலைநகரத்தை மாற்றினார். மேலும் புதிய தலைநகராக ஆர்டாஷிர்-க்வார்ராவை (முன்னர் குரு, தற்கால ஃபிரோசாபாத்) நிறுவினார்.
அர்ஷஷிர் காலத்தில் அவரது சாசானியப் பேரரசானது பெர்சியாவில் விரிவாகப் பரவியது.  

425 ஆண்டுகள் ஆட்சியில் இருந்த சாசானியப் பேரரசு முஸ்லீம் படைகளால் வெல்லப்பட்டதால் முடிவுக்கு வந்தது. இதன் பின்னர், பெர்சியர்கள் இஸ்லாமிற்கு மாறத் தொடங்கினர்.

பெர்சிஸ்
சொற்பிறப்பு
வரலாறு
நிர்வாகப் பிரிவுகள்