நவீன கடற்போரானது, முனைப்பற்ற சொனார் மற்றும் செயல்படும் சொனார் ஆகிய இரண்டையுமே நீர்வழிக் கலன்கள், வானூர்திகள் மற்றும் நிலையான நிறுவுகள் ஆகியவற்றில் பெருமளவில் பயன்படுத்துகின்றது. முனைப்பற்ற சொனாரைப் பயன்படுத்துவதா அல்லது செயல்படும் சொனாரைப் பயன்படுத்துவதா என்பது இலக்கின், பெரும்பாலும் நீர்மூழ்கியின், கதிர்வீச்செறிவான ஓசையின் பண்புக் கூறுகளை வைத்தே முடிவு செய்யப்படும். இரண்டாம் உலகப் போர் நிகழ்ந்த வேளையில், மேற்பரப்பு மரக்கல்- நீர்மூழ்கிகளில் செயல்படும் சொனார் பயன்படுத்தப்படினும், அது பிங் ஓசைகளை, இத்தகைய ஓசைகள் அவற்றின் இருப்பை வெளிப்படுத்திய காரணத்தினால், வெளியிடுவதைத் தவிர்த்தது. நவீன சமிக்கை பதன முறைகள் கையாளப்படத் துவங்கியவுடன், ஆரம்ப கட்டக் கண்டறிதலுக்கு முனைப்பற்ற சொனார் பயன்படுத்தப்படத் துவங்கியது. அப்போது நீர்மூழ்கிகள் ஓசையற்று இயங்கும் வண்ணம் வடிவமைக்கப்பட்டன. தற்போது செயல்படும் சொனார் அதிகமாகப் பயன்படுகிறது. 1987ஆம் ஆண்டு, ஜப்பான் நாட்டு நிறுவனமான டோஷிபாவின் ஒரு பகுதி சோவியத் ஒன்றியத்திடம் இயந்திரங்களை விற்றதாகக் கூறப்பட்டது. இவை, நீர்மூழ்கி உந்தித் தகடுகளை அரவை செய்து அவை அதிக ஓசையின்றி இயங்க உதவியது. இதன் காரணமாக அவற்றின் புதிய தலைமுறை நீர்மூழ்கிகள் பாதுகாப்பு குறித்த கவலையை பெருமளவில் விளைவித்தன. 

செயல்படும் சொனார் இலக்கிற்கு மற்றும், சில நேரங்களில், வீச்சளவிற்கு துல்லியமான திசைக் கோணத்தை அளிக்கிறது. ஒரு கதிரலைக் கும்பா சமிக்கையை உமிழ்வதைப் போலவே செயல்படும் சொனார் செயலாற்றுகிறது. உமிழும் பொருளிலிருந்து ஒலி அலையானது பல திசைகளிலும் பயணிக்கிறது. அது ஒரு பொருளை மோதுகையில், ஒலி அலை மேலும் பல திசைகளில் பட்டெறிவதாகிறது.
இதில் சிறிது சக்தி உமிழ்வின் தோற்றுவாய்க்கே திரும்பச் செல்லும். அதிர்வெண், பெற்ற சமிக்கையின் சக்தி, ஆழம், நீரின் வெப்ப நிலை, பட்டெறியும் பொருளின் இருப்பிடம் ஆகிய பல காரணிகளைக் கொண்டு சொனார் அமைப்பு அல்லது தொழில் நுட்ப நிபுணர் கணக்கிடுவதற்கு, எதிரொலி உதவும். சாத்தியமான ஒரு தாக்கு நீர்மூழ்கியின் அச்சுறுத்தலைச் சமாளிக்க அதன் இருப்பிடத்தைக் கண்டறிவது, தனது இருப்பிடத்தை மறைப்பதை விட முக்கியமானது என்று ஒரு தளத் தலைவர் தீர்மானிக்கையில், செயல்படும் சொனார் பயன்படுத்தப்படுகிறது. செயற்கைக் கோள்களிலிருந்து பெறப்படும் தரவுகளைக் கொண்டு மேற்புறக் கலன்கள் ஏற்கனவே தடமறியப்படுகின்றன என்று கொள்ளலாம். 
உமிழும் சொனாருக்கு அருகில் உள்ள எந்தக் கலனும் அந்த உமிழ்வினை அறிந்து கொள்ளும். சைகைக் குறி ஒலியினைக் கேட்ட பின்னர், (பெரும்பாலும் அதன் அதிர்வெண்ணைக் கொண்டு) பயன்பாட்டில் உள்ள சொனார் கருவி (ஒலி அலையின் சக்தியினைக் கொண்டு) பயன்படுத்தப்படும் கருவியினையும் அதன் இருப்பிடத்தையும் கண்டறிவது எளிது. செயல்படும் சொனார் கதிரலைக் கும்பாவை எந்த வகையில் ஒத்தது எனில், ஒரு குறிப்பிட்ட வீச்சில் உள்ள இலக்குகளைக் கண்டறிய அது அனுமதிக்கையில், மேலும் அதிக வீச்சில் உமிழ்வானைக் கண்டறியவும் அது அனுமதிக்கிறது. உண்மையில், இது விரும்பத்தகாத ஒன்றாகும். 

இயக்காளரின் இருப்பு மற்றும் இருப்பிடம் ஆகிய இரண்டினையுமே செயல்படும் சொனார் அறிவித்து விடுவதால், இலக்குகளின் கச்சிதமான வகைப்படுத்துதல்களை அது அனுமதிப்பதில்லை. அது (வானுலங்கி, விமானம் போன்ற) விரைவான ஓசை மிக்க தளங்கள் (பெரும்பாலான மேற்பரப்புக் கப்பல்கள்) ஆகியவற்றில் பயன்படுகிறது. நீர்மூழ்கிகளில் இதன் பயன்பாடு அரிதானதே. மேற்பரப்புக் கப்பல்கள் அல்லது நீர்மூழ்கிகளில் செயல்படும் சொனார் பயன்படுகையில், அது மிகக் குறைவான நேரத்திற்கு மற்றும் இடைவிட்டு மட்டுமே செயல்படுத்தப்படுகிறது. கண்டறியப்படுவதற்கான ஆபத்தைக் குறைப்பதே இதன் நோக்கமாகும். இதன் விளைவாக, செயல்படும் சொனார் பொதுவாக முனைப்பற்ற சொனாருக்கு ஒரு பின்னூட்டமாகவே உள்ளது. விமான ஊர்தியில், செயல்படும் சொனார் அகற்றப்படக் கூடிய சொனோபோய்களாக பயன்படுகின்றன. இவை விமானத்தின் பெட்ரோல் பகுதியிலிருந்து அல்லது சாத்தியமான எதிரி சொனார் தொடர்புகளின் அருகில் வீசப்படுகின்றன. 

முனைப்பற்ற சொனார் பல சாதகங்களைக் கொண்டுள்ளது. 
அவற்றில் மிகவும் பிரதானமானது, அது ஓசையின்றி இயங்குவதேயாகும். இலக்கின் கதிர்வீச்செறிவு ஓசையளவு போதுமான அளவு உயர் நிலையில் இருப்பின், செயல்படும் சொனாரை விட அதிக வீச்சளவினை முனைப்பற்ற சொனார் கொள்ளக் கூடும். இது இலக்கு கண்டறியப்பட உதவும். பொறியுடன் கூடிய பொருட்கள் ஓசை எழுப்பும் என்பதனால், அவை, கருத்தாக்க அளவில், எளிதில் கண்டறியப்படக் கூடியவை. இது அவை உமிழும் ஓசையின் அளவை, மற்றும் அவற்றின் இருப்பிடத்தில் பொதுவாக உள்ள ஓசை அளவு மற்றும் பயன்படுத்தப்படும் தொழில் நுட்பம் ஆகியவற்றைப் பொறுத்ததாகும். எளிமையாகச் சொல்வதானால், முனைப்பற்ற சொனார், அதைப் பயன்படுத்தும் கப்பலைச் சுற்றிலும் "பார்க்கிறது". ஒரு நீர்மூழ்கியின் நாசியில் பொருத்தப்பட்ட முனைப்பற்ற சொனார் 270 அலகில் இருப்பின் மற்றும் கப்பலின் நடு வரிசையாக்கத்தில் மேலோட்டின் மீது ஒவ்வொரு பக்கத்திலும் 160 அலகாகப் பொருத்தப்பட்டிருப்பின் மற்றும் இழுத்திச் செல்லப்படும் அணி வரிசையின் அலகு முழு 360 அலகாக இருப்பின், அத்தகைய முனைப்பற்ற சொனார் பல திசைகளிலும் கண்டறியும் திறனுற்றதாகும். 
பகுதிகள் ஏதேனும் தென்படாது போயின், அதற்குக் கப்பல் அளிக்கும் இடையூறுகளே காரணமாகும். ஒரு சமிக்கையானது குறிப்பிட்ட திசையில் கண்டறியப்பட்டு விட்டால் (அதாவது, அத்திசையில் ஓசை எழுப்பும் பொருள் ஒன்று உள்ளது என்பதாக இருப்பின் அது அகன்ற அலைவரிசை கண்டறிதல் எனப்படுகிறது), பின்னர் அதைச் சேண்மை பெரிதாக்கத்திற்கு உட்படுத்தி பெறப்பட்ட சைகைக் குறியினைப் பகுத்தாய்வது எளிது (இது குறுகிய அலைவரிசை பகுப்பாய்வாகும்). இது, பொதுவாக நாற்புற மின்மாற்றி கொண்டு செய்யப்படுகிறது. இதனால் ஓசையை உருவாக்கும் வேறுபட்ட அதிர்வெண்களை அறிய இயலும். ஒவ்வொரு பொறி இயந்திரமும் ஒரு குறிப்பிட்ட ஒலியினை எழுப்பும் என்பதனால், அப்பொருளை நேரடியாகவே அடையாளம் கண்டு விட இயலும். பொறி இயந்திரங்களின் பிரத்தியேக ஓசைகள் பற்றிய தரவுத்தளங்கள் ஒலியிய ஒற்றாடல் அல்லது ஏசிஐஎன்டி (acoustic intelligence- ACINT) என்பதன் ஒரு பகுதியாகும். 

முனைப்பற்ற சொனாரின் பிறிதொரு பயன்பாடு, இலக்கின் விசை வீச்சுப் பாதையினைக் கண்டறிவதாகும். இச்செயற்பாடு இலக்கு அசைவின் பகுப்பாய்வு (Target Motion Analysis (TMA)) எனப்படுகிறது. இதனால் விளையும் தீர்வே இலக்கின் வீச்சு, செல்பாதை மற்றும் வேகம் ஆகியவையாகும். பல்வேறு நேரங்களிலும் எத்திசையிலிருந்து ஒலி வருகிறது என்பதைக் குறித்துக் கொள்வது மற்றும் அந்த அசைவினை இயக்கவாளரின் கப்பலுடன் ஒப்பிடுவது ஆகியவற்றின் மூலம் டிஎம்ஏ செய்யப்படுகிறது. பொதுத்தர வரைவியல் நுட்பங்களை சில கருதுகோள்களுடன் இணைத்துப் பயன்படுத்தி அசைவுகளிலான ஒப்புமை வேறுபாடுகள் பகுத்தாயப்படுகின்றன. 

முனைப்பான சொனார் மிகவும் மறைமுகமாகச் செயலாற்றுவது மற்றும் மிக்க பயன் கொண்டது. இருப்பினும், இதற்கு மிக உயர்-நுட்ப மின்னணுப் பாகங்கள் தேவைப்படும். இவை விலை உயர்ந்தவையாகும். விலையுயர்ந்த கப்பல்களில் அவற்றின் கண்டறிதல் திறனை அதிகரிக்க அணிவரிசை அமைப்பில் இவை பொருத்தப்படுகின்றன. மேற்பரப்புக் கப்பல்கள் இதனைச் சிறப்பாகப் பயன்படுத்துகிண்றன. நீர்மூழ்கிகள் மேலும் சிறப்பாகப் பயன்படுத்துகின்றன. வெப்பப் படுகைகளை நீர்மூழ்கிகள் மறைத்து விடக் கூடும் என்பதால் விமானங்கள், வானூர்திகள் ஆகியவையும் இதனை "வியப்பு விளைவு" உண்டாக்குவதற்காக இவற்றைப் பயன்படுத்துகின்றன. ஒரு நீர்மூழ்கியின் தலைவர் தான் தனிமையில் இருப்பதாக நம்பினால், அவர் தனது படகை மேற்பரப்பிற்கு அருகில் கொணரலாம். இதன் மூலம் அது எளிதில் கண்டறியப்படும். மாறாக, ஆழமாகவும் விரைவாகவும் சென்றால் அதிக ஓசை எழும். 

சொனாரின் இராணுவப் பயன்பாட்டிற்கான எடுத்துக் காட்டுகள் கீழே அளிக்கப்பட்டுள்ளன. சொனாரின் பொதுப் பயன்பாடுகளாகக் கீழே கொடுக்கப்பட்டிருக்கும் பலவும் அதன் கடற்படைப் பயன்பாட்டிற்கும் பொருந்தும். 

ஆர்ட்டெமிஸ் செயற்திட்டம்
வலை இருப்பிடம்
போர் முறைமைகள்
பொதுமக்களுக்கான பயன்பாடுகள்