தங்கனிக்கா ஏரியானது கிழக்கு ஆப்பிரிக்க பிளவின் மேற்கு கிளைக்கும், அல்பெர்டைன் பிளவுக்கும் இடையில் மலைச்சுவற்றின் பள்ளத்தாக்கில் அடைபட்டுள்ள நீரினைக் கொண்டுள்ளது. இது ஆப்பிரிக்காவின் மிகப்பெரிய பிளவு ஏரியாகவும்,கொள்ளவில் உலகின் இரண்டாவது பெரிய ஏரியாகவும் உள்ளது. இது ஆப்பிரிக்காவின் ஆழமான ஏரியான இது உலகிலுள்ள மொத்த நன்னீரில் 16% அளவைக் கொண்டுள்ள மிகப்பெரிய ஏரியாகும். தங்கனிக்கா ஏரியானது வடக்கு தெற்கு திசையில் 676 கி.மீ (420 மைல்கள்) நீளமும் சராசரியாக 50 கி.மீ அகலத்திலும் (31 மைல்கள்) பரவியுள்ளது. இந்த ஏரி 32,900 கிமீ (12,700 சதுர மைல்) பரப்பளவில் பரவியுள்ளது. 1,828 கிமீ (1,136 மைல்) தொலைவிலான கரையோர தொலைவினைக் கொண்டுள்ளது. சராசரி ஆழம் 570 மீட்டராகவும் (1,870 அடி) மற்றும் உச்ச ஆழம் 1,470 மீட்டர் (4,820 அடி) (வடக்கு பகுதி) ஆழத்தைக் கொண்டுள்ளது. இந்த ஏரியானது 18,900 கன கிலோமீட்டர் (4,500 கன மில்லியன்) கொள்ளளவைக் கொண்டுள்ளது. 

ஏரியின் நீர்ப்பிடிப்பு பகுதி 231,000 கிமீ 2 (89,000 சதுர மைல்) ஆகும். இரண்டு முக்கிய ஆறுகள் ஏரிக்குள் பாய்கின்றன அத்துடன் பல சிறிய நதிகளும் நீரோடைகளும் (அதன் நீளமானது ஏரி முழுவதும் செங்குத்தான மலைகளால் வரையறுக்கப்பட்டுள்ளது) பாய்கின்றன. ஒரு பெரிய வெளியேறும் நதியானது லுகாகா நதி ஆகும். இது காங்கோ ஆற்று வடிநிலப் பகுதிக்குள் நுழைகிறது.

சுமார் 10,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு தோன்றிய ரூசிசி நதி ஏரியில் பாயும் முக்கிய நதி ஆகும், இது கியுவா ஏரியிலிருந்து ஏரிக்கு வடக்கே நுழைகிறது. தான்சானியாவின் இரண்டாவது பெரிய ஆறான மலகாரசி நதி, டங்கானிக்கா ஏரியின் கிழக்குப் பகுதியில் நுழைகிறது. மலகராசி ஏரி தங்கனீக்காவை விடவும் பழமையானது இந்த ஏரி தோன்றுவதற்கு முன்பு காங்கோ நதியுடன் நேரடியாக கலந்து கொண்டிருந்தது. 

இந்த ஏரியானது அதன் உயரமான அமைவிடம், பெரிய ஆழம், காலநிலை மாற்றங்கள் நிறைந்த கொந்தளிப்பான எரிமலை நிலப்பகுதி, மெதுவாக நிரம்பும் ஏரி அமைப்பு மற்றும் மலைப்பாங்கான இடம் ஆகியவற்றின் காரணமாகவும் மாறுபடும் பாய்வுப் பாங்கு ஆகியவற்றால் ஒரு சிக்கலான வரலாற்றைக் கொண்டதாகக் காணப்படுகிறது. கடந்த காலங்களில் அரிதாகவே கடலுக்கு செல்லும் வழிந்தோட்டம் நிகழ்வுகள் இருந்தன. கடலுக்கான இந்த இணைப்பு, ஏரியானது உயர் மட்டளவைத் தாண்டும் போது லுங்காங்காவின் வழியாக காங்கோவிற்குள் ஏரியிலிருந்து நீரைக் கடக்க அனுமதிக்கிறது.

ஏரி உயர்ந்த ருக்வாவிலிருந்து உள்வாங்கிக் கொண்டிருக்கிறது, ஏரி மலாவிக்கு அணுகல் மற்றும் நைலை நோக்கி ஒரு வெளியேறும் பாதை அனைத்தும் ஏரியின் வரலாற்றில் சில இடங்களில் இருந்திருக்க வேண்டும் என முன்மொழியப்பட்டது.சில நேரங்களில் வெவ்வேறு உட்பாயும் மற்றும் வெளிச்செல்லும் நீர்ப்பாதைகளைக் கொண்டுள்ள தங்கனீக்காவிற்கு உயர் மட்டத்தில் இருக்கும் ருக்வா ஏரியிலிருந்து நீர் வரத்து உள்ளது. இது மலாவி ஏரிக்கான அணுகல் மற்றும் நைல் நதியை நோக்கி ஒரு வெளியேறும் பாதையும் ஒரு சில இடங்களில் இருந்திருக்ககூடும் என்பது போன்றவை ஏரியின் வரலாராக முன்மொழியப்படுகிறது. 

தங்கனீக்கா ஏரியானது ஒரு பழமையான ஏரியாகும். மிகக் குறைவான நீரின் அளவுகளில் தனித்தனி ஏரியாகக் காணப்படுகின்றன. இவை மூன்றும் வெவ்வேறு வயதுடையவை. மையத்திலுள்ள ஏரியின் பகுதியானது சுமார் 9-12 மில்லியன் ஆண்டுகளுக்கு முன்பும், வடக்கு பகுதியானது 7-8 மில்லியன் ஆண்டுகளுக்கு முன்பும் மற்றும் தெற்குப் பகுதியானது 2-4 மில்லியன் ஆண்டுகளுக்கு முன்பும் தோன்றியதாக அறியப்படுகிறது. 

மற்ற முதுகெலும்பிலிகள்
தண்ணீர் பண்பியல்புகள்
தீவுகள்
புவியியல் மற்றும் நிலவியல் வரலாறு