இராஜஸ்தான் மாநிலத்தில் பரப்பளவில் முதலிடத்திலும்; அனைத்திந்திய அளவில் மூன்றாவது பெரிய மாவட்டம் ஜெய்சல்மேர் மாவட்டமாகும். இராஜஸ்தான் மாநில தார் பாலைவனத்தில் அமைந்த ஜோத்பூர் மாவட்டம், பிகானேர் மாவட்டம், பார்மேர் மாவட்டங்களில் ஜெய்சல்மேரும் ஒன்றாகும்.
ஜெய்சல்மேர் மாவட்டத்தின் மேற்கில் பாகிஸ்தான், வடகிழக்கில் பிகானேர் மாவட்டம்,
கிழக்கில் ஜோத்பூர் மாவட்டம், தெற்கில் பார்மேர் மாவட்டம் எல்லைகளாக உள்ளது.

464 கிலோ மீட்டர் நீளமுள்ள இந்திய-பாகிஸ்தான் நாட்டுச் சர்தேச எல்லை இம்மாவட்டத்தில் உள்ளது. ஜெய்சல்மேர் மாவட்டம் முழுவதும் மணல் பாலைநிலமாக உள்ளது. 28 கிலோ மீட்டர் தொலைவு வரை மட்டுமே பாயக்கூடிய "கக்னி" (Kakni) என்ற ஆறும், "ஓர்ச்சில்" அல்லது "புஜ்-ஜில்" எனும் ஏரியும் உள்ளது. ஆண்டு முழுவதும் வறண்ட வானிலை கொண்ட மாவட்டமாகும்.
இங்கு மழைக்கால பயிர்களான பார்லி, வறட்சியை தாங்கும்; நீர் தேவை குறைந்த கம்பு, சோளம், வரகு போன்ற சிறுதாணியங்களைப் பயிரிடுகின்றனர்.

பொருளாதாரம்
மக்கள் தொகையியல்
சமயம்
புவியியல்