கணிதவியலில் கோள ஆய முறை "(spherical coordinate system)" என்பது முப்பருமான வெளிக்கான ஆய முறையாகும். இதில் உள்ள இருப்புப் புள்ளிகள் மூன்று எண்களால் குறிக்கப்படும். அவை தோற்றத்தில் இருந்து அப்புள்ளிக்குள்ள ஆரத் தொலைவு, அதன் முனையக் கோணம், கிடைக்கோணம் என்பனவாகும். முனையக் கோணம் அல்லது ஏற்றக்கோணம் என்பது நிலையான தோற்றத்தின் ஊடே செல்லும் அடித் திசையில் இருந்து அளக்கப்படுகிறது. கிடைக்கோணம் அல்லது திசைக்கோணம் என்பது முனையக் கோணத்துக்குச் செங்குத்தாகவும் தோற்றத்தின் ஊடாகச் செல்லும் நிலையான தளத்தில் உள்ள அதன் வீழல் கோனமாகும். இது அந்த்த் தளத்தில் அமைந்த நிலையான மேற்கோள் திசையில் இருந்து அளக்கப்படுகிறது. இது முனைய ஆய முறையின் முப்பருமான வகையாகும்.

ஆரத் தொலைவு ஆரம் அல்லது ஆர ஆயம் எனப்படுகிறது. முனையக் கோணம், உச்சிக் கோணம் அல்லது செங்கோணம் அல்லது சரிவுக்கோணம் அல்லது இணையகலாங்கு என வழங்கப்படுகிறது".

ஆயவரிசைகளும் அவற்றின் குறியீடுகளும் நூலுக்கு நூல் மாறுபடுவதால் மிகக் கவனமாக எவ்வகையில் ஆயங்கள் அமைந்துள்ளன என்பதை அறிதல் வேண்டும். இயற்பியலில் அடிக்கடி பயன்படும் ஒரு முறையில் (, , ) ஆகியன, ஆரத்த் தொலைவையும் முனையக்கோணத்தையும் கிடக்கோணத்தையும் குறிக்க, கணிதவியலில் பயன்படும் மற்றொரு முறையில் ஆரத் தொலைவையும் முனையக்கோணத்தையும் கிடைக்கோணத்தையும் குறிக்கிறது.இரு முறைகளிலுமே is often used instead of குறியீட்டுக்குப் பதிலாக எனும் குறியீடு அடிக்கடி பயன்படுகிறது.

உசாத்துணைகள்
நேர்க்கோட்டு ஆய முறைகள்
கோள ஆய முறைகள்
வட்ட ஆய முறைகள்