திருவரங்கம் ரங்கநாதசுவாமி ஆலயத்திலிருந்து விசுணுவின் சாயல் வடிவம் கொண்ட ரங்கநாதர், ஆண்டாளைத் திருமணம் செய்து கொள்ளும் வண்ணம் திருவில்லிபுத்தூர் திவ்ய தேசத்திற்குப் பயணம் மேற்கொண்டார். அந்த இடத்தை அடையும் முன், ஒரு இடத்தில் இருட்டாகி விட, அந்த இடத்திலேயே இரவு கழிக்க முடிவு செய்தார். அவர், அந்த இடத்திலேயே தங்கிவிட்டதால், அவ்விடம் திருத்தங்கல் என்றும் அம்மலை தாளகிரி என்று அழைக்கப்பட்டது. மற்றொரு புராணத்தின்படி, மகாபாரதத்தில் இருந்து பாண்டவர்கள் நாடு கடத்தப்பட்டு, வசித்து வந்தனர். அவர்கள் தினசரி பூசை செய்ய தண்ணீர் பெற முடியவில்லை. சூரியன் உதித்ததும், இளவரசர்களில் ஒருவரான அர்ச்சுனன், இந்த இடத்திற்கு தண்ணீரை அனுப்புவதற்காக கங்கையைப் பிரார்த்தனை செய்தார். பின்னர் தன் அம்பினால் எய்து பூமியைப் பிளந்து, ஒரு ஆற்றைக் கொண்டுவந்தார். இவ்வாறு அர்ச்சுணன் ஆறு உருவானதாக நம்பப்படுகிறது. இந்த கோயில் அமைக்கப்பட்ட இடத்தில் இரண்டு நெல்லி மரங்கள் இருந்ததால் இருநெல்லிநாதர் எனப் பெயர் பெற்றது, பின்னர் அது கருநெல்லிநாதர் ஆக மருவியதாகக் கருதப்படுகிறது.

கோயில்
தல புராணம்
வரலாறு
வழிபாடு மற்றும் சமய நடைமுறைகள்