முதலாவது மத்தியகாலத்துக்குரிய ஐரோப்பிய கடிகார உருவாக்குநர்கள் கிறிஸ்தவ மதகுருக்கள் ஆவர். மத்திய காலத்துக்குரிய மதச்சார்பான நிறுவனங்களுக்கு கடிகாரங்கள் தேவைப்பட்டன. ஏனென்றால், நாளாந்த பிரார்த்தனை மற்றும் பணி நிகழ்ச்சிநிரல்கள் கண்டிப்பாக ஒழுங்குபடுத்தப்பட்டன. பெரும்பாலும் ஒன்றிணைத்துப் பயன்படுத்தப்பட்ட நீர்க் கடிகாரங்கள், சூரியக் கடிகாரங்கள் மற்றும் அடையாளமிடப்பட்ட மெழுகுவர்த்திகள் போன்ற காலங்கூறும் மற்றும் பதிவுசெய்யும் கருவிகள் மூலம் இது செய்யப்பட்டது. இயந்திரமுறைக் கடிகாரங்கள் பயன்படுத்தப்பட்டபோது, துல்லியத் தன்மையை உறுதிப்படுத்துவதற்காக பெரும்பாலும் ஒரு நாளில் குறைந்தபட்சம் இரு தடவைகள் சுருள் சுற்றப்பட்டன. முக்கியமான நேரங்களும், காலங்களும் கையால் அல்லது விழுகின்ற ஒரு எடை அல்லது சுழலுகின்ற ஒரு அடிக்கும் கருவி போன்ற ஒரு இயந்திரமுறை கருவியால் அடிக்கப்படுகின்ற மணிகளால் ஒலிபரப்பப்பட்டது.

850 ஆம் ஆண்டுக்கு முன்னரே வெரோனா நகரின் தலைமைக் குருவின் அடுத்த பெரிய அதிகாரியான பசிபிக்கஸ் (Pacificus) நீர்க் கடிக்காரத்தை ("horologium nocturnum" ) கட்டமைத்தார்.

வரலாற்று ஆசிரியரான தாமஸ் வுட்ஸ் (Thomas Woods) பின்வருமாறு எழுதியதுபோல, மதச்சார்பான அவசியங்களும், மத்தியகாலத்துக்குரிய துறவிகளின் தொழில்நுட்ப அறிவும் கடிகாரங்களின் மேம்பாடுகளில் முக்கிய காரணிகளாக இருந்தன:

11 ஆம் நூற்றாண்டின் எழுத்துக்களில் கடிகாரங்கள் தோன்றியிருப்பதானது அவை அக்காலத்தில் ஐரோப்பாவில் நன்றாக அறியப்பட்டிருந்தன என்பதைக் குறிப்பிடுகிறது. 14 ஆம் நூற்றாண்டின் ஆரம்ப காலத்தில், புளோரன்சைச் சேர்ந்த கவிஞரான டாண்டே அலிகீரி (Dante Alighieri) தனது "பராடிசோ" வில் (Paradiso) ஒரு கடிகாரத்தைப் பற்றிக் குறிப்பிட்டார். ஒலியெழுப்பி மணிநேரங்களைக் குறிப்பிடுகின்ற ஒரு காரத்தின் முதலாவது எழுத்துவடிக் குறிப்பு இதுவெனக் கருதப்படுகிறது. கடிகார இயக்கத்தின் முதலாவது விரிவான விளக்கத்தை படுவாவில் (Padua) வானியல் பேராசிரியராக இருந்த ஜியோவன்னி டி டாண்டி (Giovanni da Dondi) தனது 1364 ஆம் ஆண்டு ஆய்வுக்கட்டுரை "Il Tractatus Astrarii" என்பதில் வழங்கினார். இது லண்டனின் விஞ்ஞான பொருட்காட்சிச்சாலை மற்றும் ஸ்மித்சோனியன் கல்லூரி ஆகியவற்றிலுள்ள சில கடிகாரங்கள் உள்ளடங்கலான பல நவீன பிரதிகளை எழுப்பியுள்ளது. இந்தக் காலகட்டத்தின் குறிப்பிடத்தக்க பிற எடுத்துக்காட்டுக்கள் மிலன் (Milan) (1335), ஸ்ட்ராஸ்பெர்க் (Strasbourg) (1354), லூண்ட் (Lund) (1380), ரூவன் (Rouen) (1389) மற்றும் பராகுவே (1462) ஆகிய இடங்களில் கட்டப்பட்டன.

கிட்டத்தட்ட 1386 ஆம் ஆண்டிலிருந்து காலவரை செய்யப்படுகின்ற சாலிஸ்பரி தேவாலயக் கடிகாரமே உலகிலேயே இப்போதும் பெரும்பாலான அதன் ஆரம்பகால பகுதிகளுடன் இயங்கிக்கொண்டிருக்கும் மிகவும் பழைமையான கடிகாரம் ஆகும். சரியான நேரங்களில் மணி அடிப்பதே இதன் நோக்கமாக இருந்ததால் இதில் கடிகார முகப்பு இல்லை. சக்கரங்களும், பற்சக்கரத் தொகுதிகளும் சுமார் அளவுள்ள சதுரமான திறந்த, பெட்டிபோன்ற ஒன்று இரும்புச் சட்டகத்தில் வைக்கப்படுகின்றன. சட்டகமானது உலோக இருமுனை ஆணிகள் மற்றும் ஆப்புகளைக் கொண்டு ஒன்றாக்கப்படுகின்றன. இந்தக் காலத்திய கடிகாரங்களுக்கான நியமமான verge and foliot வகையே இதன் ஒழுங்குபடுத்தும் இயந்திர அமைப்பாகும். கப்பிகளிலிருந்து தொங்குகின்ற இரு பெரிய கற்களினால் சக்தி வழங்கப்படுகிறது. எடைகள் விழவிழ, கயிறுகள் மரத்தாலான பீப்பாய்களிலிருந்து தளர்வுறுகின்றன. ஒரு பீப்பாய் பிரதான சக்கரத்தை இயக்குகிறது. இது ஒழுங்குபடுத்தும் இயந்திய அமைப்பால் சீராக்கப்படுகிறது. அடுத்த பீப்பாய் அடிக்கின்ற பொறிமுறை மற்றும் காற்றுத் தடை ஆகியவற்றை இயக்குகிறது.

c. 1390 இல் கட்டப்பட்ட பீற்றர் லைட்ஃபூட்சின் வெல்ஸ் தேவாலயக் கடிகாரமும் . மத்தியில் பிணைக்கப்பட்ட பூமியைச் சுற்றிச் சுழல்கின்ற சூரியன் மற்றும் சந்திரன் ஆகியவற்றுடன் பூமியை மையமாகக் கொண்டிருக்கின்ற உலகின் தோற்றத்தை கடிகார முகப்பு குறிக்கிறது. இதன் அசலான மத்திய காலத்துக்குரிய முகப்பைக் கொண்டிருப்பதில் இது தனித்துவமானது. இது கோப்பர்நிக்கசுக்கு முந்தைய உலகின் தத்துவம் சார் மாதிரியைக் காண்பிக்கிறது. கடிகாரத்துக்கு மேலே மணிகளை அடிக்கின்ற ஒரு தொகுதி வடிவங்களும், ஒவ்வொரு 15 நிமிடத்துக்கும் ஒரு தடத்தைச் சுற்றுகின்ற, குதிரை மீது அமர்ந்து ஈட்டிப் போர் செய்யும் வீரர்களும் உள்ளன. 17 நூற்றாண்டில் இக்கடிகாரமானது ஊசல் மற்றும் நங்கூர ஒழுங்குபடுத்தும் இயந்திர அமைப்புக்கு மாற்றப்பட்டது. மேலும், 1884 ஆம் ஆண்டில் லண்டன் விஞ்ஞான பொருட்காட்சிச்சாலையில் நிறுவப்பட்டது. இங்கேயே அக்கடிகாரம் தொடர்ந்து இயங்கி வருகிறது. இதுபோன்ற வானசாஸ்திர கடிகாரங்களை அல்லது "காலங்காட்டும் கருவிகளை" (horologes) எக்ஸெட்டர் (Exeter), ஒட்டரி புனித அன்னை (Ottery St Mary) மற்றும் விம்போர்ன் மின்ஸ்டர் (Wimborne Minster) ஆகிய இடங்களில் காணலாம்.

புனித அல்பான்ஸ் ஆச்சிரமத்தில் (Abbey of St Albans) இருந்த, இன்றைய காலகட்டம்வரை நீடித்திருக்காத ஒரு கடிகாரம் 14 ஆம் நூற்றாண்டு மடாதிபதியான வல்லிங்போர்டின் ரிச்சார்டுவால் கட்டப்பட்டது. இது ஹென்ரி VIII காலத்திய மடாலயங்களின் சிதைவின்போது அழிக்கப்பட்டிருக்கலாம். ஆனால், இதன் வடிவமைப்புப் பற்றி மடாதிபதி எழுதிவைத்திருந்த குறிப்புகள் முழு அளவிலான ஒரு மீள்கட்டுமானத்துக்கு வழிவகுத்துள்ளது. வானசாஸ்திரக் கடிகாரமானது காலத்தைக் காட்டுவதோடு, சந்திர கிரகணங்களையும் எதிர்வு கூறக்கூடியது. மேலும், சூரியன், சந்திரன் (வயது, அவத்தை மற்றும் சந்திக்குமிடம்), நட்சத்திரங்கள் மற்றும் கோள்கள் ஆகியவற்றையும், அதிர்ஷ்டச் சக்கரம் மற்றும் லண்டன் பாலத்திலுள்ள அலை நிலையின் ஒரு குறிகாட்டி ஆகியவற்றையும் கூடக் காண்பித்திருக்கலாம். தாமஸ் வுட்ஸ் கூறியதற்கு அமைய, "தொழில்நுட்ப ரீதியான பண்பில் சமப்படுத்தப்பட்ட ஒரு கடிகாரமானது குறைந்தபட்சம் இரு நூற்றாண்டுகளுக்குத் தோன்றவே இல்லை". ஆரம்பகால இயந்திரமுறைக் கடிகார உற்பத்தியாளரில் ஜியோவன்னி டி டாண்டி இன்னொருவர் ஆவார். இவரது கடிகாரம் நிலைத்திருக்கவில்லை. ஆனால் வடிவமைப்புகளின் அடிப்படையில் அவை மீண்டும் செய்யப்பட்டுள்ளன. டி டாண்டியின் கடிகாரமானது சூரியன், சந்திரன் மற்றும் ஐந்து கோள்கள் அதோடு மதச் சார்பான திருவிழா நாட்களையும் காண்பிக்கின்ற 107 அசைகின்ற பாகங்களைக் கொண்டுள்ள ஏழு-முகப்புக் கட்டமைப்பாகும். இந்தக் காலகட்டத்தில், இயந்திரமுறைக் கடிகாரங்கள் முக்கியமான நிகழ்வுகள் மற்றும் காலங்களைக் குறித்துக் காட்டுவதற்காக ஆச்சிரமங்கள் மற்றும் மடாலயங்களில் அறிமுகப்படுத்தப்பட்டன. இதே நோக்கத்துக்காக அங்கு பயன்படுத்தப்பட்ட நீர்க் கடிகாரங்களின் இடத்தை இவை படிப்படியாகப் பிடித்தன.

மத்திய வயதுகள் (Middle Ages) காலத்தின்போது, மதச் சார்பான நோக்கங்களுக்காகவே கடிகாரங்கள் முதன்மையாகப் பயன்படுத்தப்பட்டன. லௌகீக நோக்க காலங்காட்டுதலுக்கான முதன்முதல் பயன்பாடு கிட்டத்தட்ட 15 ஆம் நூற்றாண்டின்போது வெளிப்பட்டது. டப்ளினில் காலத்தின் அதிகாரபூர்வமான அளவீடு உள்ளூர் வழக்கமாகியது. மேலும் 1466 ஆம் ஆண்டளவில் தொல்செல்லின் (நகர நீதிமன்று மற்றும் ஆலோசனை சபை அறை) உச்சியில் பொதுக் கடிகாரம் நிறுத்தப்பட்டது. அயர்லாந்தில் இந்த வகையில் இதுவே பெரும்பாலும் முதலாவதாக இருந்தது. மேலும், ஒரு மணியைக் குறிக்கும் ஒரு சிறு கையை மட்டுமே கொண்டதாக இருந்திருக்கும். அரண்மனைகளின் அதிகரிக்கின்ற வீண்செலவானது சிறுபோயுர கடிகாரங்களின் அறிமுகத்துக்கு வழிகோலியது. லீட்ஸ் அரண்மனையிலிருந்து ஒரு 1435 எடுத்துக்காட்டு நிலைத்திருக்கின்றது. இதன் முகப்பு இயேசுவைச் சிலுவையில் அறைதல், அன்னை மற்றும் புனித ஜார்ஜ் ஆகியோரின் படங்களால் அலங்கரிக்கப்படுகிறது.

மத்திய வயதுகளில் மேற்கு ஐரோப்பாவில் இருந்த கடிகாரக் கோபுரங்களும்கூட சிலவேளைகளில் ஒலியெழுப்பும் கடிகாரங்களாக இருந்தன. மிகவும் பிரபல்யமான புராதனமான இப்போதுங்கூட நிலைத்திருக்கும் கடிகாரம் பெரும்பாலும் வெனிசு, புனித மார்க் சதுக்கத்திலுள்ள புனித மார்க் கடிகாரக்கோபுரத்தின் உச்சியிலுள்ள புனித மார்க் கடிகாரம் ஆகும். இக்கடிகாரத்தை ரெக்கியோ எமிலியாவைச் (Reggio Emilia) சேர்ந்த கடிகார உற்பத்தியாளர் ஜியான் கார்லோ ரெய்னீரி (Gian Carlo Rainieri) என்பவர் 1493 ஆம் ஆண்டில் அமைத்தார். 1497 ஆம் ஆண்டில் சைமன் காம்பனாட்டோ (Simone Campanato) சிறந்த மணியை உருவாக்கினார். இது ஒரு சுத்தியலைப் பயன்படுத்தி "Due Mori" ("இரு தறிகட்டல்கள்" ) என அழைக்கப்படுகின்ற இரண்டு இயக்கமுறை வெண்கல சிலைகளால் (h. 2,60 m.) ஒவ்வொரு திட்டமான கால அளவிலும் அடிக்கப்படும். முன்னையது (Hanuš எனவும் அழைக்கப்படும் கடிகார உற்பத்தியாளர் Jan Růže 1490 ஆம் ஆண்டில் செய்தது) ஒருவேளை பராகுவே வானியல் ஆராய்ச்சிக் கடிகாரம் ஆக இருக்கலாம். இன்னொரு மூலத்தில் குறிப்பிட்டதற்கு அமைய இது 1410 ஆம் ஆண்டில் கடிகார உற்பத்தியாளர் Mikuláš of Kadaň மற்றும் கணிதவியலாளர் Jan Šindel ஆகியோரால் ஒன்றுகூட்டி அமைக்கப்பட்டது. அசைகின்ற சிற்பங்களின் தொடர் உருவகம் சார்ந்த பவனியானது ஒவ்வொரு நாளும் மணிநேரத்தில் அடிக்கிறது.

ஆரம்பகாலக் கடிகார முகப்புகள் நிமிடங்கள் மற்றும் வினாடிகளைப் பயன்படுத்தவில்லை. நிமிட முகப்புடன் கூடிய 1475 ஆம் ஆண்டின் கையெழுத்துப் பிரதியொன்றில் குறிப்பிடப்படுகிறது. மேலும், 15 ஆம் நூற்றாண்டில் ஜெர்மனியில் நிமிடங்களையும் வினாடிகளையும் குறிப்பிட்டுக் காட்டுகின்ற கடிகாரங்கள் இருந்தன. இந்தக் காலம் முதல், நிமிடங்களையும், வினாடிகளையும் சுட்டிக்காட்டும் கடிகாரங்கள் அவ்வப்போது செய்யப்பட்டன. ஆனால் ஊசல் கடிகாரம் மற்றும் கைக்கடிகாரங்களில் சுருண்டுள்ள சமநிலை சுருள் ஆகியவற்றால் சாத்தியமாகிய சரிநுட்பத்தில் அதிகரிப்பு ஏற்படும் வரையில் இது சாதாரணமாக இருக்கவில்லை. 16 ஆம் நூற்றாண்டின் வானியலாளரான டைக்கோ ப்ராஹே (Tycho Brahe) விண்மீன்களின் நிலைகளை அவதானிப்பதற்காக நிமிடங்கள் மற்றும் வினாடிகளுடனான கடிகாரங்களைப் பயன்படுத்தினார்.

கடிகாரங்கள்
புராதன காலத்தில் தோன்றிய நவீன கருவிகள்
மெழுகுவர்த்தி கடிகாரங்கள்
ஆரம்பகால மேற்கத்தைய இயந்திரமுறைக் கடிகாரங்கள்