பல சமூகவியலாளர்களும் மனிதவியலாளர்களும் சமூக மற்றும் பண்பாட்டுப் படிமாற்றத்தைக் குறித்த சமூக கோட்பாடுகளை உருவாக்கியுள்ளனர். லெவிஸ் எச். மோர்கன், லெஸ்லி வைட், கெர்கார்ட் லென்ஸ்க்கி போன்றவர்கள் தொழில்நுட்ப முன்னேற்றங்கள் மனித நாகரிக வளர்ச்சிக்கான முதன்மை காரணிகளாக கருதுகின்றனர். மோர்கன் கருத்துப்படி சமூக படிமாற்றத்தின் மூன்று முதன்மை நிலைகளான விலங்காண்டி நிலை, காட்டுமிராண்டி நிலை மற்றும் நாகரிக நிலைகளை தொழில்நுட்ப மைல்கற்களைக் கொண்டு வரையறுக்கலாம். விலங்காண்டி காலத்தில் தீ, வில், பாண்டத்தொழில் போன்றவையும், காட்டுமிராண்டி காலத்தில் வீட்டு விலங்குகள், வேளாண்மை, உலோக வேலை போன்றவையும், நாகரிக காலத்தில் அகரவரிசை, எழுத்து போன்றவையும் முதன்மைத் தொழில்நுட்பங்களாக விளங்கின.

குறிப்பிட்ட கண்டுபிடிப்புகளைத் தவிர்த்து, பண்பாட்டுப் படிமாற்றத்தை அளவிட வைட் ஆற்றலைப் பயன்படுத்த முடிவு செய்தார். வைட்டின் கூற்றுப்படி, "ஆற்றலைக் கட்டுப்படுத்துவதே பண்பாட்டின் முக்கியக் கூறு" ஆகும். மனித வளர்ச்சியின் ஐந்து நிலைகளை வைட் இவ்வாறு பிரிக்கிறார்: 
வைட் P=E*T, என்ற சமன்பாட்டை அறிமுகப்படுத்தினார். இதில் E என்பது ஆற்றல் நுகர்வின் அளவு, T என்பது இந்த ஆற்றலை நுகர்வதின் தொழிற்நுட்ப வினைத்திறன். அவரது கூற்றுப்படி, "ஆண்டுக்கு தனிநபர் நுகரும் ஆற்றல் எந்தளவில் கூடுகிறதோ அல்லது ஆற்றலை பயன்படுத்த வினைத்திறன் எந்தளவில் கூடுகிறதோ அந்தளவில் பண்பாடு படிமாற்றம் அடைகிறது".

லென்ஸ்கி நவீன அணுகுமுறையைக் கையாண்டு தகவல்|தகவலைக் குவியப்படுத்துகிறார். எந்தளவில் ஓர் சமூகம் தகவலும் அறிவும் கொண்டுள்ளதோ அந்தளவில் அது முன்னேறிய சமூகமாக உள்ளது. இவர் மனித வளர்ச்சியை தகவல் வரலாற்று முன்னேற்றங்களைக் கொண்டு நான்கு நிலைகளாகப் பிரிக்கிறார். முதல் நிலையில், தகவல் மரபணுக்கள் மூலம் பரிமாறிக்கொள்ளப்படுகின்றன.இரண்டாம் நிலையில் மனிதர்கள் உணர்ச்சிகளை உணரத்தொடங்கி தங்கள் பட்டறிவை பகிர்ந்து கொள்ளுதல். மூன்றாவதில் சைகைகளை பயன்படுத்தி ஏரணம் உருவாக்க இயன்றது. நான்காவதில் குறியீடுகளை உருவாக்கி மொழியை வளர்த்து எழுதத் தொடங்குதல். தகவல் தொடர்பு தொழில்நுட்பங்களில் ஏற்படும் மேம்பாடுகள் பொருளியல் அமைப்பிலும் அரசியல் அமைப்பிலும் நேரடி முன்னேற்றங்களை கொணர்கிறது. மேலும் செல்வப் பகிர்வு, சமூகநீதி மற்றும் பிற பொதுவாழ்க்கையிலும் தாக்கங்களை ஏற்படுத்துகிறது. மேலும் இவர் சமூகங்களை அவர்களது தொழில்நுட்ப வளர்ச்சி, தகவல் தொடர்பு மற்றும் பொருளியல் சார்ந்து வகைபடுத்துகிறார்:


இரும்புக் காலத்தில் தொழில்நுட்பம்
21வது நூற்றாண்டு
மறுமலர்ச்சி தொழில்நுட்பங்கள்
தொழில்நுட்ப வளர்ச்சியை அளவிடுதல்