நந்திகிராம வன்முறை என்பது மேற்கு வங்காளத்தின் நந்திகிராமத்தில் நிகழ்ந்த ஒரு சம்பவம் ஆகும். அங்கு மேற்கு வங்க அரசானது இந்தோனேசிய தளமான சலிம் குரூப் மூலம் அமையவுள்ள சிறப்பப் பொருளாதார மண்டலத்துக்காக     பரப்பளவிற்கான நிலத்தை அரசு கையகப்படுத்த முயன்றபோது அங்குள்ள கிராம மக்கள் பெரும் எதிர்ப்பைத் தெரிவித்தனர். இதனால் அங்கு இடது முன்னணி அரசாங்கத்தின் உத்தரவின் பேரில், 4000 க்கும் அதிகமான ஆயுதமேந்திய காவல் துறையினர் உதவியுடன் எதிர்ப்புக்களை முடக்கிவிட முயன்றனர். இதில். காவல்துறையினரால் குறைந்தபட்சம் 14 கிராமவாசிகள் சுட்டுக் கொல்லப்பட்டனர் மற்றும் 70 பேர் காயமடைந்தனர்.

மேற்கு வங்காள அரசாங்கம், கிழக்கு மிட்னாபூர் மாவட்டத்தில் உள்ள கிராமப்புறப் பகுதியான நந்திகிராமில் சிறப்புப் பொருளாதார மண்டலம் அமைத்து அதில் இந்தோனேசியாவின் சலிம் குழுமத்தால் . ஒரு இரசாயன மையத்தை அமைக்கும் என்று முடிவு செய்தபோது SEZ சர்ச்சை தொடங்கியது. கிராமவாசிகள் இப்பகுதியின் நிர்வாகத்தைத் தங்கள் கைகளில் எடுத்துக் கொண்டு கிராமங்களின் எல்லா சாலைகளையும் துண்டித்தனர்.

ஜோதி பாசு (1977-2000)
1967 பொதுத் தேர்தல்
நந்திகிராம வன்முறை
1969 சட்டசபை தேர்தல்