452ஆம் ஆண்டில் ஹுண் இனத்தைச் சார்ந்த படைத்தலைவரான அட்டிலா என்பவர் வட இத்தாலியின் மீது படையெடுத்து வந்து அதன் பெரும்பகுதியை அழிவுக்கு உட்படுத்தினார். ஐரோப்பாவில் உருசிய நாடு ஊரல் மலை () பகுதி, செருமானிய ரைன் ஆற்றுப் பகுதி, தன்யூப் ஆற்றுப் பகுதி ஆகியவற்றை உள்ளடக்கி, பால்டிக் கடல் வரை ஹுண் பேரரசு () பரவியிருந்தது. அங்கிருந்து வந்து இத்தாலியைப் பிடித்து, பின்னர் உரோமையை வந்தடையும் வண்ணம் புறப்பட்ட அட்டிலா வட இத்தாலியின் மாந்துவா () நகரை அணுகியபோது, திருத்தந்தை லியோ நேரடியாகச் சென்று அட்டிலாவை சந்தித்துப் பேசினார் (). அட்டிலாவும் அவருடைய படைகளும் படையெடுப்பைக் கைவிட்டு திரும்பிச் சென்றனர்.

இந்த நிகழ்ச்சியைப் பல வரலாற்று ஏடுகள் குறிப்பிடுகின்றன. அவை தரும் செய்திகள் இவை: ஹுண் இனப் படைத்தலைவரான அட்டிலா, உரோமைப் பேரரசனான மூன்றாம் வாலென்டீனியனின் சகோதரியான ஹொனோரியா என்பவரை மணந்துகொள்ள விரும்பினார். எனவே மணப்பெண்ணை மிகுந்த செல்வங்களோடு தன்னிடம் அனுப்பித் தர வேண்டும் என்றும் அவ்வாறு செய்யாவிட்டால் உரோமைப் பேரரசின் மீது போர்தொடுக்கப் போவதாகவும் அட்டிலா மிரட்டினார். ஆனால் வாலென்டீனியன் தன் சகோதரியை அனுப்ப மறுத்துவிட்டார்.

அட்டிலாவை சமாதானப்படுத்தும் பொருட்டு வாலென்டீனியன் ஒரு தூதுக்குழுவை அனுப்பினார். அக்குழுவின் தலைவராக திருத்தந்தை லியோவும் அவரோடு இரு ஆட்சியாளர்களும் சென்றனர். தூதுக்குழுத் தலைவர் லியோவும் படையெடுத்து வந்த அட்டிலாவும் என்ன பேசினர், எவ்விதத்தில் உடன்பாடு எட்டப்பட்டது என்பது குறித்து அதிக விவரங்கள் தெரியவில்லை. ஆனால் அட்டிலா படையெடுப்பைக் கைவிட்டு, தன் படைகளோடு தன்யூப் ஆற்றுக்கு அப்பால் பின்வாங்கினார் என்பது வரலாற்று உண்மை.

வரலாற்று ஆசிரியர்கள் இது பற்றி வேறுபட்ட கருத்துகள் தெரிவித்துள்ளனர். திருத்தந்தை லியோ அட்டிலாவுக்குப் பேரளவான பொன் கொடுத்திருக்கலாம் என்றொரு கருத்து உள்ளது. ஏற்கனவே திரட்டிக் கொண்டு வந்த கொள்ளைப் பொருள்களை சுமந்துகொண்டு மேலும் படையெடுப்பைத் தொடர்வது சிரமமாக இருந்திருக்கலாம். அப்போது வட இத்தாலியாவில் பரவிய கொள்ளை நோய், உணவுப் பற்றாக்குறை போன்றவை காரணமாகலாம். கிழக்கே தன்யூப் ஆற்றின் கரையில் கிழக்குப் பேரரசன் மார்சியானுசு ஹுண் பேரரசைத் தாக்கியது காரணமாகலாம்.

கிறித்தவ மதத்தைச் சேராத அட்டிலா, திருச்சபைத் தலைவரான லியோவைக் கண்டு, சமய நம்பிக்கையின் அடிப்படையில் பணிந்திருக்க வாய்ப்பில்லை என்று சில வரலாற்றாசிரியர்கள் கூறுகின்றனர். ஆனால் திருத்தந்தை லியோ, சமரச முயற்சி செய்து வெற்றி பெற்றார் என்பது ஏற்கப்படுகிறது.

விசிகோத்து மன்னனான அலாரிக் என்பவர் கிபி 410இல் உரோமை மீது படையெடுத்துச் சென்ற சிறிது நாள்களிலேயே மரணத்தைச் சந்தித்ததுபோன்று தனக்கும் நேர்ந்துவிடுமோ என்று அட்டிலா பயந்திருக்கலாம். ஒரு வரலாற்றாசிரியர், திருத்தந்தை லியோ அட்டிலாவின் முன் நின்று பேச்சுவார்த்தை நடத்திய சமயத்தில் பிரமாண்டமான ஒரு மனிதர், குருவுக்கு உரிய உடையை அணிந்துகொண்டு, கையில் ஒரு வாளை ஏந்தியவராய் தன்னையும் தன் படையையும் மிரட்டியது போன்ற ஒரு காட்சி அட்டிலாவின் கண்முன் தோன்றியது என்றும், பயந்துபோன அட்டிலா பணிந்தார் என்றும் கூறுகிறார்.
எவ்வாறாயினும், திருத்தந்தை லியோவுக்கும் அட்டிலாவுக்கும் இடையே நிகழ்ந்த வரலாற்று முக்கியத்துவம் நிறைந்த சந்திப்புக்கு மூன்று ஆண்டுகளுக்குப் பின், 455இல் வாண்டல் இனத்தவர் () உரோமை நகரைத் தாக்கிக் கொள்ளையடிக்க வந்த போது வாண்டல் படைத்தலைவரான கென்செரிக்கையும் () படைகளையும் உரோமை நகரின் தடுப்புச் சுவர்களுக்கு வெளியே சந்தித்த திருத்தந்தை லியோவால் அவர்களைத் தடுத்து நிறுத்த முடியவில்லை. ஆயினும் உயிர்ச் சேதம் மற்றும் தீவைப்பு தடுக்கப்பட்டது ஒரு சாதனையே.

இயேசு கிறித்து பற்றிய போதனை
போரெடுத்துவந்த அட்டிலாவைத் திருத்தந்தை லியோ தடுத்து நிறுத்தியது
மறைவல்லுநர் பட்டம்
வாழ்க்கையின் முக்கிய நிகழ்ச்சிகள்