பயம் என்பது வழக்கமாக ஒரு எதிர்மறை மன உணர்ச்சியாகவே அறியப்படுகிறது. ஏதாவது ஒன்றின் மேல் உள்ள பயமாகவோ அல்லது அதனுள்ளேயே அறியப்படும் பயமாகவோ உள்ளது. எதையும் கட்டுப்படுத்தும் திறமை இல்லாமல் இருந்தால் மகிழ்ச்சியளிக்கும் ஒன்றில் கூட பயம் ஏற்படுகிறது. எதிர்பாராதவிதமாய் நம்மிடம் இருந்து பயம் வெளிப்படும் போது அதைப்பற்றிய விழிப்புணர்வே இருப்பதில்லை. அதைப் போன்ற சூழ்நிலைகளை நாம் எவ்வாறு எதிர்கொள்வோம் என்பதை யூகிக்க முடியும். ஆனால் அந்த நிலைமை நமக்கு வந்தால் நாம் முழுவதும் மாறுபட்ட விதத்தில் அதை எதிர்கொள்வோம். கண்டிப்பாக அதிர்ச்சியை நாடுபவர்கள் பலர் வெளியே உள்ளனர். அவர்கள் அச்சத்தால் செயலிழந்துவிடும் உணர்வை வளர்த்துக்கொள்கின்றனர். உச்ச அளவிலான விளையாட்டுகளிலும் அல்லது பல வணிக நோக்குடைய பூங்காவில் ரோலர்-கோஸ்டர் சவாரியில் அட்ரெனலின் விரைவு ஆகியவற்றிலும் இதனைக் காணலாம். பயத்தில் பல வகைகள் உள்ளன. ஆனால் அவை அனைத்தும் அறியப்பட்ட ஒரு காரணத்தின் வெளிப்பாட்டை சார்ந்தே பெரிதும் உள்ளன.

நரம்பிய உயிரியல்
பயத்தின் அதிர்வு
சொற்பிறப்பியல்
பயம் மற்றும் இறப்பு