எக்ஸ், நுகர்வி-சேவையக மாதிரியைப் பயன்படுத்துகிறது. ஒரு "எக்ஸ் சேவையகம்" பல்வேறு "நுகர்வி" நிரல்களுடன் தொடர்பு கொள்கிறது. சேவையகம் வரைவியல் வெளியீட்டிற்கான (சாளரம்) வேண்டுகோளை ஏற்றுக்கொண்டு பயனர் உள்ளீட்டை (சாவிப்பலகை, சுண்டெலி அல்லது தொடு திரையிலிருந்து) திரும்ப அனுப்புகிறது. சேவையகம் கீழ்க்காணும் செயல்களைப் புரியலாம்:

இந்த நுகர்வி-சேவையகச் சொல்லியலில் – நுகர்வி பயனரின் முனையமாகவும் பயன்பாடுகள் நுகர்வியாகவும் சொல்லப்படுவது- இந்தச் சொற்கள் மாறுபட்டு தோன்றுவதால், புதிதாக எக்ஸினைப் பயன்படுத்துபவர்களை இது பெரும்பாலும் குழப்புவதாக அமைகிறது. ஆனால், இறுதிப் பயனர் அல்லாது பயன்பாட்டின் தோற்றத்தையே எக்ஸ் எடுத்துக்கொள்கிறது. பயன்பாடுகளுக்கு காட்சிகள் மற்றும் உள்ளீட்டு/வெளீயீட்டு சேவைகளை எக்ஸ் வழங்குவதால் அது சேவையகம் எனப்படுகிறது. பயன்பாடுகள் இந்த சேவைகளை உபயோகப்படுத்துவதால், அவை நுகர்வி எனப்படுகின்றன.

சேவையகத்திற்கும் நுகர்விக்கும் இடையே உள்ள தொடர்பு வரைமுறை, வலையமைப்பை வெளிப்படையாக இயக்குகிறது. நுகர்வியும் சேவையகமும் ஒரே கணிப் பொறியிலோ அல்லது வெவ்வேறு கணிப்பொறிகளிலோ, அநேகமாக வெவ்வேறு கட்டமைப்புகள் மற்றும் இயக்க அமைப்புகளில் செயல்படலாம். ஒரு நுகர்வியும் சேவையகமும் மறைக்குறியீடு வலையமைப்பு அமைப்பை இணைப்பதன் மூலம் இணையதளத்தின் வழியாகப் பாதுகாப்பான முறையில் தொடர்பு கொள்ளலாம்.

மற்ற நுகர்விகளுக்கு காட்சியக சேவைகளை வழங்குவதன் மூலம் ஒரு எக்ஸ் நுகர்வியே ஒரு எக்ஸ் சேவையகத்தை முன்மாதிரியாகக் கொண்டு செயல்படலாம்.

இது “எக்ஸ் உள்ளமைவு” என்று கூறப்படுகிறது. இது போன்ற எக்ஸ் உள்ளமைவுகளுக்கு எக்ஸ்நெஸ்ட் மற்றும் எக்ஸ்ஈஃபிர் போன்ற சுய-மூல நுகர்விகள் ஆதரவளிக்கின்றன.

ஒரு தொலைவு கணிப்பொறியில் எக்ஸ் நுகர்வி நிரலை உபயோகப்படுத்துவதற்கு, பயனர் கீழ்காண்பவற்றைச் செய்கிறார்:

இதன் பின்னர், தொலைவு எக்ஸ் நுகர்வியானது பயனரின் உள்ளமை எக்ஸ் சேவையகத்திற்கு இணைப்பை ஏற்படுத்துகிறது. இதன் மூலம் காட்சியகம் மற்றும் உள்ளீடு ஆகியவற்றைப் பயனருக்கு வழங்குகிறது.

இதற்கு மாறாக, உள்ளமைக் கணினி, தொலைவு கணிப்பொறியுடன் இணைப்பதான ஒரு சிறு நிரலைச் செயல்படுத்தி நுகர்விக்கான பயன்பாட்டைத் துவக்கலாம்.

தொலைவு நுகர்வுகளின் நடைமுறை உதாரணங்கள் இவற்றை உள்ளடக்கியுள்ளன:

எம்ஐடி எக்ஸ் கூட்டமைப்பு மற்றும் எக்ஸ் கூட்டமைப்பு, இங்க்
நுகர்வி-சேவையகப் பிரித்தாக்கம்
வடிவமைப்பு
எக்ஸ்ஓஆர்ஜி நிறுவனம்