மராட்டிய சாம்ராஜ்ஜியத்தின் அழிவு வரை அழிக்கப்பட முடியாததாக இருந்த சிவாஜியின் இராணுவ அமைப்பில் அவரின் மேதமை மிக வெளிப்படையாக இருந்தது. ஒரு யுத்தகளம் போன்றதற்கு பயன்படுத்தப்படும் வார்த்தையான "கனிமி காவா" (நவீன காலத்தில் "கமாண்டோ" என்ற வார்த்தை) என்ற கமாண்டோ நடவடிக்கைகளில் இருந்த முன்னோடிகளில் அவரும் ஒருவராக இருந்தார். 'ஹர் ஹர் மஹாதேவ்' (சிவனை போற்றுவோம்) என்பது அவரின் மாவலா இராணுவத்தின் யுத்த முழக்கமாக இருந்தது. இராணுவ அமைப்பில் பல மாற்றங்களைச் செய்வித்ததில் சிவாஜி முக்கிய பங்காற்றினார்.இதில் உள்ளடங்குவன -


ஒரு பாதுகாப்பான கடற்கரை பகுதி அமைந்திருக்க வேண்டியதன் அவசியத்தையும், சிட்தியின் கப்பற்படை தாக்குதலில் இருந்து மேற்கத்திய கொங்கண் கடற்கரையைப் பாதுகாக்க வேண்டியதன் அவசியத்தையும் சிவாஜி உணர்ந்தார். ஒரு வலிமையான கப்பற்படையைக் கொண்டிருந்தால் இருக்க கூடிய இராஜதந்திர ஆதாயத்தை உணர்ந்த அவர், இந்த யோசனைக்கு செயல்வடிவம் அளிக்க முடிவெடுத்தார்.

இந்திய கடற்பகுதிகளில் பிரித்தானிய இந்தியக் கப்பற்படையின் அதிகரித்து வரும் செல்வாக்கு குறித்து கவலை கொண்டிருந்த சிவாஜி, இந்த பிரச்சனையைச் சமாளிக்க அவர்தம் கப்பற்படையை உருவாக்க தொடங்கினார். இந்த முக்கிய காரணத்திற்காக, அவர் "இந்திய கப்பற்படையின் தந்தை" என்றும் அழைக்கப்படுகிறார்..

கரடுமுரடான மேற்கத்திய தொடர்களுக்கு குறுக்காக ஓராயிரம் கிலோமீட்டருக்கும் மேலான தூரத்தில் 300 அல்லது அதற்கும் மேற்பட்ட கோட்டைகளைத் தொடர்ச்சியாக சிவாஜி கட்டி அமைத்தார். அவ்வாறான கோட்டைகள் ஒரு துரோகியால் எதிரிகளுக்கு அளிக்கப்பட்டு விடக்கூடாது என்பதற்காக ஒவ்வொன்றும் சமமான பதவியில் இருந்த மூன்று அதிகாரிகளின் கீழ் அளிக்கப்பட்டது. அந்த அதிகாரிகள் (சப்னிஸ், ஹவல்தார், சார்-ஐ-நௌபாத்) கூட்டாக செயல்பட்டார்கள் மற்றும் பரஸ்பர தடுப்புகளையும் சமமாக அளித்தார்கள். சிவாஜி இறக்கும் போது 360 கோட்டைகள் அவர் கட்டுப்பாட்டின் கீழ் இருந்தன.

சமஸ்கிருதத்தின் வளர்ச்சி
சூரத்தும், மிர்ஜா ராஜா ஜெய்சிங்கும்
இராணுவம், கப்பற்படை மற்றும் கோட்டைகள்
கொங்கன் வெற்றி