பண்டைக்கால சுற்றுச்சூழல் காலகட்டத்திற்கான மற்றொரு முக்கியத்துவம் வாய்ந்த பங்களிப்பாக கண்டத்தின் நிலை, கடல் மட்டங்கள், உப்புத்தன்மை மற்றும் பிற காரணிகளால் மேம்படுத்தப்பட்ட கடல் நீரோட்டங்களில் ஏற்படும் மாறுபாடு இருக்கிறது. அவை குளிர்விக்கும் திறனையும் (எ.கா. அண்டார்டிக் பனிக்கட்டி உருவாக்கத்திற்கு உதவியிருக்கிறது) கதகதப்பாக்கும் திறனையும் (எ.கா. போரியல் காலநிலைக்கு எதிராக பிரிட்டிஷ் தீவுகளை கதகதப்பாக்கியிருக்கின்றன) பெற்றிருக்கின்றன. ஏறத்தாழ 3 மில்லியன் ஆண்டுகளுக்கு முன்பு பனாமா ஜலசந்தி மூடப்பட்டது வெப்பமண்டல அட்லாண்டிக் மற்றும் பசிபிக் பெருங்கடலுக்கு இடையிலான தண்ணீர் பரிமாற்றத்தை முடிவுக்கு கொண்டுவந்ததன் மூலம் வட அமெரிக்காவிற்கு மேல் தற்போதிருக்கும் வலுவான பனி உறைவை துரிதப்படுத்தியிருக்கிறது.

கடல் நீரோட்ட ஏற்றத்தாழ்வுகள் சமீபத்திய பனி உறைவு துரிதமாக்கலுக்கு காரணமாக அமைந்திருக்கும் என்று ஆய்வுகள் குறி்ப்பிடுகின்றன. கடைசி பனி உறைவு காலகட்டத்தின்போது கடல் மட்டமானது முக்கியமாக வடக்கு அரைக்கோள பனிப்படலங்களில் தண்ணீர் பிரிந்தபோது 20–30 மீட்டர்களுக்கு ஏற்றத்தாழ்வடைந்தது. பனி சேர்ந்து கடல் மட்டம் குறிப்பிடத்தகுந்த அளவிற்கு வீழ்ந்தபோது பெரிங் ஸ்ட்ரெய்ட் (சைபீரியாவிற்கும் அலாஸ்காவிற்கும் இடையில் இருக்கும் இந்த குறுகலான ஜலசந்தி இன்று 50 மீட்டர் ஆழமுள்ளதாக இருக்கிறது) வழியாக ஓடிய தண்ணீர் குறைந்தது, இது வடக்கு அட்லாண்டிக்கிலிருந்து ஓட்டம் அதிகரிப்பதற்கு காரணமானது. இது அட்லாண்டிக்கில் தெர்மொஹலின் சுழற்சியை மறுசீரமைப்பு செய்து ஆர்டிக்கிற்குள்ளான வெப்ப மாற்றத்தை அதிகரித்ததானது துருவ பனிச்சேர்க்கைகளை உருகச்செய்ததோடு பிற கண்ட பனிப் படலங்களை குறைத்தது. தண்ணீர் வெளியிடப்பட்டதானது கடல் மட்டங்களை மீண்டும் அதிகரிக்கச் செய்து வடக்கு அரைக்கோள பனிச் சேர்க்கைகளுக்கு மாற்றப்படுவதோடு இணைந்து பசிபி்க்கைச் சேர்ந்த குளிர் நீர் சென்று சேர்வதை மீட்டது.

கடல் ஓட்டங்களில் ஏற்றத்தாழ்வுகள்
கண்டங்களின் நிலை
சூரியனின் ஆற்றல் வெளிப்பாட்டில் ஏற்படும் மாறுபாடுகள்
எரிமலையாக்கம்