"கத்தார்" ("Cathars") என்னும் கொள்கையினர் கி.பி. 11ஆம் நுற்றாண்டில் ஒருவகையான ஞானக் கொள்கையைப் பின்பற்றினார்கள். அவர்களும், அவர்களுக்குப் பின் 18ஆம் நூற்றாண்டின்அறிவொளிக் காலத்தில் சிலரும், 19ஆம் நூற்றாண்டில் "இரண்டாம் பெரும் எழுப்புதல்" ("Second Great Awakening") என்னும் நிகழ்வின்போதும் திருச்சபையின் திரித்துவக் கொள்கையை மறுத்ததுண்டு.

திரித்துவம் இல்லாக் கொள்கையினருக்கு மறுப்பு
திரித்துவக் கொள்கை வரையறுக்கப்படல்
திரித்துவக் கொள்கை மறுக்கப்படல்
நடுக்காலத்தில் திரித்துவம் இல்லாக் கொள்கை