நோயம் சோம்ஸ்கி “அறிவாற்றல் புரட்சி” உளவியலில் தோன்றக் கனலூட்டினார். நடத்தையியலார்கள் தம் கருத்துக்களான “தூண்டுதல்” “எதிர்ச்செயல்” “வலிமை யூட்டுதல்” ஆகியனவெல்லாம் ஸ்கின்னர் ஆய்வுக் கூடத்தில் விலங்குகளை பரிசோதனை செய்வதிலிருந்து பெற்ற சொற்கள் அவைகள் சிக்கலான மனித நடத்தைக்கு மட்டுமே உகந்ததே ஒழிய அதிலும் ‘மொழியீட்டம்’ என்பது மட்டுமே குறிப்பிடத்தக்க தாகும். அதுவும் நடைமுறை பாணியில் மேலெழுந்த வாரியாக அமைந்திருக்கும். 
சோம்ஸ்கி ஆராய்ச்சி மற்றும் பகுப்பாய்வு ஒரு குழந்தையின் உள்ளார்ந்த பங்கீட்டை அத்தகு நடத்தையைப் பொறுத்தமட்டிலும் புறக்கணிக்கக் கூடாதென்றும் வலியுறுத்தனார். ஆனால் அதே சமயம் சமூகக் கற்பிப்பு கோட்பாட்டாளர்களான ஆல்பர்ட் பாண்டுரா விவரிப்பது குழந்தையின் சூழ்நிலை அதன் பங்களிப்பை அதனுடைய சொந்த நடத்தையைச் சார்ந்திருக்கும் அதுவே உற்றுநோக்கும் பாடப் பொருளாகவும் விளங்கும் ஆகிய கருத்துக்களாகும்.நடத்தை உள்முக வழிமுறையால் அதன் செயல்பாட்டால் கடுவேகம் அடையும் அல்லது வெளியில் சுற்றுப் புறங்களைக் காண்கின்றதனால் அந்நிலைமை தோற்றுவிக்கப்படும் என்றும் கூறியுள்ளார். எனவே ஒரு சவாலை நடத்தையியலாருக்கு கொடுத்துள்ளது. அதாவது நடத்தை அதனுடைய எதிர்ச்செயல்கள் மற்றும் இனிப்பான கசப்பான தூண்டுதல் இரண்டிற்கும் இடையே உள்ள முன்கூட்டிய இணைப்புகளை ஒட்டியே எதிர்பாராத நிகழ்வுகளை நடத்த ஏதுவாகின்றது

இதற்கிடையில் குவிந்துவரும் தொழில் நுட்பங்கள் மனோ நிலைகளில் அதன் பிரதிநித்துவங்களில் அக்கறையும் நம்பகமும் புதுப்பிக்க வேண்டிய நிலை ஏற்பட்டது. எடுத்துக் காட்டாக அறிவாற்றல் கோட்பாடு நடத்தையியலார்களின் ஆதரவிழக்க லாயிற்று. ஆங்கில நரம்பியல் ஞானி சார்லஸ் ஷிர்ரிங்டன் மற்றும் கனடியன் உளவியல் ஞானி டோனால்டு ஓ. ஹெப்ப் பரி சோதனை முறைகளையே பயன்படுத்தினார். அதுவே உளவியல் அபூர்வத்தை மூளையின் கட்டமைப்பு அதன் செயல்முறை இரண்டோடு இணைத்திட உதவியது. செயற்கை நுண்ணறிவு சான்ற கணணி அறிவியலின் வருகை மனிதர்களின் செய்தியை நடைமுறைப் படுத்தல் மற்றும் இயந்திரங்களின் செய்தி நடைமுறைப் படுத்தல் இரண்டிற்கும் இடையில் பகுப்பாய்வுகள் நடத்த ஏதுவாகின்றன. ஆராய்ச்சியானது, அறிவாற்றல் பொறுத்த மட்டில், நடைமுறைக்குகந்ததாக இருந்தது என்பது இரண்டாம் உலகப் போரில் ஆயுதங்கள் இயக்கப்படும் முறைகளுக்கு உதவிகரமாக அமைந்ததிலே அறிந்திட முடிந்தது. இருபதாம் நூற்றாண்டின் பிற்பகுதியில் அறிவாற்றல்இயல்பு உளவியலின் முக்கியஅம்சமாகியது அதன்விளைவாக அறிவாற்றல் உளவியல் எனும் பிரிவு பிரசித்தி பெற்ற பாடக்கிளையாக உருவெடுத்தது.

ஒளிவுமறைவான மனம் அறியப் படவேண்டும் என்பதும், அதன் விஞ்ஞான முறைமையும் படிக்கப் படவேண்டும் என்பதும் கருத்திற்கொண்ட அறிவாற்றல் உளவியலாளர்கள் அதற்கென சில கோட்பாடுகளை மேற்கொண்டனர். அதன்படி “ உள்ளுணர்வு ஆன்மாவின் நடைமுறை”, “பொருள்தொக்கி நிற்கும் நினைவகம்” ஆகிய இரண்டும் குறிப்பிட வேண்டும். அவைகளே மனோ-பகுப்பாய்வின் “தன்உணர்வற்ற மனம்” அல்லது நடத்தையியலாரின் “தற்செயல் நிகழ்ச்சியால் வடிவமைக்கும் நடத்;தைகள்” இவைகளுக்கு மாற்றாக விளங்கலாயிற்று. நடத்தையியல், அறிவாற்றல் உளவியல் இரண்டின் அம்சங்கள் பிணைந்து அறிவாற்றல் நடத்தை நோய்நீக்கல்முறை தோன்ற வழிவகுத்தது. அது மாற்றியமைக்கப் பட்ட மனோ நோய்நீக்கும் முறையாகும். அம்முறையை அமெரிக்க உளவியல்ஞானி ஆல்பர்ட் எல்லீஸ், அமெரிக்க மனநோய் மருத்துவர் ஆரோன் டி. பெக் பேணி வளர்த்தனர். அறிவாற்றல் உளவியல் மற்ற பாடங்களுடன் கலந்து அறிவாற்றல் விஞ்ஞானம் என்ற பாடத்துக்குடையின் கீழ மனத்தத்துவம், அறிவியல் கணணி, நரம்பியல் விஞ்ஞானம் என மருவியது.

மனித இனநலக் கோட்பாடும் வாழ்வியல் மெய்ம்மைக் கோட்பாடும்
வரலாறு
உலகளாவிய
அறிவாற்றல்-இயல்பு