 

புத்தகயாவில் உள்ள மகாபோதி கோயிலில் அரசமரத்தை மகாபோதி என்பர்.
புத்தர் தாம் வாழ்ந்த காலத்திலேயே இப்போதி மரத்தை, பௌத்தர்களால் புனித மரமாக போற்றப்பட்டது. பேரரசர் அசோகர் இந்த போதி மரத்தை வணங்கியும், அதனைப் போற்றும் வகையிலும் ஒவ்வொரு ஆண்டும் கார்த்திகை மாதத்தில் விழா எடுத்தார்.
இப்போதி மரத்தை ஒட்டி "போதிமந்த" எனும் விகாரம் எழுப்பப்பட்டது. பௌத்த குரு "சித்தகுத்தா" தலைமையில் முப்பதாயிரம் பிக்குகள் இவ்விடத்தில் பௌத்தக் கல்வி பயின்றனர்.

கி பி இரண்டாம் நூற்றாண்டில் இப்போதி மரத்தை புஷ்யமித்திர சுங்கன் என்ற மன்னராலும், கிபி ஆறாம் நூற்றாண்டில் சசாங்கன் என்ற மன்னராலும் இப்போதி மரம் வெட்டப்பட்டதாக கிபி ஏழாம் நூற்றாண்டில் இந்தியாவிற்கு வந்த சீன பௌத்தப் பயணி யுவான் சுவாங் தமது பயணக் குறிப்புகளில் குறித்துள்ளார். இப்போதி மரம் வெட்டப்படும் பொழுதெல்லாம் மீண்டும் அதே இடத்தில் புதிய அரச மரம் பௌத்தர்களால் நடப்பட்டு வந்தது. 

ஆங்கிலேயேர் ஆட்சிக் காலத்தில் தொல்லியல் ஆய்வறிஞர் அலெக்சாண்டர் கன்னிங்காம் முயற்சியால் இப்போதி மரம் அமைந்த மகாபோதி கோயிலை இந்தியாவின் முதல் தொல்லியல் களமாக 1862-ஆம் ஆண்டில் இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வக பதிவேட்டில் பதிவு செய்யப்பட்டது.

1876-இல் இப்போதி மரம் சூறாவளிக் காற்றில் அடியோடு முறிந்து விழுந்தது. அலெக்சாண்டர் கன்னிங்காம் அதே இடத்திலேயே புதிய அரச மரத்தை நட்டார்.

மகாபோதி மரத்தின் கிளைகள்
போதி மர வரலாறு
இதனையும் காண்க
போதி நாள்