பல நைட்ரசன் ஆக்சோ அமிலங்கள் அறியப்பட்டுள்ளன. நீரிய கரைசல் அல்லது உப்புகளாக அறியப்படும் இவற்றில் பெரும்பாலானவை தூய்மையான நிலையில் நிலைப்புத்தன்மை அற்றவையாகும். பலவீனமான இரட்டைப் புரோட்டான் அமிலமாகக் கருதப்படும் ஐப்போநைட்ரசு அமிலம் (H2N2O2), HON=NOH என்ற கட்டமைப்பைக் கொண்டுள்ளது. (காடித்தன்மை எண் pKa1 6.9, pKa2 11.6) அமிலக் கரைசல்கள் நிலைப்புத்தன்மை கொண்டுள்ளன. ஆனால் pH 4 கார வினையூக்கச் சிதைவு [HONNO]−என்ற அயனி வழியாக நிகழ்கிறது. நைட்ரசு ஆக்சைடும் ஐதராக்சைடு எதிர்மின் அயனியும் தோன்றுகின்றன. N2O2−2 எதிர்மின் அயனிகள் பங்குபெறும் ஐப்போநைட்ரைட்டுகள் நிலைப்புத்தன்மை கொண்டவையாக உள்ளன. பொதுவாக ஒடுக்கும் முகவர்களாகவும் இவை செயற்படுகின்றன. நைட்ரசன் சுழற்சியில் அமோனியாவிலிருந்து நைட்ரைட்டு தோன்றும் பொழுது இடைநிலை படிநிலையாக இது தோன்றுகிறது. ஐப்போநைட்ரைட்டு ஓர் இணைக்கும் அல்லது நச்சேற்றும் இருபல் ஈனியாகவும் செயற்படுகிறது.

ஒரு தூய்மையான சேர்மமாக நைட்ரசு அமிலம் (HNO2) இருப்பதில்லை. ஆனால் வாயுச் சமநிலையில் இதுவொரு முக்கியமான நீரிய வினைப்பொருளாகக் கருதப்படுகிறது. குளிர்ந்த நீரிய நைட்ரைட்டு கரைசல்களை அமிலமாக்கல் மூலம் நைட்ரசு அமிலத்தின் நீர்த்த கரைசல்களை தயாரிக்க முடியும். அறை வெப்பநிலையில் ஏற்கனவே நைட்ரேட்டாகவும், நைட்ரிக் ஆக்சைடாகவும் கணிசமாக புரோட்டான் நீக்கம் செய்யப்பட்டுள்ளது. 18 ° செல்சியசு வெப்பநிலையில் காடித்தன்மை எண் 3.35 என்ற மதிப்பைக் கொண்டிருக்கும் ஓர் பலவீனமான அமிலமாக நைட்ரசு அமிலம் கருதப்படுகிறது.

பெர்மாங்கனேட்டைப் பயன்படுத்தி நைட்ரேட்டாக ஆக்சிசனேற்றம் அடைவதை தரம்பார்த்தல் சோதனையின் மூலமாக சோதிக்கமுடியும். கந்தக டை ஆக்சைடைக் கொண்டு நைட்ரசு மற்றும் நைட்ரிக் ஆக்சைடுகளாக இதை ஒடுக்கமுடியும். வெள்ளீயம்(II) உடன் சேர்த்து ஐப்போ நைட்ரசு அமிலமாகவும் ஐதரசன் சல்பைடைச் சேர்த்து அமோனியாவாகவும் இதை ஒடுக்கலாம். ஐதரசோனியம் உப்புகள் N2H+ 5 நைட்ரசு அமிலத்துடன் வினைபுரிந்து அசைடுகளையும், மேலும் இவை தொடர்ந்து வினைபுரிந்து நைட்ரசு ஆக்சைடையும் நைட்ரசனையும் தருகின்றன. 100 மி.கி/கி,கி க்கு அதிகமான அளவுகளில் சோடியம் நைட்ரைட்டு ஒரு மிதமான நச்சுத்தன்மையை வெளிப்படுத்துகிறது. ஆனாலும் சிறிய அளவுகளில் இதை கறியைப் பதப்படுத்தவும் பாதுகாக்கவும் பயன்படுத்துகிறார்கள். மேலும் இதை ஐதராக்சிலமீன் தயாரிக்கவும், முதல்நிலை அரோமாட்டிக் அமீன்களை ஈரசோ ஆக்கம் செய்யவும் பயன்படுத்துகிறார்கள். இதற்கான சமன்பாடு இங்கு தரப்பட்டுள்ளது :

நைட்ரைட்டு ஒரு பொதுவான ஈனியாகும். இது ஐந்து வகையான ஒருங்கிணைவுகளைக் கொடுக்கிறது. நைட்ரசனில் இருந்து பிணைக்கப்படும் நைட்ரோ ஒருங்கினைப்பு, ஆக்சிசனில் இருந்து பிணைக்கப்படும் நைட்ரிட்டோ ஒருங்கிணைப்பு இரண்டும் மிகப்பொதுவானவையாகும். நைட்ரோ-நைட்ரிட்டோ மாற்றியமும் பொதுவானதாகும். இங்கு நைட்ரிட்டோ வடிவம் வழக்கமாக நிலைப்புத்தன்மை குறைவானதாகும் . 
நைட்ரசனின் ஆக்சோ அமிலங்களில் மிக முக்கியமானதும் நிலையானதுமான அமிலம் நைட்ரிக் அமிலம் (HNO3) ஆகும். கந்தக அமிலம், ஐதரோகுளோரிக் அமிலங்களின் வரிசையில் அதிகமாக பயன்படக்கூடிய அமிலமாக நைட்ரிக் அமிலம் உள்ளது. 13 ஆம் நூற்றாண்டில் இரசவாதிகளால் இவ்வமிலம் கண்டறியப்பட்டது. அமோனியாவை ஒரு வினையூக்கியின் உதவியால் ஆக்சிசனேற்றம் செய்து நைட்ரிக் ஆக்சைடு தயாரிக்கப்படுகிறது. இதை மீண்டும் ஆக்சிசனேற்றம் செய்து நைட்ரசன் டையாக்சைடு உருவாக்கி இதை தண்ணீரில் கரைத்தால் அடர் நைட்ரிக் அமிலம் உருவாகிறது. அமெரிக்காவில் ஒவ்வொரு ஆண்டும் ஏழு மில்லியன் டன் நைட்ரிக் அமிலம் உற்பத்தி செய்யப்படுகிறது, அவற்றில் பெரும்பகுதி நைட்ரேட் உற்பத்திக்காகவும் உரங்கள் மற்றும் வெடிபொருட்கள் தயாரிக்கவும் பயன்படுத்தப்படுகின்றன. அடர் நைட்ரிக் அமிலத்தை பாசுபரசு பென்டாக்சைடைச் சேர்த்து தாழ் அழுத்தத்தில் கண்ணாடி உபகரணத்தில் ஒளிபுகா சூழலில் வாலை வடித்து நீரற்ற நைட்ரிக் அமிலம் தயாரிக்கப்படுகிறது. திண்மநிலையில் மட்டுமே இதைத் தயாரிக்க முடியும். ஏனெனில் சூடுபடுத்தினால் உருகுநிலையில் இது தற்சிதைவு அடைந்து நைட்ரசன் டையாக்சைடாக மாறிவிடும். மேலும், நீர்மநிலை நைட்ரிக் அமிலம் பிற சகப்பிணைப்பு நீர்மங்களைக் காட்டிலும் பெருமளவில் தன்னயனியாக்கம் அடைகிறது 

உலோகத்தின் காரத்தன்மையைப் பொறுத்தே நைட்ரேட்டுகளின் (முக்கோணத் தளத்தில் பங்கேற்கும் NO−3 எதிர் மின்னயனி) வெப்பரீதியான நிலைப்புத்தன்மை அமைகிறது. வெப்பச்சிதைவால் உருவாகும் விளைபொருட்களும் வேறுபடுகின்றன. நைட்ரேட்டு ஒரு பொதுவான ஈனியாக வெவ்வேறு வகை ஒருங்கிணைவுகளைக் கொண்டுள்ளது .
ஆர்த்தோ பாசுபாரிக் அமிலத்தை ஒத்த ஆர்த்தோநைட்ரிக் அமிலம் (H3NO4) ஏதும் அறியப்படவில்லை. நான்முக ஆர்த்தோநைட்ரேட்டு எதிர்மின் அயனி சோடியம் , பொட்டாசியம் உப்பகளில் அறியப்படுகிறது :
வெண்மையான இப்படிக உப்புகள் காற்றிலுள்ள நீராவி மற்றும் கார்பனீராக்சைடு போன்றவற்றுக்கு தீவிர உணரிகளாக உள்ளன :

ஆர்த்தோ நைட்ரேட்டு எதிர்மின் அயனி குறைவான வேதியியலை கொண்டிருந்த போதிலும், அதன் வழக்கமான நான்முக வடிவம் மற்றும் குறுகிய N-O பிணைப்பு நீளங்கள் , பிணைப்பில் வெளிப்படுத்தும் குறிப்பிடத்தக்க முனைவுப் பண்புகள் ஆகியவற்றின் காரணமாக கட்டமைப்புக் கண்ணோட்டத்தில் சிறந்து விளங்குகிறது .

கண்டுபிடிப்பு
ஆக்சோ அமிலங்கள், ஆக்சோ எதிர்மின்னயனிகள், ஆக்சோ அமிலவுப்புகள்
உற்பத்தி
இயற்பியல் பண்புகள்