வரலாற்றுக்கு முந்தைய பகுதி என்பது மனிதன் வரலாறை எழுதத் தொடங்கியதற்கு முந்தைய காலம் ஆகும். பின் பாலியோலிதிக்கில் ஆரம்பகால மனித இடம்பெயர்வுகள் மூலம் யூரேசியா முழுவதும் 1.8 மில்லியன் ஆண்டுகளுக்கு முன்னர் ஹோமோ எரக்டஸ் இனம் பரவியது. 800,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்னர் மத்திய பாலியோலிதிக்கில் கட்டுப்படுத்தப்பட்ட முறையில் தீ முதன் முதலாகப் பயன்படுத்தப்பட்டது. 250,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு, ஹோமோ சேபியன்ஸ் (நவீன மனிதர்கள்) ஆப்பிரிக்காவில் தோன்றினர். 60-70,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்னர், ஹோமோ சேபியன்கள் ஆப்பிரிக்காவிலிருந்து தென் மற்றும் தென்கிழக்கு ஆசியாவின் கடலோரப் பாதை வழியாக வெளியேறி, ஆஸ்திரேலியாவை அடைந்தனர். 50,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு, நவீன மனிதர்கள் ஆசியாவிலிருந்து அருகிலுள்ள கிழக்கிற்கு பரவினர். 40,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு நவீன மனிதர்களால் ஐரோப்பா அடையப்பட்டது. மனிதர்கள் 15,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்னர் மேல் பாலியோலித்திக்கில் அமெரிக்காவை அடைந்தனர்.

கி.மு. 10,000மாவது ஆண்டு , விவசாயத்தின் கண்டுபிடிப்பு மற்றும் பழங்கால சகாப்தத்தின் தொடக்கத்திற்கானதாகக் கொடுக்கப்பட்ட தேதி ஆகும். கி.மு. 10,000 (அண். 11,500 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு) வேட்டையாடி உண்பவர்களால் கேபெக்ளி தெபே நிறுவப்பட்டது, இது மனிதன் ஒரே இடத்தில் நிலையாக வாழ ஆரம்பிப்பதற்கு முன் நிறுவப்பட்டது. நெவலி கோரி உடன் இணைந்து, யூரேசிய நியோலித்திக்கைப் புரிந்து கொள்ள இது உதவுகிறது. கி.மு.7 ஆம் நூற்றாண்டில், ஜியாவு கலாச்சாரம் சீனாவில் தொடங்கியது. கி.மு. 5,000ல், பிற்கால நியோலித்திக் நாகரிகங்கள் சக்கரத்தின் கண்டுபிடிப்பு மற்றும் ஆரம்ப கால எழுத்துமுறையின் பரவல் ஆகியவற்றைக் கண்டன. கி.மு. 4,000ல் உக்ரைன்-மால்டோவா-ருமேனியாப் பிராந்தியத்தில் குக்குடீனி-ட்ரைபில்லியன் கலாச்சாரம் உருவாகிறது. கி.மு. 3400 வாக்கில், "ஆரம்ப கால-எழுத்தறிவான" சித்திர எழுத்துக்கள் மத்திய கிழக்கில் பரவியது. ஆரம்ப வெண்கலக் காலம் II எனக் குறிப்பிடப்படும் கி.மு. 30 ஆம் நூற்றாண்டில், மெசபடோமியா மற்றும் பழங்கால எகிப்து எழுத்தறிவுக் காலத்தின் துவக்கத்தைப் பார்த்தன. ஆரம்ப நம்பகமான ஆட்சி சகாப்தங்களின் படி கி.மு. 27 ஆம் நூற்றாண்டில், எகிப்தின் பழைய இராச்சியம் மற்றும் யுருக்கின் முதல் வம்சம் நிறுவப்பட்டது.

பண்டைய பாரசீகம்
முக்கிய நாகரீகங்கள்
வரலாற்றுக்கு முந்தைய பகுதி
பண்டைய வரலாற்றின் காலவரிசை