இந்திய விடுதலை இயக்கத்திற்கு, வங்காளம் மிகப்பெரிய அளவில் பங்கு வகித்தது. ஆயுதமேந்திய அனுசீலன் சமித்தி மற்றும் யுகாந்தர் புரட்சி அமைப்புகள், பிரித்தானிய ஆட்சியாளர்களுக்கு எதிராக புரட்சி செய்தது. 

இந்திய விடுதலைப் போராட்டத்தில் பங்கெடுத்த முக்கிய வங்காளத் தலைவர்கள் சித்தரஞ்சன் தாஸ், சுரேந்திரநாத் பானர்ஜி, நேதாஜி சுபாஷ் சந்திர போஸ், பிபின் சந்திர பால், குதிராம் போஸ், பூபேந்திரநாத் தத்தர், சூரியா சென், சரோஜினி நாயுடு, அரவிந்தர், ராஷ் பிஹாரி போஸ், ஜத்தீந்திர நாத் தாஸ் ஆகியோர் குறிப்பிடத்தக்கவர்கள் ஆவர்.

வரலாற்று காலத்திற்கு முந்தைய வங்காளம்
வங்காளப் பிரிவினை, 1905 மற்றும் 1947
மல்லபூமி இராச்சியம்
இந்திய விடுதலை இயக்கம்