மாரியம்மன் வணக்கமுறை என்பது கிராமிய வழிபாடாகக் காணப்படுகிறது. இந்நிலையிலிருந்து ஆகம வழிபாட்டிற்கு மாற்றமுறும் போது, ஆகமவிதிப்படி கோயில் அமைவது அவசியமாகிறது. இந்நிலையைக் கருத்திற்கொள்ளும் போது பதிவேட்டுக் குறிப்பிலே காணப்படுவது, அக்காலகட்ட வளர்ச்சிப் படிமுறையைக் காட்டுவதாகவே காணப்படுகிறது. இவ்வளர்ச்சி நிலையின் அடிப்படையிலேயே ஆலயம் கற்கோயிலாக மாற்றம் பெற்று, திருவுருவச் சிலைகளைப் பிரதிஷ்டை செய்ய முயற்சிகள் மேற்கொள்ளப்பட்டன. 

கல்லால் கட்டப்பட்ட கோயில் பின்னர் படிப்படியாக வளர்ச்சி பெற்று மூலஸ்தானமும், அர்த்தமண்டபமும் புதிதாக அமைக்கப்பட்டபோது, மூலஸ்தானத்தில் அன்னை காமாட்சி விக்கிரகமும் நிறுவப்பட்டது. இதன் பின்னர் 1887 ஆம் ஆண்டு குடமுழுக்கு நடைபெற்றது. ஆலயம் விருத்தியடைய இதனைச் சரிவர நிர்வாகிக்கும் பொருட்டு, 1893 ஆம் ஆண்டில் ஆலய பரிபாலத்திற்கென அமைக்கப்பட்ட ஐவரைக் கொண்ட பஞ்சாயத்தும், 14 பேரைக் கொண்ட நிர்வாக சபையும் நிறுவப்பட்டது. இவர்கள் நிர்வாகத்தில் இக்கோவில் வளர்ச்சி கண்டது. இதன் பின்னர் சுற்றுப்புறப் பிரதேசங்களில் உள்ளவர்கள் மட்டுமன்றி நாட்டின் பல பாகங்களிலுமிருந்தும் இக்கோயிலுக்கு மக்கள் வர ஆரம்பித்தனர். 

இருபதாம் நூற்றாண்டின் முற்பகுதியில் விஸ்வப்பிரம்மஸ்ரீ.நமசிவாயம் செல்லப்பா ஆச்சாரியார் என்பவர் இந்தியாவிற்கு தலயாத்திரை மேற்கொண்டார். அப்பொழுது சுவாமிமலையிலுள்ள சிற்பாச்சாரியாரைக் கொண்டு, விக்கிரகங்கள் பலவற்றைச் செய்வித்தார். பூமாதேவி, மகாலட்சுமி சமேத மகாவிஷ்ணு, இலக்குமி, வள்ளிநாயகி, தெய்வானை சமேத சுப்ரமணியசுவாமி, வைரவர், நவக்கிரகங்கள், சண்டேஸ்வரி ஆகிய விக்கிரகங்களை அவர் யாழ்ப்பாணத்திற்குக் கொண்டு வந்தார். இவ்விக்கிரகங்கள் இக்கோயிலில் பிரதிட்டை செய்யப்பட்டன. இவ்வேளையில் சுற்றுப்பிரகார மண்டபமும் அமைக்கப்பட்டு, 1926 ஆம் ஆண்டு குடமுழ்க்கு நடைபெற்றது. இதனைத் தொடர்ந்து கொடித்தம்பமும் அமைக்கப்பட்டு, கொடியேற்றம் முதல் தீர்த்தம் வரை பத்துத் திருவிழாக்கள் நடைபெற ஒழுங்குகள் மேற்கொள்ளப்பட்டன. 

இக்கோயிலிலுள்ள மகாமண்டபம் விஸ்வப்பிரம்மஸ்ரீ. மு.முத்துவேலு பத்தரின் உபயமாகவும், கோயிலுக்கு முன்னால் வடக்குப் பக்கமாக அமைந்துள்ள திருக்குளம் விஸ்வப்பிரம்மஸ்ரீ. கந்தர் ஆச்சாரியார் (கந்தர் உடையார்) என்பவராலும் கட்டப்பட்டது. 1965 ஆம் ஆண்டிலே சப்பைரதமும் செய்யப்பட்டது. பல புனருத்தாரணப் பணிகளின் பின் 1967 ஆம் ஆண்டு, மீண்டும் குடமுழுக்கு நடைபெற்றது. அத்தோடு பத்து நாட்கள் நடைபெற்றுவந்த ஆண்டு மகோற்சவம், பதினைந்து நாட்களாக மாற்றம் பெற்றது. 1968 ஆம் ஆண்டு சிறு மஞ்சமும் செய்யப்பட்டது.

ஆலயத்தின் பொதுப்பணிகள்
வருடாந்த மகோற்சவம்
துணை நூல்கள்
ஆலய வளர்ச்சி