"அனாஃபிலிஸ் கொசு" (Anopheles genus) பேரினத்தின் பெண் கொசுக்களே ஒட்டுண்ணியின் முதல்நிலை (முதல்தர) ஊட்டுயிர்கள் மற்றும் பரவும் தன்மை கொண்ட நோய் பரப்பிகளாகும். ஒரு நோய்த்தொற்றுடைய மனிதனிடமிருந்து இளம் கொசுக்கள் உணவு எடுத்துக்கொள்வதன் மூலம் முதலில் மலேரியா ஒட்டுண்ணிகளை உறிஞ்சிக்கொள்கிறது. நோய்த்தொற்று ஏற்பட்ட "அனாஃபிலிஸ்" கொசுக்கள் "பிளாஸ்மோடியம்" வித்துயிரிகளை அதனுடைய உமிழ் நீர்ச்சுரப்பிகளின் மூலம் எடுத்துச் செல்கிறது. ஒரு நோய்த்தொற்றுடைய மனிதரிடமிருந்து இரத்த உணவை எடுத்துக் கொள்ளும் போது ஒரு கொசுவிற்கு நோய்த்தொற்று ஏற்படுகிறது. ஒட்டுண்ணி புணரிச்செல்கள் உறிஞ்சப்பட்டவுடனேயே இரத்தத்திற்கு எடுத்துச் செல்லப்பட்டு ஆண் அல்லது பெண் புணரிகளாக மேலும் வேறுபடுத்தப்பட்டு கொசுவின் குடலில் கலந்துவிடுகிறது. இது நகரண்டத்தை உற்பத்தி செய்து குடல் அகவுறையில் ஊடுருவி சென்று குடல் சுவரில் அண்டப்பந்தை உற்பத்தி செய்கிறது. அண்டப்பந்தில் பிளவு ஏற்படுவதனால் வித்துயிரிகள் வெளியாகின்றன. இந்த வித்துயிரிகள் கொசுவின் உடல் வழியாக உமிழ் நீர்சுரப்பிகளுக்கு சென்று மற்றொரு நபருக்கு (நோய் தொற்று இல்லாத மனிதனுக்கு) நோய்த்தொற்றை பரப்ப தயாராக இருக்கிறது. இந்த வகையான நோய் பரவல் முந்தைய மாற்றம் என்று கருதப்படுகிறது. கொசு, அதனுடைய அடுத்த உணவை எடுத்துக்கொள்ளும் போது உமிழ் நீருடன் வித்துயிரிகளையும் சேர்த்து உட்செலுத்துகிறது.

பெண் கொசுக்கள் மட்டுமே இரத்தத்தை உணவாக எடுத்துக்கொள்ளும். ஆகையால் ஆண் கொசுக்கள் நோயை பரப்பாது. கொசுவின் பெண் "அனாஃபிலிஸ்" பேரினம் இரவில் தான் தன்னுடைய உணவை எடுத்துக்கொள்ளும். அவை பொதுவாக அந்தி பொழுதில் தான் உணவை தேட ஆரம்பிக்கும். அதற்கு தேவையான உணவு கிடைக்கும் வரை இரவு முழுவதும் தொடர்ந்து தேடிக்கொண்டே இருக்கும். மலேரியா ஒட்டுண்ணிகள் இரத்தம் ஏற்றலின் மூலமாகவும் பரவலாம். இந்த வகையான நோய் பரவல் மிகவும் அரிய ஒன்றாகும்.

மூலக்கூறு வழிமுறைகள்
கொசு நோய் பரப்பிகள் மற்றும் "பிளாஸ்மோடியம்" வாழ்க்கை சுழற்சி
சமுதாயமும் கலாச்சாரமும்
G6PD