நனவிலி உளத்தைப் பாகுபாடு செய்து வெளியில் புலனாகும்படி செய்வதற்குப் பிராய்டு தொடக்கத்தில் உளவசிய முறையைக் கையாண்டார். ஆனால் அம்முறையைக் கையாள்வதில் சில இடையூறுகளும் சில கருத்துக் குறைகளும் தோன்றியபடியால் இவர் அம்முறையை விட்டுவிட்டு, 'விருப்பக் கருத்தியைபு முறை' (Free association method) என்பதை வகுத்தார். நோயாளியைப் படுக்கச் செய்து, தசைகளை எல்லாம் தளர்த்தி, முழு ஓய்வுநிலை அடையுமாறு செய்யவேண்டும். அதன்பின் அவர் உளத்தில் தாமாக வரும் கருத்துக்களைத் தடைசெய்யாதிருக்கவேண்டும்; அவ்வாறு வரும் கருத்துக்களை மருத்துவரிடம் கூறுமாறு சொல்லவேண்டும்.

நோயாளியை ஏதேனும் ஒரு குறிப்பிட்ட கருத்தைத் தொடர்ந்து வரும் கருத்துக்களைத் தடைசெய்யாதிருந்து, அவற்றை மருத்துவரிடம் கூறும்படி சிலவேளைகளில் சொல்லுவதுண்டு. இதற்கு அடிப்படையாகவுள்ள தத்துவம், கருத்துக்கள் தாமாக வருவதில்லை என்பதும், நனவிலி உளத்திலுள்ளவையே அவற்றை நடத்துவன என்பதுமாகும். ஆனால் இப்படிக் கூறுவதிலிருந்து இந்நிகழ்ச்சி எளிதானது என்பதில்லை. நனவிலி உளத்தில் அடங்கியிருப்பவற்றை எளிதில் வெளியே புலனாக வொட்டாமல் உளத்திலுள்ள தணிக்கைப்பான்மை அல்லது எதிர்ப்புத்தன்மை (Censor or Resistance) தடுத்து விடுகின்றது. நோயாளி தன் உள்ளத்தில் தோன்றுவனவற்றை ஒளியாமல் கூற அவருடைய உள்ளம் எளிதில் இசைவதில்லை.

ஆதலால் உளப்பகுப்பியல் வல்லுநர் நோயாளி கூறுவதைக் கவனிப்பதுபோல, கூறாது விடுப்பதையும் கவனிப்பார். கூறாது விடுப்பவை எவை என்பதை நோயாளியின் தயங்குதல், தவறுதல், முகத்தோற்ற மாறுதல்கள் போன்றவற்றைக் கவனித்து அறிந்து கொள்வார். தம்முடைய உளநோய் தீர்ந்து, நலம்பெற வேண்டும் என்று மிகுந்த ஆவலுடன் வரும் நோயாளியுங்கூட மேலெழுந்தவாரியாகவுள்ள கருத்துக்களைக் கூறிய பின்னர், எதிர்ப்பு மனப்பான்மையைக் காட்டத் தொடங்கிவிடுகிறார். இந்த எதிர்ப்பு மனப்பான்மை மிகவும் முக்கியமானதோர் உளவியல் கருத்தாயிருப்பதால் ஆராய்ச்சியாளர் அதைப்பற்றி மிகுந்த பயன் தரத்தக்க உண்மைகள் பலவற்றைக் கண்டு கூறியுள்ளனர்.

பாலின உந்துதல்
விருப்பக் கருத்தியைபு முறை
இரட்டைமுரண்கள்
உளப்பகுப்பு