பதினேழாம் நூற்றாண்டில், அறிவியங்கியல் மற்றும் மீபொருண்மையியல் ஆகியவற்றிலான மைய விவகாரங்களாக பரவெளி மற்றும் காலம் குறி்த்த தத்துவம் உருவானது. இதன் இதயப்பகுதியில், ஜெர்மன் தத்துவவியலாளரும்-கணிதவியலாளருமான காட்ஃபிரைட் லெப்னிஸ் மற்றும் ஆங்கில இயற்பியலாளரும்-கணிதவியலாளருமான ஐசக் நியூட்டன் ஆகியோர் பரவெளி என்றால் என்ன என்பதற்கு இரண்டு எதிரெதிர் கோட்பாடுகளை முன்வைத்தனர். மற்ற பருப்பொருளுக்கு அதிகமாகவும் மேலாகவும் சார்பற்றதாக இருந்துவரும் ஒரு பருப்பொருளாக இருப்பதைக் காட்டிலும் பரவெளி என்பது பொருள்களுக்கும் உலகிற்கும் இடையில் இருந்துவரும் இடம்சார் உறவுகளின் தொகுப்பு என்று வலியுறுத்துகிறார்: "இடவமைப்புகள் ஒருசேர நேரிடுவதால் ஏற்படும் விளைவே பரவெளி". ஆக்கிரமிக்கப்படாத பகுதிகள் தங்களுக்குள் பொருள்களை கொண்டிருக்கக் கூடியவையாகவும், அதனால் மற்ற இடவமைப்புகளோடு இடம்சார் உறவுகள் உள்ளவையாகவும் "இருக்கக்கூடும்". இதனால் லெப்னிட்ஸிற்கு பரவெளி என்பது தனிப்பட்ட பருப்பொருள்களுக்கு இடையிலுள்ள உறவுகள் அல்லது அவற்றின் சாத்தியமுள்ள இடமவமைப்புகளைச் சேர்ந்த கற்பனையாக்கப்பட்ட அரூபம், இதனால் இது தொடர்ச்சியானதாக இருக்க முடியாது என்பதுடன் பிரிநிலையாக இருக்க வேண்டும். 
பரவெளியை குடும்ப உறுப்பினர்களுக்கு இடையில் இருக்கும் உறவுகளைப் போன்று கருதலாம். குடும்பத்தில் இருப்பவர்கள் ஒருவரோடொருவர் உறவுள்ளவர்கள் என்றாலும் இந்த உறவு அவர்கள் சார்பற்றவர்களாக இருக்கும்போது ஏற்படாது.
இவ்வுலகில் பொருட்களை சாராமல் பரவெளி இருக்க முடியாது என்று லெப்னிஸ் வாதிடுகிறார், ஏனென்றால் இது ஒவ்வொரு பிரபஞ்சத்திலும் உள்ள பொருள்வய உலகின் இடவமைப்பைத் தவிர்த்து இரண்டு பிரபஞ்சத்திற்கு இடையிலுள்ள வேறுபாடு துல்லியமாக ஒன்றுபோலவே இருக்க்க்கூடும் என்பதை சுட்டிக்காட்டுகிறது. ஆனால் இதற்கும் அப்பால் இந்த பிரபஞ்சங்களைப் பற்றிக் கூறுவதற்கான நோக்கற்குரிய முறை எதுவும் இல்லை என்பதால் பிரித்தறிய முடியாதவற்றின் அடையாளம் என்பதன்படி அவற்றிற்கிடையே உண்மையான வேறுபாடு என்று எதுவும் இல்லை. போதிய பகுத்தறிவுக் கொள்கையின்படி, சாத்தியமுள்ள இந்த பிரபஞ்சங்களும் இருக்கக்கூடும் என்பதைக் குறிப்பிடுகின்ற எந்தக் கோட்பாடும் தவறாகத்தான் இருக்க வேண்டும்.

நியூட்டன் பரவெளியை பருப் பொருள்களுக்கு இடையிலான உறவைக் காட்டிலும் மேலானது என்கிறார், தன்னுடைய நிலைப்பாட்டை கண்டுணர்தல் மற்றும் பரிசோதனையாக்குதல் அடிப்படையில் நிறுவுகிறார். பொருள் நிலையான திசைவேகத்தில் பயணமாகின்ற உறைநிலை சலனத்திற்கும், திசைவேகம் காலத்தால் மாறுதலடைகின்ற உறைநிலையற்ற சலனத்திற்கும் இடையில், இடம்சார் அளவீடுகள் அனைத்தும் மற்ற பொருள்கள் மற்றும் சலனங்களோடு தொடர்புகொண்டிருக்கின்றன என்பதால் ஒரு தொடர்புவாதிக்கு உண்மையான வேறுபாடு என்ற ஒன்று இல்லை. உறைநிலையற்ற சலனம் சக்திகளை உருவாக்குகிறது என்பதால் இது முற்றானது என்று நியூட்டன் வாதிடுகிறார். தன்னுடைய வாதத்தை நிரூபிப்பதற்கு அவர் சுழலும் வாளியில் உள்ள தண்ணீரை உதாரணமாகப் பயன்படுத்துகிறார். வாளியில் உள்ள தண்ணீர் கயிற்றில் தொங்கவிடப்பட்டு தட்டையான மேற்பரப்பிலிருந்து சுழலவிடப்படுகிறது. சற்று நேரத்தில் வாளி தொடர்ந்து சுழல்கையில் தண்ணீரின் மேற்பரப்பு உட்குழிவாகிறது. வாளியின் சுழல் நின்றுபோனாலும் தண்ணீரின் மேற்பரப்பு சுழலும்போது இருந்தததைப் போன்றே உட்குழிவானதாக இருக்கிறது. இந்த உட்குழிவான மேற்பரப்பு நிச்சயம் வாளிக்கும் தண்ணீருக்கும் இடையிலான சார்புநிலை சலனத்தினால் ஏற்பட்டதல்ல என்பது தெளிவாகிறது. மாற்றாக, நியூட்டன் இது பரவெளி வகையில் தொடர்புடைய உறைநிலையற்ற சலனத்தின் விளைவாகத்தான் இருக்க வேண்டும் என்று வாதிடுகிறார். சில நூற்றாண்டுகளுக்கு இந்த வாளி வாதமானது பரவெளி பருப்பொருளை சாராமலேயே இருந்து வந்திருக்க வேண்டும் என்பதை நிரூபிப்பதற்கான இறுதி வாதமாக இருந்திருக்கிறது.

கணிதம்
உளவியல்
ஐன்ஸ்டீன்
லெப்னிஸ் மற்றும் நியூட்டன்