இந்தியாவில் வறுமை பற்றிய விளக்கம் ஐக்கிய நாட்டு உலக உணவு திட்டத்தினால் கேள்விக்குள்ளாக்கப்பட்டது. அதன் உலகப் பசி அட்டவணையில், அது இந்திய அரசின் வறுமைப் பற்றிய விளக்கத்தினை கேள்விக்குட்படுத்திக் கூறியது: 
உண்மையில் கலோரி இழப்பு கிராமப்புற மக்கள் தொகையில் வறுமைக் கோட்டிற்கு கீழானவர்களின் பங்கு வேகமாகக் குறைந்து வருகிறது எனக் கூறப்படும் போதான கால கட்டத்தில் உயர்ந்து வருவதானது, அதிகாரபூர்வ வறுமை மதிப்பீடுகளுக்கும் கலோரி இழப்பிற்கும் இடையிலான தொடர்பற்றதன்மை உயர்ந்து வருவதை அழுத்தமாய்க் கூறுகிறது.

அதே சமயத்தில் ஒட்டுமொத்த இந்திய வறுமை குறைந்துள்ளது; வறுமை குறைப்பு அளவு அடிக்கடி விவாதிக்கப்படுகிறது. அதே சமயத்தில் 1993-94 மற்றும் 2004-05 ற்கும் இடையிலான வறுமை உயரவில்லை என்பதில் ஒரேமனதான முடிவு இருந்தாலும், ஒருவர் இதர பண-சமபந்தமற்ற பரிமாணங்களை கருத்திற்கொள்ளும் போது தெளிவானதாக இல்லை (உடல் நலம், கல்வி, குற்றம் மற்றும் உள்கட்டமைப்பிற்கான அணுகும் முறை போன்றவற்றில்). இந்தியா அனுபவிக்கும் வேகமான பொருளாதார வளர்ச்சியுடன், கிராமப்புற மக்கள் தொகையினரின் குறிப்பிடத்தக்க பிரிவினர் மாநகரங்களை நோக்கி இடம்பெயர்வது தொடர்ந்து சாத்தியமாக நிகழக்கூடியது, நீண்ட காலத்தில் நகர்புற வறுமை விவகாரத்தை மேலும் குறிப்பிடத்தக்கதாக ஆக்கும்.

சிலர், இதழியலாளர் பி. சாய்நாத் போன்றோர், அதேப் போல ஒட்டு மொத்த வறுமை உயர்ந்திருக்கவில்லை என்றப் போதும், இந்தியா ஐக்கிய நாட்டு மனிதவள மேம்பாட்டு அட்டவணையில் படு பாதாளமான தகுதிநிலையிலேயே நிலைத்திருக்கிறதென்ற பார்வையை வைத்திருக்கின்றனர். இந்தியா 2007-08 ஐக்கிய நாட்டு மனிதவள மேம்பாட்டு அறிக்கையில் 132 இடத்தில் நிலைபெற்றிருக்கிறது. பத்தாண்டுகளுக்கு மேலானவற்றில் இதுவே நாட்டின் கீழான தகுதி நிலையாகும். 1992 ஆம் ஆண்டு, இந்தியா 122 வது இடத்தில் அதே அட்டவனையில் இருந்தது. சூழ்நிலை முக்கியமாகச் சுட்டிக்காட்டும் வழிமுறைகளான ஒட்டுமொத்த நலம் அறியும் கூறுகளான ஊட்டச் சத்துக் குறைவான மக்களின் எண்ணிக்கை, (இந்தியா அதிகமான எண்ணிக்கையிலான 230 மில்லியன் ஊட்டச் சத்து குறைவான மக்களைக் கொண்டுள்ளது மற்றும் உலக பசி அட்டவணையில்119 பேரில் 94 வது) மேலும் ஊட்டச் சத்து குறைபாடுள்ள சிறார் (இந்தியாவின் 5 வயதிற்கு குறைவான சிறார்களில் 43%பேர் எடைக்குறைவோடு (BMI<18.5) உள்ளனர் இது உலகிலேயே அதிகமானது) 2008 வரை , போன்றவைகளால் கூட வாதிடப்படலாம்.
பொருளாதார நிபுணர் ப்ரவீண் விசாரியா இந்தியாவில் ஒட்டுமொத்த வறுமை குறைந்துள்ளதென்று எடுத்துக்காட்டிய பல புள்ளிவிவரங்களின் சட்டப்பூர்வ தன்மையை பாதுகாத்தார், அதேப் போல இந்தியாவின் முன்னாள் நிதியமைச்சர் யஷ்வந்த் சின்ஹாவினால் செய்யப்பட்ட பிரகடமான இந்தியாவில் வறுமை குறிப்பிடத்தக்க அளவில் குறைந்துள்ளது என்பதையும் கூட ஆதரித்தார். அவர் 1999-2000 ஆய்வு நன்கு வடிவமைக்கப்பட்டது மற்றும் கண்காணிக்கப்பட்டது என்று வலியுறுத்தினார். மேலும் அவைகள் இந்தியாவின் வறுமையைப் பற்றி முன்பு எண்ணிய கருத்தின்படி கொள்வதுடன் பொருந்துவதாக தோன்றவில்லை என்ற காரணத்தினாலேயே அவ்வாறு உணர்ந்தார், அவை ஒட்டுமொத்தமாக கருத மறுக்கப்படக் கூடாது. நிக்கோலஸ் ஸ்டெர்ன், உலக வங்கியின் உப தலைவர், வறுமை குறைப்பு புள்ளிவிவரங்களை ஆதரித்து பதிப்புக்களை வெளியிட்டார். அவர் வாதிடுவதானது உயர்ந்து வரும் உலகமயமாக்கல் மற்றும் முதலீட்டு வாய்ப்புகள் நாட்டில் வறுமை குறைப்பிற்கு குறிப்பிடத்தக்க அளவில் பங்களித்துள்ளது என்பதே. இந்தியா, சீனாவுடன் இணைந்து, உலகமயமாக்கலின் தெளிவானப் போக்குகளுடன் வளர்ச்சியை துரிதப்படுத்தும் தனி நபர் வருமானத்துடன் அதிகரிப்பதைக் காட்டியுள்ளன..

அரசினால் நடத்தப்படும் அமைப்பாக்கமற்ற துறையின் தேசியத் தொழில் நிறுவனங்கள் குழுவினால் வெளியிடப்பட்ட அறிக்கையொன்றின்படி 77% இந்தியர்கள் அல்லது 836 மில்லியன் மக்கள் தினசரி ரூபாய் 20க்கும் குறைவான வருமானத்தில் வாழ்ந்தனர் (சாதாரணமாக USD 0.50, வாங்கும் திறன் சமநிலை USD 2.0) பெரும்பாலோர் "முறைப்படுத்தப்படாத தொழிலாளர் துறையில் வேலை அல்லது சமூக பாதுகாப்பு இன்றி, கீழான வறுமையில் வாழ்கின்றனர்."

மெக்கின்ஸி குளோபல் இன்ஸ்டியூட்டின் ஓர் ஆய்வுப்படி 1985 ஆம் ஆண்டு கண்டறிந்தது, ஓராண்டிற்கு ரூபாய் 90,000 ற்கு கீழான குடும்ப வருமானத்தில் 93% இந்திய மக்கள் தொகை அல்லது ஒரு நபருக்கு ஒரு நாளைக்கு சுமார் ஒரு டாலரில் வாழ்ந்தது. 2005 வாக்கில் அந்த அளவு பாதி 54% ற்கு அருகே குறைக்கப்பட்டது. 103 மில்லியனுக்கும் மேலான மக்கள் ஒரு தலைமுறைக் கால முடிவில் நம்பிக்கையற்ற நிலையிலிருந்த வறுமையிலிருந்து நகர மற்றும் கிராமப்புற பகுதியிலிருந்தும் கூட வெளியே வந்தனர். அவர்கள் அடுத்த 20 வருடங்களில் இந்தியா 7.3% வருடாந்திர வளர்ச்சியை சாதிக்கும் எனில், 456 மில்லியனுக்கும் மேலான மக்கள் வறுமையிலிருந்து வெளியேற்றப்படுவர் என கணித்துள்ளனர். ஜனரஞ்சக கருத்துக்களுக்கு முரண்பாடாக, கிராமப்புற இந்தியா இந்த வளர்ச்சியிலிருந்து பலனடைந்தது: உச்சமான கிராமப்புற வறுமை 1985 ஆம் ஆண்டு 94% லிருந்து 2005 ஆம் ஆண்டு 61 சதவீதமாக வீழ்ச்சியடைந்தது. மேலும், அவர்கள் அது 2025 ஆம் ஆண்டு 26 சதவீதமாகக் குறையும் என்று கணித்தனர். "இந்தியாவின் பொருளாதார சீர்த்திருத்தங்கள்" மற்றும் அதன் விளைவான உயர்ந்த வளர்ச்சி நாட்டின் மிக வெற்றிகரமான வறுமை எதிர்ப்பு திட்டங்கள் என்று அறிக்கை முடிவடைகிறது.

வறுமை ஒழிப்பிற்கான வாய்ப்புக்கள்
இந்தியாவின் பொருளாதாரக் கொள்கைகள்
புதிய தாராளவாதக் கொள்கைகள் மற்றும் அவற்றின் விளைவுகள்
வறுமை குறைப்பின் அளவு மீதான சர்ச்சைகள்