இந்த ஆற்றின் பெயர் மின்னடாரி தொல்குடிகள் வழங்கிய பெயரிலிருந்து பெறப்பட்டது என பரவலாக கருதப்படுகிறது. சிலர் இவ்வாற்றின் பெரும் பள்ளத்தாக்கிலுள்ள மஞ்சள் நிற கற்களால் மஞ்சப்பாறை என அழைக்கப்படுகிறது என கருதுகின்றனர். ஆனால் மின்னடாரி தொல்குடிகள் பள்ளத்தாக்கு உள்ள மஞ்சப்பாறை ஆற்றின் மேல் பகுதியில் வசித்ததில்லை. சில வல்லுநர்கள் மஞ்சள் நிற மணற்பாறைகளால் இப்பெயரை பெற்றதாக கருதுகின்றனர். இந்த ஆற்றின் மேல் பகுதியில் வசித்த காக்கை தொல்குடிகள் மின்னடாரி தொல்குடிகள் வழங்கிய பெயரை தங்கள் மொழிக்கு மொழிபெயர்த்து இவ்வாற்றை அழைத்தனர். பிரெஞ்சுகாரர்களும் ஆங்கிலேயர்களும் மின்னடாரி தொல்குடிகள் வழங்கிய பெயரையே மொழிபெயர்த்து இவ்வாற்றை அழைத்தனர். ஆங்கிலேயர்கள் அதிகம் இங்கு குடியேறியதால் ஆங்கில பெயரே (யெல்லோஇசுடோன்) அதிகளவில் பயன்படுத்தப்படுகிறது.

மஞ்சப்பாறை ஆறு பல ஆண்டுகளாக அமெரிக்க தொல்குடிகளின் முதன்மையான போக்குவரத்து தடமாக பயன்பட்டு வந்தது. 19ஆம் நூற்றாண்டில் குடியேறிய ஐரோப்பியர்களும் போக்குவரத்திற்கு இவ்வாற்றையே பெரிதும் சார்ந்திருந்தனர். பெரும் கொம்பு, பொடி, நாக்கு ஆறுகளை ஒட்டிய பகுதிகள் தொல்குடிகளின் கோடைகால வேட்டை திடலாக இருந்தன. மாண்டேனாவிலுள்ள வர்சீனியா நகரத்தில் தங்கம் 1860இல் கண்டுபிடிக்கப்பட்டது. தங்கச்சுரங்கத்தை அடைய மஞ்சப்பாறை ஆற்றின் வழியாக சிறது தொலைவு செல்லும் பிரிட்கர் தடமும் போச்மேன் தடமும் அதிகம் பயன்படுத்தப்பட்டன.

தொல்குடிகளின் வேட்டை திடல்களில் குடியேறிகள் ஊடுறுவியதால் இருவருக்கும் இடையே செம்முகில் போர் நடந்தது. 1868இல் ஏற்பட்ட போர்ட் லாராமை உடன்பாட்டை அடுத்து அப்போர் முடிவுற்றது. இவ்வுடன்பாட்டின்படி கருமலையும் அதையொட்டிய சில பகுதிகளும் தொல்குடிகளுக்கு ஒதுக்கப்பட்டது அங்கு குடியேறிகள் வரமாட்டார்கள் என உறுதியளிக்கப்பட்டது. இப்பகுதி சில பெரும் கொம்பு, நாக்கு, பொடி ஆறுகளின் வடிநிலத்தை கொண்டுள்ளது. எனினும் 1874இல் கருமலையில் தங்கம் இருப்பது கண்டறியப்பட்டதால் ஏராளமான குடியேறிகள் அங்கு புகுந்தனர். இதனால் தொல்குடிகளுக்கும் அமெரிக்காவுக்கும் இடையே பெரும் இசூ போர் 1876-77இல் மூண்டது.

குடியேறிகள் உடன்பாட்டை மீறியிருந்தாலும் அவர்களை காக்க அமெரிக்கா போரில் இறங்கியது. இப்போரில் அமெரிக்கா வெற்றி பெற்றது. தொல்குடிகள் தொலைவில் அவர்களுக்கு புதிதாக ஒதுக்கப்பட்ட இடங்களுக்கு துரத்தப்பட்டார்கள். போரில் அமெரிக்கா சார்பாக இருந்த காக்கை தொல்குடி வீரர்கள் அமெரிக்க படையில் சேர்த்துக்கொள்ளப்பட்டு ஒற்றர்களாக பணி புரிந்தார்கள். வடகிழக்கு பசிபிக் இருப்புப்பாதை பிசுமார்க்கிலிருந்து மஞ்சப்பாறை ஆறு நகரான லிவிங்சுடன் வரை இருப்புப்பாதை போட முயன்றது. இந்தப்பாதை லகோடா தொல்குடிகளின் எருமை வேட்டைத்திடல் வழியாக சென்றது. 1883இல் இருப்புப்பாதை போடும் பணி நிறைவு பெற்றது. 20ஆம் நூற்றாண்டின் தொடக்கத்தில் வடகிழக்கு பசிபிக் இருப்புப்பாதை மஞ்சப்பாறை தேசிய பூங்கா நுழைவு வாயில் வரை தன் சேவையை விரிவுபடுத்தியது.

வரலாறு
தடை
எண்ணெய் கசிவு
புவியியல்