14 பிப்ரவரி, 1854ல் சிறையிலிருந்து வந்தபோது தனது அண்ணன் மிகயீலிடம் பொருளாதார ரீதியாக உதவி வேண்டும் என்றும், விகோ, ஹெகல், காண்ட் போன்றோரின் புத்தகங்களை அனுப்பி உதவ வேண்டும் என்றும் கேட்டுக்கொண்டார். அவரது சிறை அனுபவங்களில் இருந்து எழுதப்பட்ட ‘சவங்களின் வீடு’ வ்ரெம்யா இதழில் 1861ல் வெளியானது. ரஷ்ய சிறைகளைப் பற்றி எழுதப்பட்ட முதல் நாவலாக அது சொல்லப்படுகிறது. மார்ச் மாதத்தின் நடுவில் செமிபலாட்டின்ஸ்கிற்கு கட்டாய ராணுவ பணியில் சேர்வதற்கு முன், தஸ்தயேவ்ஸ்கி புகழ்பெற்ற புவியியலாளர் ப்யோட்ர் செம்யோநோவையும் பண்பாட்டாய்வாளர் ஷோகன் வாலிகனுலியையும் சந்திக்க நேர்ந்தது. நவம்பர் 1854ல் தண்டனை நிறைவேற்றம் போது இருந்தவரும், தனது புத்தகங்களின் பிரியருமான அலெக்சாண்டர் எகோரோவிச் ராங்கேலை தஸ்தயேவ்ஸ்கி சந்தித்தார். செமிபலாட்டின்ஸ்கிற்கு வெளியே கொசாக் தோட்டத்தில் இருவரும் தங்களுக்கான இல்லங்களை அமர்த்திக்கொண்டனர். ராங்கேல் தஸ்தயேவ்ஸ்கி குறித்து இவ்வாறு சொல்கிறார்," “எளிதில் சினம் கொள்ளக்கூடியவராக இருந்தார். ஆரோக்கியமற்ற அவரது முகம் கரும்புள்ளிகள் நிரம்பியதாகவும், வெண்மையான அவரது முடி குட்டையாக வெட்டப்பட்டும் இருந்தது. நடுவாந்தர உயரத்திற்கு சற்று அதிக உயரமாக இருந்தவர், தனது சாம்பல் நீல நிறக்கண்களால் என்னை தீவிரமாக பார்த்தார். அப்படி அவர் பார்ப்பது எனது ஆன்மாவை ஊடுருவி நான் என்ன வகையான மனிதன் என கண்டறிய விரும்புவது போல் இருந்தது.”"

செமிபலாட்டின்ஸ்கில் தஸ்தயேவ்ஸ்கி பள்ளிக்குழந்தைகளுக்கு பாடங்கள் சொல்லி கொடுப்பதன் மூலம் நிறைய உயர்குடியினரின் தொடர்புகளை பெற்றார். அதில் லெப்டினண்ட் கர்னல் பெலிகோவ் செய்தித்தாள்கள் வாரப்பத்திரிக்கைகள் போன்றவற்றிலிருந்து வாசித்துக்காட்ட தஸ்தயேவ்ஸ்கியை அழைப்பார். அப்படியொரு அழைப்பின்போது அலெக்சாண்டர் இவானோவிச் இசயேவ், மரியா டிமிட்ரியேவ்னா இசயேவா குடும்பத்தை தஸ்தயேவ்ஸ்கி சந்தித்தார். பின்னர் மரியாவின் மீது காதல் கொண்டார். குஸ்நெட்ஸ்கில் புது பதவியில் சேர்ந்து 1855ல் அலெக்சாண்டர் இசயேவ் காலமானார். பின் மரியா தன் மகனை அழைத்துக்கொண்டு தஸ்தயேவ்ஸ்கியுடன் பர்னோலுக்கு சென்றார். 1856ல் உடோபிய வட்டங்களில் தன் செய்கைகளை பொறுத்தருளக் கோரி ராங்கேல் மூலம் ஜெனரல் எட்வர்ட் டோட்ல்பென்னிற்கு கடிதம் அனுப்பினார். விளைவாக அவரது நூல்களை பதிப்பிப்பதற்கும், திருமணம் செய்துகொள்வதற்கும் உரிமை அளிக்கப்பட்டது. ஆனாலும் எஞ்சிய வாழ்நாள் முழுவதும் அவரை காவலர்கள் பின்தொடர்ந்தனர். முதலில் தஸ்தயேவ்ஸ்கியின் திருமண கோரிக்கையை மரியா நிராகரித்தார். இருவரும் வாழ்வில் ஒத்துப்போக முடியாது என்றும் தஸ்தயேவ்ஸ்கியின் பொருளாதாரமும் அதற்கு வழிசெய்யாது என்றும் கூறினார். ஆனால் பின்னர் இவர்கள் இருவரின் திருமணம் செமிபலாட்டின்ஸ்கில் 7 பிப்ரவரி, 1857 அன்று நடந்தது. அவர்கள் குடும்ப வாழ்வு அத்தனை மகிழ்ச்சிகரமானதாக அமையவில்லை. அத்துடன் தஸ்தயேவ்ஸ்கியின் வலிப்புகளோடு ஒத்துழைக்க மரியாவால் இயலவில்லை. அவர்களின் உறவை பற்றி தஸ்தயேவ்ஸ்கி இப்படி எழுதியுள்ளார்: "“அவளின் விசித்திரமான புதிரான அதே சமயம் அற்புதமான குணாதிசயங்களால், நிச்சயமாக நாங்கள் இருவரும் ஒன்றாக மகிழ்ச்சியாக இருக்கவில்லை. ஆனால் இருவரும் ஒருவருக்கொருவர் விரும்புவதையும் தடுக்க இயலவில்லை. ஆக, எந்த அளவுக்கு மகிழ்ச்சி அற்றவர்களாக இருந்தோமோ அந்த அளவு ஒருவரை ஒருவர் நெருங்கிக்கொண்டும் இருந்தோம்.”" பெரும்பாலும் இருவரும் பிரிந்தே வாழ்ந்தனர். 1859ல் நலிவடைந்து கொண்டே வந்த அவரது உடல்நிலையால் ராணுவப்பணியில் இருந்து விடுவிக்கப்பட்டு ரஷ்யாவுக்கு அனுப்பப்பட்டார். முதலில் ட்வேரில் பத்தாண்டுகள் கழிந்து தனது சகோதரனை கண்டபிறகு செயின்ட்.பீட்டர்ஸ்பர்கிற்கு சென்றார்.

"அ லிட்டில் ஹீரோ" (தஸ்தயேவ்ஸ்கி சிறையில் நிறைவு செய்த ஒரே படைப்பு) ஒரு இதழில் வெளிவந்தது. 1860வரை "அங்கிள்’ஸ் ட்ரீம்", "தி வில்லேஜ் ஆப் ஸ்டேபாஞ்சிகொவோ" கதைகள் வெளியாகவில்லை. 1860 செப்டெம்பரில் "சவங்களின் வீடு" ரஸ்கி மிர் (ரஷ்ய உலகம்)ல் வெளியானது. தன் சகோதரரை ஆசிரியராக கொண்டு வெளிவந்த வ்ரெம்யா (காலம்) இதழில் "தி இன்சல்டட் அண்ட் இஞ்சூர்ட்" வெளியானது}}. அது அவரது சகோதரரின் சிகரெட் தொழிற்சாலையில் கிடைத்த பணத்தில் வெளியான இதழ்.

7 ஜூன், 1862ல் தஸ்தயேவ்ஸ்கி மேற்கு ஐரோப்பாவிற்கு பயணமானார். கொலோன், பெர்லின், ட்றேச்டேன், வீஸ்பாடன், பெல்ஜியம், பாரிஸ் ஆகிய இடங்களுக்கு அவர் சென்றார். லண்டனில் எழுத்தாளர் ஹெர்சனை சந்தித்தார். கிறிஸ்டல் மாளிகைக்கு சென்று வந்தார். நிகோலாய் ஸ்ட்ரகொவுடன் சுவிட்சர்லாந்துக்கும், துரின், லிவேர்னோ, ஃப்லோரேன்ஸ் போன்ற வட இத்தாலிய நகரங்களுக்கும் சென்றார். அவை குறித்து ‘விண்டர் நோட்ஸ் ஆன் சம்மர் இம்ப்ரஷன்ஸ்’ல் பதிவு செய்திருக்கிறார். அதில் சமூக மாற்றம், முதலாளித்துவம், பொருள்முதல்வாதம், கத்தோலிக்கம், ப்ரோடஸ்டன்டிசம் குறித்து தனது கருத்துகளை கூறியுள்ளார்.

1863 ஆகஸ்டிலிருந்து அக்டோபர் வரை மேற்கு ஐரோப்பாவில் மீண்டும் ஒரு பயணம் செய்தார். தனது இரண்டாம் காதலியான போலினா சுஸ்லோவாவை சந்தித்து, பின் சூதாட்டத்தில் அனைத்து பணத்தையும் இழந்தார்.1864ல் மனைவி மரியாவும், சகோதரர் மிகயீலும் இறந்தனர். மரியாவின் மகனுக்கு தனித்து விடப்பட்ட தந்தையாகவும் சகோதரனின் குடும்பத்திற்கு ஒரே ஆதரவாகவும் ஆனார். வ்ரெம்யாவிற்கு அடுத்து தன் சகோதரனுடன் இணைந்து நடத்திய ‘எபோக்’ இதழ் தோல்வி அடைந்தது. அப்போது இருந்த பணக்கஷ்டத்தை நண்பர்களும் உறவினரும் கொடுத்தவற்றில் சமாளிக்க முடிந்தது.

குடும்பம்
தேசவிலக்கம் சைபீரியாவுக்கு (1849-1854)
சிறைவிடுதலையும் முதற்திருமணமும் (1854-1865)
தொடக்கம் (1844–1849)