பல்வேறு சிந்தனைப்பள்ளிகள் ஒரு குறிப்பிட்ட மாதிரியை வழிகாட்டும் கோட்பாடாகப் பயன்படுத்தி எல்லா அல்லது பெரும்பான்மையான மனித நடத்தையினை விவரிக்க வேண்டும் என வாதித்துள்ளன. ஆனால் இதன் பிரசித்தம் கூட நாளடைவில் குன்றி மங்கிவிட்டது. சில உளவியலாளர்கள் ஒரு குறிப்பிட்ட சிந்தனைப் பள்ளியை வலியுறுத்துபவர்களாகவும், மற்றதை புறக்கணிப்பவர்களாகவும் இருக்கின்றனர். எனினும் ஒவ்வொருவரும் மனத்தைப் புரிந்து கொள்ள அணுகுவதே பிரதானம் என்றும், பரஸ்பரம் கோட்பாடுகளை தேவையென கருதவில்லை என்றும் அபிப்பிராயப் படுகின்றனர்.எனவே டின்பெர்கென்னின் நான்கு கேள்விகளின் அடிப்படையில் உளவியல் ஆய்வுத்துறைகளின் எல்லா புலங்களின் குறிப்புகளுக்கான வரைசட்டம் நிலை நிறுத்தப்படலாம் ( மனிதஇன நூல் ஆய்வு, கலை இலக்கியப் பாடங்கள் உட்பட).

நவீன காலங்களில், உளவியல் என்பது தன்உணர்வு, நடத்தை, சமூக செயல் எதிர்ச்செயல் மூன்றுமே ஒருங்கிணைந்த ‘தகவுநோக்காக’ ஆகியுள்ளது. 
இந்தத் தகவுநோக்கு பொதுப்படையாக உயரியல் மனோ சமூக நோக்காகவும் குறிப்பிடப் படுகின்றது. இந்த நோக்கின் அடிப்படைக்கருத்து ஒரு கொடுக்கப் பட்ட நடத்தை அல்லது மனோ செயல்முறை பாதிக்கப் படுகின்றது அல்லது உயிரியல், மனோயியல், மற்றும் சமூக இயல் இவற்றின் இயக்கபூர்வமான உள்தொடர்புடைய நிலையில் பாதிக்கப்படுகின்றது என்பதே யாகும்.

உளவியல் அம்சம்எனக் குறிக்கப்படுவது அவ்வியலின் ஓர்அபூர்வ நிகழ்ச்சியின் பால் அறிவாற்றல் மனஎழுச்சிகள் இவைகளின் பங்கு எந்த அளவிற்குள்ளது என்பதை பொறுத்தமையும். உதாரணமாக மனோநிலையின் விளைவு அல்லது நம்பிக்கைகள் மற்றும் எதிர்பார்ப்புகள் எப்படி ஒரு தனிநபரின் எதிர் விளைவுகள் ஒரு நிகழ்ச்சிக்கு அமைந்தது என்பதே கருத்தில் கொள்ளப்படும். "உயரியல் அம்சங்கள் " குறிப்பிடுவது யாதெனில் உளவியல் அபூர்வ நிகழ்ச்சியில் எப்படி எதிர்விளைவு ஏற்படுத்துகின்றது என்று கண்டறியப் படும். உதாரணமாக, பேறு காலச் சூழ்நிலையில் மூளை வளர்ச்சி எப்படி உள்ளது, அறிவாற்றல் திறன்கள் அல்லது மரபணுக்களின் செல்வாக்கு தனிநபரின் ஒழுங்கமைதிக் குதவுகின்றன என்பதெல்லாம் ஆராயப்படும். "சமூகப்பண்பாட்டின் அம்சம் " என்பது அவை சம்பந்தப்பட்ட சூழலில் உளவியல் அபூர்வ நிகழ்வு எப்படி நடக்கின்றது என்பதும் ஆய்ந்தறியப்படும்.- உதாரணமாக அதில் பெற்றோர்கள் பங்கு மற்றும் சமகாலத்தவர்கள் பங்கும் நடத்தையில் அல்லது ஒழுங்குநெறியில் தனிநபர் மீது செல்வாக்கு பெறுவது ஒட்டியே அமைந்திருக்கும்.

மனித இனநலக் கோட்பாடும் வாழ்வியல் மெய்ம்மைக் கோட்பாடும்
பள்ளி
கலந்தாய்வு
சிந்தனைப் பள்ளிகள்