இசுக்காட்லாந்து நாட்டு மருத்துவ அறிஞரான டேனியல் ரூதர்போர்டு என்பவர் 1772 ஆம் ஆண்டில் இவ்வாயுவை முதன்முதலில் கண்டறிந்து தனிமைப்படுத்தினார். கார்பனீராக்சைடு வாயுவிலிருந்து இது முற்றிலும் வேறுபட்டது என்றும் அவர் தெளிவுபடுத்தினார்.
ஒரு மணி வடிவ ஜாடியில் வளி மண்டலக் காற்றை எடுத்துக் கொண்டு, அதில் ஒரு பொருளை எரித்து அதிலுள்ள ஆக்சிஜன் முழுவதையும் நீக்கிக் கொண்டார். அதனுள் ஒரு உயிருள்ள எலியை விட, அது ஆக்சிஜன் இல்லா வெளியில் உடல் நலக் கோளாறால் பாதிக்கப்பட்டது, இறுதியில் இறந்தும் போனது. இதன் மூலம் ஆக்சிஜன் நீக்கப் பெற்று எஞ்சிய வளி மண்டலக் காற்றை அவர் நைட்ரஜன் என அழைத்தார். காரல் வில்லெம் சீலேவும் என்றி கேவண்டிசும் சோசப்பு பிரீசிட்லி முதலானோர் இதே சமயத்தில் தனித்தனியாக இக்கண்டுபிடிப்பை நிகழ்த்தியுள்ளனர். ஆனால் ரூதர்போர்டின் கண்டுபிடிப்பு முதன்முதலில் வெளியிடப்பட்டதால் நைட்ரசன் வாயுவை கண்டறிந்த பெருமை அவருக்கு உரியதாக ஆனது. 1790 ஆம் ஆண்டு இயீன்- அண்டோயீன்-கிளாடு-சாப்பல் என்பவர் நைட்ரசன் என்ற பெயரை பரிந்துரை செய்தார். நைட்ரசன் நைட்ரிக் அமிலத்திலும் நைட்ரேட்டுகளிலும் காணப்பட்டதால் இபெயரை அவர் பரிந்துரைத்தார். νἰτρον "நைட்டர்" மற்றும் γεννᾶν "உருவாக".என்ற கிரேக்க வேர்சொற்களில் இருந்து நைட்ரசன் என்ற சொல் உருவாக்கப்பட்டுள்ளது. அண்டோயின் இலவாசியே என்பவர் άζωτικός என்ற கிரேக்க சொல்லின் பொருளான "வாழ்க்கை இல்லை" என்ற அடிப்படையில் அசோட் என்ற பெயரை பரிந்துரைத்தார். நைட்ரசன் ஒரு மூச்சடைப்பான் வாயுவாக கருதப்படுகிறது. பிரெஞ்சு, உருசியமொழி, துருக்கி மொழி போன்ற பலமொழிகளில் அசோட் என்ற பெயர் பயன்படுத்தப்பட்டது. ஆங்கில மொழியிலும் ஐதரசீன், அசைடுகள் மற்றும் அசோ சேர்மங்கள் போன்ற சில சேர்மங்களில் இப்பெயர் பயன்படுத்தப்பட்டுள்ளது, நைட்ரசன் தனிம வரிசை அட்டவணையின் 15 ஆவது குழுவில் இடம்பெற்றுள்ள தனிமங்களில் மிகவும் இலேசானது ஆகும். இதனால் இதை நிக்டோசன் என்ற பெயராலும் அழைத்தனர். மூச்சடைக்கும் பண்புகளைக் குறிக்கும் "தடைப்படுதல்" என்ற பொருள் கொண்ட πνίγειν என்ற கிரேக்கச் சொல்லிலிருந்து இப்பெயர் வந்துள்ளது.

ஆங்கிலச் சொல்லான நைட்ரசன் (1974) பிரெஞ்சு மொழி சொல்லான நைட்ரோகீன் என்ற் சொல்லில் இருந்து 1790 இல் இயீன் அண்டோனி சாப்டல் (1756–1832), என்பவரால் உருவாக்கப்பட்டது. நைட்ர என்பது (பொட்டாசியம் நைட்ரேட்டு அல்லது சால்ட்பீட்டர்) கீன் என்பது உற்பத்தி செய்தல் என்ற பொருள் கொண்டது ஆகும். நைட்ரிக் அமிலம் தயாரிப்பதற்கு நைட்ரசன் அவசியமானது என்றும் அது பொட்டாசியம் நைட்ரேட்டிலிருந்து தயாரிக்காப்படுகிறது என்றும் சாப்டல் இதனை பொருள் கொண்டார். பண்டைய காலத்தில் எகிப்தியர்கள் சோடியம் கார்பனேட்டை நேட்ரான் என்று அழைத்தார்கள். இச்சேர்மத்தில் நைட்ரேட்டு எதுவும் இல்லை என்றாலும் இப்பெயரால் சிறிதளவு குழப்பம் நிலவியது. 
முற்காலத்தில் இராணுவ, தொழில்துறை, மற்றும் வேளாண்மைப் பயன்பாடுகளில் நைட்ரசன் சேர்மங்கள் (சால்ட் பீட்டர் அல்லது பொட்டாசியம் நைட்ரேட்டு ) வெடிமருந்தாகவும் பின்னர் உரமாகவும் பயன்படுத்தப்பட்டன. 1910 ஆண்டில் நைட்ரசன் வாயுவில் மின்சுமை செலுத்துவதால், நைட்ரசனின் புறவேற்றுமை வடிவமான ஓரணு நைட்ரசனாக வீரிய நைட்ரசன் உருவாகிது என லார்டு ரேலெய்க் கண்டறிந்தார் . பாதரசத்துடன் நைட்ரசன் வினைபுரிந்து பாதரச நைட்ரைடு உருவாகும்போது கருவியின் தலைப்புறத்தில் அடர் மஞ்சள் நிறம் மேகமாக உருவாகிறது 
ஓரளவு மந்தமான வளிமம் என்றாலும் நைட்ரஜன் பல ஆயிரக்கணக்கான வேதிச் சேர்மங்களில் இணைந்திருக்கின்றது. இது வேளாண்மையில் உரமாகவும்,தொழிற்துறையில் உணவுப் பொருளுற்பத்தி மற்றும் அவை கெடாமல் பாதுகாக்கவும், வெடி மருந்து, நஞ்சுப் பொருட்கள், நைட்ரிக் அமிலம் போன்ற வேதிப் பொருட்களின் உற்பத்திக்கு மூலப்பொருளாகவும் விளங்குகிறது. அம்மோனிய உப்புக்கள் உரமாகப் பயன்படுகின்றன. அம்மோனியாவை ஆக்சிஜனேற்ற வினைக்கு உட்படுத்தி நைட்ரிக் அமிலத்தையும் உற்பத்தி செய்ய முடியும்.

நீண்ட காலமாகவே நைட்ரசனுக்கான ஆதார மூலங்கள் மிகவும் குறைவாகவே இருந்தன. உயிரியல் வழிமுறைகளில் தோன்றும் நைட்ரசனும் வளிமண்டல வேதிவினைகளால்; உருவாகும் நைட்ரேட்டு படிவுகளும் மட்டுமே இதற்குரிய மூலங்களாகக் கருதப்பட்டன. பிராங்க் கேரோ செயல்முறையும் (1895–1899). ஏபர் போச்சு செயல்முறையும் (1908–1913) நைட்ரசன் சேர்மங்களின் பற்றாக்குறையை ஓரளவுக்கு சரிகட்டின. உலகளவில் உணவு உற்பத்தியில் கிட்டத்தட்ட பாதிக்கு மேற்பட்டவை செயற்கை நைட்ரசன் உரங்களைப் பயன்படுத்துகின்றன. ஆசுட்வால்டு செயற்முறையில் (1902) நைட்ரேட்டுகள் தயாரிக்கப்பட்டன. இதிலிருந்து வெடிமருந்துகள் தயாரிக்கப்பட்டு இருபதாம் நூற்றாண்டு உலகப்போரில் பயன்படுத்தப்பட்டன.

கண்டுபிடிப்பு
நீர்ம நைட்ரஜன்
ஆக்சோ அமிலங்கள், ஆக்சோ எதிர்மின்னயனிகள், ஆக்சோ அமிலவுப்புகள்
ஐசோடோப்புகள்