1919இல் பஞ்சாபிலிருந்த பிரித்தானிய மக்கள் இந்தியர்கள் பிரித்தானிய அரசை கவிழ்க்க சதி செய்வதாக அஞ்சினர். கிளர்ச்சி குறித்தும் ஐரோப்பியர்களின் உயிருக்கு ஆபத்து என்றும் வதந்திகள் பரவிய வண்ணம் இருந்தன. பஞ்சாபு மாகாணத்தின் துணைநிலை ஆளுநர், சேர் மைக்கேல் ஓ டயர், போராட்டம் நடத்திய இந்தியர்களை பஞ்சாபிலிருந்து வெளியேற்ற முடிவு செய்தார். 

முதல் உலகப் போரின் போது படைத்துறை மருத்துவ சேவையில் பணியாற்றிய மரு.சத்தியபால், அறப் போராட்டம், குடியியற் சட்டமறுப்புக்கு ஆதரவளித்தார்; இதனால் அவர் பொதுமேடைகளில் பேச தடை விதித்தனர். முனைவர்.கிட்ச்லா என்ற முசுலிம் வக்கீலும் அரசியல் மாற்றத்தையும் வன்முறையற்ற போராட்டத்தையும் ஆதரித்தார். இவர்கள் இருவரையும் குறித்து சரியாக அறியாத காவல்துறை துணை ஆணையர் மைல்சு இர்விங் இருவரையும் பிரித்தானிய அரசுக்கு எதிராக கிளர்ச்சியில் ஈடுபடுவதாக கைது செய்தார். 

இந்தக் கைதினால் பஞ்சாபு மக்கள் பொங்கியெழுந்து போராட்டங்களில் ஈடுபட்டனர். பொதுவிடங்களில் கூடிய மக்கள் கூட்டம் கைதானவர்களை விடுதலை செய்ய கோரியது. இதனால் கிலி கொண்ட படைத்துறை தொடர்வண்டி மேம்பாலத்தில் துப்பாக்கிச் சூடு நடத்தியது. இதில் பலர் இறந்தனர். இதில் ஆத்திரமுற்ற கூட்டம் நகர மையத்தை நோக்கி வந்து கொண்டிருந்தது. மேலும் பல துருப்புக்கள் வரவழைக்கப்பட்டு பாதுகாப்பு பலப்படுத்தப்பட்டது. 

கோபத்துடன் அலைந்த கூட்டம் ஐரோப்பியர்களை குறிவைத்து தாக்க முற்பட்டனர். ஏப்ரல் 9 1919 அன்று பெண்களுக்கான மிசன் டே பள்ளியில் பணியாற்றி வந்த மார்செல்லா செர்வுட் என்ற ஆசிரியை மிதிவண்டியில் நகரை வலம் வந்து பள்ளிகளை மூடச்சொல்லி வருகையில் ஓர் குறுகலான சாலையில் கூட்டம் அவரைத் தாக்கியது. இதனால் காயமுற்ற செர்வுட்டை அச்சாலையில் குடியிருப்போர் சிலர் காப்பாற்றி கூட்டத்திலிருந்து மறைத்து அவரது இடத்திறுகு அனுப்பி வைத்தனர். ஒரு பெண்மணி மீதான இந்தத் தாக்குதல் ஜலந்தர் நகரப் பாசறையின் படைத்தலைவர் டையருக்கு மிகுந்த கோபத்தை மூட்டியது.

உயிரிழப்பும் காயமுற்றோரும்
பணிவாழ்வு
பின்னணி
மறைவு