அறிவாற்றல் உளவியல் ஆய்வின் படி அறிவாற்றல், மனநடை முறைகள், குறிப்பாக மனத்தின் செயல்முறைகள் பற்றியே அமைந்துள்ளன
உணர்வுக்காட்சி, கற்றல், பிரச்னை தீர்க்குதல், காரணம்அறிதல், எண்ணுதல், நினைவகம், கவனம், மொழி மற்றும் மனஎழுச்சி ஆகிய அனைத்து பகுதிகளும் ஆராய்ச்சிக்குட்பட்டவைகளாகும்.

தனிச்சிறப்பான அறிவாற்றல் உளவியல் அது சம்பந்தமான சிந்தனைப்பள்ளியுடன் இணைந்துள்ளது. அதைப்பின்பற்றி உள்ளவர்கள் வாதிடுவது யாதெனில் மனத்தில் செயல்முறையால் அதன் நடைமுறையால் பெறும்செய்தி, பரிசோதனை சார்ந்த உளவியலாலும் மற்றும் இயல்பான செயற்பாங்காலும் அதனைத் தெரியப்படுத்தச் செய்கின்றது என்பதேயாகும்.

பரந்த அளவில் அறிவாற்றல் விஞ்ஞானம் ஒரு இடைநிலைப்பட்ட பாடத்திட்டமாகும். அது அறிவாற்றல் உளவியலாளர்கள், அறிவாற்றல் நரம்பு விஞ்ஞானிகள்,செயற்கை நுண்ணறிவு பற்றிய ஆராய்ச்சியாளர்கள், 
மொழியியலார்கள், மற்றும் சமூக அறிவியலார்கள் ஆகியோர்கள் ஈடுபாடு கொண்டுள்ளனர். கணணிமாதிரிகள்,அளவை நூலாளர்கள் சமூக அறிவியலார்கள் சில சமயம் பண்புநலன் பற்றிய அபூர்வநிலை அறிய அல்லது ஊக்குவிக்கப்பயன்படுகின்றனர்.

அத்தகைய கணணிமாதிரிகள் ஒரு கருவியை அளிக்கின்றது. அது மனத்தின் செயல்முறை ஒழுங்கமைப்பை பற்றி ஆய்கின்றது. நரம்புவிஞ்ஞானம் மனத்தின் செயல்முறையை அளவிட உதவுகின்றது.

நீண்ட கால ஆய்வுகள்
அறிவாற்றல்
ஆராய்ச்சி வழிமுறைகள்
சொல்லிலக்கணம்