மாங்கனீசு என்னும் சொல்லின் பெயர் வரலாறு சற்று குழப்பம் தருவது. பழங்காலத்தில் இன்றைய கிரீசு நாட்டில் உள்ள மக்னேசியா என்னும் இடத்தில் இருந்து "இரண்டு" கரிய நிற கனிமங்கள் கிடைத்தன. இரண்டையுமே "மக்னேசு" ("magnes") என்றே அழைத்தனர். ஆனால் இவை இரண்டில் ஒன்று ஆண்பால் என்றும் ஒன்று பெண்பால் வகை என்றும் நினைத்தனர். ஆண்பால் வகையான மக்னேசு இரும்பை ஈர்த்தது (இதுதான் இன்று உலோடுசுட்டோன் (loadstone) எனப்படும் காந்தக்கல் அல்லது மாக்னட்டைட்டு (magnetite) ). பெண்பால் மக்னேசு கனிமம் இரும்பை ஈர்க்கவில்லை, ஆனால் கண்ணாடிகளில் (இரும்பு இருந்ததால்) தோன்றும் பச்சை நிறத்தை நீக்கப் பயன்பட்டது. இந்தப் பெண்பால் மக்னேசு பின்னர் "மக்னேசியா" ("magnesia") என்று அழைக்கப்பட்டது. இதுவே தற்காலத்தில் பைரோலூசைட்டு (pyrolusite) என்று அழைக்கப்படும் மாங்கனீசு ஆக்சைடு உள்ள கனிமம். இக்கனிமம் காந்தத்தன்மை ஏதும் இல்லாதது, ஆனால் அதில் உள்ள மாங்கனீசு நிலைக்காத மென்காந்தத் தன்மை உடையது. 16 ஆவது நூற்றாண்டில் கண்ணாடி வினைஞர்கள் இதனை மாங்கனேசம் (manganesum) என்று அழைத்தனர். பின்னர் மெதுவாக கண்ணாடி வினைஞர்களும், ஆல்கெமிசிட்டு எனப்பட்ட முற்கால வேதியியலாளர்களும் இரு வேறு பொருள்களையும் வேறுபடுத்தினர். ஒன்றை "கறுப்பு மக்னேசியா" (மக்னேசியா நேக்ரா "magnesia negra") என்றும், மக்னேசியா என்னும் அதே இடத்தில் இருந்து பெற்ற மூன்றாவதொரு கனிமத்தை "வெள்ளை மக்னேசியா" (மக்னேசியா ஆல்பா, magnesia alba) என்றும் அழைத்த்னர். இந்த வெள்ளை மக்னேசியாவும் கண்ணாடி செய்வதில் பயன்பட்டது. மெர்க்காட்டி என்பார் கறுப்பு மக்னேசியாவை மாங்கனேசா ("Manganesa", ) என்று அழைத்தார். இதிலிருந்து மாங்கனீசு பிரித்தெடுக்கப்பட்டது. (இடாய்ச்சு (செர்மன்) மொழியில் "மாங்கன்" (Mangan) ). பின்னர் மக்னேசியா என்னும் பெயர் மாங்கனீசு ஆக்சைடு கொண்ட வெள்ளைக் கனிமத்தைக் குறிக்கப் பயன்பட்டது. மக்னீசிசியம் என்னும் தனிமத்தின் பெயர் பின்னர் அது பிரித்தெடுக்கப்பட்டபோது ஏற்பட்ட்டது 

மாங்கனீசுச் சேர்மங்கள் 17,000 ஆண்டுகளுக்கு முந்தைய பழங்காலங்களிலேயே பயன்பட்டிருந்தது என்பதை நிறம் தீட்டப்பட்ட பொருள்களில் நிறமிகளாக இருந்துள்ளதில் இருந்து அறிய முடிகின்றது. எகிப்தியரும் உரோமானியரும் கண்ணாடி செய்யும் தொழிலில் குறிப்பிட்ட சில நிறங்கள் ஊட்டுவதற்கும், சில நிறங்களை நீக்குவதற்கும் பயன்படுத்தினர். எசுப்பார்ட்டன் என்போர் பயன்படுத்திய படைக்கருவிகளின் மிகு வலிமையும், தற்செயலாய்ச் சேர்ந்த இந்த மாங்கனீசு-இரும்புக் கலவைகளால் இருக்கும் என்று கருதுகின்றனர்.

17 ஆவது நூற்றாண்டில் யோகான் கிளவுபர் (Johann Glauber) என்னும் இடாய்ச்சுலாந்து (செருமானிய) வேதியியலாளர் முதன்முதலாக பெர்மாங்கனேட்டு என்னும் சேர்மத்தை உருவாக்கினார் (சிலர் இதனை 1770ல் இக்னைட்டெசு கைம் என்பார் கண்டுபிடித்தார் என்பர்). 18 ஆவது நூற்றாண்டில் மாங்கனீசு ஆக்சைடு (மாங்கனீசு (IV) ஆக்சைடு), குளோரின் உற்பத்திக்குப் பயன்படுத்தப்பட்டது. (ஐதரோ குளோரிக்குக் காடியுடன் மாங்கனீசு ஆக்சைடைக் கலப்பதால் தோன்றுவது)

சுவீடன் நாட்டு வேதியியலாளர் கார்ல் வில்லெம் சீல் (Carl Wilhelm Scheele) என்பார்தான் முதன்முதலாக மாங்கனீசு என்பது ஒரு தனிமம் என்று உணர்தார், ஆனால் 1774ல் அவரின் உடன்வேதியலாளர் யோகான் காட்லீபுக் கான் (Johan Gottlieb Gahn) என்பார் மாங்கனீசு தனிமத்தை, மாங்கனீசு டை-ஆக்சைடை கரிமத்தால் ஆக்சிசனை நீக்கிப் பிரித்தெடுத்தார்.

19 ஆம் ஆண்டு துவக்கத்தில் எஃகு உருவாக்குவதில் மாங்கனீசின் பயன்பாடு பற்றி அறிவியலாலர்கள் அறியத் தொடங்கினர். இது பற்றிய புதுமுறைக்கான காப்புரிமங்கள் அப்பொழுதே வழங்கப்பட்டது. 1816ல், இரும்புடன் சிறிதளவு மாங்கனீசு கலந்தால் இரும்பானது வளையும் தன்மையுடன் வலிமை மிக்கதாக இருபதைக் கண்டறிந்தனர். 1837ல் பிரித்தானிய கல்வியாளர், "சேம்சுக் கூப்பர்" (James Couper]) என்பார், மாங்கனீசைத் தோண்டி எடுக்கும் சுரங்கங்களில் அதிக அளவு மாங்கனீசுடன் நேரடியாக வேலை செய்யும்பொழுது தொடர்பு இருப்பதையும் அவர்களில் சிலருக்கு ஒருவகையான பார்க்கின்சன் நோய் வருவதையும் கண்டறிந்தார்.

1912,ல் கைத்துப்பாக்கி முதலிய பொருட்கள் துருப்பிடிக்காமல் இருக்கவும் தேய்மானத்தைக் குறைக்கவும் மின்வேதியியல் முறைப்படி ஒருவகையான பூச்சு கொடுப்பதைப்பற்றிய மாங்கனீசு பாசுபேட்டாக்குதல் என்னும் முறைக்கான காப்புரிமம் ஒன்று வழங்கப்பட்டது. அதிலிருந்து இம்முறை பரவலாக வரவேற்பு பெற்றுள்ளது.

20 ஆம் நூற்றாண்டில் உலர் மின்கலங்களிலும், இருவகையான (சாதாரண கரிம-துத்தநாக மின்கல வகை, கார மின்கல வகை), மின்கலங்களிலும், எதிர்மின்மங்களை ஈர்க்கும் அல்லது நேர்மின்மங்களை உமிழும் (நேர்மின்மங்களின் வாய்) காத்தோடு (= நேர்மவாய்) ஆக மாங்கனீசு-டை-ஆக்சைடு பெருமளவில் பயன்படுகின்றது.

மாழைக்கலவை
உயிரியலில் மாங்கனீசின் பங்கு
வரலாறு
குறிப்பிடத்தக்க வேதியியல் பண்புகள்