தென்னாப்பிரிக்காவிற்கு மூன்று தலைநகரங்கள் இருக்கின்றன: கேப் டவுன் இவை மூன்றிலும் பெரியது என்பதுடன் "அரசியலமைப்பு" தலைநகரமாகவும் இருக்கிறது; பிரிட்டோரியா "நிர்வாகத்" தலைநகரம்; மற்றும் புளோயம்ஃபாண்டைன் "நீதித்துறை" தலைநகரமாக இருக்கிறது. தென்னாப்பிரிக்கா இரண்டு அவைகளைக் கொண்ட பாராளுமன்றமாக இருக்கிறது: பிரதேசங்களின் தேசிய கவுன்சில் (மேலவை) 90 உறுப்பினர்களைக் கொண்டது, தேசிய அசெம்பிளி (கீழவை) 400 உறுப்பினர்களைக் கொண்டது.

கீழவை உறுப்பினர்கள் சம அளவிலான பிரதிநிதித்துவத்துவ அடிப்படையில் தேர்ந்தெடுக்கப்படுகின்றனர்: உறுப்பினர்களில் பாதி தேசியப் பட்டியல்களிலிருந்தும் மீதமிருப்பவர்கள் மாகாண பட்டியல்களிலிருந்தும் தேர்ந்தெடுக்கப்படுகின்றனர். மாகாணங்களின் மக்கள்தொகை பொருட்டின்றி பத்து உறுப்பினர்கள் மாகாணங்களின் தேசிய அவையில் பிரதிநிதித்துவம் பெறுவதற்கு ஒவ்வொரு மாகாணத்திலிருந்தும் தேர்ந்தெடுக்கப்படுகிறார்கள். இரண்டு அவைகளுக்குமான தேர்தல் ஐந்தாண்டிற்கு ஒருமுறை நடத்தப்படுகிறது. அரசாங்கம் கீழவையில் உருவாக்கப்படுகிறது, தேசிய அசெம்பிளியின் பெரும்பான்மைக் கட்சியின் தலைவர் அதிபராக இருப்பார்.
டச்சு குடியேற்றங்கள் மற்றும் பிரித்தானியக் காலனிகளின் இறக்குமதிகளாக உள்ள டச்சு மெர்கண்டைல் சட்டம், தனிப்பட்ட சட்டம் மற்றும் ஆங்கிலப் பொதுச் சட்டம் ஆகியவை தென்னாப்பிரிக்க சட்டத்தின் பிரதான மூலாதாரங்களாக இருக்கின்றன. தென்னாப்பிரிக்காவில் உள்ள முதல் ஐரோப்பியர் அடிப்படையிலான சட்டம் டச்சுக் கிழக்கிந்திய கம்பனி நிறுவனத்தால் வழங்கப்பட்டது என்பதுடன் இது ரோமன்-டச்சு சட்டம் என்று அழைக்கப்படுகிறது. இது ஐரோப்பிய சட்டம், நெப்போலியன் விதியாக வரையறுக்கப்படுவதற்கு முன்பே பெற்றுக்கொள்ளப்பட்டது என்பதுடன் பல முறைகளிலும் ஸ்காட்ஸ் சட்டத்தோடு ஒப்பிடக்கூடியதாக இருக்கிறது. பிறகு, 19 ஆம் நூற்றாண்டில் ஆங்கிலச் சட்டத்தை, "பொது மற்றும் சட்டப்பூர்வ" ஆகிய வழிமுறைகளை பின்பற்றியது. 1910 ஆம் ஆண்டில் ஒருங்கிணைந்த தென்னாப்பிரிக்காவிற்கு மட்டுமேயான சொந்த பாராளுமன்றத்தைக் கொண்டிருந்தது, தனிப்பட்ட உறுப்பினர் காலனிகளுக்கென்று முன்னதாக நிறைவேற்றப்பட்டவற்றின் மீது கட்டமைக்கப்பட்டது. நிறவெறிக்கொள்கை நடைமுறையில் இருந்த ஆண்டுகளில், நாட்டின் அரசியல் காட்சி பி. ஜே. வோர்ஸ்டர் மற்றும் பி. டபிள்யு. போதா, போன்ற ஆளுமைகளாலும் ஹாரி ஸ்வார்ஷ், ஜோ ஸ்லாவோ மற்றும் ஹெலன் சுஸ்மன் போன்ற எதிர்க்கட்சி தலைவர்களாலும் ஆளப்பட்டிருந்தது. 

1994 ஆம் ஆண்டில் நிறவெறிக்கொள்கை முடிவுற்றதிலிருந்து தென்னாப்பிரிக்க அரசியல் ஆப்பிரிக்க தேசிய காங்கிரசின் ஆளுமையில் இருந்தது, இது 60–70 சதவிகித வாக்குகளோடு முன்னணிக் கட்சியாக இருந்துவந்திருக்கிறது. ஆப்பிரிக்க தேசிய காங்கிரசு ஆட்சியின் முதன்மைப் போட்டியாளராக ஜனநாயக கூட்டணி கட்சி இருக்கிறது, இது 2009 ஆம் ஆண்டு தேர்தலில் 16.7 சதவிகித வாக்குகளும், 2006 ஆம் ஆண்டு தேர்தலில் 14.8 சதவிகித வாக்குகளும் பெற்றிருந்தது.

தனக்கு முன்பிருந்த தேசியக் கட்சியின் மூலமாக நிறவெறி கொள்கையை அறிமுகப்படுத்திய புதிய தேசியக் கட்சி 2005 ஆம் ஆண்டு ஏப்ரல் 9 ஆம் ஆண்டில் ஆப்பிரிக்க தேசிய காங்கிரஸூடன் இணைய தீர்மானித்தது. பாராளுமன்றத்தில் பிரதிநிதித்துவம் பெற்ற மற்ற முக்கிய அரசியல் கட்சிகள் ஆப்பிரிக்க தேசிய காங்கிரசிலிருந்து பிரிந்து 2006 ஆம் ஆண்டு தேர்தலில் 7.4 சதவிகித வாக்குகளை வென்ற மக்கள் காங்கிரசு மற்றும் சூலு வாக்காளர்களை மட்டுமே பிரதிநிதித்துவப்படுத்தும் 2009 ஆம் ஆண்டில் 4.6 சதவிகித வாக்குகளைப் பெற்ற இன்கதா விடுதலைக் கட்சி ஆகியனவாகும்.

2004 ஆம் ஆண்டிலிருந்து இந்த நாடு ஆயிரக்கணக்கான புகழ்பெற்ற போராட்டங்கள், சில வன்முறைகள் ஆகியவற்றிற்கு இலக்கானதால், ஒரு ஆய்வாளரின் கூற்றுப்படி "உலகிலேயே போராட்டங்கள் செழித்திருக்கும் நாடு" ஆனது. பெரும்பாலான போராட்டங்கள் தென்னாப்பிரிக்க நகரங்களை சூழ்ந்திருக்கும் ஏழ்மை மிகுந்த நகரங்களிலிருந்து உருவானவையாக இருந்தன.

2008 ஆம் ஆண்டில் தென்னாப்பிரிக்கா ஆப்பிரிக்க அரசாங்க இப்ராஹிம் குறியீட்டெண்ணில் இணை-சஹாரா ஆப்பிரிக்க நாடுகள் 48 ஆம் ஆண்டில் 5வது இடத்தைப் பிடித்திருந்தது. தென்னாப்பிரிக்கா சட்டப்படியான ஆட்சி, வெளிப்படைத்தன்மை மற்றும் ஊழல், பங்கேற்பு மற்றும் மனித உரிமைகள் ஆகிய பிரிவுகளில் அதிக மதிப்பெண்களைப் பெற்றது, ஆனால் பாதுகாப்பு மற்றும் பாதுகாவலில் மோசமான செயல்திறனைக் கொண்டிருந்தது. இப்ராஹிம் குறியீட்டெண் ஆப்பிரிக்க அரசு முழுவதையும் உள்ளடக்கிய குறியீட்டெண், இது அரசாங்கங்கள் அத்தியாவசிய அரசியல் உரிமைகளை வழங்குவதிலுள்ள வெற்றியை பிரதிபலிக்கும் வெவ்வேறு மாறுபாடுகளின் எண்ணிக்கையின் அடிப்படையில் அமைந்திருந்தது.

1994 ஆம் ஆண்டில் நிறவெறி ஆட்சி முடிந்ததற்குப் பின்னர், "விடுதலை பெற்ற" மற்றும் "பாதி விடுதலை பெற்ற" பான்டுஸ்தான்கள், முந்தைய நான்கு மாகாணங்கள் நீக்கத்தினாலும் (கேப் மாகாணம், நடால், ஆப்பிரிக்காவின் மத்தியப் பகுதி மற்றும் டிரான்ஸ்வல்) முற்றிலும் ஒருங்கிணைக்கப்பட்ட ஒன்பது புதிய மாகாணங்களாகவும் தென்னாப்பிரிக்காவின் அரசியல் கட்டமைப்பிற்குள்ளாக ஒன்றிணைந்தன. புதிய மாகாணங்கள் பொதுவாக சிறிய அளவிலானதாக இருந்தால், கோட்பாட்டுரீதியில் உள்ளாட்சிகள் பரவலாக வளங்களை பகிர்ந்தளிக்கக்கூடிய தன்மையை பெற்றுள்ளன என்பதை குறிக்கும். இந்தப் பிரதேசங்கள் 52 மாவட்டங்கள்: 6 மாநகரங்கள் மற்றும் 46 மாவட்ட நகராட்சிகளாக மேலும் பிரிக்கப்பட்டன. மாவட்ட நகராட்சிகள் மேற்கொண்டு 231 உள்ளூர் நகராட்சிகளாக பிரிக்கப்பட்டன. மாநகராட்சிகள் மாவட்ட மற்றும் உள்ளூர் நகராட்சிகளின் பணிகளை மேற்கொண்டன. புதிய மாகாணங்களாவன:
புவியியல்
விளையாட்டுகள்
சமுதாயமும் கலாச்சாரமும்
அரசாங்கமும் அரசியலும்