20,000 ஆண்டுகளுக்கு முந்தைய கற்காலத்திய தொல்பொருட்கள் வங்காளத்தில் நடைபெற்ற அகழாய்வில் கண்டறியப்பட்டுள்ளது.4,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்னர், செப்புக் காலத்தில், வங்காளத்தில் அதிக குடியேற்றங்கள் நடைபெற்றது. வங்காளத்தில் முதலில், இந்திய-ஆரிய மொழிகள் அல்லாத, ஆஸ்டிரிக் மொழி மற்றும் ஆஸ்டிரிக்-ஆசிய மொழிகளான தற்கால சந்தாளி மொழி, பில் மொழி, கோலி மொழி, புலிந்த மொழி, சபாரா மொழி மற்றும் திபெத்திய-பர்மிய மொழிகள் பேசிய பழங்குடிகள் வாழ்ந்தனர். 

1960 நடைபெற்ற தொல்லியல் அகழாய்வுகளின் படி, கிமு முதல் ஆயிரமாண்டில் வங்காளத்தில் பண்பாடு மற்றும் நாகரீகம் செழித்திருந்தது.

நவீன வங்காளம்
வங்காள மறுமலர்ச்சி
வங்காளத்தின் மீதான மராத்தியப் படையெடுப்புகள்
வரலாற்று காலத்திற்கு முந்தைய வங்காளம்