மத்திய காலங்களின் போது பண்டமாற்றம் செய்வது தான் பயணிக்கும் வணிகர்களின் முதன்மைப் பழக்கமாக இருந்தது. 13 ஆம் நூற்றாண்டில் மத்திய ஐரோப்பா பணம் சார் பொருளாதார அமைப்புகளை நோக்கி நகரத் தொடங்கியவுடன், உடல் உழைப்பு தேவைப்படாத வணிகர்கள், வங்கிக் கடன்களால் நிதியளிக்கப்பட்ட பன்மடங்கு ஒரேநேர பரிவர்த்தனைகளை மேற்பார்வையிடுவதற்கு அவர்கள் வரவு செலவு கணக்கு முறையையே சார்ந்திருந்தனர். அந்த நேரத்தில் ஒரு முக்கிய பெரும் முன்னேற்ற நிகழ்வாக இரட்டை-உள்ளீடு வரவு செலவு கணக்கு முறை ஏற்பட்டது, இது ஒவ்வொரு பரிவர்த்தனைக்கும் ஒரு பற்று வரவுப் பதிவைக் கொண்டிருக்கும் எந்தவொரு வரவு செலவு கணக்கு முறையாகவும் அல்லது பெரும்பாலான பரிவர்த்தனைகள் இந்த வடிவில் இருக்கவேண்டிய ஒன்றாக விவரிக்கப்படுகிறது. கணக்கு வைப்பு முறையில் இருக்கும் 'டெபிட்' மற்றும் 'கிரெடிட்' என்னும் வார்த்தைகளின் பயன்பாட்டின் வரலாற்று மூலங்கள் ஒற்றைப் பதிவு வரவு செலவு கணக்கு முறை காலத்துக்குச் செல்கிறது, இதன் முக்கிய நோக்கமாக இருந்தது வாடிக்கையாளர்கள் (கடனாளிகள்) கொடுக்க வேண்டிய தொகைகள் மற்றும் கடனாளர்களுக்குத் திரும்பச் செலுத்த வேண்டிய தொகைகளைக் கண்காணிப்பதாகும். 'டெபிட்' என்பது லத்தீன் மொழியில் 'அவன் கொடுக்கவேண்டியது' மற்றும் 'கிரெடிட்' என்பது 'அவன் நம்புகிறான்' என்று பொருள்படும்.

நடைமுறையில் தொன்மையான முழு இரட்டைப்-பதிவு வரவு செலவு கணக்கு முறைக்குச் சான்றாக இருப்பது 1299-1300 ஆம் ஆண்டின் ஃபாரோல்ஃபி லெட்ஜராகும். கியோவான்னா ஃபாரோல்ஃபி & கம்பெனி என்பது ஃப்ளோரென்டைன் வணிகர்களின் ஒரு நிறுவனமாகும், இதன் தலைமை அலுவலகம் நைம்ஸ்ஸில் இருந்தது, இதன் மிக முக்கிய வாடிக்கையாளரான, ஆர்லெஸ் ஆர்ச்பிஷப் புக்கு பணம்கொடுப்பவர்களாகவும் இது செயல்பட்டது. முழுமையான இரட்டைப்-பதிவு அமைப்புக்கான ஒரு மிகப் பழமையான பதிவாக இருப்பது 1340 ஆம் ஆண்டின் ஜினோவா நகரின் "மெஸ்ஸாரி" (இத்தாலி: பொருளாளரின்) கணக்குகள். இந்த "மெஸ்ஸாரி" கணக்குகள் இருபக்க வடிவில் பதிவுசெய்யப்பட்ட பற்றுகள் மற்றும் வரவுகளைக் கொண்டிருக்கிறது, மேலும் அதில் கடந்த ஆண்டின் இருப்பை முன்னெடுத்து கொண்டு செல்வதையும் கொண்டிருக்கும் அதனால் அது ஒரு இரட்டைப்-பதிவு அமைப்பு என பொதுவாக அறியப்படுகிறது.

லூகா பாசியோலியின் ""சும்மா டெ அரித்மெடிகா, ஜியோமெட்ரியா, புரபோர்ஷியானோ எட் புரபோர்ஷியோனாலிடா"" (இத்தாலி: "எண் கணக்கியல், வடிவியல், விகிதம் மற்றும் விகிதாச்சாரங்கள் பற்றிய ஒரு மதிப்பாய்வு") முதன் முதலாக 1494 ஆம் ஆண்டு வெனிஸ்ஸில் அச்சிடப்பட்டு வெளியிடப்பட்டது. அது வரவு செலவு கணக்கு முறை மீதான ஒரு 27-பக்க ஆய்வுக்கட்டுரையான ""பர்டிகுலரிஸ் டி கம்புடீஸ் எட் ஸ்க்ரிப்டுரிஸ்"" (இத்தாலி: "கணக்கிடுதல் மற்றும் பதிவுசெய்தல் விவரங்கள்"") ஒன்றையும் கொண்டிருந்தது. அந்தப் புத்தகத்தை ஒரு குறிப்புதவி உரையாக, அது கொண்டிருக்கும் கணிதவியல் சார்ந்த புதிர்களிலிருந்து பெரும் இன்பத்திற்காக மற்றும் தங்கள் பிள்ளைகளின் படிப்பிற்கு உதவுவதற்காக பயன்படுத்தும் வணிகர்களுக்காகவே அது முதன்மையாக எழுதப்பட்டது, மற்றும் முக்கியமாக அவர்களுக்காகவே விற்கப்பட்டது. வரவு செலவு கணக்கு முறை மீது அறியப்பட்ட முதல் அச்சிடப்பட்ட ஆய்வுக் கட்டுரையாக இது இருக்கிறது; மேலும் இது நவீன வரவு செலவு கணக்கு முறை பயிற்சிக்கான ஒரு முன்னோடியாக இருந்ததாகவும் பரவலாக நம்பப்படுகிறது. "சும்மா அரித்மெடிகா" வில் பாசியோலி முதல் முதலாக ஒரு அச்சிட்ட புத்தகத்தில் கூட்டல் மற்றும் கழித்தல்களுக்கான அறிகுறிகளை அறிமுகப்படுத்தினார், பின்னர் இந்த அறிகுறிகள் இத்தாலிய மறுமலர்ச்சி கணிதத்தில் ஒரு நிர்ணயிக்கப்பட்ட எண் குறிப்பாக ஆனது. "சும்மா அரித்மெடிகா" தான் இத்தாலியில் அல்ஜீப்ராவைக் கொண்டிருக்கும் முதல் அறியப்பட்ட அச்சுப் புத்தகமாகவும் இருக்கிறது.

இரட்டைப்-பதிவு வரவு செலவு கணக்கு முறையை லூகா பாசியோலி கண்டுபிடிக்காத போதிலும், வரவு செலவு கணக்கு முறை மீதான அவருடைய 27-பக்க ஆராய்ச்சிக் கட்டுரை அந்த தலைப்பின் மீது அறியப்பட்டு முதல் வெளியீடாக இருக்கிறது, மேலும் இன்று நடைமுறையில் இருக்கும் இரட்டைப்-பதிவு வரவு செலவு கணக்கு முறைக்கான அடித்தளத்தை ஏற்படுத்தியதாகச் சொல்லப்படுகிறது. பாசியோலியின் ஆராய்ச்சிக் கட்டுரை எந்தவிதமான தனித்தன்மையையும் கொண்டிராத போதிலும், அது ஒரு முக்கிய படைப்பாக கருதப்படுகிறது, முக்கியமாக அதன் பரந்துவிரிந்த விற்பனை, அது வட்டாரமொழியான இத்தாலி மொழியில் எழுதப்பட்டிருந்தது மேலும் அது அச்சிடப்பட்ட புத்தகமாக இருந்தது.

பாசியோலியின் கூற்றுப்படி, கணக்கு வைப்பு என்பது வணிகர்களால் ஏற்படுத்தப்பட்ட ஒரு குறிப்பிட்ட நோக்கிற்கான அமைப்புமுறையாகும். அதன் தொடர் பயன்பாடு வணிகருக்குத் தன்னுடைய வர்த்தகம் பற்றிய தொடர்ச்சியான தகவல்களை வழங்குகிறது, மேலும் பல விஷயங்கள் எவ்வாறு செயல்படுகிறது என்பதை மதிப்பிடவும் அதற்கேற்றவாறு செயல்படவும் அனுமதிக்கிறது. மற்றவற்றைக் காட்டிலும் வெனெஷியன் இரட்டைப்-பதிப்பு வரவு செலவு கணக்கு முறையையே பாசியோலி பரிந்துரைக்கிறார். மூன்று பெரும் கணக்கு புத்தகங்கள் இந்த அமைப்பிற்கான நேரடி ஆதாரமாக இருக்கிறது: "மெமோரியேலெ" (இத்தாலி: மெமொராண்ட்ம்), "கையோர்னெலே" (ஜர்னல்) மற்றும் "குவாடெர்னோ" (லெட்ஜர்). லெட்ஜர் தான் அவற்றின் மையப் புத்தகமாகக் கருதப்படுகிறது, மேலும் அது ஒரு அகரவரிசை அட்டவணையையும் கொண்டிருக்கிறது.

பாசியோலியின் ஆராய்ச்சிக் கட்டுரை, பண்டமாற்று பரிவர்த்தனைகளில் மற்றும் பல்வேறு செலாவணிப் பணங்களுடனான பரிவர்த்தனையை எவ்வாறு பதிவு செய்யவேண்டும் என்பதற்கான நெறிமுறைகளையும் வழங்கியிருந்தது - இவை இரண்டும் இன்று இருப்பதைக் காட்டிலும் மிகவும் பொதுக்கருத்துடையவையாக இருந்தன. வணிகர்கள் தங்கள் சொந்த கணக்கு புத்தகங்களை தணிக்கை செய்யவும், தங்கள் கணக்கெழுத்தர்கள் கணக்கு வைப்பு பதிவுகளில் செய்த உள்ளீடுகள் தான் விவரித்த வழிமுறையில் தொகுக்கப்பட்டுள்ளதை உறுதிசெய்யவும் கூட இயலச்செய்தது. அத்தகைய ஒரு அமைப்பு இல்லையென்றால், தங்களுடையதேயான பதிவுகளை பராமரிக்காத அனைத்து வணிகர்களும் தங்கள் ஊழியர்கள் மற்றும் முகவர்களால் களவாடுவதற்கான மிக அதிக இடர்ப்பாட்டினைக் கொண்டிருக்கிறார்கள்; தன்னுடைய ஆய்வுக் கட்டுரையில் விவரித்துள்ள முதல் மற்றும் இறுதி அலகுகள் ஒரு துல்லியமான விளக்கவிவரப் பட்டியல் பற்றியதாக இருப்பது ஒன்றும் எதேச்சையாக ஏற்பட்டதல்ல.

இந்த வகையான வரவு செலவு கணக்கு முறை சொத்திருப்புகளைக் கண்காணிக்கச் செய்யவும் அல்லது இலாப நட்டங்களை கணக்கீடு செய்யும் வகையில் வெறுமனே வணிகர்கள் வர்த்தகம் செய்வதை மட்டுமே பதிவுசெய்யவில்லை, அதற்குப் பதிலாக அது எழுதும் ஒரு அமைப்பாக, பிரதியெடுத்தல் மற்றும் கணக்கிடுதலை மீறிய விளைவுகளை அது உருவாக்குகிறது என்பதை அறிவதன் மூலம் இரட்டைப்-பதிவின் இயல்பை உள்வாங்கிக்கொள்ளலாம். அதனுடைய சமூக விளைபயன்களில் ஒன்றாக இருப்பது, ஒரு குழுவாக வணிகர்களின் நேர்மையைப் பறைசாற்றுவதாகும்; அதனுடைய ஒளிர்வுக் கோட்பாட்டுக்குரிய விளைவுகளில் ஒன்றாக இருப்பது கணக்கியலின் விதிமுறைக்கு கட்டுப்பட்ட அமைப்பை அடிப்படையாகக் கொண்டு தன்னுடைய முறையான துள்ளியத்தன்மை அது பதிவுசெய்த விவரங்களின் சரிநுட்பத்துக்கு உத்திரவாதம அளிக்கக்கூடியதாக இருப்பது. கணக்கு புத்தகத்தில் பதிவு செய்யப்படும் தகவல் அவசியம் சரியானதாக இல்லாதபோதும், இரட்டைப்-பதிவு அமைப்பின் துல்லியத்தன்மை மற்றும் இயல்பாக்குதல் ஆகியவற்றின் கூட்டு, கணக்கு புத்தகங்கள் துல்லியமானதாக இருப்பது மட்டுமல்லாமல் சரியானதாகவும் இருப்பதான ஒரு எண்ணத்தை துல்லியத்தன்மை உருவாக்க முயற்சிக்கும் விளைபயனைக் கொண்டிருக்கிறது. எண்களால் செல்வாக்கு பெறுவதற்குப் பதிலாக, இரட்டைப்-பதிவு வரவு செலவு கணக்கு முறை எண்களின் மீதான கலாச்சார அதிகாரத்தை வழங்க உதவியது.

ரோம சாம்ராஜ்ஜியத்தில் கணக்கு வைப்பு முறை
பழங்கால மெசபோடமியாவில் முத்திரை வில்லை கணக்கு வைப்பு முறை
வரலாறு
லூகா பாசியோலி மற்றும் இரட்டை-உள்ளீடு வரவு செலவு கணக்கு முறை