நாக்பூரில் ஒரு அருங்காட்சியகத்தை நிறுவுவதற்கான யோசனை முதன்முதலில் மத்திய மாகாணங்களின் பழங்கால சமுதாயத்தால் 1862 ஆம் ஆண்டில் பரிந்துரைக்கப்பட்டது. அப்பொழுது மத்திய மாகாணத்தின் தலைமை ஆணையராக இருந்த சர் ரிச்சர்ட் கோயிலின் அறிவுறுத்தலின் கீழ், நாக்பூரில் அருங்காட்சியகம் மற்றும் நூலகத்தை நிறுவ ஒரு குழு அமைக்கப்பட்டது. குழு உருவாக்கிய திட்டத்தின் அடிப்படையில், நாக்பூர் மத்திய அருங்காட்சியகம் 1863 ஆம் ஆண்டில் நிறுவப்பட்டது. மத்திய இந்தியாவில் உள்ள அரச குடும்பங்களைச் சேர்ந்த சர் ரிச்சர்ட் டெம்பிள் தலைமையில், , பூர்வீகத் தலைவர்கள், நில உரிமையாளர் மற்றும் அனைத்து மாவட்ட உரிமையாளர்களும் புதிதாக அமைக்கப்பட்ட அருங்காட்சியகத்திற்கான அரிய பொருட்களை சேகரிப்பதில் மிகுந்த ஆர்வம் காட்டினர். 1865-66 ஆம் ஆண்டில் நாக்பூர் மற்றும் ஜபல்பூரில் நடத்தப்பெற்ற கண்காட்சிகளில் பெறப்பட்ட காட்சிப்பொருள்கள் மூலமாக இந்த அருங்காட்சியகத்தின் சேகரிப்புகள் அதிகமாயின. இந்த அருங்காட்சியகத்திற்கான சேகரிப்புகள் சத்தீஸ்கர், விதர்பா, மத்தியப் பிரதேசம் மற்றும் மேற்கு மகாராஷ்டிராவின் சில பகுதிகளிலிருந்தும் பெறப்பட்டவை ஆகும். 

இந்த அருங்காட்சியகம் அதன் தொடக்கத்திற்குப் பிறகு மத்திய மாகாணத்தின் பொது அறிவுறுத்தல் இயக்குநரின் பராமரிப்பில் இருந்தது. ஆனால் 1883 ஆம் ஆண்டில், அது வேளாண் இயக்குநருக்கு மாற்றப்பட்டது. 1919 ஆம் ஆண்டில், அருங்காட்சியகம் மீண்டும் கைத்தொழில் துறைக்கு மாற்றப்பட்டது. 1947 ஆம் ஆண்டு சுதந்திரம் பெற்றதிலிருந்து, அருங்காட்சியக நடவடிக்கைகள் பெரும்பாலும் நவீன மயமாயின. காட்சிப்பொருள்களை நவீன முறையில் வரிசைப்படுத்தி, சீரமைக்க செயன்மைகள் மேற்கொள்ளப்பட்டன. தற்போது, இந்த அருங்காட்சியகம் மகாராஷ்டிரா அரசாங்கத்தின் தொல்பொருள் மற்றும் அருங்காட்சியகத்தின் இயக்குநரின் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. 

சமீபத்தில், மத்திய அருங்காட்சியகத்தில் பெரிய சீரமைப்புப் பணிகளை நடைபெற்றன. அப்போது இதில் தோட்டங்கள் மற்றும் ஒரு சிற்றுண்டிச்சாலை ஆகியவை சேர்க்கப்பட்டன. டிஜிட்டல் மயமாக்கலின் ஒரு பகுதியாக, 10 ஊடாடும் தகவல் கியோஸ்க்கள் தற்போது அருங்காட்சியகத்தில் நிறுவப்பட்டுள்ளன. மராத்தி, இந்தி, ஆங்கிலம் மற்றும் 13 வெளிநாட்டு மொழிகளில் உள்ள கலைப்பொருட்கள் பற்றிய தகவல்களை வழங்கும் காட்சியகங்கள் இங்கு செயல்பட்டு வருகின்றன. விரைவு பதில் (கியூஆர்) குறியீட்டை நிறுவிய மகாராஷ்டிராவின் முதல் அருங்காட்சியகம் என்ற பெருமையை மத்திய அருங்காட்சியகம் பெற்றுள்ளது. இருந்தாலும், காட்சிப்படுத்த போதிய இட வசதிகள் இல்லாத கரணத்தால் பல முக்கியமான கலைப்பொருட்கள் பூட்டி வைக்கப்பட்டுள்ளன. 

அருங்காட்சியக நூலகம்
கட்டிடம்
வரலாறு
சேகரிப்புகள்