பயம் என்பதன் அர்த்தத்தை ரோமர்களுக்குக் கற்றுத்தந்தான் என்று எழுதப்பட்டுள்ளது. பல பரம்பரைகளுக்கு, ஹன்னிபாலிடம் அவர்கள் அடிவாங்கிய கதைகளை பயங்கரக் கதைகளாக குழந்தைகளுக்கு ரோம வீட்டுப்பெண்கள் கூறுவார்கள் என்றும் கூறப்பட்டுள்ளது. உண்மையிலேயே, ஹன்னிபால் ஒரு பயங்கரவாதியாகவே தோன்றினான். அவன் தாக்குதலுக்கு வந்த போதெல்லாம், ரோம செனட்டர்கள்: """" (ஹன்னிபால் வாசலில் நிற்கிறான்!") என்றுதான் அறிவித்தார்கள் அதனைச் சொல்லி அவர்களது பயத்தையும் கலக்கத்தையும் வெளிப்படுத்தினார்களாம். இந்த பிரபலமான லத்தீன் வாக்கியம் ஒரு பொதுவான வாக்கியமாக உருவானது. இன்று யாரவது ஒரு கிளையன்ட் வாசலுக்கு வந்தாலோ அல்லது யாராவது பிரச்சனையை சந்தித்தாலோ அதனை பயன்படுத்துகிறார்கள். இது இத்தாலியில் ஹன்னிபாலின் தாக்கம் ரோமக் கலாசாரத்தில் எப்படி நிலைபெற்றது என்பதை விளக்குகிறது.

ஹன்னிபாலுக்கான பேருவகை ரோம எழுத்தார்களையும் தாக்கியிருந்தது என்பதற்கான உதாரணம் லிவி, பிரண்டினஸ், மற்றும் ஜூவினல் ஆகியோரின் எழுத்துகளில் தெரிகிறது. இப்படியொரு வீரனிடம் தாங்கள் தோற்றதை குறிக்கும் வண்ணம் இந்த கார்தீஜினியரின் சிலையை அவர்களின் வீதிகளில் ரோமர்கள் வைத்தார்கள். ஒரு எதிரியைப் பார்த்து ரோம் எந்தளவு பயம் கொண்டது என்பதை ஹன்னிபால் தெரியவைத்தான் என்பதை குறிக்கிறது. அதோடு கூட, தன் தோல்வியை உணர்த்திய மறுப்பு என்பது, எல்லா அமைதிகளையும் சிதைத்தது. கேன்னேவின் சிறைக்கைதிகளுக்கான பணையக்கூலியைக் கூட அவர்கள் ஏற்றுக் கொள்ளவில்லை.

போரின் போது ரோமக் குடிமக்களிடம் புரட்சி ஏற்பட்டதற்கான விபரங்கள் எதுவும் இல்லை. அமைதியை செனட் விரும்பியதாகவும் தெரியவில்லை. கார்தேஜினியர்களுக்கு எதிராக ரோமில் ஏற்பட்ட மாற்றங்கள் என்றும் எதுவும் இல்லை. அதே நேரம், போர் முழுவதுமே ரோம வல்லுநர்கள் ஒருவர் மீது ஒருவர் மோதிக் கொண்டனர். ரோமின் மிகப்பெரும் எதிரியை தோற்கடிக்க தலைமை பதவியை கேட்டு சண்டையிட்டனர். ஹன்னிபாலின் மிலிட்டரி ஞானம் ரோம அரசியல் செயல்பாடுகளை சிதைப்பதற்கோ, ரோம மக்களின் அரசியல் மற்றும் மிலிட்டரி அறிவை சிதைப்பதற்கோ போதுமானதாக இல்லை. "அவர்களது அரசியல் முதிர்ச்சியும் அரசியல் வடிவங்களுக்கான மரியாதையும் சிக்கல் நிறைந்த சூழ்நிலையிலும் சுமூகமாக இயங்கியது -- கேன்னே போன்ற யுத்தங்களில் தோற்ற பல நகரங்களும் இருந்தன, அவை நாட்டின் தலைமையகமாகவும் தொடர்ந்து நிலைத்தன" என்று லேசன்பி கூறுகிறார். வரலாற்று நிபுணர் லிவியைப் பொறுத்தவரையில், ஹன்னிபாலின் மிலிட்டரி ஞானத்தைப் பார்த்து ரோமர்கள் பயந்தார்கள். கிமு 211இன் போது ஹன்னிபால் ரோமை நோக்கி படையெடுத்த போது, பிராஜெல்லே என்கிற தூதன் ஒரு நாள் ஒரு பகலில் ரோம் முழுக்க பீதியைக் கிளப்பினார், நகரம் முழுவதும் அந்த விஷயம் பரவி அவர் கொண்டு வந்த செய்திகள் மக்களை ஆச்சரியத்தில் ஆழ்த்க்தியது என்று கூறியுள்ளார். மேட்ரான்களின் அழுகை எங்கும் கேட்டது, வீடுகளில் மட்டும் அல்ல, கோயில்களிலும் கூட. கோயில் வாசல்களில் அவர்கள் தலைவிரி கோலமாய் முழங்காலில் நின்று, எதிரிகளிடம் இருந்து ரோமைக் காப்பாற்றவும் காயம் மற்றும் பிரச்சனைகளில் இருந்து தாய்மாரையும் குழந்தைகளையும் காப்பாற்ற வேண்டுமென வேண்டிக் கொண்டனர்." "ஆண்களின் மனநிலையும் உணர்வுகளும் மாற்றம் பெற்றதாக செய்திகள் வந்தன" அதனால் கப்புவாவை தாக்க முயற்சி செய்தனர், ஆனால் ரோமுக்கு போர் தளவாடங்களாக 15,000 காலாற்படையையும் 1000 குதிரைப்படைகளையும் அனுப்பினார்.

லிவியைப் பொருத்தவரையில், கிமு 211இல் ரோமுக்கு வெளியே ஹன்னிபாலின் படைகள் கைப்பற்றிய இடத்தை உடனடியாக விவசாயத்திற்காக அதே விலையில் விற்றுவிட்டனராம். இது உண்மையாக இல்லாமல் இருக்கலாம், ஆனால் லேசன்பி கூறுவது போல், "உச்சக்கட்ட வெற்றியின் போது ரோமர்கள் அதிநம்பிக்கையைப் பெற்றார்கள், அப்படியே சாதாரண வாழ்க்கையையும் நடத்தினார்கள். கேன்னேவுக்குப் பின்,ரோமர்கள் எதிர்த்தாக்குதலில் கடும் வேகத்தில் தாக்கினார்கள். கேன்னே போருக்குப் பின் ரோமின் ஒட்டுமொத்த நம்பிக்கையும் சிதைந்து போன நிலையில் இருந்தது. ஆனால் கடல் தாண்டிய அதன் ஆக்கிரமிப்புகளில் இருந்து ஒருவரைக் கூட பின் வாங்க வேண்டாம் என செனட் கூறிவிட்டது, நகரமும் வலுவடைய ஆதாரமாக இருந்தது. உண்மையில், அவர்கள் வெற்றியை நிலைநிறுத்த முயற்சித்தார்கள்; கிளவுடியஸ் மார்செல்லாஸ் என்பவரின் தலைமையில் சிசிலியையும், அதன் பின் ஹிஸ்பானியாவில் சிபியோ ஆப்ரிகானசின் தலைமையிலும் தொடங்கினார்கள். ஹன்னிபாலின் போர் பற்றிய விவாதங்கள் நெடுங்காலமாக பேசப்பட்டு வந்த போது, இந்த போர் ரோமின் "நல்ல காலத்தைக்" காட்டியது.

ஹன்னிபால் பற்றிய ஆதாரங்கள் பல ரோமர்களிடம் இருந்தே கிடைத்தன. ரோம் எப்போதுமே பார்த்திராத மாபெரும் எதிரியாகக் கருதினார்கள். அவனது கொடூரத்தன்மையை காட்டுவதாக லிவி கூறுகிறார். சிசேரோவும் ரோமைப் பற்றி பேசுகையில் , அதன் இரு மகா எதிரிகளான "மதிப்பிற்குறிய" பைரஸ் மற்றும் "கொடூர" ஹன்னிபால் என்று குறிப்பிடுகிறார். அதன் வித்தியாசமான பிம்பம் சில நேரம் வெளியானது. ஹன்னிபாலின் வெற்றிகள் இரு ரோமத் தளபதிகளின் மரணத்தை ஏற்படுத்தினாலும், ட்ராசிமீன் ஏரியில் காய்ஸ் பிளாமினியசின் உடலைத் தேடினான். ஆனால் அது கிடைக்கவில்லை. லுசியஸ் ஏமிலஸ் பவ்லசின் அங்கீகாரத்துடன் மர்சிலஸின் சாம்பலை ரோமில் உள்ள அவனது குடும்பத்துக்கு அனுப்பி வைத்தான். பாலிபியசுக்கு ஏற்பட்ட சண்டையில், அவனுக்கு பிரச்சனை ஏற்பட்டாலும், அவன் ஹன்னிபாலிடம் இரக்கமாக உணர்ந்ததாக கூறினான். பாலிபியஸ் இத்தாலியில் பணையக் கைதியாக பல காலம் வாழ்ந்தாலும், ரோம ஆதாரங்களையே பெரிதும் நம்பினார். அதனால் அவர் ரோம உட்கூறுகளை வெளியிடும் வாய்ப்பும் அதிகரித்தது.

பழங்கால உலகத்தின் மரபு வழித்தடம்
இக்கட்டானநிலை
பிற்கால வாழ்க்கை
நாடு கடத்தல் (கிமு 195–183/181)