வரலாற்றில், ஞாயிற்றுமையக் கருதுகோள் (அண்டத்தின் மையமாக ஞாயிறைக் கருதும் கருத்து) எதிராக புவிமையக் கருதுகோள் (புவியை மையமாகக் கொண்ட கருத்து) இருந்து வந்துள்ளது. 

ஞாயிறை மையமாகக் கொண்ட ஞாயிற்றுமைய சூரியக் குடும்பத்தைக் குறித்து தொன்மை இந்தியாவின் வேத இலக்கியத்தில் முதலில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது. நவகோள்கள் வழிபாட்டிலும் சூரியன் நடுவில் அமைக்கப்பட்டு வழிபடப்படுகிறார். ஆரிய பட்டரின் ஆர்யபட்டியத்தில் ஞாயிற்றுமையக் கருதுகோள் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளதாக சிலர் புரிந்து கொண்டுள்ளனர். 

மேற்கு, கிரேக்க வானியலில் இக்கருதுகோளை முதலில் முன்மொழிந்ததாக கி.மு மூன்றாம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த அரிசுட்டார்க்கசு கருதப்படுகிறார். ஆனால் அரிசுட்டார்க்கசு காலத்திய மற்ற வானியலாளர்கள் இதனை ஆதரிக்கவில்லை.

ஞாயிற்றுக் குடும்பம் கண்டுபிடிப்பு
புறவெளிக் கோட்டொகுதிகளின் கண்டுபிடிப்பு
ஞாயிற்றுமையக் கருதுகோள்
வரலாறு