டோல்கீன் மொழிகள் மீதும் மொழியறிவியல் மீதும் அதிக நாட்டம் கொண்டிருந்தார். பல்கலைக்கழகத்தில் ஆங்கில மொழியறிவியலைக் கற்ற அவர் பழைய நார்சு மொழியினைச் சிறப்புப் பாடமாகக் கொண்டிருந்தார். ஆக்சுஃபோர்ட் ஆங்கில அகரமுதலி தயாரிப்பில் பணியாற்றிய போது டபிள்யூ என்ற எழுத்தில் துவங்கும் பல சொற்களுக்கான உள்ளடக்கத்தை உருவாக்க உழைத்தார். லீட்சு பலகலைக்கழகத்தில் அவர் பணியாற்றிய போது மொழியியல் கற்கும் மாணவர் எண்ணிக்கையை ஐந்திலிருந்து இருபதாக உயர்த்தினார். பழைய ஆங்கில நாயகச் செய்யுள், ஆங்கிலத்தின் வரலாறு, செருமானிய மொழியறிவியல் அறிமுகம், பழைய மற்றும் நடு ஆங்கில மொழியறிவியல், பழைய ஐசுலாந்தியம், காத்திக், நடுக்கால வெல்சு மொழி போன்ற பாடங்களைக் கற்பித்தார். [[இலத்தீன்]], பிரெஞ்சு, இடாய்ச்சு ஆகிய மொழிகளைத் தனது தாயிடமிருந்து கற்ற டோல்கீன் நடு ஆங்கிலம், பழைய ஆங்கிலம், [[பின்லாந்து மொழி|ஃபின்னியம்]], காத்திக், கிரேக்கம், இத்தாலியம், பழைய நார்சு, எசுப்பானியம், வெல்சு, நடுக்கால வெல்சு ஆகியவற்றைப் பள்ளியில் கற்றார். இவை தவிர டானியம், லொம்பார்டியம், உருசியம், செர்பியம், சுவீடியம் ஆகியவற்றையும் ஓரளவு அறிந்திருந்தார். இனம் மற்றும் மொழி தொடர்பான விசயங்களின் மீது ஆழ்ந்த ஈடுபாடு கொண்டிருந்தார்.

நடு உலகு
மொழியறிவியல் பணி
மொழிகளும் மொழியறிவியலும்
இளமைக் காலத் தாக்கங்கள்