நீர்மின்சார ஆற்றல், அணையில் தேக்கப்பட்டுள்ள நீரின் அமைவிடத்தால் உருவாகும் நிலை ஆற்றலை நீர் விசைச்சுழலி மூலம் இயக்க ஆற்றலாக மாற்றி, அதை மின்னாக்கி மூலம் மின் ஆற்றலாக மாற்றுவதன் மூலம் பெறப்படுகிறது. உருவாக்கப்படும் ஆற்றலின் அளவு நீரின் கனஅளவையும், அது தேங்கி இருக்கும் அணைக்கும், கீழ் நோக்கி பாயும் பகுதிக்கும் இடையே உள்ள உயர வேறுபாட்டைக் கொண்டு அமையும். தேக்க நீரில் உள்ள நிலை ஆற்றல் அது பாயும் உயர வேறுபாட்டுக்கு நேர்மறையாக அமையும். அணை நீரில் உள்ள நிலை ஆற்றலை முழுமையாக பயன்படுத்த, நீர் விசை நீர்குழாய் (penstock) என்னும் சிறப்பு குழாய் மூலம் கொண்டு வரப்பட்டு நீரழுத்த விசைச்சுழலியை சுற்ற வைக்கப் படுகிறது.

மின்சார தேவை குறைந்த அளவில் இருக்கும் வேளைகளில், இருக்கும் உபரி மின்சாரத்தை கொண்டு நீரை மேல் எக்கி நீர்த்தேக்கத்தில் நிரப்பி, பின் மின்சார தேவை அதிகம் இருக்கும் வேளையில் அதே நீரைக் கொண்டு நீர்மின்சாரம் தயாரிக்கும் முறைக்கு எக்கப்பட்ட சேமிப்பு நீர்மின்சாரம் (Pumped storage hydroelectricity) என்று பெயர். இம்முறையில் ஆற்றல் வீணாவதைத் தவிர்க்க இயலாது. இம்முறையில் பயனில்லாது போகும் உபரி மின்சார ஆற்றல் நீரை எக்கி நீர்த்தேக்கத்தில் நிரப்புவதன் மூலம் நிலை ஆற்றலாக மாற்றி சேமிக்கப் படுகிறது. இம்முறை மட்டுமே வணிக அடிப்படையில் மின் தேவை மாற்றங்களுக்கு ஏதுவாக மின் ஆற்றலை உற்பத்தி செய்ய பயன்படுகிறது. நீரை இவ்வாறு தேக்கி ஆற்றலை சேமிக்க இயலாத புவியமைப்பு கொண்ட இடங்களில் அமைந்துள்ள நீர்மின்சார நிலையங்களை ஓடும் ஆற்று நீர்மின்சார நிலையம் (Run-of-the-river hydroelectricity plants) என்று குறிப்பிடுவர். அலை ஆற்றல் மின் உற்பத்தி கடலின் நீர்மட்டம் வானியல் மாற்றங்களுக்கு (கோள்களின் சுழற்சி) ஏற்ப மாற்றம் அடைவதை பயன்படுத்தி மின்னாற்றல் உற்பத்தி செய்யும் முறையாகும். இம்முறையில் வானியல் மாற்றங்களை வெகு துல்லியமாக கணிக்க இயல்வதால் மின்தேவை கூடுதலாக இருக்கும் வேளைகளில் நீர்த்தேக்கத்தில் இருக்கும் நீரை தேவைக்கு தகுந்தவாறு பயன்படுத்த இயலும்.

ஒரு நீர்மின் நிலையத்தில் உற்பத்தி செய்யக்கூடிய மின் ஆற்றலை மதிப்பீடு செய்யும் எளிய விதி : formula_1,
இங்கு formula_2-ஆற்றல் கிலோவாட் அளவுகளில், formula_3 -உயரம் மீட்டர்களில், formula_4 - நீரின் பாயும் வேகம் கனஅளவு /வினாடி களில் , formula_5 - புவியீர்ப்பு விசை 9.8 m/s, formula_6 - நிலையத்தின் ஆற்றல் மாற்றும் மின்னாக்கியின் செயல்திறன் 0 இருந்து 1 க்குள் . பொதுவாக, மின்னாக்கியின் செயல்திறன் விசைச்சுழலியின் அளவையும் வடிவமைப்பையும் கொண்டே அமையும்.

ஆண்டு மின்னுற்பத்தி, நீர் தேக்கத்தின் நீர்வரத்தை கொண்டு அமையும்.

அணை உடைப்புகள்
சிறிய நீர்மின் நிலையங்கள்
மின் உற்பத்தி வழிமுறை
தீமைகள்