ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਪੰਘੂੜਾ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜੋਕੀ ਸੋਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਇੱਕ “ਪੰਘੂੜਾ” ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਕਈ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਸਨ ਜੋ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਜਾਊ ਕ੍ਰੈਸੇਂਟ (ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ, <MASK>), ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਮਝੀਆਂ&amp;nbsp; ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।&amp;nbsp;    ਨੇੜ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ (ਦੂਰ ਪੂਰਬ) ਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਆਕਾਰ ਬਾਰੇ ਵਿਵਾਦ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੇਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਕੇਂਦਰੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮੇਸੋਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ, ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਵਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਭਰੀਆਂ। 
ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਪੰਘੂੜਾ
ਲੇਵੈਂਟ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਮੇਸੋਪੋਟੇਮੀਆ ਅਨਾਤੋਲੀਆ