ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਕਾਲ : ਵੈਦਿਕ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਚਾਰੀਆ <MASK> (ਛੇ ਸੌ ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ) ਤਕ :- ਇਹ ਕਾਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਹੈ। ਆਚਾਰੀਆ ਭਰਤ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਚਾਰੀਆ ਹਨ। ਆਚਾਰੀਆ ਭਰਤ ਦੇ ਨਾਟਯਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵਿਚ ‘ਰਸ’ ਅਤੇ ‘ਨਾਟਯ’ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਸੂਖਮ ਤੋਂ ਸੂਖਮ ਵਿਵੇਚਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਅਲੰਕਾਰਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਮਾਤ੍ਰ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਆਨੰਦਵਰਧਨ ਭਾਮਹ ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਕੁੰਤਕ