1 ĠLK YARDIM Herhangi bir kaza yada yaģamı tehlikeye düģüren bir durumda sağlık görevlilerinin yardımı sağlanana kadarhayatın kurtarılması ya da durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla ilaçsız olarak yapılan uygulamalara ĠLK YARDIM denir.
2 ĠLK YARDIM Toplumdaki tüm bireylerin bilmesi ve uygulayabilmesi gereken bir uygulamalar bütünü dür. ACĠL YARDIM Belirli eğitim almıģ ve insan vücuduna müdahale etme alanında yasalarla yetkilendirilmiģ kiģilerce yapılan, ilaçlı müdahaleler dir.
3 ĠLKYARDIMIN AMAÇLARI I. YaĢamı korumak ve devamını sağlamak. II. Durumun kötüleģmesini önlemek. III. ĠyileĢmeyi kolaylaģtırmak
4 YAġAMI KORUMAK VE DEVAMINI SAĞLAMAK A. Havayolu nun açılması. B. Solunumun sağlanması. C. DolaĢımın sağlanması. ĠLK YARDIMIN ABC si
5 HEDEFLER HAVA YOLUNUN KONTROLÜ HAVA YOLUNUN AÇILMASI SOLUNUMUN KONTROLÜ SOLUNUMUN SAĞLANMASI ( YAPAY SOLUNUM ) DOLAġIMIN KONTROLÜ DOLAġIMIN SAĞLANMASI ( KALP MASAJI )
6 DURUMUN KÖTÜLEġMESĠNĠN ÖNLENMESĠ * Kanamaların durdurulması * Kırıkların sabitleģtirilmesi * Sargıların yapılması * Hastaya doğru pozisyonun verilmesi
8 ĠLK YARDIMIN ĠLKELERĠ * Ġlaçsız uygulamalar bütünüdür. * Uygulama öncesi kazazede ya da yakınından izin alınmalıdır. * Dil, din, ırk ve cinsiyet ayrımı yapılmaz. * Ġlk yardım eğitimi almıģ kiģiler tarafından yapılmalıdır.
9 ĠYĠ BĠR ĠLKYARDIMCI * Kendi can güvenliğini tehlikeye atmaz. * Sakin olmalı, telaģa kapılmamalıdır. * YumuĢak bir ses tonu ile konuģur. * Sağlık personelinin varlığında ona yardımcı olur. * Ġlk yardımcının sınırlarını bilir. * Yeterli bilgi ve beceriye sahiptir. * Ġlk yardımda öncelikleri iyi bilir. * Çevredekileri organize edebilir. * Kendini yenilemeye hazırdır. * Sağlık sistemini iyi tanımalıdır.
10 ĠLK YARDIMCININ KAZA ORTAMINDA DAVRANIġ PLANI Önce kendini değerlendir. Sakin ol ( Vücudunu kontrol et ) Ortamı değerlendir. Riskleri ortadan kaldır Kendini tanıt, etrafındakileri sakinleģtir Sağlamları organize et
11 Kazazedeleri değerlendir. Tüm kazazedeleri hızla değerlendir. Öncelikleri belirle Öncelikli kazazede ile iģbirliği sağla TanıĢ, güven ver, sakinleģtir. Hareket ettirme Gereken müdahaleyi yap ABC, kanama, kırık, sargı, pozisyon koru, naklet Yedirme, içirme, ısıt, yanında git.
12 KAZA ORTAMINI DEĞERLENDĠRME 1. Ġlk yardımcı kazazedeler arasında ise öncelikle kendi durumunu gözden geçirir. 2. Sakin olur, telaģa kapılmaz, can güvenliğini sağlar. 3. Çevrede etkisini sürdüren tehlike olup olmadığını kontrol eder. 4. Patlama ve zehirlenme tehlikesi varsa herkesin uzaklaģmasını sağlar. 5. Patlama ve zehirlenme tehlikesi yoksa kazazedeleri yerinden oynatmaz
13 6. Ortamda sağlık personeli varsa, onun talimatlarına uyar. 7. Kazazedelere kendini tanıtır, onları yatıģtırır, yumuģak ses tonu ile konuģur. 8. Etkinliği ele alarak sağlamları organize eder. 9. Sağlık kuruluģu - Ġtfaiye - Polise haber verir. 10. Kaza ortamında güvenlik önlemlerini alır. 11. Trafik kazasında yol güvenliğini sağlar.
14 12. Sigara içilmesini önler. 13. Araçların devrilmesini engelleyecek önlemler alır. 14. Kazazedelerin baģında meraklıların toplanmasını engeller. 15. Ortamdaki tüm kazazedeleri hızla değerlendirir. 16. Kazazedeler için öncelik sırası belirler. 17. Solunum ve dolaģım sıkıntısı olanlardan baģlayarak ilk yardım uygular. 18. Nakli gerekenler için nakil organizasyonu yapar. 19. Kazazedelerin yanından ayrılmaz. 20. Kazazedeler hakkındaki bilgileri yazar. 21. Sağlık ekiplerine bilgi verir.
15 ĠLK YARDIMIN TEMEL ĠLKELERĠ Ġlk yardımın 4T diye bilinen temel ilkeleri TANI, TEDAVĠ, TELEFON ve TAġIMADIR. Ġlk yardım yapılacak hastanın veya yaralının hastalık veya yaralanmasının ilk önce tanısı gerekir.
16 A) TANI: Tanı için önce hasta ya da yaralının hikayesi (Anamnez) öğrenilir. Sonra belirtiler (Semptom) ve bulgular saptanır. 1) ANAMNEZ (Hikaye): Hasta ya da yaralının Ģuuru yerinde ise kendisine ve yanındakilere sorularak olay hakkında bilgi alınır. Kaza ya da hastalığının nasıl olduğu, oluģ yeri, saati, kazadan sonra Ģuurunu kaybedip kaybetmediği ve kazayı hatırlayıp hatırlamadığı hakkında bilgi toplanır. AteĢli silah ile yaralanmada ne cins bir silah ile ve ne kadar uzaklıktan ateģ edildiği, merminin vücuttan çıkıp çıkmadığı yine tedavi bakımından değerlidir. Bunlardan baģka hasta ya da yaralının ilaç veya alkol alıp almadığı, Ģeker hastalığı, kalp, böbrek veya karaciğer hastalığının olup olmadığı ve kan grubu sorulmalıdır.
17 2) BELĠRTĠLER (Semptom): Tanıda ikinci basamağı belirtilerin saptanması oluģturur. Hasta ya da yaralının kendisi tarafından hissedilen belirtiler arasında en önemli olan ağrıdır. Ağrının cinsi nedir? Bir yerde mi oluyor yoksa vücudun baģka bir yerine mi yayılıyor. Ağrının devamlı mı, yoksa zaman zaman mı olduğu sorulur. KiĢide üģüme ve titreme varmı. AteĢi yüksek mi. Terleme, ateģ yükselmesi ile birlikte mi, yoksa soğuk bir terleme Ģeklindemi oluyor. Bulantı ve kusması oluyormu, oluyorsa kusma ile kan çıkıģı vukuu buluyormu. Susuzluk duygusu ve ağızda kuruluk olup olmadığı hakkında sorular sorularak bilgi edinilmeye çalıģılır.
18 2) BULGULAR: Tanıdaki son basamağı bulguların saptanması oluģturur. Hasta ya da yaralının baģından baģlayarak bütün vücudu kontrol edilir. Yara, morluk, kanama, kırık ve görme bozukluğu gibi durumların olup olmadığı saptanır. BAġ: Saçlı deri muayene edilir. Kanama, kafa derisinde yara, kemikte çöküntü (kırık)olup olmadığı tespit edilmeye çalıģılır. Böyle durumlarda deri altında kan toplanabilir, buda ĢiĢlik olarak elle hissedilir. Kulak ve burundan kan ya da berrak bir su gelip gelmediği gözlemlenir. Göz bebeklerinin simetrik ve aynı büyüklükte olup olmadığı kontrol edilir. Çenesini açması söylenir. DiĢlerde kırık, dilde yaralanma, ağızda özel bir koku olup olmadığı kontrol edilir.
19 BOYUN: Yaralının boynu hareket ettirilmemelidir. Özellikle trafik kazalarından sonra kırık ya da çıkık bulunabilir. Yapılacak gereksiz ve aģırıhareket sonucu omuriliğin yaralanması ile kol ve bacaklarda felç, daha kötüsü birden bire ölümolabilir. Boynun her iki yanından yukarı doğru uzanan Ģah damarı elimizle muayene ederek nabız alınabilir. Bu, özellikle yapay solunum ve kapalı kalp kompresyonu sırasında yapılabilir. GÖĞÜS: Göğüs kafesi parmakla hafifçe bastırılarak muayene edilir. Kırık bir kaburga olup olmadığı kontrol edilir.hasta ya da yaralı döndürülmeden parmakla omurga üzerine bastırılarak ağrı ve Ģekil bozukluğu olup olmadığına bakılır. Göğüs muayenesi sırasında elle kalp atıģlarıda hissedilir.
20 KARIN: Karın duvarında yara, elle dokunulduğunda sertlik, ağrı, solunumsırasında karnın solunuma katılıp katılmadığı, ele bir kitlenin gelip gelmediği ve bağırsak hareketleri kontrol edilir. Ayrıca dıģ üreme organlarında kanama ya da hehangi bir yaranın olup olmadığı araģtırılır. KOL VE BACAKLAR: Önce hasta ya da yaralının elbiselerinin üzerinden elle muayene edilerek ağrıyan bir yerin olup olmadığı, kırık bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Sonra eklemleri muayene edilir. Daha sonra elbideler dikiģ yerinden sökülerek ya da kesilerek yaralı yerin muayenesi yapılır. Bunlardan baģka hastanın ya da yaralının Ģuurunun yerinde olup olmadığı saptanmalıdır. KonuĢmasının ve hatırlamasının normal olup olmadığı saptanmalıdır.
21 B - TEDAVĠ: Genel ilk yardım ilkeleri hatırlanarak yaralı ya da hasta için en uygun ilk yardım, zamanında ve zarar vermeden uygulanmalıdır. 1) Hastalanma ya da kazaya etken olan neden ortadan kaldırılmalıdır. Örneğin hava gazı musluğu kapatılıp, ortam havalandırılmalıdır. Tehlikeli cisimler ortadan kaldırılmalıdır. 2) Gerekiyorsa yaralı ya da hastayı daha tehlikesiz bir yere taģımak gereklidir. 3) Hasta ya da yaralının hayatını kurtaracak gerekli ilk tedavi yapılmalıdır. Ġlk yardıma doktor gelinceye ya da hastaneye taģınıncaya kadar devam edilmelidir. 4) Ġlk yardımı, hasta ya da yaralının öldüğüne kendiniz karar vererek kesmeyiniz.
22 C - TELEFON: ÖNEMLĠ TELEFONLAR: Hızır acil Polis imdat Telefon ettiğiniz zaman. a. Kimin telefon ettiğini b. Nereden telefon edildiğini c. Kaza ya da hastalık yerini d. Ne olduğunu e. Hasta ya da yaralının sayısını ve durumunu bildirmeyi unutmayın
23 D - TAġIMA: Gerekli tanı ve tedavi yapıldıktan sonra hasta ya da yaralı gerekli bakım ve tedavisinin yapılacağı bir sağlık kurumuna uygun koģullar içinde taģınmalıdır. 1) Kitle halinde yaralanmalarda öncelik taģıyan vakalar önce taģınmalıdır. 2) Uzak yere taģımada hayati tehlike gösteren vakaların yanında doktor veya hemģire hastanın yanında gitmelidir. 3) TaĢıma sırasında ilk yardıma dikkat edilmelidir. 4) Bel kemiğinde kırığı ya da kırık Ģüphesi olan kiģiyi belini öne eğerek kaldırmayınız. 5) Omurga yaralanması olan kiģiyi Ģuuru yerindeyse sırt üzeri yatırıp, diz,bel ve boynunun altına küçük birer yastık koyarak taģıyınız. ġuuru yerinde değil ise yüz üstü yatırınız.
24 HAVAYOLU TIKANIKLIĞI NEDENLERĠ *Ağız, gırtlak ve soluk borusunda yabancı cisim *Dilin soluk borusunu tıkaması *Solunum yollarının allerji vs. gibi nedenlerle ĢiĢmesi
25 Bir insan sırtüstü uyurken bile hava burun deliklerinden soluk borusu (trake) ve akciğerlere kolaylıkla geçer Ġnsan Ģuurunu kaybettiğinde, dil yüzün diğer kasları gibi gevģer ve boğazın arkasına düģer, burada hava geçiģini güçleģtirir veya tamamen tıkayabilir.
26 HAVA YOLUNDAKĠ YABANCI CĠSMĠN ÇIKARILMASI * Öksürük refleksi * Sırta darbe * Elle baskı + göğüse + karına * Ağız içinin temizlenmesi
27 SOLUNUMUN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ * Göğüs kafesinin inip kalkması * Yanakta nefesin rüzgarının hissedilmesi * Kulakla nefesin sesinin duyulması * Cam, ayna vs. buğulanması * Burun önündeki ipliğin hareket etmesi
28 SOLUK DURMASI NEDENLERĠ * Solunum yollarının tıkanması * Solunum merkezini etkileyen ilaç ve gazlar * Solunum merkezi harabiyeti * Solunum kası sinirinin zedelenmesi * Kalp durması
29 AĞIZDAN AĞIZA YAPAY SOLUNUMA NE ZAMAN BAġLANMALIDIR Yapay solunum hasta ya da yaralının solunumu durmadan gerekebilir. Solunum bütünüyle duruncaya kadar beklenildiği zaman çok Ģey kaybedilmiģ olur. EriĢkin bir insan dakikada ortalama kez soluk alır. Her soluk alıģta ortalama 0.5 litre hava akciğerlere girer. Hava değiģimi alveol denilen hava keseciklerinde olur. Alveollere kadar hava yolunun hacmi (ölü boģluk) 0.15 litre (150 ml) dir. Hava değiģimi yönünden eykisizdir. Demek oluyor ki = 0.35 lt. (350 ml) hava her solunumda alınan etkili havadır. Dakikada 14 kez hava alındığı düģünülürse 1 dk da etkisiz hava volümü 14 x 0.15 = 2.1 litredir. Etkili hava volümü ise 14 x 0.35 = 4.9 lt dir. Toplam soluk alınan hava 7 litre eder. Buna göre eğer bir kiģi dakikada 2.1 lt. hava alırsa ölü boģluk 2.1 lt. olduğundan etkili solunumun dk daki volümü = 0 olarak açıklanır.
30 YAPAY SOLUNUM UYGULAMASI * Kazazede sert zemine, sırtüstü yatırılır. * Hava yoluaçılır. * Burun kapatılır. * Derin nefes alınır. * Ağız kazazedenin ağzını tamamen örtecek Ģekilde yerleģtirilir. * Yeterince üflenir. * BaĢ yana çevrilirken, göğüs hareketleri incelenir,
32 DOLAġIMIN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ Boyun atardamarından nabız alınması bir dakikadaki nabız sayısı arasıdır.
33 KALP MASAJI PRENSĠPLERĠ * Kazazede sert bir zemine, sırt üstü yatırılır. * Elin topuğu ile masaj yapılır. * Bası noktası göğüs kemiği 1/3 birleģim yeridir. * Dirsek gergin tutulur. * Göğüs kemiği 4-5 cm. bastırılır-gevģetilir. * Sabit ve ritmik uygulama esastır. * Dakikada bası uygulanır.
34 KALP MASAJI ETKĠNLĠĞĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ * Göğüse basınç uygularken nabız alınması * Kazazedenin renginin düzelmesi * Kazazedenin kol ve bacaklarında hareketlerin olması * Ġç çekme hareketlerinin olması * Kendiliğinden kalp atıģlarının baģlaması * IĢık tutulunca göz bebeklerinin küçülmesi
35 1 kiģi ile SS - KM oranı : 2 / 15 2 kiģi ile SS - KM oranı : 1 / 5
36 BEBEKLERDE KALP MASAJI - SUNĠ SOLUNUM * Bebeklerin baģı çok gerilmez * Üfleme yanaklar ĢiĢirilerek yapılır * Nabız bilekten kontrol edilir * Göğüs kemiğinin ortasına baskı uygulanır * Göğüs kemiği 2-3 cm bastırılır * Oran 1 / 5 olmalıdır
37 KANAMALARDA BULGULAR * Kanamanın görülmesi * KiĢinin soluk alması * El, ayakve burun gibi bölgelerin soğuk olması * Nabızda hızlanma Kanamalar Ģok a neden olabilir.
38 KANAMA ÇEġĠTLERĠ I. Kanayan damara göre * Atar damar kanaması * Toplar damar kanaması * Kılcal damar kanaması II. Kanama yerine göre * DıĢ kanama * Ġç kanama * DıĢa doğru kanama (Doğal deliklerden)
39 KANAMALARDA ĠLKYARDIM * Kanayan yere el ile baskı * Kanayan yere baskılı bandaj * Ana damara baskı * Turnike ( Boğucu sargı )
40 DIġ KANAMALARDA ĠLK YARDIM * Kanayan yere el ile baskı * Kanayan yere baskılı bandaj * Ana damara baskı * Turnike ( Boğucu sargı )
41 A) KANAYAN YERE BASINÇ YAPMA (ELLE) : Yara ufak ve kanama az ise yara üzerine temiz bir mendil ya da pansuman koyup parmağınızla 5-20 dakika kadar bastırılır. Yaranın üzerinde oluģan kan pıhtısı kesinlikle silinmemelidir. Yoksa takrar kanama baģlayabilir. B) KANAYAN YERE BASKILI BANDAJ : Eğer elinizde kravat, eģarp ya da sargı bezi varsa kanayan yara üzerine temiz bir mendil ya da pansuman koyduktan sonra sıkıca sarılır. Yara içinde görülen kemikve mermi gibi yabancı cisimler çıkarılmamalıdır. Ayrıca kanayan yeri yukarı kaldırılmalıdır.
42 C ) KANAYAN YERĠN YÜKSEKTE TUTULMASI Yaralı ve kanayan kısmın kalp seviyesinin üzerine yükseltilmesi ile kanama oldukça azalır ve hatta durabilir. Bulunduğunuz yerde kaya varsa kanayan bacağı bunun üzerine koyabilirsiniz. Bulunduğunuz yer meyilli ise bacağı meyilin yukarısına gelecek Ģekildeyatırınız. D ) DAMAR ÜZERĠNE BASINÇ YAPILARAK KANAMANIN DURDURULMASI Basınç yapılacak nokta o bölgeye giden atar damarın kemik üzerinde yerleģtiği yerdir. Parmağınızla kemik arsında damarın sıkıģtırılması ile alt tarafa kan geçmez.
43 a ) ġakak Bölgesindeki Kanamalarda: Hemen kulak üzerine iki parmağınızla bastırınız. b ) Yüz Bölgesindeki Kanamalarda: Kanamanın olduğu tarafta alt çene kemiğinin alt kenarının orta kısmına parmağınızla sıkıca bastırınız. c ) BaĢ ve Yüzün Bir Tarafındaki Kanamalarda: Önce yaralının arka tarafına geçiniz. Yukarıda anlatılan kanamayı durdurucu önlemlere ek olarak hastanın baģını kanayan yana doğru eğiniz. Sonra dört parmağınızla alt çene köģesinin hemen altından boyuna bastırınız.
44 d ) Kol Kanamalarında: Yaralının önünde durunuz. BaĢını kanayan tarafa doğru eğdikten sonra baģ parmağınızla o tarafın köprücük kemiğinin üçte bir kısmının alt tarafına doğru bastırınız. Eğer bunu yapamazsanız yaralının kolunu hafifçe dıģa çevirdikten sonra dört parmağınız içte olacak Ģekilde koldaki pazu adelesinin iç ve altına, kemiğe doğru bastırınız. e ) Ön Kol Kanamalarında: Yukarıdakilere ek olarak dirsek önüne katlanmıģ bir bez koyup dirseği bükünüz. Aynı zamanda eli içe ya da dıģa doğru çeviriniz.
45 f ) Bacakta Olan Kanamalarda: Parmakla basınç yapma ve basınçlı pansumanın yanı sıra kanayan tarafta kasık kıvrımının üçte bir kısmına her iki elinizin baģ parmağı ile sıkıca bastırarak bacağa giden damarı, havsala kemiği arasında sıkıģtırınız. Ayrıca kanamanın olduğu bacağı kalp seviyesinden yukarı kaldırınız. Bulunduğunuz yer meyilli ise bundan faydalanarak yaralıyı meyil yönünde baģ aģağı yatırarak bacağı kalp seviyesinin yukarısında tutmuģ olursunuz. g ) Dizaltı Kanamalarında: Yukarıdakilere ek olarak diz arkasına kalın veya katlanmıģ bir bez koyup dizi iyice bükünüz.
46 h ) Parmak Kanamalarında: Parmağınızı kuvvetlice bükünüz. Kanayan yer üzerine diğer parmağınızla bastırınız. ı ) Atar Damar Kanamalarında: Vücut büyük atardamarında ( aort ) olan kanama çoğu kez damarın balonlaģıp patlaması nedeniyle ya da bıçak veya ateģli silah yaralanması sonucu oluģur. Ani ölüme yol açar. Hastaneye gönderilene kadar iki yumruğunuzla göbek hizasında karına, omurgaya doğru bastırınız.
47 BASI NOKTALARI
48 BOĞUCU SARGI UYGULANACAK DURUMLAR * Tek ilk yardımcı, fazla sayıda kazazede * Kazazedenin zor - tehlikeli koģulda taģınması * Uzuv kopmasında ana damara yapılan baskı yetersiz ise
49 Eğer Uzuv kopmasında bandaj uyguluyorsanız, hastaneye gidinceye kadar bandajı kesinlikle açmayınız. Kaza sonucu kol ya da bacağın koptuğu durumlarda o uzuv parçasını temiz bir naylon torbaya koyup ağzını kapatınız. Bu torbayı içinde buz parçaları bulunan su dolu baģka bir torbaya koyunuz. Yaralı ile birlikte hastaneye gönderiniz. Yaralanmadan sonra genellikle 12 saat içinde kopan uzuv yerine dikilir. Normal koģullarda 1 saatten fazla bandaj uygulamayınız. Bandajı kolda dirseğin yukarısına uygulayınız, ön kola ve diz altına uygulamayınız. Buralarda çift kemik bulunduğu için etkin olarak kanama durmayabilir ve kırıklara yol açabilir. Kısa bir zaman içinde bir sağlık kurumuna gitmek olanak içinde ise bandaj uygulamasından kaçınılmalıdır. Böylece bandajın yaratabileceği sinir hasarlarının önüne geçilmiģ olur.
50 ĠÇ KANAMALAR * Kafatası boģluğuna olan kanamalar BaĢ ağrısı, kusma, bilinç kaybı * Göğüs boģluğuna olan kanamalar Göğüs ağrısı, nefes darlığı, öksürük * Karın boģluğuna olan kanamalar Karın ağrısı, karında sertlik, hassasiyet * Büyük kemik kırıkları Hepsinde Ģok bulguları görülebilir.
51 ġok DolaĢım sisteminin yetersizliği sonucu oluģan tabloya ġok denir. * Halsizlik, uykusuzluk * Soğuk soluk, nemli deri * Nabız sayısında artma, gücünde azalma * Solunum sayısında azalma * Susuzluk hissi, ağız kuruması * Bilinç bozukluğu * Bulantı ve kusma
52 ġok NEDENLERĠ * Kanamalar * Yanıklar * AĢırı kusma, ishal * Allerjik olaylar * Zehirlenmeler * Kalp krizi
53 ġok da ĠLK YARDIM * Kazazede yatırılır * A - B - C değerlendirilir * Kanama kontrolü yapılır * Bilinç açıksa ayaklar 30 cm. kaldırılır * Bilinç kapalıysa KOMA pozisyonu verilir * Kazazedelerin kemeri, kravatı gevģetilir * Kazazede battaniye ile sarılır * Hızla nakledilir * ġoktaki kazazedeye YİYECEK-İÇECEK verilmez
54 ġok Halsiz, bitkin Huzursuz kazazede Soğuk, soluk ve nemli cilt Nabız sayısıartmıģ, gücü azalmıģ Solunumun artmıģ olması ġok POZĠSYONU
55 KAFA YARALANMALARINDA ĠLK YARDIM Beyin Sarsıntısında ĠlkYardım : BaĢa gelen darbe ile beyin sarsıntısı olur. DeğiĢik derecelerde Ģuur kaybı olabilir. Basit bir kusmadan sonra Ģuur kaybı geçirebildiği gibi beyin kanaması nedeniyle olabilir. Beyinde basınç artar. 1) Kafadaki saçlı deri kesilmiģse damarları çok olduğundan fazla kanar. Yara üzerine temiz bir mendil ya da varsa pansuman koyup üzerinden yara kenarına elle bastırın ya da o bölgeye giden atardamar üzerine basınç yaparak durdurur.
56 2) BaĢa gelen darbe ile burun ya da kulaktan kan veya berrak su gibi BOS geliyorsa bu çoğu kez kafa tabanındaki bir kırığın habercisidir. Kulak zarı yırtılmıģ olabilir. Yaralıyı akıntının geldiği yer üzerine yan olarak yatırın. Akıntının geldiği kısma temiz mikropsuz pansuman, yoksa mendil koyun. Kesinlikle burun ve kulağa pamuk tıkamayınız. Kafa içindeki basıncı artırmıģ olursunuz. Burundan BOS geliyorsa hasta yarı oturur duruma getirilir. Solunum yolları açılır. Gerekirse yapay solunum uygulanır. ġuursuz ise öne meyillil olarak yana yatırılır. Aksi durumda sırt üstü yatırılır. Yaralı pek etkilenmemiģse bile kafa içi kanama tehlikesiyle ilk 24 saat kontrol altında tutulur. Kesinlikle hastaneye götürülür.
57 MERKEZĠ SĠNĠR SĠSTEMĠ * Bilinçli olarak çevreyi değerlendirerek hareket etmemizi sağlar. * DolaĢım ve solunum gibi fonksiyonları düzenler. Merkezi Sinir Sistemi fonksiyonlarının bozularak Bilincin Kapanması na KOMA denir.
58 KOMA NEDENLERĠ * Kafa yaralanması * Beyin kanamaları ve inme * Beyin tümörleri * Beyinde iltihabi hastalıklar * Alkol ve ilaç zehirlenmeleri * Karaciğer yetmezliği ve siroz * böbrek yetmezliği * ġeker hastalığı
59 Komadaki Bir KiĢi ; * DıĢ dünyayla bağlantısı kesilmiģtir * DıĢ uyaranlara cevap vermez * Solunum ve dolaģımı her an bozulabilir * Korunmayı sağlayan refleksler kaybolmuģtur + Dil geriye düģerek soluk yolunu kapatır + Kusabilir, kusmuğu soluk yollarına kaçar + Göz kapağı ve öksürük refleksi kaybolmuģtur Kolayca zarar görebilir!
60 KOMADA ĠLK YARDIM A - B - C sağlandıktan sonra KOMA POZİSYONU verilir. + Göz kapağı ve öksürük refleksi kaybolmuģtur Komadaki kazazedeye Yiyecek içecek verilmez.
61 BĠLĠNCĠ KAPALI BĠR KAZAZEDE * Yardım isteyemez, * Dikkatli değerlendirilmezse öldüğü sanılabilir, * Kolayca zarar görebilir, * Solunum yolu tıkanmıģ olabilir, * Kusabilir ve kusmuğu solunum yollarına kaçabilir, * Öksürük refleksi kaybolmuģtur, * Göz kırpma refleksi kaybolmuģtur.
62 ÖNEMLĠ BÖLGE YARALANMALARI KAFA YARALANMASI : BĠLĠNÇ KAYBI OLABĠLĠR KOMA POZĠSYONU GÖĞÜS YARALANMASI : GÖĞÜS KAFESĠNDE DELĠK DELĠK HAVA GEÇĠRMEYECEK ġekġlde KAPATILIR. KARIN YARALANMASI : ORGANLAR ÇIKABĠLĠR SIRT ÜSTÜ YATAR POZĠSYON YARALARDAKĠ SAPLANMIġ CĠSĠMLERĠ ÇIKARTMAYIN!
63 KIRIK Kemik bütünlüğünün ortadan kalkmasıdır. * Kırık bölgesinde ağrı * Hassasiyet * Morarma * ġekil bozukluğu * Hareket kısıtlılığı * Hareketin doğallığını yitirmesi * Eklem olmayan yerde eklem varmıģ gibi görünüm * Kırıktan kuģkulanılan kol ve bacakta kısalma * KiĢinin kırık oluģumu ve kırık sürtünme sesiyle ilgili öyküsü * Açık kırıkta kemik uçlarının görülmesi
64 ÇIKIK Oynar eklemi meydana getiren kemiklerden birinin yer değiģtirmesidir. * Hareketle artan ağrı, * Hassaaiyet, * ġiģme, * Morarma, * Hareket kısıtlılığı, * Yapısal Ģekil bozukluğu görüntüsü, Ģekil var
65 KIRIKTA ĠLK YARDIMIN ESASLARI * Kırık olup- olmadığı belirlenmeden hasta ya da yaralı yerinden oynatılmaz. * Hasta veya yaralının oturmasına, sağa sola hareket etmesine, kendini sürüklemesine izin verilmez. * Müdahale hasta ya da yaralının olduğu yerde yapılır. * Hasta ya da yaralı taģınmadan kırık bölgesi tespit edilir. * Kırık bölgesinin alt tarafında nabız, his ve kanama kontrolü yapılmalıdır. * Açık kırıklarda kanama kontrolü yapılır. * Kırık kemik bölgesindeki kopmuģ kemik parçalarına dokunulmaz.
66 ATEL Herhangi bir vücut bölgesini hareketsiz hale getirmek ( TESPĠT ) için kullanılan desteklerdir. + Sert ve dayanıklı materyaller seçilir. + YumuĢak materyalle desteklenit Ģekil var
67 KES VE ĠSKELET SĠSTEMĠ ĠLE ĠLGĠLĠ ATELE ALMA NEDENLERĠ * Ağrıyı azaltmak * Kanama veya ĢiĢliği azaltmak * Hareketi engelleyerek kırık varsa çevre yapıların zedelenmesini engellemek * Kapalı kırığın açık kırık haline gelmesini engellemek
68 KAZAZEDENĠN ÇIKARTILMASINDA ĠLKELER * Yangın ve gaz gibi hayatı tehlikeye sokan durumlarda gerekli önlemler alınmalıdır. * Eğer olayyerine kısa sürede ulaģabilecek profesyonel bir kurtarma ekibi varsa mutlaka yardım alınmalıdır. * Doğal yolen uygun yoldur. Kapı, cam vs. * Devrilme ve yıkılma tehlikesi olan ortama girerken önlem almak gerekir.
69 KAZAZEDENĠN ÇIKARTILMASINDA AġAMALAR * Kazazedeye ulaģma * Hayat kurtarıcı ilk yardım uygulamaları * Kazazedenin çevresindeki tutucu, engelleyici ve batıcı engelleri çıkartma * Kazazdenin, çıkartma iģlemine hazırlanması * Kazazedenin çıkartılması
70 SIKIġMIġ KAZAZEDEYĠ KURTARMA 1. Uygun araç ve gereçle sıkıģmayı kaldır 2. Vücuda saplanmıģ cisim varsa çıkartma uçlarından keserek küçült 3. Kazazedenin arkasına geç 4. Kolllarını kazazedeninkolları altından geçir ve çek
71 HASTA TAġIMAKLA GÖREVLĠ KĠġĠ * Kendi fiziksel kapasitesini bilmeli * TaĢıma sırasında dengeli olmalı hasta dıģında yük almamalı * Kaygan ortamda kaymayı önleyici önlem almalı * Hasta kaldırılırken daima dizden güç almalıdır * TaĢıma sırasında sırt düz tutulmalı, karın, kol ve bacaklara ağırlık verilmeli * TaĢıma iģlemi sakin, bilinçli ve kararlı yapılmalı * Sedye ile taģınırken güçlü kiģiler hastanın baģ tarafındaki saplardan tutmalı
72 * Acil TaĢıma TAġIMA + Tek kiģiyle Battaniye ile sürükleme Elbiseden tutarak çekme Boyuna askı yapma Kucağa alma ( Bilinci açık yaralı ) + Ġki KiĢiyle Altın beģik ( Bilinci açık yaralı ) * Acil olmayan taģıma En az üç kiģi ile
73 EVET BĠLĠNCĠ AÇIK MI? HAYIR KANAMASI VAR MI? EVET KANAMAYI DURDUR HAYIR ABC VAR MI? KIRIĞI VAR MI? HAYIR EVET ġok POZĠSYONU ABC YĠ SAĞLA EVET KOMA POZĠSYONU HAYIR ATELE AL BEKLET
74 YANIK YANGIN 1) Yangın söndürücüsünü püskürtürken dumana değil, dıģ çevreden merkeze doğru püskürtünüz. 2) Sıcaklık ve duman yukarı doğru yayılır. Bu nedenle yere eğilerek gidiniz. Yangın içinde kalmıģ kiģi yere yatmalı, çok derin olmayacak Ģekilde soluk almalıdır. 3) Yangın çıktıktan sonra asansörü kullanmayınız. Elektrik kesilmesi nedeniyle asansör çalıģmayabilir. Asansör içine ve boģluğa duman dolar. Sıcaklık çok artar. Dumandan boğulma tehlikesi vardır. 4) Elbiseleri tutuģmuģ kiģi üzerine elbise, palto, battaniye ya da halı örtünüz. Yanan yarin hava ile temasını keserek söndürünüz. Bu cisimleri örterken yaralının baģ tarafından ayak yönüne doğru örtünüz. Böylece alevin yüze doğru gelmesini önlemiģ olursunuz.
75 5) Yanmakta olan kiģinin koģması ve hareket etmesi, tutuģmuģ elbise kısımlarının daha çok yanmasına yol açacaktır. Yerde yuvarlanarak söndürünüz. Varsa battaniye ile sarıp yerde yuvarlayınız. 6) Sıcak elbiseleri çıkarınız. Ġyice yararak yapıģmıģ elbideler yırtılarak çıkarılmaz. Bunları çıkarırken çok dikkatli olunuz. Deriye yapıģtığı yerin etrafından elbiseyi kesiniz. 7) Yanan yeri hemen bol akar su ile yıkayınız. Hafif su akımı ile 15 dk. soğutunuz. Su hızlı ve sert çarpacak Ģekilde akmamalıdır. Yanık yerindeki ısıyı düģürmekle yanık etkisinin derinlere inmesi önlenir. Soğuk su ĢiĢliği azalttığı gibi ağrıyıda azaltır. Karbonmonoksit gazı havadan ağır olduğu için bu gibi durumlarda yanan binaya girerken ağzınızı ıslak bir bezle kapatınız.
76 VÜCUT DOKULARININ YANMA DERECESĠNE GÖRE YANIK ÇEġĠTLERĠ 1) Birinci Derece Yanık : Bunun en güzel örneği güneģ yanıkları olup deri yüzeyi kızarmıģ hafif ĢiĢ, duyarlı ve basmakla ağrılıdır. 2) Ġkinci Derece Yanık: Yukarıda belirtilenlere ek olarak deri üzerinde içi su dolu kabarcıklar olur. 5 cm 2 den daha büyük bir yanığı olan kiģiyi hastaneye gönderin. 3) Üçüncü Derece Yanık: Derinin bütün kalınlığını içine aldığı gibi bazen daha derinlere, kemiğe kadar yanım olabilir. Böyle yanığı olanlar hemen hastaneye gönderilmelidir.
77 YANIKTA ĠLK YARDIM 1) Parmağınızda olduğu gibi küçük bir yeriniz yanmıģsa içinde küçük buz parçaları bulunan su dolu bir bardağa sokunuz ya da soğuk temiz musluk suyu altına tutunuz. Yanıkta direk buz koymayın, sıcak su kadar buzda yanık bölgesini kötü etkiler. 2) Yanık üzerine yoğurt ve diģ macunu gibi Ģeyler sürmeyin. Hava ile temasını kestiğinden ağrı azalır. Fakat yanık yerinin iyileģmesini, bakımını ve tanısını zorlaģtırır. Ġltihaplanmasına yol açar. 3) Ġçi su dolu kabarcıkları patlatmayınnız. Eğer patlamıģsa üzerine temiz bir pansuman, yoksa mendil örtünüz ve üzerinden sarınız.
78 4) Yanıklı hastayı ılıkbir yerde dinlendiriniz. 5) ġok durumunu önleyiniz. ġuuru yerinde ise ağızdan bol miktarda sulu gıda veriniz. 6) Yanık kol ya da bacağı kalp seviyesinden yukarı kaldırınız. 7) Ağrısını hafifletmek için aspirin verebilirsiniz. 8) Büyük yanıklarda yanık üzerine steril pansuman koyup hemen hastaneye gönderiniz.
79 YANIKLARDA YAPILMAMASI GEREKENLER 1) Büyük yanıklarda kesinlikle yanık pomadı sürmeyiniz. Doktorun yanık yarasına bakarak karar vermesini güçleģtirirsiniz. 2) Kızgın yağa batmıģ ellerinize birden bire çok soğuk su serpmeyin. Bu Ģekilde çıkacak sıcak buhar daha fazla yanık yapar. 3) Deriye yapıģmıģ elbiseyi etrafından keserek çıkarın. 4) Su kabarcığı ( bül ) varsa delmeyin. Ġltihaplanma riskini artırmıģ olursunuz.
80 GÜNEġ YANIKLARINDA ĠLK YARDIM 1) Soğuk su ile ıslatılmıģ bir bezi yanık yerin üzerine serin. 2) Yanıklı kiģinin ağrı ve ateģini azaltmak için aspirin sürebilirsiniz. 3) Bir litre suya dörtte bir çay kaģığı tuz karıģtırıp bol miktarda içiriniz. Ya da tuzlu ayran veriniz. 4) Kullanacağınız yanık pomadı yanık yerin hava ile temasını keserek yanıktan ileri gelen ağrıyı azaltır.
81 DONMALARDA ĠLK YARDIM DeğiĢik derecelerde soğuğun etkisi ile donuk meydana gelir. En çok sırasıyla ayak parmak uçları, kulak, burun ve el parmaklarında donuk görülür. Yapacağınız ilk Ģey: 1) Yaralıyı donma bölgesinden kurtarınız. Rüzgardan koruyunuz. 2) DonmuĢ kiģiyi soba ve lamba gibi sıcaklık veren cisimlerden uzak tutunuz. 3) DonmuĢ vücut kısmındaki elbiseleri çıkarınız. Eğer bunlarda donmuģ ve deriye yapıģmıģsa hafif ılık su uygulayarak buzun erimesini sağlayınız. Ayakkabısını çıkerınız. Battaniyeye sarınız.
82 4) Kuru ısıtılmıģ giyecek giydiriniz. Sıcak, içinde alkol bulunmayan Ģekerli içecekler içiriniz. Sıcak çay ve süt gibi. 5) Kesinlikle karla ya da elinizle oğuģturmayınız. Masaj yapmayınız. Elinizle tutarak ve verdiğiniz solukla ısıtınız. DonmuĢ yeri daha fazla yaralamıģ olursunuz. 6) Kol ve bacaklarının hareket etmesini sağlayınız. Bu vücut ısısını ve kan dolaģımını artırır. 7) Eğer 30 dakika içinde donan yer normal renk ve ısısını kazanmıģsa o yeri 40 0 c lik sıcak suya batırınız. Suyun ısısı değiģmemelidir. Yüksek ısı zararlıdır. Eğer normal rengini almazsa memen hastaneye gönderiniz.
83 GENEL VÜCUT DONMALARINDA ĠLK YARDIM Ġnsan vücudunda içerideki ısı c ile c arasındadır. Eğer bu 35 0 c nin altına düģerse o zaman genel vücut donmasından bahsedilebilir. 1.devrede deri damarları büzüģür, beyazlaģır, titreme yorgunluk olur. ve 2.devrede ısı 34 0 c nin altına düģerse Ģuur kaybı olur, kaslarını oynatamaz ve kalp görevini yapamaz. Göz bebekleri geniģler. 3.devrede felç olur. Refleksleri kaybolur ve sonu ölümle noktalanır.
84 ġuur YERĠNDE ĠSE 1) ġekerli içecekleri azar azar verin 2) Vücudu ısıtmak için hareket ettirin 3) Kesinlikle oda sıcaklığında tutun, soba karģısına asla tutmayın 4) Nabız ve solunumu devamlı olarak kontrol edin 5) Kuru giysi giydirin, battaniye ile sarın 6) sarsmadan hastaneye taģıyın
85 ġuur YERĠNDE DEĞĠL ĠSE 1) KiĢiyi öne meyilli yani koma pozisyonunda yatırın. Beyine gelen kanı artırmıģ olursunuz. Ayrıca kusarsa çıkardıklarının akciğere kaçmasını önlemiģ olursunuz. 2) Solunum durmuģsa ağızdan ağıza yapay solunum yapınız. 3) Ağızdan birģey vermeyiniz. 4) Nabız ve solunumu devamlı olarak kontrol ediniz. 5) Battaniye ile örtünüz ve hastaneye taģıyınız.
86 BAYILMADA ĠLK YARDIM Bayılma beynin oksijen azlığı ya da yokluğuna bağlı olarak kısa süreli gelip geçici tam ya da kısmen Ģuur kaybı olur. Bayılma anında : 1) Yere düģen kiģiyi hemen ayağa kaldırmayınız. 2) Uygun olmayan bir yere düģmüģ ise çekerek uygun bir yere taģıyınız. 3) Etrafındaki kalabalığı dağıtıp rahat soluk almasını sağlayınız. 4) Hastanın ayaklarından tutup havaya kaldırınız. 5) Bayılmada kusma sık olarak görülür. Çıkardıkları soluk borusuna kaçabilir. BaĢını yana çevirin. 6) Yakasını ve kemerini çıkarın. 7) Takma diģi varsa çıkarın. 8) Yüzüne,baĢına soğuk su serpin. Yüzünü ıslak bezle oğuģturun 9) Varsa amonyak veya kolonya koklatarak solunum yolunu hafifçe tahriģ ediniz. Derin soluk almasını sağlayabilirsiniz
87 BOĞULMADA ĠLK YARDIM 1) Boğulmaya yol açan neden ortadan kaldırılır. 2) Boyun arkaya doğru bükülür, çene açılır ve dik öne doğru çekilir. 3) Ağızdan ağıza yapay solunum yapılır. Yapay solunum sırasında göğüs kafesinin öne doğru yükselip yükselmediği kontrol edilir. Solunum yollarının ilk yardımı diğer ilk yardım gerektiren durumlara göre öncelik gösterir. Bu iģlem üç dakika içerisinde yapılmalıdır. Çünkü beyin daha uzun süre oksijensizliğe dayanamaz.
88 SUDA BOĞULMADA ĠLK YARDIM Suda boğulma ya da solunum yollarına herhangi bir sıvının kaçması sonucu akciğerler sıvı ile dolar. Refleks olarak gırtlak kaslarında kasılma olur. Kalbin çalıģması düzensizleģir. Kana geçen su ile kırmızı kan hücreleri parçalanır ve sonunda ölüm meydana gelir. 1) Boğulma tehlikesi geçiren kiģiyi karaya çıkartıp sırt üstü yatırınız. 2) Yakasını, gömleğini ve kemerini gevģetiniz. 3) Takma diģi varsa çıkartınız. 4) Ağız içindeki yabancı cisimleri temizleyiniz. 5) Ağızdan ağıza yapay solunum yapınız.
89 6) Birkaç saniyeden fazla olmamak üzere baģaģağı tutarak akciğerlere ve solunum yollarındaki suyun boģaltılmasına çalıģmak eski bir yöntemdir. Bunu yapmakla suyun tamamını çıkarmak olanağı olmadığı gibi ağızdan ağıza yapay solunumun yapılması için değerli zaman da kaybedilmiģ olunur. Bu yüzden bu yöntemi kullanmayınız. 7) Yapay solunumdan sonra verdiğiniz hava solunum yollarındaki hava ile karıģır. Solunum yollarındaki su köpürerek çıkar. 8) Soluk verdiği zaman kiģinin baģını yana çevirin ve tekrar kuvvetlice ağızdan ağıza yapay solunum yapın. 9) Bu iģlemleri 5-6 kez yapın.
90 10) Daha sonra mide bölgesine yukarı doğru bastırarakmidesinde bol miktarda bulunan suyun boģaltılmasına çalıģınız. 11) ġuur düzelirse ağızdan sıcak ama alkolsüz içecek verin. 12) ġuuru yerine gelmeye baģlarken amonyak ya da kolonya koklatınız. Bu solunum yolunu hafifçe tahriģ ederek derin soluk almasını sağlar. 13) Daha sonra hastaneye gönderiniz.
91 YUTULMUġ YABANCI CĠSĠMLERDE ĠLK YARDIM 1) Sert, büyük ve sivri gıdaların yanısıra bazı yabancı cisimler yutulduğunda yemek borusunu tıkayabilir. 2) Önce yutulmuģ cismin ne olduğunu öğrenin. 3) Öksürmek ya dakusmaya çalıģmak yemek borusuna takılan yabancı cismin yarinden çıkmasına yardımcı olabilir. 4) Ağıza parmak sokup yabancı cismin dıģarı çıkarılmasına çalıģılır. Bunu yaparken daha derine kaçmamasına dikkat edilmelidir. 5) Eğer cam kırığı, iğne ve çivi gibi bir cisim yutulmuģsa hastaya ekmek ve patates püresi gibi posa bırakacak Ģeyler yediriniz. Bunlar yabancı cismi örterek atılmasını kolaylaģtırır.ağız içindeki yabancı cisimleri temizleyiniz. 6) Kesinlikle hastaneye gidin. Balık kılçığı batmıģ ya da yutulmuģsa sert bayat ekmek yenir. Onunla birlikte mideye gider veorada erir.
92 YABANCI CĠSMĠN SOLUNUM YOLUNA KAÇMASINDA ĠLK YARDIM 1) Sırta vurma yöntemiyle eriģkin hastayı öne doğru eğip kürek kemikleri arasına el eyesının bileğe yakın kısmı ile dört kez kuvvetlice vurun. Çıkmaz ise; 2) Karına bastırma yöntemiyle kiģiyi sırt üzeri yatırıp el ayasının el bileğine yakın kısmını orta çizgi üzerinde göbekle iman tahtasının alt ucu arasında karın üzerine koyup kuvvetlice arkaya yukarı doğru bastırınız. Ya da; 3) KiĢinin arkasına geçip kollarınızı onun koltuk altından geçirip göğüs kafesinin alt kısmında ellerinizi birbirinin üstüne koyunuz. Sonra ellerinizle içe ve yukarı bastırınız.
93 BURUN KANAMALARINDA ĠLK YARDIM Burundan gelen kanama, çoğu kez burundaki bir rahatsızlıktan olursa da vücutta bulunan bir hastalığa bağlı olarakta olabilir. ( örn: HT ve kan hastalıkları ) 1) Burun kanatlarına 10 dk. bastırınız. 2) Hafif kanamalarda kiģiyi baģ hafifçe arkaya doğru eğilmiģ olarak dik oturtunuz. Sırt üzeri yatırmayınız. 3) Burun köküne küçük bir buz parçasını mendile sararak koyunuz. 4) Çok ve devamlı kanamalarda boyuna, havluya sarılı buz torbasıda koyabilirsiniz. 5) Hafif kanamalarda boyuna buz torbası koymadan üst dudakla diģ eti arasına da buz sıkıģtırabilirsiniz.
94 ELEKTRĠK ÇARPMALARINDA ĠLK YARDIM Elektrik çarpması çoğu kez dikkatsizlik sonucu yüksek voltajlı elektrik akımının yerle temas eden vücuttan geçmesi sonucu olur. Yaralıyı kurtarmak için hemen kurtarma ve ilkyardım önlemlerini alınız. 1) Kesinlikle kendinizi tehlikeye atmayınız. 2) Elektrik fiģini çekiniz. 3) Sigortayı indiriniz. 4) Ara elektrik Ģalterini indiriniz. 5) Kuru tahta, sopa, ip, deri kemer yada kuru gazete tomarı ile yaralının elektrik teli ile olan iliģkisini kesiniz. Islak elbise ve nemli deri elektriği iletir. 6) Elbise yanıyorsa su ile söndürünüz. 7) BaĢka yere taģımak için zaman kaybetmeyiniz ve son olarak ABC yi sağlayınız.
95 ZEHĠRLENMELERDE ĠLK YARDIM Ağız yolu ile olan zehirlenmelerde: ġuuru kaybolmuģsa ve genel durumu bozulmuģsa. 1) Yan yatırılır. 2) BaĢı bir yana çevrilir. 3) BaĢ ve boyun arkaya doğru bükülerek soluk yolu açık tutulur. 4) Aynı zamanda alt çene ve diil öne doğru çekilir. 5) Gerekirse yapay solunum yapılır. 6) Kalp durmuģsa kalp masajı yapılır. ġuuru yerinde ve genel durumu iyiyse. a. Su hemen hemen her yerde bulunduğu için ağız yolu ile olan zehirlenmelerde su veya süt içirerek zehiri sulandırınız. b. Kusturarak mide içerisini boģaltınız.
96 ġu hallerde kusturmayınız: 1) Hasta Ģuursuz ise 2) Zehir asit gibi yakıcı özellikte ise 3) Yutulan zehirde gaz yada petrolden elde edilen maddeler varsa * Asit içenlerde birkaç bardak süt, süt yoksa su içirin. * Alkol içenlerde birkaç bardak çok sulandırılmıģ sirkeli su, limolu su ya da portakal suyu içirin.
97 KARBONMONOKSĠT ZEHĠRLENMESĠ Karbonmonoksit gazı kömürün oksijen ile yanmaması sonucu oluģan renksiz, kokusuz ve zehirli bir gazdır. Eksoz gazında ve iyice yanmamıģ kömürde bulunur. Yapılacak ilk yardım: 1) Zehirlenen kiģiyi hemen temiz havaya çıkarın. 2) Kesinlikle yürütmeyin, kollarını ve bacaklarını oynatmayın. Çünkü vücuttaoksijen gereksinimi gereksiz yere arttırılmıģ olur. 3) Yakasını ve kemerini gevģetin. 4) Hava soğuksa üģütmeyin. Battaniye ile örtün. Soğuk, oksijen gereksimini artırır. 5) Solunum durmuģ, düzensiz ya da çok yavaģlamıģ ise düzenli olarak ağızdan ağıza yapay solunum yapınız. 6) Gerekirse kalp masajı yapınız.
ĠLK YARDIM DERS NOTU DERSĠN AMACI: Sürücülere sağlıklarını korumayı, olası her hangi bir kaza durumunda yaralananlara ilk müdahalenin nasıl yapılacağı ve neler olacağını, kısaca hayat kurtarmayı öğretmek.
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İLKYARDIM VE ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI H. Fazıl İNAN* Zülfinaz KURT** İlknur KUBİLAY***
Travmalı hastada yaklaşım ve İlk yardım Prof.Dr. Turgut İPEK Travma Epidomiyolojisi Tüm yaş grublarında 4.sıklıkta ölüme neden olur. 34 yaş altında diğer hastalıkların tümünden daha fazla ölüme neden olur.
İlk Yardım Talimatı İLK YARDIM TALİMATI A- İlk Yardımın Genel Maksadı: Ani olarak hastalanan veya kazaya uğrayan kimseye tıbbi tedavisi yapılana kadar kaza yerinde anında yapılan, hayat kurtarmaya yönelik
T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI LİSE ÖĞRENCİLERİNİN İLK YARDIM TEMEL UYGULAMALARI İLE İLGİLİ BİLGİ VE DENEYİMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Hemşire
BaĢ Ve Boyun Yaralanmaları KAFATASI VE YÜZ Ne kadar küçük boyutta olursa olsun, sporcunun kafatasına alacağı travmada ilk olarak hava yolunun açıklığı kontrol edilmelidir. Kafatasında ve yüzde çok fazla
Temel Yaşam Desteği Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun, yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz
DR. Ali AKBEN Nörolojik Hastalıklarda TEDAVİ YÖNTEMLERİ KBEN SAĞLIK MERKEZİ DR. ALİ AKBEN 1 957 yılında Kahramanmaraş ta doğan Ali Akben; ilk, orta ve lise tahsilini burada tamamladı. İstanbul Üniversitesi
İLK YARDIM BİLGİSİ İLK YARDIM NEDİR? Herhangi bir kaza yada yaşamı tehlikeye düşüren durumda,sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar,hayatın kurtarılması yada durumun daha kötüye gitmesini önlemek
Sayfa: 1 BÖLÜM I... 4 GİRİŞ... 4 Kaynak nedir... 4 BÖLÜM II... 4 KAYNAK VE KESİM İŞİ TÜRLERİ... 5 1. GAZ KULLANILARAK YAPILAN KAYNAK VEYA KESİM... 5 2. ELEKTRİK KULLANILARAK YAPILAN KAYNAK VEYA KESİM İŞLERİ...
KANAMALARDA İLK YARDIM Dr. Recep GÜLOĞLU İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi AD, Acil Cerrahi Servisi İLK YARDIM & TEMEL YAŞAM DESTEĞİ; Olay yerinde, Olay yerinde bulunan kişilerce,
TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ GENEL CERRAHİ SERVİSİ BÖLÜM UYUM EĞİTİMİ REHBERİ Eğitim Koordinatörlüğü İÇİNDEKİLER 1. ÖNSÖZ 2 BÖLÜM YÖNETİCİ VE ÇALIŞANLARI 3 BÖLÜMÜN
ON ROAD Bu kılavuz aracın ayrılmaz bir parçası olarak düşünülmeli ve araç yeni bir kullanıcıya satıldığında veya devredildiğinde birlikte verilmelidir. Bu kılavuz ATV150U On Road modelini içermektedir.
KKTC Başbakanı Central Hospital ı Ziyaret Etti KKTC Başbakanı İrsen Küçük ve Eşi Central Hospital ı ziyaret etti. Hastane yönetimiyle bir araya gelen Küçük ile hastane ve sağlık sektörü konularında bilgi
MARMARA ÜNİVERSİTESİ İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ İÇ YÖNETMELİĞİ 1 Bu iç yönetmelik el kitapçığı Marmara Üniversitesi nin uygulama faaliyetlerinde kullanılan büro malzemeleri, makine, ekipman ve diğer çalışma