Herkes eşittir ama bazıları daha eşit. Ben kimseyle eşit değilim; çünkü okumam yazmam yok. Ben kimseyle eşit değilim çünkü param yok! Çünkü kadınım. Çünkü ülkemdeki yargı ve hukuk, benim kimseyle eşit olmadığıma dair kararlar veriyor. Hangi adalet?
Türkiye topraklarında yaşayan insanların büyük bir çoğunluğunun hemfikir olduğu konu; ülkemizde var olan ama aslında olmayan adalet… Aslında bunu gözlemlemek için illa bu topraklarda yaşamaya da gerek yok, dışarıdan bakıldığında da aleni birçok şey.
Adalet nedir?
Kimi ülkeye göre adaletli, kimi ülkeye göre adaletsiz haldeyiz. Bu durumda şükredip mutlu olmak ya da isyan edip mutsuz olmak bizim elimizde.
Bana göre, adalet kelimesini en güzel tanımlayanlardan biri William Godwin; “Adalet, bütün ahlaki görevlerin toplamıdır.” Zaten ahlakın hedefi de insan mutluluğu değil midir?
Aslına bakıldığında her şeyin çıkış noktası ahlaktır, öyle olmasaydı “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim…” der miydi Peygamber Efendimiz? Hayatta her şeyin birbirine bağlı olduğunun kanıtıdır bu. Ahlak, kural, hakkı gözetmek, eşitlik, herkesin hak ettiğini alması, mutluluk… İşte bu kadar basit yaşanabilir bir ülke oluşturmak, işte bu kadar basit hayattan keyif almak.
“Herkes eşittir ama bazıları daha eşittir”
Belki yukarıdaki bu sözü duymuşsunuzdur. Gerçekten de öyle değil mi? Ben, benim statümdeki, benim kültürümdeki, hatta maddi durumumdaki herkesle eşitim. Ama sınıflara bölündüğümüzde aslında kimseyle eşit değilim.
Evet, ben kimseyle eşit değilim; çünkü okumam yazmam yok. Ben kimseyle eşit değilim çünkü param yok! Ben kimseyle eşit değilim çünkü kadınım. Ben kimseyle eşit değilim çünkü ülkemdeki yargı ve hukuk, benim kimseyle eşit olmadığıma dair kararlar veriyor…
Şimdi her şeyi unutun, iş ortamı, sosyal çevre ve ülke yönetimini kapsayan adil bir sistem düşünün:
Boşandığı eşini öldüren adam cezasını çekiyor, tehdit edilen Ahmet Hakan’ların koruma talebine zamanında yanıt geliyor, iş yerinde herkes hak ettiği maaşı alıyor, herkes kendi hakkıyla iş sahibi oluyor, çocukların eğitimi paraya bağlı olmuyor, A partisini tutan, B partisini tutanı dışlamıyor ya da birkaç gün önce başınıza gelen adil olmadığını düşündüğünüz olayları yaşamıyorsunuz…
Her şey ne kadar güzel olurdu böyle olsaydı değil mi? Çünkü adaletin olduğu yerde insana değer vardır. Adalette haya vardır, korku vardır; bu yüzden herkesin adil olmasını beklemek doğru değildir. İnsan vardır insan vardır, sistem vardır sistem vardır.
Adaletsizlik hak ettiğinizden fazlasını ya da azını almanızdır. Oysa Mevlana’nın da dediği gibi, “Adalet, her şeyi layık olduğu yere koymaktır.”