Güç elektroniği söz konusu olduğunda, her ne kadar daha çok yeni çıkan yarı iletken elemanlar (SiC ve GaN) üzerine konuşmuş olsak da son 30 yıldır güç elektroniği sektörünün özellikle yüksek güçlerde baskın tek bir elemanı vardır: IGBT! Yüksek gerilimler ve akımlar söz konusu olduğunda, her ne kadar eksiği bulunsa da IGBT’ler hâlâ fiyat/performans konusunda öne çıkan yarıiletken anahtar olurlar. IGBT’nin sahip olduğu bir takım elektronik dezavantajlarını gidermek için ise günümüzde en çok tercih edilen yöntemlerden bir tanesi multilevel ya da Türkçesi ile çok seviyeli dönüştürücülerdir. (Devamını Oku)
Güç elektroniğinde, elektrik ve enerji aktarımında konu “izolasyonlu converter” arenasına geldiğinde, 300W ve altında, onca dönüştürücünün yanında Flyback açık ara, “hâlâ”, en popüler dönüştürücüler arasında yer alır. Bu nedenledir ki gerekse web sitem üzerinde gerekse internette flyback konusunda onlarca dokümana ulaşmak mümkündür. 2015-2016 yıllarında USB Type-C’nin duyurulması, daha güçlü ve batarya kapasiteleri daha büyük cep telefonları gibi taşınabilir araçların yaygınlaşması ile birlikte hızlı şarj ihtiyacı ortaya çıktığında Flyback yine vazgeçilmezler arasında olmuştur. Bu denli yüksek güçlerde flyback dönüştürülerin bir çok problemini aşmak için ise tasarımcıların iyi bir çözüme ulaşmaları gerekiyordu ve bu çözüm Quasi Resonant kontrolcülerle birlikte onların imdadına yetişti. (Devamını Oku)
Güç kaynağı tasarımı, özellikle günümüzde, önemli tasarım konularının başındadır. Daha az kayıp, standby anında daha az güç çekimi gibi konular ise tasarımın inceliklerindendir. Bu konulara ilk başlayan bir tasarımcı için, daha önce de bahsettiğim gibi, Flyback temel topolojilerdendir. Bir çok parametrenin olduğu bu alanda bazı kilit noktalar tasarımcının elini kolaylaştırır. (Devamını Oku)
Elektrik ya da elektronik tasarımcısı olarak bir çok sorunu çoğu zaman klasikleşmiş metotları akıllıca birleştirip kullanarak çözmekteyiz. Konu güç elektroniği olduğunda ise bu çözümler genellikle topolojiler üzerinden ilerler; bir çoğumuzun ders kitaplarında, uygulama notlarında gördüğü Buck/Boost/Flyback vb. dönüştürücüler neredeyse 100 yıla yakındır kullanılmaktadır. Son dönemde revaçta olan resonant ya da PFC gibi yapılar dahi 20-30 sene öncesine kadar özel sayılsa da günümüzün klasikleşmiş temel yapıları haline gelmişlerdir. (Devamını Oku)
Enerji, yaşamın ortaya çıktığı ilk zamanlardan bu yana önemli bir done olmuştur. Önceleri hayat sürdürmek için gerekli olan enerji, şimdilerde insanlığı ayakta tutan bir yapıtaşı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu ihtiyacı en temiz yolla sağlamanın yolu ise yenilenebilir enerji kaynaklarından geçmektedir. Yenilenebilir enerji kaynakları ele alındığında karşımıza başta rüzgar ve güneş olmak üzere bir çok doğal kaynak karşımıza çıkar. Bu enerji kaynaklarından güneş enerjisini ele aldığımızda, özellikle güç elektroniği elemanları gelişiminden sonra yüksek verimli eviriciler-dönüştürücüler yapmak mümkün olmuş ve kullanım alanı oldukça yaygınlaşmıştır. (Devamını Oku)
Dördüncü bölümde flyback tasarımımızın tüm hesaplamalarını bitirip, özellikle trafo sarımı konusunda önemli noktalara değinmiştik.
Bu bölümde ise yaptığımız tüm hesaplamaları simülasyonda ortamında yerlerine koyup, elde ettiğimiz simülasyon sonucu ile gerçek ortam arasındaki karşılaştırmaları yapıp, varsa aralarındaki farkın neden kaynaklandığına açıklık getirmeye çalışacak ve son sözlerimizle birlikte beş bölüm süren yazı dizimizi sonlandıracağız. (Devamını Oku)
Üçüncü bölümde Flyback tasarımımızın en önemli hesaplamalarının çoğunu yapıp, özellikle akım ve dayanım gerilimlerini anahtarlama elemanları özelinde belirlemiştik.
Tüm switch mode uygulamalarda olduğu gibi bu uygulamada da manyetik eleman tasarımı, performansı en çok etkileyen etmenlerden biridir. Bir çok tasarımcı tarafından, farklı uygulamalarda, çeşitli parametreler bulunduğundan manyetik elemanların kapasitör ya da direnç gibi belirli bir standardı bulunmamaktadır. Bu bölümde özellikle okullarda çok değinilmeyen elektromanyetik eleman tasarımı ve bunun yanında yarı iletkenleri korumak için kullanacağımız clumper ve geri besleme tasarımı konularına değineceğiz. (Devamını Oku)
İkinci bölümde Flyback tasarımımızda kullanacağımız giriş kapasitesinin seçimini irdelemiş ve değerini belirlemiştik.
Bu bölümde Flyback Converter için en önemli kısımlardan biri olan anahtarlama elemanlarının seçimini ele alarak, tecrübe ile belirlenen bazı bölümlerin nasıl ele alındığına bakarken, fiyat/performans konusunda hangi kriterlerin, gerçek hayatta kullandığımız anahtarlama ya da trafo gibi elemanlarını daha çok etkilediğini uygun hesaplarla birlikte göreceğiz. (Devamını Oku)
Bir önceki bölümde Flyback Converter tarihinden ve örnek olarak irdeleyeceğimiz tasarımın spektlerinden bahsetmiştik.
Bu bölümde ise Off-Line Flyback Converter tasarımının çalışma ve ömür performansını etkileyen ve uygulamanın en önemli bölümlerinden biri olan giriş katı tasarımında özellikle köprü diyot ve DC bara kapasitesi seçimi konusunu ele alacağız. Özellikle bilinçsiz seçilen eleman değerlerinin, beklentinin aksine neden kötü tepki gösterdiğini de yine bu bölümde bulabileceksiniz. (Devamını Oku)
Güç elektroniği konusunda çalışma yapan her araştırmacı ya da tasarımcı izolasyon ile birlikte Flyback Converter topolojisine denk gelmiştir. Daha önceki benzer yazılarımda da (Güç Elektroniğinin Kabusu: Kaçak Endüktans ve Led Aydınlatma ve Led Sürücüler) değindiğim üzere Flyback Converter fiyat/performans anlamında bizlere hâlâ en efektif çözüm olduğu için yaygın kullanım alanına sahiptir.
Flyback Converter ile ilgili sürecek bu yazı dizisinde, tarihinden gelişimine, parça seçiminden örnek uygulamaya kadar bir çok konuyu ele alarak, değerli bir çok uygulama notu ve kitap bilgilerinin önemli noktalarının derlenmiş halini bulacaksınız. (Devamını Oku)