Goji berry (Lycium barbarum ve Lycium chinense)
Goji berry’nin bir adı wolf berry’dir. Wolf kurt demek. Berry küçük meyvelerde deniyor. Kurt üzümü veya kurt kirazı denebilir. Ticari olarak üretenler Goji berry diyor.
Solanaceae (patlıcangiller) familyasının Lycium cinsinden 90 kadar tür çalı bitkilerinden iki veya birkaç türü goji berry olarak son iki yılda hızla artan bir ilgiyle bütün dünyaya yayılıyor. Daha çok kuru ve yarı tuzlu topraklarda yaşarlar. Uzun ömürlü, kışın yapraklarını döken çalılardır.
Goji berry önümüzdeki yıllarda insanlarımızın yeni bir geçim kaynağı haline gelecek. Sağlığa faydalı, yaşlanmayı geciktirici gibi sebeplerle gojiberry yetiştiriciliği Türkiye’de de popüler oldu. Önümüzdeki birkaç yılda belki herkesin bahçesinde görebileceğiz. Çünkü görünümü çok güzel, süs biberleri gibi. Ticari bir meyve olarak da bir hayli tutulacağı kesin.
İngilizcede bir adı da “boxthorns”dur. Çoğu türlerinin meyveleri pek yenilebilir değildir. Yenilebilir türler: Özellikle Lycium barbarum ve Lycium chinense türlerinin meyveleri yenebilir niteliktedir. Sağlığa faydalı, şifalı diye satılan tüm türleri aynı adla adılır: Goji berry veya wolf berry, aynı türlerin ortak adıdır.
Hadislerde belirtilen, Arap – Yahudi savaşında Yahudileri koruyacak olan ağaç (Garkad ağacı) bu Lycium cinsinden bir ağaç türüdür deniyor.
Çoğaltılması: Domates gibi tohumdan kolayca çoğaltabilirsiniz. İlkbaharda tohumlar pek fazla humuslu olmayan adi bahçe toprağına ekilmeli (çünkü iyi topraklarda çimlenseler bile çürüme ihtimalleri çok yüksek). Tohumları ilkbaharda don tehlikesi ortadan kalktığı zaman ekmelisiniz (İstanbul nisanın ilk haftası). Tohumlar çimlendikten itibaren sulama sıklığı yavaş yavaş azaltılmalıdır. Birkaç yapraklı olduktan sonra toprak önemli derecede kurumadıkça sulamamalısınız.
Kışın sert geçen yerlerde fidanlar bir yaşına gelene kadar derin saksılarda bakılmalı, kışın korunmalıdır. Bir yaşına geldikten sonra ebedi kalacakları yere dikeceksiniz. Saksılarda yetiştirmeye pek uygun değildir. Kökler derinlere inemezse bitkinin gelişimi duruyor.
Küçük fidanların esas yerlerine dikilmesi: Geniş tarlalara aralarında 1 metre mesafe olacak şekilde dikilir. Devamlı budamalarla kısa boylu çalı şekli verilmelidir. boyu 1,5 metreyi aşmamalı. Böylece meyveleri rahatlıkla toplayabilirsiniz. Bu şekilde yetiştirilmeye elverişlidir. Hem kuşlardan korumak için üstlerine balık ağı germek gerekebilir.
Bahçelerde tek olarak yetiştirecekseniz boyu 2 metreyi aşarsa dalları eğmeli, çardak gibi şekillendirmelisiniz. Düzenli budamalarla yükselmesine izin vermemelisiniz. Çardak gibi bir halde tutabilirsiniz.
Yaza doğru çiçeklenmeye başlar. Çiçek rengi mor – eflatun arası mavimsi bir tonda olup bazı türleri aynı ağaç beyaz çiçeklerle karışık morumsu çiçekler açar. Aynı ağaç üzerinde kimileri beyaz, kimileri morumsu çiçekler. Yaprakları türüne göre farklı olabilir. En çok zeytin yaprağına benzer şeklinde yapraklı olanları var ama oval yapraklı türleri de var. Meyveler büyürken çiçeklenme ve yeni meyve oluşumları devam eder. Kışa kadar böyle sürer.
Fidanlar iki veya üç yaşında meyve vermeye başlar. Esas verimlilikleri 5 yaşından itibaren görülür. Ne kadar yaşlanırsa o kadar kaliteli ve besleyici meyveler verir.
Goji berry ne zaman budanır? Kışın yaprakları tamamen döküldükten sonra ve en azından iyi bir don olayı görüldükten sonra budamak daha iyidir. Ama eğer şubat başına kadar don olmazsa daha fazla geç kalmadan budamalısınız. Yıl içinde zayıf, güdük dallar veya kuvvetlice dikine giden dallar ayrıca budanabilir.
Işık ihtiyacı: Tam gün güneş alan açıklık yerlerde iyi gelişir. Yarı gölgeli bahçelerde de olur ama iyi bir randıman vermeyebilir.
Toprak: Nötr ve alkalinli toprakları sever. Toprağın pH derecesi en az 6,6 olmalıdır. Gübre filan istemez. Kıraç topraklara uyum sağlayabiliyor, buralarda gübre verilecekse asla suni gübre kullanılmamalı doğal gübreler tercih edilmeli.
Sulama: Goji berry fidanları ilk yıl toprak iyice kuruduğunda düzenli olarak sulanmalı. İkinci yıl hiç sulama istemese de, aşırı sıcak bölgelerde veya çabuk kuruyan topraklarda toprak iyice kuruduğunda sulamak gerekir. Üçüncü yıl artık su istemez çünkü kökleri çok derinlere iner. Minik bir fidanken sık sulamaya alıştırılan ve tam gün güneş almayan goji berry çalıları 5 – 6 yıl hiç çiçek açmayabilir meyve vermeyebilir.
Kışa dayanıklılığı: -20°C, -25°C derece kış soğuklarına dayanır.
Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.
Sorunuzu veya Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.LÜTFEN YAZI DİLİ KURALLARINA SAYGILI OLALIM.
Yazı kurallarına uygun yazılan sorulara öncelik verilir.