Kıkırdak Doku ve Çeşitleri
Tüm memeli hayvanların embriyolarda iskelet, başlangıçta kıkırdak yapıdadır. Sonradan kıkırdak dokuya minerallerin birikmesiyle kemiklerdir. Bazı yerlerde (eklemlerde, kaburga uçları gibi yerlerde) kemikleşme olmaz. Buralar hayat boyu kıkırdak olarak kalır. Kıkırdak dokunun düzgün yüzeyli olması, dayanıklı ve esneklik özellikleri nedeniyle eklem yüzeylerindeki kemiklerin hareketini kolaylaştırır. Doğumdan önce ve sonra kıkırdak yapıda olan epifiz plağı uzun kemiklerin büyümesini ve gelişmesini sağlar.
Kıkırdak doku hücresine kondrosit ,ara maddesine kondrin denir. Kıkırdak doku hücreleri yuvarlak veya oval şekilli büyük çekirdeklidir.kıkırdak doku hücreleri kapsülle çevrilidir. Bu kapsülün içinde bir veya birkaç tane kıkırdak hücresi bulunabilir. Kıkırdak dokuda kan damarları bulunmaz. Beslenmesi difüzyon ile bağ dokudan gerçekleşir. Atık ve zararlı metabolik maddelerde aynı yolla uzaklaştırılır.
Hücreler arası maddede ki liflerin yapısına düzenine ve miktarına göre;
1- Hiyalin kıkırdak,
2- Elastik kıkırdak,
3- Fibröz kıkırdak Hiyalin Kıkırdak
Diğer kıkırdak çeşitlerine oranla daha fazla hücre içerir. Hücreler arası maddesi homojen, saydam ve camsı bir görünümdedir. Yapısında kollegen lifler vardır. Bundan dolayı basınca dayanıklıdır. Embriyo döneminde iskelet, hiyalin kıkırdaktan yapılmıştır. Ergin bireylerin bronşlarında, soluk borusunda, burunda, kemiklerin eklem başlarında ve kaburga uçlarında bulunur. Elastik Kıkırdak
elastik kıkırdak, bol miktarda lif içermesi dışında hiyalin kıkırdağa benzer. Bu yüzden bükülme özelliğine sahiptir. Kulak kepçesi, kulak yolu östaki borusu ve epiglotis elastik kıkırdaktan meydana gelmiştir. Fibröz Kıkırdak
Bu dokuda kollajen lifler oldukça fazla, kıkırdak hücreleri ise azdır. Basınç ve çekmeye karşı dayanıklı dokulardır. Omurlar arasında ki disklerde ve köprücük kemiği gibi kemiklerin eklem yaptığı yerlerde fibröz kıkırdak bulunur. Kıkırdak dokunun görevleri
- Burun, kulak gibi yumuşak dokulu organların şekil almalarında önemli bir etkendir.
- Trake, bronş, östaki borusu gibi organların yapı ve şekilleri üzerinde etkilidir.
- Kemiklerin eklem alanlarında meydana gelen tahribatların ya da şekil bozukluklarının önlenmesinde ve bu alanlarda kayganlığa uygun ortam hazırlanması üzerinde etkilidir.
- Kemikleşme üzerinde etkilidir. Yani kemiklerin boydan büyümesini sağlar ve bu duruma ortam hazırlar.