Boyun Fıtığı Tedavisinde Son Teknoloji
Son yıllarda boyun fıtığı tedavisinde popüler olan, hareket kısıtlılığını ortadan kaldıran servikal disk protezleri sayesinde hasta ameliyat sonrasını daha rahat, boyunluk kullanmadan, 6 saat gibi kısa bir süre içinde dolaşabilmekte ve hızlı bir şekilde işinin başına da dönebilmektedir.
Op. Dr. Atilla KIRCELLİ Beyin-Omurilik ve Sinir Cerrahisi Uzmanı
Op. Dr. Atilla KIRCELLİ
Beyin-Omurilik ve Sinir Cerrahisi Uzmanı
Günümüzde kolaylıkla yapılabilen boyun fıtığı ameliyatlarının başarısını hastanın şikayetlerinin geçmesi, kalitesini ise mevcut anatomik yapının korunabilmesi ve boyun hareketlerinde kısıtlılığın olmaması amacıyla protez kullanılması belirler. Boyun fıtığı ameliyatlarında amaç fıtıklaşmaya neden olan kıkırdak yapının tamamen temizlenmesidir. Boş kalan disk mesafesine protez veya çok çeşitli yapıda maddeler konarak füzyon sağlanabilir. Son 5 yıldır kullanılmakla olan 1. jenerasyon disk protezleri birlikte yeni geliştirilen 2. jenerasyon servikal disk protezleri İstanbul’da ilk kez Özel Göztepe Şafak Hastanesi beyin cerrahi kliniği tarafından boyun fıtığı ile opere olan bir hastada kullanıldı.
BOYUN FITIĞI NEDİR?
Boyunda 7 adet omur cismi bulunur. Yapıları itibariyle bel omurlarından tek farkları daha küçük olmalarıdır. Her omurga arasında yastıkçık dediğimiz kıkırdaklar mevcuttur, dış kısmında (anulus fibrosus) ve iç kısmında da (nucleus pulposus) bulunur. Bu kıkırdak yapının yırtılarak, omurga içinde seyreden omurilik veya kola dağılan sinirlere baskı yapması sonucu oluşan hastalığa boyun fıtığı denir. Hastada şiddetli bir boyun ağrısıyla birlikte kola yayılan ağrı, uyuşma şikayetleri mevcuttur. Zamanla yırtılan kıkırdak, sinirlere baskı yaparsa kolda kuvvetsizlik, eğer omuriliğin kendisine de bası yaparsa tüm vücutta hareket kusurları ve felçler ortaya çıkabilir. Hastalığın çok ileri dönemlerinde yatağa bağımlı hale gelen hastalara rastlanır.
BOYUN FITIĞI NE GİBİ ŞİKAYETLERLE ORTAYA ÇIKAR?
1-Şiddetli boyun ağrısı ve/veya kola vuran ağrı.
2-Orta düzeyde sık tekrarlayan boyun ağrıları.
3-Ağrıyla birlikte kolda kuvvetsizlik veya uyuşma gibi sinir hasarı bulguları.
4-Ağrıyla birlikte kollar ve ayaklarda kuvvetsizlik ve uyuşma veya yanma hissi.
5-Kollar ve ayaklarda giderek artan güç kaybı ve uyuşma, ağrı ön planda olmayabilir (Tekrarlayan boyun fıtığı ataklarını takiben omurilik kanalında kireçlenmeye bağlı daralma).
Bu gibi şikayetlerde mutlaka Beyin ve Sinir Cerrahi Uzmanına başvurulması gerekmektedir.
BOYUN FITIĞINDA RİSK FAKTÖRLERİ NEDİR?
-Boyun omurları arasındaki kıkırdağın dejenerasyonu veya yıpranması
-Ani ve güçlü boyun hareketleri. Ağır kaldırmak, ani ters dönüşler.
-Baş öne eğik olarak uzun süreli çalışma: Masa başı işleri.
-Özellikle emniyet kemeri takmadan araba kullananlarda ani fren yapılması veya trafik kazası.
-Geçirilmiş boyun travması, spor yaralanmaları.
-Osteoporoz.
BOYUN FITIĞININ CERRAHİ TEDAVİSİ, SERVİKAL MİKRODİSKEKTOMİ
Cerrahi tedavinin amacı, omurilik ve sinir dokusuna olan basıyı kaldırmaktır. Böylece hastanın, ağrısının geçmesi, uyuşma-kuvvetsizlik gibi bulgulardan kurtulması sağlanır. Bir Beyin Cerrahi Uzmanı ile uygun zamanda ve tecrübeli ellerde yapılan bu girişimler çok iyi sonuç verir. Bu gün için kullanılan yegane yöntem servikal mikrodiskektomi tekniği ile sinire baskı yapan kıkırdağın tamamen çıkartılmasıdır. Kıkırdak yeteri derecede çıkartılırsa nüks edecek herhangi bir parça kalmaz. Bazı hastalarda, mikrodiskektomiyle beraber, çıkartılan kıkırdağın yeri boş kalacağından vücuttan alınan kemik veya sentetik maddelerle (cage veya kafes uygulaması) doldurulur. Bu işlem her iki omur arasında kaynama sağlayarak boyun hareketlerinde bir miktar kısıtlılığa neden olabilir. Son yıllarda popüler olan servikal disk protezleri hareket kısıtlılığını ortadan kaldırmaktadır. Hasta ameliyat sonrasını daha rahat geçirmekle birlikte ameliyat sonrası dönemde boyunluk kullanmadan ve ameliyattan 6 saat kadar sonra dolaşabilmekte ve hızlı bir şekilde işinin başınada dönebilmektedir.
DİSK PROTEZİ NEDİR NE AMAÇLA KULLANILIR?
Protez dediğimiz şey diz veya kalça protezinde olduğu gibi hareketi sağlayan suni bir eklemdir. Bu sayede eklem hareketi protez ile sağlanmış olur. Servikal disk protezi, boynumuzun her yöne olan hareketlerini sağlayan kıkırdak yapıya benzeyen suni bir eklemdir ve iki metal plak arasında hareketli polietilen parçadan oluşur. Bu üç parça sayesinde ön ve arkaya eğilme, sağ-sol yana eğilme ve rotasyon hareketi dediğimiz sağa-sola başımızı çevirebilme hareketlerini yapabiliriz. Yeni çıkan 2. jenerasyon disk protezlerinin öncekilerden tek farkı bu üç parçanın birbirinden bağımsız olmasıdır. Böylece kabaca üç planda olan hareket yaklaşık olarak 10 derece kadar olmaktadır.
Bu protezler her iki omur arasındaki kıkırdak yapı çıkartıldıktan sonra boş olan aralığa özel aparatları ile konur.
Servikal mikrodiskektomi ve disk protezinin avantajları:
-Ameliyata bağlı doku hasarının, kan kaybının ve enfeksiyon riskinin en az olması.
-Mikroskop altında yırtılan kıkırdağın tam olarak çıkartılabilmesi.
-Ameliyat sonrası ağrı ve hareket kısıtlamasının olmaması.
-Teorik olarak komşu segmentlerde yeni bir disk hastalığı oluşturmaması
-Hastanın kısa sürede evine ve işine dönebilmesi
Hastanemizde Beyin ve Sinir Cerrahisi Kliniği tarafından ameliyat edilerek konan servikal disk protezli hastamız ameliyat sonrası 6 saat sonra boyunluk takmadan dolaşmaya başlamış ve ertesi gün taburcu edilmiştir. En kısa sürede işinin başına da dönebilecektir
Yeni geliştirilen 2. jenerasyon servikal disk protezleri; boynun her yöne hareketlerini sağlayan kıkırdak yapıya benzeyen suni bir eklem sayesinde ise ön ve arkaya, sağ-sol yana eğilme ve rotasyon hareketi denilen sağa-sola başı çevirebilme hareketleri de artık rahatça yapabiliyor. Böylece kabaca üç planda olan hareket yaklaşık olarak 10 derece kadar arttı.