TÜPRAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Ömer M. Koç, TÜPRAŞ Genel Müdürlüğü'nün de bulunduğu İzmit Rafinerisi'nde düzenlenen törenine yaptığı konuşmada, geçtiğimiz yılın sonbaharından bu yana tüketici güveninin çöktüğü, dünya ticaretinin daraldığı, akıllarda dünya ekonomisinin 1930'lara geri döndüğüne ilişkin korkuların belirdiği zorlu bir dönem yaşandığını dile getirdi.
Krizlerin ne kadar süreceğini bilmenin mümkün olmadığını ifade eden Koç, şunları söyledi: ''Dünya ekonomisi ve finans sisteminde çöküşün önlenmesi ile iyileşme belirtilerinin güçlenmesine karşın bugün gelinen noktada taşların hala yerine oturmadığını görüyoruz. Bildiğiniz gibi toparlanma sırasında para ve maliye politikalarında hata yapmamak hayatidir. Dolayısıyla gelişmelerin seyrini izlerken ihtiyatı da elden bırakmamamız gerekiyor. 2009 yılının topluluğumuz için zor bir yıl olacağını öngörerek bu doğrultuda 2008 Haziran ayından itibaren almamız gereken tasarruf tedbirleri ve asgari risk yönetim hedeflerimizi sizlerden gelen görüşlerle belirlemiştik. 2008 yılı eylül ayıyla birlikte, aldığımız tedbirlerin olumlu sonuçlarını gözlemeye başladık, ekonomik konjonktüre bağlı olarak yeni hedefler belirledik. Bir yandan gelişen tehditlere karşı önlem alırken, bir yandan da sektörlerimizdeki fırsatları yakından takip ederek ne tür alternatifleri değerlendirebileceğimizi inceledik. Böylece, krize hazır olduğumuz kadar, toparlanma döneminden de en iyi şekilde yararlanabilecek altyapı çalışmalarımızı da tamamladık.''
Bu tedbirlerin yanı sıra son yıllarda izledikleri odaklanma stratejisinin de ne kadar isabetli olduğunu yaşayarak gördüklerini vurgulayan Koç, ''İştirak portföylerindeki gerekli değişiklikleri zamanında yaparak Koç Topluluğunun mali yapısını güçlendirdik. Bu stratejiler sonucunda ekonomi tarihindeki en büyük daralma döneminde 2008 yılı ciromuzu yüzde 19, faaliyet karımızı yüzde 40 yükselterek karlılığımızı korumayı başarabildik. Bütün bunların neticesi olarak ülke ölçeğinde bugün topluluğumuzun kombine cirosu, milli gelirimizin yüzde 9'una eşdeğerdir. Ülke toplam ihracatının yüzde 11'ini, vergi ödemelerinin yüzde 13'ünü gerçekleştiriyoruz. Gururla ifade etmek isterim ki, katkılarınızla bugün dünyanın en büyük 172. şirketi konumundayız'' dedi.
'Küresel oyuncu olma yönünde yeni adımlar atacağız'
Ömer M. Koç, önümüzdeki dönemde yapacakları yeni yatırımlarda karlılık, verimlilik, şirket değeri artışı ve büyüme prensiplerine bağlı kalarak, odaklandıkları sektörlerde yurt içi ve yurt dışındaki satın alma fırsatlarını takip ederek küresel bir oyuncu olma yönünde yeni adımlar atacaklarını dile getirdi.
Rekabetçi gücü geliştirip performansı daha da artırmak için en önemli stratejilerinden biri olan teknoloji ve Ar-Ge yatırımlarına devam edeceklerini bildiren Koç, şunları kaydetti: ''Önümüzdeki dönemin en önemli ve vazgeçilmez sektörlerinden biri olan enerji alanında, lider konumumuzu daha da güçlendirecek TÜPRAŞ'ın verimliliğini artırmaya, dağıtım kanallarını genişletmeye yönelik yatırımlarımıza büyük bir kararlılıkla devam edeceğiz. Güç koşullara karşın hepimizi heyecanlandıran önemli bir adım da rafinerilerimizin ülke motorin açığını maksimum düzeyde karşılayacak şekilde yapılandırılmasına imkan sağlayacak Residium Upgrading (Fuel Oil Dönüşüm) Projesidir. Bu yatırım programını birlikte başarıyla gerçekleştirerek, üreteceğimiz yüksek standartlı motorin ile bir yandan ülkemizin arz güvenliğine katkıda bulunulurken diğer yandan da TÜPRAŞ'ın rekabetçi gücünü ve karlılığını daha üst seviyelere taşıyacağız. TÜPRAŞ, topluluğumuzun en genç ve güçlü üyesi olarak yaklaşık dört yıla yaklaşan bu sürede başarıyla tamamladığı yapısal dönüşümün yanı sıra son dönemde gerçekleştirdiği risk yönetimindeki üstün performansıyla Koç Topluluğunu ulusal ve uluslararası platformlarda daha da üst sıralara taşımıştır.''
'TÜPRAŞ'ı başarılı buluyoruz'
Petrol İş Sendikası Genel Başkanı Mustafa Öztaşkın ise TÜPRAŞ'ın içinden geçtiği sürecin güçlüğünün farkında olduklarını, rakamlar şirketin ekonomik krizden nasıl etkilendiğini net bir şekilde ortaya koyduğunu, ancak bu dönemde TÜPRAŞ yönetiminin krizi başarılı bir şekilde yönettiğini söyledi. Sendika olarak güçlüklerin aşılması için destek verdiklerini belirten Öztaşkın, ''Dünya piyasalarındaki gelişmeleri yakından izleyerek, örgütlü iş yerlerimizde alınması gereken önlemleri ve zamanlamalarını bilimsel olarak araştırıyoruz. Bu birikimle TÜPRAŞ'ı başarılı buluyoruz. Halen yurt dışından TÜPRAŞ'ın ürettiğinden daha kalitesiz ürün ithalatı yapılıyor. Hükümetimizin diğer sektörlerle birlikte burada da yerli üretimi destekleyici önlemler alması gerektiğine inanıyoruz'' diye konuştu.
Ürün talebi düşükken hammadde fiyatı arttı
TÜPRAŞ Genel Müdürü Yavuz Erkut da TÜPRAŞ'ın ekonomik krizin tam merkezinde bir yıl geçirdiğini, bu dönemde etkilenen sektörlerin başında petrol endüstrinin geldiğini söyledi.
Türkiye'de talebin daralmasının rafinaj sektörünü olumsuz etkilediğini belirten Erkut, bu yıl Akdeniz rafineri marjlarının son yılların en düşük seviyelerine indiğini, kriz öncesi fiyatların talebe göre belirlenirken bugün ham petrol arzının kısılmasıyla fiyatların oluştuğuna dikkati çekti.
Ürün talebi düşükken ham madde fiyatının artmasının rafinerileri zorladığına işaret eden Erkut, ''Çin ve Hindistan dışında tüm dünya rafinerileri bu dönemde ayakta kalabilmek için kapasite kısıntısına gitmiş, Avrupa ve Amerika'da birçok rafineri üretimlerine ara vermiştir. Gelişmeler rafinaj sektöründe sıkıntının süreceğini işaret etmektedir'' şeklinde konuştu.
Kriz ve risk yönetimine rağmen TÜPRAŞ'ın da payına düşeni aldığını, 10 aylık ham petrol işleme kapasitesinin son beş yıldır yüzde 90'larda seyrederken bu yıl yüzde 61 olarak gerçekleştiğini, ara ürünlerle bu oranın yüzde 70'i bulabildiğini, bu yılın ilk 10 ayında işlenen ham petrol miktarının 2008'e göre yüzde 32 azalarak 14,3 milyon ton olduğunu bildiren Erkut, konuşmasını şöyle sürdürdü: ''Bize yönelen tüm akaryakıt taleplerini karşıladık. Toplam yurt içi satışımız yüzde 9'luk bir azalma ile 18,2 milyon ton oldu. Üretimden karşılanamayan farkı ara ve son ürün olarak 5,1 milyon tonluk ithalat ile kapattık. Yine bu dönemde geçtiğimiz yıla göre ihracatımız yüzde 50 azalarak 5,2 milyon tondan 2,8 milyon tona düştü.''
Asıl toparlanma 2011'de
TÜPRAŞ'ın bir yandan kendisiyle yarışırken diğer yandan dünyanın bütün şirketlerinin dayanıklılığının yüzyılda bir görülebilecek büyüklükte bir küresel krizle adeta imtihan edildiğini dile getiren Erkut, petrol devi şirketler içinde TÜPRAŞ'ın birim karlılığı en yüksek rafineri şirketi olduğunu, kriz sonrası piyasaların toparlanmasıyla tekrar en üst kapasite kullanımına çıkılacağını, yurt içi ve yurt dışı piyasalardaki gelişmelerin dikkatli bir şekilde gözlenerek değerlendirildiğini, 2010'da piyasanın daha iyi olacağı beklentisi ile asıl toparlanmanın 2011'e doğru kaydığını ifade etti.
TÜPRAŞ'ın çalışma kültüründe önceliğe sahip iş güvenliği, işçi sağlığı ve çevre konularındaki duyarlılığa işaret eden Erkut, şunları kaydetti: ''TÜPRAŞ'ı devralırken çevresel yükümlülüklerimiz kapsamında tespit edilen işler için yaklaşık 93 milyon TL harcanarak yüzde 92'si tamamlanmıştır. Çevresel sorumluluğumuzun bilincinde emisyonları azaltmak, atıklarımızı yönetmek üzere her türlü tedbiri almaya devam edeceğiz. İklim değişikliğine neden olan sera gazı emisyonları yakinen izlenip, enerji verimliliği çalışmalarıyla 2007 yılından itibaren yaklaşık 1,4 milyon ton sera gazı salınımı azaltılmıştır. Rafinerilerimizde uygulanan enerji tasarrufu projelerinden 2008 yılında 55,3 milyon TL, 2009 yılı ilk on ayında 40 milyon TL tasarruf elde edilmiştir. Halen devletin desteklediği 17 adet enerji tasarrufu projesinden 6'sı TÜPRAŞ'a aittir.''
Fuel oil dönüşüm ünitesi için çalışmalar sürdürülüyor
TÜPRAŞ'ın gündemindeki gelişmelere ilişkin bilgiler de veren Erkut, 242 milyon dolar tutarındaki 2009 yatırım programının en önemli projesi ve yeni bir rafineri yatırımına eş değer olan RUP (fuel oil dönüşüm) Ünitesinin, teknoloji lisanslarının satın alındığını, kontraktör ihalesi sonuçlanmak üzere olduğunu ifade etti.
Yavuz Erkut, konuşmasını şöyle sürdürdü: ''Ülkemizde giderek tüketimi azalan ve talep fazlası konuma dönüşen fuel oil yerine üretilecek 2.5 milyon tonluk Euro-5 standartlarında motorin ile TÜPRAŞ bir yandan ülkemizin petrol ürünleri arzına katkıda bulunurken, bir yandan da TÜPRAŞ'ın rekabet gücü ve karlılığını artırmış olacak. Günümüzde üretim kalitesi ve ürün geliştirme kabiliyetleri ile kendini ispat etmiş, ülkemizin en büyük ve en önemli sanayi kuruluşu olarak Ar-Ge çalışmalarında yeni girişimlerde bulunacağız. Özellikle üniversite-sanayi–TÜBİTAK işbirliğini geliştireceğiz.''
'En büyük zenginlik güçlü kurum kültürü ile yetişmiş insan kaynağıdır'
Koç Holding Enerji Grubu Başkanı Erol Memioğlu ise Türkiye'de rafinericiliğin köklerinin, yarım yüzyıl önceye dayandığını, TÜPRAŞ'ın bu yolculukta hedeflerine ulaşırken daima nitelikli ve disiplinli bir çizgide yol aldığının altını çizdi. Türkiye'nin kazanımlarında her zaman en büyük katkıları sağlayan çalışma kültürünün, geçen zaman içerisinde TÜPRAŞ'ın Türkiye ekonomisinin en değerli varlığı haline getirdiğini vurgulayan Memioğlu, şunları söyledi: ''TÜPRAŞ kriz döneminde önemli kayıplar yaşamış olmasına rağmen başta stok yönetimi olmak üzere, aldığı yeni önlemler, zamanında gerçekleştirdiği operasyonlarla krizi minimum kayıpla atlatma çabasındadır. Önümüzdeki zorlu dönemi katkılarınız, aldığımız tedbirler, köklü deneyimimiz, yetişmiş insan kaynağımız ve Koç Topluluğundan aldığımız güçle başarıyla geçeceğimize inanıyorum.''
En büyük zenginliğin, güçlü kurum kültürü ile yetişmiş insan kaynağı olduğunu belirten Memioğlu, bu kültürü yıllar içinde kıdem alarak besleyip, yaşatan ve genç kuşaklarla cömertçe paylaşan TÜPRAŞ çalışanlarını kutladı. Konuşmanın ardından TÜPRAŞ'ta 30, 25, 20, 15 ve 10. hizmet yıllarını dolduranlara hizmet beratları verildi. İzmir, Kırıkkale ve Batman Rafinerilerinde de düzenlenen törenlerin ardından toplam 200 çalışana hizmet beratları verildiği bildirildi. İzmit Rafinerisindeki törene, Koç Holding Üst Düzey Yönetici (CEO) Vekili Turgay Durak da katıldı.