Günümüzde en çok ölümle sonuçlanan kanser türleri arasında dördüncü sırada yer alan pankreas kanserinin görülme sıklığı artıyor. Hastalık uzun süre belirti vermeden sinsice ilerlediği için genellikle son evrede tespit edilebiliyor ve tedavisi zorlaşıyor. Acıbadem Maslak Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, pankreas kanseriyle ilgili merak edilenleri anlattı.
Erken teşhis ve çok yönlü tedavi biçimiyle pankreas kanseri hastalarının yüzde 40’ında 5 yıllık sağ kalım gözlemlediklerini söyleyen Acıbadem Maslak Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan; bu kanser türündeki teşhis ve tedavilere ilişkin son gelişmeler hakkında bilgiler aktardı ve 8 önemli detayın altını çizdi.
PANKREAS KANSERİ TEDAVİSİ OLMAYAN BİR HASTALIK MI?
Prof. Dr. Ceyhan, pankreas kanserinin tedavisi olmadığı yönündeki inancın yanlışlığına işaret etti: “Hastalık 3 farklı evrede yakalanabiliyor. Bunlardan biri doğrudan ameliyat edilebilir evre. Yeni verilere göre bu hastalar ameliyat edilip, etkin kemoterapi aldıktan sonra yüzde 50 oranında 5 yıllık sağ kalım görüyoruz. İkinci evre, kanserin pankreas çevresindeki damarlara yayıldığı grup. Eskiden bu hastaların ameliyat şansı olmadığı düşünülürdü ve bu kişilere kemoterapi dışında tedavi önerilmezdi. Son yıllarda geliştirilen ve cerrahiden önce uygulanan modern kemoterapi ve radyoterapi yöntemleriyle bu hastaların büyük bir bölümüne cerrahi yapılabiliyor. Böylece bu tip hastaların yüzde 30-40’ında 5 yıllık sağ kalım sağlayabiliyoruz. Cerrahiyle çıkartılabilecek tümörlerde artık uygun hastalarda tam şifa bile gerçekleşebiliyor. Ameliyat sonrasında uygulanan kemoterapi ve radyoterapi gibi yöntemler hastalığın tekrarlama riskini azaltarak, tedaviden daha başarılı sonuçlar alınmasını sağlıyor.”
SADECE İLERİ YAŞLARDA MI GÖRÜLÜYOR?
Ceyhan, pankreas kanserinin genellikle 65 yaş sonrasında görüldüğünü, ancak bazen daha genç yaşlarda da ortaya çıkabildiğini belirtti: “Bazı genlerde oluşan mutasyonlar ebeveynlerden çocuğa geçebiliyor. Bazı genetik mutasyonları taşıyan kişilerde pankreas kanserinin görülme yaşı 30-40’lı yaşlara kadar düşebiliyor. Bunların yanı sıra genetik kronik pankreatit hastalığı olan kişilerde de bu hastalık yine genç yaşlarda gelişebiliyor.”
MUTLAKA ŞİDDETLİ AĞRI YAPAR MI?
Ceyhan, pankreas kanserinin her 2 hastadan birinde hastalık ağrı şikayetine yol açmadığını; ağrının çoğunlukla tümörün çevresindeki sinirlere baskı yaparak zedelediği durumlarda geliştiğini ifade etti.
HASTALIK ÇOK MU HIZLI İLERLİYOR?
“Toplumdaki yaygın inanışın aksine, pankreas kanseri uzun süre hiçbir belirti vermeden ilerleyebilen sinsi bir hastalık” diyen Ceyhan açıklamasını şöyle sürdürdü: “Her 2 hastadan birinde, kanser hücreleri başka bir organa sıçradığında, genellikle başka bir hastalığa yönelik yapılan tetkiklerde tesadüfen tespit ediliyor. Pankreas kanseri safra yollarına baskı yapıp sarılığa veya sinirlere basıp ağrıya yol açmazsa hastalar ciddi bir yakınmaları olmadığı için uzun süre tümörün varlığından habersiz yaşıyorlar. Hastalık sıklıkla metastaz yaptığında, yani ileri evrede oluşturduğu yakınmalar nedeniyle yapılan tetkikler sonucunda tespit edildiği için çok hızlı ilerlediği düşünülüyor.”
ŞİFALI BİTKİLER PANKREAS KANSERİNE FAYDALI MI?
Şifalı bitkilerin tedaviye hiçbir katkı sağlamadığı konusunda uyaran Ceyhan, “Şifalı nitelendirilen bitkilerin bazıları hastaların bağışıklık sistemlerinin güçlenmesine fayda sağlayabilir. Ancak bunlara güvenerek gereken tedavileri almayan hastalarda esas tedavinin gecikmesi nedeniyle tümör ilerleyerek başka organlara sıçrayabiliyor.” dedi.
PANKREAS KANSERİ HER ZAMAN SARILIK YAPAR MI?
Ceyhan pankreas kanserinin her zaman sarılığa sebebiyet vermediğini söyledi: “Pankreas kanserinin belirtileri, tümörün pankreas bezindeki yerleşim yerine göre değişiklik gösteriyor. Tümör pankreasın baş bölümünde gelişirse, büyüdüğünde safra yollarını kapatarak sarılık görülüyor. Ancak pankreasın gövdesinde ve kuyruğunda oluşan tümörler büyük boyutlara ulaşsalar bile, safra yollarıyla hiçbir bağlantıları olmadığı için sarılık yapmıyor. Bu hastalar daha çok ağrı yakınmasıyla doktora başvuruyorlar.”
HASTALIK HER ZAMAN DİYABETE YOL AÇAR MI?
Ani gelişen diyabet pankreas kanserinin önemli bir belirtisi sayıldığı için, Ceyhan bu tür durumla karşılaşan hastalara zaman kaybetmeden gerekli tetkikleri yaptırmalarını önerdi: “Diyabet, pankreas kanserine bağlı olduğunda pankreasın insülini yeterince salgılayamaması sonucu ortaya çıkıyor. Pankreasın tümünün ameliyatla çıkarılmadığı durumlarda, zamanla pankreas gücünü yeniden kazanabiliyor. Dolayısıyla bazı hastalar diyabetik olmaktan çıkıyorlar. Tüm pankreasın alınması gereken durumlarda ise insülin salgılanamadığı için diyabet gelişiyor. Ancak bu nadir görülüyor.”
KÜBA AŞISI TEDAVİ EDİYOR MU?
Küba aşısı konusunda halk arasında yanlış bilgilerinin yayıldığını vurgulayan Ceyhan, Küba aşısının pankreas kanserini tedavi etmediğini dile getirdi.