2 Günümüzde 1000 dolara satın alabileceğiniz bir bilgisayar 1970 lerdeki 10 milyon dolar değerindeki ana bilgisayarlardan kat be kat güçlüdür.
3 Bugün satılan herhangi bir otomobilde 1969 yılında aya gönderilen uzay mekiğinden daha fazla bilgisayar parçası bulunmaktadır larda bir telefon kablosu aynı anda 138 telefon görüşmesi taşıyabilirken, bugün bir fiber optik kablo 1,5 milyon görüşme taşıyabilmektedir.
4 Donanım Gelişimi Bilgisayar kavramının tarihçesi, insanoğlunun hesap yapmak amacıyla icat ettiği makinelerle başlamaktadır. Bunun sebebi, gün geçtikçe artan hesap yapma gereksinimini, elle ya da zihinsel yöntemlerle karşılayamamaları olabilir. Hesap yapma işlemini hızlandırmak için, otomatik bir mekanizmanın kullanılabileceği fikri M.Ö yıllarında kadar dayanmaktadır. Bu yıllarda ilk kez Çinlilerin kullandığı kabul edilen Abaküs, bu anlamda ilk mekanik hesaplayıcı, dolayısıyla da bilgisayarın atası olarak görülebilir.
5 Pascalline Hesap makinesi sayılabilecek ilk ciddi icat, Fransız matematikçi Blaise Pascal tarafından geliştirilmiştir. Pascal, On altı yaşında iken, 1642 yılında Pascalline adlı mekanik hesap makinesini icat etmiştir. Donanım Gelişimi
6 Donanım Gelişimi Leibniz Çarkı Alman matematikçi Gottfried Wilhelm Leibniz, Pascal ın 1642 yılında geliştirdiği hesaplayıcının fonksiyonlarını daha da artırarak, 1671 yılında Leibniz Çarkı adlı aygıtı icat etmiştir. Bu cihaz, toplama ve çıkarma işlemlerinin yanı sıra bölme, çarpma ve karekök alma işlemlerini de yapabiliyordu.
7 Fark Makinesi Charles Babbage ( ), matematiksel işlemlerin yanı sıra, günlük hayatta karşılaşılan bazı problemleri de çözebilen bir makineyi 1830 yılında icat etti. Donanım Gelişimi
8 Donanım Gelişimi Fark Makinesi Babbage, daha sonra Analitik Makine adını verdiği, buhar gücü kullanarak otomatik olarak çalıştırılacak ve diğer hesaplayıcılardan daha fazla fonksiyona sahip olacak bir proje üzerinde çalışmaya başladı. Bu projeden istediği neticeyi alamadan 1871 yılında hayatını kaybeden Babbage, modern bilgisayarın babası olarak da anılmaktadır.
9 Donanım Gelişimi Fark Makinesi Augusta Ada Lovelace ( ), Analitik Makine prensibinde Babbage ile beraber çalışmış ve ona yardımcı olmuştur yılında yazdığı notlarında Analitik Makine kullanılarak hazırlanacak programlar ile insanlar tarafından çözüm yolu bilinen, ancak işlem fazlalığı sebebiyle çözülemeyen birçok problemin kolaylıkla çözülebileceğini anlatmıştır. Lovelace, 37 yaşındaki erken ölümü ile arkasında bıraktığı bu notlarla çok değerli fikirlerini takipçilerine aktarmıştır.
10 Donanım Gelişimi Mark-I Alman asıllı bir Amerikalı olan istatistikçi Herman Hollerith ( ), 1890 yılı nüfus sayımında delikli kart sistemini kullanan, kendi geliştirdiği ve Mark-I adını verdiği makineyi kullanmıştır.
11 Mark-I Mark I ile nüfus sayımının değerlendirilme süresi dörtte bir oranında düşmüştür. Donanım Gelişimi
12 Donanım Gelişimi Mark-I Hollerith, makinesinde yaptığı geliştirmelerle seri üretime 1896 yılında kurduğu Tabulating Machine Company adlı bir şirket ile devam etmiştir. İleride bu firma, daha çok ofis araçları ve saat üreten başka bir firma ile birleşerek IBM (International Business Machines) ismini alacaktır ve günümüze kadar bilgisayar dünyasının en önemli şirketi olma unvanını koruyacaktır.
13 Donanım Gelişimi Mark-Ic Harward Üniversitesinden Howard Hattaway Aiken in ( ) tasarladığı ASCC (Automatic Sequence Controlled Calculator-Otomatik Dizi Denetimli Hesap Makinesi) projesi, IBM firması ile gerçekleştirdiği ortak çalışmalar sonucunda 1944 yılında Mark Ic adlı makinenin üretilmesiyle sonuçlanmıştır.
14 Donanım Gelişimi Mark-Ic Saniyede 5 işlem yapabiliyordu ve 18 m uzunluğunda ve 2,5 m yüksekliğindeydi. Bu makine, insan müdahalesi olmadan hazırlanan bir programı yürüten ilk bilgisayar olmuştur. Bununla birlikte Mark Ic, elektronik bir bilgisayar değildir; elektromekanik olarak sınıflandırılmaktadır
15 Donanım Gelişimi ENIAC Mark Ic den kısa bir süre sonra, Pensilvanya Üniversitesinden John William Mauchly ( ) ile John Presper Eckert ( ), ENIAC (Elektronik Sayısal Bütünleştirici ve Hesaplayıcı) isimli sayısal elektronik bilgisayarı 1946 yılında tamamlamışlardır. Yapımında 18,000 adet elektronik tüp kullanılan ENIAC, 150 kwatt gücünde idi ve 50 ton ağırlığıyla 167 m 2 yer kaplıyordu. Saniyede 5000 toplama işlemi yapabiliyordu ki bu da Mark-Ic den 1000 kat daha hızlı olduğu anlamına geliyordu. Lambaların hepsi çalıştığında, mühendis ekibi, bir problemi çözmek için 6000 kabloyu elle fişe takarak ENIAC'ı kurmaktalardı.
16 Donanım Gelişimi ENIAC dan çeşitli görüntüler
17 Donanım Gelişimi EDVAC ENIAC projesinin, yine Eckert & Mauchly ikilisi tarafından, matematikçi John Von Neumann ın ( ) 1945 yılında yayınladığı bir raporda yer alan görüşleri doğrultusunda geliştirilmesi sonucunda, 1946 yılında Amerikan ordusuna ait Balistik Araştırmalar Laboratuarı nda EDVAC (Electronic Discrete Variable Automatic Computer-Elektronik Ayrık Değişken Otomatik Bilgisayar) adlı yeni bir bilgisayar üretilmiştir.
18 Donanım Gelişimi EDVAC Bu bilgisayar, geliştirilen yeni bellek teknolojisi sayesinde ENIAC dan on defa daha küçüktür ve ENIAC ın yüz katı kadar daha hızlı çalışabilmektedir. EDVAC, kendisinin getirdiği bir yenilik olarak komutların da diğer veriler gibi bilgisayara dışarıdan girilebilmesini sağlıyordu.
19 Donanım Gelişimi UNIVAC EDVAC dan sonraki gelişme, 1951 yılında yapılan UNIVAC isimli bilgisayardır. Aynı ekip tarafından geliştirilen UNIVAC, ilk defa manyetik teyp kullanarak verileri depolayan bilgisayar olma özelliğine sahiptir. Böylece günümüzde kullanılan manyetik disklerin (floppy disket ve sabit diskler gibi) temelleri atılmıştır.
20 Donanım Gelişimi UNIVAC Ayrıca sistemin önceki bilgisayarlara göre önemli bir farkı, yeni ve gelişmiş bir bellek teknolojisine sahip olmasıdır.
21 Donanım Gelişimi IBM 700 Serisi 1950 li yıllar, vakum tüplerinin birçok makinede yaygın olarak kullanılmaya başlandığı dönemlerdir. UNIVAC ve daha gelişmiş bir sistem olan IBM 700 serisi, vakum tüpler kullanılarak yapılan elektronik bilgisayarlardır. Ancak vakum tüplerinin en önemli dezavantajları, çok enerji harcamaları ve çok fazla ısınarak bilgisayarların sıklıkla arıza yapmasına sebep olmalarıdır.
22 Donanım Gelişimi IBM 700 Serisi Bu yıllarda program yazabilmek için, kullanılan bilgisayar donanımının çok iyi bilinmesi gerekmektedir. Zira program yazmak için makine dili kullanılmaktadır.
23 Donanım Gelişimi Philco Transac S 200 IBM 1401 Vakum tüplerine göre az enerji harcayan, daha az yer kaplayan ve fazla ısınmayan elektronik devre elemanları olan transistörlerin kullanılmaya başlandığı yıllarda bilgisayar dünyasında da önemli gelişmeler yaşanmıştır. Philco Transac S-200 IBM 1401, transistör kullanılarak üretilen ilk bilgisayardır.
24 IBM 1401 Depolama ünitesi ve manyetik bantlar. Donanım Gelişimi
25 Donanım Gelişimi IBM yılından sonra, binlerce transistörü içerisinde bulundurabilen silikon entegre devreler üretilmeye başlanmış, entegrelerin kullanılması, bilgisayarların boyutlarının küçülmesini, maliyetlerinin azalmasını ve işlem hızlarının artmasını sağlamıştır. Bu yıllarda manyetik diskler üretilmiş, entegrelerin kullanımı ile merkezi işlem birimleri (CPU-Central Process Unit) üretilmeye başlanmıştır. IBM 360, entegre devre elemanının kullanıldığı ilk bilgisayarlardandır.
26 IBM 360 Donanım Gelişimi
27 Donanım Gelişimi
28 Donanım Gelişimi
29 Donanım Gelişimi Intel 4004 Mikro İşlemcisi 1970 yılından sonra entegre devre teknolojisi hızla gelişimine devam etmiş, entegre devreler birleştirilerek mikroçipler üretilmeye başlanmıştır. Intel 4004, entegrelerin birleştirilmesiyle oldukça hızlı hale gelen ilk merkezi işlem birimi sayılabilir.
30 Donanım Gelişimi Apple I ve II 1977 yılında piyasaya çıkan Apple, 1976 yılında iki üniversite öğrencisi, Steve Wozniak ve halen Apple Computers Inc. firmasının genel müdürü olan Steve Jobs tarafından, bir evin garajında üretilmiştir. İlk olarak Apple-I adıyla 1976 yılının Nisan ayı ile 1977 yılının Mart ayı arasında üretilen bilgisayar, tümleşik bir klavyeye sahipti ve monitörü bulunmuyordu.
31 Donanım Gelişimi Apple I ve II Merkezi işlemci olarak Intel yerine Motorola firmasının üretimi olan 6800 mikroçip modelini kullanmayı tercih eden Apple I, 4 kilobyte belleğe sahiptir ve herhangi bir monitör sistemine ya da televizyona, grafik içermeyen metin-tabanlı görüntü gönderebilmekte, ancak ses ya da renk üretimi yapamamaktadır.
32 Donanım Gelişimi Apple I ve II 1977 yılının Nisan ayı ile 1979 yılının Mayıs ayı arasında geliştirilen Apple II ise, 6502 işlemcisine sahiptir ve başlangıç olarak 16 kilobyte belleğe sahiptir. Bu büyüklük, 1981 yılında üretilen modelde 48 kilobyte a kadar çıkacaktır.
33 Donanım Gelişimi Apple I ve II Apple II nin kullanıcıları cezbeden en önemli özelliklerinden birisi renkli grafikler üretebilmesi, diğeri ise ROM belleğine kaydedilmiş dâhili BASIC programlama dili yorumcusu sayesinde, her kullanıcı tarafından kolaylıkla program yazılabilir hale gelmiş olmasıdır.
34 Donanım Gelişimi IBM PC Günümüzde de söz sahibi olan IBM firması ilk kişisel bilgisayarını 1981 yılında piyasaya sürdü. Kısa bir zaman diliminde standart haline gelen IBM PC lerin 4 yıl sonunda bir milyonuncusu satılmıştı. Artık dünyanın her tarafında IBM uyumlu bilgisayarlar üretilmeye başlanmış, yazılımların çoğunluğu da IBM PC uyumlu olarak yazılmaya başlanmıştır. Yanda, 1981 yılında piyasaya sürülen ilk IBM PC bilgisayarı görülmektedir.
35 Donanım Gelişimi IBM PC IBM, 1983 baharında, içinde sabit disk bulunan ilk kişisel bilgisayar olan IBM PC/XT modelini piyasaya sürmüştür. Sabit disk, yerleşik bir depolama aygıtı olarak çalışmaktadır ve 10 megabayt'lık bir kapasiteye sahiptir.
36 Donanım Gelişimi IBM PC IBM, 1983 baharında, içinde sabit disk bulunan ilk kişisel bilgisayar olan IBM PC/XT modelini piyasaya sürmüştür. Sabit disk, yerleşik bir depolama aygıtı olarak çalışmaktadır ve 10 megabayt'lık bir kapasiteye sahiptir.
37 Donanım Gelişimi IBM PC 1984 yılında firma, Intel'in mikro işlemcisini içeren, IBM PC/AT adlı yüksek performanslı ikinci kuşak bilgisayarını tanıtmıştır. Bu bilgisayar, IBM PC'den üç kat daha hızlıdır.
38 Donanım Gelişimi IBM PC Bu dönemden günümüze kadar bilgisayar teknolojisi büyük bir hızla ilerlemiştir. Bilgisayarların donanımlarındaki gelişmelere paralel olarak gerçekleşen yazılım alanındaki gelişmeler, bilgisayarların sadece uzman kişilerin değil, bütün insanların kullanabileceği makinelere dönüşmesini sağlamış, dolayısıyla artık bilgisayar, insan hayatının ayrılmaz ve vazgeçilmez bir parçası olmuştur.
39 SIFIR VE BİR SİNYAL VAR YADA YOK DURUMUDUR. V YOK VAR t BIT
40 BIT EN KÜÇÜK BİLGİ BİRİMİDİR. 0 VEYA BİR (SİNYAL VAR YADA YOK) OLABİLİR. BYTE - 8 BİTLİK BİLGİ GRUBUDUR. - BİR KARAKTERİ TEMSİL ETMEK İÇİN BİR BİT KULLANILIR. - ÖRNEĞİN KLAVYEDEN A TUŞUNA BASTIĞINIZDA ASLINDA KLAVYEDEN İŞLEMCİYE ŞEKLİNDE İKİLİ BİR KOD GÖNDERİLİR.
41 BAZI TANIMLAR NIBBLE=4 BIT WORD= 16 BIT KİLOBYTE(KB)= 1024 BYTE MEGABYTE(MB)= BYTE GIGABYTE(GB)= BYTE
42 Girdi-İşlem-Çıktı Prensibi Bilgi işleyen her sistemi en azından üç seviyeye ayırmak mümkündür: 1. Girdi veya veri kabul etme, 2. Veri işleme, 3. İşlem sonucunun çıktı olarak verilmesi. Eğer sistem bunlara ek olarak veriyi tutabiliyorsa veri saklama denen bir dördüncü bileşen daha bunlara eklenir.
43 Bilgisayarın Ana Birimleri
44 Bilgisayarın Ana Birimleri
45 Bilgisayar Donanımı (Hardware) Bilgisayarların elle tutulabilen, gözle görülebilen fiziksel kısımlarına donanım denir. Dahili Donanım: Bilgisayar kasasının içinde bulunan donanımlardır. anakart, mikroişlemci, bellek, sabit disk, Harici Donanım: Kasanın dışında yer alan donanımlardır. 2 farklı türde harici donanım vardır: Girdi aygıtları: klavye, fare, mikrofon, tarayıcı, Çıktı aygıtları: monitör, yazıcı, hoparlör, çizici,
46 ANAKART Anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Fiberglastan (sert bir plastik türevi) yapılmış, üzerinde bakır yolların bulunduğu; genellikle koyu yeşil bir levhadır. Ana kart üzerinde, mikro işlemci yuvası, bellek, genişleme yuvaları, BIOS, diğer kartlar için genişletme yuvaları ve diğer yardımcı devreler (sistem saati, kontrol devreleri gibi) yer almaktadır.
47 ANAKART ATX Anakart Bağlantı Noktaları PCI Express x1 PCI PCI Express x16 Arka Panel Bağlantıları CD Sesi ATX 12V FireWire SATA CPU COM Port Joystick Port USB CPU Fan RAM Buton ve LED FDD İkincil IDE SATA ATX Güç IDE
48 ANAKART ATX Anakart Kontrol Yongaları GB Ağ Kontrolcüsü Kablosuz Ağ Kontrolcüsü PCI-E GB Ağ Kontrolcüleri Ses Kontrolcüsü FireWire Kontrolcüleri Kuzey Köprüsü SATA Kontrolcüsü RAID ve İkincil IDE Kontrolcüsü Vcore Regülatör Yongası BIOS Yongası Güney Köprüsü Süper I/O Yongası (Winbond)
49 CPU Yuvası Yapısı Her anakart, sadece 1 tür CPU paketini destekler Buna bağlı olarak genelde destekledikleri CPU türü ile anılırlar Bu Core 2 Duo bir anakarttır ifadesi çok sık duyacaksınız İkinci duyacağınız tanımlama, bu LGA 775 bir anakart ifadesidir Bir anakart ın LGA 775 CPU paketini desteklemesi, o CPU paketinde yer alan tüm CPU ları desteklemesi anlamına gelmez CPU desteği, paket yapısı ve yongasetinin bir bileşimidir
50 Intel Uyumlu Anakart Yapıları ve İşlemciler CPU Paketi LGA 1366 LGA 1156 Socket 441 Socket P Socket M Socket J LGA 775 Socket 495 Socket 479 Socket 478 Modeller Core i7 Core i3, Core i5, Core i7, Xeon Atom Core 2 Duo, Core 2 Quad, Celeron M, Celeron DC Core Solo, Core Duo, Core 2 Duo, Celeron M Xeon Pentium 4, Celeron D, Pentium D, Core 2 Duo, Core 2 Quad, Xeon, Celeron Celeron Pentium M, Celeron M Pentium 4, Celeron, Celeron D Socket 423 Pentium 4 Socket 370 Slot 1 Pentium III, Celeron Pentium II, Pentium III, Celeron
51 Yonga Setleri / Chipset İşlemci türünü belirler RAM türünü ve kapasitesini belirler Anakartın desteklediği takılabilecek iç ve dış aygıtları belirler CPU, RAM ve I/O aygıtları arasında arayüz görevi yapar Genellikle 2 adet yongaya sahiptir AMD: Northbridge (Kuzey Köprüsü) Intel: MCH AMD: Southbridge (Güney Köprüsü) Intel: ICH Üreticilere ve modellere göre değişen fonksiyonlar
52 İşlemciler Processors
53 Merkezi İşlem Birimi CPU : Central Processing Unit Bilgisayarın 4 temel biriminden birisi olan İşlem birimini oluşturur
54 Temel Kavramlar CPU çok güçlü bir hesap makinesi gibi çalışır CPU lar çok zeki olmayabilir, ancak çok hızlıdır Sadece 0 ve 1 değerleri üzerinden işlem yaparlar Güncel hızları MHz veya GHz seviyeleri ile ifade edilmektedir
55 Temel Kavramlar CPU, PC nin beynidir Komutları işler Verileri idare eder Diğer birimlerle olan etkileşimleri kontrol eder Temel Birimleri; İşlem Birimi (ALU) Yazmaçlar (Register) Kontrol Birimi
56 Temel Birimler İşlem Birimi / Aritmetik Birim (ALU) Aritmetik ve mantıksal asıl işlemleri yapar Yazmaçlar (Register) Üzerinde işlem yapılacak verileri tutarlar Kontrol Birimi İşlemci içerisindeki işleri koordine eder İlgili kontrol sinyallerini üretir İşlemciye gelen komutu çözerek ne olduğunu anlar İşlemci Kontrol Birimi İşlem Birimi (ALU) Yazmaçlar Yazmaçlara hangi veriler üzerinde işlem yapılacağını söyler İşlem birimine veriler üzerinde hangi işlemlerin yapılacağını söyler A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
57 Bir İşlemci Nasıl Çalışır? Bellek (RAM) 4. Evre: Store Sonuçlar hafızaya geri yazılır İşlem Birimi (ALU) İşlemci Kontrol Birimi 1. Evre: Fetch Veri yada program komutları hafızadan alınır 3. Evre: Execute Komutlar işlenir 2. Evre: Decode Alınan komutlar yorumlanır A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
58 Programlar CPU da Nasıl Çalışır? Programlar, çok basit bir şekilde sıralanmış komutlardır CPU lar temelde makine dili ile yazılmış komutları işleyebilirler Üst seviye diller tarafından yazılan programlar derleyiciler ile makine diline, yani işlemcinin tanıyacağı komutlar dizesi haline getirilirler İşletim sistemleri sınırlı kaynakları zaman içerisinde dağıtarak CPU nun belirli bir düzen içinde bu programları çalıştırmasını sağlar Get 2 numbers from input Add 2 numbers with calculator Put out answer STOP A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
59 CPU Sınıflandırmaları Üretici (Intel, AMD) Model (Pentium, Athlon, Core2, Phenom vb.) Paketleri yada nasıl monte edildiği (PGA, SEC, SEP, BGA) Dış Hız / Dış Saat (Kristalin Hızı) Çarpan (Kristale Uygulanan) İç Hız (Kristal Hızının Çarpımından Oluşan Hız) Pentium GHz ifadesindeki 3.2 GHz Model Numarası (Core2 Duo E6600) Önbellek (Cache) Üretim Teknolojisi (Nanometre) Çekirdek Sayısı (Dual, Triple, Quad) A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler Güncellendi
60 CPU Performansı Dış Saat Hızı (Sistem Kristali) CPU Çarpanı Saat Hızı (Klasik Anlamda İşlemci Hızı) İçsel Yapı Tasarımı ve CPU Paketi Adreslenebilir Bellek Miktarı Önbellek Boyutları Pipelining (İş Hatları) Voltaj, Harcanan Güç Çekirdek sayısı Üretim Teknolojisi Nanometre A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler Güncellendi
61 Sistem Kristali Saat sinyalini üreten bileşendir Dış saat hızı olarak da bilinir Genellikle şekildeki gibi anakarta lehimlidir Sistem kristali CPU nun ve PC nin diğer bileşenlerinin çalışacağı hızı belirler CPU ve diğer bileşenler için farklı kristaller mevcuttur Quartz Oscillator A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
62 Saat Hızı ve Çarpan (Multipliers) Sistem kristalinden dış hız alınır CPU nun çarpanı ile çarpılarak CPU nun daha yüksek hızlarda çalışması sağlanır CPU nun çalışma hızı, çarpma sonucunda oluşan hızdır 66 MHz Kristal (Dış Saat) 2x Çarpana Gönderilir 132 MHz CPU Hızı Elde Edilir Orijinal (Dış) Saat 2 İle Çarpılmış Saat A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
63 Önbellek (Cache) Önbellek (cache) veriye çabuk ulaşım için kullanılan dağınık veri deposudur CPU RAM den daha hızlı çalışır ve bellekten gelen cevaplarda bir gecikme zamanı söz konusudur Cache RAM den daha hızlıdır CPU ya yakın olmasından dolayı gecikme zamanlarını azaltacağından performansı arttırır Maliyet nedeni ile yüksek kapasiteli üretimleri yapılmamaktadır L1, L2, L3 İlk önbellekler CPU nun dışındaydı A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
64 Hafıza Birimleri ve RAM Memory Units A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
65 RAM Nedir? RAM = Random Access Memory İşlem sırasında kullanılacak verilerin saklandığı alandır Kalıcı depolama amacıyla kullanılmaz Performans ve yazılım desteği açısından yeterli ve kaliteli RAM e sahip olmak kritik derecede önemlidir A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
66 Hafıza Türleri Hafıza Türü Veri Saklama Açılımı RAM Geçici Random Access Memory CMOS Geçici Complementary Metal Oxide Semiconductor ROM Kalıcı Read Only Memory PROM Kalıcı Programmable ROM EPROM Kalıcı Erasable Programmable ROM EEPROM Kalıcı Electronically Erasable Programmable ROM Flash Kalıcı A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
67 RAM e Kopyalama Neden RAM e kopyalama yapılır? Temel amaç, veri ve komutlara CPU nun daha hızlı erişebilmesidir CPU RAM e sabit disklerden çok daha hızlı erişir Çalıştırılan program RAM den büyük ise ne olur? Belirli aralıklarla sabit diskten transfer yapılır Genelde oyunlar ve ileri tasarım programlarında söz konusudur Windows işletim sistemi PageFile servisi ile sabit diskin bir kısmını RAM gibi kullanmaya çalışır A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
68 RAM Modülü Bellek yongaları, genelde küçük bir PCB üzerindedir Görsel olarak genelde yeşil bir PCB yüzeyine dizilmiş ufak siyah modüller halindedirler Tür ve kullanım alanına göre farklı boyut ve biçimlere sahip olabilir A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
69 Dinamik ve Statik RAM Dinamik (DRAM) Düşük maliyet, küçük mimari yapı ve makul derecede hız sunar Genellikle sistem hafızası olarak kullanılır Yüksek kapasiteli ve esnek çözümler sunar Statik (SRAM) Daha yüksek hız ile birlikte, daha yüksek maliyetlidir ve daha büyük mimari bir yapı kullanır Genellikle küçük boyutlu olarak, ön bellek amacıyla kullanılır Daha çok devreye entegre durumdadır ve değiştirilmesi zordur SRAM in periyodik olarak yenilenmesi gerekmezken, DRAM için periyodik yenileme gereklidir A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler Güncellendi
70 DRAM DRAM: Dynamic Random Access Memory Mikroskobik kapasitörler ve transistörler sayesinde 1 ve 0 ları saklayan özel bir tür yarı iletkendir (semiconductor) Tek bir yonga bu kapasitör transistor kombinasyonundan milyonlarca içerebilir En popüler bellek türüdür A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
71 DDR3 DIMM Yapısı ve Uyumluluk Üreticiler yanlış RAM kullanımını önlemek için modüllerin üzerinde module key yani çentik bulundururlar DDR2 DDR3 DIMM DDR3 DDR2 Soket A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
72 Sabit Diskler Hard Disk A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
73 Genel Olarak Diskin Çalışması Bütün sabit sürücüler özel bir motor tarafından kontrol edilen kolların üzerinde okuma/yazma başlıkları ve plaklardan oluşur Plakalar manyetik malzeme ile kaplı alüminyumdan yapılmıştır Kolların ucundaki kafalar bu plakalar üzerinde okuma ve yazma işlemleri gerçekleştirir Plakalar dakikada ile devirle dönerler (RPM) Plakalar ile kafalar arasındaki boşluk uçuş yüksekliğidir Uçuş yüksekliği bir parmak izinin kalınlığından bile daha azdır Okuma/yazma başlıkları diske ne kadar yaklaşırsa, bilgi sürücüye o kadar yoğun depolanır A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
74 Sabit Disk Bileşenleri Kapak Montaj Delikleri Disk Kasası Plaka Devir Merkezi Manyetik Plakalar Okuma Yazma Kafaları Kasa Montaj Delikleri Hareket Kolları Hava Filtresi Şerit Kablo Hareket Motoru A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler Enerji Bağlantısı SATA Arayüz Bağlantısı
75 Sabit Disk Sınıflandırmaları Bağlantı arayüzleri (ATA ve SCSI) ATA alt bağlantı arayüz türleri (PATA, SATA, e-sata) Depolama kapasitesi (GB - TB) Fiziksel büyüklük (3.5, 2.5 ) Dönüş hızları (5.400 RPM, RPM ) Ön bellek miktarları (8MB - 64MB)) İlave teknolojiler (NCQ, TCQ ) A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
76 SATA ve Hız SATA aygıtlar veriyi seri olarak aktarırlar SATA aygıttaki tek bir veri dalgası, paralel aygıtlardaki çoklu dalgalardan çok daha hızlı ilerlemektedir SATA aygıtlarda genel kabul gören 2 sürüm bulunmaktadır SATA I: 150 MB/s SATA II: 300 MB/s Yakında zamanda SATA III standardı ile hızın 600 MB/s olacağı duyurulmuştur A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
77 External SATA e-sata SATA yol standardını harici aygıtlara genişletir e-sata aygıtlar da, dahili SATA konektörlerini kullanmaktadır Farklı anahtarlamaları sayesinde birbirlerine karıştırılmazlar e-sata bilgisayar dışında özel yalıtımlı bir kablo kullanır 2 metreye kadar menzili vardır SATA bus hızını aynen sunabilir e-sata Portu A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
78 Ekran Kartları ve Grafikler Display Adapters & Graphics A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
79 Bilgisayar Grafiği Kavramı Grafik terimi PC'nin birçok parçası arasındaki karmaşık bir etkileşimi içerisinde barındırır Monitör veya ekran, işletim sisteminiz veya programlarınızda ne tür ilerlemeler olduğunu size gösterir Ekranlar PC için birincil çıktı aygıtıdır Ekran kartı (veya bağdaştırıcısı) ise CPU ve monitör arasındaki iletişimi yönetir A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
80 Piksel Kavramı Tüm sayısal görüntülerin en küçük parçası olan üçlü nokta grubuna piksel denir Dijital görüntüler, yatay ve dikey biçimde yan yana sıralanmış piksellerden oluşur Ekranda seçtiğiniz 1024x768 gibi bir çözünürlük değeri kaç adet yatay ve dikey pikselin gösterileceğini belirler A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
81 Piksel ve Renk Bileşenleri RGB ve CMYK kavramları piksel renk yeteneklerini ifade eder Bilgisayarda renkler RGB, yani kırmızı - yeşil - mavi renkler ile gösterilir; bu renklerin karıştırılması ile diğer renkler elde edilir Her piksel için kullanılan bit sayısı gösterilebilecek maksimum renk sayısını belirler A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
82 RGB Renk Katmanları RGB bir görüntüde, 3 farklı rengin farklı tonlarını taşıyan 3 ayrı katman olduğunu ve bunların üst üste gelmesi ile görüntünün elde edildiğini düşünebilirsiniz A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
83 Ekran Kartı Kavramı Ekran kartı, CPU'dan gelen bilgiyi işleyip onu monitöre gönderen fiziksel donanımı ifade eder Çoğu masaüstü sistemde özel bir genişleme yuvasına takılan bir genişleme kartı şeklindedir Taşınabilir cihazlarda ve bazı masaüstü sistemlerde ise anakart üzerine entegre edilmiş şekildedir Çok farklı isimlerle anılsa da hepsi aynı kavramı ifade eder Grafik, görüntü veya video Kart, bağdaştırıcı, adaptör veya birimi A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
84 Çözünürlük Standartları Ekran çözünürlüğünü ifade eden yatay ve dikey piksel sayıları ile ilgili çeşitli standartlar vardır Bu çözünürlük değerleri monitör büyüklüğü ve ekran kartının özelliklerine göre değişmektedir Temel olarak kullanılan 5 tip orantı vardır 3:2 4:3 5:4 16:9 16: 10 A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
85 Ekran Çözünürlük Modları Ekran çözünürlüklerinin atası IBM in VGA, yani görüntü grafik dizisi (video graphics array) standardıdır Bu standart 640x480 piksel çözünürlükte 16 renk sunmaktadır Görüntü teknolojilerindeki ilerlemeler VGA üzerine çok sayıda görüntü standardının oluşmasını zorunlu kılmıştır Farklı görüntü modlarının kullanımında 3 temel etken vardır Monitörün fiziksel boyutu ve desteklediği maksimum piksel sayısı Ekran kartının üretebildiği maksimum piksel boyutu Ekran kartı ile monitör arasında kullanılan bağlayıcı ve kablolar A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
86 Ekran Çözünürlük Standartları Görüntü Modu Çözünürlük En Boy Tipik Aygıt QVGA 320 x 240 4:3 PDA'lar ve küçük video oynatıcılar VGA 640 x 480 4:3 WVGA 800 x 480 5:3 Araç navigasyon sistemleri ve taşınabilir PC'ler SVGA 800 x 600 4:3 Küçük monitörler XGA 1024 x 768 4:3 Monitörler ve taşınabilir projektörler WXGA 1280 x :10 Küçük geniş ekran laptoplar HDTV 720p 1280 x :9 HDTV olarak adlandırılabilen en düşük çözünürlük SXGA 1280 x :4 Çoğu masaüstü LCD monitör için doğal çözünürlük WSXGA 1440 x :10 Geniş ekran laptoplar SXGA x :3 Laptop monitörleri ve yüksek teknoloji projektörler WSXGA x :10 Büyük laptoplar ve 20 geniş ekran monitörler UXGA 1600 x :3 Büyük CRT monitörler HDTX 1080p 1920 x :9 Tam HDTV çözünürlük WUXGA 1920 x :10 Büyük 24 geniş ekran monitörler WQUXGA 2560 x :10 Büyük 30 geniş ekran monitörler A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
87 Anakart Bağlantı Arayüzleri Ekran kartları 3 farklı bağlantı arayüzü kullanır PCI AGP (Özelleşmiş PCI) PCI Express PCI veri yolları bir çok aygıt için yeterli hız imkanı sunuyor olsa bile, güncel ekran kartları için yeterli değildir AGP, ekran kartları için özelleşmiş bir PCI türevidir PCI Express ise PCI ın yerini alan yeni nesil genişleme yoludur A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşlemciler
4. HAFTA EBG103 DONANIM KURULUMU Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN firstname.lastname@example.org EMYO Bülent Ecevit Üniversitesi Kdz. Ereğli Meslek Yüksekokulu Temel Kavramlar İşlemciler EMYO Bülent Ecevit Üniversitesi
I. BİLGİSAYAR NEDİR? Bilgisayar; kendine önceden yüklenmiş program gereğince çeşitli bilgileri-verileri uygun ortamlarda saklayan ve istenildiğinde geri getiren, çeşitli aritmetik ve mantıksal işlemler
Bilgisayarın Temel Kavramları ve Temel Donanım BİLGİSAYAR DONANIMI Öğr. Gör. Serkan KORKMAZ Bilgisayar Nedir? Bilgisayar; Hesap yapan (computer) demektir. Kullanıcıdan aldığı verilerle aritmetik ve mantıksal
Orta Doğu Teknik Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Temel Bilgisayar Kullanımı Sürüm 3 Aralık 2009 Temel Bilgisayar Kullanımı, Orta Doğu Teknik Üniversitesi - Bilgi İşlem Daire Başkanlığı bünyesinde
BİLİŞİM EĞİTİMİ PROGRAMI BİLGİ TEKNOLOJİLERİNİN TEMEL VE DOĞRU KULLANIMI VE BİLGİ İŞLEM DAİRE BAŞKANLIĞI SERVİSLERİ 08.ŞUBAT.2010 BÖLÜM 1... 5 BĐLGĐSAYARA GĐRĐŞ... 5 Bilgisayar türleri... 6 Masaüstü bilgisayarlar...
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ANAKARTLAR VE KASALAR 481BB0011 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri
GMB 103 Bilgisayar Programlama 1. Bilgisayar Tarihi Yrd.Doç.Dr. İbrahim Sönmez Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ballıca Kampüsü Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü email@example.com
BİLGİSAYAR DERS NOTLARI Doç. Dr. Muzaffer Dügel firstname.lastname@example.org BÖLÜM 1 1.1 Bilgisayar ve Bilgisayar Teknolojisi 1.1.1 Bilgisayarın Tanımı ve Kısa Tarihçesi 1 Bilgi Teknolojisinin Temel Kavramları Giriş
Giriş BİLGİSAYARLARA GİRİŞ Eğer daha önceden bilgisayarlar ile çalıştıysanız, bunlar büyük miktarda bilgiyi saklayan ve kısa zamanda sayısız görevi yerine getiren kafa karıştırıcı makineler gibi görünebilir.
BİLGİSAYAR DONANIMI Ebubekir YAŞAR 2008 ÖNSÖZ Bilgisayarcı olarak, hızla gelişen teknolojiyi yakından takip etmek günümüzde neredeyse imkansız. Kullandığımız yapıların literatürü elimize gelmeden başka
BİLGİSAYAR DONANIMI Ebubekir YAŞAR 2008 ÖNSÖZ Bilgisayarcı olarak, hızla gelişen teknolojiyi yakından takip etmek günümüzde neredeyse imkansız. Kullandığımız yapıların literatürü elimize gelmeden başka
«Bilişim Teknolojisi» nedir? Bilişim teknolojisi; insanoğlunun teknik, ekonomik ve toplumsal alanlardaki iletişiminde kullandığı ve bilimin dayanağı olan bilginin, özellikle elektronik makineler aracılığı
2009 Bilgisayar ve İnternet Ders Notları İstanbul Üniversitesi İletişim fakültesi Gazetecilik ve Radyo Televizyon Sinema Bölümü Ders Notları www.suleymanturkoglu.com email@example.com firstname.lastname@example.org
ANAKART(MAINBOARD) Tüm donanım birimlerinin dolaylı ya da dolaysız bağlandığı elektronik karttır. Elektriği geçirmeyen fiberglas malzemeden yapılmışlardır. Üzerinde chipleri ve konektörleri birbirine bağlayan
BÖLÜM 3 ANAKARTLAR (MAINBOARD, MOTHERBOARD) Tüm bilgisayar parçalarını üzerinde bulunduran, bilgisayarın en önemli parçası diyebileceğimiz bir bileşendir. Bilgisayara takılan her şeyin anakartla bir bağlantı
BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERS 1-05 Ekim 2005 BİLGİSAYAR ve TEMEL YAPISI Günümüz bilgi ve iletişim çağında, eğitim sürecindeki herkes bilgisayar kullanmak gerektiğini farkına varmıştır. Bilgisayarlar, ortaya
anakartlar Anakart nedir? Yapısı nasıldır? Ana kart üzerinde, mikro işlemci yuvası, bellek, genişleme yuvaları, BIOS, diğer kartlar için genişletme yuvaları ve diğer yardımcı devreler (sistem saati, kontrol
Temel Bilgi Teknolojisi Kullanımı - Bilgisayar Donanımı Yrd. Doç. Dr. Saygın Abdikan 2014-2015 Öğretim Yılı Güz Dönemi Yrd. Doç. Dr. H. KEMALDERE Yrd. Doç. Dr. S. ABDİKAN Geçen ders Bilgi Teknoloji İletişim
ZİRVE ÜNİVERSİTESİ Temel Bilgi Teknolojileri İlk Bilgisayarlar Bilgisayarın tarihçesi 1943 senesinde ENIAC adlı bilgisayar ile başlamıştır. ENIAC (Electronic Numerical Integrator And Computer / Elektronik
1.1 Bilgisayar Bileşenleri Bölüm 1 1.1 Kişisel Bilgisayar Kullanımındaki Temel Bileşenlerin Tanımlanması Bellek Aygıtlarının İsim, Amaç ve Karakteristiklerinin Tanımlanması FDD (floppy disk drive) sadece
Donanım Soru & Cevap A - En Önemli Bileşen: CPU 1-CPU ( Central Processing Unit ) Nedir? CPU için bilgisayarın beyni benzetmesini yaparsak yanlış olmaz. Gerçekten de PC içinde matematiksel hesapların neredeyse
SAKARYA ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR VE BİLİŞİM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ORTAK BİLGİSAYAR DERSLERİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ Temel Bilgi Teknolojisi Kullanımı 1.HAFTA Bilgi Teknolojilerine Giriş Öğr.Gör. Ömer Faruk SEYMEN