Ukrayna’nın saygın haber dergilerinden “Korrespondent” Türkiye’nin son 10 yılda gerçekleştirmiş olduğu ekonomik ve politik gelişmeleri “Türk Dersi” başlığı ile kapak yaptı. Korrespondent Dergisi’nin muhabiri Katerina Kobernik tarafından hazırlanan ve “özel proje” olarak sunulan dosyada “Ekonomik durumu oldukça kötü olan bir ülke son beş yıl içerisinde nasıl olur da dünyanın 15. büyük ekonomisi olur?” sorusuna cevap aranıyor. Muhabir Katerina Kobernik bunun için Türkiye’nin Kiev Büyükelçisi Ahmet Bülent Meriç, Kültür ve Tanıtma Müşaviri Berat Yıldız, Kiev Büyükelçiliği Ticaret Başmüşaviri Mehmet Ali Erkan, İstanbul’da bulunan ekonomi ve dış politika uzamanı Sinan Ülgen, Diyalog Avrasya Platformu Ukrayna Koordinatörü Gökhan Demir’in yanı sıra işadamları; Ercan Bekar, Gökhan Yahşi ve Murat Muratoğlu ile görüşmüş.
Türk hamlesinin bütün yönleriyle alındığı dergide görüşülen kişilerin Türkiye’nin gelişmesinde etkenlere dair görüşlerine geniş yer veriliyor. Korrespondent dergisi görüştüğü kişilerden aldığı cevaplar sonrasında okuruna Türkiye’nin kalkınma hamlesinin sırrını “Yatırımcılar, ihracatçılar ve küçük esnaf için uygun şartları oluşturulması” olarak açıklıyor.
“OTOMOBİL ALMAK İÇİN İKİ VALİZ PARA LAZIMDI”
Kendisine “Türkiye’de 2000’li yılların başında bir otomobil sahibi olmak için ne gerekirdi?” diye sorulan Büyükelçi Meriç, “İki valiz para gerekirdi” cevabını verdikten sonra o dönemi “2001 yılındaki ciddi kriz döneminde enflasyon yüzde 68’lere kadar tırmanmıştı. Birkaç ay içerisinde 21 banka iflas etmiş, 30 bin kişi ise işini kaybetmişti. Yabancı yatırımcıların 3’te 2’sini kaybetmiş ve bu sebepten dolayı da 1 milyar dolar zarar ortaya çıkmıştı. Bu durum Türkiye’nin artık bittiğinin işaretiydi” şeklinde özetliyor.
Muhabir Kobernik, büyükelçi ile görüşmesinden edindiği izlenimleri şu şekilde aktarıyor: “Bu aslında yükselişin başlangıcıydı. Son 10 yılda Türkiye ekonomisi Avrupa’da 6. dünyada ise 15. oldu. Enflasyon yüzde 6,4 ile 2010 yılında son 40 yılın en düşük rekor seviyesine ulaşmış durumda. Türkler artık şimdi ülkeleriyle gurur duyuyorlar. Ülkeleri yabancı yatırımcılar için cennet olmasa da çok tercih edilir bir ülke konumuna geldi. Kriz öncesine göre 2007 yılında yabancı yatırımcı sayısında ciddi bir artış oldu. Yabancı yatırımcılar Türkiye ekonomisine büyük bir katkı sağladı. Bununla beraber ekonomi 22 kat büyüme gösterdi ve bu da ekonominin gelişimi için büyük bir adım oldu.”
ZOR DÖNEM
Türkiye’nin 10 yıl önceki halini ise dergi o dönemde 33 yaşında olan, İstanbullu Murat Muratoğlu’nun gözünden aktarıyor. Murat Muratoğlu ise Korrespondent’e “2001 yılının şubat ayında Başbakan Bülent Ecevit Cumhurbaşkanı ile skandal yaşayınca milli güvenlik toplantısını terk etti ve sonra ülkede politik kriz başladı. Türkiye ekonomisi büyük bir darbe yedi, bu durumu görüp korkan yatırımcılar varlıklarını o gün dolara çevirdiler. Bu da liranın çöküşüne neden oldu. Bir günde ülkeden 4,5 milyar dolar uçup gitti pazar payı ise yüzde 22’ye düşmüştü. Bir kaç ay içerisinde bankalar hisselerinin yüzde 60’ını kaybetti” ifadelerini aktarıyor.
Ülke ekonomisini istikrara kavuşturmak için yeni bir sistem ile ileri yönelik politika izlediğini söyleyen Diyalog Avrasya Platformu Ukrayna Koordinatörü Gökhan Demir de “Giden parayı geri getirmek için başka bir ekonomik politika izlemek zorunda kalındı. Türkiye bu dönemde teknoloji ithalatında büyük getiri sağladı ve gümrük sistemini rahatlattı. Mesela Türkiye, Vestel Gurup ile Avrupa televizyon pazarının yüzde 20’sine sahip” diye konuşuyor.
Yabancı yatırımcıların sayısının son yıllarda ikiye katlandığını belirten Berat Yıldız ise yabancı yatırımcıların artık Türkiye’de kendilerini evlerinde gibi hissettiklerini ifade ediyor.
Zeynep Şule Tekten – Odesa – UkraynaHaber.com