Konuya ilişkin konuşanEkonomist-Yazar Ufuk Şanlı,Türkiye’yle İsrail arasındaki ticaret ilişkisini değerlendirerek çarpıcı açıklamalarda bulundu.
İsrailli yatırımcılara Türkiye’de önemli fırsatlar sunulduğunu, aynı şekilde Türk yatırımcılar için de İsrail’in önemli bir pazar olduğunu dile getiren Şanlı, asıl anlaşılamayan noktanın ise; ‘One Minute’ ve Mavi Marmara katliamı gibi kritik dönemlerde dahi, AKP’nin İsrail’i hedef alan sert sözlerine rağmen, ticaret hacminin yükselmesi olduğunu söyledi.
İsrail’e yapılan ihracatın Filistin’e yardımları da içerdiği yönündeki söylemlerin külliyen yalan olduğunu belirten Şanlı, Gazze’de 2000 kişinin hayatını kaybettiği bir süreçte bile Türkiye’nin Kürtlerin İsrail’e ham petrol satmasına aracılık ettiğini ifade ederek, cevaplanması gereken kritik sorular sordu.
İŞTE O AÇIKLAMALAR:
İSRAİLLİ YATIRIMCILARA TÜRKİYE’DE ÖNEMLİ FIRSATLAR SUNULDU
Türk-İsrail ticaret hacmi özellikle Adalet ve Kalkınma Partisi iktidara geldiktan sonra çok hızlı bir gelişme kaydetti. Bunun birkaç tane parametresi var. Birincisi; Türkiye’yle İsrail arasında daha önce imzalanan askeri anlaşmalar var, bundan kaynaklı bir gelişim var. İkincisi; İsrail Ortadoğu’daki en önemli ülkelerden birisi. Özellikle ihracat pazarı açısından çok önemli. Hal böyle olunca Türk işadamlarının oraya ilgisi de kaçınılmazdı. Böyle bir durum var. Daha da önemlisi Sayın Cumhurbaşkanı, dönemin Başbakanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan yakın zaman önce İsrail’in önde gelen yatırımcılarını güçlü bir şekilde Türkiye’ye davet etmişti.
2005 yılında Tüpraş özelleştirmesini Sami Ofer, biliyorsunuz yakın zamanlarda vefat etti ve İsrail’de ulusal kahraman olarak görülen isimlerden birisiydi Sami Ofer, Tüpraş özelleştirmesine katılmıştı. Yine Kuşadası Limanı özelleştirmesine katılmıştı. Aynı şekilde İzmir Limanı özelleştirmelerine katılmıştı. Ve Sayın Cumhurbaşkanı yani o dönemin Başbakanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan bu konudaki eleştirileri ‘Sermaye ırkçılığı’ olarak değerlendirmişti. Herhangi bir ülkeye karşı ayrımcılık yapılmadığını, tüm sermayeye ve yatırımcıyaTürkiye’nin kapısının açık olduğunu ifade etmişti.
Dolayısıyla Adalet ve Kalkınma Partisi’nin ilk 10 yılında Türkiye ile İsrail arasındaki ticaret hacminin gelişmesi çok doğal çünkü hem İsrailli yatırımcılara Türkiye’de önemli fırsatlar sunuldu, hem Türk yatırımcılar açısından İsrail önemli bir pazardı. Dolayısıyla bu gelişim normaldi.
MAVİ MARMARA KATLİAMININ YAŞANDIĞI YIL İSRAİL’LE TİCARET HACMİ YÜZDE 20 ARTTI
Anlayamadığımız şey şu; önce Sayın Erdoğan’ın 2009 yılındaki Davos çıkışı, hemen ardından da 2010 yılındaki Mavi Marmara katliamının ardından şöyle bir tablo ortaya çıktı;Türkiye’de İsrail’e karşı sert duruş gösteren hatta İsrail politikalarını yeryüzünde en şiddetli bir şekilde eleştiren bir iktidar var, dik duran bir iktidar var, dolayısıyla bundan sonra İsrail ayağını denk almalı gibi bir imaj ve görüntü oluşturulmak istendi ama bunun ticari tarafına baktığımız zaman işlerin pek de öyle yürümediğini gördük.
Mesela 2010 yılında Türkiye’yle İsrail arasında ticaret hacminde herhangi bir düşüş yok. Bilakis o yılda tıpkı önceki yıllarda olduğu gibi ticaret hacmi yaklaşık yüzde 20’ler civarında artış kaydetti, Mavi Marmara’nın yaşandığı yıldan bahsediyoruz.
AKP İKTİDARI DÖNEMİNDE TÜRK İŞADAMLARININ İSRAİL’E OLAN İLGİSİ, SEVGİSİ, TEVECCÜHÜ HİÇ AZALMADI
Sayın Erdoğan’ın Davos çıkışını yaptığı 2009 yılında da Türkiye’nin İsrail’e ihracatının ciddi anlamda arttığını görüyoruz. Ticaret hacminin önemli kısmını bu arada Türkiye’nin İsrail’e ihracatı oluşturuyor, bunun da altını çizelim. Yani Türk işadamları şakır şakır İsrail’e mal satıyorlar. Ve AK Parti döneminde bunda en ufak bir kesinti yaşanmadı. Sadece 2014 yılında bir miktar gerileme var, o da tolere edilebilecek bir miktar. Dolayısıyla 13 yıllın Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarı döneminde Türk işadamlarının İsrail’e olan ilgisi, sevgisi ve teveccühünün hiç azalmadığına şahit olduk.
BURAYA YAPILAN İHRACATIN FİLİSTİN’E YARDIMLARI DA İÇERDİĞİ KÜLLİYEN YALAN
Burada da birtakım manipülasyonlar yapılmak isteniyor. Vay efendim bu ihracat aslında Filistin’e gönderilen yardımları da içeriyor deniliyor. Bunlar külliyen yalan. Çünkü bizimekonomist olarak işimiz rakamlarla konuşmak.Türkiye İstatistik Kurumu hangi ülkeye ne kadar ihracat yapıldığını kalem kalem gösteriyor.Türkiye’nin Filistin devletine ne kadar ihracat yaptığını biz istatistiklerden görebiliyoruz.Türkiye İsrail’e yaklaşık 2.5 milyardolarlık ihracat yaparken Filistin’e yaklaşık 50 milyondolarlık bir ihracat yapıyor. Dolayısıyla kimsenin kimseyi kandırmasına gerek yok. Bu tür manipülasyonlar belki eğitimi düşük insanlar arasında anlamlı olabilir ama işiekonomi olan insanlar bu tür açıklamaları tebessüm ederek izliyor.
GAZZE’DE 2000 KİŞİNİN HAYATINI KAYBETTİĞİ BİR SÜREÇTE BİLE TÜRKİYE KÜRTLERİN İSRAİL’E HAM PETROL SATMASINA ARACILIK ETTİ
Burada en önemli olan, son dönemde en fazla konuşulan şeylerden birisi şu; biliyorsunuz Kürt Bölgesel Yönetimi geçen yıl Haziran ayından bu yana dünya piyasalarına ham petrol ihraç ediyor. Ve bu ham petrol ihracı Türkiye’nin kontrolündeki Ceyhan Limanı’ndan yapılıyor. Irak merkezi yönetimi bu ihracatın illegal olduğunu uzun süre boyunca söyledi. Dolayısıyla Kürtler bu petrolü satmakta başlangıçta epey bir zorluk yaşadılar. İşte tam bu dönemde enteresan bir şey oldu; Kürt petrolünü taşıyan gemilerin biz ardı ardına Hayfa Limanı’na yanaştığını gördük, ilginç bir şekilde Hayfa Limanı açıklarına kadar gelip sonra boş bir şekilde tekrar Ceyhan’a döndüğünü gördük. Bunları da Uluslararası Gemi Takip Sistemi’nden gözlemlemek mümkün.
Dolayısıyla aşikar olan şey şu ki; Kuzey Irak’ta çıkan ham petrol Hayfa’daki rafinerilere boşaltıldı. İsrailli yatırımcılar tarafından alındı, ya o ülkede tüketildi ya da dünya piyasalarına satıldı. Dolayısıyla geçen yıl Temmuz ayında, Gazze’de yaklaşık 2000 kişinin hayatını kaybettiği bir süreçte bile Türkiye Kürtlerin İsrail’e ham petrol satmasına aracılık etmekten geri kalmadı.
AKILLARA TAKILAN KRİTİK SORULAR
Dolayısıyla akıllara şu soruların gelmesi çok doğal;
Kuzey Irak petrolünün dünya piyasalarına taşınması ve satılmasında Türkiye’de hangi aktörler ön plana çıkıyor?
Kimlerin büyük gemi filoları ve ticaret filoları var?
Buradan elde edilen gelirler hangi bankalarda tutuluyor?
Türkiye’de bu ham petrolün satışından elde edilen komisyonlar kamu görevlileri tarafından bölüşülüyor mu?
Gibi sorular tabi insanın aklına ister istemez geliyor.
HERKES KONUŞUYOR, AKP İSRAİL’LE TİCARET YAPMAYA DEVAM EDİYOR
Şu anda görebildiğimiz kadarıyla Türkiye’yle İsrail arasında ticaret hacmi yine bir şekilde devam ediyor. Bu konuda bakanların söyledikleriyle istatistikler çoğu zaman birbirini tutmuyor. Yani herkes konuşuyor, AKP İsrail’le ticaret yapmaya devam ediyor diye durumu özetleyebiliriz.
Aktif Haber ÖZEL
Röportaj: Tuğba Karagülle / Aktif Haber