Mükemmelliyetçilik, 'mükemmel olanın ulaşılabilir olduğu varsayımına dayanan, mükemmel olana ulaşılması gerektiği inancından beslenen duygular, davranışlar ve düşünceler bütünüdür.' Mükemmelliyetçilik yüksek standartlara sahip olmak değil, 'gerçekçi olmayan' standartlara sahip olmaktır.
Mükemmelliyetçilerin özellikleri:
- Motivasyonları daha yüksek
- Yaptıkları işe karşı daha özenli
- Özsaygıları iş performansına bağlı
- Başarmak da, başaramamak da bir çile
- Erteleme
- Kararsızlık
- Katı fikirler
- Acımasız bir iç ses
İmposter Sendromu ( Kişinin kendi başarılarını, yetkinliklerini ve zekasını gerçekte olduğundan daha değersiz görmesi, bunlardan şüphe etmesi ve bir gün foyasının ortaya çıkacağından duyduğu içselleştirilmiş bir korkudur ) Bu korkuya sahip kişiler yönetici pozisyonunda ise foyası çıkmasın diye astlarını ezerler, vakitlerinin bir kısmını şirket içi lobi faaliyetlerine ayırırlar, ekibe liyakat sahibi isimleri ( veya gelecek vaat eden gençleri ) değilde vasat kişileri aldırırlar veya kendilerine rakip gördükleri kişileri ekarte etmek için ellerinden geleni yaparlar vs.
Daha üzgün, daha kırgın, potansiyelinin altında kalan, anı da kaçıran insanlardır.
Mükemmeliyetçiliğin türleri:
- Kendine yönelik: Kişiler kendilerine yüksek ve imkansız hedefler koyar. Hata kabul etmezler ve kendilerini acımasızca eleştirirler.
- Başkalarına yönelik : Kişinin kendi belirlediği yüksek sınırlara diğer kişilerin uymasını bekleme durumudur.
- Sosyal beklentiler : Diğer kişilerin kendisinden yüksek beklentileri olduğuna inanarak ya da sosyal örneklerin yaptıklarına bakarak kendilerine hedef koyarlar. Çevreden onay görmek, takdir edilmek ve herkesin yaptığından geri kalmamak önemlidir.
Mükemmelliyetçiler neden tükenir ?
- Yüksek standartlar peşinde koşmanın yorgunluğu,
- Sonuca ulaştıkları için süreci kaçırırlar,
- İşi delege etmeleri ya da diğer insanlara güvenmeleri zordur,
- Fazla sorumluluk üstlenme, aşırı çalışma,
- Esneyememe, rahatlayamama,
- Zaman planlamasında başarısızdırlar,
- Fazla düşünürler,
- Meli-Malı listeleri uzundur,
- Kaygılar,
- Gizli/açık depresyon.
Öneriler
- Mükemmeli değil 'yeterince iyi olanı' hedefleyin
- Kendinizi daha objektif bir bakış açısı ile ele alın
- Kendinize karşı anlayışlı olun
- Sınırlarınızı koruyun, gerektiğinde hayır deyin
- Açık iletişim
- Ya hep ya hiç düşünme eğiliminizi fark edin
- Kendine zaman ayırma, rahatlamayı öğrenme, destek kaynakları.
Mükemmeliyetçi kişilerin yöneticisi isek;
- Hedefleri o kişi ile birlikte belirlemeliyiz
- Beklentileri açık ve ayrıntılı söylemeliyiz
- İş dışı aktivetelere teşvik etmeliyiz
- 'Yeterince iyi'yi olmayı vurgulamalıyız.
Başkalarıyla, hele hele ekip arkadaşlarınızla rekabet etmeyin, en doğru en verimli rekabet kendinizle yaptığınız rekabettir. Kendinizi aşmaya, yenilemeye çalışın. Unutmayın iki günü birbirine eşit olan zarardadır!