Trabzon‘da “Global İklim farklılığı ve Trabzon” temalı sempozyumu
Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu:
” İklim farklılığı en oldukça bin 500 metre ve üzerini etkiliyor; Bu da kış turizmini vurduğundan kar yağışı büyük sorun”
” Karadeniz‘deki ab da diyebileceğimiz su sıcaklığının fazlalaşması hamsi bakımından oldukça mühim. El Nino vakası Peru sahillerinde Karadeniz‘deki hamsinin de fiyatını etkiliyor; yerküreyi da takip etmemiz gerekmekte”
“Isı arttıkça deniz suyunun 60 santimetre ile iki metre içinde yükselmesi planlanıyor”
TRABZON – “Zamanı Medeniyet ve Sanatıyla Trabzon” sempozyumunda “Global İklim farklılığı Trabzon” mevzusu üstünde konuşan İstanbul Teknik Üniversitesi Tayyare ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, iklim değişikliğinin en oldukça bin 500 metre ve üzerini etkilediğini belirterek bunun da kış turizmini negatif etkileyerek kar yağışı büyük sorun oluşturduğunu söylemiş oldu.
Trabzon Büyükşehir Belediyesi’ne ilişkin Hamamizade İhsanbey Medeniyet Merkezi’nde düzenlenen sempozyuma Trabzon Büyükşehir Belediye AK Parti Trabzon Milletvekilleri Bahar Ayvazoğlu, Muhammet Balta, İYİ Parti Trabzon Milletvekili Hüseyin Örs, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Murat Zorluoğlu Ortahisar, Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, eski bakanlar Faruk Nafiz Özak, Cahit Turhan katıldı.
Trabzon’un zamanı, medeniyeti ve sanatı üstüne meydana getirilen konuşmaların arkasından moderatörlüğünü Doç. Dr. Hanefi Bostan’ın yapmış olduğu, Prof.Dr. Süleyman Kızıltoprak, Prof. Dr.Kenan İnan ve Prof.Dr. Miktad Kadıoğlu’nun katılmış olduğu sempozyuma geçildi.
Kadıoğlu, mevzuyla yapmış olduğu izahta Karadeniz‘deki ab da diyebileceğimiz su sıcaklığının hamsi bakımından önemine dikkat çekerek “” Karadeniz‘deki ab da diyebileceğimiz su sıcaklığının fazlalaşması hamsi bakımından oldukça mühim. El Nino vakası Peru sahillerinde Karadeniz‘deki hamsinin de fiyatını etkiliyor; yerküreyi da takip etmemiz gerekmekte” söyledi.
“Isı arttıkça deniz suyunun 60 santimetre ile iki metre içinde yükselmesi planlanıyor”
Kadıoğlu konuşmasında, deniz suyu sıcaklığının fazlalaşmasıyla deniz suyunun 60 santimetre ile iki metre içinde yükselmesi beklendiğine dikkat çekerek “Mevzu ismi ne kadar küreselse de bunun arasında Karadeniz, Trabzon’da var. Karadeniz‘de anlaşılması ihtiyaç duyulan bir konuşma, iklim farklılığı ileride bizi iyi mi etkileyecek şimdiden neler yapmak gerekli neleri yapmamak gerekli şeklinde. Karadeniz‘de, Trabzon’da olmak suretiyle yağışlarda bilhassa kışın yüzde 10 bir artma planlanıyor. Fakat bunun birlikte bir ısı artması var bu da buharlaşmayı artırıyor bu da ileride 2040’lara doğru bilhassa yazın ortasında buharlaşmanın yağıştan daha çok olacağını doğrusu ilk kere mısırın sap halletmeye başladığı yedinci ayda sulamaya gereksinimi olması bekleniyor doğrusu bu şekilde bir değişimler var yüz yüze kaldığımız. Bu ikilim farklılığı en oldukça bin 500 metre ve üzerini etkiliyor en çok da fazla kış turizmini vuruyor kar yağışında büyük sorun. Bin 500 metre ve üstünde fakat duman olmayan Karadeniz yaylaları bilhassa oldukça öne çıkıyor bu kış turizmi bakımından ileride. Burada en büyük sorun Karadeniz’in özü olması bekleniyor. Bundan dolayı deniz suyu sıcaklığı arttıkça ab da diyebileceğimiz su ısındıkça genleşiyor ve deniz suyu 60 santim ile iki metre içinde bir yükselme planlanıyor. Bu da kenarlarda büyük bir aşınma, kenarlara meydana getirilen tesislerde büyük bir yıkma yapma olabilirliği var. Ab da diyebileceğimiz su seviyesi yükseldiği süre denize akan derelerde yüksek ab da diyebileceğimiz su ile karşılaşmış olduğu süre geriye doğru şişecek bu sebeple de dere yataklarına yerleşme kenarlar ileri de Trabzon amacıyla sorun olabilir. Biz bunu şimdiden tedbirini alarak kenarlardan geri çekilmeyi siyaset edinmemiz gerekli. Bunun birlikte Karadeniz’deki ab da diyebileceğimiz su sıcaklığının fazlalaşması hamsi bakımından oldukça mühim. Bununla beraber dünyadaki El Nino vakası Peru sahillerinde Karadeniz’deki hamsinin de fiyatını etkiliyor yerküreyi da takip etmemiz gerekmekte. Bununla beraber yağış rejiminde değişim oluyor yağış oranı artsa bile yağışın iyi mi yağdığı mühim. Şiddetli süratli yağdığı süre şehir selleri ve akarsu selleri beraber olma olabilirliği var. O yüzden Trabzon’un sünger kent olma gayesi koyması gerekli özüne. Ab da diyebileceğimiz su geçirimsi yüzeylerde mümkün seviyede azaltıp daha oldukça mazgal, drenaj sistemiyle şehirlerdeki suyun tahliyesi mevzusu ehemmiyet kazanacak ileride. Trabzon’un iklim değişikliğiyle birlikte kimi zaman talihler doğuyor. Bilhassa Akdeniz bölgesinde yazın ortası oldukça sıcak olacağı amacıyla yazın ortasındaki gezim kuzeye doğru kayacak. Akdeniz’de baharlarda ortası kuzeyde doğrusu Türkiye’nin en kuzeyi olan serin yerlerde. O yüzden yazın ortasında Karadeniz’deki tabiat tabanı medeniyet turizminde büyük artma planlanıyor gelecek yıllarda doğal olarak ki tabiatı korursak. Bundan dolayı turizmin ham maddesi doğadır” söyledi.
“Karadenizliler birazcık daha esmer olması bekleniyor daha kısa burunlu daha yakışıklı olacaklar”
İleriki yıllarda hava sıcaklığının fazlalaşmasıyla Karadenizlilerde burun küçülmesi olacağını kaydeden Kadıoğlu, “İler ki yıllarda hava sıcaklığı arttıkça dışarıdaki havayı akciğere düzenlemek, uyarlamak amacıyla gerekli olan burun Karadeniz’de küçülmek zorunda duracak. Kısaca bugün Afrika’ya gittikçe burnun ne kadar küçüldüğünü görürsünüz kuzeye doğru giderseniz burunlar büyür. Karadenizliler birazcık daha esmer olması bekleniyor daha kısa burunlu daha yakışıklı olacaklar” diye açıkladı.
Afetlerin kişi kaynaklı olabileceğine dikkat eden Kadıoğlu, Fazla yağış yada toprak kayması kişi imali bir şeyle karşılaşmasa yıkıma dönüşmez. Bunların yıkıma dönüşmesi gene kişi kaynaklı. Devlet çoğu zaman yolu derenin kıyında yapıyor derenin yarısını, dolduruyor kenarlardan da alıyor yolu derenin arasında yapmış olduğu amacıyla yurttaş ta gidip evini yol süresince yapıyor benzer biçimde bir husus var. Karadeniz’de Trabzon’da yerleşme yerlerinde eskiden ihtiyarlar gençlere mekan gösterirlerdi burada heyelan olmaz, buradan taş düşmez, burada sel olmaz diye. Şu anda o şekilde bir gelenekte kalmadı devlette heyelan alanlarının yerleşime olumlu bölgeleri belirleyip köy köy mahalle mahalle yurttaşa söylemiş de değil bunlar bilinmiyor. Kullanılan araç-gereç ağır eskiden binaların altı ahırdı üstü ahşaptı. Hemen yapılar daha ağır, yamaçlarda bu beş altı kat yaptığınız süre yamaçlar bu tarz şeyleri taşıyamıyor. Karadeniz’de bilhassa Samsun civarında direkler üstüne yapı yapılırdı. Sel yataklarında sel suları alttan geçerdi kişilere bir şey olmazdı. Bu tür Karadeniz’de de ab da diyebileceğimiz su basmaz seviyeleri binaların dere yataklarına yapıldığı süre bilinirdi yüksek yapılırdı. Hemen tüm bunlar terk edildi. Kısaca geleneksel yapılaşma geleneksel medeniyet unutuldu o yüzden daha oldukça bu çeşit afetlere maruz kalıyoruz. Yoksa Karadeniz’de hep seller olmuştur hep heyelanlar olmuştur fakat insanoğlu bunlardan uzak durduğu amacıyla bunlar felaket olmuyordu” diye açıkladı.