Kış devrinde tırtıl olarak topraktan çıkan ve ormanlar için kıymetli bir tehlike oluşturan çam kese böceklerinin popülasyonunda pik yılı periyodu yaşanıyor. Havanın ısınmasıyla 10-15 gün içinde yine toprağa inecek olan çam kese böcekleri, Anadolu’nun güney, batı ve kuzey kısımları, batı ve orta Karadeniz bölgesinin güney bölümlerinde yayılım gösteriyor. Çam kese böcekleri ülkede orman zararlısı böcekler ortasında en tehlikeli ve ağır görülen tiplerden biri.
BEŞ ÇABA YÖNTEMİ
Çam ağaçları üzerinde beyaz pamuksu tırtıl keseleriyle aslında bir kelebek tipi olan çam kesesi böcekleri, yayıldıkları ormanlarda ağaçların gelişimini durduruyor. Ağır görüldüğü ormanları kurumuş bir imgeye dönüştürebilen orman zararlısı çam kese böceklerine karşı Orman Genel Müdürlüğü’nce beş farklı uğraş metodu izleniyor.
ORMANLARI KURUTUYOR
Orman Genel Müdürlüğü yetkilileri, çam ağaçlarının kısımlarında görülen bu beyaz keselerin, çam kese böceği tırtılları tarafından örüldüğüne, tırtılların ağaçların ibreleri ile beslendiğine, ağaçlar kurumuş üzere görünse de yalnızca belirli bir periyot gelişimlerini yavaşlattığına dikkati çekti.
KESELERİ ÖZEL HAVUZLARA TOPLANIYOR
Orman Genel Müdürlüğü’nün çam kese böcekleriyle uğraşında birinci olarak orman vazifelileri tarafından bu böceklerin ağaçlarda oluşturdukları beyaz pamuksu görünümdeki keseleri toplanıyor ve ‘adacık’ ismi verilen özel havuzlar ile tel kafeslere koyuluyor. Böylelikle çam kese böceklerinin besin ayağı kesilirken, keselerde bulunan faydalı yırtıcı böcekler ise tabiata geri dönebiliyor. Havuzlardaki çam kese böcekleri imha ediliyor yahut ikinci formül olarak sinekler tarafından yenilerek yok ediliyor.
TERMİNATÖR BÖCEKLER GÖREVDE
Mücadelenin üçüncüncü ayağında ise terminatör böcekler kullanılıyor. Biyolojik gayret için 2022 yılında Orman Genel Müdürlüğü laboratuvarlarında 5 milyondan fazla üretilen terminatör böcekler ormanlara bırakıldı. Yaklaşık 5 yıl yaşayan böceklerin, yıllık ortalama 1000 adet çam kese böceğini imha ettiği belirtildi.
KIRMIZI ORMAN KARINCALARI
Dördüncü yolda ise ormanlardaki ‘doğal bekçiler’ olarak bilinen kırmızı orman karıncaları kullanılıyor. Çam kese böceği ile biyolojik uğraştaki en kıymetli silahlardan biri olarak gösterilen kırmızı onman karıncalarından bir koloninin, 4 hektar alanda yıllık ortalama 24 kilo ziyanlı böceği yok ettiği kaydedildi.
BÖCEKÇİL KUŞLAR İÇİN YUVA
Çam kese böceklerine karşı gayrette beşinci usul ise kuşlar. Kuşlar, çam kese böceklerinden kabuk böceklerine kadar ormanlara ziyan veren pek çok böceğin doğal düşmanı olarak gösteriliyor. Böcekçil kuşların ormanlarda daha rahat barınıp, biyolojik gayret yapması için Orman Genel Müdürlüğü gruplarınca ağaçlara yıllık ortalama 50 bin adet kuş yuvası asılıyor.
BU YIL PİK YILINI YAŞADI
Çam kese böceklerinin ‘çan eğrisi’ dedikleri formda kimi yıllar pik yaptığını ve bu yılın da pik yıllardan biri olduğunu söyleyen Antalya Orman Bölge Müdürü Vedat Dikici, “Bu tıp pik yıllarda ziyanını da en yüksek düzeyde görürüz. Kimi yıllar düşer, onunla çaba etmeye gerek yoktur, ‘zaten tabiatın kendisi dengesindedir’ diye bırakırız. Bu yıl biraz fazlaydı, kış mevsimi şayet yumuşak geçerse çam kese böceği biraz daha fazla oluyor. Bu da o yıllardan biri” dedi.
KİMYASAL YERİNE BİYOLOJİK MÜCADELE
Orman zararlılarına karşı artık kimyasal gayret yapılmadığına işaret eden Vedat Dikici, “Ormanlara muhakkak hiçbir kimyasal unsur atmıyoruz. Genelde biyolojik ve mekanik gayret yapıyoruz. Kimi yerlerde kese olan kısımları kesip havuzlar yahut kafeslerde topluyor ve imha ediyoruz. Kimilerini havuzlarda sinek yiyor. Ayrıyeten laboratuvarda bunları yiyen terminatör böcekler üretiyoruz. Bu formda biyolojik formüller uyguluyoruz” diye konuştu.
BU AY SORUN BİTİYOR
Çam kese böceğinin ziyan verdiği ormanlık alanların, bütün yaprakları yedikleri için neredeyse yanık alanlar üzere görünür duruma dönüştüğünü lisana getiren Dikici, “15 Mayıs sonrası onlar tekrar yeşerecek, ağaçları kurutmuyor fakat randıman kaybına neden oluyorlar. Biz de elimizden gelen çabayı yapıyoruz. Bu sene çok şikayet aldık. Çam ağacı olan her yerde görülüyor. İnsanlara da kaşıntı yapıyor, bilhassa alerji yaptığından rahatsız edici. Lakin artık toprağa iniyor. Bundan sonrası önümüzdeki 10-15 gün içinde bu aksilikleri görmeyeceğiz. Aralık sonlarına yanlışsız tekrar popülasyona bakacağız” dedi.