KOKLEAR MI? RETROKOKLEAR MI? (SUBJEKTİF AYIRICI TANI TESTLERİ)
Koklear ve retrokoklear patolojilerin ayırt edilmesinde kullanılan testler sübjektif ve objektif olarak ikiye ayrılır.Bu testler tanı koymaya yardımcı testlerdir. Tek başına değerlendirilemezler. Patolojinin yerini bulmaya yönelik testlerdir. Bunlar ABLB (alternate binaural loudness balance) , Tone Decay , SISI (short ıncrement sensıtıvıty ındex ) ve Bekesy testleridir.
ABLB (Alternate Binaural Loudness Balance)
ABLB bir recruitment testidir. Recruitment , hasarlı kokleada seslere karşı olan hassasiyetin artmasıdır. Yani sesin şiddet seviyesi (gürlük algısı) anormal bir artış göstermiş olur. ABLB testi yalnız unilateral işitme kayıplarında uygulanabilir. Normal kulak referans alınarak dengelemeler her iki kulak arasında aynı frekanslarda yapılır. Bilateral işitme kayıplarında MLB (monoaural loudness balance) testi kullanılır. MLB testinde dengelemeler aynı kulakta farklı frekanslarda yapılır. ABLB testinin uygulanması için iki kulağın saf ses işitme eşikleri arasında en az 30, en çok 50 db fark olmalıdır. İki kanallı klinik odyometre kullanılarak uygulanır . En iyi recruitment 4000 hz frekansında gözlenir ve sonuçlar laddergram grafiğinde gösterilir.
Normal kulak referans kulak olarak işitme kayıplı kulak ise değişken kulak olarak seçilir. Hastadan iki kulağında da aynı şiddette ses duyduğunda belirtmesi istenir. Referans kulağa 4000 hz de 20 dB SL uyaran verilir. Bu sırada değişken kulağa işitme eşiği seviyesinden başlanıp arttırılarak uyaran verilir. Hasta iki uyaranı eşitlediğinde referans kulağa 40 db SL uyaran verilip işlem tekrar edilir. Son olarak 60 db SL uyaran verilip hastadan sesleri tekrar eşitlemesi istenir. Alınan sonuçlar laddergramda işaretlenir.
a)Tam recruitment : Koklear patolojiye işaret eder.
b)Kısmi recruitment : Recruitment tam değildir. Fakat yoktur denilemeyecek kadar da az değildir. Bu durumda koklear patolojiye işaret eder.
c)Recruitment yok : Retrokoklear patolojiye işaret eder.
d)Derecruitment : Retrokoklear patolojiye işaret eder.
SISI ( Short Increment Sensitivity Index )
Koklear patolojili kulaklar küçük şiddet değişikliklerini normal ve retrokoklear patolojili kulaklara göre daha iyi ayırt etme hassasiyetine sahiptirler. Bu test de bir kişinin 20 db SL de 1 db lik artmayı ayırt etme yeteneğini ölçmek için oluşturulmuştur. 2000 hz ve üzeri frekanslarda uygulanmalıdır. Bu test koklear lezyonlar için spesifiktir.
Seçilen frekansta işitme eşiği üzerine 20 db eklenir. Alıştırma yapmak için bu yeni eşik üzerine 5 db eklenerek 5 atım yapılır. Hasta ses şiddeti değiştiğinde butona basar. Sonrasında işitme eşiği + 20db lik eşik üzerine 1 db eklenerek 5 atım verilir ve bu döngü 4 kez tekrar eder. Test toplam 20 tane 1 db lik atım verildiğinde biter. Her cevap %5 değerindedir.
a)%0 – %30 arası : Normal veya retrokoklear patolojiye işaret eder.
b)%30- %60 arası : Şüpheli ??? (Test tekrarına gidilebilir.)
c)%60 ve üzeri : Koklear patolojiye işaret eder.
TONE DECAY TESTİ
Tone Decay testi işitme sinirinin devamlı olarak verilen ses uyaranını ne kadar süreyle taşıdığını ölçmektedir. Anormal tone decay bulgusu retrokoklear patolojiye işaret eder. Tüm frekanslarda uygulanabilir. Saf ses işitme eşiği üzerine 5 db eklenerek hastaya 60 sn boyunca sürekli uyaran gönderilir. Hasta sesi duyduğu süre boyunca butona basmalıdır. Hasta uyaranı 60 saniye boyunca duyduğunda test biter. Eğer duymazsa uyaran 5 db artırılır ve işlem tekrar edilir. Uyaran toplamda 30 db artırıldığı halde hasta sesi duymazsa test sonlandırılır ve bu durum retrokoklear patolojiye işaret eder.
a)0 – 15 db : normal veya hafif koklear patoloji
b)15 – 30 db :orta veya şiddetli koklear patoloji
c)30 db ve üzeri : retrokoklear patoloji
BEKESY ODYOMETRESİ
Retrokoklear patolojilerde devamlı olarak verilen bir tona (sese) bir süre sonra adaptasyon çabuk gelişmesine rağmen, kesintili olarak verilen sese adaptasyon gelişmemesi prensibine dayanır. Hastaya bir buton verilir ve sesi duyduğu en düşük şiddet seviyesinde butona basması ve ses duyulmadığında bırakması istenir. Cevaplar sistem üzerine kaydedilir. 4 farklı şekil elde edilir.
TİP I : Kesikli ve sürekli uyaranların birbirlerini en fazla 10 dB’lik aralarla takip ettiği tiptir. Normal işitmede ve nedeni bilinmeyen sensörinöral işitme kaybında elde edilir.
TİP II : Koklear patoloji sonucu oluşan sensörinöral işitme kaybında görülür.
TİP III : Retrokoklear patolojiyi destekler.
TİP V : Koklear ve daha çok retrokoklear patolojide elde edilir.