ON BİRİNCİ NOTA
Bil ki, Kur’ân-ı Mu’cizü’l-Beyânın ifadesinde çok şefkat ve merhamet var. Çünkü, muhatapların ekserîsi, cumhur-u avamdır. Onların zihinleri basittir. Nazarları dahi dakik şeyleri görmediğinden, onların besâtet-i efkârını okşamak için, tekrarla, semâvat ve arzın yüzlerine yazılan âyetleri tekrar ediyor, o büyük harfleri kolaylıkla okutturuyor. Meselâ, semâvat ve arzın hilkati ve semâdan yağmurun yağdırılması ve arzın dirilmesi gibi bilbedâhe okunan ve görünen âyetleri ders veriyor. O huruf-u kebîre içinde küçük harflerle yazılan ince âyâta nazarı nadiren çevirir, tâ zahmet çekmesinler.
Hem üslûb-u Kur’ânîde öyle bir cezâlet ve selâset ve fıtrîlik var ki, güya Kur’ân bir hafızdır, kudret kalemiyle kâinat sayfalarında yazılan âyâtı okuyor. Güya Kur’ân, kâinat kitabının kıraatidir ve nizâmâtının tilâvetidir ve Nakkaş-ı Ezelînin şuûnâtını okuyor ve fiillerini yazıyor. Bu cezâlet-i beyaniyeyi görmek istersen, hüşyar ve müdakkik bir kalble, Sûre-i Amme ve قُلِ اللّٰهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ
“De ki: “Ey mülk ve hakimiyet sahibi Allah’ım!… ” Âl-i İmrân Sûresi, 26 ayeti) âyetleri gibi fermanları dinle.(Lem’alar, On Yedinci Lem’a)
Üstad Hazretleri, burada Allah’ın insanı kendine muhatap alıp konuşması ve ona anlayacağı dilden hitap etmesini rahmet ve şefkatin bir görüntüsü olduğunu dile getiriyor.
Kur’an insanlara basit ve herkesin anlayabileceği bir üslupla hitap ediyor. Bu da insana şefkat ve merhameti gösteriyor. Kur’an, Kelam kalemi ile yazılan beliğ ve tatlı bir hitaptır. Biz insanlara da burada bir metod bir ders öğretiliyor. Hitap ve tebliğimizi yaparken karşımızdaki insanın seviyesine ve anlayışına göre yapmalıyız.
Üstad Hazretleri, ”hüşyar ve müdakkik bir kalb” tabiri ile Kur’an’ı nasıl dinlememizi, kalbin ve aklın fıtratının geregini yapmasını anlatıyor. Kalb ve aklın vazifesini yapma noktasında uyanık olmalarından bahsediyor. Kalb ve akıl ruha aittir. Biri tetkik eder, araştırır, diğeri tasdik eder. Aklımız muhakemeyi, kalbimiz hissiyatı temsil eder. İnsan, Allah’ın en büyük ayeti.