Bugünlerde dünyanın farklı yerlerinden yeni sıcaklık rekorları geliyor sıklıkla.
Akdeniz ve Avrupa sıcak dalgası kıskacında.
Artan sıcaklıklara karşı otomobillerin, otobüslerin gazının ve klimalarının köklediğini gördükçe, aslında egzoslarından çıkanların dünyayı ısıttığının farkında olup olmadıklarını düşünüyor insan. Bir şekilde farkındalar ancak kent yaşamı gazı ve klimayı köklemeyi gerektiriyor. Kökleyerek boğuyoruz kendimizi, gezegeni de!
Ne çok şeyin farkında olmamız gerektiğini farkında mıyız? Farkındalıkların farkındalığı mı gerek?
Yoksa yeni bir yaşam paradigması mı?
Fransızca bir sözcük olan paradigmanın dilimizdeki karşılığını düşünerek yanıtlamalıyız bu soruyu. Bu karşılık “değerler dizisi.”
Farkında olmak yetiyor mu?
Özellikle iklim değişikliğinin bir tsunami gibi üstümüze doğru gelen etkileriyle baş edebilmek ve onları azaltabilmek için?
Biz farkında olsak ne olacak? Siyasetçiler ve politikacılar farkında mı, farkındaysa neden ormanları linyit sahası haline çevirmeye çalışıyor?
Muğla’dan linyit çıkartabilmek için ormanları kesme girişimlerine direnenlerin haberleri geliyor sıcak haberleriyle birlikte.
Linyit için ormanı feda etmek! Olacak şey değil!
Oysa kömürü durdurmak gerek nefes alabilmemiz için, iklimin değişimiyle yaşanmaz bir hale getirmemek için dünyayı.
İklim değişikliği ile ilgili herkesin temel referans kabul ettiği bilimsel komitenin son raporu da bunu söylüyor sekiz başlıkta (1):
- Metan gazını azalt
- Ormansızlaşmayı durdur
- Arazi kullanımına dikkat et
- Tarımsal uygulamaları beslenme alışkanlıklarını değiştir
- Rüzgâr ve güneş enerjisine geç
- Enerji verimliliğini esas al
- Kömür yakmayı durdur
- Her kararda iklimi öncele.
Kömürü durdurmadıkça ve kömür çıkarmak için çevreyi tahrip ettikçe çok daha kötü günler göreceğiz. Kömür çıkarmak amacıyla arazileri ve dağları madenciliğe hazırlamak için ormanı yok etmek gerekir. Kömür madenciliği toprağa ve suyu toksik maddelerin karışmasına neden olabilir. Kömür yandığında ortaya çıkan kükürt dioksit tehlikeli bir hava kirliliğine neden olur ve asit yağmurlarıyla toprağı ve suları kirletir. Kükürt dioksit yanında nitrojen oksitler ve cıva bileşikleri de kömür yakılmasıyla havaya karışır. Kömür tozu solunum sorunlarına neden olabilir. Dışarıda yığınlar halinde depolanan kömürün üzerine yağmur yağdığında, bu yığınlardan gelen su, arsenik ve kurşun gibi ağır metaller içerebilir ve toprağı ve suyu kirletebilir (2).
Madencilik faaliyetlerinde ormanların en çok kaybına altın ve kömür madenleri neden oluyor (3). Oysa gerçek maden o ağaçlar! Bizden daha olgun ve belki de daha yararlı!
Sıcak haberleri orman yangını haberleriyle karışıyor, sıradaki haber linyit çıkartabilmek için ormanları kesme girişimlerinden.
Sıcaktan kavruluyor şehir, uzaklarda bir ağaç daha kesiliyor.
Neyse ki direnenler var, paradigmayı değiştirebilmek için.
cevresagligi.org’da yayımlanan yazılardan kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir
Kaynaklar
- https://www.theguardian.com/environment/2023/mar/21/methane-to-food-waste-eight-ways-to-attempt-to-stay-within-15c?CMP=share_btn_tw
- https://www.theworldcounts.com/stories/coal-mining-effects-on-the-environment
- https://news.mongabay.com/2023/04/mining-may-contribute-to-deforestation-more-than-previously-thought-report-says/