2 yaþantý Ömür Diyorlar Buna Ayfer Tunç "Bitmez tükenmez bu dert, ömür diyorlar buna Bu gece mehtab gibi aþkým da bitse suda. Gönlüm uyusun sesinde, gel dokunma þuna Bu gece mehtab gibi aþkým da bitse suda" Beste: Selahattin Içli Güfte: Selim Aru Kürdilihicazkar
3 altkitap - yaþantý 1 Ömür Diyorlar Buna Ayfer Tunç Mayýs 2002 Yayýna Hazýrlayan: Yekta Kopan Düzelti: Deniz Karcý Tasarým: Faruk Ulay Tasarým Uygulama: Murat Gülsoy 2002 altkitap ve Ayfer Tunç Yapýtýn tüm yayýn haklarý saklýdýr. Tanýtým için yapýlacak kýsa alýntýlar dýþýnda yayýncýnýn izni olmaksýzýn hiçbir yolla çoðaltýlamaz.
4 Yazar Hakkýnda Ayfer Tunç 1964'te Adapazarý'nda doðdu. Ýstanbul Erenköy Kýz Lisesi'ni ve ÝÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. Edebiyat üzerine ilk yazýsýný 1983'de Edebiyat 81 dergisinde yayýmladý yýlýnda Cumhuriyet gazetesinin düzenlediði Yunus Nadi Öykü Armaðaný'na katýldý, Saklý adlý öyküsüyle birincilik ödülü kazandý. Ayný yýl ilk hikâye kitabý olan Saklý Cem Yayýnevi tarafýndan yayýmlandý yýlýnda gazeteciliðe baþladý. Sokak dergisinde, Güneþ ve Yeni Yüzyýl gazetelerinde çalýþtý yýlýnda ilk romaný Kapak Kýzý Simavi Yayýnlarý tarafýndan yayýmlandý yýlýnda Oya Ayman'la birlikte yaptýðý bir gazetecilik çalýþmasý olan Ýkiyüzlü Cinsellik adlý araþtýrma kitabý Altýn Kitaplar'dan çýktý. 1996'da Maðara Arkadaþlarý, 2000'de Aziz Bey Hadisesi adlý öykü kitaplarý da Yapý Kredi Yayýnlarý tarafýndan yayýmlandý yýlýnda, 70 li yýllardaki hayatýmýzý anlattýðý, ilgi gören kitabý Bir Maniniz Yoksa Annemler Size Gelecek, önce altkitap ta ardýndan Yapý Kredi Yayýnlarý tarafýndan yayýmlandý. Tunç, 94.9 Açýk Radyo da yayýnlanan Ubor-Metenga adlý bir edebiyat programýnýn yapýmcýlarý arasýnda. Kitap-lýk ve Hayalet Gemi dergilerinde yazmayý sürdürüyor.
5 Önsöz - Yekta Kopan i Özür dileriz Cesi demek için geç mi kaldýk? Yekta Kopan Çocukluktan ergenliðe geçtiðim yýllarda en çok, okuldan sonra ya da hafta sonlarýnda, Ankara'nýn Tunalýhilmi caddesinde sevdiðim birkaç arkadaþýmla birlikte geçirdiðim anlardan keyif alýrdým. Cadde boyunca bir aþaðý bir yukarý yürürdük. Her gün Hürriyet'in seri ilanlarýný neredeyse ezberleyen Yusuf'un gazete büfesinde soluklanýr ve gazeteleri, dergileri (özellikle yabancý dergileri) karýþtýrmamýza ses çýkarmadýðý için ne bulursak okurduk. Levni Kitapevinde Maoist bir örgüte üye olduðu için bir süre "içeride yattýðýný" sonradan öðrendiðimiz Murat aðabey Þolohov'u, 1968 yýlýnda Amsterdam'da olmanýn ne demek olduðunu öðretmekten keyif alan Ömer aðabey de King Crimson'u anlatýrdý. Harçlýklarýmýzý ne kadar biriktirsek de almaya gücümüzün yetmediði plaklarýn kapaklarýna hafýzamýza kazýmak için uzun uzun bakar, ucuz olduðundan Yazko yayýnlarýnýn cep boyutundaki kitaplarýný tercih ederdik. Subora kýrtasiyecisindeki ciltli defterlere her seferinde ciddi bir alýcý edasýyla bakar, asla bir þey almadýðýmýz halde "Gençler, bir de bunlara bakýn," diyen ve yýllar sonra ayný ses tonuna sahip oðlundan "görevinin baþýnda öldüðünü" öðreneceðimiz kasadaki amcaya sevgiyle gülümserdik. Sonra da Ankara'nýn en taze leblebisini satan Emek'ten aldýðýmýz kuruyemiþleri ceplerimize doldurup Kuðulu Park'ýn içindeki çay bahçesine yollanýrdýk. Parkýn giriþine gelmeden Bimbo hamburgere ve Kýtýr Piliç'e yutkunarak bakar ama birine paramýz yetmediðinden öbürüne ise o kadar sigara dumanlý bir ortamda bira içerken evdekilerden biri tarafýndan görülmek korkusundan giremezdik. Onbir oniki yaþýnda olmasýna karþýn elleri buruþ buruþ olan simitçi Muhammed'in susamlý ya da koz helvalarýndan birini aramýzda paylaþtýrdýktan sonra parkýn giriþinde "seyyara çýkan" okul arkadaþýmýz Gökhan'ýn yanýna uðrardýk. Ailesinin parasal durumunun iyi olmasýna karþýn çocuk yaþta kendi
6 Önsöz - Yekta Kopan ii paramý kendim kazanacaðým diye tutturan Gökhan, bizi görünce tezgahý bir süreliðine de olsa býrakacak birilerini görmenin keyfiyle el sallardý. O koþar adýmla tuvalete giderken biz de mevsimine göre kazak, gömlek, çorap, terlik, tükenmez kalem, tezgahta ne mal varsa onu satmaya çalýþýrdýk. Parka her girdiðimizde nasýl olduðunu anlamadan satýn almýþ olduðumuz "Gökhan Ticaret mallarý" ellerimizde olurdu. Elimizde kalan koz helva parçalarýný kuðularla ördeklere her atýþýmýzda, iyi bir þey mi kötü bir þey mi yaptýðýmýzý tartýþýrdýk: "Ya helvadaki þeker gagalarýný birbirine yapýþtýrýrsa?" Çay bahçesindeki bütün garsonlar tanýrdý bizi. Saatler boyu oturur, çay üstüne çay içer, saðda solda tanýdýk bir olma tehlikesinden çekinerek masa altýna zulalayarak sigara tüttürür, yoldan geçen arkadaþlarý masamýza davet ederdik. Ankara Seyranbaðlarý Huzurevinde ömrünün son günlerini geçirmekte olan þair Enver Gökçe'yi ziyarete gittiðimizde hemþireler tarafýndan nasýl kapýdan kovulduðumuzu anlatýrdýk, o üzüntü anýnda yanýmýzda olmayanlara. Bir gün trene atlayýp Ýstanbul'a gitmenin, Edip Cansever ve Cemal Süreya ile tanýþmanýn planlarýný yapardýk. Seyrettiðimiz filmler, okuduðumuz kitaplar, dinlediðimiz þarkýlar üstüne ahkam kesmelerimizle uzayan sohbetlerimiz havanýn kararmasýna kadar sürerdi çoðu zaman. Ama kimi zaman sohbet eden deðil, dinleyen konumuna geçerdik. Çünkü masamýz davetsiz bir misafiri aðýrlamak zorunda kalýrdý: Cesi. Köþeli çenesi, sert elmacýk kemikleri, kýsýk bakan gözleri, seyrek sakallarý, geriye doðru taradýðý saçlarý, yaz kýþ üstünden çýkarmadýðý kollarý kesik t-shirt'ü, zaten oldukça iri görünen pazýlarýný daha da güçlendirmek için elinden düþürmediði yayý, paramparça olmasýna karþýn asla boyasýz görmediðimiz askeri botlarýyla beklenmedik bir anda çýkýp gelirdi Cesi. Hemen çayýný söylerdik ve o güne kadar duymadýðýmýz yeni bir hikâyesini dinlemeye baþlardýk: Kimi zaman Paris'e götürmek üzere Adana Ýncirlik Üssünden kendisine verilen çok önemli bir çantayý ne güçlüklere karþýn hedefe ulaþtýrdýðýný anlatýrdý, kimi zaman da arka mahalledeki kýzlarýn namuslarýna dadanan itlere nasýl derslerini verdiðini. Cesi'nin maceralarýnda ülke, dil, din, ýrk ayrýmý yoktu. Tek bir koþul vardý; Cesi'nin akýl almaz bir kahramanlýk yapmasý. Paraþütsüz uçaktan atlar, tek baþýna otuz kiþinin arasýna dalar, yüzüðüne yerleþtirdiði fotoðraf makinesiyle haydutlarýn maskesini düþürür, kulaðý iyi duymayan yaþlý bir teyzeye kendi elleriyle özel bir dinleme cihazý yapardý. Ne nerede yaþadýðýný öðrenebildik, ne de sessizce ortadan kaybolduðunda baþýna neler geldiðini.
7 Önsöz - Yekta Kopan iii Ne zaman defterimin boþ sayfalarýndan biriyle yüz yüze kalsam, o tarihlerde bizim için sadece bir alay konusu olan Cesi'nin hikâyesini yazmak isterim. Ama ilkgençliðimin gerçekleri, kendi dünyasýnýn tartýþýlmaz kahramaný olan bu adamýn gerçekliði ve yazýnýn gerçekliði arasýnda sýkýþýp kalýr ve Cesi'nin naif maceralarýný bir türlü yazýya dökemem. Ayfer Tunç'un "Ömür Diyorlar Buna" adýný verdiði kitabýndaki metinleri okuduðumda, ister istemez bir kere daha Cesi'yi düþündüm. Tunç, týpký romaný "Kapak Kýzý", hikâye kitaplarý "Maðara Arkadaþlarý" ile "Aziz Bey Hadisesi" ve yaþam üstüne bir anlatýsý olan "Bir Maniniz Yoksa Annemler Size Gelecek"de olduðu gibi hayat üstüne, insan üstüne, içeriden kayýtlar tutmaya devam ediyor bu yapýtýnda da. Kadýnlar var bu metinlerde, çocuklar var, ünlüler var... Toplum içindeki konumlarý, dinleri, dilleri, varoluþu algýlayýþlarý, yaþama bakýþlarý ne olursa olsun insanlar var. Kimi zaman bir gazetecinin kimi zaman bir kurmaca yazarýnýn kurgu anlayýþýyla hikâyelerini okuduðumuz 'gerçek insanlar'. Bana sadece Cesi'nin deðil, gazeteci Yusuf'un, Kýrtasiyeci amcanýn, Maoist Murat aðabeyin, gönlü Amsterdam'da kalmýþ Ömer aðabeyin, yaþlý çocuk Muhammed'in, Gökhan Ticaret'in, Enver Gökçe'nin ve belki de en önemlisi kendi gençliðimin hikâyelerinin deðerini hatýrlatan ve Ayfer Tunç'un büyüleyici anlatýmý, usta kurgularý, kusursuz Türkçe'siyle karþýmýza çýkan 'gerçek insanlar'. Biz senin hikâyelerinle hep alay ettik, senin saatler boyunca yorulmadan anlattýðýn maceralara gülüp geçtik Cesi. Þimdi Ayfer Tunç'un satýrlarýnda Fatma Bayraþevski'yi, Þapkacý Arlet'i, Aylin Iþýk'ý, Nil Göncü'yü, Efsun'u, Çarli'yi, Nâzýmsever ilkokul öðrencisini, Yusuf Atýlgan'ý, Mîna Urgan'ý, Hüseyin Rahmi'yi, Zeki Müren'i okurken hepimiz kendi yaþamlarýmýzýn unutulmuþ insanlarýna þapka çýkaracaðýz. Bu kitabýn büyülü dünyasýnda yaptýðýmýz yolculuktan sonra biz okurlar kendi yaþamlarýmýzýn 'gerçek insanlarý'na saygý duruþunda bulunacaðýz. Hepimiz o insanlarýn hikâyelerini anlatacak, yazacak ve giderek belleksizleþen bir toplumu kendi belleklerimizin derinliklerinden gelen seslerle sarsacaðýz. Yoksa özür dileriz Cesi demek için geç mi kaldýk?
8 ÝÇÝNDEKÝLER I. Beþ Kadýn 1 Biliyor musun ki iyi yaþanmýþ hayat bir hazinedir... 2 Þapkacý Arlet 12 Bir aktris -artýk deðil 28 Neonlar 42 Kara, derin bir Kuyu 50 II. Ýki Çocuk 55 Çarli 56 Nâzýmsever küçük komünistin hikâyesi 62 III. Dört Ünlü 66 Yaratýcýmýz Yusuf 67 Dinozor hep dinozor kalacak 71 "Kedilerimi iyi doyurunuz!" 77 "Mesut Bahtiyar'dan þarkýlar dinlediniz." 81
9 1 I. Beþ Kadýn Biliyor musun ki iyi yaþanmýþ hayat bir hazinedir... Þapkacý Arlet Bir aktris -artýk deðil Neonlar Bir Kara Derin Kuyu
10 2 Biliyor musun ki iyi yaþanmýþ hayat bir hazinedir... Rusya'da yaþanan "prova revülasyon"un çalkantýsý henüz durulmamýþken; Baltýk'la Karadeniz arasýndaki uçsuz bucaksýz topraklar karlarla kaplýyken; Ren geyikleri ve mavi gözlü Sibirya kurtlarý kürk paltolu, kalpaklý beylerin kýzaklarýný çekerken; basit köy meyhanelerinde, Çehov'un öykülerinden çýkýp gelen kavruk ve çelimsiz köylüler ardý ardýna votka kadehlerini boþaltýrlarken; Polonya'nýn kocaman çiftlik evlerinde, borularý odadan odaya dolaþan, üstü iþlemeli, dev çini sobalar çýtýrdarken; aristokrat salonlarda üniformalý hizmetliler her sabah parlatýlan semaverleri akþam çayý için gümüþ tepsilerde getirirlerken; aristokrat ailelerin güzel ve iyi eðitilmiþ kýzlarý kabarýk etekleriyle piyano eþliðinde Polka çalýþýrlarken; 1905 yýlýnda, yüzyýllardýr bu topraklarda yaþayan Litvanya Türkleri'nden Bayraþevski ailesinin büyük ve görkemli çiftlik evinde, altýncý çocuk yedi aylýk doðdu. Minsk, Petograd, Moskova, Kiev, Varþova heyecanlýydý. Devrim provasýnýn yankýsý hafiflemiþse de, içten içe sürmekteydi. Yedi aylýk doðan altýncý çocuk bir kýzdý. Adýný Fatma koydular. Uzun olacaðýný sanmadýðý ömrünün hayli ileri bir aþamasýnda "Herkesin bir masalý vardýr, doðunca baþlar, sürer, sürer..." diye özetlemiþti hayat denen uzun yolu. Onun masalý çok uzun sürdü. Litvanya Krallýðý'nýn payitahtý Minsk yakýnlarýndaki Volkovisk'te noterlik yapan baba Bayraþevski varlýklý bir adamdý. Aydýndý, çocuklarýna düþkündü, onlarý çok severdi, mutlu olsunlar isterdi. Fatma beþ kardeþiyle çok mutlu bir çocukluk yaþadý. Uzun ömrünün her dönemecinde korkuya kapýlmýþ olan Fatma, uzun masalýnýn sonuna yaklaþýrken arkasýna baktýðýnda, boþuna korkmuþ olduðunu gördü. Mutlu yaþamýþtý.
11 Ömür Diyorlar Buna - Ayfer Tunç 3 Ne güzel geçmiþti çocukluðu Volkovisk'in hemen dýþýndaki çiftliklerinde. Bahçede kocaman aðaçlar, salýncaklar, geniþ arazilerinin içinde küçük doðal havuzlar, bahçede çeþit çeþit hayvanlar... Litvanya Türkleri Müslüman olduklarý için domuz yemezlerdi. Bu yüzden kaz beslerlerdi çiftliklerinde. Fatma atlara tutulmadan önce kazlarýn peþinden koþardý, çok küçüktü, düþe kalka yürüyordu, kazlarýn gagalarý gibi sarý saçlarý vardý, hep beyaz giydirirlerdi ona. Mutlu
12 Ömür Diyorlar Buna - Ayfer Tunç 4 insanlarýn yaþadýðý kalabalýk çiftlikte, hemen her gün bir kaz kesilir, ciðerinden kaz ciðeri ezmesi yapýlýr, yemeklerde kullanýlan hafif ve lezzetli yaðý kavanozlarda saklanýrdý. Tavuklar, ördekler, kediler, köpekler, inekler bu büyük çiftliði doðanýn bir parçasý kýlýyordu. Baba Bayraþevski ve oðullarý atlara meraklýydýlar. Çiftliklerinin hatýrý sayýlýr büyüklükteki harasýnda yetiþtirirler, bazýlarýnýn ünü Minsk'e kadar ulaþan atlarýnýn güzelliðiyle övünürlerdi. Fatma kazlarýn peþinden koþarak oynamaktan vazgeçecek kadar büyüdüðünde, büyük aðabeyine her gün yalvarýrdý: - Aðabeyciðim, ne olur ben de ata bineyim. - Daha çok küçüksün Fatma, biraz büyü. - Ne kadar daha büyüyeceðim? - Boyun burama gelinceye kadar büyüyeceksin. Belini gösterirdi, uzun bacaklarýna dizlerine kadar gelen deri çizmeler giymiþ olan yakýþýklý aðabeyi, sonra bir koluyla Fatma'yý kavradýðý gibi atýnýn terkisine alýr ve Volkovisk'in kýrlarýnda dörtnala sürerdi. Taze bir rüzgar geçerdi Fatma'nýn yüzünden. Ýçindeki coþkunun mutluluk olduðunu bilemeyecek kadar küçüktü. Fatma büyüdü, uzun boylu güzel bir kýz çocuðu oldu, boyu aðabeyinin belini bile geçti. - Büyüdüm artýk aðabeyciðim, dedi bir gün. - Bakayým? Yan yana durdular aðabeyiyle, yakýþýklý aðabey baktý, Fatma gerçekten büyümüþtü, üstelik güçlü görünüyordu. Haradan bir at getirdi, fazla yaklaþtýrmazlardý Fatma'yý haraya küçükken. O evin en küçüðüydü, üstelik yedi aylýk doðanýydý, ona bir þey olacak diye korkardý herkes. Aðabey kýzýl renkli, aðzýndan buharlar çýkan atýn saðrýsýný okþayarak, - Bu senin atýn olsun, dedi. Her akþam ona git, okþa, konuþ, þeker ver. Onu sev, at senin arkadaþýn, dostun olsun. Fatma atýný çok sevdi. Atýný sevdiði kadar bütün hayvanlarý çok sevdi. Hep bir hayvan besledi uzun ömrünün çeþitli dönemlerinde. Ýnsanlarý da çok sevdi, hep insanlarýn içinde olmak istedi, oldu. Volkovisk o sýralarda bir Polonya þehriydi, ama Polonya Ruslarýn egemenliði altýndaydý. Bu yüzden Rusça konuþmak çok doðaldý, zaten okullarda, çarþýda, pazarda Lehçe de, Rusça da konuþuluyordu.
13 Ömür Diyorlar Buna - Ayfer Tunç 5 Bayraþevski ailesi evde Lehçe konuþuyordu. Fatma anne babasýyla, çiftliðin çalýþanlarýyla, aðabeyleriyle, ablalarýyla Lehçe; þehirde kimi zaman Rusça, kimi zaman Lehçe konuþup anlaþýyor, çok dilli bir hayatýn içine doðru gittiðini henüz bilmiyordu. Volkovisk'te yaþayan çok Alman vardý, yakýn komþularýndan biri çok çocuklu, varlýklý, kalabalýk bir Alman aileydi. Fatma onlarýn çocuklarýyla arkadaþtý. Biraz kaba saba insanlardý, dilleri de öyleydi, ama çocukluk arkadaþlarý kýymetlidir, Fatma onlarýn kaba sabalýklarýnýn farkýna bile varmýyordu. Yalnýz komþularýnýn kaba sabalýklarýnýn deðil, onlarla gayet iyi Almanca konuþup anlaþtýðýnýn da farkýna varmýyordu. Noter baba Bayraþevski aristokrat sayýlmasa bile, saygýdeðer bir adamdý, aristokrat dostlarý vardý. Çocuklarýnýn eðitimine çok önem verirdi. Aristokratlar çocuklarýný halk okullarýna göndermezler, temel eðitim için seçkin mürebbiyeler tutarlar, çocuklarý dokuz yaþýna gelince de koleje gönderirlerdi. Baba Bayraþevski de dört kýzýný yetiþtirsin, hepsi zarif birer hanýmefendi olsun diye, kýzlarýna bir mürebbiye tutmuþtu. Fatma, bir Rus albayýn dul eþinden Fransýzca öðrenmeye baþlamadan önce, Lehçe'yi, Rusça'yý, Almanca'yý sular seller gibi konuþuyor, okumayý öðrendikçe bu dillerde okuduðu kitaplarýn sayýsý artýyordu. Zarif mürebbiyesi ile birlikte Fransýzca'ya baþladý, öðrenmesi uzun sürmedi. Dokuz yaþýna geldiðinde koleje baþladý. Kolejde Rusça'sý iyice güçlendi. Rus edebiyatýný okuyabiliyor, gayet güzel yazýyordu. Polonyalýlar Katolik'tiler. Okullarýnda Latince temel dersti. Fatma ister istemez Latince de öðrendi. Koleji bitirmesine yakýn bir gün konuþabildiði, okuyup yazabildiði dilleri saydýðýnda kendi de þaþýrdý: Lehçe, Rusça, Almanca, Fransýzca, Latince... Üstelik bunlarý öðrenmek için fazla çaba göstermesi de gerekmemiþti. Zarif mürebbiyesi dört kýz kardeþe sadece Fransýzca'yý deðil, güzel konuþmayý, zarif ve güzel olmayý, salon danslarýný da öðretmiþti. Fatma dans etmeyi çok seviyordu, daha çok küçükken, kavalyeleri sadece aðabeyleri iken, onlarýnda kollarýnda döndükçe bile dans etmenin hazzýný tadýyor, hayatý daha da seviyordu. Ýyi dans etmesinin ödülünü, uzun yýllar sonra Cumhuriyet Ankara'sýnda alacaðýný da bilmiyordu henüz. Fatma uzun ömründe neler göreceðini hiç bilmiyordu, biri anlatsa, hayatýnda akla hayale gelmez neler olacak dese, inanmazdý.
14 Ömür Diyorlar Buna - Ayfer Tunç 6 Ýnanamazdý da, çünkü sakin ve sevimli þehri Volkovisk'te olaðanüstü bir þey olmuyordu ki hiç. Hayat kendi ritüeli içinde, aðýr bir ritimle akýp gidiyor, insanlar çoluk çocuða karýþýyor, yaþlanýp ölüyorlardý. Hepsi buydu. Derken "prova revolüsyon" deðil, düpedüz "revülasyon" oldu. Ekim Devrimi, Çar öldürülmüþtü. Korku içindeki aristokratlar, Lenin diye bir adamýn adýný duydular, öðrendiler. Ama Bayraþevski ailesi o coðrafyada yaþayanlarýn kaderini deðiþtiren bu büyük tarihi olaydan pek etkilenmemiþti. Noter baba iþini gücünü henüz sürdürüyordu. Çini sobalar çýtýrdayarak yanýyor, çiftliðin kazlarý akþam yemeklerini süslüyor, haftada birkaç gece yüksek tavanlý salonlarda danslar ediliyordu. Fatma'yý gördükçe atý sevinçle kiþniyor, semaverler her akþamüstü týkýrdýyor, kokulu çaylar incecik porselen fincanlara doluyordu. Ama bir gün Almanlarýn Birinci Dünya Savaþýný baþlattýðýný duydular. Baþlangýçta fazla endiþelenmemiþlerdi, kendilerine deðmeden gelir geçer sanýyorlardý. Oysa, uzun ve görkemli masalýn ilk dönemeciydi bu. Önce Alman komþularýndan koptular, þehrin huzuru kaçtý. Erkekler cepheye çaðrýldýlar. Bayraþevski ailesi için acýlý ve korkulu bir bekleyiþ baþladý. Fatma'nýn aðabeyleri de savaþa gittiler. Taþlar yerinden oynamýþtý. Aile daðýlmaya yüz tutuyordu. Aile korkuyordu. Savaþtan önce Fatma'nýn üç ablasý evlenmiþlerdi. Ýki abla Azeri Türkleri ile bir abla da bir Çeçen'le. Yüzyýllardýr Baltýk yakýnlarýndaki topraklarda yaþayan Bayraþevski ailesi, -yani anne ve baba Bayraþevski ile Fatma- savaþtan kaçtý, Azerbaycan'a gitti. Kýzlarýnýn yanýna. Fatma'nýn Azeri Türkçesi ile ilk karþýlaþmasý burada oldu. Her ne kadar Türk kökenli olsalar da Türkçe bilmiyorlar ve konuþmuyorlardý, ama ablalar Azeri kocalarýnýn sayesinde konuþur, anlaþýr olmuþlardý. Fatma'nýn ilk dikkatini çeken iki kelime oldu. Azeriler "Allahaþkýna" yerine "men ölüm" diyorlardý, Fatma'nýn Litvanya Türkleri'nden olan iki ablasý da çarþýda pazarda "men ölüm" diyorlardý artýk, týpký Azeriler gibi. Ama Fatma yurduna, þehrine döneceðine inanýyor ve bu dili öðrenmemekte ýsrar ediyordu. Bilmiyordu ki, ömrünün en uzun döneminde bu dil, Türkçe, ana dili olacak, ömrü boyunca en çok bu dille konuþacak...
15 Ömür Diyorlar Buna - Ayfer Tunç 7 Ýki aðabey savaþtan dönmeyi baþardý. Aile üyeleri doðduklarý topraklara, evlerine döndüler, Volkovisk'e, Polonya'ya. Fatma yurdunu özlemiþti, yurdunun yýldýzlarýný ve göðünü. En çok da atýný özlemiþti. Ama atý ölmüþtü. Atýnýn ölümünün acýsýný unutturan þey, bir aþk oldu. Fatma bir toplulukta Kafkas kökenli bir Türk olan Cemalettin ile tanýþmýþtý. Cemalettin Prag Üniversitesi'nde harita mühendisliði okumuþtu, yakýþýklý, görgülü, kültürlü bir gençti. Babasýnýn tam istediði gibi bir damattý. Evlendiler, iki oðullarý oldu. Hayat güzeldi, masalýn ilk keskin dönemeci atlatýlmýþtý, önlerinde mutlu bir gelecek olduðuna inanýyorlardý. Baba Bayraþevski'nin ölümü bile bu inancý sarsmadý. Çünkü artýk yaþlanmýþ olan babanýn ölmesi doðaldý, üstelik onun da mutlu bir hayatý olmuþtu. Ancak uzun ve görkemli masalýn ikinci dönemecinin çok daha sert, uzun ve trajik olacaðýný henüz bilmiyorlardý. Almanlar yine saldýrdýlar. Fatma'nýn yaþadýðý coðrafya bu defa Hitler'i tanýyor, "Heil Hitler!" ünlemi giderek artan bir þiddette duyuluyordu. Cemalettin henüz tam anlamýyla baþlamamýþ olan savaþýn kan ve kin kokusunu çok çabuk duydu. Fatma'yý karþýsýna aldý. - Bak Fatma, dedi. Bu savaþ çok uzun sürecek. Macaristan düþecek, Polonya da düþecek. Beni ya Sibirya'ya sürecekler, ya kurþuna dizecekler. Fatma'nýn yüreði titredi. Kocasýna inanmak istemedi. Bunun da birinci savaþ gibi yara almadan geçeceðini sanýyor, bu sýkýntýlý günleri atlatýr atlatmaz her þeyin yoluna gireceðini düþünüyordu. Ne de olsa yine savaþa gitmiþ olan aðabeylerinden mektup geliyordu, üstelik öyle korkunç þeyler yazmýyorlardý. - Kurþuna mý dizecekler? diye sordu Fatma, her þeyin düzeleceðine dair inancý sarsýlýnca. - Gel, Türkiye'ye gidelim, dedi Cemalettin. Orada yeni bir cumhuriyet var. Fatma baþka bir lehçeye ait olsa da, iki Türkçe kelime hatýrladý: "Men ölüm". - Peki, gidelim, dedi. Bir Ýtalyan gemisine bindiler. Ýki çocuklarý ve Fatma'nýn annesiyle birlikte. Romanya kýyýlarýndan geçerek Ýstanbul'a vardýklarýnda tarih 27
16 Ömür Diyorlar Buna - Ayfer Tunç 8 aðustos 1938 idi. Atatürk çok hastaydý. Ýki ay sonra onlar da gözyaþlarý içinde Atatürk'ün cenaze törenine katýlacaklarýný bilmiyorlardý. Onlar için Atatürk heyecan verici, hayranlýk duyduklarý bir isimdi. Cemalettin'in mesleði yaþayacaklarý þehri belirlemiþti: Ankara. Taze cumhuriyetin taze baþkenti. Henüz köy, henüz acemi, henüz naif þehir. Yeniþehir'de bir ev tuttular, yerleþtiler. Fatma Türkçe bilmiyordu. Henüz. Ýki aðabeyinin savaþtan dönemeyeceklerini bilmiyordu. Henüz. Cemalettin Türkiye'ye gidelim derken, genç cumhuriyetin yetiþmiþ insan ihtiyacýný bilerek baþvuruda bulunmuþtu. Genç cumhuriyet de heyecanla davet etmiþti onu ve ailesini. Maden Tetkik Arama- Etibank'ta harita mühendisi olarak iþe baþladý. Sýradan bir mühendislik deðildi Cemalettin yaptýðý. Bu genç cumhuriyete baðlýlýkla kollarý sývamýþ ve Etibank'ýn ilk maden haritalarýný çýkarmýþtý. O ilk haritalarda Cemalettin'in attýðý imza kaldý: Cemalettin Konuk. Ankara'ya yerleþtikten sonra, Türk vatandaþý olmuþ, kendine ve ailesine yeni, Türkçe bir soyadý almýþtý. Oysa oradaki ömürleri konukluðu geçti; ev sahibi, yerli oldular. Yeni yurdun dilini ilk öðrenen Fatma'nýn beþ yaþýndaki küçük oðlu oldu. Komþularý doktorun kendi yaþýndaki oðluyla arkadaþtý. Türkçe'yi hemen kapmýþtý ondan. Cemalettin'in öðrenmesi, kökeni gereði hiç zor olmamýþtý. Fatma ise Azerbaycan'dan döndükten ve Cemalettin'e âþýk olduktan sonra, Varþova'da Þark Derneði'nde bir Türk'ün verdiði Türkçe derslerine birkaç ay devam etmiþ, ama sonra asmýþ, üstünde durmamýþtý. Bir gün gelip de bu dili öðrenmesi gerektiði hiç aklýna gelmemiþti. Sadece kulak dolgunluðu vardý, ama yetmiyordu. Bu dili daha hýzlý, daha iyi nasýl öðrenirim diye düþündü ve önce düzenli olarak Ulus gazetesi almaya baþladý. Birkaç ay sonra da daktilo kursuna yazýldý. Birçok þey gibi daktilo öðrenmesinin de bir gün gelip ona ekmek parasý kazandýracaðýný bilmiyordu. Masalýn baþýnda dediðim gibi, biri Fatma'ya hayatýnda neler neler olacak dese, inanmazdý. Daktilo kursunda Türkçe'den baþka dil bilen yoktu. Bütün Ankara'da bile bilen var sayýlmazdý. Dost canlýsý Fatma, arkadaþlarýyla konuþa konuþa, kursu bitirmesine daha zaman varken on parmak daktilo -üstelik Türkçe- yazabiliyor, doðma büyüme Ankaralý gibi olmasa da, bayaðý iyi Türkçe konuþuyordu. Kurs bitince Fatma uðraþsýz kaldý. Ýki çocuðunu yetiþtiriyor,
17 9 annesiyle ilgileniyor, ama yine de çok boþ vakti kalýyordu. Tez canlý, hareketli, durduðu yerde duramayan bir kadýndý. Ýngilizce öðrenmeye karar verdi. Amerikan kursuna yazýldý. Fatma'nýn Ýngilizce öðrenmesi hiç zor olmadý. Bütün bu dillerle oynaþabiliyor ama ömrünün en uzun bölümünde kullanacaðý dili, Türkçe'yi, yabancý bir gramer yapýsý ve vurguyla, aksanlý kullanýyordu: "Biliyor musunuz ki, iyi yaþanmýþ hayat bir hazinedir?" Taze cumhuriyetin el üstünde tutulan, meslek sahibi insanlarýndan oluþan seçkin bir topluluðunun içindeydiler. Karpiç'te akþam yemekleri yediler, cumhuriyeti "yapanlarla" birlikte güzel geceler geçirdiler, balolara katýldýlar. Fatma bu balolarda doyasýya dans ederken hem yüksek tavanlý salonlardaki danslarý, yurdunu özledi, özlediðini çok çabuk unutmak istedi. Bütün balolarýn en iyi dans eden kadýný oldu. Her zaman. Annesinin ölümü onu biraz sarstýysa da mutlu bir hayatý vardý, annesinin hayatýn tadýný çýkaracak kadar uzun ve mutlu yaþadýðýný düþünüp avundu. Bayraþevski ailesinin yedi aylýk doðan altýncý çocuðu Fatma hep þöyle düþünmüþ, ama kimseye söylememiþti: "Ben yedi aylýk doðdum, demek ki ömrüm kýsa olacak..." Bu saplantý yüzünden iki oðlunu yetiþtirirken bir gün onlarýn annesiz kalabileceklerini düþünüyor ve ikisine de yemek yapmayý, kendine bakmayý öðretiyordu. Oysa yanýlýyordu. Allah ona uzun ve renkli bir ömür vermiþ, ama ilk aþký, kocasý Cemalettin'den esirgemiþti. Ankaralý olalý daha on seneyi bile bulmamýþken Cemalettin'in ileri derecede kanser olduðu ortaya çýktý, kýsa süre içinde öldü. Fatma doðduðu topraklardan çok uzaktaydý. Ýki küçük çocuðu vardý. Ýki aðabeyi savaþta ölmüþtü. Ablalarý ondan kilometrelerce uzaktaydýlar, mektuplarý bile birkaç ayda bir geliyordu. Fatma kendini tam anlamýyla yerlisi hissetmediði topraklarda iki çocuðuyla yapayalnýzdý. Kocasýnýn defnedildiðinin ertesi günü Nafýa Vekilinin müsteþarý ona baþsaðlýðýna geldi. Biraz oturduktan sonra bir kaðýt uzattý. - Þu istidayý imzalayýnýz, dedi. Benim daktilom olarak vazifeye baþlayacaksýnýz. Fatma itiraz etti. Acýsý henüz çok tazeydi.
18 10 - Yapamam, dedi. Periþan haldeyim. - Siz imzalayýnýz yeter, dedi müsteþar. Raporlu olacaksýnýz, vazifeye bir ay sonra baþlayacaksýnýz. Atlarla, kazlarla, Polka ve valslarla, þýk elbiseler, semaverler, hizmetlilerle geçeceðini sandýðý, görkemli bir hayatýn içine doðmuþ olan Fatma için böylece yeni bir hayat baþladý. Basit, sýkýcý, özelliksiz bir bürokrasi hayatý. Sabahýn köründe mesai, üstü camlý çelik masalar, kocaman daktilolar, amirler, memurlar, öðle tatilleri... Akþam beþte daireden çýktýðý gibi evine koþuyordu. Ama birkaç yýl sonra hayatýnýn akýþýnýn yine deðiþeceðini bilmiyordu. Soðuk savaþ dönemiydi. Ýki kutuplu dünyanýn üzerinde hep sýcaða dönüþmesinden korkulan bir savaþ tehdidi... Bir gün Nafýa Vekaletinde memurlara bilgi formu daðýtýp doldurmalarýný istediler. Fatma'nýn caný sýkýlýyordu, iþ güç yoktu pek. Adýný, soyadýný, þunu bunu yazdýktan sonra, bildiðiniz yabancý diller satýrýný doldurdu. Lehçe, Rusça, Almanca, Fransýzca, Latince, Türkçe, Ýngilizce. Yazdýklarý bir satýra sýðmadý, kaðýdýn kenarýna devam etti. Formu teslim etti, sýkýntýsýna geri döndü. Aradan birkaç ay geçti. Mesai saatinin bitmesine birkaç dakika varken, bir otomobilin kendisini almaya geldiðini söylediler. Fatma'yý almaya gelen adam, - Paþa sizi görmek istiyor, bir iþ mevzuu varmýþ, dedi. Fatma korkmuþtu, tedirgin bir halde otomobile bindi ve kendisini görmek isteyen paþaya gitti. Paþa çok uzun konuþtu. Hakkýnda her þeyi bildiklerini görünce Fatma þaþýrdý kaldý. Paþa Fatma'nýn yüzündeki þaþkýnlýk ifadesine hiç aldýrmadý. - Hakkýnýzda uzun bir araþtýrma yaptýk, dedi. Her þeyi biliyorduk. Yalnýz bu kadar genç ve güzel olduðunuzu bilmiyorduk. Bu konuþmadan iki ay sonra Fatma MÝT'in yeni kurulan bürosunda çalýþmaya baþlamýþtý. Belgeleri, dergileri, kitaplarý okuyor, içeriklerinin ne olduðuna dair raporlar yazýyordu. Tam 22 sene MÝT'te çalýþtý. Yabancýlar hakkýndaki binlerce belge, bildiði dillerde yazýlmýþ yýðýnla metin elinden geçti. Sonra emekli oldu. Sonra küçük oðlu Amerika'ya gitti, bir Japon kadýnla evlendi, tam 25 yýl ülkesine ayak basmadý.
19 11 Sonra büyük oðlu öldü. Küçük oðlu aðabeyinin cenazesine gelince Fatma oðlunu görebildi. Yaþlanmýþtý oðlu ve kendisi hâlâ ölmemiþti. Oðlu onu Amerika'ya götürmek istedi. Fatma kabul etmedi. Ömrünün son demindeydi, kendini -artýk- ait hissettiði bu topraklarda ölmek istiyordu. Sonra bir huzurevine yerleþti. Sonra huzurevindeki çalýþanlara Ýngilizce öðretmeye baþladý. Sonra ben Fatma'nýn varlýðýndan haberdar oldum, onu aradým, ziyaret etmek istedim. Doksan küsur yaþýndaydý. - Gelirken bana Ýngilizce Fransýzca mecmua getiriniz, dedi. Unutmaktan korkuyorum. Götürdüm. Çok sevindi. Hemen bulmacalarýna baktý. - Siz biliyor musunuz ki, dedi, bulmaca bulursanýz o lisaný kolayca hatýrlarsýnýz? *** Not: Bir gazetede Anadolu Ajansý mahreçli kýsa bir haber görmüþtüm: "Akçakoca'daki huzurevinde yaþayan, yedi dil bilen nine gençlere lisan öðretiyor..." Merak ettim, Akçakoca'ya gittim, Fatma Bayraþevski ile tanýþtým. Hikâyesini Yeni Yüzyýl gazetesinin 24 Eylül 1995 tarihli CafePazar ekine yazdým. Bu söyleþi yayýmlandýktan birkaç gün sonra, bir arkadaþým beni aradý ve "Babaannemin hayatýný yazmýþsýn" dedi. "Nasýl yani?" dedim, "Fatma haným senin babaannen mi?" Öyleymiþ. Gazetede yazdýklarým tamamen gerçekti, ama ben o gerçeði hikâyenin meydanýna taþýdým, dönüþtürdüm. Neleri deðiþtirdiðimi, dönüþtürdüðümü hatýrlamýyorum, ama hikâyenin adý olan cümle ile son cümlesi tamamen gerçek.
20 12 Þapkacý Arlet Doktor Manuk Bey çoðu eski yazý, bir bölümü Fransýzca, Latince ve Ermenice, hepsi birbirinden deðerli kitaplarýný teker teker elden çýkarýyor diye duymuþtuk. 'Kaç sahaf kapýsýna dayanmýþ, her gün ayrý bir servet teklif ediyorlarmýþ da, kitaplarýný topluca satmaya kesinlikle yanaþmýyormuþ' deniyordu. Söylentilere göre, her isteyene her kitabý vermiyor, "neden?" sorusuna iyi bir cevap bekliyormuþ, eðer "kitapperest"i gözü tutarsa deðerinden çok düþük, hatta sembolik bir fiyata satýyor, tutmazsa eli boþ gönderiyormuþ diye anlatýlýyor; üniversite kantinlerinde, civar kahvelerde, öðrenci evlerinde nasýl doðduðu bilinmeyen tuhaf bir efsane büyüyordu. Hemen her fýrsatta Doktor Manuk Bey hakkýnda konuþuluyor; çevremizde her gün yeni bir kitabýn adý geçiyordu. Hiç duymadýðým, bilmediðim, aslýna bakýlýrsa ilgi alanýma pek de girmeyen kitaplardý bunlar. Beni kitaplardan çok Doktor Manuk Beyin her gün bir parça daha zenginleþen efsanesi ilgilendiriyordu. Ama yine de adý geçen her kitap, efsanenin parçasý olduðu için birçoklarýmýz gibi beni de þiddetle kendine çekiyordu. Konya'nýn harsiyyat ve halkiyyatýndan, Türkiye'nin tatlýsu balýklarýna; cevher mikroskopisinin metalürjideki tatbikinden, baltalýk ormanlarýnda bakým metotlarýna; Ýstanbul Týp Fakültesi'nde ilk kez yapýlan beyin ameliyatýnýn resimli "günlük"ünden, genç bir Osmanlý'nýn Fransýzca yazdýðý illüstre edilmiþ erotik romana; Ermenice yazýlmýþ adabý muaþeret kaidelerinden, bir paþanýn eski yazýyla kaleme aldýðý hanýmlar için ev idaresi malumatýna, Fransýzca Kuran'dan, eski yazý Ýncil'e; kriket oyunu kurallarýndan ekoloji kelimesinin Türkçe'de ilk kez geçtiði iddia edilen böcek ekolojisi elkitabýna kadar binlerce kitap; geniþ ve alabildiðine zengin bir hayat haritasý oluþturuyor, bu þaþýrtýcý haritanýn hiçbirimizin henüz görmediði hayali parçalarý aklýmýzý baþýmýzdan alýyordu.
21 13 Doktor Manuk Beyi tanýyor deðildim. Bu bir rivayet miydi, gerçek miydi, yoksa sadece iyi uydurulmuþ bir hikâye miydi, onu da bilmiyordum. O günlerde herkes Doktor Manuk Beyden ve kitaplarýndan söz ediyordu ama, henüz ondan kitap almýþ ya da yüzünü görmüþ tek bir kiþiye bile rastlamamýþtým. Ortada sadece bir ad: Doktor Manuk Bey ve muðlak bir adres vardý: Beyoðlu Mis Sokakta, sað kolda, geniþ cepheli bir apartmanýn en üst katý. Hepsi bu. Bir kýþ günü, öðleden sonra Manuk Beye gitmeye karar verdim. "Yalnýz" olarak. O zor soruya, "Neden?" sorusuna vereceðim cevap Manuk Beyi memnun etmez de, evden eli boþ çýkarsam, -ki öyle olacaktý, anlaþýlan Doktor Manuk Bey sýradan ya da gerçek cevaplarla yetinecek bir adam deðildi- buna kimse tanýk olmasýn istiyordum. Mis Sokak'a vardýðýmda "geniþ cephe"den kastýn ne olduðu biraz karýþtý. Sokakta, ilk bakýþta dikkat çeken dar cepheli apartmanlar vardý da, "geniþ cepheli bir apartman" yoktu. Binalar az-çok birbirlerine yakýn geniþlikteydiler. Ýki apartmanýn en üst katýnýn cephesinde tabela vardý. Biri bir turizm þirketi, diðeri bir muhasebe bürosu. O ikisi dýþýnda, tüm apartmanlarýn en üst katýnda Doktor Manuk Bey oturuyor olabilirdi. Efsane kitaplýðýn sahibi efsane doktoru aramaya saðdaki ilk apartmandan baþladým. (Buradan itibaren okuyucuyu hayal kýrýklýðýna uðratacaðýmý biliyorum, çünkü bu hikâye Doktor Manuk Beyin hikâyesi deðil. Onu henüz yazmadým. Bu hikâye adýndan da anlaþýlacaðý gibi Þapkacý Arlet'in yani Madam Argiro'nun hikâyesi. "Müþkülpesent" okuyucu, Madam Argiro'nun hikâyesini neden Doktor Manuk Bey üzerinden anlattýðýmý soracaktýr. Çünkü Madam Argiro'nun hikâyesi Doktor Manuk Beyin kitaplýðýnda olduðu söylenen kitaplarýn oluþturduðu hayat haritasýnýn bir parçasýdýr. Diyelim ki Madam Argiro'nun hikâyesinin bir kitabý var ve bu kitap da Doktor Manuk Beyin kitaplýðýnda bulunuyor. Onu ben satýn aldým, elbette iyi bir cevap karþýlýðýnda.) Madam Argiro'nunki en üst katýna çýktýðým kaçýncý apartmandý, bilmiyorum. Galiba sokaðýn sondan ikinci veya üçüncü apartmanýydý.
Evvel zaman içinde, eski zamanlarýn birinde, zengin bir ülkenin gösteriþ meraklýsý bir kralý varmýþ. Kralýn yaþadýðý saray çok büyükmüþ. Her yeri altýn kaplý olan bu sarayda onlarca oda, odalarda pek çok
Benim adým Evþen, annem bana bu adý, evimiz hep þen olsun diye vermiþ. On yaþýndayým, bir ablam bir de aðabeyim var. Ablamla iyi geçindiðimizi pek söyleyemem. Ýþlerin paylaþýmý yüzünden aramýzda hep kavga
Dersler, ödevler, sýnavlar, kurslar... Dinlence günlerinde bile boþ durmak yoktu. Hafta sonu gelmiþti; ama ona sormalýydý. Üstüne, günlerin yorgunluðu çökmüþtü. Bunu ancak oyunla atabilirdi. Caný oyundan
Onaylayan Administrator Pazartesi, 21 Mayýs 2007 Besteciler.org Amerika A memo Burasý New York Amerika Evler karýþtý bulutlara Nasýl bir zaman Nasýl bir yaþam A memo Ýnsanlar simsiyah, kýzýl, beyaz Sokaklar
Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de
O gün televizyonda ve radyoda, Antalya da fýrtýna çýkacaðý her saat baþý duyurulmuþtu. Ben, sonuçlarýný düþünmeden sevinçle karþýladým bu haberi. Çünkü fýrtýna olacaksa okullarýn tatil edilmesi kesin gibi
3 puanlýk sorular 1. Hangi þeklin tam olarak yarýsý karalanmýþtýr? A) B) C) D) 2 Þekilde görüldüðü gibi þemsiyemin üzerinde KANGAROO yazýyor. Aþaðýdakilerden hangisi benim þemsiyenin görüntüsü deðildir?
3 puanlýk sorular 1. Aþaðýdaki þekillerden hangisi bu dört þeklin hepsinde yoktur? A) B) C) D) 2. Yandaki resimde kaç üçgen vardýr? A) 7 B) 6 C) 5 D) 4 3. Yan taraftaki þekildeki yapboz evin eksik parçasýný
BÝRÝNCÝ BÖLÜM 1 Dünya döndü Son ders zili çalýnca tüm öðrenciler sevinç çýðlýklarý atarak okulu terk etti. Ýkili öðretim yapýlýyordu. Sabahçýlar okulu boþaltýrken, öðleci grup okula girmeye hazýrlanýrdý.
1. Fasikül TEMA 5 Hayal Gücü TEMA 6 Eðitsel ve Sosyal Etkinlikler r, ýt lý z. Sa ma k l ra atý a S l O ek t Se ek T T ... Ýçindekiler 5. TEMA: HAYAL GÜCÜ Açelyanýn Bir Günü Harf Hece Test 1 Kelime Test
Genel Yetenek Testi Örnek Soru Çözümleri Genel Yetenek Testi Örnek Soru Çözümleri 1 2 1 1 2 Çok Sýcak Soðuk Sýcak Çok Soðuk D B C Çorba Kutuplar Yanardað Sonbahar Yukarýda yer alan 1. ve 2. kutudakiler
ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar
Gelin Bir Yolculuða Çýkalým Birlikte Bir trenin düdük çala çala geçtiðini duyunca ne yaparsýnýz? Tekerlerin demiryoluna çarpa çarpa çýkardýðý sesi dinlemek için, elinizdeki iþi býrakýp kulak kesilmez misiniz?
Son Tren Dershaneden çýkmýþlardý. Akþam oluyordu. Önce her gün geçtikleri sokaklardan geçtiler. Sonra üç ana caddenin birleþtiði o kocaman kavþaktan En zoru bu kavþaktan geçmekti. Her yanda trafik lambalarý
BEKLEYÝÞ Murat okuldan dönmüþ, odasýna çekilmiþti. Derin düþünceler içinde kitaplarýný, defterlerini karýþtýrýyordu. Bir gün önce üzdüðü annesinin aðlamaklý yüzü gözünün önünden gitmiyordu. Þunu da isterim,
3 puanlýk sorular 1. Aþaðýda verilen iþlemleri sýrayla yapýp, soru iþareti yerine yazýlmasý gereken sayýyý bulunuz. A) 7 B) 8 C) 10 D) 15 2. Erinç'in 10 eþit metal þeridi vardýr. Bu metalleri aþaðýdaki
KÜLTÜR SANAT-MAVÝ KARANFÝL-127 Düzenleyen Administrator Salý, 15 Haziran 2010 Mersin Gazetesi KÜLTÜR SANAT-MAVÝ KARANFÝL-127 YAZIK Abidin GÜNEYLÝ-Mersin Küfürün adýný günah koymuþlar Etsem bana yazýk etmesem
Kaybolan Çocuk Çocuklar için öyküler yazmak istiyordum. Yazmayý çok çok sevdiðim için sevinçle oturdum masanýn baþýna. Yazdým, yazdým... Sonra da okudum yazdýklarýmý. Bana göre güzel öykülerdi doðrusu.
Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular hazır olun düşüyoruz diyor. Düşüyoruz ama ben dâhil
- 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir
O sabah minik kuşların sesleriyle uyandı Melek. Yatağından kalktı ve pencereden dışarıya baktı. Hava çok güzeldi. Güneşin ışıkları Melek e sevinç katıyordu. Bulutlar gülümsüyor ve günaydın diyordu. Melek
Havada bulut Sen bunu unut 8 TEK TEK TEKERLEME Öğrendiğim ilk tekerlemeyi hatırlamıyorum ama; çocukluğuma dönüp, baktığımda onlarca tekerleme arasından ikisinin öne çıktığını çok net görüyorum. Bir tanesi,
CEBÝRSEL ÝFADELER ve DENKLEM ÇÖZME Test -. x 4 için x 7 ifadesinin deðeri kaçtýr? A) B) C) 9 D). x 4x ifadesinde kaç terim vardýr? A) B) C) D) 4. 4y y 8 ifadesinin terimlerin katsayýlarý toplamý kaçtýr?.
OKUMA - ANLAMA: ÖĞRENCİLER HER GÜN NELER YAPIYORLAR? 1 Türkçe dersleri başladı. Öğrenciler her gün okula gidiyorlar, yeni şeyler öğreniyorlar. Öğretmenleri, Nazlı Hanım, her Salı ve her Cuma günü sınav
DENİZ YILDIZLARI ANAOKULU MAYIS AYI 1. HAFTASINDA NELER SERBEST ZAMAN YAPTIK? Çocuklara sporun önemi anlatıldı ve her sabah spor yaptırıldı. Çocuklar ilgi köşelerinde öğretmen rehberliğinde serbest oyun
TATÍLDE Biz, Ísveç`in Stockholm kentinde oturuyoruz. Yılın bir ayını Türkiye`de izin yaparak geçiririz. Ízin zamanı yaklaşırken içimizi bir sevinç kaplar.íşte bu yıl da hazırlıklarımızı tamamladık. Valizlerimizi
Babama Kamera Vermeyin Amcamýn yeni aldýðý kamera bizimkilerin ilgi odaðý olmuþtu. Babamýn ve amcamýn elektronik eþyalara olan meraklarý yüzünden babaannemin eviyle bizimki, yumurta kaynatma makinesinden
C i h a n D e m i r c i Damdaki Mizahçý 90 Yaþýnda Eskimeyen Bir Usta: Haldun Taner Bazen tam da yeni keþfettiðiniz, yeni tanýdýðýnýz zamanda yitirirsiniz güzellikleri. 1986'da yitirdiðimiz Haldun Taner
Günün Öyküsü: Talih mi Talihsizlik mi? Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir adam yaşıyormuş. Çok fakirmiş. Ama çok güzel beyaz bir atı varmış. Kral bu ata göz koymuş. Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir
Einstufungstest / Seviye tespit sınavı Dil: Türkçe Seviye: A1/A2 1. Günaydın, benim adım Lavin, soyadım Çeşme. (a) Günaydın ben adım Lavin, soyadım Çeşme. Günaydın benim ad Lavin, soyad Çeşme. 2. Ben doktorum,
Romalýlar Mektubu Kursu Doðrulukla Donatýlmak Ders 10, Romalýlar Mektubu, Onuncu bölüm «Tanrý nýn Mesih e iman yoluyla insaný doðruluða eriþtirmesi» A. Romalýlar Mektubu nun onuncu bölümünü okuyun. Özellikle
T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken
GÜNE BAÞLARKEN Uyandý. Gözlerini ovarak doðruldu, iki yanýna bakýndý. Alacalý aydýnlýkta içeriyi sisli sisli gördü. Zamanýn neresinde olduðunu bilemedi. Saatine baktý, onu geçiyordu. Bir yanlýþlýk olduðunu
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanlığı Devlet Dil Sertifikası DÜZEY B1 Avrupa Konseyi Ortak Dil Ölçütleri Çerçevesinde BÖLÜM
Vantaan kaupunki Sosiaali- ja terveysvirasto / Puheterapia Monikielisen lapsen puheen ja kielen kehityksen tukeminen ÇOK DÝLLÝ ÇOCUÐUN KONUÞMASI VE DÝLÝNÝN GELÝÞMESÝ NASIL DESTEKLENMELÝ turkki ÇOK DÝLLÝ
Sezen Aksu 2 Onaylayan Administrator Pazar, 20 Mayýs 2007 Son Güncelleme Perþembe, 14 Haziran 2007 Besteciler.org Çok Ayýp Söz - Müzik: Sezen Aksu Kulaðýma geliyor, atýp tutuyorsun, ileri geri konuþuyorsun
7. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3
Daha Önce Tanýþmýþ mýydýk? Yekta Kopan öykü www.altkitap.com öykü Daha Önce Tanýþmýþ mýydýk? Yekta Kopan altkitap - öykü 8 Daha Önce Tanýþmýþ mýydýk? Yekta Kopan Eylül 2003 Yayýna Hazýrlayan: Ayfer Tunç
Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren
TÜRKÇE 12-13: OKUMA - ANLAMA - YAZMA OKUMA - ANLAMA 1: Rezervasyon Müşteri: Üç gece için rezervasyon yaptırmak istiyorum. Tek kişilik bir oda. Duşlu olması şart. Otel görevlisi: Tek kişilik odamız kalmadı
3 YAŞ AYIN TEMASI Cinsiyetim, adım, özelliklerim, görünümümdeki değişiklikler nelerdir? Vücudumuzun bölümleri ve iç organlarımız nelerdir? Ne işe yarar? İskelet sistemi nedir? Ne işe yarar? Aile ve aileyi
ALTIN BALIK Bir zamanlar iki balıkçı varmış. Biri yaşlı, diğeriyse gençmiş. İki balıkçı avladıkları balıkları satarak geçinirlermiş. Bir gün yine denize açılmışlar. Ağı denize atıp beklemeye başlamışlar.
3 YAŞ EKİM AYI TEMASI Mevsimlerden sonbaharı öğreniyoruz. Çiftlikte yaşayan hayvanları öğreniyoruz. Sebze ve meyvelerin bize faydalarını öğreniyoruz. Cumhuriyet nedir? Öğreniyoruz. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımızı
yayın no: 117 PEYGAMBERİMİZİN DİLİNDEN HİKMETLİ ÖYKÜLER Eski zamanlarda yaşamış peygamberlerin ve ümmetlerinin başlarından geçen ibretli öyküler, hikmetli meseller Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür Yayınevi
TD 161.qxp 28.02.2009 22:11 Page 1 C M Y K 1 Mart 2009 Sayý:161 Sayfa 6 da 2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor Saðlýkta Dönüþüm Programý nýn uygulanmaya baþladýðý 2003 yýlýndan bu yana çok
NEDEN KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için SAP Business One çözümünü seçmelerinin nedeni 011 SAP AG. Tüm haklarý saklýdýr. SAP Business One müþterileri SAP'ye olan güvenlerini gösteriyor.000+
ÝÇÝNDEKÝLER A. BÝRÝNCÝ TEMA: BÝREY VE TOPLUM Küçük Cemil...11 Bilgi Hazinemiz (Hikâye Yazmaya Ýlk Adým)...14 Güzel Dilimiz (Çaðrýþtýran Kelimeler - Karþýlaþtýrma - Þekil, Sembol ve Ýþaretler - Eþ Anlamlý
FSAYT ÇORUM GAZETESÝ NÝN KATKISIZ ORGANÝK SPOR-MAGAZÝN-MÝZAH EKÝDÝR FÝYATI: Okuyana Beleþ OFSAYT 2 Þinasi ile HAYATIN ÖTE YANI HAFTANIN SORUSU Devane den MURTAZA Yav Þinasi Aðabey, bu CHP de Saim Topgül
1. Fasikül TEMA 1 Okul Heyecaným Set Olarak Satýlýr, Tek Tek Satýlmaz. ...... Ön Söz www.degeryayinlari.com Copyright Zambak Yayýncýlýk ve Eðitim Gereçleri Tic. AÞ Bu kitabýn tamamýnýn ya da bir kýsmýnýn,
HİKÂYELERİMİZ Annecim Anneler günü Paf ile Puf Tasarruflu olmalıyız İlk hediyem Dinozorun Evi İki inatçı keçi Karne heyecanı Geri dönüşüm Uzun zürafa Becerikli karınca Rapunzel Kırmızı başlıklı kız Hansel
5.SINIF TÜRKÇE (GENEL DEĞERLENDİRME TESTİ) Öğle üstü bir cip gelip obanın çadırları önünde durdu. Çocuklar hemen çevresinde toplaştılar. Cipten önce veteriner, sonrada kaymakam indi. Obanın yaşlıları hemen
Fatih Baþtürk Onaylayan Administrator Çarþamba, 20 Haziran 2007 Son Güncelleme Salý, 03 Haziran 2008 Besteciler.org DÖNEMEM SANA sevdim yürekten anlamadýn sen dur gitme dedim dinlemedin sen yalvara yalvara
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ, ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ Eğitim, Hayatboyu Öğrenme ve Din İşleri Bakanlığı Devlet Dil Sertifikası DÜZEY B1 Avrupa Konseyi Ortak Dil Ölçütleri
1. Ünite İletişim ve İnsan İlişkileri İletişim ve İnsan İlişkileri Kitle İletişim Araçları Atatürk ve İletişim 9 Ýletiþim Benimle Baþlar a. Bugüne kadar baþardýðým en zor iþ nedir? b. En çok gurur duyduðum
KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 Issue #: [Date] MAVİSEL YENER İLE RÖPOTAJ 1. Diş hekimliği fakültesinden mezunsunuz. Bu iş alanından sonra çocuk edebiyatına yönelmeye nasıl karar verdiniz?
--KURALLI CÜMLE: İş, hareket, oluş bildiren sözcükler cümlenin sonunda yer alıyorsa denir. Örnek: Mustafa okula erkenden geldi. ( Kurallı cümle ) --KURALSIZ (DEVRİK) CÜMLE: Eylemi cümle sonunda yer almayan
Technical Assistance for Promoting Registered Employment Kayıtlı İstihdamın Teşviki için Teknik Destek Projesi Bu proje Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir. This project
Birinci Bölüm YAZ KAMPI Necdet Karaman, güneþli bir pazar sabahý bahçeden gelen gürültülerle isteksizce uyandý. Homurdanarak yataðýndan kalktý ve perdeyi aralayarak dýþarý baktý. Çocuklarý Murat ve Zeynep,
DUMANA KARIÞAN HAYAT DUMANA KARIÞAN HAYAT Bu kitap Türk Dil Kurumu Ýmla Kýlavuzu esas alýnarak hazýrlanmýþtýr. ERDEMLER SERÝSÝ DUMANA KARIÞAN HAYAT Yayýn Yönetmeni : Editör : Hüseyin Yanýk Hasan Öztürk
1. SINIF OKULA YARDIMCI VE SINAVLARA HAZIRLIK A TEMASI: OKUL HEYECANIM TEST-1 1. Gözümüzün rengi Saçımızın rengi Okula gitmemiz Yukarıdakilerden hangisi fiziksel özelliğimiz değildir? A) Okula gitmemiz
Ýçindekiler 1. FASÝKÜL 1. ÜNÝTE: ÞEKÝLLER VE SAYILAR Nokta Düzlem ve Düzlemsel Þekiller Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Yüzeyleri Tablo ve Þekil Grafiði Üç Basamaklý Doðal Sayýlar Sayýlarý Karþýlaþtýrma
Nokia Holder Easy Mount HH-12 1 4 2 3 9249387/2 5 7 6 TÜRKÇE 2006 Nokia. Tüm haklarý mahfuzdur. Nokia i Nokia Connecting People su ¾igovi ili za¹tiæeni ¾igovi firme Nokia Corporation. Giriþ Bu montaj cihazý,
1 Kızla İlk Buluşmada Nasıl Sohbet Edilir? Hızlı Bağ Kurma Teknikleri Bugün kızla tanışma anında değil de, flört süreci içinde olduğumuz bir kızla nasıl konuşmamız gerektiğini dilim döndüğünce anlatmaya
ÜNİTE 4 Şimdiki Zamanın Rivayeti Ben gid-iyor-muş-um git-mi-yor-muş-um Sen gid-iyor-muş-sun git-mi-yor-muş-sun O gid-iyor-muş git-mi-yor-muş Biz gid-iyor-muş-uz git-mi-yor-muş-uz Siz gid-iyor-muş-sunuz
1. HAFTA TARİH : 01 MART 2016 04 MART 2016 KONU : YEŞİLAY 1- Yeşilay nedir? Ne işe yara? Faaliyetleri nelerdir? Nefes akciğer yapalım. Vücudumuzu 2- Sigara ve alkolün zararlarını hep birlikte öğrenelim
Bir bahar günü. Doğa en canlı renklerine büründü bürünecek. Coşku görülmeye değer. Baharda okul bahçesi daha bir görülmeye değer. Kıpır kıpır hareketlilik sanki çocukların ruhundan dağılıyor çevreye. Biz