Öğrenme ve görme duyusu arasında çok yakın bir ilişki vardır. Bir çocuğun okulda öğrendiklerinin ortalama %80’ini görsel olarak sunulan bilgiler oluşturur. Bu nedenle öğrenme güçlüğü yaşayan her çocuk mutlaka göz sağlığı açısından tekrar tekrar gözden geçirilmelidir. Çocuklar yaşamlarının ilk yıllarında hızlı bir öğrenme sürecinden geçerler. Öncelikle yakın çevre ve yaşam alanlarını anlamaya çalışırlar. Sonrasında bu süreç okulda devam eder. Çocukların sosyal yaşamlarında ve okul yaşamlarında harfleri/sayıları öğrenmekte veya tahtayı görmekte zorluk yaşadıklarında, birçok ebeveyn ve öğretmen bu çocukların görme sorunu olabileceğini atlayabilmektedir.
Kırma kusurlarını ortadan kaldırmak çocuğunuzun okula görsel olarak hazır olduğundan emin olmanın ilk adımıdır, fakat bunlar dışında da öğrenme problemlerine sebep olabilecek göz hastalıkları vardır. Gözlerin çalışma şekli ve beynin görsel bilgiyi nasıl işlediğiyle ilgili görme sorunları da çocuğunuzun öğrenme yeteneğini sınırlayabilir.
Disleksi ve Göz
Gelişimsel bir özel öğrenme güçlüğü, yazılı veya sözlü dili anlama veya kullanma ile ilgili temel bilişsel ve psikolojik süreçlerin bir veya daha fazlasında bir bozukluktur. Zekası normal ya da normalin üstünde olan bireylerin, standart testlere göre yaş, zeka düzeyi ve aldığı eğitim göz önünde bulundurulduğunda okuma, matematik ve yazılı anlatım düzeyinin beklenenin önemli ölçüde altında olmasıyla tanısı konulan bir bozukluktur.
Bir çocuğa öğrenme güçlüğü teşhisi konmuş olsun ya da olmasın görme sorunları öğrenme sorunları yaratabilmektedir. Çocuğunuzun öğrenmesiyle ya da okul performansıyla ilgili endişeleriniz varsa, sorunun altında yatan nedeni veya nedenleri bulmanız gerekir. Bunu yapmanın en iyi yolu, çocuğunuzu gözlemlemek, öğretmenleri ile fark edilen sorunları konuşmak ve ilgili hekimlere danışmak olacaktır. Öğrenme sorununa katkıda bulunan tüm nedenlerin belirlenmesi, sorunun başarıyla tedavi edilme şansını artırır.
Görme işlevi, yalnızca gözleri değil beyni de içeren karmaşık bir süreçtir. Öğrenmeyle ilgili özel görme sorunları üç tür olarak sınıflandırılabilir. İlk iki tür öncelikle görsel girdiyi etkiler. Üçüncüsü öncelikle görsel işlemeyi ve entegrasyonu etkilemektedir.
Göz Sağlığı ve Kırma Kusurları
Kırma kusurları görme netliğini etkilemektedir. Miyopi, hipermetropi ve astigmatizmayı içerir.
Fonksiyonel Görme Sorunları
Binoküler görme (iki gözle odaklanma), göz hareket bozuklukları (şaşılık), akomodasyon (uyum / odaklanma) gibi işlevsel görme becerilerindeki eksiklikler, bulanık veya çift görmeye, göz yorgunluğuna ve öğrenmeyi etkileyebilecek baş ağrılarına neden olabilir. Konverjans yetersizliği, okuma/yakına bakma sırasında iki gözün doğru ve rahat bir şekilde hareket etme yeteneğini etkileyen özel bir tür işlevsel görme sorunudur.
Algısal Görme Sorunları
Görsel algı, gördüğünüzü anlamayı ve tanımlamayı, beyinde önceden depolanmış bilgilerle eşleştirmeyi sağlamaktadır. Daha önce gördüğünüz kelimeleri tanımak için gözleri ve beyni kullanmaktır.
Okul Öncesi Mutlaka Detaylı Göz Muayenesi
Rutin göz muayenelerinin çoğu, bu görme sorunları kategorilerinin yalnızca kırma kusurlarını değerlendirir. Bununla birlikte, çocukların görme sorunları konusuna odaklanan bir hekim, işlevsel görme sorunlarını ve öğrenmeyi etkileyebilecek algısal görme sorunlarını da değerlendirmektedir.
Renk körlüğü tipik olarak öğrenmeyle ilgili bir görme sorunu olarak kabul edilmese de, sınıf etkinliklerinde renk eşleştirme veya belirli renkleri tanımlama gerekliyse, küçük çocuklar için okulda sorunlara neden olabiliyor. Bu nedenle tüm çocuklara okula başlamadan önce renk körlüğü testi içeren bir göz muayenesi yaptırmalıdır.
Öğrenmeyle İlgili Görme Sorunları Belirtileri
• Yakın görme ile ilgili etkinliklerden çabuk sıkılma
• Baş ağrısı veya göz yorgunluğu
• Bulanık görme veya çift görme
• Şaşılık/gözlerde kayma
• Okumaktan hoşlanmama veya kaçınma
• Görsel etkinlikler sırasında kısa dikkat süresi
• Sadece bir gözü kullanmak için kafayı çevirmek veya eğmek veya bir gözü kısmak veya kapatmak
• Okurken veya yazarken kafayı kitaba veya sıraya çok yaklaştırmak
• Gözleri aşırı derecede kırpmak veya ovuşturmak
• Okurken yerini kaybetmek veya parmağını kılavuz olarak kullanmak
• Yavaş okuma hızı veya okuduğunu anlama zayıflık
• Okuduğunu hatırlamada zorluk
• Kelimeleri atlamak veya tekrarlamak veya benzer kelimeleri/harfleri karıştırmak
• Harfleri sürekli ters yazmak (ikinci sınıftan sonra)
• Şekilleri hatırlamada, tanımlamada zorluk
• Zayıf el-göz koordinasyonu
Çocuğunuzda bu belirtilerden bir veya daha fazlası varsa ve öğrenme sorunları yaşıyorsa, öğrenmeyle ilgili bir görme sorunu olabilir. Böyle bir sorunun olup olmadığını belirlemek için kapsamlı bir değerlendirme için çocukların öğrenmeyle ilgili görme sorunları konusunda uzmanlaşmış bir göz doktoruna danışın.
Görme sorunu tespit edilmezse, çocuğunuzun semptomlarına disleksi gibi görsel olmayan bir işlev bozukluğu neden olabilir.
Öğrenme güçlüğü çeken çocukların kaygı, depresyon ve düşük benlik saygısı gibi duygusal sorunlar da yaşayabileceği unutmamalıdır. Çocuğunuza, öğrenme sorunlarının ve öğrenmeyle ilgili görme sorunlarının bir kişinin zekası ile ilgili olmadığı konusunda güvence verin. Öğrenme güçlüğü çeken birçok çocuğun ortalamanın üzerinde bir zeka seviyesi vardır ve bilgileri akranlarından farklı şekilde işlerler.
Bebek ve çocuk göz muayenesi ile ilgili makalemize buradan ulaşabilirsiniz.