2 « Şiddet, bir halk sağlığı sorunudur. » Şiddet Nedir?Dünya Sağlık Örgütü:« Şiddet, bir halk sağlığı sorunudur. »
3 Sağlık kurumlarında şiddet Hastahasta yakınlarıdiğer herhangi bir bireyden gelen,sağlık çalışanı için risk oluşturan,tehdit davranışı, sözel tehdit,hakaretfiziksel ve cinsel saldırıdan oluşan durumdur.
4 Sağlıkta Şiddetin Nedenleri Hasta ve Hasta Yakınlarından Kaynaklı NedenlerPersonelden Kaynaklı NedenlerSosyal MedyaHasta ve yakınlarının hastalık ve ölüm olayı ya da tehdidi nedeni ile içinde bulundukları ruh halinin şiddet eğilimlerini arttırıyor olmasıAlkol ve madde bağımlısı, psikiyatrik bozukluğu olan kişilerin şiddete başvurma eğilimlerinin daha fazla olmasıFarklı karakterlerde hastalarla iletişim sürdürebilmek için personelin eğitimsizliği,Personel ve hastane idaresinde kriz yönetimi politikası eksikliğiSağlıkta yaşanan sorunların sağlık çalışanlarına mal edilmesiMalpraktis olgularında hizmet kusuru-kişisel kusur ayrımı yapılmadan sağlık çalışanının suçlanması ve etiketlenmesi
5 Şiddete Karşı Önlemler 1- Şiddet Öncesi-Koruyucu Önlemler2- Şiddet Sırası- Acil Yardım3- Şiddet Sonrası- Tedavi ve Rehabilitasyon
6 1 . Şiddet Öncesi Çalışma Ortamlarında Şiddetin Önlenmesi İçin; Fiziksel ortama ilişkin önlemlerSilah girişinin engellenmesiKameraYardım hattı vb.Güvenlikİnsan gücü planlamasıİlkyardım ve acil prosedürleriEğitim
7 Ortamdan Uzaklaştırma 2- Şiddet Esnasında Acil YardımGüvenlikBeyaz Kod UygulamaTıbbı MüdahaleKorumaOrtamdan Uzaklaştırma
8 Şiddet Sonuçlarının Ortadan Kaldırılması 3. Şiddet SonrasıŞiddet Sonuçlarının Ortadan KaldırılmasıHizmetten Çekilme hakkıHukuki YardımTedavi ve rehabilitasyonAdli Mercilere ve ilgili makamlara bildirimGüvenlik Tedbirlerinin ArttırılmasıÇalışan Hakları ve Güvenliği Eğitim Modüllerinin UygulanmasıSağlıklı İletişim Tekniklerinin Kullanılması;Çalışan Hakları ve Güvenliği Birimlerinin Uygulama Alanının TanıtılmasıKamuoyu Bilgilendirmesinin YapılmasıToplumsal Duyarlılığın Oluşturulması
9 Çalışan Hakları ve Güvenliği Mevzuatı ve Uygulamalar tarih ve sayılı Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanması ve Korunmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğtarihli ve sayılı Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına Yönelik Yönetmeliktarihli ve sayılı Sağlık Bakanlığı Personeline Karşı İşlenen Suçlar Nedeniyle Yapılacak Hukuki Yardımın Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliktarihli Sağlık Bakanlığı Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına İlişkin Genelge
10 Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına İlişkin Yönetmelik Çalışan Güvenliği UygulamalarıÇalışan güvenliği komitesinin kurulmasıÇalışan güvenliği programının hazırlanmasıÇalışanlara yönelik sağlık taramalarının yapılmasıEngelli çalışanlara yönelik düzenlemelerin yapılmasıEnfeksiyonların kontrolü ve önlenmesine yönelik program hazırlanmasıÇalışanların kişisel koruyucu önlemleri almasının sağlanmasıÇalışanlara yönelik fiziksel saldırıların önlenmesine yönelik düzenleme yapılmasıBeyaz kod uygulamasına geçilmesiÇalışanlara, çalışan güvenliği konusunda eğitimlerin verilmesi
11 Çalışan Güvenliği Kontrol Şeması Sağlık Çalışanı Sağlık çalışanına fiziksel ve / veya sözel şiddet uygulayarak; çalışan ve hasta güvenliğinde sorun oluşturan hasta ile ilgili olarak,Beyaz Kod verilir, güvenlik birimi sürece dahil olur ve gerekliyse kolluk kuvvetinden destek alınır.113 Hattına durum bildirilir.Sağlık Çalışanına Yönelik Şiddet Tespit ve Adli Bildirim Formu doldurulur.Savcılık Makamı ve Birlik Genel Sekreterliği Çalışan Hakları ve Güvenliği Birimine evraklar gönderilir.Öfke kontrol kaybı yaşayarak saldırgan tutum ve davranış sergileyen ;hasta ve / veya yakını;tıbbi müdahaleye uyumun arttırılması, psikolojik ve sosyal desteğin sunulması bağlamında Hastane PsikologlBirimi’ne arına / Tıbbi Sosyal Hizmet konsülte edilerek yönlendirilecektir.Eş zamanlı olarak sosyal hizmet uzmanı;/ psikolog hekim, hemşire ve hastanın tedavisindeki diğer sağlık personeliyle vakayı takip ederek, gerekli durumlarda tedavi ekibine psikososyal danışmanlık yapacaktır.Çalışan Hakları ve Güvenliği Birimi ;süreç hakkında sağlık personeline danışmanlık yapar ve koruyucu – önleyici tedbirlere ilişkin gerekli raporlama ve planlamaları yapmakla yükümlüdür.İlgili Başhekim Yardımcısı Beyaz Kod, 113 Sistemi ve Hukuki Destek Sistemini takip eder. Birimde Sosyal Hizmet Uzmanı, Psikolog, Halkla İlişkiler Uzmanı görevlendirilir.
12 Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına İlişkin Genelge BeyazkodBeyaz Kod Uygulaması: Beyaz Kod Uygulaması, sorumlu Başhekim vasıtasıyla takip edilecektir. Görevli müdahale ekiplerinin, sağlık çalışanı ve hasta / hasta yakınının yaşadığı krizde en erken müdahalesi sağlanacaktır. Olayın analizi yapılarak, risklere ilişkin özel önlemler alınacaktır.Çalışan Hakları ve Güvenliği Birimi: Birim sağlık personelinin sorununa ilişkin destek verecek ve yasal mevzuat takibi hususunda bilgilendirerek, ilgili raporlamaları yapacaktır. Birim gerekli düzenleyici / önleyici tedbirleri organize ederek planlama yapacaktır. Çalışan Hakları ve Güvenliği Birimi’nde Sosyal Hizmet Uzmanı, Psikolog veya Halkla İlişkiler Uzmanı görevlendirilecektir.Hizmetten Çekilme: Sağlık çalışanları, sağlık hizmeti sunumu sırasında şiddete uğraması halinde, acil hizmetler haricinde hizmetten çekilme talebinde bulunabilir. İlgili yönetici, sağlık hizmetinin devamı bağlamında gereken uygulamayı yürütecektir.
13 Bakanlık Beyaz Kod Birimi Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına İlişkin GenelgeBeyaz Kod Bildirim Süreci:Sağlık çalışanına yönelik şiddet olaylarını takip etmek üzere,kurularak, 24 saat hizmet vereceknumaralı telefon veadresi oluşturulmuştur.Bakanlık Beyaz Kod Birimi“113”
14 Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına İlişkin Genelge Kamu ve özel sağlık kurum / kuruluşlarında gerçekleşen şiddet olayları, yöneticiler tarafından derhalnumaralı telefonla Bakanlık Beyaz Kod Birimi’ne bildirilecek, eş zamanlı olarak kurumun hukuk birimine, adli mercilere intikal ettirilecektir.Kamu görevlilerine karşı işlenen şiddet olaylarının takibi şikayete bağlı olmadığından, ilgili personelin şikayetinin olup olmadığına bakılmaksızın yöneticiler olayı mutlaka adli mercilere intikal ettireceklerdir.“113”
15 “113” Şiddete uğrayan kişiler doğrudan Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına İlişkin GenelgeŞiddete uğrayan kişiler doğrudannumaralı telefona bildirim yapılabilecektir.Ayrıca yöneticiler; adresindeki “Beyaz Kod Bildirim Formu”nu dolduracaklardır.Bildirim üzerine Bakanlık Beyaz Kod Birimi, yöneticilere ve/veya ilgili personele hukuki süreçle ilgili rehberlik yapacaktır.“113”
16 Sağlık Bakanlığı Personeline Karşı İşlenen Suçlar Nedeniyle Yapılacak Hukuki Yardımın Usul ve Esasları Hakkında YönetmelikYönetmeliğin Yedinci Maddesine istinaden; Bakanlık bildirimin yapılacağı bir sistem kurar ve bu sistemde kişisel verilere ilişkin bilgilere yer verilmez.“113 Sistemi : Sağlık Bakanlığınca yürütülen hukuki destek ve bildirim hattı” bu amaç için kullanılır.Yönetmeliğin Sekizinci Maddesine istinaden; mağdur sağlık personeli veya kurum yöneticisi hukuki yardım talebinde bulunabilir. İlgili personelin hukuki yardımdan faydalanabilmesi için yönetmelik hükümleri resen İl Sağlık Müdürlüklerince ve bağlı bulunulan Kuruluş Amirliklerince uygulanır.
17 Sağlık hizmeti sunumu sırasında veya bu görevlerinden dolayı Sağlık Bakanlığı Personeline Karşı İşlenen Suçlar Nedeniyle Yapılacak Hukuki Yardımın Usul ve Esasları Hakkında YönetmelikHukuki yardım;Sağlık hizmeti sunumu sırasında veyabu görevlerinden dolayıpersonele karşıkanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiilin gerçekleşmiş olması,ilgilinin veya mirasçılarının talepte bulunması,ilgili personelin soruşturma safhasında şüpheli,kovuşturma safhasında ise sanık durumunda bulunmaması halinde,Bakanlık ve bağlı kuruluşlar merkez ve taşra teşkilatı ile döner sermaye teşkilatı kadrolarında bulunan avukatlar tarafından verilir.
18 Çalışanlara Sağlanan Hukuki Yardım Şiddet olayları için Bakanlık hukuk birimleri,işlenen suçtan mağdur olan Bakanlık personeline veyavefatı halinde kanuni mirasçılarınabir avukatın hukuki yardımını isteyip istemediğini sorar vetalep etmeleri halinde,Bakanlık avukatlarınca ilgili personelehukuki yardım yapılır.( tarihli ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Sağlık Bakanlığı Personeline Karşı İşlenen Suçlar Nedeniyle Yapılacak Hukuki Yardımın Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”)
19 Hizmetten ÇekilmeSağlık çalışanları, sağlık hizmeti sunumu esnasında şiddete uğraması halinde, acil verilmesi gereken hizmetler hariç olmak üzere hizmetten çekilme talebinde bulunabilir.Hizmetten çekilme talebi, kurum tarafından belirlenen yöneticiye sözlü veya yazılı olarak bildirilir.Bildirim üzerine yetkili yönetici, olayı derhal değerlendirerek hizmetten çekilme talebinin uygun olup olmadığı hakkında gecikmeksizin karar verir.Yetkili yönetici, hizmetten çekilme talebini uygun bulduğu takdirde hastanın sağlık hizmeti almasına ve tedavisinin devamına yönelik tedbirleri güvenlik tedbirleriyle birlikte alır.Bu kapsamda ilgili hastanın sağlık hizmetini devam ettirecek yeni sağlık çalışanını belirleyecek, kurum içerisinde bunun mümkün olmaması halinde hastanın hizmet alabileceği başka bir sağlık kurumuna sevkini ve hizmet alımını sağlayacaktır.Bu süreç sırasında hastanın tedavisinin aksatılmamasına itina edilir.