Yeni Türk Haber Yazarı Erhan Altunay, Ayasofya yeniden Cami olabilir: Neden ve Nasıl ? Başlıklı yazısında yazısında çarpıcı tespit ve değerlendirmelerde bulundu.
İşte o yazı!..
Pelin Çift ile hazırladığımız, Ayasofyanın Gizli Tarihi isimli kitap çıktığı günden itibaren olumlu eleştiriler aldı. Şahsım adına tek olumsuz eleştiri, programda da belirttiğim gibi, gönlümden Ayasofyanın cami olmasının geçtiğini söylemem oldu
Bir grubun Ayasofyayı laikliğin kalesi olarak tanımlaması, o günlerin koşullarında Atatürkün hangi gerekçelerle aldığını bilmediği bir kararı, katı bir şekilde benimsemek anlamını taşıyor. Aslında neye karşı çıktığını da bilmeden Ayasofya cami olamasın demek çok sağlıklı bir yaklaşım olmasa gerek.
Atatürk ile alakası olmayan bir kemalizmi, belli sermaye gruplarının ideolojisi yapan ve bu şekilde kendi kuyusunu kazan zihniyetin, bulunduğu melankoli içinde bu konuda daha sağlıklı düşünmesi ve laikliğin teminatını başka yerde araması gerekmektedir. Laikliği bir zamanlar başörtüsüne indirgeyenlerin şimdi Ayasofyaya indirgemek yerine bu kavramı gerçek mecrasına sokmaları geleceğimizin özgürlük altyapısını oluşturacaktır.
Ayasofyanın şu an müze olması araştırmacılara ve ziyaretçilere olumlu görünmektedir. Peki gerçek değerinden, manevi ruhundan uzak bir Ayasofya'yı ziyaret etmek, araştırmak yeterince tatmin edici olabilir mi ? Üstelik günümüzdeki fiili durumda Ayasofyayı ziyaret kimseyi memnun etmemeye başlamıştır. Son zamanlarda Ayasofya ziyareti gerçekleştirenler ne dediğimi gayet iyi anlayacaktır. Üst katta, duvarlara yaklaşmak ve sütunları incelemek neredeyse olanaksız hale gelmiştir. Ayasofya bu anlamda da yeni bir düzenlemeyi hak etmektedir.
Yapılabilecek yeni bir düzenlemede istenen, Ayasofyanın müze statüsünün ibadete engel olmamasıdır. Ülkemizde ve dünyada, benzerlerinde olduğu gibi, ziyarete açık bir binada ibadet yapmak olanaksız değildir.
Yaklaşık dokuz yüzyıl kilise olarak kullanılmış olan Ayasofya, bir tören kilisesi olarak Bizansın en görkemli yapılarından biriydi ve Doğu Hristiyanlığının göz bebeği idi.
Fatih Sultan Mehmet, adet olduğu üzere Ayasofyayı camiye çevirdiği andan itibaren Ayasofya Osmanlının en değerli camii oldu. Abdülhamit dönemine kadar padişahların gözdesi haklı olarak Ayasofya'ydı..
Halk Ayasofyayı benimsedi, sahiplendi ve her zaman ayrı bir yere koydu. Tarihin seyrinde Ayasofya hüznün, sevincin, kutlamanın ve direnişin kutsal mekanıydı.
Bu kadar büyük anlamlar ihtiva eden Ayasofyanın müze olması birçok kişiyi düş kırıklığına uğrattı. Özetle Ayasofya müze olarak çok değerli olsa da, ibadete kapalı olarak çok şey kaybetmektedir.
Benim gönlümden geçen, alt katın ibadete açılması ve üst katın müze olarak işlevini sürdürmesidir. Turnikelerin üst kata çıkan rampaya konulmasıyla bu sorun tamamen çözülebilecektir. Bazı özel günlerde ise Ayasofya bütünüyle ibadete açılabilir. Osmanlı'nın uygulamaları bu konuda bize rehberlik edecektir. Teravih zamanlarında üst katının hanımlara açık olabileceği uygulamalar gerçekleştirilebilir.
Ayasofya'nın eski gravürlerinde, özellikle Fossati gravürlerinde de gördüğümüz gibi, üst katlarda halı yoktur. Üst katlar araştırmacılara açık olurken, alt katlarda bazı önemli yerler açık bırakılarak eski ibadet günlerine dönmek çok da olanaksız değil.. Meraklı okuyucularımız Ayasofya'nın Gizli Tarihi kitabımızda gravürleri görebilirler.
30lu yılların koşullarında, Atatürkün neden böyle bir karar aldığını bilmiyoruz. Burada imza sahte miydi değil miydi tartışmasına da girmeyi gereksiz buluyorum, zaten kitapta yazdık, naif bir çaba ile yine Atatürkü referans göstermek çok gereksiz geliyor.
Öte yandan Ayasofyanın ibadete açılması bir siyasi propaganda aracı da olmamalıdır. Bu siyaset üzeri bir eylemdir ve halkın iradesi dışında kimseye mal edilmemelidir.
Ayasofya tarihin her döneminde önemli bir sembol. Anlaşılması gereken günümüzde de sembol özelliğinin var olduğunun bilinmesidir. Birçok manasının yanında günümüzde Ayasofya bağımsızlığımızın sembolüdür. O yüzden mabed müze olarak ziyaretçilere gösterilebilir hem de burada yeniden ibadet edilebilir. Ne laikliğe zarar gelir ne Atatürke.
Atatürkçülük ve laikliğin önündeki en büyük tehlike kutuplaşmadır. Her şey kendi mecrasında aktıkça bir dengeye oturacak ve korkacak bir şey kalmayacaktır.
Ayasofyaya gelince Sadece istek ve çaba gerekiyor.
Kaynak : yeniturkhaber.com