Türkiye’de evlerimize 1993’te giriş yapmaya başlayan “.tr” uzantılı alan adları, 5 Mayıs 2019’a kadar Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından kaydediliyor ve yönetiliyordu. Fakat bu tarihte İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu (ICANN) nezdindeki redelegasyon süreciyle bu alan adlarının yönetimi ve tahsisi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na devredildi.
Aynı tarihte “.tr” alan adlarına yönelik yeni bir dönemin açılması için de çalışmalar başlatıldı. İşte o çalışmalar en sonunda sona erdi ve Türkiye’de internette yeni bir sayfa açacak olan TRABİS sistemi hazır hale getirildi. Sistem, bugün itibarıyla (14 Eylül) devreye giriyor. Peki, yeni sistemle birlikte neler değişecek? Gelin, TRABİS’in detaylarına bakalım.
TRABİS’in hayata geçişiyle birlikte 20 yılı aşkın süredir belge ibraz edilerek edinilebilen bazı alan adları, artık belgesiz bir şekilde, “ilk gelen ilk alır” kuralına göre tahsis edilebilecek. Söz konusu alan adları, şu şekilde olacak:
Artık belge olmadan alınabilecek alan adları:
Daha önce belgesiz alınabilen ve bu durumun devam edeceği alan adları:
Sadece belge ibraz edilerek alınmaya devam edecek olan alan adları:
*Sadece kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan başvurularla alınabilecek alan adları.
TRABİS sistemi ile birlikte tüm dünyada uygulanan Kayıt Otoritesi (Registry) – Kayıt Kuruluşu (Registrar) modeli, artık tam anlamıyla uygulanacak. Alan adı almak isteyen kişiler ya da kuruluşlar, TRABİS tarafından kabul edilen Kayıt Kuruluşları’ndan hizmet alabilecekler. Bu kuruluşlar şunlardan oluşuyor: