Ankara Üniversitesi Rektörü Erkan İbiş’in müdahalesiyle kapatılan ve başka bir adla rektörlüğe bağlanan İnsan Hakları Merkezi, Mülkiyeliler Birliği bünyesinde yeniden açılacak.
12 Mayıs 2018 tarihinde Mülkiyeliler Birliği Genel merkezi’nde açılış töreni yapılacak. Açılışa, Prof. Dr. Cem Eroğul, Prof. Dr. Fazıl Sağlam, SBF İHM’nin son müdürü Kerem Altıparmak ve İnsan Hakları Ortak Platformu’ndan Feray Salman katılacak. Açılış programı şöyle:
15:00 – I. Oturum: İnsan Hakları Merkezi’nin Kuruluşu ve İlk Yılları
Cem Eroğul-Fazıl Sağlam
16:30 – II. Oturum: İnsan Hakları Merkezi’nin Üçüncü Dönemi ve Kapanışı
Kerem Altıparmak-Feray Salman
18:00 – SBF İnsan Hakları Merkezi Tabelasının Mülkiyeliler Birliği’ne Asılması
18:30 – Kokteyl
Açılışa ilişkin Mülkiyeliler Birliği Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada, “Siyasal Bilgiler Fakültesi’nin eski, Mülkiyeliler Birliği’nin ise yeni İnsan Hakları Merkezi’nin hem akademiye hem de sivil topluma yeni bir açılım getireceği umuduyla, 12 Mayıs 2018 günü saat 15:00’te açılışımızı gerçekleştireceğiz.” dendi. Açıklamanın tamamı şöyle:
“Mülkiye’de insan hakları alanında lisans ve yüksek lisans derslerinin işlenmesinin 60 yıla yakın bir geçmişi var. Bu gelenek, 1978 yılında, Soğuk Savaş yıllarında ve henüz “insan hakları” kavramı popüler olmadan önce Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İnsan Hakları Merkezi’nin kurulmasıyla daha kurumsal bir niteliğe kavuştu. Anılan dönemde bir yandan enstitülere dayanan Mülkiye geleneği bir yandan da Fakültelerin özerkliğinin tanındığı hukuksal alt yapı yeni Merkez’in hızla tanınmasını ve gelişmesini sağlamıştı.
Ne var ki Merkez ilk büyük darbeyi kuruluşundan çok kısa bir süre sonra 12 Eylül 1980 darbesinde aldı. İHM’nin kuruluşunda yer alan çok sayıda akademisyen 1402 Sayılı Yasa uyarınca üniversiteden uzaklaştırıldığı için İHM uzunca bir süre sessizliğe gömüldü.
1990’lı yıllarda tekrar akademik çalışmalara başlayan İHM, 2000’li yıllarda diğer akademik insan hakları merkezlerinden farklı olarak ulusal ve uluslararası alanda insan hakları örgütleriyle yürüttüğü faaliyetlerle insan hakları alanında çalışan çok farklı kesimlerin önemli bir bilgi odağına dönüştü. Bu dönemde gerçekleştirilen çok sayıda panel ve konferans yanında insan hakları savunucularına yönelik yaz okulları, Türkiye’nin her yerinden insan hakları savunucularına ulaşmayı mümkün kılmıştı. İHM’de faaliyet gösteren öğretim elemanları 2011 yılında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü çatısı altında disiplinler arası bir anabilim dalını kurmuş, akademiyle sivil toplum arasındaki ilişkiyi daha kurumsal bir yapıya kavuşturmuştur.
1970’lerde İnsan Hakları Merkezi’nin kuruluşunda olduğu gibi 2000’lerde alternatif bir insan hakları yaklaşımını, araştırma ve eğitimini mümkün kılan da Mülkiye’nin özgürlükçü ve çok disiplinli akademik ortamı olmuştu. İHM, ikinci büyük darbeyi yine bir olağanüstü hal döneminde yaşadı. İnsan Hakları Anabilim Dalı’nın iki araştırma görevlisi yanında, İHM Yönetim Kurulu’nun 3 üyesi ve İnsan Hakları Yüksek Lisans Programının 9 hocası OHAL KHK’leriyle ihraç edildi. İHM’nin kalan haliyle bile rahatsızlık vereceği düşünülmüş olacak ki 40 yıllık Fakülte Merkezi, 2017 yılında YÖK’ün talebine uygun olduğu gerekçesiyle kapatılmış ve Rektörlük nezdinden yeni bir İnsan Hakları Merkezi teşkil edilmiştir. Yeni Merkez için hazırlanan Yönetmelikte, birçoğu insan hakları alanında çalışan 36 Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesinin ihracı için isimlerini Başbakanlığa gönderen Ankara Üniversitesi Rektörü yeni merkezin Müdürü, Yönetim ve Danışma Kurulu’nu seçmekle yetkilendirilmiştir. Prof. Dr. Erkan İbiş, beklendiği gibi bu Merkeze İHM ile ilgisi olmayan Fakülte dışında bir Müdür atamış, Mülkiye’nin on yıllardır devam eden insan hakları geleneğini sonlandırmayı planlamıştır. Anabilim dalı başkanlığı da Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden alınarak Merkez’le ilgisi olmayan aynı öğretim üyesine devredilmiştir.
Oysa yukarıda anlatıldığı gibi Mülkiye’nin insan hakları geleneği, YÖK’ün OHAL’in veya Üniversite yöneticilerinin keyfi tercih ve kararlarıyla sınırlandırılacak veya sonlandırılacak bir gelenek değildir. Nasıl akademi, OHAL’in ağır koşullarında bile üniversitenin dört duvarı arasına sıkıştırılamazsa, İHM’nin zengin geçmişi de bu keyfiyete mahkûm olmamalıdır.
Bu keyfiyete karşı koymak için izlenebilecek farklı yollar mevcuttur. Gerçekten de İHM’nin ihraç edilen üyeleri, ihraç edildiklerinden beri akademik çalışmalar yapmaya devam etmektedirler. Bununla birlikte, İHM’nin kurumsal geleneğini yürütecek devamlılığı olan bir çatının varlığının önemi de yadsınamaz. Bu çatı için en doğru adresin, özgürlük ve demokrasi mücadelesine her zaman ev sahipliği yapan Mülkiyeliler Birliği olduğu da açıktır.
Siyasal Bilgiler Fakültesi’nin eski, Mülkiyeliler Birliği’nin ise yeni İnsan Hakları Merkezi’nin hem akademiye hem de sivil topluma yeni bir açılım getireceği umuduyla, 12 Mayıs 2018 günü saat 15:00’te açılışımızı gerçekleştireceğiz. Sizleri de aramızda görmekten onur duyacağız.
Mülkiyeliler Birliği Yönetim Kurulu”