Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK), AKP’nin kadına şiddetin önlenmesine ilişkin kanun teklifini ‘göstermelik ve etkisiz’ diye nitelendirerek, “Bu teklifte şiddetin önlenmesinde etkili olacak tek bir çözüm önerisi yok” açıklamasını yaptı. Milletvekillerine “Katılımcı yasa yapma süreçlerini yok eden, TCK’nın sistematiğini bir kez daha bozan bu yasa değişikliklerine itiraz etme” çağrısında bulunan EŞİK, “Türkiye’nin her yanından kadınlar olarak, gece gündüz kesintisiz nöbetteyiz; Meclis’i izliyoruz” ifadesini kullandı.
Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK), bugün TBMM Genel Kurulu’nda görüşmelerine başlanacak olan Türk Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile ilgili yazılı açıklama yaptı. Teklifin göstermelik ve etkisiz olduğu belirtilen açıklamada, günde en az 3 kadının en yakınları tarafından öldürüldüğüne, bir o kadarının da şüpheli şekilde hayatını kaybettiğine dikkat çekildi. “Nöbetteyiz çünkü; göstermelik genelgeler, etkisiz yasa değişiklikleri ile oyalanmaya ya da bir hakkımızı daha kaybetmeye tahammülümüz yok. Ellerinizi hayatlarımızdan, haklarımızdan çekin, yasalara dokunmayın, uygulayın!” denilen açıklamada, şu değerlendirmelere yer verildi:
“TÜM MİLLETVEKİLLERİNİ KATILIMCI YASA YAPMA SÜREÇLERİNİ YOK EDEN, TCK’NIN SİSTEMATİĞİNİ BİR KEZ DAHA BOZAN BU YASA DEĞİŞİKLİKLERİNE İTİRAZ ETMEYE ÇAĞIRIYORUZ”
“EŞİK Platformu olarak, ceza yasası ve ceza yargılaması yasalarında yapılacak birkaç göstermelik değişiklik ile kadına karşı şiddetin önlenemeyeceğini defalarca anlatmaya çalıştık. Gündemdeki yasa değişikliği teklifinin de sorunların çözümüne bir katkı sağlamayacağını, tam tersine yeni sorunlar yaratacağını ayrıntılı bir bilgi notuyla milletvekilleri ve kamuoyu ile paylaşmıştık. Bilgi notunda, yasa değişikliği teklifinde yer alan tutuklamada katalog suç düzenlemesi, takdiri indirim nedenlerinin sınırlandırılması, suçun ‘kadına karşı işlenmesi’ ibaresi (nitelikli hal düzenlemeleri), mağdur ile şikâyetçinin/katılanın hakları (şiddet mağduru kadınlar için avukat görevlendirilmesi), uzlaşma gibi konulardaki değerlendirmeler yer alıyor. Genel kurulda tartışmalara katılacak ve oy kullanacak tüm milletvekillerini, bu bilgi notunu tekrar okumaya, katılımcı yasa yapma süreçlerini yok eden, TCK’nın sistematiğini bir kez daha bozan bu yasa değişikliklerine itiraz etmeye çağırıyoruz.
“BU TEKLİFTE ŞİDDETİN ÖNLENMESİNDE ETKİLİ OLACAK TEK BİR ÇÖZÜM ÖNERİSİ YOK”
Tekrar ediyoruz: Bu teklifte şiddetin önlenmesinde etkili olacak tek bir çözüm önerisi yok. Çünkü kadına karşı şiddetin önlenmesi için atılması gereken tek ve acil adım belli: Mevcut yasaların ve uluslararası sözleşmelerin etkin bir şekilde uygulanması ve başta yargı olmak üzere toplumsal hayatın tüm alanlarında eşitlik karşıtı söylem ve uygulamalara son verilmesi. Bunlar da teklifte yer almıyor.
“TEKLİF YASALAŞTIĞI TAKDİRDE, FAİLLERİN FİİLDEN SONRAKİ VE YARGILAMA SÜRECİNDEKİ PİŞMANLIĞINI GÖSTEREN DAVRANIŞLARI OTOMATİK BİR İNDİRİM NEDENİ HALİNE GELEBİLECEKTİR”
TCK’nın takdiri indirim nedenlerini düzenleyen 62. maddesinde yapılmak istenen değişiklik yasalarla bu şekilde oynamanın tehlikeleri konusundaki tipik örneklerden biri. Mevcut Yasada ‘Takdiri indirim nedeni olarak, failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri gibi hususlar göz önünde bulundurulabilir’ hükmü yer alıyor. Teklif ile ‘yargılama sürecindeki davranışları’ ibaresi ‘yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları veya’ şeklinde değiştirilmesi isteniyor. Teklif yasalaştığı takdirde, faillerin fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları otomatik bir indirim nedeni haline gelebilecektir. Maddeye eklenecek tek bir ‘veya’ kelimesi ile ‘cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri’, maddedeki diğer kriterlerden bağımsız olarak tek başına otomatik bir diğer indirim nedeni olabilecek. Yani diğer durumların hiçbirini dikkate almaksızın, sadece cezanın failin geleceği üzerindeki etkilerini göz önüne alarak indirim uygulanabilecek.
“6284’TEKİ ‘TEK TARAFLI’ KELİMELERİNİN ÇIKARTILARAK İKİ YASANIN ‘UYUMLAŞTIRILMASI’NDAN SÖZ EDİLİYOR”
Ceza Yasası’na eklenecek maddede ‘ısrarlı takip’ kavramı kullanılırken, 6284 sayılı yasada ‘tek taraflı ısrarlı takip’ deniyor. 6284’teki ‘tek taraflı’ kelimelerinin çıkartılarak iki yasanın uyumlaştırılmasından söz ediliyor. Böylesine gülünç bahanelerle 6284’e müdahalenin de hazırlıkları yapılıyor. Öte yandan, İstanbul Sözleşmesi’nden bir gece yarısı Resmi Gazete’de yayınlanan tek kişilik bir Cumhurbaşkanı Kararı’yla hukuk dışı bir biçimde çıktığımızı unutmadık. 2016 yılında bir gece yarısı TBMM Genel Kurulu’nda son dakika verilen önergelerle çocuk istismarı faillerinin affını ve tecavüz failleriyle evliliği içeren TCK/103 değişikliği girişimlerini de unutmadık.
“TÜRKİYE’NİN HER YANINDAN KADINLAR OLARAK, GECE GÜNDÜZ KESİNTİSİZ NÖBETTEYİZ; MECLİS’İ İZLİYORUZ”
Yine TBMM komisyonlarında madde madde tartışılmayıp, topluca ve apar topar geçirilen bir yasa değişikliği girişimi ile karşı karşıyayız. Ve yine, TBMM genel kurulunda üç-beş imza ile kotarılacak son dakika değişiklik önergeleri ile yeni emrivakilerle karşılaşma endişesi yaşıyoruz. Yasa yapım süreçlerinde, yapılan yasa ile ilgili tüm aktörleri ve TBMM’nin tüm demokratik yasa yapım süreçlerini dışlayan bir oldu/bitti, atı alan Üsküdar’ı geçti hukuku ile karşı karşıyayız. Yasal düzenlemeleri toplumun, muhalefetin ve hatta iktidar milletvekillerinin bile bilgisinden kaçırarak yaratılan bu belirsizlik ortamı, yeni hak kayıpları konusundaki tedirginliğimizi artırıyor. Bu yüzden alarmdayız. Bu yüzden, Türkiye’nin her yanından kadınlar olarak, gece gündüz kesintisiz nöbetteyiz; Meclis’i izliyoruz.
Yasalara uygun davranmayanlar, yasaları uygulamayanlar, uymayacakları ve uygulamayacakları yeni yasalar yapmaktan vazgeçmeli. Cinsiyete ve toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılık ortadan kalkmadan, hele de yasalarda reform adı altında geri adım atılmasına yol açacak değişikliklerle eşitsizlik ve kadınlara karşı şiddet ortadan kaldırılamaz.”