Türkiye, geçtiğimiz günlerde yapılan ve 2 milyona yakıın öğrencinin üniversitelere girebilmek için yarıştığı Yüksek Öğretime Geçiş Sınavı (YGS) hakkında inanılmaz bir skandal iddiası ile çalkalanıyor.
Basına ilk olarak Artvin’deki dershane öğretmenlerinin bir iddiası olarak yansıyan skandal giderek büyüyor. İddiaya göre ÖSYM bu seneki YGS özellikle matematik sorularında gizli bir şifreleme sistemi uygulamış. Bu şifreyi sınavdan önce bilen bir öğrencinin 40 matematik sorusundan 37 tanesini 5-6 dakika içinde doğru cevaplaması mümkün.
Şifre gayet basit : Öncelikle, herhangi bir soruda verilen şıklar küçükten büyüğe doğru sıralanıyor. Şıklardaki yeri, bu yeni sıralamaya rağmen aynı kalan bir cevap seçeneği varsa, doğru cevap o olarak işaretleniyor. Birden fazla şıkkın yeri değişmiyorsa, doğru cevap E şıkkı oluyor. Hiçbir şık aynı kalmıyorsa ise doğru cevap A şıkkı oluyor.
İddianın basına yansımasının ardından internet ortamlarında da hararetli bir tartışma başladı. Sınava girmiş olan adaylar “Bu sene ilk defa şıklar küçükten büyüğe sıralanmamıştı, bu bile tek başına şüphelendirdi” diyor. Sınav sonrasında söz konusu şifreyi uygulayarak soruları yeniden çözenler ise şifrenin varlığını doğruluyor.
Tesadüf mü?
Böylesi bir şifreleme sisteminin tesadüf olabileceğini savunanlar da var. Ancak istatistikçiler, 40 sorudan 37 tanesinin tek bir şifreleme sistemiyle çözülebilmesinin “tesadüf” olma ihtimalini kabaca “trilyon kere trilyonda bir” olarak veriyorlar.
ÖSYM’den açıklama
Tartışmalar devam ederken ÖSYM’den de bir açıklama geldi. Açıklamada “Basında kullanılan ve şifreli cevap anahtarı iddialarına yol açan soru kitapçığı hiçbir adaya verilmemiştir. Söz konusu kitapçık yalnızca soruları basın ve kamuoyuyla internet üzerinden paylaşmak için hazırlanmıştır.” dendi. “Basının daha hassas davranması beklenirdi” diyerek basına sitem de edildi.
Uzmanlar ve şifreli cevap sistemini test edenler ise ÖSYM’nin açıklamasını kesinlikle yetersiz ve önemsiz buluyor. Millyet yazarı ve “Genç Bakış” programının yapımcısı eğitim uzmanı Abbas Güçlü “ÖSYM’nin bu açıklaması inandırıcı değil. Seçeneklerin yeri değişse dahi bu şifre uygulandığı zaman değişen birşey olmuyor. Formül geçerli olduğu sürece yine aynı sonuca ulaşılır” diyerek ÖSYM’nin iddialarını çürütüyor.
“Çok büyük bir tezgah söz konusu”
Skandalı perçinleştiren ise ÖSYM’nin 2011 itibariyle “kişiye özel soru kitapçığı uygulamasına” geçmiş olması. İlk başlarda sınav ve soru güvenliğini arttırıcı bir uygulama olarak sunulan bu sistemin istenen soru kitapçıklarının istenen öğrenci adaylarına dağıtılmasını sağlayacak şekilde kullanılması olasılığından bahsediliyor. Sanal ortamda “Sürekli bilgisayarlı otomatik dağıtımdan bahsediliyor ama sınav için bir okula sırf kız öğrenci doldurabilen algoritma sistemi istenen adaya istenen kitapçığı verecek şekilde de tasarlanabilir” iddiaları dolaşıyor.
Bu iddiaların doğruluğu durumunda iddia edilenden çok daha büyük bir skandalın baş göstereceği belirtiliyor.
Adaylar öfkeli
Skandal iddiaları karşısında sınava giren öğrenci adayları ise öfkeli. Yıllar süren maddi ve manevi çabaların böylesi bir sistemle heba edilmiş olabileceği ihtimali çok büyük ve haklı tepkilere neden oluyor. Önümüzdeki günlerde durumun açıklık kazanmasıyla sınavın akibeti de belli olacak, ancak ÖSYM ve diğer resmi kurumlardan henüz bu konuda bir değerlendirme yok.
(Yeşil Gazete)