OKUMAK: Çok harika bir fikir!
Bremen UNESCO “Edebiyat Kenti”
Birlikte yaratıcı olmak, Bremen edebiyat ve kültür çevresi için ve onunla birlikte bir şeyleri harekete geçirmek amacıyla Bremen Özgür Hansa Şehri, UNESCO'nun Edebiyat Kenti unvanı için başvurdu. Hedef en baştan itibaren belliydi: mümkün olduğunca çok insanı edebiyata ve okuma kültürüne ilgi duymaya teşvik etmek. Çünkü okuma, tüm insanlar için güçlendirilmesi gereken ve hep temel bir beceri olarak kalacak olan bir yetenektir. Başka dünyalara ve perspektiflere dalmayı mümkün kılar, geniş bir bakış açısı kazanmayı teşvik eder ve yaşamı şekillendirir.
31 Ekim 2023'ten beri UNESCO "Edebiyat Kenti" unvanını taşıma hakkını kazanan Bremen şehri hem seçkin "Edebiyat Kenti" ağına hem de çok daha büyük Yaratıcı Şehirler Ağı'na (dünya çapında yaklaşık 350 şehir) katıldı.
UNESCO Yaratıcı Şehri olarak tanınmasıyla Bremen, dünya çapında şehirleri bir araya getiren ve kültürü sürdürülebilir şehir gelişimi için önemli bir motor olarak gören etkin bir ağın parçası haline geldi. Yaratıcı merkezleri olarak ağın şehirleri, güçlerini sosyo-ekonomik ve kültürel gelişim için kullanırlar. Bu şehirler, kendilerindeki başka aktörlerle ve de başka şehirlerle ortaklıklar kurar, bilgi ve deneyimlerini paylaşır, tüm insanların kültürel yaşama katılımını iyileştirir ve yerel kültür ve yaratıcı ekonomisini aktif olarak teşvik ederler.
Bu nedenle, unvanın elde edilmesinden sadece edebiyat çevresi değil, Bremen'in bütün kültür çevreleri de kalıcı olarak faydalanacaktır. Sonuçta, UNESCO özellikle çapraz medya projelerini tercih eder ve Yaratıcı Şehirler Ağı'yla film, müzik, medya sanatları, tasarım, el sanatları ve gastronomi gibi alanlarda akıllıca ağ kurmayı teşvik eder. Bremen bu alanlarda da çok şeyler sunmakta ve UNESCO ağı çerçevesinde edebiyat çevreleri gibi burada da ağların oluşturulması gerekmektedir.
Son yılların başvuru süreci bile çok enerji ve güç toplamış, edebiyat alanını güçlendirmeye kalıcı olarak katkıda bulunmuş, hem kendi aralarında hem de ulusal ve uluslararası düzeyde akıllıca bağlantılar kurmalarını ilerletmiş ve mevcut yapıların etkin bir şekilde gelişmesini sağlamıştır. Bunun yanı sıra aralarında Stadtmusikanten- ve Literaturhaus, LauschOrte - Sound&Stories, Bremer SprachMusikanten ve podcastlar, köşe yazıları, bloglar ve çapraz medya formatlarıyla dijital Bremen Edebiyat Dergisi gibi, başlangıçtan itibaren katılımcı ve kapsayıcı olarak düşünülen ve sürekli olarak gelişmekte ve büyümekte olan farklı birçok öncü projeler ortaya çıkmıştır.
Şu ana kadar dünya çapında 53 Edebiyat Kenti var: Heidelberg'in yanı sıra, Almanya'da ilk başvuru girişiminden hemen sonra Bremen de şimdi UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı‘na mensup olup Edinburgh, Dublin, Milano, Barcelona, Prag, Krakow, Lviv, Odessa, Leeuwarden, Seattle, Durban ve Melbourne gibi Edebiyat Kentleri‘nin seçkin listesinde yer alıyor.
Hansa Şehri UNESCO'yu birden fazla düzeyde ikna etti, çünkü
Bremen, Masal Yolu'nun en ucunda yer alır ve dünya çapında dört şehir mızıkacısıyla ilişkilendirilir. Bu hayvan dörtlüsü, Bremen'in açık fikirli, hoşgörülü ve renkli imajını oluşturmakta önemli bir rol oynamıştır. Sonuçta, birçok dile çevrilen ve 2005'ten beri Grimm Kardeşlerin diğer Çocuk ve Ev Masalları ile birlikte UNESCO Dünya Belge Mirası olarak kabul edilen bu çok katmanlı masalda, dayanışma, hoşgörü ve özgürlük, sosyal adalet, göç ve yaşlanma, yaşam sevinci, nükte ve takım ruhu gibi varoluşsal ve güncelliğini hiçbir zaman yitirmeyen konular ele alınmaktadır.
Oyunbaz ve yine de sağlam, eğlenceli ve yine de edebiyat tarihine uygun bir şekilde, Bremen‘in edebiyat çevresinin okumaları, etkinlikleri ve festivalleri sürekli olarak bu temel konulara dayanmaktadır.
Son yıllarda > Literaturkontor ve > virtuelles Literaturhaus (sanal Edebiyat Evi) gibi aktörlerle geliştirilen ve 2025'te tam şehir merkezinde, UNESCO dünya mirası Roland (1401) ve Belediye Binası (1408) ile karşı karşıya, eski Kontorhaus am Markt'ta kurulacak olan Stadtmusikanten- ve Literaturhaus'ta (Bremen Mızıkacıları ve Edebiyat Evi) (projenin ülke çapındaki önemini tanıyıp 4,9 milyon avroluk hibe yapan federal hükümetin de desteğiyle) yukarıda belirtilen konuların sürekli olarak yeni ve farklı biçimlerde ele alınacağı ve güncelliğinin korunacağı çok işlevli ve açık bir etkinlik ve edebiyat merkezi oluşacaktır.
Eğlenceli ve eğitici bir masal sergisi turistleri ve özellikle çocuklu aileleri cezbederken, Literaturhaus, bu yerin edebi atmosferini takdir eden farklı yazarlar ve serbest gruplar için bir buluşma noktası olacaktır. Mümkün olduğunca geniş bir kitleye hitap eden bir açık evin kurulması amaçlanmaktadır. .
Alışılmış edebiyat severlerin yanı sıra, gelecekte özellikle çocuklar ve gençlerin canlı bir eğitim çalışmasının odak noktasına alınması planlanmaktadır. Bremen Mızıkacıları sergisi ve konularının da sağladığı bağlantılar aracılığıyla, bu alanın genişletilmesi ve güçlendirilmesi mantıklı olup birçok akıllı bağlantı noktası sağlar. Çocuklar ve gençler için kitap okuma etkinlikleri, masal sunumları, şair atışmaları, yazı, resim ve çizgi roman atölyeleri sunan okul dışı bir öğrenme yeri oluşturulması planlanmaktadır. Çocuklar için kitap kulüpleri, yetişkinler için okuma çevreleri, çok kültürlü formatlar ve paylaşılan okuma, Bremen'in tarihi merkezinde edebiyat ve okuma kültürüne mümkün olduğunca çok topluluğu ve farklı insanları çekmeyi amaçlamaktadır.
Bremen, Bremen Mızıkacıları gibi renkli ve çok dilli bir şehirdir. Onlar anırırlar, havlarlar, miyavlarlar ve öterler, evrensel dil olan müzik ile yakın arkadaş olurlar ve mükemmel bir şekilde anlaşırlar. Bir süre önce Focke Müzesi'ndeki bir serginin gösterdiği gibi Bremen'de 70 farklı dil konuşulur ve Bremen nüfusunun %37'si göçmen kökenlidir. Avrupa Diller Şartı’nın imzalanmasından bu yana Bremen'de de özel koruma altında olan ve > Länderzentrum für Niederdeutsch gGmbH (Aşağı Almanca Eyaletler Merkezi) tarafından çeşitli yenilikçi projelerle canlı tutulan Kuzey Almanya ağzı aşağı Almancanın yanısıra Bremen sokaklarında Türkçe, Arapça, Ukraynaca ve Lehçe gibi diller de duyulabilir. Bu topluluklar da Bremen'in kültür hayatını çeşitli biçimlerde zenginleştirir ve gelecekteki Bremen Mızıkacıları ve Edebiyat Evi'nde onların da seslerinin duyulması amaçlanır.
Werder Bremen başkanı Hess-Grunewald'ın himayesinde gerçekleştirlen katılımcı ve kapsayıcı sesli kitap projesi > Die Bremer SprachMusikanten (Bremen Dil Mızıkacıları) şimdiden sembolik olarak bu görevi üstlenmiştir. Bu öncü proje, çok dilli Bremen Mızıkacıları'nın, ideal olarak tüm dünya dillerinde seslenmeleri amacıyla daha başka Bremenlilerle ve perspektif olarak da diğer Edebiyat Kentleri ile birlikte büyümeye devam edecektir…
> Literaturkontor (Edebiyat Bürosu, kuruluş yılı 1983) ve > virtuelles Literaturhaus (sanal Edebiyat Evi, kuruluş yılı 2004) ile Bremen, farklı ağırlık odaklı, şehrin edebi yaşamını onlarca yıldır şekillendiren ve etkileyen iki merkezi edebiyat kurumuna sahiptir. Bunlar 2025 yılında Stadtmusikanten- ve Literaturhaus'ta (Bremen Mızıkacıları ve Edebiyat Evi'nde) birleştirilecek ve daha da güçlendirileceklerdir.
Literaturhaus, özellikle sanal bir üretim alanı olarak hizmet verir ve dijital formatlara, çocuklar ve gençlerle edebi çalışmalara odaklanırken (örneğin, > Schulhausroman (Okul Romanı) ve > Fliegendes Klassenzimmer (Uçan Sınıf Odası) gibi) Literaturkontor, okumalar, projeler ve atölye çalışmaları çerçevesinde Bremenli yazarlarla işbirliği yapar. Bir diğer odak noktası, birkaç yıl önce > KOLLIT collective'de bir araya gelen ve (Güzel Sanatlar Üniversitesi'nin illüstrasyon ve çizgi roman sınıfı ile yakın işbirliği içinde de) düzenli olarak KOLLER adlı dergiyi yayınlayan genç yazarları desteklemektir.
Literaturkontor'un çalışmaları arasında, profesyonelleşme ve yaratıcı yazma kursları da (örneğin, Bremen Üniversitesi ile işbirliği içinde) bulunmaktadır. Ayrıca, oda müziği topluluğu Konsonanz ile işbirliği içinde, > LauschOrte – Sound & Stories (Kulak Kabartılan Mekânlar – Ses ve Hikâyeler) adlı öncü proje geliştirilmiştir. Bu proje çerçevesinde edebi-müzikli minyatürler aracılığıyla sayısı her yıl artan şehir alanındaki önemli tarihi mekânlar özel bir şekilde yeniden çerçevleniyor.
Literaturkontor ve sanal Literaturhaus, birkaç yıldır beraber resmi Edebiyat Takvimi'ni hazırlamakta ve düzenli olarak > digital Literaturmagazin Bremen'in (Bremen Edebiyat Dergisi) bültenini göndermektedir. Ayrıca, Bremen edebiyat çevresinin aktörleri ile birlikte çevrimiçi dergiyi canlı tutarlar ve podcastlar, yazı yazma üzerine konuşmalar, bloglar, eleştiriler, minyatürler ve denemeler gibi yenilikçi, bazen çapraz medya formatları geliştirirler.
Yeni oluşturulan > BlogSatz padlı platformla dergi örneğin Bremen Üniversitesi'nin Transnasyonal Edebiyat Bilimi Bölümü ile yakın işbirliği içindedir ve öğrencilerin çeşitli etkileyici etkinliklerini yansıtmaktadır. > Kids bölümünde ise Şehir Kütüphanesi, Halk Eğitim Merkezi (VHS) ve aralarında Freiwilligen Agentur (Gönüllüler Ajansı), BremerLeseLust (Bremen Okuma Arzusu), Erste Buch (İlk Kitap), Bremer Literaturstiftung (Bremen Edebiyat Vakfı) ve Schwarze Kinderbibliothek (Siyahi Çocuk Kütüphanesi) olan başka gönüllüler ve gönüllü kuruluşlar tarafından sunulan kültürel eğitim alanındaki tüm girişim ve projeler bir arada sunulmaktadır.
1954'ten beri her yıl ocak ayında > Rudolf Alexander Schröder Vakfı tarafından verilen Bremen Edebiyat Ödülü, aldığı cesur ve bilge kararlar ve verdiği para ödülü miktarı (25.000 avro) ile Almanca konuşulan ülkelerdeki en prestijli edebiyat ödüllerinden biri olarak kabul edilir. Paul Celan, Ingeborg Bachmann, Thomas Bernhard, Peter Weiss ve Elfriede Jelinek gibi büyük yazarlar bu ödüle layık görülmüştür. Ayrıca 1977 yılından bu yana, ÖVB'nin katkısıyla genç yazarlara 6.000 avroluk bir destek ödülü de verilmektedir. Bu alanda da ödül alanların listesi etkileyicidir.
Ayrıca, Kültür Senatörü için genç, henüz tanınmamış yazarları desteklemek önemlidir: 1984 yılından beri Literaturkontor tarafından yıllık olarak verilmekte olan, 2020'den beri bir gençlik ve bir proje bursundan oluşan ve Berlin'deki Bremen Eyalet Temsilciliği'nde bir konaklama olanağıyla birleşen > Yazar Bursu Bremenli yazarları desteklemek ve başarılı bir şekilde ağ oluşturmaları için tasarlanmıştır. Ülke çapında benzeri olmayan > Bremer Netzresidenz ödülü 2008'den beri sanal Edebiyat Evi tarafından iki yılda bir projeleri internetin teknik imkânlarını yaratıcı bir şekilde kullanan yazarlara verilir. Aralarında örneğin, Daniela Dröscher'in, dış mekânı QR kodları ile donatan ve yorumlayan "Parka gelin ve bakın!" adlı projesi yer almakta.
Bremen'in festival manzarası çeşitliliğiyle etkileyicidir.
> LitWo - Literarische Woche (Edebiyat Haftası), değişen konu odaklarıyla her yıl ocak ayında verilen Bremen Edebiyat Ödülü'nün ödül törenine yıllık bir çerçeve sunar. Mümkün olduğunca geniş bir kitleye hitap etmek için programda okumalar, sergiler, sohbetler ve ayrıca çocuklar ve gençler için özel etkinlikler yer alır.
Her bahar düzenlenen uluslararası şiir festivali > Poetry on the Road, neredeyse 25 yıldır Bremen'i uluslararası edebiyat çevresinde önemli bir konuma getiriyor. Festivalin başlangıcından bu yana, 65 ülkeden 650'den fazla uluslararası tanınmış yazar Bremen‘de sahne almıştır. Poetry on the Road'un bir parçası olarak edebi performans sanatı olan şair atışması (Poetry-Slam), 2016'dan bu yana Almanya'daki Ulusal Maddi Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer almaktadır. Ayrıca festival, birkaç yıldır Berlin'deki ZEBRA Poetry Film Festivali ile başarılı bir şekilde işbirliği yaparak, şiir ve filmi yeniden birlikte düşünmeyi hedefliyor.
Son birkaç yıldır > Bremen liest! Die lange Nacht der Literatur ve > Büchermeile (Bremen okuyor! Edebiyatın uzun gecesi ve kitap fuarı), birçok angaje kitapçı ve bağımsız yayıncıyı da belirgin bir şekilde odak haline getirir. Okumalar, tartışmalar ve geziler, kitap üretimi ve pazarlama yerlerine bir bakış sunar ve Langenstraße'yi küçücük bir bölgesel kitap fuarına dönüştürür.
Bremer Kriminal Theater'in (Bremen Polisiye Tiyatrosu) organizasyon yönetimi altında 2017 yılında 20. yılını kutlayan > Prime Time - Crime Time, adlı polisiye festivali, Almanya'daki en eski polisiye edebiyatı festivalidir ve Bremen'i her yıl ulusal ve uluslararası polisiye yazarlarının buluşma noktası haline getirir.
The > Sınırları aşan edebiyat festivali globale °, kendini kültürlerarası diyaloğun bir parçası olarak gören bir festivaldir ve çoğunlukla Almanya'da yaşayan, Almanca yazan ve farklı kültürel geçmişlere sahip yazarları tanıtır. Bunun yanı sıra başka dilde olan fakat sınırların aşılmasını ele alan edebiyatı da sunar. Festival her yıl sonbaharda, büyük bir güncellik gösteren politik ve toplumsal konular ele alır ve özellikle gençleri ve genç yetişkinleri Junge globale° formatıyla hedefler. Akıllı konu seçimleri ve seçkin konuklarıyla, globale° büyük bir etki yaratmayı başarır. 2022'den beri ayrıca festival kapsamında farklı Edebiyat Kentleri temsilcileri de düzenli olarak davet edilerek yeni formatlar veya önemli politik tartışmalar hakkında üretken bir diyalog teşvik edilir.
Başvuru sürecinde bundan başka, 2021'den itibaren > children’s and youth literature festival - Galaxie der Bücher (Çocuk ve gençler kitap festivali - Kitaplar Gökadası) adında yeni bir kitap festivali oluşturulmuştur. Bu festivalle, her yıl 4 - 12 yaş arası çocuklar hikayeler evrenine yolculuk eder ve sadece yazarlarla değil, aynı zamanda astronotlar ve uzay mühendisleriyle de konuşma fırsatı bulurlar - çünkü sonuçta Astrium ve OHB gibi iki uzay teknolojisi devinin merkezleri Bremen'de bulunuyor. Festivalin konsepti ve tasarımı, yazar seçimleri, pazarlama ve daha fazlası "Festival astronotları" adı verilen 5-6 çocuğun katılımıyla şekillenir. Festival, her yıl yeniden ne kadar çok saygın ve ünlü çocuk ve gençlik kitabı yazarının Bremen’de yaşadığını da etkileyici bir şekilde ortaya koyar.
Buna ek olarak > Gastgeber Sprache ve > LiteraTour Nord, > SatzWende, > Li:tz – Literaturfestival jetzt (Literature Festival Now), > Zine Festival, ile güçlü kadınlara güncel ve siyasi konularda söz veren > Out Loud – The New Bremer Reading Stage at Lagerhaus, (Lagerhaus'ta yeni Bremen okuma sahnesi) gibi daha küçük festivaller ve okuma serileri, ve ayrıca > Institut Français, > Instituto Cervantes ve > Goethe Institute veya > VS regional group of the Verband Deutscher Schriftstellerinnen und Schriftsteller in Ver/di (Ver.di sendikasında Alman Yazarlar Birliği'nin bölge grubu) ve > Günter-Grass-Stiftung (Günter Grass Vakfı) gibi kurumların düzenlediği birçok etkinlik de tüm yıl boyunca Bremen'deki edebi yaşamı zenginleştirir.
Farklı yaş grupları ve yaşam dönemleri için kültürel eğitim, Bremen'de > Stadtbibliothek (Şehir Kütüphanesi), the > Volkshochschule (Halk Eğitim Merkezi) gibi çeşitli kurumlar ve > Freiwilligen Agentur (Gönüllüler Ajansı), > BremerLeselust (Bremen Okuma Arzusu), > Erste Buch (İlk Kitap), > Bremer Literaturstiftung (Bremen Edebiyat Vakfı), > Schwarze Kinderbibliothek Siyahi Çocuk Kütüphanesi), > Die Lesenden (Okuyanlar) ve > inclusive Blaumeier-Atelier (kapsayıcı Blaumeier Atölyesi) gibi gönüllü çalışan çeşitli dernek ve kuruluşlar tarafından sunulmakta ve desteklenmektedir. Bu kurum ve kuruluşlar, farklı semt okullarıyla ve mahallelerle yakın işbirliği içinde, kitap okuma arzusunu, okuma ve yazma alışkanlığını teşvik etmek için farklı biçimlerde çalışmaktadır.
Stadtbibliothek Bremen (Bremen Şehir Kütüphanesi), merkez kütüphane, altı semt kütüphanesi, bir kütüphane otobüsü ve bir cezaevi şubesi ile bu alandaki en büyük oyunculardan biridir. Üçüncü bir yer anlayışı doğrultusunda, tüketimden uzak, katılması kolay, canlı bir deneyim alanı ve buluşma, öğrenme ve kültürel katılım için çeşitli olanaklar sunan yüksek kaliteli bir mekân haline gelmiştir. Bu, aralarında çeşitli göçmen toplulukları da olmak üzere birçok insan için çekici bir mekândır.
Bremen Şehir Kütüphanesi, kültürel eğitim için güncel iletişim araçlarının yanı sıra ayrıca güncel siyasi ve toplumsal konuları ele alan bir dizi etkinlik de sunmaktadır. Bunlar tartışma etkinliklerinden, konuşmalardan, ağ ortakları arasında açık değişim formatlarından, sergilere ve okumalara kadar uzanmaktadır.
Bremen Şehir Kütüphanesi'nin hizmetleri toplum tarafından genişçe kullanılmaktadır. Kişi başına düşen kütüphane kullanımı açısından, Bremen birçok diğer eyalete göre oldukça öndedir. Şehir Kütüphanesi örneğin 2022 yılında, 2.2 milyon ziyaretçi ve 2.8 milyon kitap ve başka iletişim aracı ödüç alımı ile hatırı sayılır bir rakama ulaşmıştır.
Bremen Şehir Kütüphanesi, okul ve mesleki eğitim, ileri eğitim ve öğrenim ile kişisel, sosyal ve kültürel yönelim için güncel bilgi ve kitap yelpazesi sağlamanın yanı sıra, ilgili mahallelerdeki diğer kurumlar, okullar, kreşler ve VHS (Halk Eğitim Merkezi) ile işbirliği içinde hem ders dışı okuma teşvikinin güçlendirilmesini hem de modern iPad'ler, VR istasyonları, başka iletişim araçları vs. kullanılarak iletişim aracı becerilerinin öğretilmesini başarıyla sürdürmektedir.
Bremen Şehir Kütüphanesi ayrıca son yıllarda çeşitli ödüller almış, son olarak da 2015 yılında bu alandaki başarılı çalışmalarından dolayı Bremen Çeşitlilik Ödülü'ne layık görülmüştür. Alman Federal Kültür Vakfı'nın 360° - Yeni Kent Toplumu Kültürleri Fonu finansman programına yapılan başarılı başvurusu sayesinde, Şehir Kütüphanesi'nin sosyal entegrasyon konusundaki çalışmaları daha büyük ölçüde devam edebiliyor. Kendi programını daha çeşitli hale getirmek ve daha da çeşitli bir kitleye ulaşmak Şehir Kütüphane’sinin her zaman en önemli önceliklerdendir.
Bremen Şehir Kütüphanesi'nin sunduğu hizmetler, kısa bir süre önce > Schwarze Kinderbibliothek'in (Siyahi Çocuk Kütüphanesi) özel programı ve zarif seçkisiyle genişletildi. Güvenli bir alanda ve çeşitlilik bilincine sahip çocuk ve gençlik edebiyatı seçkisi aracılığıyla, çocuklara kitap okuyanların ve çocukların güçlendirilmesi ve onların çeşitli hayat gerçekleri ve günlük dünyalara karşı duyarlı hale getirilmesi amaçlanmaktadır.
Uzun yıllardır kapsayıcılık alanında öncü bir rol oynamakta olan > inclusive Blaumeier Atelier (Kapsayıcı Blaumeier Atölyesi), engelli ve engelsiz insanlar için düzenli olarak yazarlık kursları ve atölye çalışmaları sunmakta ve Das grüne Ding (2021), Blaumeier oder der Möglichkeitssinn - fotografische und literarische Porträts (2020) ve Grenzen - Gezogen und überschritten von Blaumeier (2018) gibi çok kaliteli örnek kitaplar yayınlamaktadır.
Dokunsal, tipografik ve avangart yönleriyle duyusal olarak elle tutulur bir araç olan kitap, uluslararası üne sahip > Zentrum für Künstlerpublikationen'in (Sanatçı Yayınları Merkezi) odak noktasına gelmiştir. Bremen koleksiyoner müzesi Weserburg – Museum für Moderne Kunst'un (Modern Sanatlar Müzesi) bir parçası olan Sanatçı Yayınları Merkezi, deneysel şiir, nadir sanatçı kitapları ve sanatçı plakları, CD'ler ve ses kasetlerindeki sesli şiirler de dahil olmak üzere yayınlanmış sanat eserlerinin arşivleri, mülkleri ve koleksiyonlarından oluşan Avrupa'da eşsiz bir koleksiyona sahiptir. Tematik araştırma ve sergi projelerinin bir parçası olarak, bu koleksiyon sürekli olarak yeni şekillerde halkın erişimine açılmakta ve uluslararası alanda büyük ilgi görmektedir.
Merkez, Sanatçı Yayınları Araştırma Birliği ile birlikte > çevrimiçi setup4 dergisi ve > Sanatçı Yayınları Yayın Serisini yayınlamaktadır. Şiirler, röportajlar ve sözlü metinler de dahil olmak üzere 300'den fazla akustik sanat eseri > Sound Collection Platform (ses koleksiyonu platformu) aracılığıyla dinlenebilir. Bu hazineyi yenilikçi bir şekilde sergi alanında ve aynı zamanda dışarıda sürekli olarak görünür kılmak takip edilmesi gereken bir amaçtır.
Bremen, ülke çapında dikkat çeken, çok sayıda istihdam yaratan ve 2022 yılında etkileyici 26 milyonluk bir yıllık ciro elde eden yaklaşık 40 kitapçı dükkânı ile dikkate değer bir > kitapçı yoğunluğu ve çeşitliliğine sahiptir. Kendini işine adamış pek çok kitapçı, hem geniş ürün yelpazesi hem satış mağazalarındaki okumaları ve etkinlikleriyle Bremen'in canlı edebiyat hayatına önemli bir katkıda bulunmaktadır. Golden Shop, Georg-Büchner-Buchhandlung, Lesumer Lesezeit, Logbuch, Storm ve Findorffer Bücherfenster gibi kitapçılar, son yıllarda gösterdikleri özveri nedeniyle çok defa prestijli Federal Kültür Bakanlığı'nın Alman Kitapçı Ödülü ile onurlandırıldı.
Hatta 2020 yılında > Buchhandlung Storm kitapçısı, özellikle olağanüstü kalite damgasını aldı. 2022'de ise en büyük ödül Bremen'deki > Buchhandlung Logbuch, adlı kitapçıya gitti. 2012'den beri varlığını sürdüren, kendi basılı ürünlerini üreten, düzenli olarak okumalar düzenleyen ve müşteri sadakatinde son derece yaratıcı olan seçkin kitapçı Logbuch, Kültürden Sorumlu Devlet Bakanı Claudia Roth tarafından Almanya'nın en iyi kitapçısı olarak ödüllendirildi ve onurlandırıldı.
Özellikle yenilikçi kitapçıları onurlandırmak ve onlara daha fazla görünürlük kazandırmak amacıyla 2021 yılından bu yana ayrıca > Bremen Kitapçı Ödülü Bremen Kültür Bakanı (Ekonomi Bakanlığı ile birlikte) tarafından verilmektedir. Ve her zaman Bremen liest! Die lange Nacht der Literatur (Bremen okuyor – edebiyatın uzun gecesi) ve Büchermeile'nin yapıldığı, kitapçıların ve yayıncıların ilgi odağı olduğu hafta sonunda!
Bremen'deki yayıncılar çevresi (bir düzineden fazla yayınevi) de çok çeşitlidir. Uzun bir yayıncılık geleneğine sahip olan ve yıllardır İlk Kitap ve Okul Romanı gibi kültürel eğitim projelerine verdiği destekle öne çıkan Schünemann Yayınevi'nin yanı sıra Kellner Yayınevi, Edition Temmen ve Donat Yayınevi gibi yayınevleri Bremen'e özgü yayınlar ve kurgusal olmayan tarih kitaplarıyla kentin yayıncılık yelpazesini şekillendiriyor.
2018'de Bremen Çeşitlilik Ödülü'ne layık görülen Sujet Yayınevi, modern İran şiirlerine odaklanan şiir kitapları, romanlar ve kurgu dışı eserlerde uzmanlaşmıştır. Sürgün edebiyatının aksine, göçmen edebiyatı göçün zenginleştirici yönlerine odaklanmaktadır. Musketier Yayınevi ve SadWolf Yayınevi gibi yeni yayıncılık girişimleri kendilerini hızlı ve başarılı bir şekilde kabul ettirmeyi başardı. Golden Press, nn-Yayınevi gibi bağımsız yayıncılar ve Logbuch'un sanatsal baskı ürünleri, sevgiyle yapılmış tipografik uygulamalara sahip zarif yayınlarla etkileyicidir.
Uzun ve göz kamaştırıcı bir geleneğe sahip olan, klasik ve modern metinleri sürekli yeni ve yenilikçi biçimlerde sahneye taşıyan Bremen'in tiyatro çevresi de benzer bir şekilde çok çeşitli ve geniş tabanlıdır.
2012 yılından bu yana > Bremen Tiyatrosu'nun sanat yönetmenliğini yürüten Michael Börgerding şehir tiyatrosunu bir deney laboratuvarı olarak gören anlayışıyla tiyatroyu tüm Bremenlilere açmaya devam ediyor. Okumalar, tartışmalar ve edebiyat festivalleriyle tamamlanan ve tanınmış romanların alışılmadık sahne uyarlamalarına tekrar tekrar girişen çok yönlü programıyla, Börgerding Bremen'in bir kültür şehri olarak ününü pekiştiriyor ve 1962-1973 yılları arasında Almanca konuşulan ülkelerde sahne sanatında standartları belirleyen Kurt Hübner'in başarılı yönetmenlik yıllarının üzerine inşa ediyor. Peter Stein ve Peter Zadek o dönemde Bremen tarzını belirleyip, Bruno Ganz, Edith Clever ve Jutta Lampe gibi uluslararası oyuncuların eski klasiklerin yeni yapımlarında parlamasını sağladılar.
Geleneksel dört bölümlü tiyatronun yanı sıra Bremen'de kendi profillerine sahip bağımsız ve özel tiyatro, oyun mekânları ve topluluklardan oluşan çok çeşitli bir tiyatro ortamı gelişmiştir. Kukla tiyatrosu > Mensch, Puppe! ve > Literaturkeller'in yanı sıra Bremen Shakespeare Company'den de özellikle bahsetmek gerekir.
Shakespeare'in dönemindeki performans pratiğini canlandırmak ve çağdaş bir şekilde yorumlamak amacıyla 1983 yılında kurulan > Bremen Shakespeare Company, özel performans tarzı (karanlık sahne alanı olmadan, seyircilerin ortasında) ve klasik bir oyun yazarına odaklanmasıyla kısa sürede ülke çapında adından söz ettirdi. Komşu orta öğrenim okuluyla yapılan işbirliği de olağanüstü. Bremen Shakespeare Kumpanyası, Bremen Üniversitesi'nden tarih öğrencileriyle birlikte 2007'den bu yana “Arşivlerden Sahneye”. adı altında kentin tarihiyle ilgili okumalar sahneliyor. Shakespeare Kumpanyası, eğitim politikasına bağlılığı ve güncel siyasi göndermeler içeren cesur prodüksiyonları nedeniyle çeşitli ödüller almıştır.
Bremen'de çok sayıda genç (kısmen farklı ülkelerden) öğrencinin ilgisini çeken toplam iki yüksekokul ve iki üniversite bulunmaktadır. Burada > Center of Cartooning and Low Comedy'nin (Karikatür ve Kaba Komedi Merkezi) kuruluşundan bu yana çizgi roman dünyasının yeni gözdesi haline gelen > Hochschule für Künste (Güzel Sanatlar Yüksekokulu) öne çıkmaktadır. Bu kısmen Olav Westphalen (nam-ı diğer Rattelschneck) ve Samuel Nyholm (Sany) gibi burada ders veren ve açık bir uluslararasılaşma sağlayan karikatür büyüklerinden kaynaklanmaktadır. Yeni kurulan Comic-Verein (Karikatür Derneği) ve Kulturnetz e.V. (Kültür Ağı Derneği) ile birlikte Bremen'de bu alanda gerçek bir çizgi roman patlaması yarattılar. Birlikte bütün yıl boyunca – ve bazen çeşitli Edebiyat Kentleri ile yakın işbirliği içinde - illüstrasyon ve çizgi roman atölyeleri sunuyorlar ve yılda bir kez çeşitli sergi mekânlarında > Zine Festival'i düzenliyorlar.
1970'lerde kurulan (reform üniversitesi) > Bremen Üniversitesi, çeşitli alanlarda mükemmeliyetle karakterize edilmektedir. İşin başında olanlar, özellikle şehirle bir bağlantı arayarak bilgi aktarımı için büyük bir istek duymaktadır. Araştırma alanında güçlü ve mükemmel olan Bremen Üniversitesi, fildişi kulenin ötesinde bir yerde yer almaktadır. Çeşitliliği, uluslararasılığı ve Bremen'in kültür toplumuyla alışverişi teşvik etmektedir. Geniş ve dijital olarak konumlandırılmış, yenilikçi bir edebiyat bilimi programında yaptığı gibi bilgi aktarımını merkezi bir görev olarak tanımlar ve edebiyatın sürdürülebilir desteklenmesinin nasıl işlediğini gösterir!
> Bremer Institut für Bilderbuchforschung (BIBF) (Bremen Resimli Kitap Araştırmaları Enstitüsü) anlatı metni ile estetik resim düzeyi arasındaki etkileşim nedeniyle ilginç olan resimli kitapların edebi analizinde kalmayıp, aynı zamanda dil ve edebiyat didaktiğinin çeşitli yönlerine de odaklanmaktadır.
Yüksek lisans programı > Transnasyonal Edebiyat Bilimi: Edebiyat, Tiyatro, Film edebiyat, sinema ve tiyatro ile ilgili karmaşık konuların ulusötesi bir perspektiften tanımlanması, yansıtılması ve analizine odaklanmaktadır. Tematik olarak geniş, metodik olarak tozları alınmış, disiplinlerarası ve transmedial programda akademik, uygulamalı ve aktarım odaklı kısımlar birbirini tamamlamaktadır. Tiyatro programları ve festival programları öğretime entegre edilmiştir.
> Doğu Avrupa Araştırma Merkezi, Bremen Üniversitesi'nde 1982 yılında Soğuk Savaş'ın ortasında kurulan ve Eğitim ve Kültür Bakanları Konferansı ile Bremen Eyaleti tarafından ortaklaşa finanse edilen üniversite dışı bir araştırma kurumudur. Araştırma Merkezi'nin arşivinde eski Sovyetler Birliği, Polonya ve eski Çekoslovakya'dan başka daha az sayıda Demokratik Alman Cumhuriyeti (DDR) ve Macaristan'dan muhaliflere ait 100.000'den fazla değerli belge, fotoğraf ve sanat eseri bulunmaktadır. Bunlar arasında yazarlar Lev Kopelev ve Yuri Trifonov, filozof Boris Groys ve performans sanatçısı Dmitri Prigov'un koleksiyonları da yer alıyor. Bugün araştırma merkezi kendisini Doğu Bloğu ve toplumlarının kendilerine özgü kültürleriyle birlikte incelendiği ve Sovyetler sonrası bölgedeki güncel gelişmelerin eleştirel bir şekilde analiz edildiği bir yer olarak görmektedir. Burada da mümkün olduğunca geniş bir bilgi aktarımı da vurgulanmaktadır.
Buna ek olarak, yeni kurulan > North Campus for France and Francophones (CaNoFF) (Fransa ve Frankofoni için Kuzey Yerleşkesi) ya da kısaca CaNoFF, Bremen, Flensburg ve Rostock üniversiteleri tarafından Kanada gibi Fransızca konuşulan ülkelerle ve özellikle de Kuzeybatı Afrika'daki Fransızca konuşulan ülkelerle Fransa ve frankofoni ilgili çeşitli faaliyetlerin akademik ve kültürel değişimi için oluşturulan Kuzey Almanya'daki ilk üniversite ağıdır. Açık bir forum olan CaNoFF, akademi, kültür, sivil toplum ve iş dünyasından ilgili tüm aktörler üye olarak dahil etmeyi ve iletişim, bilgi ve kültür aktarımı için ortak bir platform oluşturmayı amaçlamaktadır.
Bilgi aktarımı üniversite içinde ve üniversitede en önemli önceliklerden biridir - neredeyse tüm fakültelerde büyük ölçüde öğrenciler tarafından yönetilen ilginç aktarım projeleri vardır. Bremen Üniversitesi'nin Alman Bilimi Bağışçılar Birliği, ZEIT Vakfı ve Klaus Tschira Vakfı'nın Bir Üniversite - Bir Şehir - Bir Kitap başvurularında birkaç kez başarılı olmasının nedenlerinden biri de budur. Örneğin 2018 yılında Sven Beckert'in King Cotton. Küresel Kapitalizmin Tarihi adlı kitabı, üniversite ile sömürgeci bir geçmişe sahip hansa ve liman şerhi Bremen arasındaki diyaloğu yoğunlaştırmak için bir başlangıç noktası oldu. 2020/21'de -başvuru belgeleri teslim edilirken bunun farkında bile olunmadan- birçok yönüyle ve güncel olaylarla ilgisi bakımından geniş çapta analiz edilip tartışılan Albert Camus'nün Veba'sı günün kitabı olmuştu. Ertesi yıl, dayanışmanın yeniden sorgulanması gibi son derece güncel bir konu, bir üniversiteyi ve bir şehri karakterize edip her zamankinden daha güncel olmaya devam ediyor.
Bremen'in "Edebiyat Kenti" unvanı almak ve UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na dahil olmak için UNESCO'ya başarıyla başvurduğu üç öncü proje hakkında daha fazla bilgi edinin:
1) LauschOrte – Sound&Stories (Kulak kabartılan mekânlar - Ses ve Hikâyeler)
Tarayın ve Bremen'in tarihi (anıt) mekânlarından bazılarını şehir içinde veya oturduğunuz yerden edebi-müzikli minyatürlerle yeni ve farklı bir şekilde keşfedin. Birinci sınıf Bremenli yazarlar ve müzik toplulukları, Gerhard Marcks'ın ünlü Bremen Mızıkacıları heykeli, Bismarck atlı heykeli, Kasım 1938 pogromu kurbanları anıtı veya zehirci katil Gesche Gottfried'in anısına konulan tükürük taşı gibi mekânları edebi metinleri ve müzikleriyle yeniden şekillendirip onlara böylece çok anlamlı yeni yönler katıyor. Her yıl sayısı artan LauschOrte'ye 2023'te sömürgecilik karşıtı bir anıt olarak Fil, kitapların yakıldığı meydan, Monica Bonvinci'nin feminist neon tabelası ve Schnoor'daki telefon kulübesi gibi başka yerler de eklendi. Bremen'i tamamen farklı bir şekilde yaşayın!
2) Bremen Dil Mızıkacıları
Bizimle Bremen'e bir yolculuğa çıkın! Bavulda umut, dayanışma ve cesaretle özgürlüğe doğru yola çıkın. Bremen Mızıkacıları nasıl müziğin evrensel diliyle birlikte yolculuk yapıyorsa, Bremen de 70'ten fazla dilde şarkı söylüyor, gülüyor, haykırıyor, okuyor ve yazıyor. Horoz Twi dilinde ya da Korece nasıl öter? Masal Aşağı Almanca'da, işaret dilinde ya da kolay dilde kulağa nasıl geliyor? Bremen sakinleri, Bremen'e yolculuk eden dört hayvanın hikâyesini Janosch'un sevilen anlatım biçiminde yeniden anlatıyor. Grimm masalına bir saygı duruşu ve dünyaya açıklığa, dayanışma ve özgürlüğe bir çağrı. İşin güzel yanı, katılımcı projenin başka dillerdeki versiyonları da kapsayacak şekilde sürekli büyümesi – örneğin Leeuwarden Edebiyat Kenti'nin desteğiyle yapılan masalın Frizce versiyonu. Bremen Mızıkacıları masalını dünya dillerinde kendiniz dinleyin!
3) Bremen dijital Edebiyat Dergisi
Bremen Edebiyat Dergisi 2021 yılında, merkezi bülten ve etkinlik takviminde edebiyat alanındaki güncel faaliyetler hakkında bilgi vermek ve Bremen'in edebiyat çevresinin muazzam çeşitliliğini ve dizginlenemez yaratıcılığını podcast'lar, yazı yazma üzerine konuşmalar, eleştiriler, bloglar ve videolarla yansıtmak amacıyla kuruldu. Ayrıca, bilgi alışverişinden faydalanmak ve > UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'nın sayısız fırsat ve olanaklarını vurgulamak amacıyla, Alman Yaratıcı Şehirleri ve Barcelona, Göteborg, Odessa, Leeuwarden ve daha pek çok dünya çapındaki Edebiyat Kentleri, ilgili finansman biçimleri ve girişimleriyle dergide düzenli olarak tanıtılmakta ve > söyleşiler yapılmaktadır.
In short: Bremen is applying because we have more to offer, and reading is where fairy tales begin...
In 2019, Oscar winners Christoph and Wolfgang Lauenstein successfully released the animated film Spy Cat on the international film market as a free adaptation of the Bremen Town Musicians fairy tale and developed clay figures of the four animals ahead of filming. Completely modernised, remastered and with a new message, the donkey, the dog, the cat, and the rooster are stepping up to advocate for Bremen being given the honour of bearing the UNESCO title “City of Literature” starting on 31 October 2023...