Türkiye, tarihinin en değerli seçimlerinden biri için sadece 33 gün sonra sandık başına gidecek. 14 Mayıs, sadece 2023’te değil, 1950’de de seçimlerin tarihiydi. Türkiye’de iktidar değişikliğinin yaşandığı ve Demokrat Parti’nin CHP’yi devirerek yönetimi devraldığı 1950 seçimlerinin talibi 14 Mayıs’tı. Ülke, seçimlere çok kısa bir süre kala bir ölümle kaderini değiştirdi. Öyle bir ölümdü ki, halının altına süpürülen bütün kinleri, öfkeleri, kırgınlıkları gün yüzüne çıkardı. Bu öyle bir ölümdü ki, büyük kitlelerin birikmiş öfkesi önce sokaklara, sonra sandıklara yansıdı… Öyleyse gelin; 73 yıl geriye gidelim ve bir 14 Mayıs hikayesinin izini sürelim. Ancak bu izi takip edebilmemiz için bilmemiz gereken bir kişi var. O kişinin adı Mareşal Fevzi Çakmak’tır.
Atatürk’le birlikte Türkiye’nin ikinci ve son Mareşali Fevzi Çakmak Paşa… 1920’lerden itibaren Atatürk’e “Gazi Paşa” diye hitap edildiğinden Fevzi Çakmak Paşa, önüne ve arkasına başka bir isim eklenmeden sadece “Mareşal” olarak anılırdı. .
Mustafa Kemal Paşa, İmparatorluğun Harbiye Nazırı ve aynı zamanda komutanı olan bu yiğit askeri Ankara girişinde büyük bir törenle karşıladı.
Milli Mücadele’nin en kritik günlerinde, Eylül 1921’de, Yunan ordusunu Ankara önlerinde durduran ordunun başında Mustafa Kemal Paşa’nın yanındaydı.
Hayatının geri kalanında bu rütbe ile anılacaktı. Cumhuriyet’ten sonra Atatürk, “Ya siyaset ya askerlik, ikisi birden değil” açıklamasının ardından diğer paşalardan farklı olarak askerliği tercih etti.
Mareşal, yatıştırılmasıyla fena halde şımarmıştı. İnönü’nün Atatürk’ün kendisine gösterdiği saygı ve hürmeti göstermediğini düşünüyordu.
1950 seçimlerine Osman Bölükbaşı ve Mareşal Fevzi Çakmak gibi büyük isimlerle hazırlanan Millet Partisi, ciddi bir halk desteği almayı başardı.
Bu durum aslında dolaylı olarak CHP’ye yaradı. Milletvekilinin yükselişi DP’nin oylarını bölecek ve böylece CHP hızla birinci parti olacaktı.
İnönü’nün devlet radyosunun müzik yayınına devam etmesi üzerine CHP’li kitleler sokaklara döküldü.
Tabut top arabasına konulmasına rağmen halk tarafından taşınmıştır. Cenazenin ardından olaylar büyümüş, bazı CHP binaları basılmıştı.
Hedef Cumhurbaşkanı-Milli Şef İsmet İnönü idi ama olayların asıl kazananı Celal Bayar oldu. Bu ölüm DP için tam anlamıyla bir piyangoydu ve ikramiye Celal Bayar’a gitti.
Siyasette hangi gelişmenin kime fayda sağlayacağı kestirilemez. Mareşal ölmeseydi DP ve Milletvekili en büyük iki rakip olacaktı, CHP düşmanlığı ve Mareşal’in beklenmedik ölümü iki partinin tabanlarını birleştirdi.