İlk kez Britanya Standartları Enstitüsü tarafından geliştirilen ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından TS EN 136 koduyla yayınlanan bu standart solunumla ilgili koruyucu cihaz tanımına giren tam yüz maskeleri için minimum özellikleri kapsar. Sualtı dalış aparatlarına giren tam yüz maskeleri bu standardın kapsamı dışındadır. TS EN 136 standardı içerisinde tam yüz maskesinin sıcaklık stabilitesi, sızdırmazlığı, karbonmonoksit konsantrasyonu, nefes alıp verme direnci, konuşma diyaframı aparatı ve görüş alanı ile ilgili gereklilikler tanımlanır.
Covid 19 pandemisiyle birlikte koruyucu cihazlara olan talep tüm dünyada artış gösterdi. Solunum koruma politikaları kapsamında yayınlanan standartlar çalışanların duman, gaz, sprey, buhar veya bulaşıcı maddelerin bulunduğu ortamlarında kirli havayı solumaktan korunmaları için uygulanmaktadır. TS EN 136 standardı da çalışanların hava yoluyla maruz kalacağı tehlikeleri minimuma indirmek için tasarlanan tam yüz maskelerinin asgari gerekliliklerini belirlemek üzere geliştirilmiştir.
TS EN 136 test ve belgelendirme süreçleri için uzman danışmanlık kuruluşundan destek almanız size zamandan kazandıracak ve operasyonel giderlerinizi azaltacaktır. TS EN 136 ile ilgili tüm merak ettikleriniz için Vita Sertifikasyon’a dilediğiniz zaman ulaşabilirsiniz.
Standart kapsamında solunum koruma seviyeleri aynı olsa da tam yüz maskeleri kullanım alanlarına risk eşlik edebilecek risklere göre 3 sınıfa ayrılır:
Sınıf 1: Düşük riskli ortamlarda ve hafif riskli görevler için üretilen, çoğunlukla tek kullanımlık olan tam yüz maskeleri.
Sınıf 2: Orta riskli ortamlarda ve sık kullanım için üretilen tam yüz maskeleridir. Tamir ve temizlik gerektiren, ya da değiştirilmesi gereken parçalar içerirler.
Sınıf 3: Yangın söndürme gibi yüksek risk ortamları için üretilen tam yüz maskeleridir. En yüksek korumayı sağlar ve detaylı bakım gerektiren parçalar içerirler.
TS EN 136 kapsamında teste tabi tutulacak tüm tam yüz maske numunelerinin her testten başarıyla geçmesi gereklidir, aksi takdirde tüm numuneler başarısız sayılacaktır. Başka türlü istenmedikçe testler 24 ± 8 oC sıcaklıkta ve %50 ± 30 bağıl nem ortamında yapılır.
Testlerde maskeler şu özellikleri üzerine değerlendirilir:
– Kullanılan malzeme (Sınıf 2 ve 3 maskelerde kıvılcıma yol açabilecek oranda alüminyum, titanyum veya magnezyum karışımları bulunmamalıdır)
– Sıcaklık dayanımı
– Yanmazlık (Aleve maruz kalan maske bileşenleri yanmamalı ya da alev kaynağı uzaklaştırıldıktan sonra en geç 5 saniye içinde sönmelidir)
– Termal radyasyon direnci (Sınıf 3 maskelerde aranır. Termal radyasyonda 20 dakika sızdırmazlığını koruyan ya da en az 4 dk görüşü bozulmadan dayanırken fazladan 1 dk daha sızdırmazlığını koruyan maskeler başarılı sayılır)
– Kenarlar (Kullanıcıya hasar verecek keskin veya sivri kenarlar olmamalıdır)
– Değiştirilebilir bileşenler (Başlığa monte olanlar hariç kullanım esnasında iç maske, kafa sarıcılar, lens/vizör, birleştiriciler, nefes alma ve verme valfleri, konuşma diyaframı ve lens temizleyiciler değiştirilebilmelidir)
– Kafa sarıcılar
– Birleştiriciler
– Konuşma diyaframı (Diyaframın mekanik hasara karşı korunaklı olduğu gözle kontrol edilir. Ortam basıncına ek olarak 80 milibar diferansiyel basınca dayanmalıdır. Ayrıca 10 saniye süreyle 150 Newton gerilim kuvvetine 10’ar saniye arayla 9 deneme boyunca dayanmalıdır)
– Göz ve görüntüleyiciler
– Nefes alma ve nefes verme valfleri (Nefes alma valfleri ile nefes alma valflerinin aparatları karıştırılmamaları için farklı ebatta olmalıdır)
– Hava sızdırmazlık (Yüz maskesi her dakika 1 milibar basınç değişikliği olmak üzere 10 milibar negatif basınca dayanıklı olmalıdır)
– Cilt uyumu
– Solunan havadaki karbondioksit içeriği (Solunan havada karbondioksit ortalaması hacimde %1’i geçmemelidir)
– Nefes alma direnci (nefes alma için dakikada 30 litre aralıksız hava akımında direnç maksimum 0,5 milibar, 95 litre aralıksız hava akımında maksimum 1,5 milibar, 160 litre hava akımında maksimum 2,5 milibar olmalıdır. – — Nefes verme direnci dakikada 160 litre aralıksız hava akımında maksimum 3 milibar olmalıdır)
– İçe doğru sızdırma (İçe sızdırma oranı, partikül, gaz veya buhar içeren 10 ayrı kirletici ortam testinin her birinde ortalama % 0,05’i geçmemelidir)
– Görüş açısı (Tek vizörlü maskeler doğal görüş alanının en az %70’i kadar görüş alanı sunmalı ve çakışan görüş alanları %80’den az olmamalıdır. Çift vizörlü maskeler doğal görüş alanının en az %70’i kadar görüş alanı sunmalı ve çakışan görüş alanı %20’den az olmamalıdır)
Bu standardı taşıyan ürünlerde ambalajda üretici firma bilgisi, maske tipi ve sınıfı, standart numarası, CE işareti, kullanım kılavuzu, gözlük ebadı ve üretici ülke bilgisi bulunmalıdır. Ürün üzerinde ise üretici, tip ve sınıf, standart, CE işareti, üretim birden fazla ebattaysa ebat bilgisi, menşe ülke ve üretim yılı bilgileri bulunmalıdır. İşaretlemeler okunaklı ve baskı dayanıklı olmalıdır.