2011 yılında başlatılan Google Art Project’in devamı olan Google Cultural Institute projesi kapsamında tüm dünyadan onlarca müze, arşiv ve sanat galerisi çoğunluğu görsel olmak üzere milyonlarca tarihi belgeyi on-line kullanıma sunuyor. Kurumların sergilediği sürekli koleksiyonların yanı sıra, belirli tarihi olaylarla ilgili olarak online sergiler de mevcut.
2015 yılında 100. yılını yaşadığımız Çanakkale Savaşı ile ilgili Google Kültür Enstitüsünde üç sergi hazırlandı. Bizim açımızdan üzücü tarafı bunların hiç birisinin Türkiye kaynaklı olmaması. Sergiler Avustralya kurumları tarafından düzenlendi.
ANZAC Commemoration
25 Nisan 1915 ANZAC çıkartmasının anısına Avustralya Savaş Anıtı (Müzesi) hazırlanan bu sergi konu ile ilgili genel bilgi ve görsel dokümanlar sunuyor.
First in At Gallipoli: The Harrowing Voyage Of Submarine AE2
Bu sergi Avustralya Kraliyet Donanmasına ait bir denizaltı olan AE2’nin hikayesini anlatıyor. AE2 Çanakkale Savaşı’nda Boğaz’da ve Marmara’da görev yapmış, Türk savaş gemileriyle girdiği çatışma sonunda yara almış, mürettebatı esir alındıktan sonra da Marmara’da batırılmıştır. Denizaltının batığı 1998 yılında bulunmuştur.
Çanakkale Savaşlarının 100. seneyi devriyesindeyiz. Şatafatlı törenler düzenlendi. Ama Çanakkale Savaşları mirasının ortaya çıkarılması ve kamuoyuna sunulması adına kalıcı çalışmaların yapıldığını söylemek oldukça zor. Özellikle dijital kaynaklar açısından durum içler acısıdır desek çok abartmış olmayız. Türkiye Cumhuriyeti’nin dibacesi olarak görülen Çanakkale Savaşları konusunda Türk tarafının kaynaklarını dijital arşiv mantığı ve ciddiyetiyle sunan güvenilir ve kurumsal bir web sitesi maalesef henüz yapılamamıştır.
Çanakkale Savaşlarıyla ilgili güvenilir ve bilgiyle desteklenmiş belge bulmak için İngiltere, Avustralya, Fransa gibi ülkelerin resmi kurumlarınca hazırlanan dijital arşivlere başvurmak gerekiyor. Bu dijital arşivlerin önemli olanlarını aşağıya çıkardım. Bunların çoğunluğu Çanakkale Savaşları konusuyla sınırlı olmayan, genel kapsamlı arşivler. Dolayısıyla Çanakkale Savaşlarıyla ilgili belgelere ulaşmak için uygun anahtar kelimelerle arama yapmak gerekiyor.