Edebiyat dünyasının yakından tanıdığı, çok sayıda esere imza atan Ali Işık’la insaniyet.net için konuştuk. Türkiye Yazarlar Birliği 2022 ‘Hikaye’ ödülünü alan Işık’ın yazma serüveni, edebiyatın hayatındaki anlamı, öyküleriyle kat ettiği yolculuk; söz ve sözün bittiği yer başlıklarını konuştuk.
Söyleşen: Mehmet Önder Karakaş
Sanata, edebiyata ve öyküye doğrudan değinmeden evvel, -belki de bir çerçeve çizebilmek için- çok kadim bir sorgulayışın kapısını aralamak istiyorum. Beni Hikâyeden Çıkart kitabınızda “Hayat resmin ardındadır, yırtamazsan göremezsin. Ön yüzünde oyalanır durursun.” cümlesine yer veriyorsunuz. Buradan hareketle, edebiyatın hayatınıza katkısı yahut hayatınızdaki anlamı nedir?
Dünyayla aramıza mesafe koymamıza çok az şey yardımcı oluyor. İnsan dünya denen bu kaygan zeminde yürürken durup bakmak, bakıp görmek ve görüp anlamak için tutunacak tutamaklar arıyor. Bu arayışta insanın görmesi için gözlerinden, duyması için kulaklarından daha fazlasına ihtiyacı oluyor. Yatay biçimde yaşadığımız bu hayatın akıp giden nehrinden bizi çekip çıkartacak, dikey boyuta ulaştıracak alanlardan birinin de edebiyat olduğunu düşünüyorum. Marcel Proust da “Şu yaşadığımız hayat aslında gerçek hayat değil, bu hayatın altında gürül gürül akan başka bir hayat daha var.” derken o hayata ulaşmanın yollarından birinin de edebiyat olduğunu söyler.
“Görebilmek için gördüğümüzü yırtmak gerekir.”
Görebilmek için gördüğümüzü yırtmak gerekir. Yırtmazsak ön yüzünde oyalanır dururuz. Resmin ardındaki hayata ulaşmak için görünen, içinde yüzdüğümüz şu hayatı aşmak gerekiyor. İyi edebiyat metninin de bize bu imkânı sağladığını söyleyebiliriz. İşte bu imkânı kullanarak hayatımın ön yüzünden sıyrılıp zaman zaman öte yüzüne başımı uzatabildiğimi düşünüyorum. Bunu söylerken edebiyatı kutsamıyorum. Edebiyat hayatımı kaplayan, kapatan bir yerde değil elbette. Aksi halde hayatı ıskalarız. Edebiyatın insanı iğfal eden tarafını da göz ardı etmemek gerekiyor.
“Yazar, yürünmemiş yollar tercih eder.”
“Bekleme Salonu”, “Beni Hikâyeden Çıkart” ve “Uzaklık Yaralar” eserleriniz kronolojik olarak irdelendiğinde; daha yerel hikâye ve dar hudutlu alanlardan daha geniş coğrafyalara uzandığınız söylenebilir. Özellikle “Uzaklık Yaralar” merkeze alındığında dünyanın çok farklı coğrafyalarını merkeze alan öykülerden bahsetmek mümkün. Öykünüzün bu yolcuğunu nasıl tarif edersiniz?