Bacağı Kırılan Atlar Neden Öldürülür?
At Ayağı Kırıklarına Müdahale
Atların bacaklarında meydana gelen bazı kırıklar; günümüz teknolojisi ile bir dereceye kadar plaka ve vida işlemleriyle tedavi edilebiliyor. Bacaktaki her kırık, at için ölüm fermanı değil, ama halen bir çok kırık sorununun tedavisi bulunmuyor. Sebebi ise; tıbbi açıdan çok atın diğer hayvanlardan farklı anatomik yapısı ve psikolojik durumu.
Atların vücutlarındaki kırık ve çıkıkların tedavileri, diğer benzer hayvanlardan farklılık gösterir. Bu durumda da özel olarak, atlar diğer hayvanlardan ayrılır. Atlar, uzun anestezik uygulamalara gelemezler. Yerde uzun süre yatamazlar. Sık sık dört ayak üstünde durmaya ihtiyaçları vardır. Ayaktayken daha rahattırlar ve daha az enerji harcarlar. Hayatları boyunca çok nadir yattıkları görülür. Böyle bir durum varsa o at; ya hastadır ya da doğum yapıyordur. Çünkü atın iri vücudundaki organları, yatma halinde nefes almasında zorluk yaratır.
At ayakta durabilmek için ön iki bacağına, koşmak için ise dört bacağına birden gereksinim duyar ama hiçbir zaman vücut ağırlığını dört bacağına eşit olarak yayamaz. Her zaman ön iki bacağa daha fazla yük biner. Bu sebeple, atlarda görülen kırık vakaları çoğunlukla ön bacaklardadır.
Atlar yatarken ön ayaklarını basarak ayağa kalkarlar. Kırık bacağı üzerinde ayağa kalkamayan atın yerde kalması veya tedavi amacıyla yerde yatırılmaya çalışılması at için hem ıstıraptır, hem de hayvana bu durumdan bağımsız yeni hayati duruma sebep olabilmektedir.
Kemikli canlıların tümünde, kırılmış bir kemiğin tedavi şekli aynıdır. Önce kırık olan kısımlar bir araya getirilerek sabitleştirilir. Bu sabitleştirme kan akımı, yani dokulardaki beslenmeyi sağlamak ve olabilecek enfeksiyonlara karşı kan yolu ile vücudun savunma mekanizmasını devreye sokmak için gereklidir. Kırık kemikler, bir süre sonra kaynarlar ve eski sağlam yapılarına kavuşurlar. Bu süre içerisinde, kırık bölgenin hareket ettirilmesi,kemikleri sabit tutamaması iyileşmeyi yavaşlatır ve tedavi süresini uzatır.
Kırılan bir kemiğin kaynaması ve mikrop kapmadan iyileşmesi için en önemli nokta, o bölgedeki kan dolaşımıdır. Ne var ki, at yarım ton civarındaki ağırlığı ve iri cüssesi ile bu durum için farklı bir yapıya sahiptir. Dizinden aşağısında yer alan kemikler,bunları birbirine bağlayan bağlar ve deriden oluşur. Bu bölgede fazla kas yapısı olmadığından kan miktarı o bölgelerde azdır. Bu nedenle atın bacağındaki kırık kemiklere yapılan tıbbi müdahaleler çoğu kez sonuç vermez. Kırılan kemikler iltihaplanmaya çok yatkındır.
Atların tedavilerinde problem yaratan anatomik özellikler nedeniyle, cerrahi müdahalelerin kısa olmasını gerektirmektedir. Atlar anestezinin etkisi geçince, aynı anda ayağa kalkmaya çalışırlar. Hem de o alçıya alınmış vidalar veya metal parçalar yerleştirilmiş bacakları üzerinde.
At tedavisi için gereken sabrı hiç bir zaman gösteremez, bir an evvel ayağa kalmaya çalışır. Bu arada bacağına yapılmış işlemlere zarar verdiği gibi sakat bacağının başka yerlerinden yeniden kırılmalarına yol açabilir. Özgürlüğüne ve duruşuna düşkün olan atlar, bu özellikleri sebebiyle tedavileri mümkün kılmamaktadır.
Her şeye rağmen, bundan 20-30 yıl evvel atın ölümü demek olan birçok kırık, günümüz teknolojisi ile tedavi edilebiliyor. Ancak bir bacakta birden fazla kırık bulunmasına veya iki bacağın birden kırılması durumlarına hala yapılabilecek pek bir şey yok.