Çabucak çabucak her gün önünüze düşen uzay haberleri ya da seyretmeyi sevdiğiniz bilim-kurgu sinemaları, her ne kadar gerçeklerden uzak olsa da kendinize ilişkin gezegen bulup Dünya ötesi bir seyahat gerçekleştirmenin hayalini kurdurmuş olabilir. Kent değiştirmek için bile ceplerimizi yoklamak zorunda kalırken bu seyahat nitekim uzağa daha yakın ancak gezegen bulmanız mümkün olabilir.
Bilim insanları, NASA’nın finanse ettiği Planet Hunters TESS isimli proje için dünya dışı gezegenleri keşfedecek yeni şahıslar arıyor. Hem de ne bir tecrübe, ne bir ahbap-çavuş ilgisi, ne de mezuniyet olmak üzere hiçbir koşul aranmıyor. Yeni gezegenler keşfedebilmek için sahip olmanız gereken iki şey: Keskin bir göz ve sabır.
Bilgisayar programları birtakım gezegenleri gözden kaçırıyor:
Çalışma kapsamında, Şili’deki Avrupa Güney Gözlemevi (ESO)’de bulunan Yeni Jenerasyon Transit Müşahede NGTS teleskopları tarafından toplanan imajlar gözden geçirilecek. İngiltere’deki Warwick Üniversitesi’nden bilim insanı ve NGTS önderi astrofizikçi Peter Wheatley, başka yıldızların etrafındaki gezegenleri araştırmaya yeni insanları dahil etmenin heyecan verici olduğunu belirterek, bilgisayar programlarının kimi gezegenleri gözden kaçırdığını tabir etti.
Projeye dahil olmak için Planet Hunters NGST sayfasına giderek rastgele bir fiyat olmadan ve sürece takılmadan müracaat yapabilirsiniz. Binlerce insanın dahil olduğu projeye yönelik açıklama yapan Wheatley, “Bunlar en olağandışı sinyaller olacak ve muhtemelen en enteresan gezegenlerden kimileri olacak. Beşerler hala makinelerden daha zeki ve gönüllülerimizin ne ortaya çıkardığını görmek için sabırsızlanıyorum” tabirlerini kullandı.
“Pekala gördüğünüz noktacıkların bir gezegen manasına gelip gelmediğini nasıl öğreneceğiz?” derseniz:
Uzaydaki bir yıldıza bakan kameralar, her 10 saniyede bir kare çekerek bu imgeyi tahlil ediyorlar. Bize gösterilen üstteki biçimdeki grafik de kameraların odaklandığı yıldızdan elde edilen imajlarda yıldızdan alınan parlaklık düzeyinin vakit içindeki değişimini noktalarla görüyoruz.
Ziyadesiyle net bir halde alt kısımda ‘U’ biçimini çizen grafikler, bir yıldızın önünden bir gök cisminin geçtiğine işaret ediyor. Öte yandan bu ‘U’ biçiminin alt tarafa hakikat olan uzunluğu, yıldızın ve gök cisminin büyüklüğüne nazaran değişiyor.
Ancak bizim grafikte bakacağımız şeylerde tüm bu teknik ayrıntıları bilmemize gerek yok. Bilim insanları, bizim grafikte sırf ne gördüğümüzü bilmek istiyor. Bize sunulan şıkların Türkçe çevirileri şu biçimde:
- A U-shaped or box-shaped taban in the middle: Ortada ‘U’ ya da kutu biçiminde bir çukur.
- A V-shaped taban in the middle: Ortada V biçiminde bir çukur.
- No significant taban in the middle: Ortada bariz bir çukur yok.
- Stellar Variability: Yıldız değişkenliği (noktalar bir kalp ritmi edasıyla dizilmiş durumdalar)
- A large veri gap near the middle: Ortaya yakın yerde büyük bilgi açığı. (eğer grafiğin bir kısmı boşsa)
Verdiğiniz yanıtlar inceleniyor ve kim bilir, tahminen de bir öte gezegenin keşfini sağlıyorsunuz.