Mamografi nedir, nasıl çekiliyor?
13 Ekim 2021 - 09:23
SORU: Mamografi nedir ve nasıl çekiliyor?
CEVAP: Mamografi; x-ışınıyla çalışan bir görüntüleme yöntemidir. Meme, görüntüyü algılayan detektör ile baskı plakası arasına yerleştiriliyor. Ardından hafif baskı yapılarak memenin inceltilmesi sağlanıyor ve görüntüsü alınıyor. Memenin bu şekilde inceltilmesindeki ana amaç; x-ışını dozunu minimalize etmek ve daha keskin görüntü sağlamak. Günümüzde normal mamografinin yanı sıra tomosentez olarak tanımlanan 3 boyutlu mamografi (daha hassas inceleme sağlıyor) ve kontrastlı mamografi yöntemlerine de başvuruluyor. Kontrastlı mamografi damardan ilaç verilerek çekiliyor ve bu sayede MR’a yakın hassasiyette görüntü elde ediliyor.
SORU: Neden mamografi çektirmeliyim?
CEVAP: Mamografi meme kanseri taramasında etkinliği ispatlanmış bir yöntem olup en önemli özelliği, ultrasonla izlenemeyen ve en erken evre olan; henüz sadece süt kanalı içinde gelişmeye başlayan kanserleri yakalaması. Bu sayede tümör invaziv, yani kanal dışına yayılan saldırgan tipe dönüşmeden yakalanmış oluyor.
SORU: Mamografi taramasına kaç yaşından itibaren başlanmalı?
CEVAP: Radyoloji Uzmanı Prof. Dr. Erkin Arıbal, erken tanı için her sağlıklı kadının 20 yaşından itibaren kendi kendine muayeneyi yapması ve 40 yaşından sonra her yıl rutin mamografi taramasına başlaması gerektiğini belirterek, “Ailesinde meme veya yumurtalık kanseri öyküsü olanlar ise meme hastalıkları merkezine danışıp, risklerini hesaplatmalılar. Zira kişinin risk durumuna göre tarama yaşı 25 yaşa kadar inebiliyor ve mamografiye; meme MR’ı veya kontrastlı mamografi gibi tarama yöntemleri eklenebiliyor” diyor. Ailesel veya kişisel riski olmayan kadınların da 40 yaşında mamografi çekimine başladıklarında meme yoğunluklarını öğrenmeleri gerektiğine dikkat çeken Prof. Dr. Erkin Arıbal, “Zira yoğun meme dokusu olan kadınlarda yine memenin yoğunluğuna göre ek olarak ultrason, meme MR’ı veya kontrastlı mamografiyle inceleme yapılması gerekebiliyor” bilgisini veriyor.
SORU: Mamografi çekilirken memede ağrı, acı oluyor mu?
CEVAP: Mamografide memenin baskıyla inceltilerek çekilmesi büyük önem taşıyor. Zira bu baskı sayesinde meme hem daha az ışın alıyor hem de görüntü daha net oluyor. Ancak bu baskının ehil olmayan kişilerce yapılması rahatsız verici olabiliyor, örneğin ağrıya yol açabiliyor. Bunun yanı sıra adet öncesi meme dokusu daha hassas olabildiği için adet dönemi geçtikten sonra mamografi çekilmesi önemli.
SORU: Mamografinin zararı var mı sağlığımız üzerinde?
CEVAP: Radyoloji Uzmanı Prof. Dr. Erkin Arıbal, “Mamografi çekimi memeye zarar vermez, hatta silikon implantı olan kadınlarda bile güvenle çekilebiliyor” diyor.
SORU: Mamografi öncesinde nelere dikkat etmeliyim?
CEVAP: Prof. Dr. Erkin Arıbal, mamografi öncesinde özellikle aerosollü veya pudralı olmak üzere, deodorant veya kremlerin kullanılmaması gerektiğini belirterek, “Zira bu gibi ciltte kalan maddeler yanıltıcı görüntüler oluşturabiliyor” uyarısında bulunuyor.
SORU: Mamografideki son yenilikler neler?
CEVAP: Mamografinin dijital hale dönüşmesi için birçok yenilikler oldu. Öncelikle tomosentez mamografi ile 2 boyuttan 3 boyutlu incelemeye geçildi. Bunun yanında kontrastlı mamografi tekniği geliştirildi. Bu teknikler sayesinde meme MR’ına benzer, yani incelenen bölgelerde çok daha detaylı bilgiler alınabiliyor ve meme MR çekilemeyen olgularda güvenle kullanılabiliyor.