Esra BOĞAZLIYAN/GAZETE HABERTÜRK
Türkiye’nin nüfus itibarıyla en küçük ve en son kurulan büyükşehiri olan Ordu, şu sıralar önemli projelerle gündemde... Çikolata Park, Ünye Limanı, Melet Park, Çambaşı Kış Sporları Merkezi gibi vizyon projelerle konuşulan Ordu, bir turizm şehri olma yolunda ilerliyor. Yeşilin ve mavinin buluştuğu eşsiz doğası, temiz havası, bakir ormanlarıyla kapılarını yerli-yabancı turiste açan Ordu’daki son gelişmeleri, Ordu Büyükşehir Belediye Başkanı Enver Yılmaz’la konuştuk...
-Yerel seçimlerden bu yana iki yıl geçti. Sizin de başkanlıkta ilk döneminiz. Bu sürede Ordu’da ne yaptınız?
Otuzuncu ve son kurulan büyükşehiriz. Büyükşehirle birlikte, sistem başlı başına değişti, tıpkı yeni kurulan bir devletmiş gibi. Özel idareler kaldırıldı, belde belediyeleri kapatıldı, ilçeler sabitlendi ve sistem özel idareden tamamen büyükşehire devredildi. Biz yeni kurulan bir büyükşehir olduğumuz için ben başkan olduğumda gidecek bir mekânım yoktu. Bize “600 personeliniz, 60 milyon TL borcunuz var” dediler. 60 milyon TL denen borç 320 milyon TL, 600 denen personel 1800 kişi çıktı. İlk ay gelirim aylık 8 milyon TL, giderim aylık 13 milyon TL. Hemen 600 personelimizi başka kurumlara gönderdik. Buna “havuza gönderme” deniliyor. Hükümetle anlaşarak bunu yaptık. Dolayısıyla 1800 personel aşağıya düşünce yükten kurtulduk. Geldiğimizde personel giderimiz % 44’tü, şu anda % 18. Bu anlamda Türkiye’de en iyi büyükşehir biziz. Harici gelirlerimizi artırdık. Önceden İller Bankası ve Maliye Bakanlığı’ndan gelirdi bizim gelirlerimiz, onun da toplam bütçe oranı % 93’tü. Şu anda yüz liranın seksen iki lirası Ankara’dan geliyor. Harici gelirlerimiz arttı. Küçüldük ve küçülünce hareket kabiliyetimiz arttı. Anket yaptık. “Ordu’nun en büyük sorunu nedir?” sorusunu yönelttik. Sonuçlarda % 26 oranında ulaşım ve yollar çıktı.
-Köylere giden yollar mı?
Sahil kesimi değil. İç ve bağlantı yollarından bahsediliyor. Türkiye’de en fazla yol ağı olan üçüncü il biziz. Bir Urfa, ikinci sıra Trabzon ve üç Ordu. 26 bin kilometre yol ağımız var. Sonuçlar böyle çıkınca biz Türkiye’nin yerel yönetimler anlamında en büyük sıcak asfalt yol ihalesini yaptık, tam 752 kilometre. O ihaleden sonra geçen yıl başladık, bu sene ve gelecek yıl inşallah Ordu’da ana yolların tamamı sıcak asfaltlanıyor. Bizim asfaltlarımız 25 yıl garantili. 2017 yılının sonuna kadar bütçemizi ayırdık, hesabımızı yaptık tam 1300 kilometre sıcak asfalt yapıyoruz. Yani buradan Edirne’ye kadar. İkinci önemli sorun su çıktı. “Karadeniz’de su sorunu olur mu?” diye düşünüyor insanlar ve tuhaf geliyor ama bizde yeraltı suyu yok. Burada yağmur yağıyor, dereye geçiyor, denize akıyor. İç Anadolu gibi kazmayı vurduğunuz zaman yirmi, otuz metreden su da çıkmıyor burada. Sorun bu olunca biz de kalan bütçemizin % 20’sini suya ayırdık. Üçüncü en önemli sorun da çöp çıktı, çok şükür çöp sorununu da çözdük. Biz gelmeden önce çöp denize dökülüyordu. 32 sene denize döküldü, kamyonlarla sahile bırakılıyordu, deniz alıyordu çöpü. Şu anda Ünye’de mesela hâlâ denize dökülüyor, 8 ay sonra onu da kaldırıyoruz. 19 ilçenin 18’inde çöpü kontrol altına aldık.
-Asıl sorun temel hizmetlerdi yani...
Öyle, çünkü üstyapıda bir sorun yok. Doğa harikası bir yer. Buraya gelen Arap turistler ‘Cennete geldik’ diyorlar. Bu arada Ordu-Giresun Havalimanı’nın büyük getirisi oldu elbette.
-Yurtdışı uçuşları da başlayacak mı?
Şimdi Avrupa uçuşları başlayacak. Kıbrıs ve Antalya uçuşları başlamak üzere. Şu anda İzmir, İstanbul ve Ankara’ya var. Bursa, Antalya ve Girne uçuşları da başlayacak yakında. Biz İstanbul’da resmi ikinci göçmeniz Ordulular olarak. Giresunlular da resmi döndüncü göçmen. Yani bizim esas havalimanı yolcu portföyümüzün potansiyeli İstanbul’da yaşayan Ordu ve Giresunlular. Burası çok güzel bir şehir. Burada boşluk sadece kaldırım ve yollardır, geri kalan her yer yemyeşildir. Karadeniz Bölgesi’nde dört mavi bayrağı olan tek il de biziz ayrıca. Denize her yerde girilebilir. Mavi bayrak hijyen, güven, temizlik demek. Bu bayrağın bazı şartları var, yoksa alamazsınız. Üç ilçede kadınlar plajı yaptık. Aşırı reytingi var.
-Antalya’daki modeli mi uyguladınız siz de?
Muhafazakâr bir iliz biz Anadolu’da. Burada kimse ailesiyle denize girmiyor, çok istisnadır. Onlara yönelik zaten bizim plajlarımız var ama kadınlara yönelik plaj önemli. Kadın çocuklarıyla içeri giriyor temiz lavabolar, mescitler, emzirme odaları, yeme içme salonları ve cankurtaranları var. Cankurtaran önemli, çünkü çoğu yüzme bilmiyor. Derin bir deniz burası, Karadeniz. Büyükşehir olmadan evvel yılda 17 boğulma vardı. Büyükşehirden beri ölüm sıfır, çünkü bu plajlara ve mavi bayrak olan her yere cankurtaran koydum. Çok önemli bir hizmetimiz daha oldu ölümlü kazaları bitirmek adına. TEDES diye bir sistemimiz var. Trafikte Elektronik Denetleme Sistemi. Sahil yolundan 125 bin araba geçer, sayılıdır. Bu 121 kilometrelik yolda her ay üç tane ölümlü kaza oluyordu. TEDES altıncı ayında ve bir tane bile ölümlü kaza yok. Çünkü hız yok. Bu arada sahil şeridimizin tamamı ücretsiz internet. Avrupa’da ücretsiz wifi ağı en geniş il biziz. Avrupa standartlarında bir kaykay pisti yaptık. Bütün ilköğretim ve lise öğrencilerine de satranç öğretiyoruz.
ÇİKOLATA MÜZESİ
Türkiye’nin ilk çikolata parkı Ordu’ya yapılıyor. Sahil şeridine yapılan Çikolata Park’ın içinde butik çikolata üretimi yapan işletmeler, el yapımı çikolata okulu, fındık ve çikolata müzesi, restoranlar, kafeler, tenis kortları, basketbol, voleybol, mini golf ve futbol sahaları, konser ve fuar alanları da bulunacak.
-Son dönemde Çikolata Park, Ünye Liman ve Melet Park projeniz de çok konuşuluyor. Bu projeler ne aşamada?
Ünye Limanı projemiz var ve aynı zamanda Çikolata Park havalimanının hemen yanında yüzde 50 seviyelerinde inşaatı. 8 ay sonra hizmete açılacak. Kayak tesisimiz yukarıda şu an % 98 civarı tamamlandı, gelecek yıl hizmete açıyoruz. Melet Park’la denizi ırmağa doğru akıtıyoruz, bir nevi Venedik misali. İhalesini yaptık. Bunlar projeler değil bunların hepsinin ihalesi yapıldı. Boztepe’ye mayıs ayında beş yıldızlı otel açılıyor. Başka marka oteller de geliyor.
Ünye limanı böyle olacak
-Dolayısıyla turizm önem kazanacak Ordu’da...
Bizim ekoturizm dediğimiz bir durum daha var. Buraya gelen bize ‘Ben otel odalarından bıkmışım zaten. Bana temiz, doğal yenilen, hijyenik, köy yumurtası, köy sütü ve o doğal kuş sesleriyle uyanacağım ortam verin’ diyor. Biz buna yönelik yöre imkânlarını sonuna kadar hazırladık. Buna yönelik köy evleri hazırladık. Dışarıdan çok küçük bir ev gibi gözüküyor ama içerideki oda duşuyla, temizliğiyle beş yıldızlı otel ayarında. Buradaki evlerin % 70-80’i hep villa tipinde. Bu doğal yapıların hepsini turizme kazandırmayı hedefliyoruz.
-Nasıl, pansiyonculuk mantığıyla mı çalışacak?
Evet, yetiştiriyoruz vatandaşı. İşletmecilik kursları veriyoruz. Bizim turizm sıçrama zamanımız 2017’nin sonu, çünkü kanalizasyonu zaten yapıyoruz, yol meselesini çözeceğiz, suyu çözüyoruz, çöpü çözdük, tesislerin biri açılıyor, mevcutları saymıyorum zaten.
-Liman ve Çikolata Park da turizme yönelik projeler...
Yapmayı planladığımız Çikolata Park zaten ülkemizde yok. Butik çikolata üretim merkezleri olacak. Diyorsunuz ki ‘Bana şunu yapın’ on dakika sonra yapılmış olacak. Türkiye’de en fazla fındığın üretildiği il Ordu, çikolatanın birinci derecede hammaddesi de fındık. Yüzde 50’si de bitti zaten şimdi. Ulusal markalarımız var fındık ve çikolata konusunda ve şimdi bazı markalarla işletme ve konsept planlaması yapıyoruz.
İKİ YILDA 584 BİN AĞAÇ
Başkan Enver Yılmaz, projelerini hayata geçirirken doğayı korumaya önem verdiğinin altını çizdi: “Denizin korunması, doğanın korunması önemli. İki yılda 584 bin ağaç diktim ben. Hükümet sadece Ordu’ya 16 milyon fidan dikmiş. Ordu’da 14 yılda orman alanları %11 artmış.”
‘SERMAYEMİZ DOĞALLIĞIMIZ’
“Çevre illerde kaçıyorlar, neden çünkü betonlaştırmışlar ve doğal dokuyu bozmuşlar. Bizim sermayemiz doğallığımız, temizliğimiz ve bakirliğimiz. Burası sanayi şehri değil, kültür şehir değil. O kadar tarihi miras yok. Doğa temiz, hava temiz, deniz temiz, bakir, doğal yaşam alanları, köyler, ekoturizm, her şey organik.”
'KAÇAK KALMADI’
“Kentsel dönüşümde biz yıkarak genişliyoruz. Sahilde bir tane kaçak yapı bırakmadık. Sahildeki kaçak yapıları ve misafirhanelerden ilk yıktığım jandarmanın, ikincisi ise polisin tesisi. Hep işgal etmişler. Vatandaş denize girecek, en güzel yerleri almışlar. Maliye almış, Savunma, Adalet almış. Hepsini yıktım. Vatandaş da dedi ki ‘Jandarmanın tesisini yıkan adam benim kaçak yapımı her halükârda yıkar’ ve kendi yıkmaya başladı. Şu sahil şeridinde bir tane kaçak yapı yok, yıka yıka gidiyorum şimdi. Doğallığı koruduğumuz için millette bir güven gelişti.”
‘HAVAALANI UÇURDU BİZİ’
“Ordu-Giresun Havalimanı’nın açılması uçurdu tabii bizi. Bugün itibarıyla 20 tane uçak var. Havalimanının açılmasıyla 8 ayda turizmde % 44’lük bir artış sağlandı.”
Başkan Enver Yılmaz’ın en büyük hedeflerinden biri de ekoturizmi yaygınlaştırmak...