Kolajen Kaybına Yol Açan Faktörler Nelerdir?
Kolajen kaybının en önemli nedeni yaşlanmadır. Yaş ile birlikte vücutta kolajen sentezi azalır ve kolajen gevşek bir yapı kazanarak daha kolay parçalanabilir. Kolajen eksikliği kendini cilt kırışıklıkları, sarkmalar ve kemik gücünde azalma şeklinde kendini gösterir. Yaş ile birlikte kolajenin azalması doğal bir süreçtir ancak bu süreci hızlandıran bazı beslenme ve yaşam tarzı faktörleri söz konusudur. (5) Bu faktörler şunlardır:
- Sigara içmek, kolajen proteinin yapısını bozarak cilt yaşlanmasına, kırışıklık görünümünde artışa ve elastikiyet kaybına neden olur. Sigara içen kişilerde kolajen üretimi azalır ve cildin onarım mekanizmaları hasar görerek cilt yaşlanması hızlanır.5
- Şeker içeren ve işlenmiş gıdalar açısından zengin bir diyet; kolajen sentezinin azalmasına, kolajenin çevredeki hücreler ve proteinleri ile etkileşime girme yeteneğinin engellenmesine neden olarak erken yaşlanmaya yol açabilir.5
- Aşırı güneşe maruz kalmak kolajen üretimini azaltarak cilt dokusunun onarılmasını ve yeni hücre sentezini engelleyebilir.
Kolajen Kaybı Nasıl Önlenir?
Yaş ile birlikte özellikle 30 yaşın üzerinde kolajen kaybı hızla başlar ve üretilen kolajenin kalitesi de düşer. Cilt dokularındaki kolajen depolarının yenilenmesine yardımcı olmak için kolajen sentezini artıran topikal ürünler kullanılabilir. Ciltte kolajen sentezini uyaran retinoik asit ve retinol içeren kremler kullanılabilir. Lazer, radyofrekans, ultrason, mikro iğneler dolgu maddeleri cilt yüzeyine uygulanabilir. Vücudun doğal kolajen sentezini artırmak için yeterli ve dengeli bir diyet programı takip edilebilir. Kolajen üretiminde ihtiyaç duyulan aminoasitler için beslenme programına protein içeriği yüksek besinler eklenebilir. Ayrıca kolajen sentezini destekleyen C vitamini, bakır ve çinko gibi besin bileşenlerinin yeterli miktarda alınması sağlanabilir.6
Beslenme programınızı meyveler, sebzeler, tam tahıllı besinler, kuru baklagiller, et, deniz ürünleri ve kabuklu kuruyemişler ile zenginleştirerek kolajen kaybının önlenmesine yardımcı olabilirsiniz. Güneşin zararlı ışınlarının kolajen sentezini engellemesini önlemek amacıyla en az 30 SPF içeren geniş spektrumlu güneş koruyucu kullanabilirsiniz. Cildinizi güneşten koruyarak hali hazırda var olan vücudunuzun doğal kolajen seviyesinin korumayı başarabilirsiniz. Ayrıca düzenli cilt masajı ile kolajen sentezinin uyarılmasına yardımcı olabilirsiniz. Vücudunuzun doğal kolajen üretimini engelleyen zararlı alışkanlıklardan uzak durmaya çalışabilirsiniz. Örneğin alkol tüketimini azaltabilir, sigara kullanıyorsanız bırakmayı deneyebilirsiniz. Ayrıca kolajen kaybına neden olan şeker tüketimini sınırlayabilirsiniz. Düzenli egzersiz yapmak, yeterli ve dengeli bir beslenme programını takip etmek, diyeti kolajen içeren gıdalar ile desteklemek ve su tüketimine dikkat etmek gibi sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıkları kolajen kaybının önlenmesine yardımcı olabilir.6
Günlük Kolajen İhtiyacı Kaç Mg'dır?
Günlük kolajen ihtiyacı ile ilgili kesin bir bilgi söz konusu değildir. Kolajen ihtiyacının karşılanmasına destek olmak için takviyeler kullanabilirsiniz. (7)En çok kullanılan kolajen takviyesi çeşitleri ve günlük alınması önerilen miktarlar şöyledir:
Hidrolize Kolajen(Kolajen Hidrolizatı)
Sığır, deniz ürünleri ve kümes hayvanları (genellikle tavuk veya yumurta kabukları), domuz ya da diğer hayvansal kaynaklardan elde edilen hidrolize kolajen, peptit parçacıklar halindedir. Bir başka deyişle kolajen suda parçalanır ve daha küçük peptit denilen parçacıklara ayrılarak daha kolay emilebilir bir forma dönüştürülür. Kolajen takviyelerde en yaygın kullanılan formdur. Genellikle kapsül ya da toz halinde satışa sunulur. Sıcak ya da soğuk içeceklere, çorbalara, hatta unlu mamullere eklenerek tüketilebilir. Yapılan çalışmalar her gün 2.3-15 gram aralığında hidrolize kolajen peptit kullanmanın güvenli ve etkili olduğu yönündedir. Günlük 2.5 gram hidrolize kolajen kullanımı eklem ağrıları ve cilt sağlığının korunmasında etkili olabilir. Bu dozu 5 gramı çıkartmak kemik yoğunluğunun artmasını destekleyebilir. Günlük 15 gram hidrolize kolajen kullanmak kas kütlesini artmasına ve vücut kompozisyonunun iyileşmesine katkıda bulunabilir.7
Doğal Kolajen
Doğal kolajen tavuk kıkırdağından elde edilen ham kolajendir. Yapılan çalışmalar günde 10-40 miligram doğal kolajen tüketiminin eklem sağlığı üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir.7
Jelatin
Jelatin, genellikle hayvansal kaynaklardan elde edilen kolajenin pişmiş formudur. Genellikle tatlılara kıvam vermesi amacıyla kullanılır.7
Kolajen dozajı için takviyenin üzerinde yazan ve önerilen porsiyon miktarlarını göz önünde bulundurmalısınız. Kolajenin hayvansal kaynaklı bir ürün olduğunu ve herhangi bir vegan alternatifi olmadığını unutmayın.7