21. Yüzyıl Öğretmeni
Bilim ve teknoloji alanındaki hızlı gelişmeler toplumu oluşturan bütün kurumları etkisi altına almıştır. Eğitimde bu kurumlardan birisidir. Eğitim, toplumdan ve toplumsal değişmelerden karşılıklı etkileşime bağlı olarak etkilenen bir süreç ve bu değişmelerin gerekli kıldığı insan tipini yetiştirmek içinde bir araçtır.
Eğitim sorumluluğunu üstlenen kişi ise öğretmendir. Peki, hızla değişen dünyada öğretmenin rolü nedir? Aslında öğretmeni tanımlayan içerisinde yaşadığı yüzyıl ve onun özelliklerinden ibarettir. Uygulanan politikalar doğrultusunda yetiştirilen öğretmen gelecek nesilleri de şekillendirir. Ama şu da unutulmamalıdır; toplumun inşasında önemli rol alan öğretmenlik mesleğinin üstlendiği rol, dönemin koşullarına göre değişir ve şekillenir. İçerisinde yaşadığımız yüzyılın gerekli kıldığı insan tipi ise bilgiyi yönetebilme becerisine sahip, beyin gücüne dayalı bireyleri yetiştirmektir.
21. Yüzyıl Öğretmeninin Özellikleri
Türkiye’nin 7’inci ve 8’inci Beş Yıllık Kalkınma Planlarında 21. yüzyılda Türk toplumunun insan profili de anlatılmıştır: “Bilgi çağı kimliğine uygun, bilime ve teknolojiye yatkın, problem çözme yeteneği gelişmiş, düşünen ve algılayan, kendini açıklamaktan korkmayan bireyler” olarak belirtilmiştir.
O halde bireyler yeni dünya düzeninde, karşılaştığı sorunlara çözüm üretebilen, kendini yönetebilen, kendi öğrenme profilini bilen, kuvvetli iletişim becerilerine sahip yenilikçi kişiler olacaktır. Artık öğretmen imgesi bilginin taşıyıcısı ve aktarıcısından daha çok bilginin yöneticisi rolüne bürünmüştür. O zaman 21.yüzyıl bireylerini yetiştirecek öğretmen profilini 5 özellikle özetleyelim;
Öğrenciye rehber olmalı
Öğretmen bilgiyi aktaran değil de öğrencinin bilgiye ulaşmasına kaynaklık eden, onun öğrenme sitilini, motivasyonunu ve sahip olduğu diğer yeteneklerinin ortaya çıkmasına yardımcı olmalı yani bireyin kendisini keşfetmesini sağlamalıdır.
İşbirliği içinde olan
21. yüzyıl eğitimcisi meslektaşları, öğrencileri ve diğer kurumlar ile işbirliği içinde sorumluluk alabilmeli. Kendi düşünce ve deneyimlerini gerek konuşurken gerek dijital platformlar aracılığıyla istediği zaman herkesle paylaşabilmeli ve var olan sorunlara çözüm üretebilmelidir.
Yenilikçi olmalı
Öğretmenlik durağan bir yapıya sahip değildir. Dönemin koşullarına göre değişkenlik gösterir. Yeniliğin geliştiği alanlarda bir araştırmacı ruhuyla, yaratıcı fikirlerle, somut ve yararlı yardımlarda bulunmalıdır.
Hayat boyu öğrenen
Becerilerini profesyonel düzeye yükseltmek için girişimlerde bulunmalı. Yeni bir şeyler öğrenmeye hevesli ve bunlara vakit ayırmalıdır. Bunun için bir çok kurum yaygın eğitim programı çerçevesinde yaşam boyu eğitimi sağlamak amacıyla örgün ve online olmak üzere çeşitli kurslar düzenleyerek eğitimler vermektedir. Bunlardan yararlanılabilir. Çünkü öğretmen öğretirken öğrenendir, öğrenmeyi unuttuğu anda öğretme gerçekleşmez.
Üretken
Dijitalleşmenin getirdiği olanaklardan yararlanarak öğrenme aktiviteleri tasarlar ve öğrenme- öğretme sürecini şekillendirir. Çağın gerekliliklerine göre süreci planlayabilmeli, güncel içerik sunabilmelidir.
Sonuç olarak;
Öğretmenlik iyi yetişmiş uzmanlar tarafından yapılması gereken her bakımdan gelişmiş kendini mesleğine adamış, topluma örnek olan ve örnek şahsiyetler yetiştiren kutsal bir görevdir. Öğretmen eğitimi; öğretmenlik programlarına öğrenci seçimiyle başlar ve eğitim süreciyle mezun öğretmen adaylarının istihdamına kadar olan bütün süreci kapsar. Bundan dolayı yetkililer uzun vadeli planlamalar yapmalı ve bu planlamalar da mevcut olanaklar göz önünde bulundurulmalıdır.
Burada eğiticinin eğitiminin önemi de vurgulanmalıdır. Üniversitelerde görev alan akademisyenlerin de liyakat sahibi, etik anlayış içerisinde yetişmiş alana hakim, dijital çağın getirdiği niteliklere sahip bireyler olması gerekir. Eğitici-öğretici-gelecek nesil bir döngü içerindedir. Zamanında ne ekilirse, o biçilir. Bir toplumu oluşturmak ve kalkındırmak eğitime, eğitim ise öğretmene dayalıdır. Türkiye’yi çağdaş uygarlık seviyesinin üstüne çıkarmanın yolu da gençliğe model olacak, erdemli, bilgili ve becerili öğretmenler yetiştirmeden geçmektedir.
Yazar: Betül Arıkan
İstanbul İşletme Enstitüsünde yazılarının yayınlanmasını isteyen konuk yazarlarımız için oluşturulan bilgi kartıdır. Birçok alanda ve disiplindeki yazıları bu hesap üzerinde bulabilirsiniz.