Sağlıkta şiddeti önlemek için risk analizi ve kontrol listeleri yapmamız gerekir. İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer risk analizi ekibi ile aşağıdaki konulara tek tek bakılarak risk analizi ve kontrol listeleri yapılmalıdır. Çünkü sağlıkta şiddet iş sağlığı ve güvenliği sorunudur. Sadece İSG önlemleri ile çözülebilir.
Bölüm bölüm hangi yerlerde nelere bakmalı, bu tespit edilmeli, analiz ve kontrol listeleri buna göre düzenlenmelidir. O kadar ilginç şeyler var ki hayretler içinde kalabilirsiniz. Kimsenin aklına gelmez bunlar diyebilirsiniz. Bekleme odasındaki koltukların yere sabitlenmemesi ya da fatura ödeme bölümünde ayırıcı bölmenin cam olması bunlara iki örnek.
Başlıyoruz.
Sağlıkta şiddet ile mücadelede uygulanacak risk analizi ve kontrol edileceklerin listesi
- Sağlık personelinden direkt kimler hasta ve hasta yakınları ile temas halinde?
- Hangi personel para ya da kredi kartı ile hastane masraflarını ödeme biriminde çalışıyor?
- Diğer personelden iletişimi uzak bir alanda hangi personeller (loneworker) çalışıyor?
- Yetersiz personel çalışan bölüm var mı?
- Sağlık ünitesi toplumda suç oranı yüksek bir bölgede mi?
- Sağlık ünitesi sağlıkta şiddet oranları daha önce ne durumda idi?
- Sağlık ünitesi ambulans ya da tetkikler yapan mobil hizmet mi?
- Sağlık hizmeti verilir iken çatışma, tartışma yaratacak riskler taşıyor mu?
- Çalışan sağlık personelinin kişisel özellikleri, daha önce sağlıkta şiddete uğradı mı?
- Çalışan sağlık personeli anketi yapıldı mı? Kimler sözlü ve fiziksel şiddete uğradı, nedenini ne görüyor?
- Sağlık personelinin öngördüğü diğer risk yaratan unsurlar nedir?
Bekleme salonu ve güvenlik düzenlemeleri
- Personelde şifreli kapıları açan kimlik kartı var mı?
- Personelin önemsemediği ya da korktuğu için bildirmediği sözlü taciz, tehdit var mı?
- Hastane güvenlik personeli, sağlık çalışanı ile iletişimi nasıl kuruyor, acil durum düğmesi, yer belirleme teknolojileri var mı?
- Güvenlik personelinin hasta ve yakınları ile iletişim kurma kabiliyeti, eğitimi var mı, acil durumda gerekli saldırgan durdurma tekniklerini biliyor mu?
- Hastane ile polis karakolu acil iletimi nasıl yapılıyor, polis kaç dakikada ulaşabiliyor?
- Para ödeme, fatura bölümleri hasta yakınlarından kırılmaz, şeffaf bölümler ile ayrılmış mı?
- Uygun uyarı levhaları ile işyerinde para geçmediği, her türlü ödemelerin kart ile yapılacağı belirtilmiş mi?
- Yardım çağrısı yapan personelin, bu çağrısının duyulmasını etkileyen faktörler nelerdir?
- Hasta yakınlarının beklemesi için, uygun aydınlanma, havalandırma, ısıtma, soğutma, oturma, kamera ile izlenme, ihtiyaçlarını karşılayacak yiyecek, içecek veren kafeterya içeren bekleme üniteleri var mı?
- Hasta ile dışarıdaki yakınlarının iletişimini sağlayacak teknolojik sistem ya da çözümler üretilmiş mi?
- Bekleme salonundaki üniteler yere sabit mi, bir sandalye ya da başka bir cisim silah gibi kullanılabilir mi, silah yada bıçak saklamaya uygun dolap ve benzeri yerler var mı?
- Bekleme salonunda çalışanı rehin tutacak, kilitli oda var mı?
- Bekleme salonunda konforu artıran, stresi azaltan uygulamalar nelerdir? (Örneğin, bir TV yayını bile kişi tercihine bırakılamaz.)
- Bekleme salonu temizliği düzenli yapılıyor mu, uygun çöp kutuları var mı, düzenli toplanıyor mu?
- Bekleme salonunda prosedürleri açık anlaşılır şekilde anlatan talimatlar var mı?
- Güvenlik ile bekleme salonu iletişimi sağlıklı mı, sağlık personelini zorda bırakacak açıklamalar yapılıyor mu?
Sağlıkta iş güvenliği fiziki şartları
- Çalışırken yürüme yollarında ya da bir binadan diğerine geçerken çalışan kendini güvende hissediyor mu?
- Koridorlar bina dışından görülebiliyor mu?
- İçeride ve dışarıda ışıklandırma nasıl?
- Güvenlik bina dışında da destek sağlayabiliyor mu?
- Binanın dışı kamera ile izlenebiliyor mu?
- Vardiya değişikliklerinde saklanabilecek güvenli alanlar var mı?
- Risk var ise, çalışana evine giderken rehberlik hizmeti var mı?
- Bina dışı tüm yol ve çıkışlar güvenlik personeli için görülebilir özellikte mi?
Hastane otopark alanı
- Sadece çalışanlar için otopark alanı var mı?
- Otopark alanında ayrı bir güvenlik var mı?
- Otoparka sağlık ünitesi içinden bir yol ile ulaşılabiliyor mu?
- Otoparkın ışıklandırması nasıl?
- Otopark rehberliği var mı?
Sağlık kuruluşunun güvenlik düzeninin özellikleri
- Fiziksel bariyerler, hasta kayıt ve çıkış bölümlerinde kırılmaz camlar var mı?
- Yüksek riskli bölgelerdeki kameralar sürekli izleniyor mu?
- Anında basılacak panik düğmeleri, kilitli kapı, alarm sistemleri, metal detektörler var mı?
- Anında güvenliğe ulaşılabilecek iç telefon hattı var mı?
- Direkt polise bağlanarak alarm veren sistem var mı?
- Sağlık ünitesi girişinde güvenlik kontrolü yapılıyor mu, güvenlik aynaları var mı?
- Sağlık ünitesindeki kantin, fatura ödeme gibi yerlerde nakit para ödeme kaldırıldı mı?
- Kırık cam var ise hemen değiştirildi mi?
- Güvenlik için kullanılan tüm elektronik ekipmanın test ve kontrolleri düzenli olarak yapılıyor mu?
Şiddeti sezinleme ve önleme eğitimi
- Sağlıkta şiddet eylem planında kaçış ve saklanma yerleri öğretildi mi?
- Çalışanların ufak da olsa her şeyi rapor etmeleri anlatıldı mı?
- Zorunlu fiziki savunma durumu olursa, personel pratik ve teorik olarak kendini nasıl savunacak, gösterildi mi?
*
Kaynak: Guidelines for Preventing for Healthcare and Social Service Workers