Obezite, şeker hastalığı, yüksek tansiyon, böbrek taşları, idrar yollarının enfeksiyonları ve kalp hastalıklarının böbrek sağlığı ile yakın ilişki içinde olduğu biliniyor. Bunlara ek olarak, beslenme ya da yaşam şeklinde yapılan hataların da böbrek sağlığını etkilediğini hatırlatan Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Gülçin Kantarcı, vücut şekillendirme, kas kitlesi arttırma ya da kilo verme amaçlı sıkça tercih edilen yüksek proteinli diyetlere dikkat çekti.
Uluslararası istatistikler dünya genelinde yaklaşık 850 milyon kişinin böbrek hastalığı olduğunu gösteriyor. Yaşam kalitesini azaltan ve süresini kısaltan hastalıklardan en hızlı artış gösterenlerden birininde kronik böbrek yetmezliği olduğu görülüyor. Ne yazık ki, halen yılda yaklaşık 2,5 milyon kişinin yaşam kaybının nedenini oluşturuyor. Bununla birlikte, birçok kronik hastalığa böbrek sorunlarının eşlik ettiği düşünüldüğünde, böbreklerimizi korumak konusundaki bilincin artırılmasının önemi daha net ortaya çıkıyor. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Gülçin Kantarcı “Dünya Böbrek Günü” dolayısıyla yaptığı açıklamada, özellikle hızla kilo vermek ya da vücut geliştirmek isteyenlerin başvurduğu yüksek proteinli diyetler konusunda önemli açıklamalarda bulundu.
Fiziksel aktivite azlığının halen önemli bir sorun olduğunu belirten Prof. Dr. Gülçin Kantarcı, “Öte yandan özellikle büyük kentlerde genç insanlar egzersiz denildiğinde kapalı alanlarda spor salonlarında yapılan egzersizlere yöneliyor. Bu egzersizleri yaparken daha çok ve hızlı kas kitlesi arttırılması amacıyla çok yüksek proteinli diyetler ve yoğun protein tozları kullananlarda böbreklerin olumsuz etkilendiğini gözlemliyoruz” diyor.
Vücudun Protein İhtiyacı Kişiye Göre Değişir
Böbrek hastalığı, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, gut hastalığı, böbrek taşları olanların yüksek proteinli diyetleri uygulamasının böbrek işlevlerinin korunması açısından doğru olmadığını söyleyen Prof. Dr. Gülçin Kantarcı şu bilgileri verdi:
“Vücudun protein ihtiyacı, yaşa, cinsiyete, aktivite durumuna, gebelik veya varsa mevcut hastalıklara göre değişir. Bunun yanı sıra, egzersizlerin çeşitlerine göre farklı beslenme ögelerinin ön plana çıkarılması gerekir. Aynı egzersizler yapılsa bile, herkesin aynı tür proteinler içeren gıdalar veya tek tip protein desteklerini kullanması doğru değildir. Bu tür bir beslenmeye geçmeden önce kişinin altta yatan böbrek hastalığı, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, böbrek taşları ve gut hastalığı gibi böbrek hastalığı gelişimini kolaylaştıran hastalıkları olup olmadığına bakılmalıdır.”
Fazla Protein Böbrekleri Bozduğu Gibi, Kas Kitlesini de Artırmıyor
Günde 1 kilogram başına 2 gram ve üzerinde protein alımının böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkilediğini ve kas kitlesini arttırmada da ek fayda sağlamadığını söyleyen İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Gülçin Kantarcı, “Profesyonel sporcu olarak ağır direnç egzersizleri yapanlar dışındaki aktif spor yapan kişilerde, 1 kilogram başına 1,2-1,6 gram protein tüketimiyle, haftada 3-5 gün orta düzeyde egzersiz için gerekli enerji ihtiyacı karşılanmış oluyor. Daha fazla protein tüketimi, böbrekleri aşırı süzme ve ardından gelişen protein kaçağı sonucunda işlev bozukluğuna neden olabiliyor” Diye konuştu.
Ne Eksik, Ne Fazla…
Günlük protein ihtiyacı 60-120 gram olan bir kişinin, normal beslenmeyle aldığı protein ihtiyacı karşılamaya yetiyor. Protein destek ürünleri ile ilave olarak ortalama 90 gram kadar protein alınmasının, erken dönemde olmasa da uzun dönemde böbreklerde hasara neden olduğunu belirten Prof. Dr. Gülçin Kantarcı, sözlerine şöyle devam etti: “Böyle diyetler ve protein destekleri kullanmadan önce altta yatan bazı hastalıkların olup olmadığı, hekime başvurularak öğrenilmelidir. Sadece yapılan egzersizler için yeteri kadar protein alınmalıdır. Ne eksik ne de fazla… Egzersiz yapanların yetersiz protein alımlarının da vücudun hem bağışıklık hem de kas iskelet sistemine olumsuz etkileri olabileceği unutulmamalı.”
Konuyla ilgili farklı bir yazıya burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Ağrıları Önlemenin 11 Yolu
Bilgisayar kullanımının artmasıyla birlikte masa başında geçirilen süreler de uzadı. Bu durumun, günlük aktivitelerin veya hareketlerin azalmasına, doğru oturma pozisyonunun bozulmasına neden olduğunu belirten Şişli Memorial Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Prof. Dr. Engin Çakar, gün içinde uzun süre bilgisayar kullanan kişilerde oluşan sırt ve bel ağrılarını önlemenin yolları hakkında bilgi verdi.
Ergonomik ve sağlıklı bir çalışma ortamı oluşturmadan uzun süreli çalışmanın, omurganın fizyolojik eğriliklerinin korunmasına engel olduğunu ifade eden Dr. Çakar, “Kambur oturuş ve yalancı dik oturuş olarak adlandırılan geriye doğru oturma pozisyonu sık gözlemlenmektedir. Yanlış duruş, zaman içerisinde sırt-bel bölgesindeki kasların esnekliğini kaybetmesine, güçsüzleşmesine, omurganın fizyolojik eğriliklerinin kaybına ve omurlar arasında bulunan disklere yüklenen basıncın artmasına yol açmaktadır. Bunun sonucunda da sırt ve bel ağrıları oluşmakta, boyun fıtığı ile bel fıtığı görülebilmektedir” diyerek bel ve sırt ağrılarından korunmada etkili önerilerini şöyle aktardı:
Ağrıları Önlemenin 11 Yolu
“Sağlıklı ve ergonomik çalışma koşulları, yapılan işin verimini artırmakta, çalışan kişinin daha az yorulmasını sağlayarak doğabilecek sağlık sorunlarına karşı önlem niteliği taşımaktadır. Bilgisayar kullanımı ve masa başı çalışma sırasında uygulanabilecek 11 basit öneriyle sırt ve bel ağrıları önlenebilmektedir.
- Başınızı dik tutun: Başınızı doğal pozisyonundan uzaklaştırarak öne veya arkaya konumlandırmaktan kaçının.
- Klavye ve fare kullanım mesafesini kısa tutun: İdeal olarak bu iki ekipman yan yana yerleştirilmelidir. Dirsekler 90 derecelik açıyla durmalıdır. Doğru bir el ve fare yerleşimi için klavye ile fare aynı düzeyde olmalıdır.
- Harici klavye ve fare kullanın: Uzun süreli dizüstü bilgisayar kullanımı omurganızdaki fizyolojik eğriliğin bozulmasına yol açar. Dizüstü bilgisayar kullanımı sırasında, ideal duruşunuzu korumak için gerektiğinde harici klavye ve fare kullanmak bu durumu önleyebilir.
- Bilgisayar kullanımı için ideal uzaklığınızı belirleyin: Monitörün gövdenizin bir kol uzaklığında ve monitör üst hizasının göz seviyenizde olması idealdir.
- Sandalye seçimine dikkat edin: Sandalye veya koltuk bilgisayar başı çalışmanın sağlıklı olabilmesi için en önemli unsurlardandır. Sandalye seçimi yapılırken sırt desteği olmasına, oturma yeri ile ayarlanabilir sırt desteği arasında 95–105 derecelik bir açı bulunmasına dikkat edilmelidir. Gerek oturma yeri gerekse sırt bölgesi oturma pozisyonunuzu destekleyecek şekilde olmalıdır. Koltuğun kol destekleri olmalı, bunlar gerekirse çıkarıp takılabilir ve yüksekliği ayarlanabilir biçimde seçilmelidir. Oturma yerinin yumuşak minderli olmasına özen gösterilmelidir. Ayrıca oturma yeri ileri-geri ayarlanabilir ve kendi ekseninde dönebilir olmalıdır.
- Ayaklarınızı destekleyin: Dizleriniz ve ayak bileğinizde oluşan gerginliği azaltmak için, ayaklarınızı omuz genişliğinde açık ve engebesi az veya düz bir zeminde konumlandırın
Doğru açıyı bulun
- Bacağınızın alt kısmı dizden 90–110 derecelik açıyla yerleştirilmiş olmalıdır. Diğer bir önemli konu olan sandalye yüksekliği ise ayarlanabilir tercih edilmelidir.
- Uzun süre bacak bacak üstüne atmayın: Uzun süre bacak bacak üstüne atarak oturduğunuzda dizin arkasında bulunan ve bacakların alt kısmı ile ayaklarda hissi sağlayan bacak siniri olan peroneal sinir üzerine baskı uygulanabilir, kan dolaşımı olumsuz etkilenebilir. Ayrıca, bu oturma pozisyonu, kambur duruşa sebep olur.
- Molalar verin: Çalışma esnasında her 45 dakikada en az bir kez yerinizden kalkın ve hareket edin, bir kaç germe ve omurga, kol bacak esnetme hareketi yapın. Böylece omurga üzerindeki baskıyı azaltmış ve dolaşımı hızlandırmış olacaksınız.
- Vücudunuzu esnetin: Çalışma esnasında belirli aralıklarla, önünüzdeki dosya ve işleri bir kenara bırakıp vücudunuzu esnetin. Böylece doğru duruşunuzu koruyarak günün geri kalanını daha sağlıklı geçirirsiniz.
- Telefonu doğru kullanın: Aynı anda birçok işi birden yaparken, telefonu omuz ve kulak arasında tutmak içgüdüsel bir harekettir. Bu davranış omurga sağlığını olumsuz etkiler. Boyun sırt ağrısı sebebi olabilir. Konuşmalarınız için bir kulaklık veya hoparlör kullanın.
Konuyla ilgili farklı bir yazıya burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Sağlıklı Bir Uyku Için Yapılması Gerekenler
Sağlıklı uykunun ileri yaşlarda hastalıklarla karşılaşmadan hayata devam etme açısından da kritik olduğunu belirten Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Aksu, sağlıklı bir uyku için yapılması gerekenleri anlatıyor.
“Akşam yatmak bilmiyorsun, sabah kalkmak bilmiyorsun” sözleri size de tanıdık geldi mi? Çoğumuzun gençlik döneminde annelerimizden sık sık duyduğu bu söz, uykuya dair muhtemelen akılda en çok kalan kullanımlardan biri.
Dünya genelinde uykunun sağlık için önemine dikkat çekmek adına her yıl gece ve gündüzün eşit olduğu, 21 Mart’tan (bahar ekinoksu) bir önceki Cuma günü Dünya Uyku Günü olarak kutlanıyor.
İlk şart; sağlıklı uyku!
Uykunun temel işlevi bizi uyanıklığa hazır hale getirmek. İyi ve yeterli uyku uyumak bizi uyanıkken daha aktif, dinç ve dikkatli yapıyor. Uyku sırasında uyanıklıkta yapılamayan bazı işlevler yerine getiriliyor. Bu işlevlerin beyine zarar veren bazı oksidatif stres faktörlerinin yok edilmesini, bağışıklık sisteminin aktif çalışmasını ve enerji dengesinin korunmasını sağladığını belirten Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Aksu, uykunun her döneminin yeterli sürede olduğu, uykuyu ve uyku sırasında olması gereken beyin ve vücut işlevlerini etkileyen bir bozukluğun olmadığı uyku durumunu “sağlıklı uyku” olarak nitelendiriyor.
Sağlıklı uyku sorunsuz yaşlanmaya yardımcı oluyor
Fizyolojik ve kaçınılmaz bir olay olan yaşlanmada en önemli şey ileri yaşlarda görülme riski ve sıklığı artan hastalıkların oluşumunun engellenmesi. Beden sağlığı için çok önemli olan sağlıklı uyku da sağlıklı yaşlanmaya en çok yardım eden faktörlerden biri. Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Aksu iyi uyumanın sağlıklı yaşlanmaya katkısını şöyle açıklıyor:
1-Uykunun yeterli sürede ve kalitede olması, yaşlanmayı oluşturduğu düşünülen bazı maddelerin yok edilmesini sağlıyor.
2-Kişiyi kalp ve beyin damar hastalıklarından, diyabetten ve obeziteden koruyor.
3-Bağışıklık sistemini güçlendiriyor ve yaşlanmayla daha sık ortaya çıkan hastalıkların gelişmesini önlüyor.
4-Sağlıklı bir uyku sırasında iştah, doygunluk ve metabolizma hormonları düzenleniyor; otonomik denge denilen sempatik-parasempatik sistem arasındaki denge sağlanıyor; bağışıklık sistemi yapılandırılıyor ve ayrıca hücre ölümüne yol açan oksidatif stres faktörü maddeler temizleniyor.
Uykusuzluk kalp, hipertansiyon ve felce neden oluyor
Ülkemizde yapılan2010 tarihli TAPES (Türkiye’de Erişkin Toplumda Ulusal Uyku Epidemiyolojisi Çalışması) araştırması ve ayrıca European Sleep Research Society (Avrupa Uyku Araştırma Topluluğu – ESRS) tarafından yapılan 2008 tarihli çalışmalar, uykuda solunum bozukluğu ile yaşlı popülasyonda kalp damar hastalığı, inme ve hipertansiyon arasında doğrusal bir ilişki tespit etmiş durumda.
Tüm Türkiye’yi kapsayan TAPES çalışmasının ülkemizdeki durumu göstermesi açısından önemli olduğunu söyleyen Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Aksu, sürekli uyku halinde olanlarda, huzursuz bacak sendromu yaşayanlarda ve uykuda solunum bozukluğu olanlarda, hipertansiyon, inme ve kalp hastalığı görülme sıklığının belirgin şekilde arttığının çalışma tarafından da ortaya konulduğunu vurguluyor.
Araştırma ayrıca ortalama 6 saatten kısa ve 10 saatten uzun uyuyanların yaşam sürelerinin 6-10 saat arası uyuyanlardan daha kısa olduğunu ortaya koyuyor.
Sağlıklı bir uyku için ne yapmalı?
Sağlıklı uyku uyumak için yapabileceklerimiz ve yapmamız gerekenler olduğu gibi, yapamayacaklarımız ve tedavi gerektiren durumlar da mevcut. Temelde iyi uyku kurallarına uyarak yapabileceklerimiz kısaca şöyle:
1-Sabahları kalkma saatini mümkün olduğunca sabit tutmak
2-Akşam yatağa fiziksel olarak yorgun gitmemek
3-Uykuyu uyku için belirlenmiş yerde uyumak
4-Öğleden sonra saatlerinden itibaren çay-kahve gibi uyku bozan maddeleri tüketmemek.
Ancak kurallara uyulsa bile bazen gün boyu bu uyku hali devam edebilir. Bir uyku hastalığı durumunda hastalığın tipine göre bunlara ek olarak başka belirtiler de ortaya çıkar. Örneğin uyku apne sendromunda gece nefes durmaları, huzursuz bacaklar sendromunda akşam saatlerinde bacaklarda ağrı ve hareket ettirme isteği, insomnide uykuya dalma veya uykuyu sürdürmede sorunlar görülebiliyor. Böyle bir tablo ile karşılaşıldığında mutlaka tıbbi yardım almak şart.
Konuyla ilgili farklı bir yazıya burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Sağlıklı Böbrekler Için Bu Hatalardan Kaçının
Son yıllarda böbrek hastalarının sayısı hızla artıyor. Günümüzde dünya genelinde 850 milyon kişinin çeşitli nedenlerden dolayı böbrek hastalığına sahip olduğu tahmin ediliyor. Peki sağlıklı böbreklere sahip olmak için ne yapmak gerekiyor? Sağlıklı böbrekler için işte bu hatalardan kaçının…
Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Başkanı ve Acıbadem International Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nefroloji Sorumlusu Prof. Dr. Ülkem Çakır, genellikle yavaş ilerleyen kronik böbrek hastalığının geri dönüşünün mümkün olmadığını belirterek, yılda en az 2,4 milyon kişinin bu nedenle hayatını kaybettiğini söylüyor. Prof. Dr. Ülkem Çakır 14 Mart Dünya Böbrek Günü kapsamında böbrekleri vuran 7 hatayı anlattı, çok önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.
Böbrek sağlığında tehlike çanları çalıyor!
Gidişat endişe verici ama buna rağmen böbreklerimizi bırakın korumak için önlem almayı, onları hiç umursamıyoruz ve çoğu zaman vaktinden önce yaşlanmalarına neden oluyoruz. Böbrek sağlığına toplumsal farkındalık yaratmak amacıyla dünyada ve ülkemizde her yıl Mart ayının ikinci perşembe günü Dünya Böbrek Günü olarak kutlanıyor.
Bu yıl 14 Mart Tıp Bayramı’na denk gelen Dünya Böbrek Günü kapsamında açıklamalarda bulunan Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Başkanı ve Acıbadem International Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nefroloji Sorumlusu Prof. Dr. Ülkem Çakır, “Böbrek sağlığı hata kaldırmaz. Böbrek hastalıklarına neden olan unsurlardan uzak durmalı ve hata yapmamalıyız” diyor.
Ölüm nedenleri arasında 6. sıraya tırmandı!
Dünya Böbrek Günü’nün bu yılki teması “Her yerde herkes için böbrek sağlığı” olarak belirlendi. Zira günümüzde dünya genelinde 850 milyon kişinin çeşitli nedenlerden dolayı böbrek hastalığına sahip olduğu tahmin ediliyor.
Epidemiyolojik çalışmalar, genellikle yavaş ilerleyen ve geri dönüşü mümkün olmayan kronik böbrek hastalığının, yılda en az 2,4 milyon kişinin ölümüne neden olduğunu, hatta en hızlı ölüme yol açan nedenler arasında altıncı sıraya yükseldiğini gösteriyor.
Ani gelişen ve kısa sürede yaşamı tehdit eden böbrek fonksiyonlarındaki bozulma ‘akut böbrek hasarı’ olarak adlandırılırken, Prof. Dr. Ülkem Çakır “Akut böbrek hasarı ivedilikle tedavi edilmediğinde, hasar organ yetmezliği evresine ilerleyerek ölüm oranlarını ciddi oranda arttırır. Akut böbrek hasarı dünya genelinde 13 milyondan fazla kişiyi etkilemektedir. Bu olguların yüzde 85 ‘i düşük ve orta gelirli ülkelerdedir ve yılda 1,7 milyon kişinin bu sebeple yaşamlarını yitirdiği öngörülmektedir” diyor.
Kronik böbrek yetmezliğinin en ileri evresi ise ‘son dönem böbrek yetmezliği’ olarak adlandırılıyor. Bu dönemdeki hastalara diyaliz ve böbrek nakli gibi tedaviler uygulanması gerekiyor.
Birçok hastalığın seyrini de kötüleştiriyor
Hem akut hem de kronik gelişen böbrek fonksiyon kaybı; diyabet, hipertansiyon, obezite ve kalp damar hastalıklarının seyrini kötüleştirmesinin yanı sıra, hepatit, tüberküloz, sıtma varlığında, ölüm riskinin artmasına önemli ölçüde zemin hazırlıyor.
Böbrek naklinin diyalize göre daha uzun ve kaliteli yaşam sunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Ülkem Çakır, buna karşın gerek fiziksel ve yasal altyapı gerekliliklerini sağlamadaki yetersizlikler, gerekse organ bağışına karşı kültürel önyargıların çoğu zaman birçok ülkede organ nakillerinin yapılmasına engel oluşturduğunu söylüyor.
Bu hatalardan kaçının!
- Az su içmek
- Çok tuzlu yemek
- Aşırı derecede protein tüketmek
- Gelişigüzel ilaç kullanmak
- Şişmanlamak
- Sigara içmek
- Egzersiz yapmamak
Konuyla ilgili farklı bir yazıya burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Hayatın Ritmi 15. Bölüm
Hayatın Ritmi 14. Bölüm
Hayatın Ritmi 13. Bölüm
Hayatın Ritmi 12. Bölüm
Hayatın Ritmi 11. Bölüm
Şah Damarı Daralması Belirtileri ve Tedavisi
Şah Damarı ve İnme
Pırasanın Sağlığa Olan Faydaları
Sağlıklı Saçların Formülü Beslenmede Saklı
Kivili Smoothie
Öne Çıkanlar
- Bilinçli hasta4 sene önce
Bel Fıtığı Olanlar Nelere Dikkat Etmeli
- Beslenme2 sene önce
Düz Bir Karın için Türk Kahvesi!
- Gazete Yazıları3 sene önce
Fibromiyalji Ağrıları
- Çorbalar3 sene önce
Şifa Çorbası Tarifi
- Salatalar3 sene önce
Somonlu Salata Tarifi
- Bilinçli hasta3 sene önce
Unutkanlık için Ne Yapılmalı?
- Aile Sağlığı3 sene önce
Tiroid Bezi Rahatsızlıkları
- Cilt Bakımı3 sene önce
Güzel Bir Cilt Herkesin Rüyası