Son zamanlarda futbolda en çok tartışılan konulardan biri de VAR yani VİDEO HAKEM SİSTEMİ.
VAR ne demek, neyi amaçlıyor, nasıl uygulanacak diye biraz araştırma yaptım. Bu konuda en anlaşılır şekilde ve örneği yerine oturan açıklamayı, MHK Başkanı Yusuf Namoğlunun birkaç ay önce bir radyoya verdiği ve haberin kaynağı www.goal.com.tr sitesindeki röportajında okudum. Sistemi şöyle anlatıyor Namoğlu: VAR, orta hakemi sadece yönlendiriyor. Orta hakem 'Böyle böyle bir olay var, istersen bak' diyor. Orta hakem zaten yüzde yüz eminse 'Ben gördüm' diyor ve sorumluluk alıyor. Bir penaltı var veya yok. VAR, o an durumu incelemeye alıyor, orta hakeme 'Yavaş hareket et' diyor. Maçın hakemine 'Git sen de incele' diyor. Eğer gerçekten penaltı yoksa, penaltı iptal ediliyor ve hakem atışı yapılıyor.
TFFnin Merkez Hakem Kurulu Danışmanı olan Roberto Rosetti de, Gerçekte VAR hakemlere yardım sistemi değil, futbol için bir sistem. Amaç hakem hatalarını futbol için azaltmak. Sadece maçın kaderini değiştiren açık ve ortada olan hatalar için var bu sistem. Biz futbolun heyecanını öldüremeyiz. Bu heyecanı öldürmemek için de sadece çok açık hatalar için VAR söz konusu. Felsefemiz En az müdahale, en çok yarar sağlamak. Mesaj çok açık. Hakem her zaman sahada karar veren kişidir. En son kararı her zaman hakem vermelidir. VAR sadece çok açık ve belirgin hatalar içindir Tartışmalı pozisyonlar için değil gri alana giren olaylar için değil. Sadece ve sadece açık olarak hatalı olan pozisyonlar için var bu sistem. VAR gelecekte de hataları ortadan kaldırmayacak.
Hafta sonu yazımda, bir futbolsever olarak ben de düşüncemi aktarmaya karar verdim. Futbolu diğer spor dallarından ayıran en önemli faktör yoruma açık olmasıdır. Top, sahayı çerçeveleyen çizgiler içerisinde olduğu sürece her türlü yorumun yapılabileceği, verilen kararların eleştirilebileceği, avantaj kuralının uygulanabildiği spor dalıdır. O yüzden dünyada milyarlarca insan bu topun peşinden koşmaktadır. Basketbolda, voleybolda veya hentbolda kaç pozisyonu eleştirebilir, hakemin hangi kararına tepki gösterebilirsiniz?
Futbolda bir maçı, bir golü hatta bir pozisyonu yıllarca tartışabiliyorsak, bu futboldaki yorum farklılığından kaynaklanmaktadır. VAR sistemi olsaydı; Maradonanın 1986 Dünya Kupasında İngiltereye elle attığı golü ya da Beşiktaş-Fenerbahçe arasında 1991 yılında oynanan ve Mehmet Özdilekin son dakikada attığı golde topun çizgiyi geçip geçmediğini (Ki hala geçip geçmediği konusunda net bir karar yok) nasıl tartışır, nasıl konuşurduk?
Evet saha içinde adaletsizlikler olabiliyor, hakemler yanlış kararlar verebiliyor ve bu kararlardan sonra şampiyonlar veya küme düşenler değişebiliyor. Ama futbolun güzelliği de burada. Düşünsenize, hakem penaltıyı vermiyor ve top öbür takıma geçip karşı kalede gol oluyor. İtirazlar geliyor, sisteme bakılıyor penaltı olduğu anlaşılıyor ve maçın 5 dakika öncesine gidilip, yeni bir kararla maç devam ediyor. İki de bir maçın durdurulup, sistemden pozisyon kontrolü yapmak hem hakemi, hem futbolcuları hem tribündekileri hem de televizyon başındakileri oyundan soğutur. Hakem hatalarını en aza indirmek için başka şeyler de yapılabilir.
Futbol; verilen ve verilmeyen penaltılarla, sarı-kırmızı kart tercihleriyle, bir pozisyonun uzun yıllar iki takımın taraftarı arasında, af edersiniz; Eşeğin kuyruğu suya değdi, değmedi fıkrasında olduğu gibi tartışmasıyla daha heyecanlı, daha güzel ve daha albenili.