LONDRA
İngiltere Başbakanı Cameron Cumhurbaşkanı Gül'le görüştükten hemen sonra Çin'e uçtu.
Gündem ticaret, ekonomi, çevre bir de insan hakları...
Kalabalık bir bürokrat heyeti iş anlaşması dosyalarıyla Pekin'de.
ABD Başkanı Obama da Asya turunda. Hindistan'dan dün Endonezya'ya geçti. Masadaki öncelikli dosya iş ilişkileri, karşılıklı ticaretin artırılması...
Gül, Oxford'da ve Chatham House'taki konferanslarında, BBC, Bloomberg, The Economist gibi uluslararası etkin medyaya verdiği röportajlarda
ağırlıklı olarak 'yeni küresel düzen' analizleri yaptı.
Özet şu: Tek kutuplu dünya yok, çift kutuplu da değil artık sistem. Mükemmel olmayan bir yeni denge-dengesizlik hakim.
Yeni şartlar yeni kuralları getirir. Küresel siyaset ekonomiyle atbaşı. Hindistan'a, Çin'e, Brezilya'ya bakmadan gelecek projeksiyonu yapamazsınız bundan böyle. İşte Türkiye kendine 'yeni dünyada yeni roller' ediniyor.
MANDARİN'DEN SIZAN DERİNLİK
Gül, Cameron'la ikili görüşmesinde, 'sizdeki stratejik düşünce maalesef Avrupa'da çok görülmüyor' diyor. Ünlü Mandarin Otel'deki sohbetimizde bunu açtık biraz, ülkeler bazında da karşılaştırdı. Ahmet Sever'in araya girmesiyle o kısım yazılmamak üzere kaldı. Oxford'da Gül'ün devam ettiği kadarıyla şöyle aktaralım:
'ABD ve İngiltere uzun vadeli bakıyor, stratejik düşünüyor.'
Yani, AB ülkelerinin bir kısmı kısa vadeli hesaplar yapıyor, bakış açısı dar. Bu yetersiz perspektif, Türkiye'ye çifte standartlı yaklaşmasının yanı sıra Brüksel'in global oyuncu olmasının önünü kapatıyor.
Gül'ün Londra'da her fırsatta AB üyesi olmak için bütün gereken adımların atılacağını söylemesi kadar, günü geldiğinde Norveç gibi (gerek kalmadı, AB'yi istemiyoruz) diyebilme olasılığına vurgu yapması anlamlıydı.
Cumhurbaşkanı ayrıca, Washington'la Londra'yı bir blok olarak görüyor.
Bunu da 'akıl'la açıklıyor.
YENİ OSMANLICILIK MI?
Büyük düşünen, uzun vadeli plan yapan 'stratejik akıl mı', konjonktürel bakan ve küçük hesap yapan 'taktik manevra mı' işte mesele budur.
Chatham House'ta Gül'e Demokratik Kongolu bir öğrenciden soru geldi. 'Afrika açılımı'yla ilgili bilgi istiyordu. Gül'le üç ay önce Kongo'ya gitmiştim. Kalabalık işadamı grubu da vardı. Soru üzerine Gül gülümsedi. 'Kelebek etkisi' gibi. Dünya finans başkentinde sizin Afrika turunuz gündeme geliyor. Küresel oyunculuk. Türkiye'nin tarihine ve coğrafyasına karşı sorumluluğu var.
Peki bu çabalar neyin nesi, Avrupa'da kuşkuyla bakanlar da var. Gül'e de soruldu, 'Yeni Osmanlıcılık peşinde misiniz?' Cumhurbaşkanı, dünya çapında takip edilen İngiliz medyasına şöyle konuştu:
'Bunlar gerçekçi değil. Elbette geçmişimizle gurur duyuyoruz ama geçmişe takılıp kalmıyoruz. Bölgemizde barış ve istikrar istiyoruz. Çabamız bunun için.'
Gül'ün yaklaşımı böyle.
Londra seyahatinin sonuna geldik. Turgay Ciner, Ahmet Çalık, Hamdi Akın, Hüsnü Özyeğin, Suzan Sabancı Dinçer, Remzi Gür, Hasan Arat burada. Törene işadamı ilgisi büyük. Ödül töreninin ardından yola koyulacağız, sabaha karşı Türkiye'deyiz. Atamızı saygıyla anacağız. Cameron'un Gül'e dediği gibi 'Türkiye modeli büyüleyici, fantastik.'
Bunun ana kaynağı Atatürk. Büyük Türkiye'ye yakışan ve onu çağdaş, demokratik bir ülke olarak küresel oyuncu liginde tutan herkese borçluyuz. Bu, Atatürk'ün yolu. Yurtdışına gittiği zaman da içi gururla dolmak, taşmak isteyen Atatürk gençliğinin bir parçası hissediyorum kendimi. Atatürk'ün ruhu şad olsun. Stratejik düşüncenin en görkemli ismiydi o.
Smokin notu: Hasan Cemal, Fehmi Koru ve İsmet Berkan'la Harrods mağazasından siyah kravat satın almak istedi ama 150 paund çok gelince vazgeçti. Kravatı daha makul bir fiyata başka bir mağazadan aldı. Kravat alışverişi öncesinde Hasan Cemal bizleri Hint restoranına davet etti. Yemek sırasında da smokin üzerine tartışmalar sürdü. Sonunda Hasan Cemal ve İsmet Berkan koyu renk takımla saraya girmeyi deneme kararı aldı. Niye getirmediğini sordum. Hasan Cemal Köşk'ten smokin mesajını İstanbul-Ankara uçağına binerken almış. Hazırlıksız olması bundan... Koru smokinini getirmişti. Cemal, Koru'ya Türkiye'ye dönünce bir kravat hediye etme sözü verdi. Mahmut Övür Londra'dan smokin satın alarak sorunu çözdü. Dün yazmıştım, benim smokinim yanımdaydı.
Son ana kadar tedirgindiler ama Cemal ve Berkan smokinsiz içeri girebildiler.