Türkçede ilk kez İzdiham’da yayımlanan bir eser Dört Yıl. 1923 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi William Butler Yeats İrlandalı. Orada doğdu, orada büyüdü. İnsanlara ve dünyaya oradan baktı. Babası ve ağabeyi ressamdı. Onu da bu yüzden resim eğitimi alması için Dublin Sanat Okulu’na yazdırmışlardı. 1887 yılında ailesiyle beraber Dublin’den ayrılıp Batı Londra’ya yerleştiler.
Henüz 22 yaşındaydı. Dört yıl kadar kaldılar. Çoğu şiirini burada yazdı. Bulunduğu çevrede birçok ressam, yazar, gazeteci yaşardı. Bu dönemde Henley ve Oscar Wilde gibi ünlü edebiyatçılarla tanışma fırsatı yakaladı.
Hatta hemşehrisi Dublin’li oyun yazarı Bernard Shaw ile bile orada karşılaştı. İngiltere’de geçen bu yıllarını “DÖRT YIL” adıyla kitaplaştırdı. Ahmet Erbil’in çevirdiği eser Türkçeye kazandırıldı.
Kitaptan;
“Şimdi bir “edebiyatçı” olarak düşündükçe utanıyorum ve onların kendi sanat akımlarının üslubuna olan kayıtsızlıklarına öfkeleniyorum. Swinburne bir yandan, Browning diğer yandan ve üstüne Tennyson da üçüncü olarak, çalışmalarını, benim “kirlilik” olarak adlandırdığım siyasete, bilime, tarihe ve dine dair garipliklerle doldurmuştu. Ama biliyordum ki biz bir kez daha, tertemiz ve lekesiz bir iş ortaya çıkarmalıydık.”
“Eğer günümüzün Londralı tüccarları, şarkı sözü yazma konusunda birlikte yarışsalardı, Tudor tüccarlarının yaptığı gibi, kazananın evinden önceki herkese açık bir sokakta dans etmezlerdi. Ya da Londra’nın önemli bayanları balolarını evlerinin kapılarına varmadan önce kaldırımlar üzerinde bitirmezdi. Önemli Venedikli bayanların on sekizinci yüzyılda bile bütünüyle kucaklayan bir duygudaşlığın bilinciyle yaptıkları gibi şüphesiz. Çünkü parçalar birbirimizi dayanılmaz bir komedinin aydınlığında gördüğümüz daha küçük parçalara bölündüler ve bir teknik elemanın ve şimdi bir başkasının hüküm sürdüğü sanatlar içinde ve bir kuşak diğerinden nefret ederdi. Kusursuz güzellik, en çok sevgimize yakınlık kurduğunda uzaklara yollanmıştı. Kendi fikrimin cesaretine sahip olmadan, öngöremediğim tek şey, dünyanın artan katliamıydı.”
“Bu tip samimi adamlar olaylar arasında çok iyi bağ kurarlardı. Mesela akşam yemeği masası Wilde için adeta bir etkinlikti ve onu zamanının en büyük konuşmacısı yapardı. Şimdi bir taklit olan oyunları ve diyalogları bir erdem barındırırdı. O günlerde bile onu sıkça savunurdum. Şiirde kendinden öncekilere; Browning’e, Swinburne’e ve Rosetti’ye büyük hayranlıklar duyduğunu anlatırdım. Onlar ilk ilgi görmeye başladığında Wilde daha çok gençti ve onun büyük hırsını memnun edecek herhangi bir başarı imkânsız gözükürdü. Sanatçı büyük hale gelmeden önce, hiçbir sanat eserini zor görmemeli. O zamanlar onu Michael Angelo’dan sonra gelen Benvebuto Cellini ile karşılaştırırdım. Kalan hiçbir şeyi “bravo”ya çevirmek için tatmin edici bulmazdı ve Michael Angelo’nun burnunu kıran adamı mahvetmek isterdi.”
İZDİHAM
İzdiham'ın 37. sayısında Rainer Maria Rilke'nin vasiyetnamesi Sema Peltek'in çevirisiyle Tükçe'de ilk kez İzdiham'da yayımlanıyor.
Müslüm Gürses’i kapağına taşıyan İzdiham Dergi’nin Ekim-Kasım sayısı; Meltem Gülname Kaynar’ın hazırladığı İzdiham Maarif Takvimi’yle başlıyor. Rilke’nin Vasiyetnamesi ilk kez Sema Peltek'in çevirisiyle Türkçe yayımlanırken Gökhan Özcan’ın kendine has bir tarzda yazdığı yazısıyla devam eden bu sayıda Gerard de Merval’in morg kaydına yer veriliyor.
Erhan Tuncer köşesinde Yeşilçam Şiirlerinden oluşan bir yazı dizisine başlarken; birbirinden farklı üsluplarıyla dikkat çeken ve bu sayıda yer alan yazarlar: Ali Ayçil, Atakan Yavuz, Berkan Ürgen, Çağatay Hakan Gürkan, Dilek Kartal, Faruk Aksoy, Furkan Güngör, Güray Süngü, Hakan Göksel, İbrahim Varelci, Melda Zirek, Muhammed Güleroğlu, Oğuzhan Bükçüoğlu, Seda Nur Bilici, Talip Kurşun, Tuğba Karademir, Turan Karataş, Yasin Kara.
Şiirleriyle: Bülent Parlak, Abdülhamit Güler, yer alırken; öyküleriyle: Arzu Özdemir, Emine Şimşek, Zeynep Kahraman Füzün; masalıyla: Meryem Ermeydan yer alıyor.
Filmler ve Replikler köşesini Berat Karataş hazırladı.
Etibar Hesenzade Şehriyar'ın biyografisini yazdığı, Arzu Özdemir'in de bir şiirini çevirdiği dergide: Enes Aras, Mercedes Kadir’i; Ferhat Toka, Cahit Zarifoğlu’nu; Özer Turan, Bakunin’i; Yunus Meşe, Kadı Burhanettin’i anlatıyor.
Röportajlarda; Beyazıt Bestami dolarla, Hacı Ahmed Eriş oto tamircileriyle, Mustafa Toprak Ahmet Hamdi Tanpınar ile konuştu.
izdiham dergisinin 37. sayısına BURADAN
ulaşabilirsiniz.