Kemik nedir? Hem insanlarda hem de tüm omurgalı hayvanlarda yer alan kemik nedir ve kemiğin görevleri ve işlevleri nelerdir? Kemikler hakkında bilgiler.
Kemiklerimiz Neden Önemlidir?
İskelet sistemi kemik ve dişlerden oluşur. Normal insan vücudunda, vücutta çeşitli işlevler için gerekli olan 206 kemiğe sahiptir. Kemikler statik değildir, yani vücudun ihtiyaçlarını karşılamak için sürekli şekil ve bileşim değiştirirler. Kemiklerin rolü, vücudunuza şeklini verme işlevinin ötesine geçer. Kemiklerin vücut için önemli olmasının birçok nedeni vardır.
Destek
Kemiklerin vücudumuzda sahip olduğu en önemli işlevlerden biri destek ve yapı sağlamaktır. Dişler dışında kemikler vücudumuzdaki en sert ve en katı yapılardır. Kemikler olmadan insan vücudu aslında şekilsiz bir doku bloğundan başka bir şey olmazdı. Kemikler güçlü ama hafiftir, bu da vücuda ağırlık vermeden destek ve şekil verir.
Koruma
İskelet sistemi de vücuttaki hayati organların korunmasında önemli bir rol oynuyor. Bu koruyucu rol belki de en çok kafatası ve omurga (omurlar) için belirgindir, çünkü bu kemikler merkezi sinir sistemini korur. Bu koruyucu rol özellikle önemlidir çünkü merkezi sinir sistemi vücudumuzun geri kalanını kontrol eder ve çok kırılgandır. Kaburgalar ayrıca akciğerler ve kalp gibi göğüsteki hayati organları da korur.
Hareket
İskelet sistemi aynı zamanda vücudumuzdaki kas sistemiyle de yakından etkileşime girer, öyle ki bazen iki sistem tek bir varlık olarak düşünülür – kas-iskelet sistemi. Hareket etmek için tüm kaslarımızın kemiklere bağlanması gerekmese de (çünkü sindirim ve kardiyovasküler sistemimizde bu sistemlerin çalışmasına yardımcı olan kaslarımız vardır), istemli hareket için kullandığımız kasların tümü kemiklerin düzgün çalışmasını gerektirir. Kaslar, tendon adı verilen doku bantları ile kemiklere bağlanır. Kemikler gereklidir çünkü kasların kasılmak ve harekete neden olmak için bağlanacak bir şeye ihtiyacı vardır.
Kan Hücresi Üretimi
Kemikler ayrıca kan hücrelerinin üretimi için bir merkez olarak önemlidir. Kemiklerin içi, kırmızı kan hücrelerinin (vücutta oksijen taşımak için gerekli) yapıldığı kemik iliği adı verilen jöle benzeri bir malzeme ile doldurulur. Aynı zamanda beyaz kan hücrelerinin (bağışıklık sistemi için gerekli), adipositlerin (yağ hücreleri) ve fibroblastların (bağ dokusu yapmak için gerekli) yapıldığı yerdir.
Kalsiyum
Kemikler kalsiyum seviyelerinin düzenlenmesinden de sorumludur. Sinirlerin ve kasların düzgün çalışabilmesi için kandaki kalsiyum seviyeleri dar bir aralıkta tutulmalıdır. Vücuttaki kalsiyumun çoğu kemiklerde depolanır. Vücudun daha fazla kalsiyuma ihtiyacı olduğunda, kan akışını artırmak için kemik dokusu parçalanabilir. Fazla kalsiyum daha sonra kullanılmak üzere kemik dokusunda da depolanabilir.
İnsanın ve omurgalı hayvanların çatısını (iskeleti) meydana getiren katı cisme «kemik» denir. Kemikler çeşitli biçimde sıralanıp dizilerek, vücudun yumuşak kısımlarını tutan bir destek olurlar. Bazıları birleşerek nazik organlara mahfaza olur, bazıları da hareketli organlar için kaldıraç işini görür.
Kemikler «uzun», «orta», «yassı» olmak üzere üçe ayrılır. .Erişkin bir insanın vücudundaki irili ufaklı bütün kemikler 213 tanedir.
Kemiğin Yapısı
Kemik dokusunun bir kısmı organik, bir kısmı da organik olmayan maddelerden meydana gelmiştir. Organik olmıyan maddeler arasında «kalsiyum fosfat», «kalsiyum karbonat», «kalsiyum klorit», «kalsiyum flüorit» gibi kalsiyum bileşikleri başta gelir.
Kemiklerin üstünü «periost» denilen ince bir zar kaplar. Kemiğin içinde «kemik İliği» denilen yumuşak bir kısım vardır, kemiği besleyen kan damarları, sinirler buradan geçer. Kemik iliği, ayrıca, kan yuvarlarının yapımında da önemli iş görür.
Kemikler de, vücudun bütün öteki dokuları gibi, gelişme çağında büyür. Uzun kemikler uçlarındaki örgütlerle büyürler, kısa ve yassı kemiklerin bu örgütleri yanlarında-dır. Kemiklerin büyümesinde «kalkansı bez» (tiroid), «hipofiz» gibi iç salgı bezlerinin salgıladıkları hormonların büyük payı vardır (Bk. Bez).
Kemik Hastalıkları
Kemiklerin üstünü örten ince zarda, kemik dokusunda, yahut da kemik iliğinde birtakım hastalıklar olur. Bunların çoğu mikroplu hastalıklardır. Mikroplar kemiklere vücudun dışından girdikleri gibi, içinden de gelebilirler. Vurma, çarpma, yaralanma, ezilme gibi olaylar mikropların kemiklerde yerleşmesine, iltihaplar yapmasına yol açarlar. Cerahat mikropları, verem mikropları bunların başında gelir. Kemik hastalıklarının tedavisi mikrobun cinsine göre yapılır.