Sizlere bu yazımda yaklaşık 800.000 kişinin Himalaya’ların eteğinde diğer tüm ülkeler adına küresel ısınmaya karşı verdiği amansız mücadeleden bahsedeceğim. Bhutan’ın yüzölçümü 38394 km2’dir, başkenti Thimphu ve nüfusun 3’de 1’i 14 yaşının altındadır dolayısıyla inanılmaz bir genç nüfus gücüne sahip bu ülke çevreyi korumak için özel anayasal yükümlülükleri olan dünyanın ilk ülkesidir. Şartları arasında:
Ülkenin en az %60’ı her zaman orman örtüsü altında kalmalıdır.
Ülke yabancılara ziyaret için 1974 yılında açıldığından henüz kendisini yeni yeni tanıyoruz ama asıl benim ilk karşılaşmam Tedx platformunda Bhutan’ın Başbakanı Tshering Tobgay’ın tüm Dünya ülkelerine ders niteliğinde yapmış olduğu ve gelmiş geçmiş en etkili Tedx konuşması olarak görülen konuşmasıydı.
Bir ülke düşünün kraliyet ailesinden bir bebek doğduğunda 108.000 ağaç dikelerek kutlanıyor.
Bir ülke düşünün ülkenin %72si ormanlardan oluşuyor.
Anayasaları kralları tarafından yapılmış olmasına rağmen tamamen demokrasiyi halka dayatan yasalara sahipler, onlar demokrasi için savaşıp uğruna kanlar dökmediler ki zaten savaşmayan tek toplum kendileri. Onlar demokrasiyi istemediler, kralları onlara bunu getirdi.. Bir anayasalarına göre 65 yaşında krallarının emekli olmaları gerekiyor fakat son dönem ki kralları 55 yaşlarında ve popülerliğinin zirvesinde emekli olmuş bir liderdir yani işin özün makam, mevki değil. Bhutan ülkesinin fertlerinin çok daha önemli görevleri var “Dünya’yı kurtarmak”.
Bu cümle sizi korkutmasın ama iş biraz ciddi. Sera etkisi dolayısıyla küresel ısınma her geçen gün daha kötüye gidiyor Dünya’da ki sera etkisine neden olan gazlar %36-70 Su buharı, %9-26 Karbondioksit %4-9 Metan ve %3-7 ile Ozon. Biz burada Karbondioksiti ele alacağız çünkü Bhutan Dünya’da ki tek karbon nötr ülke, bu demek oluyor ki ormanlarının karbondioksiti telafi etme gücü çok yüksek. Bhutan’ın hayali bu yolda her ülkenin karbon nötr ülke olma yolunda çaba göstermesi çünkü insanlığın kurtuluşu burada yatıyor. Karbon nötr ülke olma yolunda en küçük köylerine dahi ücretsiz elektrik sağlamak ve ücretsiz eğitim sağlamak onlara ilham veriyor her ferdi bu çalışmada severek görev alıyor, nehirlerinin debisinden yararlanarak yenilenebilir elektrik üretiyorlar ve bu komşu ülkelerinin 6 milyon ton Co2 üretimini telafi ediyor. 2020’de bu rakam 17 milyon ton olacak. Eğer su gücü potansiyellerinin yarısını bile elde edebilecek olurlarsa ki şu an da Bhutanlılar bunun üzerinde çalışıyor, 50 milyon ton Co2 telafi edilecek bu rakam 1 yılda New York’un üretmiş olduğu Co2 oranından çok daha fazlasını telafi etmek demek. Tüm bu çalışmaları yaparken güçlü bir ekonomiye ihtiyaç var ama Bhutan bu ekonomik gelişimin, kendi kültür ve el değmemiş çevresinin içini boşaltarak elde edilmemesi gerektiğini savunuyor. Bu yüzden bana kalırsa tarihin en önemli bağış programını başlattılar ve amaçlarına ulaştılar. Bu süre zarfında inanılmaz yatırımlar aldılar ve aynı zamanda Climate Change Conference 2015 Paris’de seslerini diğer ülkelere duyurdular bu aşamadan sonra birçok ülke ben ne yapabilirim diye düşünerek yaptırımlar ve çalışmalara başladı. Artık birçok ülkenin amaçlarında karbon nötr ülke olmak var.