Asya ve Afrika’da okyanus tabanında dolaşan ve eski deniz kızları efsanelerine ilham verdiği söylenen sözde deniz ineği türü dugong, yüzyıllardır Çin’in güney kıyılarında görüldü.
Son zamanlarda değil ama. Yeni bir çalışma, dugong’un, Çin’in kıyı sularında, 1970’lerin ortalarında başlayan hızlı bir nüfus çöküşünün sonucu olarak, işlevsel olarak soyu tükenen ilk büyük omurgalı olduğunu gösteriyor.
“İşlevsel yok olma”, bazı dugongların Çin kıyılarında hala hayatta olsa bile, sayılarının yaşayabilir bir nüfusu sürdürmek için çok küçük olduğu anlamına gelir. Dugonglar ara sıra balık ağlarına dolanır ve Güney Çin Denizi’nin kuzey kesimlerinde yedikleri deniz otu yıllar içinde bozulur.
Royal Society Open Science dergisinde yer alan ve güney Çin’deki yaklaşık 800 balıkçıyla yapılan röportajlara dayanan çalışma ve bu hafta internette yayınlandıGüney Çin Denizi’ndeki diğer memeliler için uyarıcı bir hikaye – aşırı avlanma, kıyı gelişimi ve diğer streslerin ağır baskısıyla karşı karşıya kalan çarpıcı deniz biyoçeşitliliği bölgesi.
James Cook Üniversitesi’nden emekli bir çevre bilimi profesörü olan Helene Marsh, yaklaşık 40 ülkenin sularında hala yaklaşık 100.000 dugong yaşıyor, ancak son bulguların Japonya ve Güneydoğu Asya’daki diğer hayvan popülasyonları için iyiye işaret olmadığını söyledi. Queensland, Avustralya
Dugong’u on yıllardır inceleyen Profesör Marsh, Cuma günü telefonla, “Bu üzücü ve sıhhatli bir hikaye” dedi. “İnsanların dugongların işlevsel olarak neslinin tükendiği sonucuna varabilecekleri son yer olacağını sanmıyorum.”
‘Ayıltıcı bir hatırlatma’
Dugonglar da dahil olmak üzere deniz memelileri, ilk olarak yaklaşık 54 milyon ila 34 milyon yıl önce Eosen Çağında, özellikle Pasifik’ten günümüz Akdeniz’ine uzanan geniş sığ denizde evrimleşmiştir. San Diego Eyalet Üniversitesi’nde biyoloji.
Dugonglar, dugong ve mevcut üç manat türünü içeren biyolojik bir düzen olan Sirenia’ya aittir. Dördü de halk arasında “deniz inekleri” olarak bilinir, ancak dugong yalnızca tuzlu suda yaşayan tek türdür. Aynı zamanda dünyanın tek tamamen vejetaryen deniz memelisidir.
Yüzyıllar boyunca, sirenler, insanların hikayelerine ilham kaynağı oldular. deniz kızları ve diğer mistik yaratıklar. Bayan Marsh, efsanelerin çoğunun, Homer’in “Odyssey”indeki sirenler gibi sirenlerin, büyülü özellikleriyle denizcileri cezbetmesi fikrine dayandığını söyledi. (Dugongların geliştiği sığ, tarih öncesi su kütlesi, Tethys Denizi, adını Yunan mitolojisindeki bir deniz tanrıçasından almıştır.)
Dugong’ların bir zamanlar Batı Atlantik ve Karayipler’e kadar uzanan daha geniş bir menzili vardı ve eskiden birkaç dugong türü vardı. Bunlardan biri olan Steller’ın deniz ineği, Kuzey Pasifik’teki 18. yüzyıl avcıları ve kaşifleri için bir besin kaynağıydı, ancak 1768’de keşfedilmesinden 27 yıl sonra soyu tükenmiş ilan edildi.
Profesör Marsh, Avustralya’nın bugün dünyanın en büyük dugong nüfusuna sahip olduğunu, öncelikle bol deniz yosunu ile çevrili muazzam, seyrek nüfuslu bir sahil sayesinde olduğunu söyledi. Güney Çin’deki nüfus hiçbir zaman özellikle sağlam değildi çünkü ilk etapta orada çok fazla deniz otu yoktu, diye ekledi.
Şimdi dugong, Yangtze Nehri yunusu ve ülkenin nehirlerinden ve denizlerinden kaybolan diğer türlere katılarak Çin kıyılarından sonsuza kadar gitmiş olabilir. Son çalışma, Çin’in dugong nüfusunun 1975’ten bu yana hızla çöküşünü “yerel yok oluşun çok kısa bir süre içinde gerçekleşebileceğinin ciddi bir hatırlatıcısı” olarak tanımladı.
‘Tehlikeli düşüş’
Çin, Yunanistan ve İngiltere’deki kurumlardaki araştırmacılar tarafından yapılan çalışma, 2019 yazında Çin’in güney kıyı şeridi boyunca 788 balıkçıyla yapılan görüşmelere dayanıyor. Son beş yılda sadece üçü dugong görüldüğünü bildirdi.
Yazarlar ayrıca, Çin için 1958 ve 1976 yılları arasında 257 dugong’un yiyecek için avlandığını gösteren dugong kayıtlarını da analiz ettiler. Buna karşılık, 2000 yılından sonra Çin’de dugongların doğrulanmış saha gözlemleri yoktu.
Yazarlar, ülkenin güney kıyılarında “kalıntı” bir dugong popülasyonunun hayatta kalmış olması muhtemeldir, ancak Güney Çin Denizi’ndeki deniz yosunu ve diğer kıyı kaynaklarının devam eden bozulması, bir nüfus toparlanması olasılığını düşük kılıyor, diye yazdılar.
Yazarlardan biri, Çin’deki Derin Deniz Bilimi ve Mühendisliği Enstitüsü’nden Songhai Li, Londra Zooloji Derneği’nde ortak yazar olan Samuel Turvey’e sorular yöneltti. Yorum talebine cevap vermedi.
Malezya’da dugonglar üzerinde çalışmış bir deniz ekoloğu olan Harris Heng Wei Khang, çalışmanın sınırlı olduğunu, çünkü büyük ölçüde kaynakların bir deniz memelisini potansiyel olarak yanlış tanımlayabileceği röportajlara dayandığını söyledi. “Türün yokluğuna dair mevcut doğrudan kanıtlarla ona eşlik etmek kesinlikle daha iyi” dedi.
Ancak Uluslararası Doğayı Koruma Birliği Sirenian Uzman Grubu’nun eş başkanı Profesör Marsh, çalışmanın metodolojisinde herhangi bir sorun görmediğini söyledi. “Orada bir süredir kimsenin görmediği çok az sayıda hayvan olabilir; bu oldukça mümkün” dedi. “Fakat onların sonuçlarının oldukça sağlam olduğunu düşünüyorum.”
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nda dugonglar için program yönetim görevlisi olan Gabriel Grimsditch, 2015 yılında, grup dugongları yok olmaya karşı savunmasız olarak sınıflandırdı, ancak en son çalışma, nüfusun sağlığının bölgeden bölgeye nasıl değiştiğini vurguladı.
Bay Grimsditch, Abu Dabi’den bir e-postada, Avustralya ve Basra Körfezi’nde nispeten sağlıklı popülasyonların hala bulunabileceğini yazdı. “Ancak, bu iki bölgenin dışında çoğu dugong popülasyonu tehlikeli bir düşüşte ve Çin’den yapılan çalışma, menzilleri boyunca karşı karşıya kaldıkları yok olma tehdidini vurguluyor” dedi.
Kaynak : https://www.nytimes.com/2022/08/26/science/china-dugong-sea-cow-extinct.html