İzale-i şuyu davası, Türk hukuk sisteminde ortaklığın giderilmesi davası olarak da bilinir. Bu davanın temel amacı, paylı ya da el birliği mülkiyeti dahilinde birden fazla kişiye ait olan taşınır veya taşınmaz mallar üzerindeki mevcut ortaklık ilişkisini sona erdirerek mülkiyetin ferdileştirilmesi yani bireyselleştirilmesidir. Özellikle miras yoluyla intikal eden taşınmazlara istinaden, genellikle aile bireyleri arasında ortaya çıkan anlaşmazlıklar nedeniyle mirasçılardan biri tarafından açılır. Bu süreç, malların paylaşımını ve sonrasında ortak mülkiyetin sonlandırılmasını amaçlar.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Nasıl Açılır?
Dava, mülkiyet hakkı sahiplerinden birinin başvurusuyla Sulh Hukuk Mahkemesi’nde açılır. Taraflar, malın paylaşım şekline dava sırasında da karar verebilirler. Eğer bir anlaşmaya varılamazsa, mahkeme malın satışı veya satış bedelinin ortaklar arasında payları oranında taksimine karar verebilir. Dava dilekçesinde davacılar, davalılar, konu ve ortak malın adresi, ada ve parsel numaraları belirtilmelidir.
İzale-i Şüyu Davasında Yargılama Süreci
İzale-i Şuyu davası, taşınır ya da taşınmaz malların paylı veya el birliği mülkiyetine ilişkin olduğunda açılabilir. Bu, ortaklık ilişkisini sona erdirmek ve mülkiyeti bireyselleştirmek için hukuki bir yol sunar. Bu dava sürecinde, gerekli görülmesi halinde keşif yapılır ve bilirkişi raporu tanzim edilerek davanın taraflarına malın değer tespiti raporu bildirilerek itiraz için süre verilir. Ortaklar arasındaki ilişkiler, mülkiyet hakları ve olası sonuçlar detaylıca değerlendirilir. Bu süreç, özellikle miras konularında sıklıkla karşılaşılan bir durumdur ve mirasçılar arasında ortak mülkiyetin adil bir şekilde sonlandırılması için kullanılır. Bu süreç, ortak mülkiyete konu olan taşınır veya taşınmaz malların adil bir şekilde paylaştırılmasını ve mülkiyet ilişkilerinin netleştirilmesini amaçlar. Bu tür davalar, özellikle miras durumlarında ve aile içi mülkiyet anlaşmazlıklarında sıkça başvurulan bir yöntemdir.
1 Eylül 2023 tarihinden itibaren, bu tarihten sonra açılacak olan ortaklığın giderilmesi davasında arabuluculuk sürecinin işletilmesi dava şartı haline getirilmiştir. Yani bu tarihten sonra açılacak olan davalarda arabuluculuk, zorunludur; arabuluculuk süreci usulüne uygun işletilmeksizin dava açılması durumunda dava usulden reddedilecektir.