Hemen hemen bizlere ulaşan herkesin ortak derdi ‘Özel Eğitim Yasası’nın neden hala daha çıkmadığıdır. İşin doğrusu bizler de bunu anlamakta zorlanıyoruz. Bu köşede ‘Özel Eğitim Yasası ve Zorlama Siyaset (25 ağustos 2014)’ ile ‘Özel Gereksinimli Bireyler Kimin Umurunda! (12 Ocak 2015)’ adlı iki ayrı makale yazıldı. Özel Eğitim Yasası’nın neden bir tülü çıkarılmadığı sorgulandı.
Ağustos 2014’te, Özel Eğitim Yasası’nın üzerinde tam iki yıl çalışıldığı ancak yasanın hala çıkmadığı vurgusu yapıldı. Yasa üzerinde 2012’de çalışılmaya başlanmış. Şimdi tarih 2018 Özel Eğitim Yasası hala yok; yasa çalışılmaya başlandığı tarihten itibaren tam 6 yıl olmuş yasa hala çıkmadı. Ne devlet ama! En çok ihtiyacı olan bireyler dışlanıyor.
Biraz altını kaşıdığınızda nedeninin çok ilginç olduğu anlaşılıyor. Yasa, özel eğitimle ilgili kurumların ihtirasları nedeniyle son anda ‘gizli ellerin’ yasanın çıkmasını engellediği ortaya çıkıyor.
Daha önce belirttiğimiz gibi, buralarda eski siyaset ‘zorlama’ idi. Yani gelişmiş ülke siyaseti buralara hiç uğramamış. Ekonomi kurumu takip edilerek ona göre yasalar yapılmıyor. Eski siyaset birşeyler yapmak için oturup, ‘başka ülkelerde bazı yasalar yapılmış biz de buralarda aynı yasaları yapalım’ diyordu. Devamında 50 belki de daha fazla yıl geçtikten sonra ‘yasa’ yapmak akıllara geliyor ancak iş işten geçmiş oluyor. Halbuki ekonomik üretim biçimi ve sosyal yaşamın ihtiyaç duyduğu zamanda yasaların yapılması en doğrusu; topluma zaman kaybettirilmemiş oluyor.
Eski siyasetin yıkılması budur; yasaların zamana ve gereğine uygun şekilde yapılmasıdır. Hiçbir grup, aile, klik veya bireyin yasa yapıldıktan sonra zarara uğrayacağı dikkate alınmadan ‘doğru ve gerçek’ ne ise ona göre yasalar yapılmalıdır.
Özel eğitime gereksinim duyan çocuk veya öğrenci sayısı, genel ortalama olarak bir toplumda %14 civarındadır. Ancak özel eğitime ihtiyaç duyan çocuğu olan anne ve babanın da özel eğitime ihtiyacı olduğu literatürde kabul görmektedir. Çocukla birlikte anne-baba da hesaba katılınca rakam %40’lara çıkıyor.
Bir toplumun %40’ını ilgilendiren, onların yaşamlarını ‘insan hakları temelinde’ insan onuruna yaraşır bir düzeyde sürdürebilmeleri için ‘Özel Eğitim Yasası’ şart. Gelişmiş ülkeler özel eğitimle ilgili yasaları hazırlarken ‘İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi (1948), Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (1952), Engelliler İçin Dünya Eylem Programı (1982), Engelliler İçin Fırsat Eşitliği Konusunda Standart Kurallar (1993), Salamanca Bildirgesi ve Eylem Çerçevesi (1994), Dünya Eğitim Forumu, Dakar (2000) ve Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme (2006)’leri temel almakta.
Buralarda ise 44 yılda ‘Özel Eğitim Yasası’ hala daha yok. KKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı’nda Özel Eğitim Dairesi hala daha yok.
Bunlar olmayınca da; özel eğitim tanısı yapma, çocuğun hangi eğitim kurumuna gideceği, hangi programa dahil olacağı, ailelerin hangi eğitimleri alacağı, aileler çocuklarına özel bireyselleştirilmiş eğitim programının belirlenmesinde nasıl söz sahibi olacaklar, ihtiyaç duyacakları rehberlik hizmetleri nelerdir ve hangi kurumlara ulaşılacağı bilinmiyor.
Taşımacılığın büyük bri problem olduğu basına yanısyan diğer ciddi problem. Bunun yanında zorunlu eğitim kademesinden sonra özel eğitime muhtaç bireyler için çağdaş düzenlemelerin de yasa ile yapılması şart. Buna ek olarak 18 yaştan sonrası çok önemli. Özel eğitim gereksinimli bireylere çalışma ve sosyal yaşam becerileri kazandırmak KKTC’nin en büyük problemi.
Devlet kadrolarında % 4 özel gereksinimli bireyin istihdamı gerçekleşmiyor. Özel eğitimle ilgili dernekler ve sivil toplum kuruluşları bundan şikayetçi. Ayrıca devlet kadrosundaki ilerleme problemlerinin olduğunu belirtiyorlar. Ama ne yazık ki yasa yok.
Sözün özü; özel gereksinimli bireylerin insan onuruna yaraşır bir yaşama kavuşturulması hem ‘yeni siyaset’ hem de ‘çağdaşlık’ göstergesidir. Eğer Özel Eğitim Yasası bu dönemde çıkarılmaz ise siyaset hala daha ‘eski’ olarak nitelendirilecektir.