KABUL: Marwa, Afgan ailesinde üniversiteye giden ilk hanım olmasına yalnız birkaç ay kalmıştı – bunun yerine, adam kardeşinin onsuz gidişini acıyla izleyecek.
Bayanlar artık yasaklandı Taliban kontrolündeki Afganistan’da, son bir senedir devamlı olarak özgürlüklerinden yoksun bırakıldıkları bir üniversiteye gitmekten.
Marwa, “Hanımefendilerin kafasının kesilmesini emretmiş olsalardı, bu bile bu yasaktan daha iyi olurdu” dedi. AFP Kabil’deki ailesinin evinde.
“Bu kadar şanssız olacaksak keşke asla doğmasaydık. Dünyada var olduğum için üzgünüm.
“Hayvanlardan beter işlem görüyoruz. Hayvanlar kendi başlarına her yere gidebilirler fakat biz kızların evimizden çıkmaya bile hakkımız yok.”
19 yaşındaki kısa süre ilkin bir kalp krizi geçirmişti. giriş Imtihanı Mart ayından itibaren Afganistan’ın başkentindeki bir tıp üniversitesinde hemşirelik derecesine adım atmak.
Her gün kampüse giden kardeşi Hamid’e katılmaktan coşku duyuyordu.
Fakat şimdi gelecekleri paramparça oldu.
Kabil’deki bir yüksek öğretim kurumunda işletme kısmı talebesi olan 20 yaşındaki Hamid, “Kız kardeşimin benimle beraber hedeflerine ulaşmasını, başarıya ulaşmış olmasını ve ilerlemesini istedim” dedi.
“Birkaç soruna karşın 12. sınıfa kadar okudu fakat şimdi ne söyleyebiliriz?”
Hayaller yıkıldı
Geçen yıl Ağustos ayında iktidarı yakalayan hükümetin yasağı, bunu İslam’a aykırı kabul eden Müslüman ülkeler de dahil olmak suretiyle küresel öfkeye yol açtı.
Taliban’ın yüksek tahsil bakanı Neda Mohammad Nadeem, hanım öğrencilerin sıkı bir giyim kuralını ve kampüse bir adam akrabanın eşlik etmesi şartını göz ardı ettiğini iddia etti.
Sadece bazı Taliban yetkililerine gore gerçek şu ki, hareketin dini lideri Hibatullah Akhundzada’ya tavsiyelerde bulunan köktencilik din adamları, bayanlar için çağdaş eğitim mevzusunda derinden şüpheci olmaya devam ediyor.
Ülkenin büyük bölümünde kız evlatların ortaokullara girmesi de yasaklandı.
Bayanlar son aylarda yavaş yavaş kamusal yaşamın dışına itildi, devlet işlerinden uzaklaştırıldı yada evde kalmaları için eski maaşlarının oldukça minik bir kısmına ödeme yapılmış oldu.
Ek olarak adam akrabaları olmadan gezi etmeleri de yasak ve cemiyet içinde başlarını örtmeleri gerekiyor. Hanımefendilerin parklara, fuarlara, spor salonlarına ve hamamlara gitmeleri yasaktır.
Marwa ve Hamid yoksul bir aileden geliyor, sadece anne babaları onların yüksek tahsil arayışlarını desteklemişti.
Ebe olma hayaliyle Marwa, Afganistan’ın bayanların sıhhat hizmetlerinden yoksun kalmış olduğu ücra bölgelerini ziyaret etmeyi planlamıştı.
“Doğum esnasında bir annenin yaşamını kaybetmesine asla şahit olmayalım diye uzaklardaki hanımefendilere hizmet etmek istedim” dedi.
Bunun yerine, artık altı minik kardeşine ders vermek için evde duracak ve ailenin geçimini elde eden tek şahıs olan babası sebze satıcısı olarak para kazanacaktır.
Tarih tekerrürden ibarettir
Bakan Nadeem, hanım öğrencilerin Afgan kültürüne hakaret edecek şekilde davrandıkları mevzusunda ısrar ediyor.
Devlet televizyonuna verdiği röportajda “Düğüne gidiyormuş benzer biçimde giyiniyorlardı. Evlerinden üniversitelere gelen o kızlar da başörtüsü talimatına uymuyorlardı” dedi.
Sadece Hamid, yasağın gerekçesini şiddetle reddetti.
“Taliban yönetiminde üniversiteler açıldığında kız ve adam çocuklar için değişik günler belirlendi” dedi.
“Onların (kızların) maske takmadan ve başörtüsü takmadan içeri girmelerine izin verilmedi. O halde (Taliban) başörtüsüz olduklarını iyi mi söyleyebilirler?”
Taliban iktidarı ele geçirdikten sonrasında üniversiteler, cinsiyete gore ayrılmış sınıflar ve girişler de dahil olmak suretiyle yeni kurallar uygulamaya zorlanırken, hanımefendilere yalnızca aynı cinsiyetten profesörler yada yaşlı erkekler tarafınca eğitim verilmesine izin verildi.
Marwa’nın yeni doğan bebeğini kucağına alan anası, tarihin tekerrür ettiğini hissettiğini söylemiş oldu.
Yirmi yıl ilkin, 1996 ile 2001 yılları aralığında Taliban’ın ilk rejimi esnasında eğitimini bırakmak mecburiyetinde bırakıldı.
40 yaşındaki Zainab, “Oğlumun hedeflerine ulaşabildiği için mutluyum fakat kızımın aynı şeyi yapamaması da beni üzüyor” dedi.
“Kızım hedeflerine ulaşamazsa benimki benzer biçimde sefil bir geleceğe haiz olacak.”