Bu ülkenin aydınları tam yüz yıldır savunmaya gittikleri Yemen çöllerinden, padişahın misillemesinden korkup gittikleri Paris'in ışıltılı Champs-Elysees bulvar kafelerine kadar "ne olacak bu memleketin hali" diye sordular birbirlerine. "Kurtuluşu" tartıştılar. Sonra kurtuluş demokraside arandı. Kimi partilere bu ad verildi. Anayasaya demokratik bir hukuk devleti olduğumuz yazıldı. Ama çare olmamış ki bugün en fazla kalem oynatılan veya dil dökülen konu yine demokrasi. Hükümetler demokrasiyi paketliyor. Halk da gelecek hediyeyi merakla bekliyor.
İmparatorluk gitti. Cumhuriyet 90'lı yaşlarında. Durumda değişiklik yok. Neden? "Demokrasi ve kültürel çoğulluğu canı gönülden benimseyen bir toplumuz ama buna karşı çıkan bir hükümetimiz var" iddiası ile bir yere varamayız. Ya da tersi; ülkeyi, demokrasi skalasında "özgür ülkeler" düzeyine taşımak isteyen bir yönetim var ama toplum direniyor iddiası da boş. Bu bir tür "bileşik kaplar" olgusu.
Neden eleştiriyorlar?
Bugün iş başında bulunan hükümete bırakın olumsuz bakmayı, öfkeyle hatta nefretle bakan kesimler var. Onu meşru bulmuyorlar. Neden? Sandıkta çok yüksek oranda oy almış olmasına rağmen seçmeni pirinç, yağ, mercimekle aldattığına, yüzde 10 seçim barajıyla iradesine ipotek koyduğuna, giderek artan bir güç tekeli yaratarak (yürütme-yasama-yargıyı tek elde toplayarak) topluma kendi kültürel değerlerini dayattığına inanıyorlar.
Toplumumuzun bir demokrasi havarisi olduğu iddia edilemez; şimdiki hükümetin öncekilerden daha otoriter olduğu da... Eleştirenler kabaca iki gruba ayrılıyor: 1- Eskiden Türkiye'yi yönetenler ve onlarla aynı dünya görüşünde olanlar. 2- Sol olduğunu iddia edenler.
Birinciler, "doğrunun" kendi tekellerinde olduğu inancıyla "uygun milleti" oluşturmak ve onu yönetmek için kendi kontrollerinde otoriter bir devlet aygıtı yaratmakta hiç beis görmediler. Bu devlet, tarihi ve devir alınan kültürel mirası hiçe sayarak her şeyi tek tipleştirmeye çabaladı. Ama ne millet kendilerinin görmek istediği gibi tek soydan, tek inançtan ve tek zihniyetten ibaretti. Bu topraklarda çok acılar çekildi, büyük nüfus kayıpları yaşandı. Oluşturulan devlet, hizmet etmekle yükümlü olduğu toplumun ihtiyaçlarına, talep ve beklentilerine duyarlı da değildi. Üstelik dünyayı anlamak, değişime ayak uydurmak kabiliyeti de son derecede sınırlıydı. Bu nedenle bu gün, geçmişe kıyasla daha kötü değil.
Sol ne durumda?
Sol ise idealleştirdiği ilkeleri toplumsal örgütlenmeye, siyasal gündeme dönüştürmek konusunda hep zorlandı. Ne yeterince demokratik olduğu konusunda halka güven verdi ne de devlet aygıtı dışında bağımsız bir toplumsal örgütlenme ağı oluşturabildi. Marjinal kalma kaderinden kurtulamadı.
Eski düzenin hem millet/ulus oluşturma projesi hem de merkeziyetçi, toplumuna duyarsız devlet projeleri çöktü. Topluma en yakın siyasal hareket iktidar oldu. Ulus anlayışı, tarihsel-kültürel çoğulculuğa bir adım yaklaştı. Devlet de bürokratik merkeziyetçiliğinden uzaklaşıp toplumsal taleplere daha duyarlı hale geldi.
Ama iki şey hâlâ gerçekleşmedi: 1- Toplum demokratik hak ve özgürlük talebini "herkesin hakkı" üzerinden değil, kendi grubuna ayrıcalık olarak talep etme ve devletten bekleme olgunluğuna daha kavuşmadı. 2- Seçilmiş otorite, kendisini devletin üstün gücünü kullanma hevesinden arındırıp, bu dev makineyi siyasal ayrıcalıklarından soyutlayıp salt bir hizmet örgütüne dönüştüremedi. Toplumla devlet arasındaki eşitsiz ilişki devam ediyor; toplum hâlâ her şeyi devletten bekliyor.
- BIST 107.217
- Altın 140,822
- Dolar 3,5243
- Euro 4,0982
- İstanbul 28 °C
- Diyarbakır 40 °C
- Ankara 30 °C
- İzmir 33 °C
- Berlin 28 °C
- Kalın: Gabriel'in açıklamaları iç siyaset yatırımı
- Kuveyt, İranlı diplomatları sınır dışı etti
- WhatsApp yeni bir güncellemeye hazırlanıyor
- Leyla Zana’nın milletvekilliği düşürülebilir
- Almanya: Türkiye ile ilişkilere böyle devam edemeyiz
- Yeşilçam'ın 'Şoför Nebahat'i Sezer Sezin hayatını kaybetti
- Bild: Erdoğan, Deniz Yücel için Almanya'ya takas önerdi
- Erdoğan, CHP'li vekili aradı teşekkür etti
- Türk Dışişleri'nden Almanya'ya sert tepki
- Senatör McCain'e beyin tümörü teşhisi
- Harun Kolçak hayatını kaybetti
- Federal Kürdistan’da seçimler 1 Kasım’da yapılacak
- ABD ordusu lazer silahını test etti
- Almanya Türkiye Büyükelçisi'ni Dışişleri'ne çağırdı
- Kabinede revizyon: İşte yeni Bakanlar Kurulu listesi
Kurtuluş ve demokrasi
- Fotograflarla Hewler
- Federal Kürdistan'da doğa tutkunlarının gözdesi
- Newşirwan Mustafa vefatının 40’ıncı gününde anıldı
- Dünya liderleri mülteci oldu
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Erdoğan: AB hayır derse bu rahatlatıcı olacakBBC'de Zenab Badawi'nin sorularını yanıtlayan Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, 150 gazetecinin tutukluluğuyla ilgiyi soruya, "Sadece ikisinin sarı basın kartı var. Dünyayı bu yalanlarla kandırmayalım" yanıtını verdi.
- Erdoğan: Almanya konuşmama izin vermeyerek intihar ediyorCumhurbaşkanı Erdoğan Alman Dergisi Die Zeit'e verdiği röportajda 'Almanya konuşmama izin vermeyerek intihar ediyor' dedi.
- Barzani: Referanduma karşı çıkılırsa kanlı bir savaş yaşanırFederal Kürdistan Başkanı Mesud Barzani, Kürdistan’ın bağımsızlık referandumunun ertelenmeyeceğini, karşı çıkılması halinde kanlı bir savaşın yaşanacağını söyledi.
- Erdoğan CNN International'a konuştuErdoğan, ABD Başkanı Trump'ın referandum sonucu nedeniyle kendisini tebrik ettiğini söyledi. Erdoğan, Trump ile yaptığı görüşmeden olumlu sinyaller aldığını belirtti.
ÖZEL MAKALE
- 1925 Kürt Ulusal Özgürlük Hareketi ve Saîdê Kurdî" Saîdê Kurdî ve 1925 Kürt Ulusal Özgürlük Mücadelesi/Şeyh Said ilişkisi noktasında resmi ideoloji eksenli kodlamalar ve bu kodlamamalardan sonra kurulan bağlantılar..."
- Kurdistan ve Arap Dünyası; Geleceğe dair (I)"Irak ve Suriye’nin bölünmesi yakınlaşırken dünya güçleri adalet adına olmasa dahi en azından istikrar adına komşu ülkelere bağımsız bir Kurdistan empoze etmek isteyecektir."
- Sıçrama Tahtası; Kürtler ve Ermeniler"Saîdê Kurdî’nin, Hamidiye Alaylarının yasallaştırılması talebi, Kürtler üzerinde uygulanmak istenen politikaları boşa çıkarmayı amaçlamaktadır."
- Furkan Vakfı üyelerine polis ‘müdahalesi’Adana’da ‘Kutlu Doğum Haftası’ nedeniyle açıklama yapmak isteyen Furkan Vakfı üyelerine polis biber gazı ve tazyikli suyla ‘müdahale etti.’
KÜLTÜR SANAT
- Yeşilçam'ın 'Şoför Nebahat'i Sezer Sezin hayatını kaybettiYeşilçam'ın 'Şoför Nebahat'ı oyuncu Sezer Sezin tedavi gördüğü Şişli Kolan Hastanesi'nde hayatını kaybetti.
- Aynur Doğan’dan yeni albüm: ‘Hawnıyaz’Doğu ve batı müziklerinin renklerini yorumlayarak müzikal bir ifade ortaya koyan Aynur Doğan'ın yeni albümü 'Hawniyaz' raflarda.
- Ayhan Bilgen cezaevinde kitap yazdıHDP Kars Milletvekili Ayhan Bilgen, 31 Ocak 2017’den bu yana tutuklu bulunduğu Silivri Cezaevi’nde kitap yazdı.
- Sinema sanatçısı Fikret Hakan yaşamını yitirdiTürk sinemasının duayen isimlerinden Fikret Hakan, akciğer kanseri tedavisi gördüğü İstanbul Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde hayatını kaybetti.