Üretim yönetimi dediğimiz kavram, herhangi bir işletmenin elinde bulunan malzemeler, beşeri gücü, makine ve teçhizat kaynaklarını en ideal şekilde kullanıp talebi olan ürünü beklenen zamanda ve maliyette üretmektir. Biz de bu yazımızda siz değerli okuyucularımız için Üretim yönetimi nedir, amacı, kapsamı ve faydaları nelerdir gibi konular hakkında bilgi vermeye çalışacağız.
İçindekiler
Üretim Yönetimi Nedir?
Üretim yönetimi başka bir ifadeyle, mal ya da hizmet üreten işletmenin fonksiyonel, ekonomik ve katma değeri yüksek olacak şekilde üretim yapmasını sağlayacak sistemin iyileştirilmesidir. Elde bulunan insan gücü ve makine gibi kaynakları en doğru şekilde kullanarak istenilen ürünün istenilen kalite ve zamanda üretilmesi işletmelerin ürün yönetimi çalışması için fazlasıyla önem arz etmektedir.
Üretim Yönetiminin Amaçları Nelerdir?
“Hangi mal/hizmet? Ne kadar miktarda? Hangi özelliklerde? Nerede ve kim tarafından yapılacak?” gibi soruların cevaplarını en düşük maliyetli veya en fazla kar sağlayacak şekilde bulmaya çalışan bu fonksiyonun pek çok amacı bulunmaktadır. Tasarımdan ürün geliştirmeye, kaynaklardan dağıtıma, pazarlamadan satışa, her alanı etkileyecek niteliktedir.
Tüketici isteklerinin fiyat, zaman, miktar ve kalite bakımından en iyi şekilde karşılanması gerekir. Üretim yönetimi ile birlikte insan gücü ve makine gibi kaynaklardan yararlanma derecesi de etkili bir şekilde yükselecektir.
Üretim Yönetiminin Faydaları Nelerdir?
Üretim yönetimin işletme için birçok önemli yararı bulunmaktadır. Raporlama, bu yararlardan biridir. Üretim yönetimi, elde bulunan mal ve kaynakların etkili bir şekilde kullanılıp kullanılmadığını rapor eder ve ek olarak olası durumlarda iyileştirme imkanları sağlayarak ürün ya da hizmetin verimli bir hale gelmesine yardım eder. Ayrıca kıt kaynakların etkili ve çözüm odaklı şekilde kullanılmasına yardımcı olduğundan yine verime yönelik olumlu etki yaratır.
Tüketicinin isteğiyle mal/hizmet üretiminin belirlenmesi için gerekli planlama ve analizlerin yapılmasını sağlar. Ek olarak işletmedeki mevcut makinelerin ve teçhizatların nasıl ve ne şekilde kullanılmasının doğru olacağını, bakımlarını ve maliyetlerini saptamak gibi bir fayda da sağlar. Kalite ve stok kontrolü gibi önemli aşamaların işleyişinin de planlı bir şekilde yapılmasına yardımcı olmaktadır.
Üretim Yönetimi Neleri Kapsar?
İlk olarak ürün tasarımı ve geliştirmeyi kapsadığını söyleyebiliriz. Hemen ardından tedarik zinciri yönetimi, üretim planlama, uygulama ve kontrol, kalite yönetimi, teknoloji yönetimi gibi üretim süreçlerini de kapsamaktadır. Nihai ürün depolama ve ürünleri pazara hazırlama, lojistik yönetimi ve satış sonrası hizmetlerin yanı sıra geri dönüşüme dayalı, etik ve çevre dostu üretime yönelik detaylar da üretim yönetiminin kapsamındadır. Üretim yönetiminde görev alacak kişilerin kendi alanları dışında diğer konularda da bilgi ve deneyim sahibi olmaları, iyi beşeri ilişkiler kurabilmeleri gerekir.
SGK işe giriş bildirgesi nedir ve nasıl yapılır öğrenmek için: SGK İşe Giriş Bildirgesi Nedir ve Nasıl Yapılır?
Üretim Sistemleri Nelerdir?
İlk olarak sistem nedir sorusuna cevap verecek olursak, Belirli bir girdisi, süreci ve çıktısı olan, içten ve dıştan bazı faktörlerin etkilediği mekanizmaya sistem denmektedir. Sistem bir bütündür ve bir sistem, birçok alt sistemden meydana gelir. Sistemi oluşturan alt sistemler arasında karmaşık bir yapı vardır ve bu alt sistemler birbirlerine bağlı olarak değişebilir ve birbirlerini etkileyebilir. Bir sistemin sınırlarını kesin olarak bilmek imkansızdır ve bu sınırlar, alt sistemlerle alakalı olarak sürekli bir değişkenlik halindedir.
Üretim sistemi seçimini etkileyen faktörler arasında ise birçok farklı detay vardır. Bunlar arasında faaliyet konusu, ürün çeşitliliği, ürün yapısı, teknoloji yapısı, işgücü yapısı, talepteki değişimler, pazardaki değişimler, rekabet koşullarındaki değişimler, rakiplerin konumları, miktar, kalite ve maliyet gibi unsurlar sayılabilir.
Üretim sistemleri geleneksel ve modern olarak ikiye ayrılırlar. Geleneksel üretim sistemleri üretim yöntemlerine (sentetik mi, analitik mi, fabrikasyon mu, montaj mı? gibi); ürünün cinsine (demir-çelik mi, kömür mü, elektronik mi, ahşap mı, tekstil mi? gibi), üretim miktarı veya akışına (siparişe göre mi? parti tipi mi? sürekli mi? karma mı? proje tipi mi? gibi) göre çalışır.
Modern üretim sistemleri ise aşağıdaki gibidir:
- Bilgisayar destekli mühendislik
- Bilgisayar destekli süreç planlaması
- Malzeme ihtiyaç planlaması (MRP)
- İmalat kaynak planlaması (MRPII)
- Kurumsal kaynak planlaması (ERP)
- Otomatik depolama sistemi
- Otomatik kontrol ve inceleme sistemi
- Otomatik yönlendirilmiş taşıma sistemi
- Robotlar, robot sistemler
- Sürekli geliştirme programı
- Toplam kalite yönetimi
- Toplam verimli bakım
- Adım adım üretim yönetimi kararları
- Maliyet yönetimi
Üretim yönetiminden sorumlu yöneticilerin en önemli görevi üretim sisteminin tipini seçmektedir. Ardından gelecek kararları adım adım aşağıda görebilirsiniz;
1- Proses adımı: Makinaların cinsi, otomasyon düzeyi ve yerleştirme düzeni gibi kararlar
2- Kapasite adımı: Üretim sisteminin hacmi, iş gücü miktarı, çalışma düzeni, yedek kapasite bulundurma gibi kararlar
3- Stok adımı: Stok düzeyi ile elde bulundurma, sipariş maliyetleri arasında optimum dengenin yaratılması ve stok kayıt sistemlerinin etkinliği
4- İş gücü adımı: Mevcut iş gücünün verimli kullanılması; buna göre iş basitleştirme, iş ölçümü ve eğitim
5- Kalite adımı: Üretim yönetiminin direkt sorumluluğu altında olmasa da muayene noktalarının tespiti ve ölçün sonuçlarının yorumlanarak doğru kararlar alınması.
Bu yazımızda siz değerli okuyucularımız için Üretim Yönetimi Nedir, Amacı, Kapsamı ve Faydaları Nelerdir sorularına cevap vermeye çalıştık. Umarız sizler için yararlı bir içerik olmuştur.