Endonezya’da Agung Yanardağı’nın etkinliğe geçmesi nedeniyle Bali’deki turizm gelirinde 665 milyon $’lık yitim öngörülüyor.
Endonezya Turizm Bakanı Arif Yahya, ünlü turistik bölge Bali’de turizm döneminde Agung Yanardağı uyarısı üzerine yıl sonuna dek yaklaşık bir milyon yabancı turistin yolculuklarını iptal etmesinin beklendiğini açıkladı.
Bali Adası’nın özellikle ağustos-aralık ayları arasında günde ortalama 15.000 ziyaretçiyi ağırladığına vurgu yapan Yahya, yıl sonuna dek beklenen iptallerle turizm gelirlerinde 665 milyon $’lık yitim öngördüklerini belirtti.
Uyarı Durumu Uzun Sürebilir
Yetkililer yanardağda süren etkinlik ve büyük patlama riskine karşılık uyarı durumunun uzun sürebileceğini belirtiyor.
Agung Yanardağı’nın hafta başında yeniden kül ve duman püskürtmeye başlamasıyla en üst düzeyde uyarının verildiği Bali’de çarşamba gününe dek uçuşların iptal olmasıyla on binlerce turist kıygın(mağdur) olmuştu.
Öyleyse Yanardağ Etkinlikleri İklimi Etkiler mi?
Yeryüzü iklimini biçimlendiren başlıca etken Güneş’tir. Güneş’in erkesiyle(enerji) atmosferde meteorolojik olaylar yaşanır bu gerçekleşen meteorolojik olayların ortalamalarına da iklim deriz.
Güneş, iklimleri oluşturan, biçimlendiren en önemli etken olsa da yeryüzünün biçimi ve devinimleri(hareket), yanardağ etkinlikleri, kıtasal devinimler, insanoğlunun etkinlikleri vb. gibi etkenler de iklimleri biçimlendirmektedir.
Bu etkenlerden yanardağ etkinliklerini yeri geldiği için ele alalım. Yukarıda yazdığımız gibi Güneş, iklimleri oluşturan başlıca güç, Güneş ışınları yeryüzüme ulaşıyor ısıtıyor. Buharlaşmayla birlikte meteorolojik olaylar oluşuyor. Güneş ışınlarının geliş açısı, süresi, Güneş’e yakınlık uzaklık, Güneş lekeleri gibi etmenlerle birlikte Güneş’in iklimler üzerindeki belirleyici öge olmasına neden oluyor.
Yanardağ etkinliklerinden yazıya girilip Güneş’in etkilerinin anlatılmasının nedeni yanardağ etkinliklerinin iklimler üzerinde doğrudan etkisinden çok dolaylı olarak etkileridir.
Yanardağ, patlaması sırasında atmosfere sülfürle birlikte birçok parçacık fırlatır. Bu parçacıklar atmosferde Güneş ışınlarını engelleyerek ışınların yeryüzüne ulaşmasına engel olur. İşte yanardağın iklime etkisi bu biçimde gerçekleşir. Tabi ki her patlamanın iklime etkisi aynı düzeyde olmaz. Yanardağ patlamasında oluşan kül bulutu öncelikle troposferi geçip stratosfere ulaşması gerekir çünkü troposferde iklim olayları görülür ve hiçbir parçacık uzun süre askıda kalamaz.
Patlamayla oluşan kül bulutu stratosfere ulaşınca jet akımları ile patlama bölgesinden uzaklara taşınır ve yeryüzünün atmosferine yayılır. Bu yayılan parçacıklar Güneş ışınlarını engelleyerek Güneş’ten yeryüzüne gelen erkede yitime neden olur. Bu durum yeryüzündeki sıcaklıkların düşmesi sağlar böylece yanardağ patlaması iklimi etkilemiş olur.
Yeryüzünün iklimini ve dolayısıyla insanlığı etkilediği bilinen kimi patlamalar:
Toba-Sumatra Süper Yanardağı: 75.000-80.000 yıl önce neden olduğu volkanik kış neredeyse insan türünü yok ediyordu.
Tambora Yanardağı: 1815’te olan patlama yazsız geçen yıl olarak kayıtlara geçerek yeryüzü genelinde beşeri etkinlikleri aksatarak ölümlere, tarımsal ürün kayıplarına ve göçlere neden oldu.
Pinatubo Yanardağı: 1991’de patlayan yanardağ ülkemizle birlikte sıcaklık ortalamalarında 1°C’ye varan düşüşe neden olmuştur.
Agung Yanardağı patlar mı, patlarsa ne denli etkili olur sorularının yanıtını önümüzdeki süreçte göreceğiz.
Kaynak
Anadolu Ajansı