Fintech, finans hizmetlerinin teknolojiyle kolaylaştırılıp iyileştirilmesini ve otomatik bir hale gelmesini sağlamasıyla öne çıkar. Fintech dönüşümü de bu süreç içinde kendini gösterir. Bu endüstrinin başlangıcını geçmiş yıllara kadar götürmek mümkündür.
Fintech dönüşümü hakkında düşünürken 1950’lerdeki kredi kartlarından başlayarak 1960’lardaki ATM’lere, 1970’li yıllardaki elektronik hisse senedi ticaretine ve 1980’lerdeki banka ana bilgisayarlarına kadar gitmek mümkündür.
Fintech Dönüşümünün Finans Sektörü Üzerindeki Etkisi
Bugün Fintech dönüşümünün milyarlarca dolarlık bir endüstri olduğunu söylemek mümkündür. Fintech girişimleriyle gelişen pazarlara Silikon Vadisi, Londra, Çin ve Hindistan örnekleri verilebilir.
Fintech, finans sektörüne olanaklar tanıyıp geliştiren ve değiştiren çok farklı ürünlerle teknolojileri ve iş modellerini kapsamaktadır. Tüketicilerin ilgisini kendine çekmek ve oluşan ilgiyi devam ettirebilmek için ticari kuruluşların dijital dönüşüme başvurması neredeyse bir mecburiyet halini almıştır.
Dijital dönüşüm, çeşitli alışkanlıkları ve davranışları büyük oranda etkilemesiyle öne çıktı. Akıllı telefonlar ve internetle bütünleşen teknolojinin, finans kuruluşlarıyla beraber müşterilere de birçok fayda sağladığı yakından görülüyor.
Peki bu süreç içinde ülkemiz Türkiye’nin durumu nasıl? Dijitalleşme sürecine uyum sağlama konusunda Türkiye’de nasıl adımlar atıldı ve atılıyor? Bu sorulara da yanıt bulmakta fayda görüyoruz.
Dijitalleşen Finans Sektöründe Türkiye’nin Adımları
Finans sektörünün dijitalleşme sürecinde Türkiye de önemli adımlar atarak süreci yakından takip etmesiyle biliniyor. Türkiye’de internet kullanımının yaygınlaşması ve teknolojik ürünlerin oldukça rağbet görmesiyle dijital boyut kazanan finans dünyası da olumlu etkilendi.
Kayıt dışı sorununun azalmasında da etkili olan dijital süreç, ülke ekonomisini de olumlu etkilemesiyle bilinmektedir. Ancak bu olumlu yanına karşın bazı risk ve tehlikeler de bulunmaktadır. Sahte siteler ya da link üzerinden hesap ele geçirme gibi dolandırıcılıkların arkası kesilmemektedir.
Dijital finans ortamında bulunurken ve bu ortamın sağladığı imkanlardan yararlanırken sağlıklı bir kullanımın oluşmasına da dikkat edilmelidir. Dijital dünyadaki tuzakların, dikkatsiz kullanıcıları daha çok ağına düşürdüğü bilinmektedir. İnternete bağlanılan cihazın sağlıklı olmasına ve oluşturulan şifrelerin kolay tahmin edilemez oluşuna dikkat etmek burada öne çıkmaktadır.
Türkiye’de dijital ekonomi dünyası içinde kolaylık sağlamasıyla öne çıkan bazı ürünlerden bahsetmek istiyoruz.
E-Fatura
İçinde, Vergi Usul Kanunu’na göre bir fatura üzerinde bulunması gereken bilgilerin yer aldığı, alıcı ve satıcı arasındaki iletimin merkezi konumdaki bir platform, yani Gelir İdaresi Başkanlığı üzerinden yapıldığı elektronik bir belge özelliği taşır.
E- Arşiv Fatura
Fatura alıcısının E-Faturayı tercih etmediği ancak fatura gönderenin E-Fatura mükellefi olduğu durumlar içinde faturaların elektronik şekilde kesilmesini sağlayan çözüm olarak bilinir. Bu çözümle faturayı kesenin dijitalleşme aşaması, fatura alıcısının E-dönüşüm çözümleri kullanıp kullanmamasına bakılmaksızın sürer.
E-Muhasebe Fişi
Muhasebe fişlerinin, E-Deftere kaydedilme aşamasından önce elektronik ortam üzerinde hazırlanıp saklanmasını sağlayan çözüm olarak öne çıkar. İçeriğinin Hazine Bakanlığınca belirlenen ölçütlere tamamıyla uygun olduğunu belirtmekte yarar görüyoruz.
E-İrsaliye
Satışı gerçekleşen ürünlerin nakliyesinin yapılabilmesi için kesilmesi mecburi olan irsaliyenin elektronik ortam üzerinde hazırlanması ve gönderilmesi aşamasından ibarettir. Nakliyesi yapılacak mal, nakliyede görev alacak şoför, alıcı ve satıcı firma bilgilerinin bulunduğu E-İrsaliye, yol kontrollerinde ya da denetimlerde yetkili memura barkod, karekod olarak gösterilir. E-İrsaliye hazırlanması, nakliye yapacak tarafın sorumluluğundadır.
Finansal Teknolojilerin Faydaları
Finans sektörü içindeki dijital dönüşüm aşamaları, bazı işlemlerin otomatik bir hale gelmesini, raporlama, hesaplama ve arşivleme gibi işlemlerin de çok daha hızlı bir şekilde yapılmasını ortaya çıkarmıştır.
Dijitalleşme sonucunda siber saldırı ihtimalleri de azalır ve sağlam stratejiler uygulanmasıyla hatalar en aza indirilir. Ancak bu durum, risk ve tehlikelere farklı bir boyut kazandırmasıyla da bilinir. Çünkü dijital ekonomi platformları konusunda yine bazı dijital girişimlerin olduğu görülür. Şifre ele geçirmeler ve hesap boşaltmalar en yaygın dijital tehlikeler arasında baş gösterir.
Fintechlerin kullanıcılarına sunduğu faydalardan başlıklar altında bahsedelim.
Kolaylık
Fintech dönüşümü, teknolojik gelişmelerle firmaların işlerinin daha hızlı ve kolay olarak tamamlaması sağlanır. Kullanıcıların iş süreçlerinde daha kısa süre içinde sonuç almaları, iş yükünde de azalmayı ortaya çıkarır.
Fiyat Avantajı
Fintech dönüşümü, fiziksel yapı ve ürünlerle ilgili bir harcamada bulunmak mecburiyetinde değillerdir. Bundan ötürü pek çok açıdan geleneksel finans hizmetlerine nazaran düşük maliyetli olduğunu söylemek mümkündür.
Daha Fazla Hizmet Seçeneği
Bulunduğu konumdan etki görmeden müşterilerine hizmet sağlayabilen fintechlerde hizmetlerdeki çeşitlilik, klasik finans hizmetlerine göre daha fazla durumdadır.
Kişiselleştirilmiş Bir Deneyim
Fintech dönüşümünün, müşterileriyle ilgili daha fazla veri toplama imkanı bulunmaktadır ve bu verileri de etkin olarak kullanmasıyla öne çıkarlar. Bunun sonucunda fintechler, müşterilerine daha fazla kişiselleştirilmiş hizmet sağlayarak bağlarını kuvvetlendirebilirler.
Aktardığımız bilgiler ışığında finans sektörünün radikal değişimlerden geçtiği ve bu gelişmelerin daha da ilerleyeceği görülüyor. Dünya genelinde artan internet, cep telefonu, bilgisayar ve tablet kullanımıyla beraber değişen tüketici davranışlarıysa fintechlerin asıl dayanak noktasını oluşturur. Fintechlerin sağladığı dönüşüm sürecinin etkisiyle finans sektöründe daha başka nelerin olacağı ise yaşayarak görülecek.