Start-up ajanslara 5 önemli tavsiye
Kendi ajansına sahip olmak herkese göre değil ama bu havuza dalmak isteyenlere 101’in Kurucu Ortağı Laurence Green’in 5 önerisi var.
Reklamcılığı, yani çılgınların gezindiği uçsuz bucaksızlığı özetlemek için beş yılda ikinci girişimimi yapmak, yaptığım en iyi denemeydi.
Biz start-up’çılar hepimiz aynı işteyiz, sonunda aynı inişleri, çıkışları ya da beraberlikleri kazanıyoruz. Ama burada, start-up’ta 5 yıl geçmişiniz olsa da her şey farklılaşabiliyor. Kazanmak daha tatlı, kaybetmekse çok daha ekşi… Hayallerimiz daha az kârlı, planlarımız daha az uçarı, ideallerimiz ve aklımız daha az harcanabilir, sözlerimiz ise daha çok bağlayıcı oluyor. Burası start-up dünyası, hava çok daha ince… Alkış heyecan verici. Eleştiriler iyi niyetli de olsa yaralayıcı olabiliyor. Her şey çok tehlikeli, bağımlı, heyecanlı ve tabii ki kişisel.
Hakim akla göre tabii ki, girişimciliğin reklamını yapmak artık ölü ya da en azından tehlike altında olan bir durum. Girişimciliğin tüm amacı geleneksel akla karşı koymak. Günümüzde bir ajans açmanın her zamankinden daha da zor olmasının en büyük nedeni, hakkındaki kuramlaştırma ve nesillerdir buna karşı gelen ve son derece saygı uyandıran tartışmalar. Biliyoruz ki; müşteriler, işe dahil olan ortakları severler; ve bu kültürde stajyer, kahvaltı niyetine yenir.
Girişimci ruh umudu, hayalleri, hırsı, kibiriyle kendi mantıkdışı gücünü oluşturur.
Bir start-up elbette herkesin fincanındaki çay olamaz. Keşke bazı insanlar onları hiç başlatmasalar. Ama reklam dünyasının uyumsuz olanıysan, asi ve baş belası birisiysen buradan daha muhteşem bir yer olamaz senin için.
Bu bağlamda gururla söyleyebilirim ki ben aykırıyım. Start-up sürecini reklamcılık sektöründeki askerlik gibi düşünürsek, tıpkı askerdeki gibi çavuş olan; bugünün ya da yarının pazarını güçleri ve ödülleriyle boyutlandırıp şekillendirecek diyebiliriz. Nihayetinde bir start-up, piyasamızın kendisini yeniden yaratmasıyla alakalı, ya bırakacaksınız kendi kendine gelişecek ya da kendi kendini bitirecek.
Tabii ki start-up’lar her şeyi doğru yapamaz. Bunun için çok fazla yoğunlar. Bu yüzden de buzlu suya dalmadan önce cesur bir nefes alın ve size 5 yıllık deneyimden sonra naçizane 5 ufak tavsiyede bulunayım. Sonuçta bu bir roket bilimi değil ve siz de bir roket fırlatmayacaksınız.
1. Oyunu uzun oynayın
İşi döndürmek için yapmak bitti. Çalışmayı sürdürebileceğiniz iş arkadaşlarınızı ve müşterilerinizi bulun. Arkadaşlar kazanarak ya da dersler öğrenerek kaybedin. Sadece etrafa değil, ileriye de bakın. Değerinizi ve kültürünüzü koruyun. Kötü bir yıl geçirdikten sonra hemen kendinizi sermeyin.
2. İyi bir iş adamı olun
Mantıklı bir kâr nedir bilin ve kibirli bir gelirden uzak durun. (Ajanslar genelde bu konuda hiç iyi değillerdir). Doğru para kazanmayı talep edin. Yaratıcı fırsatlara karşı hazırlıksız yakalanmayın ya da bunları sizden önce birinin yakalayıp ilerlemesine de izin vermeyin.
3. Kendi markanızı oluşturun
Çünkü siz uzun bir oyundasınız. Çünkü markalar daha kolay seçimler yaparlar ve bizim sektörümüzün daha basit alışa ihtiyacı var. Çünkü yaşamamız için yapılması gereken bu. Ya farklı olun ya da kendinize has olun. Seçilen olun. Fedakarlıklar yapın. “Hayır” diyebilin.
4. İyi işler yapın
Bazı işlerinizin harika olduğundan emin olun. Ticari bir dönüşü olsun ve markanızı inşa edebilsin. Önerilerinizi kanıtlar nitelikte olsun. Bu kalabalık alanda sizin eşiğiniz olsun. Ama çoğu böyle olsun çünkü bu size iyi hissettirecek. İyi işler yapın ve insanların sizden bahsetmelerini izleyin.
5. Çok çalışın
Diğerlerinden çok daha fazla çalışın. Çok pratik yapın ve en şanslı siz olun. Çünkü Adam & Eve/DDB konusunda insanların küçümsedikleri şey buydu. Çünkü başka seçeneğiniz yok.
Hiç de kolay değil. Ama BigCo’dan da kolay görünmüyordu ve sonunda burada ya yaşayacağız ya da birilerinin yardımı olmadan ve başkalarının engellemelerine fırsat verip burada kendi yalnız girişimimizde öleceğiz.
101’in 5. doğum gününü de geride bırakırken odağımızı ve gururumuzu alarak bu uzun oyuna girdik. Birinci sınıf müşteriler, listemizde. 5 yıl içerisinde çift haneli büyüme oranları ve daha da önemlisi ödüllü işlerimiz oldu. Bu önemliydi çünkü bir markanın yaptıkları söylediklerinden çok daha önemli.
Diğer yandan kendi reklamımızı yapmak bizi aşar ama tam da burada yanan bir ateş var tıpkı Lucky Generals and Creature, The Corner and Joint’te olduğu gibi. Gelin, ellerinizi ısıtın. “Reklamcılıkta çalışmak gibi ama sadece daha da ötesi.”
Laurence Green
101 Kurucu Ortağı
Bu yazı ilk olarak Campaign Türkiye Mart 2016 sayısında yayınlanmıştır.