Başkent Erbil’de yaşayan 3 kardeşin farklı parçalardan ürettikleri araçlar, Çin’den ithal edilenlerden daha kaliteli çıktı.
Başkent Erbil’de yaşayan 3 kardeşin farklı parçalardan ürettikleri araçlar, Çin’den ithal edilenlerden daha kaliteli çıktı.
Küçük araç tamirciliği çıraklığıyla yola çıkmış Barzan, Sirwan ve Şerwan Bılbas kardeşler, daha sonra 2006 yılında kendi tamirhanelerini açarak farklı parçalardan 2 mini damperli kamyon üretmeyi başarmış.
Bılbas Otomotiv sahibi kardeşler, çalışmalarını ve hayata geçirmek istedikleri projelerini Rûdaw’a anlattı.
Bılbas kardeşler, 1988 - 2003 yılları arasında Erbil sanayi bölgesinde küçük araç motorlarını tamir eden bir dükkanında çırak olarak çalışmış, 2003 yılının ortasında kendi işyerlerini açarak sadece kamyon kasası ve damper yapmaya başlamışlar.
3 kardeş 2006 yılında ise tasarladıkları 2 mini damperli kamyon için kolları sıvar ve Mazda marka motordan kamyonları yapmayı başarırlar.
Ağabey Barzan Bılbas, “Yüksek kalitede 2 mini damperli kamyon yapmayı başardık. Mazda motoru kullanarak yüksek sesle çalışan damperlerin sessiz çalışanını üretmiş olduk. Ayrıca çift vitesli tasarladığımız için de normal mini damperlerden daha güçlü oldular” dedi.
Bu çalışmalarının ardından Erbil Valiliği 3 kardeşe destek amaçlı damperli kamyonların tanıtımı için tören düzenledi ve daha sonra iki aracı Erbil Belediyesi için satın aldı.
Törene katılan Bağdat Belediyesi yetkilileri, araçları gördükten sonra Bılbas kardeşlerden seri üretim halinde 500 mini kamyon siparişi vermiş ancak onlar, çalışma alanlarının küçük olması ve maddi kaynaklarının yetersiz olması nedeniyle siparişe yanıt verememişler.
Jip de ürettiler
Üzerinden iki yıl geçtikten sonra 3 kardeş bu kez bir jip yapmaya karar vermişler.
Barzan Bılbas şöyle anlatıyor:
“Bu jipi tasarladığımızda çevre dostu olmasını istedik, bu nedenle elektrikli olarak tasarladık fakat gereken aküyü temin edemedik. Yine de denedik ancak sadece 3 kilometre yol gidebildi. Bu kez Opel motorundan 2.0 gücünde benzinli olarak tasarlamak zorunda kaldık. Erbil Trafik Müdürlüğü aracı gereken testlerden geçirdikten sonra patentini aldık.”
Erbil Valiliği, aracın Minare Parkı’nda tanıtımının yapılmasına, daha sonra da trafiğe çıkabilmesi için plaka ve gerekli izinlerin verilmesi sözünü verdi.
Hükümetten destek
Bakanlar Kurulu, jiplerin seri üretimi için izin çıkardı, Merkez Bankası da kardeşlere fabrika kurmaları için 1 milyon dolarlık kredi sözü verdi.
Barzan Bılbas, “Uluslararası Erbil Fuarı’na katıldıktan sonra Peşmerge Bakanlığı’yla bir anlaşmaya imza attık. Anlaşmaya göre, Bakanlığa askeri ve zırhlı araçlar üretilecek. Bu nedenle jip üretimini durdurmak zorunda kaldık” dedi.
Bılbas kardeşler, askeri ve zırhlı araç yapmakta da büyük başarı elde etmiş. Bakanlık için zırhlı araçlar, askeri jip, 1 adet askeri otobüs ve 2 mini damper yaptılar ancak bu işi sürdüremediler.
Barzan Bılbas, “Bize verilen örneklerin hepsini başarıyla yaptık ve sunduk ancak aramızda gerektiği kadar işbirliği olmadığı için bu anlaşmayı sonladırdık” ifadesini kullandı.
Projelere devam
Kardeşler hayallerinin peşini bırakmayıp bu kez belediyeler ve temizlik şirketlerinin kullanabileceği küçük temizlik ve taşıma araçları üretti, çocukların kullanabileceği mini arabalar tasarladı.
Barzan Bılbas, “İlk önce çöp toplama aracı tasarladık. Üretiminde yerli parçalar kullandık, motor içinse Çin malı parçalardan yararlandık. Çocuklar için tasarladığımız arabay benzinli. Ayrıca uzaktan kumandayla da kontrol edilebiliyor” şeklinde konuştu.
Bılbas kardeşlerin son ürettikleri mini kamyonlar, alışveriş merkezi ve stadyumlarda da kullanılabiliyor. Hacimleri küçük ve 450 kilogram taşıma kapasitesine sahip.
2007-2012 yılları arasında çok sayıda Shining Motor denilen motosiklet modelleri ithal edildi. Fiyatları ise bin 100 ve bin 300 dolar arasında değişiyordu.
Kürdistan Bölgesi’nde büyük bir rağbet gören motorların daha sonra ithali yasaklandı ancak halen farklı yollarla gizlice ithal ediliyor.
Rûdaw’a konuşan Wata Şirketi Sahibi Abulkadir Ahmed, “Bu 3 kardeşin tasarladığı motosikletler, yurtdışından ithal edilenlerden hem daha güçlü hem de görüntü olarak daha güzel. Eğer uygun bir fiyata piyasaya sürülürse eminim büyük bir taleple karşılaşır” vurgusunda bulundu.
Ahmed, “Bu tür motorlara artık plaka verilmiyor. Eğer bu şirket ürettiği motorlarına plaka izni çıkartabilirse eminim rağbet artacak” dedi.
Erbil Belediyesi, çöp toplama işini özel bir şirkete vermiş ve anlaşmaya göre bazı dar sokaklarda çöpleri toplamak için bahsi geçen motosikletlerin de kullanmasına izin veriliyor.
Rûdaw’a konuşan Erbil Belediyesi Çevre ve Hizmet Müdürlüğü Sorumlusu Ferman Halil, “3 kardeşin tasarladığı araçlar, temizlik şirketlerinin kullandığı motosikletlerden çok daha düzgün ve güzel. Yerli üretime katkı sağlamak için, anlaşma imzaladığımız şirketlere Bılbas kardeşlerin araçlarını kullanmasını önereceğiz” dedi.
Yeni tasarladıkları araçları sergilemek için bir tanıtım yapmayı planladıklarını dile getirirken Bılbas kardeşlerin amacı hükümet ve özel sektörün desteğini elde etmek. Seri üretim yapabilecek büyük bir şirket kurmayı hedefleyen 3 kardeş, Kürdistan Bölgesi’nin parasının Çin ve İran’da üretilen motosikletlere gitmesinin önüne geçmek istiyor.