Karşımızda aynı coğrafyada, aynı zaman diliminde yaşanan iki örnek ve bu iki örneğin karşılaştırılmasından çıkarılacak önemli sonuçlar var.
Ülkülerden biri Mısır, diğeri Suriye...
Bilindiği gibi Suriye’de Ortadoğu’yu etkisi altına alan Arap Baharı’nın da etkisiyle Esed rejimine karşı ilk kitle gösterilerine başladığında rejimin tepkisi çok sert oldu; Esed rejimi demokratik kitle muhalefetine göstericilerin üstüne ateş açtırarak, çok sayıda göstericiyi öldürerek cevap verdi. Bu tablo üzerine Suriye muhalefeti kısa zamanda “mücadelenin demokratik kitle gösterileri ile sürdürülemeyeceğine“ hükmetti ve silahlı direnişe geçildi. İktidarın demokratik mücadeleye silahla karşılık vermesi muhalefetin silahlanmasını “meşru” hale getiriyordu elbette. Meşruydu, ama akıllıca mıydı acaba? Siyaseten doğrumuydu, sonuç alıcımıydı?
Suriye’deki çıkmaz
Sonrasını hep birlikte izledik.Muhalefetin silahlı mücadeleye dönüşmesiyle birlikte Esed diktatörlüğüne karşı demokratik muhalefet yapması ihtimali olan kitlelerin önemli bir kısmı pasifize oldu ve aradan çekildi;meydan iki tarafın silahlı güçlerine kaldı. Tabii aynı anda ülke, bütün ülkelerin burnunu soktuğu; hem bölgenin hem de dünyanın “büyük oyuncularının“ (Rusya’nın, İran’ın, ABD’nin, İsrail’in) oyun alanı haline geldi. Silahlı muhalefet kısa sürede “yerel” özelliklerini kaybetti, Özgür Suriye Ordusu, içinde İslami cihat güçlerinin cirit attığı bin bir klikten oluşan ve her birinin ayrı hedefleri olan silahlı bir güç haline geldi. Muhalefetin niteliğindeki bu değişimsadece laik Suriyeliler arasında değil, uluslararası kamuoyunda da tedirginliğe yol açtı. Muhalefetin uluslararası desteğini ciddi olarak erozyona uğrattı.
Bugün gelinen noktada geleceği belirsiz bir Suriye ile karşı karşıyayız. Savaşın Esed’in lehine geliştiği söyleniyor. Esed gitse bile Suriye’nin bütünlüğünü koruyabileceğine ya da parçalansa bile istikrarlı bir ülke olabileceğine inanan pek az uzman var ortalıkta.
Oysa, o gün Esed’e karşı sokağa çıkan kitleler, ateşe ve kıyıma rağmen kaya gibi bir duruşla direnişlerini sürdürebilselerdi, Esed’i ciddi reformlar yapmaya zorlamış, önemli kazanımlar elde etmiş olabilirlerdi.
Mısır muhalefeti silaha sarılsaydı...
Şimdi bir de Mısır’a bakalım...
Mısır’da halkın seçtiği yönetime karşı askeri bir darbe gerçekleşti. Darbe elbette gayrimeşruydu ve gayrimeşru iktidara karşı silahla direnmek haktı. Ama dikkatinizi çekerim;Mursi’nin ve Müslüman Kardeşler’in, darbe anından itibaren bütün halka yaptıkları ilk çağrı, asla silaha başvurmamak oldu.O zamandan bu yana da bu çağrı etkisini gösterdi. Darbeye direnen kitleler, üzerlerine ateş açılmasına, yüzlercesinin ölmesine rağmen, meydanlardaki demokratik direnişlerini sürdürüyorlar. Ve bu kararlı duruşlarıyla darbecileri her geçen gün hem ulusal hemde uluslararası planda daha çok köşeye sıkıştırıyorlar. Zaman, Suriye muhalefetinin tamtersine, onların lehine çalışıyor.Mısır’ın bu felaketten ülkenin bütünlüğünü koruyarak ve darbecileri etkisiz hale getirerek çıkma ihtimali Suriye’den çok daha yüksek görülüyor.
Kitlelerin gücüne dayanmak
Şimdi bu satırları okuyan ve bu ülkelerin içini dışını avucunun içi gibi bilen uzmanlar eminimki bu iki ülke arasındaki farklılıklara işaret edecek; benzemeyen noktaları gösterip buradan bir genellemeye gidilemeyeceğini söyleyeceklerdir.
Ne var ki ben çok taze bu iki örnekten, oldukça genel geçer bir sonuç çıkarılabileceğini düşünüyorum. Despotik rejimlere karşı başarılımücadelenin yolu geniş kitlelerin katılımına izin veren demokratik halk direnişlerinden geçiyor. Ancak bu tür birmücadele halkın en geniş desteğini kazanabiliyor; muhalefetin yozlaşmasını önleyebiliyor; dış güçlerin burnunu sokmasını ve muhalefeti manipüle etme çabalarını boşa çıkarabiliyor; ancak bu yolla adım adım kalıcı kazanımlar elde edilebiliyor.
Esasında, yakında toplanacak olan Kürt Kongresi’nde yapılması beklenen çağrı da bu gerçeğin bir başka örnekteki kanıtlanışı değilmi?
Dört ülkede yaşayan Kürtler’in yaşadıkları tüm ülkelerdeki Kürt sorununu, o ülkelerin halklarıyla birlikte ve demokratik mücadele yoluyla çözmesi... Bu çağrı, Kürtler’in de on yıllar içinde edindikleri tecrübelerden sonra aynı noktaya geldiklerini göstermiyormu?
- BIST 116.593
- Altın 163,340
- Dolar 3,8063
- Euro 4,6601
- İstanbul 13 °C
- Diyarbakır 5 °C
- Ankara 5 °C
- İzmir 13 °C
- Berlin 2 °C
- YouTube reklam geliri kurallarını sıkılaştırıyor
- İYİ Parti'den Afrin açıklaması
- Barzani'den 'arabuluculuk talebi' açıklaması
- Gabriel: Türkiye ile "kirli anlaşma" yok
- Sağlık Bakanlığı'ndan 'kanser ilacı' açıklaması
- Çavuşoğlu, Lavrov’la telefonda görüştü
- Demirtaş, Soylu'ya hakaret iddiasından beraat etti
- Trump'ın sağlık testleri açıklandı
- Deniz Yücel: Kirli anlaşmayla tahliye istemem
- Wikipedia: O makaleler değişti, yasak neden sürüyor?
- Çavuşoğlu: Tillerson'a 'Çok ciddi karşılığı olur' dedim
- Ronaldinho futbolu bıraktı
- MGK’da gündem Afrin
- Kripto paralar tepetaklak: Bitcoin yüzde 25 değer kaybetti
- Yekgirtû hükümetten çekildi
Mısır ve Suriye deneyleri
Yazarın Diğer Yazıları
- Kürdistan halkı İbadi'yi protesto etti
- Kirmanşah'ta (Kasrı Şirin) deprem...
- Mam Celal son yolculuğuna uğurlandı
- Kürdistan referandumundan ilk kareler
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Demirtaş'a Erdoğan’ın alternatifi Gül olabilir mi? sorusuEdirne F Tipi Ceza İnfaz Kurumunda yaklaşık 14 aydır tutuklu olan HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, avukatları aracılığıyla Evrensel'den Çağrı Sarı'nın sorularını yanıtladı.
- Çavuşoğlu: 'Deniz Yücel'in durumu beni de mutlu etmiyor'Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Almanya'ya yeni mesajlar verdi ve tutuklu gazeteci Deniz Yücel'le ilgili 'Biz ancak yargıyı teşvik edebiliriz' dedi.
- Prens Harry sordu Barack Obama yanıtladıİngiltere tahtının varislerinden Prens Harry, eski Başkan Barack Obama’yla BBC Radyosu için röportaj yaptı.
- Barzani: Er ya da geç Kürdistan bağımsız olacaktırMesud Barzani, 25 Eylül’deki bağımsızlık referandumuyla bağımsızlık anahtarını ellerine aldıklarını söyledi.
ÖZEL MAKALE
- Sünni, Şii ve Kürt okulu"Irak ile ilgili her şey şunu bize söylüyor. Üçe ayırın, zira suni bir yapıyı bir arada tutmak sadece daha fazla ölüme davetiye çıkarır. Irak’ın birliği suçuna ortak olmayın."
- 1925 Kürt Ulusal Özgürlük Hareketi ve Saîdê Kurdî" Saîdê Kurdî ve 1925 Kürt Ulusal Özgürlük Mücadelesi/Şeyh Said ilişkisi noktasında resmi ideoloji eksenli kodlamalar ve bu kodlamamalardan sonra kurulan bağlantılar..."
- Kurdistan ve Arap Dünyası; Geleceğe dair (I)"Irak ve Suriye’nin bölünmesi yakınlaşırken dünya güçleri adalet adına olmasa dahi en azından istikrar adına komşu ülkelere bağımsız bir Kurdistan empoze etmek isteyecektir."
- Sıçrama Tahtası; Kürtler ve Ermeniler"Saîdê Kurdî’nin, Hamidiye Alaylarının yasallaştırılması talebi, Kürtler üzerinde uygulanmak istenen politikaları boşa çıkarmayı amaçlamaktadır."
KÜLTÜR SANAT
- Nûbihar Akademî dergisinin 7. sayısı çıktıKürtçe ve İngilizce iki dilde yayın yapan uluslararası hakemli Nûbihar Akademî Dergisi'nin 7. sayısı çıktı.
- Trump hakkındaki kitap birkaç saatte tükendiAmerikalı gazeteci Michael Wollf’un yazdığı “Ateş ve Öfke: Trump’ın Beyaz Sarayı’nın içinden” adlı kitap ABD Başkanı Donald Trump’ın engelleme çabalarına rağmen piyasaya çıktı.
- 'Türkiye'de kişi başına 8,4 kitap üretiliyor'Türkiye Yayıncılar Birliği Başkanı Kocatürk, "Nüfusa göre kişi başına 8,4 kitap üretiliyor. Kitap bir kültür.Biz kitapların satıldığı ve okunduğunu düşünüyoruz." dedi.
- Spotify'a 1.6 milyar dolarlık telif hakkı davasıABD'de müzik yayıncılarını temsil eden şirket Wixen Music Publishing, yayın haklarına sahip olduğu 10 bin fazla şarkı için Spotify'a 1.6 milyar dolarlık tazminat davası açtı.