IMF 15 milyar dolar daha alın' dedi
IMF 4. madde konsültasyonu kapsamında yapılan görüşmelerde IMF heyetiyle, Merkez Bankası (MB) yönetimi arasında rezerv gerginliği yaşandı. Edinilen bilgilere göre, IMF heyeti MB ziyaretinde, halen 64 milyar dolar seviyesinde bulunan rezervin yükseltilmesi gereğini gündeme getirdi. Bu kapsamda IMF, rezerv tutarının 75 -80 milyar dolarlık bir aralığa çıkartılması gerektiğini savundu. IMFnin bu yaklaşımı MB yönetiminden tepki gördü. Banka yönetimi görüşmede, Rezervlerin yükseltilmesi demek, enflasyon hedefinden taviz vermek demektir. Beraber yürüttüğümüz ekonomik programın hedefinin enflasyon olduğu unutulmamalı hatırlatması yaptı.
Rezerv kriteri tutuyor
Ekonomide uluslararası kabul gören yaklaşıma göre merkez bankalarının tutmaları gereken rezerv belirlenirken, bu tutarın ithal edilen mal ve hizmetlere oranı ile ülkenin kısa vadeli dış borçlarına oranı dikkate alınıyor. Bu kapsamda Merkez Bankasının halen 64 milyar dolarlık rezervinin, şu anda 43 milyar dolar olan kısa vadeli borcuna oranı 1.48 oranına karşılık geliyor. Bu oran ise uluslararası literatürde uygun bulunuyor. Öte yandan IMFnin yaklaşımı, rezervin, Türkiyenin dış pazarlardan ihtiyaç duyduğu girdilerin ne kadarlık bir süre için herhangi bir dış desteğe bağlı kalmadan temin edilebileceği kriterine dayanıyor. IMF, rezervin en az 3-5 aylık ithalat miktarını karşılayacak düzeyde olmasını savunuyor. Türkiye halen, 2007 öngörüsü kapsamında aylık ortalama 11 milyar dolar civarındaki tahmini ithalat tutarını 5.2 ay karşılayabilecek durumda bulunuyor.
Ancak IMF, MB rezervinin, 3 aylık ithalat tutarı ile kısa vadeli dış borç toplamına eşit olması gerektiğini de düşünüyor. IMFnin istediği rezerv tutarı 76-77 milyar dolara karşılık geliyor.
10 milyar dolar yük getirir
Merkez Bankasının, IMFnin rezervler konusundaki yaklaşımına, yürütülen ekonomik programın ruhuna aykırı olması nedeniyle tepki gösterdiği öğrenildi. MBnin piyasaya YTL vererek döviz çektiğine dikkat çeken kaynaklar, Piyasaya verilen YTLnin tamamının piyasada bırakılması durumunda bu enflasyonun tırmanması demek. Oysa, IMF ile birlikte yürütülen ekonomik programın hedefi enflasyon. Bu likidite piyasadan yüksek faizle toplanıyor. Yani piyasadan tamamı toplanırsa enflasyon hedefi zarar görmek ancak bu kez de göze alınan yüksek faiz ödeyerek, bu rezervi taşımanın ekonomiye maliyeti 10 milyar dolara yakın bir tutar olur diye konuştu.