08.08.2011 - 01:00 | Son Güncelleme: 08.08.2011 - 01:00
The Globalist Seyr-i Âlem
Çinin elde ettiği her ekonomik başarı, diğer bir çok ülkenin Asyalı devin ekonomik yükselişine olan öfkesini artırıyor. Hindistanın küresel ekonomiden aldığı pay da artışta. Acaba 1820 yılında Çin ve Hindistanın küresel Gayri Safi Hasıladan (GSH) aldıkları pay ne oranda idi?
1. Küresel Test
Çin ve Hindistan: Geleceğe dönüş?
Çinin elde ettiği her ekonomik başarı, diğer bir çok ülkenin Asyalı devin ekonomik yükselişine olan öfkesini artırıyor. Hindistanın küresel ekonomiden aldığı pay da artışta. Acaba 1820 yılında Çin ve Hindistanın küresel Gayri Safi Hasıladan (GSH) aldıkları pay ne oranda idi?
A. Yüzde 10 civarı B. Yüzde 20 C. Yüzde 30 D. Yüzde 50
A. YÜZDE 10 CİVARI. YANLIŞ. 2011 itibarıyla Çin, dünya ekonomisinin yaklaşık yüzde 9.5ini teşkil ediyor (cari fiyatlara göre), Hindistan ise sadece yüzde 2.5ini. Dünya nüfusunun yüzde 38ini barındıran bu iki ülke, toplamda küresel GSHnın yüzde 12sini ya da 8de birini üretiyor. Küresel GSHdan aldıkları payın küçük olması, büyük ölçüde 19. ve 20. yüzyıllardaki kolonizasyon, devrimler ve kendilerinin seçtiği çok uzun süreli planlanmış ekonomiye bağımlılık dahil olmak üzere, politik ve sosyal gelişmelerin sonucu. Bunların neticesinde 1870le 1970 yılları arasındaki 100 yılda Çin ve Hindistanın ekonomileri beraberce sadece 3.4 kat büyüyebildi. Kıyaslarsak, aynı dönemde Batı Avrupa ekonomisi 10 kat, ABD ekonomisi 31 kat, Japon ekonomisi 40 kat büyüdü.
B. YÜZDE 20. YANLIŞ. Satın alma gücüne göre ayarlandığında, Çin ve Hindistanın dünya GSHsından payı birlikte yüzde 20yi buluyor, yani dünya ekonomisinin beşte biri kadar. Bu rakam ise dünya nüfusundaki paylarının yarısı kadar. Ancak her iki ülke de dünya nüfusundaki paylarını ekonomilerine yansıtmak için hızla büyüyor. Çin yüzyılın başından beri yıllık ortalama yüzde 10.3lük büyüme oranını yakalamış durumda, Hindistan da çok geride değil, yıllık ortalama yüzde 7.3 büyüdü.
C. YÜZDE 30. YANLIŞ. 1870 yılı kadar yakın bir tarihte Çin ve Hindistan dünyanın en büyük ve en önemli ekonomileriydi. O zamanlar iki ülke ekonomisinin toplamı, 1.1 trilyon dolar olan küresel GSHnın yüzde 29.2sine tekabül ediyordu. Aynı dönemde Çin ve Hindistan dünya nüfusunun yüzde 48ini barındırıyordu.
D. YÜZDE 50. DOĞRU. OECDnin tarihî verilere göre yaptığı hesaplamalara göre; 1820 yılında, yani yaklaşık 2 yüzyıl önce Çin ve Hindistan beraberce dünya ekonomisinin yüzde 50sini teşkil ediyordu. O zamanlar ABDnin dünya ekonomisindeki payı ise sadece yüzde 1.8 idi. Çin ve Hindistanın günümüzdeki yükselişi, Kuzey Atlantik ekonomik hakimiyetinin, Asyanın ekonomik hükümranlığına kısa süreli ara vermesine sebep olan geçici bir durum olduğunu düşündürüyor. Ve küresel bazda insanlık tarihi boyunca, sanayi devrimine kadar geçerli olan bir kuralı ortaya koyuyor: Küresel GSHdan alınan pay nüfusla doğrudan ilişkilidir, gelişmişlikle çok ilgisi yoktur.
2. İlginç Rakamlar
1- Demokrasi Yunanca halkın iktidarı demek. (The Economist)
2- Sydneydeki ortalama ev fiyatları yıllık ortalama maaşın 10 katına çıktı, bu da şehri Hong Kongdan sonra dünyanın en pahalı ikinci şehri yapıyor. (Demographia)
3- Internet trafiğinin yüzde 20den daha azı ülke sınırlarının dışına çıkıyor. (Ghemawat: World 3.0)
4- Dünya nüfusunun Ekim 2011in sonunda 7 milyarı geçmesi bekleniyor. 10 milyarı ise 2085 yılında geçeceği tahmin ediliyor. (Birleşmiş Milletler)
5- Hindistanın mevcut nüfusu; ABD, Endonezya, Brezilya, Pakistan, Bangladeş ve Japonyanın toplam nüfusuna eşit. (Washington Post)
6- Doğu Afrikada korsanların gezdiği suların büyüklüğü yaklaşık Avrupa kıtası kadar. (Wall Street Journal)
7- Korsanlığın uluslararası gemi nakliyecilerine yıllık maliyeti ödenen fidyelerle beraber 3.5 milyar dolarla 8 milyar dolar arasında. (Wall Street Journal)
8- Sütlü içecekler Çinde çok popüler. En popüler olanlar fıstık ve ceviz aromalılar. (Nestle)
9- İskenderiye Kütüphanesinde 500 bin eser olduğu söyleniyor. Bu kitapların tamamındaki veri, 1 exabyteın milyarda biri kadar. (Global Works Foundation)
10- Bu veri miktarı yüksek kaliteli bir filmin ya da TV programının 10 saniyelik yayınında iletilen miktara eşit. (Global Works Foundation)
3. Dudak Okuma
Francis Fukuyama ile Amerika kıtası üzerine
Siyasi Düzenin Kökenleri isimli kitabın yazarı olan Francis Fukuyama, dünyanın önde gelen siyaset bilimcilerinden biri. Fukuyamanın Latin Amerika ve ABDyi bekleyen toplumsal zorluklarla ilgili görüşlerini sunuyoruz.
1- Latin Amerikanın karşı karşıya olduğu en büyük problem nedir?
Latin Amerika dünyada gelir adaletsizliğinin en çok olduğu bölge, buradaki sınıf ayırımı genelde ırkçı ve etnik temele dayanıyor.
2- Bölgede popülist liderlerin yükselişi neyi simgeliyor?
Venezuelada Hugo Chavez ve Bolivyada Evo Morales gibi popülist liderlerin yükselişi, istikrarsızlıktan ziyade eşitsizliğin ve sözde vatandaşların hissettikleri dışlanma hissinin bir göstergesi.
3- Yerleşmiş yoksulluk bölgedeki ülkelerde nasıl bir hasara sebep oluyor?
Kalıcı yoksulluk genelde başka türlü sosyal işlev bozukluklarına yol açıyor, mesela çeteler, uyuşturucu trafiği ve sıradan insanların hissettiği genel bir güvensizlik duygusu.
4- Bu problemler en çok nerelerde var?
Kolombiya, Meksika ve El Salvadorda organize suç örgütleri devletin kendisini ve temel kurumlarını tehdit ediyor. Bu problemlerle etkili bir şekilde başa çıkılamazsa demokrasinin meşruiyeti zarar görecek.
5- ABDyi bekleyen en ciddi zorluklar neler?
Bir önceki Amerikan nesli kendisine para harcadı, ama bunun vergisini vermedi. Bu durum çok kolay alınabilen krediler ve gerek şahısların, gerekse hükümetin yaptığı aşırı harcamalar sebebiyle oluştu.
6- ABD bir çok Amerikalının düşündüğü gibi değişken bir toplum mu?
Nesiller arası sosyal değişkenlik oranı bir çok Amerikalının düşündüğünün aksine çok düşük, geleneksel olarak daha katı ve geleneklerine bağlı olarak bilinen bir çok gelişmiş ülkeden daha az.
7- Niye ABDde eşitlik giderek azalıyor?
Zaman içinde elitler pozisyonlarını siyasi sistemle oynayarak koruyabildiler, vergi kaçırmak için paralarını offshore hesaplara aktardılar ve bu tarz avantajlardan çocuklarının da faydalanmasını sağlayabilmek için onların elit kuruluşlara erişimini sağladılar.
8- Acı da olsa, bunu aşikar yapan nedir?
Bu durum 2008-2009 finans krizi sırasında açıkça ortaya çıktı, finans sektörü ile ekonomiye gerçekten katkıda bulunanların tazminatları arasında çok az ilişki olduğu görüldü.
9- ABD finans sektörü hâlâ çok mu güçlü?
Sektör geçtiğimiz 10 yılda düzenlemelerden ve denetimlerden kaçmak için politik güç kullandı ve kriz sonrasında da yönetmelikleri savuşturmaya devam etti.
10- Son olarak, ABDde işlerin tekrar yoluna girmesi için ne gerekli?
Asıl tehlike, ABDdeki bu durumun, bir güç çıkıp bu mevcut işlevsiz kurumsal yapıyı kapatmadıkça, her geçen gün daha kötüye gitmeye devam edeceğidir.
Editörün Notu: Buradaki iktibasların tamamı Francis Fukuyamanın Nisan 2011de yayınlanan Siyasi Düzenin Kökenleri isimli kitabından yapılmıştır.
© 2011 www.theglobalist.com