YENİ ÇIKANLAR – Anadolu’nun gizli kalmış hikayelerini anlatan Kardeş Türküler çeyrek asrı doldurmuş. Albümün başına koydukları Birhan Keskin’in güzel şiirine yaptıkları ekleme gibi: Elbet bir gün şarkılarımızı hep bir ağızdan söyleyeceğimiz güzel günlere çıkarır bizi o yollar…
Balkan Talu email@example.com
Hanımlar beyler, selamlar. Tek sesliliğe hiç de ihtiyacımız olmayan şu günlerde Kardeş Türküler dinliyorum anacığım. Hem de altı yıllık bir aradan sonra Yol albümünü çıkarmışken…
Kardeş Türküler hayatımıza gireli çeyrek asır olmuş, bu bile yeterince heyecan verici. Yeni albümlerini yapmak için de altı sene beklediler. Son albümleri Yol sevdiğinin yolunu beleyenlerle göçmek zorunda kalanların türküleri demek yanlış olmaz herhalde. Kardeş Türküler her zaman yenilikçi, yeni misafirlere açık bir grup oldu. En çok konuklu yeni misafirli albümleri Bahar’dı herhalde Neşet Ertaş’tan Erkan Oğur’a ve Aynur Doğan’a kadar renkli bir konuk listesi vardı albümün. Bundan bir önceki albümlerinde de baş köşedeki misafir Arto Tunçboyacıyan’dı Diğer güzel tını katan konuk ise Ara Dinkjian benim de favori parçalarımdan biri olan Zamanın Bahçesinde ile dahil olmuştu Kardeş Türküler evrenine.
Konukları dışında başka ne yenilikler kattı hayatımıza Kardeş Türküler? Hadi gene Selda Bağcanlar, Şiwan Perverler sağolsun Kürtçe’yi kısmen biliyorduk. Ama Anadolu’nun Ermenice, Arapça, Lazca ve Gürcü dilini bilmiyorduk. İlk albümleri Kardeş Türküler’i dinlediğimiz zaman bir şaşaladık. Anadolu’da bu kadar boğulmuş, silinmiş dil, ses var mıydı?
Vardı tabi. Bu yüzden daha ilk albümde Ermenice bir Sarı Gyalin ve Zepür Gı Tarnam’ı bir Gürcü türküsü olan Satrpialo’yu duyunca bir şaşaladık. Ya da ikinci albümde Kara Üzüm Habbesi’nin bir Kürt türküsü olduğunu fark ettiğimizde de… Daha sonra Çocuk (H)aklı albümünde bir Çeçen türküsü (Daymohk) bile dinledik.
Hep bol katmanlı , bol sürprizli oldu Kardeş Türküler. Tavsiye edebileceğim favorim işleri arasında Doğu, Bahar ve Çocuk (H)aklı’yı sayabilirim ilk ağızda. Doğu’daki Ermeni halayı Haynırına, Kara Üzüm Habbesi; Bahar’da Aynur Doğan’la söyledikleri Ez Kevokim, Neşet Ertaş’ı konuk ettikleri Yanıyorum, bir roman türküsü olan Anako; Çocuk (H)aklı’da da hayata bir sıfır mağlup başlamaya mahkum çocukların anlatıldığı 1-0, Daymokh ve Zamanın Bahçesinde aklıma geldikçe dinlediklerim arasındadır ey dinleyenler…
SEVDİKLERİNİ BEKLEYEN KADINLAR
Bu albümde de muhtelif yenilikler ve sürprizler var tabii. Dakika bir, gol; daha önce yapmadıkları bir şey yapıp Anadolu Pop, Anadolu Rock topuna girmişler ve Cem Karaca’yı eklemişler repertuara. İyi olmuş, Beyaz Atlı’yı güzel yorumlamışlar. Ben mesela 33 Kurşun’u beklerdim, Kardeş Türküler’e de uyardı. Olsun, geç değil. Diğer bir güzel sürpriz de gruptan ilk defa Karadeniz Rumcası bir türkü dinleyecek olmamız Aitens Eparapetanen (Kartal Uçuyordu) türküsünün mitolojik hikayesi biraz korkunç: Bir kartalın pençesindeki bir delikanlının kemiklerini anlatıyor. Annesi veya sevgilisi çaresizce soruyor: Kalanı nerede? Kartal cevap veriyor: Karşıdaki ormanlarda köknarların arasında. Siyah kuşlar yer onu…
Gene ilk defa dinlediğimiz Boşnakça türkü Mito Bekrijo ise meyhane köşelerinde heba olan sevgilisini bekleyen bir kadının hikayesini anlatıyor.
Çerkesçe türkü Kayseri Ğogum (Kayseri Yolunda) yakınlarını askere uğurlayan Çerkes kadınlarının duyguları anlatılıyor. Hep sevdiklerini, bekleyen, değer verdikleri yitip gitmiş Anadolu kadınlarının çilesine kulak kesiliyoruz burada.
Albümün tamamı bu kadar kasvetli değil, merak etmeyin. Bizim Evlerinin Önü Boyalı Direk adıyla bildiğimiz Ala Delu’una da var albümde Karanfil Deste Gider de..
Türkçe türküler arasında da iki tane iş ışıldıyor: Bir tanesi, Eşrefoğlu’ndan Al Haberi.
Eşrefoğlu al haberi Bahçe biziz, gül bizdedir
Biz de mevlanın kuluyuz
Yetmiş iki dil bizdedir
Şeklinde anlamlı sözlere sahip bu türkü rahatlıkla Kardeş Türküler’in çeyrek asırlık manifestosu olabilir.
Diğer bir türkü de daha öce Cengiz Özkan’ın konuk olduğu İncesaz’ın Elif albümünde dinlediğim Bilecik- Söğüt türküsü olan Bir İncecik Duman Tüter. Bu yorumda özellikle çello altyapıları şahane olmuş, onu da söyleyeyim.
DAHA YENİLİKÇİ NASIL OLURLAR?
Beni bilenler biliyor, albümlerde az buçuk özgünlük yenilik arayan bir ukalayım.
Peki nedir bu albümdeki özgünlük? İlk olarak Çocuk (H)aklı’dan beri devam eden bir üst başlık konsepti var. Çocuk (H)aklı’da adı üstünde çocuklara çektirdiklerimiz, yaşattıklarımız vardı.Yol’da da yol gözleyen sevgililer, analar, eşler var. Bu arada Çeçenceden sonra repertuarlarına ekledikleri Boşnakça ve Karadeniz Rumcası var. Peki kendilerinin de biraz itiraf ettikleri gibi bir miktar sadık ve muhafazakar dinleyici de gözetilmiş mi? Aslında Evet. Halale (Dağ Lalesi) Sebahul Xeyr (Hayırlı Sabahlar) ve Gule gibi türkülerde bunu hemen duyumsayabiliyorsunuz ama özellikle Eşrefoğlu Al Haberi, Bir İncecik Duman Tüter, Bratsch’dan derledikleri Ermeni türküsü Hanane’yi ve Aitens Eparapetanen’i dinlerken albümün esas keyfine de varabiliyorsunuz? Peki Kardeş Türküler daha yenilikçi olmak için ne mi yapabilir?
Küçük bir ipucu: Vedat Yıldırım özellikle Bajar’dan açtığı damarı Kardeş Türküler’de de kullanabilir.
ÇEYREK ASIRLIK MANİFESTO
Kardeş Türküler’i anarken neden Ahmed Arif’i andım? Sırf 33 Kurşun’dan dolayı ve o Cem Karaca bestesini onlara çok yakıştırdığım için değil, Fikret Kızılok’un da zamanında çok iyi yorumladığı Anadolu’yum şiirini hatırladığım için:
Beşikler vermişim Nuh’a
Salıncaklar, hamaklar
Çektiğim çileler
Anadolu’yum tanır mısın?
Eşrefoğlu’ndan aldık haberi, ukalalık edip manifestoya giriştik. Geldik, dolaştık Ahmed Arif’e döndük gene, hayırlısı. Gerçi Kardeş Türküler manifestosunu Birhan Keskin’in şahane Yol şiiri üzerine kurmuş:
Taş yarılıyor bir çiçek için yol veriyor
Kısacık konuşuyor çiçek: ‘Dünya’ diyor
Neyse efendim velhasıl kelam Kardeş Türküler bize dünyayı anlatmaya başlayalı, az buz değil, çeyrek asır olmuş. Yaşlanıyoruz sanki yahu. Olsun, Anadolu’nun hakikaten ne olduğunu merak edenlere Kardeş Türküler iyidir, Kardeş Türküler candır.