‘’Bir millettin yaşlı vatandaşlarına ve emeklilere karşı tutumu, o millettin yaşama kudretinin en önemli göstergesidir’’ diyerek emeklilere verdiği önemi vurgulayan Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk, 30 Haziran 1927’de emekliye ayrıldı.
Ülkemizde bu tarihe koşut her yıl 30 Haziran, ‘’Emekliler Günü’’ olarak kutlanıyor.
‘’Emekliler Haftası ‘’ çerçevesinde de 26 Haziran-4 Temmuz tarihlerinde, emeklinin sorunlarına, taleplerine dikkat çekmek amacıyla çeşitli etkinler gerçekleştiriliyor.
Emekliler günümüzde Ulu Önder’in işaret ettiği gibi değil, unutulmuşluğun, görmezden gelinmenin, düşük aylıkla yaşamanın ezikliğini yaşıyor. Emeklilik uğrunda emek dökülen kutsal bir hak olmasına karşın, 11 milyon emekli bu yıl da 30 Haziran’ı önceki yıllarda olduğu gibi, insanca yaşam koşullarına sahip olamadığından buruk kutluyor.
Çok ağır koşullarda çalışarak emekliliğe hak kazanan yurttaşlarımız, yaşamının geri kalan bölümünde rahat şekilde yaşayabilmekten ne yazık ki çok uzak.
Emekli, yaşamını sürdürmek için adeta mucizeler yaratıyor. Türk-İş’in rakamlarına göre, dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 1338, yoksulluk sınırı ise 4 bin 357 lira.
Ortalama aylıkları 1500 lira bile olmayan işçi, Bağ-Kur emeklileri açlık ve yoksulluk sınırı rakamları karşısında yaşamak için mucize göstermesin de ne yapsın?
Ocak ayında emekli aylıklarına yapılan yüzde 2.32 oranındaki zam, sadece üç ay yetebildi. İlk beş ayda gerçekleşen yüzde 5.38’lik enflasyon karşısında emekli cepten yemeye başladı.
Gazi Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Fatma Arpacı’nın yaptığı araştırmaya göre, emeklinin yüzde 85’i aldığı düşük aylıktan yakınıyor.
Araştırmaya göre, emeklilerin yarıdan fazlası sağlık hizmetinden yararlanamazken, sağlık kuruluşlarında da yeterli ilgiyi görmüyor.
Parasızlık, yalnızlık ve güvensizlik endişesi taşıyan emeklilerin yüzde 11’i yalnız yaşıyor.
Çoğunluğunun temel gıda maddesi ekmek, makarna, pilav, sebze, meyve olurken, çok azının evine kırmızı et giriyor.
Görüldüğü gibi, Türkiye’de emekli olarak yaşamını sürdürmek zor, hem de çok zor.
Emeklinin başta düşük aylıkların iyileştirilmesi olmak üzere, yıllardır dile getirdiği talepleri gündeme alınmıyor, karşılanmıyor.
Emeklilerin temel talepleri şunlar:
-Memur emeklilerine göre daha düşük olan işçi ve Bağ-Kur emekli aylıklarında radikal iyileştirilme yapılması, aylıklar arasındaki ayrımı ortadan kaldıracak intibak düzenlemesinin mutlak gerçekleştirilmesi.
-Aylıklara refah payı yansıtılması.
-Memur ve diğer çalışanlara bankalar tarafından ödenen promosyondan yararlanmak.
-Aylıklara enflasyon oranında değil seyyanen zam yapılması, 2000 yılı öncesinde olduğu gibi katsayı sistemine dönülmesi.
-Çalışan emeklilerin aylıklarından kesilen Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) uygulanmasından vazgeçilmesi.
-Muayene,,tedavi ve ilaçlardan alınan katkı payına son verilmesi.
-Yılda en az iki maaş tutarında ikramiye ödenmesi.
- Prim ödeme gün sayısı ve hizmet süresini doldurup bekleyen milyonlarca kişiye emeklilik hakkının beklemeksizin verilmesi.
-Emekli Sandığı’na bağlı olarak çalışırken, bu görevinden ayrılıp SSK’lı veya Bağ-Kur’lu çalışıp emekli olanlara Emekli Sandığı’nda geçen hizmet sürelerine ilişkin ikramiyeleri, Anayasa Mahkemesi’nin kararına karşın ödenmedi.
Konuya ilişkin çıkarılan yasa ile bu kişilere çok komik sayılabilecek tazminat verildi. Emekli gerçek tazminatının ödenmesini istiyor.
Görüldüğü gibi emekli dert küpü, beklentilerinin yerine getirilmesini istiyor. Bunda da hiç haksız değil.
Emeklinin bekleyecek gücü kalmadı.
Ulu Önder’in de işaret ettiği gibi bir ulusun yaşama kudretinin en önemli göstergesi, emekliye toplumun ve siyasi iktidarın bakış açısı ve verdiği önemdir.