Bide” nedir, ne işe yarar?
Bideyi hiç görmemiş, ismini duymamış olabilirsiniz. Muhtemelen görmüşsünüzdür ama isminin “bide” olduğunu bilmiyorsunuzdur. Genellikle otellerde, banyoda tuvaletin yanında, biraz ona biraz da lavaboya benzer bir şey daha durur. İşte bide budur ve asli görevi tuvalet sonrası temizliktir. Bideyi bilmeyen biri, ilk defa gördüğünde kendini kullanma konusunda aptal hissedebilir, hatta kullanmaktan korkabilir.
Bide kelimesinin aslı Fransızca “bidet” olup Midilli cinsi minik atlar için kullanılır. İkisi arasındaki ilişki bideye, Midilli’ye biner gibi oturulmasından geliyor olsa gerek. Bide ile ilgili en eski yazılı belge 1710 tarihlidir. Fransa’da ortaya çıkışı, insanların pek sık yıkanmadıkları zamanlara, 1750’li yıllara rastlar. Çıkış amacı tüm bedenin yıkandığı seyrek banyo zamanlarının aralarında vücuttaki özel alanlan temizlemekti. İlk modelde bir küçük su tankı üzerindeki el pompası ile yukarıya doğru su püskürtüyordu.
Seramikten ve bakırdan yapılan tahta ayaklı ilk bideler 1900’lere kadar lazımlıkla birlikte yatak odasında yer aldılar. Evlere modern su tesisatlarının kurulmaya başlanmasıyla bide banyoya taşındı, tuvaletin yanına yerleşti. Bu arada popülaritesi de arttı, arkalıklı, fıskiyeli modelleri ortaya çıktı.
Bide kullanımı günümüzde en çok Japonya, Güney Kore, Güney Avrupa ve Latin Amerika ülkelerinde yaygın. Bidenin ortaya çıktığı yer olmasına rağmen Fransız evlerinin çoğunda bulunmaz. Dünyanın en büyük bide üreticileri ABD’dedir ama Amerikalıların çoğu bideyi bilmez, onlar ürettiklerinin hemen hepsini başka ülkelere ihraç ederler.
Bide kullanmaya alışkın olmayanlar, onu klozetle, pisuarla hatta sebille karıştırır. Bebeklerini, ayaklarını, bulaşıklarını, çamaşırlarını yıkayanlar hatta içine tuvaletlerini bile yapan vardır. Bideye normal olarak bacaklar ata biner gibi açılmış, yüz musluklara dönük şekilde, yani klozette oturuşun tam aksi yönünde oturulur. Böylece suyu açmak, sıcaklığını, basıncını, istenilen noktaya denk gelmesini ayarlamak kolay olur. Bide duvara monte edilmişse veya pantolon çıkartmak istenmiyorsa arka taraf duvara verilerek de oturulabilir.
Bide insanlara ellerini kirletmeden, tuvalet kâğıdı ile derisini tahriş etmeden temizlenmeyi sağlar. Bide kadınların adet dönemleri için de faydalıdır. Ameliyat sonrası iyileşme sürecindeki hastalar, yüksek tansiyon ve obeziteden dolayı temizlik zorluğu çekenler, yatalak hastalar, yaşlılar, fiziksel engelliler yani hareket kabiliyetleri kısıtlı olanlar için bide daha rahat bir kullanım sağlar. Hemoroidi olanlara, bu bölgelerinde enfeksiyon bulunanlara tavsiye edilir.
Yeni bidelerde kapak üzerindeki sensör kullanıcıyı algılayıp havalandırmayı otomatik devreye sokuyor. Farklı şekillerde püskürtmelerle masaj etkisi yaratarak hidroterapi sağlanıyor. Yıkama sonrası otomatik olarak devreye giren sıcak hava akımı ile kâğıt kullanmadan kuruluk sağlanıyor. Oturağın sıcaklığı ayarlanabiliyor, bir filtre ile kullanılan su sterilize ediliyor.
Bideyi en çok kullanan ülkeler arasında Türkiye’nin de adı geçer. Bunun nedeni Türklerin bideyi gerçekten kullanıyor olmaları değil, el değmeden su ile temizliği, klozete taktıkları ufacık bir boru ile yıllar önce pratik bir şekilde sağlamış olmalarıdır.