Halloween Nedir?
Köklerinde Pagan ve Hristiyanlık ögeleri bulunduran bir bayram olan Halloween, diğer adıyla Cadılar Bayramı, dünyanın birçok ülkesinde 31 Ekim’de kutlanır.
Günümüzde birçok ülkenin her yıl çeşitli eğlenceler ve etkinlikler ile kutladığı Halloween bayramının kökleri, 2000 yıl önce Büyük Britanya, İrlanda ve Kuzey Fransa’da yaşayan Pagan halkı Keltler’in Samhain Festivali’ne dayanmaktadır. İnanışa göre ekim sonlarında ölülerin dünyayı ziyaret ettiklerine inanılır, ölüler adına kış başlangıcı ve hasat sonu kutlanırdı. Kutlamalarda insanlar etrafta gezindiğine inandığı ruhlara tanınmamak için çeşitli kostümler ve maskeler takardı. Zamanla Samhain Festivali, cadılar, periler, iblisler ile özdeşleşmeye başlamıştır.
1.yüzyıl sonrasında Romalılar’ın Kelt topraklarını işgallerini takiben Samhain Festivali, Romalılar’ın Ölüler Bayramı olan Pomono ve hasat bayramı Feralia ile birleşmiştir. 7. Yüzyılda Hristiyanların 1 Kasım’ı Azizler Günü ilan etmesiyle birlikte, arifesi yani 31 Ekim de kutsal kabul edilmiştir. Holly evening (Kutsal akşam), zamanla Halloween’e dönüşmüştür.
Kutlandığı ülkeler içinde Halloween, en çok Meksika’da önem taşımaktadır. 31 Ekim’den başlayarak 3 gün boyunca kutlanan bayram, Meksika’da Ölüler Bayramı olarak bilinir ve en önemli bayramlardan biridir. Bayramın ilk günü melek oldukları kabul edilen bebek ve çocuk ölülerin ruhları evleri ziyaret ederler. 2. günü yetişkin ölülerin evleri ziyaret ettiği düşünülür ve onlar için zengin sofralar hazırlanır. 3. günde ise bu ruhların evleri yavaş yavaş terkedip ait oldukları yerlere gittiği kabul edilir.
Tarih içinde dönem dönem kutlanıp dönem dönem bu dini kabul edilen bayramdan uzaklaşılsa da sonuç olarak günümüzde yaygın olarak kutlanmaktadır.
Halloween’e Özgü Gelenekler
Balkabağı: Balkabağı Cadılar Bayramı’nın önemli sembollerinden biridir. Bayramdan önce çeşitli büyüklükte kabaklar oyularak, şekillendirilerek evlerin önlerinde sergilenir. Ayrıca bayramda balkabağı turtası, ekmeği ve tatlısı hazırlanarak ikram edilir.
Kostümler: Geleneğe göre etrafta gezinen ruhlara tanınmamak amaçlı genelde çocuklar çeşitli kostumler giyerek suratlarını boyarlar. Sonrasında kostümlerini göstermek amaçlı çevre evleri ziyaret ederler.
Yiyecekler: Balkabağının yanında bayramda tüketilen en yaygın yiyeceklerden biri de elma şekeridir. Ev yapımı elma şekerleri çocuklara ikram edilir. Yine ev yapımı çikolatalar, şekerlemeler de sıklıkla tüketilir. Bayramın ilk kutlandığı dönemlerde de kapıya gelen yoksullara ölüler için yaptığı dualar karşılığında Ruh Keki verildiği bilinmektedir. Ruh keki bir ölüyü temsil etmekte ve yiyenin o ruhu serbest bıraktığına inanılmaktadır.
Oyunlar: Birçok Amerikan filmine de konu olan bir oyun geleneği ‘Şaka mı, şeker mi?’ oyunudur. Kapı kapı gezenler ev sahibine bu soruyu yöneltirler, ‘Şaka’ cevabını verenler türlü muziplikler yapılır. ‘Şeker’ cevabıyla birlikte ise gelene türlü şekerlemeler ikram edilir. Aynı isimle kurulmuş bir de UNICEF yardım programı vardır. Amerika’da yerel başlayan program daha sonrasında büyüyüp yoksul çocuklar için milyonlar toplayan bir etkinliğe dönüşmüştür.