Tartışılan videonun çevirisi
Rus devlet televizyonu Rossiya kanalının Kremlin özel muhabiri Pavel Zarubin, "Moskova- Kremlin- Putin" adlı programında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki 5 Mart tarihinde Kremlin Sarayı'nda yapılan zirvenin perde arkasındaki detayları aktardı.
Yaklaşık 14 dakika süren videodaki görüntüler ve konuşmalar şöyle:
Görüntüde görüşmelerin yaklaşık 6 saat sürmesi üzerine Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu'nun yorulduğu ve "Canım benim, 6 saat oldu!" dediği ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un da muhabir Zarubin'e değerlendirme yapmayı bile istemediği yer alıyor.
Zarubin, "Erdoğan, Kremlin'de Putin'e yine ‘Dostum’ diye seslendi, adlandırdı, fakat Türk yetkilileri ziyaretten önce fazla tutamamıştı" diyor. (Ziyaret öncesi Türkiye’den yapılan sert açıklamaları kastediyor)
Görüntülere göre Erdoğan başta olmak üzere Türk heyeti, Kremlin'de görüşmelerin yapıldığı salonun girişine yürüyor. Muhabir Zarubin alaycı bir tonda, "Bu odada büyük Rus komutan Aleksandr Suvorov'un resmi var ki, Erdoğan'ın buradan geçmesi kaçınılmaz. Kimse buradaki detay ve tesadüflere dikkatlerini çekmedi. Bu duvar ve salondaki resimler uzun zamandır burada asılı... Ankara'daki bazı memurlar, Türk-Rus savaşlarını da hatırlatmıştı" diyor.
Suvorov'un resminin asılı olduğu söz konusu odada Türk heyetin yaklaşık 2 dakika bekletildiği görülüyor. Türk heyeti, Putin'in gelmesini bekliyor.
Muhabir bu 2 dakikada neler yaşandığını şöyle anlatıyor:
"Bu salonda herhangi bir yabancı heyet fazla bekletilmiyordu. Heyet Putin'in görüşmeye hazır olduğunu gösteren sinyali bekliyordu. Türk heyeti için bu zaman dilimi beklenmedik şekilde uzatılmıştı... Erdoğan bu sırada susuyor, bir noktaya bakarak, tekrar gözlerini başka yere çeviriyor. Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, saatine bakıyor ve daha sonra etrafına, salona bakıyor. Savunma Bakanı da kravatını düzeltiyor. Ve Erdoğan bir adım ileri atıyor, diğerleri de çaktırmadan aynı şeyi yapıyor. Erdoğan'ın yardımcıları, paltosunu düzeltiyor…"
Rus muhabir Türk heyetin Kremlin’e içi dosyalarla dolu bir çantayla geldiğini de anlatıyor.
Görüntüde, Erdoğan'ın yorulduğu ve kapının yanındaki küçük kanepeye oturduğu görülüyor. 2 dakika sonra gelen sinyalin ardından Erdoğan ve heyet içeri giriyor.
Zarubin, "Odaya Rusya'nın Ankara Büyükelçisi Aleksey Yerhov da giriyor ki, ona son zamanlarda tehditler yağdırılmıştı. Genelde protokol görüşmesinin başında güzel sözler söylenir, ikili ticari ilişkilerden bahsedilir. Bu sefer direkt konuya geçildi" diyor.
Görüşmenin başında Putin hemen Suriye'deki durumu gündeme getiriyor.
Muhabir, Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'na mikrofonu uzatarak, "Sizce anlaşma olacak mı" diye soruyor, Çavuşoğlu, "Anlaşmamız lazım, görüşmelerden sonra belli olacak" yanıtını veriyor.
Zarubin, Türk heyetin arkasındaki heykelin Rus Çaricesi 2. Katerina’ya ait olduğunu ve Osmanlı'dan Kırım'ı aldığını hatırlatıyor.
Rus muhabir ayrıca, liderlerin oturduğu masanın üstündeki saatin Bulgaristan'da Rus-Türk savaşındaki Rusya'nın zaferi anısına yapıldığını söylüyor ve saat ve heykelin 20 yıldır bu odada olduğunu, ilişkilerin ise son haftada bozulduğunu vurguluyor.
Zarubin, mikrofonu Türkiye Savunma Bakanı'na uzatıyor, Bakan, "Günaydın, günaydın, çok çalışıyoruz" diyerek yanıt vermek istemiyor.
Zarubin, bir hafta önce Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov'un "Görüşmeler kolay olmayacak" sözlerini hatırlatarak, "Görüşmelerin fevkalade zor geçeceği gözlerinden belli oluyor” yorumu yapıyor.
Peskov, muhabirin ısrarlı soruları üzerine, "Görüşmeler yoğun şekilde yapılıyor" diyor.
Rus muhabir, Türk heyetin konuşmaların kimse anlamaması için ellerini ağızlarına götürdüğüne dikkat çekiyor.
Görüntülerde diğer odada zirveyi izleyen Türk gazetecilerin bunaldığını, birisinin tahtaya "Fenerbahçe" yazdığı ekranlara getiriliyor.
Çavuşoğlu'nun İngilizce, "Ben Cumhurbaşkanı'nın yanında duracağım" dediği duyuluyor.
Zarubin, anlaşma metninin Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov tarafından okunduğunu anlatırken, Türk heyetinde bir gerginlik olduğunu söylüyor. Zarubin'e göre bunun nedeni metninin Türkçeye henüz çevrilmemesi. Rus muhabir, "Erdoğan'ın danışmanlarına göre, ona yardım etmek gerekiyor. Fakat Türkiye Cumhurbaşkanı, heyetini elleriyle işaret ederek durduruyor" dedi.
Rus muhabir, anlaşmaya rağmen birçok sorunun kaldığını da vurguluyor.
Son olarak Putin, Erdoğan'ı kapıdan uğurlarken, "Bu ziyaret için teşekkür ederim. Gelmekle iyi yaptınız. Çok şey konuştuk. İyi yolculuklar. Dikkatli olun (merdivenlerden inerken) " diyor.
Fuad Safarov, Moskova