2001 yılında Türkiye’de Toyota’nın üretiminden çıkan, 2009 sonunda da distribütörlüğünü 85 milyon dolara ALJ Grup’a devreden Sabancı Holding, enerji alanında büyüme gerekçesiyle otomotiv sektöründeki son kalesi Temsa’yı geçen hafta İsviçre merkezli fon şirketi True Value Capital Partners’a sattı. Böylece Sabancı Holding’in 51 yılı aşan otomotiv macerası tamamen sona erdi.
İsviçreli Temsa’nın ‘elektrik’ fırsatı
Geçen hafta yapılan satış anlaşmasına göre 825 milyon TL (140 milyon dolar) değer üzerinden borç ve nakit düzenlemeleri yapıldıktan sonra İsviçreli fon Temsa için 375 milyon TL ödedi. Bu da yaklaşık 64 milyon dolara denk geliyor. Yapılan işlem yüzde 49 oranındaki Sabancı Holding hisselerinin (182 milyon 693 bin TL) yanı sıra, yüzde 51 oranındaki başta Sabancı Ailesi üyeleri olmak üzere, diğer bireysel yatırımcı hisselerini de kapsadı.
Aslında Temsa’nın satışı için Sabancı Holding 2009 yılında danışmanlık şirketi Credit Suisse’e yetki vermiş, o dönem piyasa değeri 500 milyon dolar ( o zaman ki kurla 765 milyon TL) olarak hesaplanan şirketin satışı için temaslarda bulunulmuştu.
21 yıl Sabancı Grubu’nda görev yapan, son 11 yılında ise Temsa CEO’luğunu üstlenen Mehmet Buldurgan, 2010 yılında Sabancı Holding’in kendinden habersiz Temsa’yı satışa çıkardığını öğrenmesi üzerine istifa etmişti. O dönem Temsa’nın satılacağına ilişkin Mehmet Buldurgan’ın açıklamalarını da içeren haber Hürriyet’te yayınladıktan sonra, Sabancı Holding’den biraz da zorunlu olarak yalanlama gelmişti.
9 yıl önce çıkan haberler sonrası Sabancı Holding nedendir bilinmez Temsa satışından vazgeçti. Kim bilir belki yüzde 100 Türk markasını kurtarabileceklerini, yeniden kârlı hale getirebileceklerini düşündüler. Aslında fena şeyler de yapmadılar. ABD’ye ihracat, elektrikli otobüs aklıma ilk gelenlerden. Ama beklenen performansa bir türlü ulaşılamadı.
FONUN AMACI SATMAK
Peki bundan sonra süreç nasıl işleyecek? Sonuç olarak İsviçreli yatırım fonu True Value Capital Partners, 3-4 yıl içinde Temsa’nın değerini artırmak için çalışacak. Bu tip fonların amacı, bir şirketi alıp, kârlı hale getirip 3-4 yıl sonra satmaktan oluşuyor. Yani Temsa’dan önümüzdeki dönemde ciddi bir atak bekleyebiliriz.
Bugün Türkiye’de üretilen her 3 otobüsten birinin imalatını üstlenen Temsa, 66 ülkeye 15 bin adetten fazla araç ihracatı gerçekleştiriyor. Temsa’nın bugün sadece Fransa’da 5 bin adet otobüsü yollarda yer alırken, Almanya, İngiltere, İtalya, Avusturya, İsveç, Litvanya ve Benelux ülkeleri şirketin Avrupa’da faaliyet gösterdiği önemli pazarlar arasında bulunuyor. ABD’de kurduğu şirketle bu pazara özel bir önem veren ve yüzde 10 pazar payına ulaşan Temsa, Adana’daki üretim tesislerinde 4 bini otobüs, midibüs ve 7 bin 500’ü hafif kamyon olmak üzere yılda 11 bin 500 araç üretim kapasitesine sahip.
Ayrıca Temsa’nın en büyük avantajı elektrikli araç geliştirmeye herkesten önce başlaması.
Evet Temsa artık yüzde 100 Türk malı bir otomotiv şirketi değil belki ama kim bilir, 4-5 yıl sonra İsviçreli fon şirketi sattığında yine bir Türk alabilir.
YOLA GÜÇLENEREK DEVAM EDECEĞİZ
SABANCI Holding ve İsviçre merkezli True Value Capital Partners arasında imzalanan hisse devir sözleşmesinin resmileşmesiyle beraber, Temsa artık yoluna yeni yatırımcısı liderliğinde devam edecek. True Value Capital Partners’ı temsilen Evren Ünver, satış işlemlerinin tamamlamasının ardından geçtiğimiz hafta Temsa’nın Adana’daki fabrikasını ziyaret etti. Ünver, yeni dönemin Temsa markası için yeni bir büyüme dönemini başlatacağını belirtirken,Temsa CEO’su Hasan Yıldırım ise “Yolumuza daha da güçlenerek ve büyüyerek devam edeceğiz. Temsa, elektrikli araçlar konusunda birden fazla model alternatifi sunan dünyanın sayılı otomotiv şirketleri arasında bulunuyor. Şirketimiz geleceğin ulaşımına akıllı, otonom ve elektrikli araçlarımızla katkı sunarken, ulaşım sektörünün geleceğini de şekillendirmeyi sürdüreceğiz” dedi.
MITSUBISHI NE OLACAK?
ÖZDEMİR Sabancı’nın vefatından sonra 2001 yılından itibaren otomotivden çekilmeye başlayan Sabancı Grubu, 2001 yılında Toyotasa’daki yüzde 25’lik hissesini 49 milyon dolara Japon Toyota’ya devrederek üretimden çekilmişti. 2009 yılında da perakende ve satış şirketindeki hisselerini Ortadoğulu ALJ Grub’a 85 milyon dolara satan grup, böylece Toyota ile 19 yıllık ortaklığını tamamen sona erdirmişti. 2009 sonunda Toyota ile ortaklığı sona eren Sabancı’nın elinde sadece yüzde 100 Türk markası Temsa kalmıştı. Sabancı Holding bünyesinde 1968 yılında önce Termo Mekanik Sanayi A.Ş. ismiyle kurulan, 1984’te Japon Mitsubishi’yle imzalanan distirübütörlük ve üretim lisansı anlaşmalarıyla otomotiv sektörüne adım atan Temsa, 2001 yılında krizle birlikte batmaktan kendi markasını yaratarak yeniden doğmuştu. 2001’de Mitsubishi lisansıyla yaptıkları otobüs satışları 300’den 20’ye düşünce ‘ya tamam ya devam demek’ durumunda kalan Sabancı Grubu, Temsa markasıyla yurtdışına otobüs ihracatını başlatarak krizi atlatmış, dünyaya satılan bir Türk markası yaratmıştı. 2008 sonunda patlak veren küresel krizle birlikte ticari araç satışlarında yaşanan düşüşle birlikte güç kaybeden Temsa, 2010 yılıyla birlikte Euro’da yaşanan büyük kayıpla birlikte sıkıntılı bir sürece girmişti. O dönem satışı planlanan ancak daha sonra bundan vazgeçilen Temsa, geçtiğimiz hafta satıldı. Şimdi gözler yine Sabancı bünyesindeki Temsa Motorlu Araçlar şirketine çevrildi. Japon Mitsubishi’nin Türkiye distribütörü olan şirketin de yakın zamanda büyük bir gruba devredileceği iddia ediliyor.