-
üstad kendisini şöyle tanımlamıştır: "mizacım asabi, teessürüm şedit, kalbim rakik, intikal ve infialim seri olduğundan, o şefkatli baba ve anne beni hüsn-i muamele ile büyütmeye ve kalbimi incitmemeye itina etmişlerdir"
-
-
"kendime dair" başlıklı otobiyografik notunu, gene "son asır türk şairleri"nde buluyoruz. ibnülemin mahmut kemal inal, "son asır türk şairleri", 3.b. [1.b., türk tarih encümeni külliyatı, sayı : 16, orhaniye matbaası, istanbul-1930], dergâh yayınları, istanbul-1988, s. 2201-2242.
belirttiğine göre, "sefine-i ebrar" yazarı hüseyin vassaf bey'in de hakkında yazdığı bir biyografisi vardır.
(bkz: kemalü'ş-şuarâ/#8205693)
---
//irfan âlemine âcizane hizmet etmek maksadiyle yıllarca oğraşarak -allahın inayetiyle- vücude getirdiğim şu naçiz eserde erbabı kemal kafilesine katılarak kendimden bahsetmek hatır ve hayalimden geçmemişdi.
hakkımda ibrazı iltifat eden eviddadan ekseri benim de tercemei halimle bir kaç manzumemin dercini musırrane taleb etdiler. kendimden sıkılarak bu sahifelerde şahsımdan ve eserlerimden bahsetmeğe ve bir kaç menzum sözümü derce mecbur oldum.
bazı insanlara istihkaklarından fazla kıymet verilir, haklarında hürmet ve mehabbet gösterilir. ben de o insanlardanım.
fakat bana kıymet verenler, hakikati halde kendi kıymetlerini isbat ediyorlar. çünki kıymeti olanlar, başkalarında da kıymet görürler. kıymeti olmıyanlar, başkalarında da kıymet göremezler.
kemali aczimle beraber -muhtelif eserlerde, gazete ve mecmualarda- benden pek çok bahsedilmiş olduğu içün burada sözü uzatmamak icab ederken lüzumundan fazla söylendim. hoş görün.//
---
(bkz: tercemei hal)
-
hakkinda uzun uzun yazmak isterim aslinda. sanki taniyormusum gibi bir hal icindeyim ona karsi. en zevkle okudugum tarihcidir belki de. nedense hep mustafa ali'ye benzetirim, mutsuzlugu ve yasadigi devre ait olmamasiyla. bu durumu en guzel gosteren hikayelerden birini eski istanbul vali ve belediye başkanlarından ord. prof. fahrettin kerim gökay bir hatiralarinda soyle anlatir:
“ valiliğim sırasında bir gün celal bayar, adnan menderes ve bazı bakanlar istanbul’a geldiler. efendi hazretlerini buraya getir de kendisiyle bir de yüz yüze görüşelim, diye haber gönderdiler. derhal mahmud kemal bey’e gittim ve durumu arzettim. sinirli ve öfkeli bir tavırla, “ben o heriflerin ayağına gitmem” dedi. israr ettim; yalvardım, yakardım. sonunda ikna ettim. bin naz ile ve söylene söylene florya deniz köşküne götürdüm. yenilip içildikten sonra sohbet faslı başladı. bir ara celal bayar, mahmut kemal bey’e hitaben şöyle dedi:
-efendi hazretleri! son sadrazamlar adındaki eserinizi okudum. hakikaten güzel yazmışsınız. lakin hep osmanlı döneminin sadrazamlarını, devlet adamlarını anlatıyorsunuz. bir eser daha kaleme alsanız, orada da cumhuriyet devri başvekillerini, cumhurbaşkanlarını tanıtsanız acaba nasıl olur?
ibnülemin mahmut kemal bey, karşısındakinin cumhurbaşkanı olduğunu düşünmeye bile gerek görmeden “kim o herifler?” diye sorar ve konuşmasına şöyle devam eder:
-ben son sadrazamları yazarken öyle rastgele hareket etmedim. hepsini yakından tanıdım. kimisinin hizmetinde bizzat bulundum, kimisiyle birlikte görev yaptım. merhum babam mehmet emin paşa sayesinde bir çoğunun aile mahremiyetine kadar sokuldum. meziyetlerine, kusurlarına, bir aile ocağı samimiyeti içinde şahit oldum. onlarla düştüm onlarla kalktım. halbuki yenileri tanımıyorum. zaten yazılacak yönlerinin bulunduğuna da inanmıyorum.
hem eskiden bir adam sadaret makamının çıkacağı zaman belli bir kademeden geçer, belli bir merhale kat ederdi. mesela önce vali olur, sonra nâzır (bakan) olur, derken sadrazamlığa kadar yükselirdi. şimdi öyle mi? ne idiğü belirsiz bir adam, beklemedik bir anda milletin başına geçiyor. sonra o nevzuhur (yeni çıkma) şahıs, âlimi, ulemayı ayağına çağırıyor.”
süleyman nazif bey onun için: “ne kendi kimseye benzer, ne kimse kendisine” demiş. bunu işiten yahya kemal de şu beyti söylemiştir:
“hezar gıbta o derr-i kadîm efendisine
ne kendi kimseye benzer, ne kimse kendisine”
-
biyografi ve bibliyografya alanında önemli bir isimdir. son asır türk şairleri, osmanlı devrinde son sadrazamlar, hoş sada, son hattatlar eserlerinden bazılarıdır. bunların içinde en önemlisi son asır türk şairleri'dir. hâlâ kaynak olarak kullanılır. ayrıca türk islam eserleri müzesi'nin de kurucudur.
hakkındaki bir rivayete göre gözleri hangi hasta üzerinde dalıp giderse, hasta birkaç gün içinde ölürmüş.
-
(bkz: menakıb ı hünerveran)
-
(bkz: son hattatlar)
-
tezim hakkında bana çok faydası dokunmuş bir kişidir. hatta o olmasaydı tezimi bile bulamayacaktım. kendisine gıyabında muhabbet beslemekteyim. hürmetlerimi sunarım.
-
son hattatlar kitabının yazarıdır. yaşadığı dönemde kendi evinde tertip ettiği toplantılara devrin önemli ilim ve sanat adamları devam edermiş. üstad bu toplantılarda misafirlerine şerbetler ikram eder, bu şerbetleri tek yudumda içme görgüsüzlüğünde bulunanları ise bir daha davet etmezmiş.
-
soğuktan çok çektiği için yazın bile şemsiye-paltoyla dolaşan, evinde asla pencere açılmasına izin vermeyen biriymiş.