Yolüstü köyünde 2002’de bulunan Geç Roma dönemine ait yapıda kazı çalışmaları, 10 yıl sonra gelen ödenekle başladı. Duvarları tamamen yıkılan kilisenin taban mozaikleri hala canlılığını koruyor.
İzmir’in Ödemiş ilçesine bağlı Yolüstü köyünde yaklaşık bin 500 yıl öncesine ait bir kilisenin taban mozaikleri ortaya çıkarıldı. Büyük bölümü tahrip olmuş olan kilise kalıntıları, ev inşa eden köylülerin toprak almak için açtığı çukurda bulundu. Duvarları tamamen tahrip olan kilisenin, zeminindeki rengarenk mozaiklerin hala canlılığını koruması dikkat çekti.
TAMAMEN AÇILDI
Ödemiş Müze Müdürlüğü kontrolünde yapılan kazı çalışmaları hakkında bilgi veren Müze Müdürü Sevda Çetin, 2002 yılında ev yapmak isteyen köylülerin yaptıkları kazı ile fark edilen kalıntıların, ödenek sıkıntısı nedeniyle ancak bugün ortaya çıkarılabildiğini söyledi. Kazı çalışmalarına ödeneğin gelmesinden sonra hemen başladıklarını aktaran Çetin, kilise kalıntıları ile ilgili çalışmaların bu yıl tamamlanmasını beklediklerini belirterek, “Kazı çalışmaları ile ilgili sonuçları Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’na sunacağız. Bundan sonraki çalışmalar kurulun bilgisi dahilinde gelişecek” dedi.
Arkeolog Prof. Dr. Veli Sevin de Osmanlı döneminde adı Bezdegüme olan bugünkü Yolüstü köyündeki kilisenin “Geç Roma” dönemine ait olduğunu belirterek kilise kalıntısının bulunmasının bölge açısından çok önemli bir gelişme olduğunu söyledi. Prof. Dr. Sevin, “Ödemiş ile Kiraz ve Beydağ ilçeleri arasında kalan, Ödemiş’e 5 kilometre uzaklıktaki Yolüstü, batısında yer alan antik Hypaipa (Günlüce) ile doğusunda yer alan Neikeia (Türkönü), Palaiapolis (Beydağ) ve Koloe’ye (Kiraz) giden yol üzerindeki eski konaklama merkezlerinden biri. İlçe merkezinin 5 kilometre doğusundaki köyde, 2002 yılında bir rastlantı sonucu toprak almak amacıyla açılan bir çukurda mozaik parçalarına rastlandı ve aynı alanda Ödemiş Müze Müdürlüğü tarafından kurtarma kazıları başlatıldı. Çalışmalar sonucunda ‘Geç Roma-Erken Bizans Dönemi’ kilise kalıntısı ortaya çıkarıldı ve üstü kapatılarak koruma altına alındı. Kilise, bu yıl Ödemiş Müze Müdürlüğü tarafından yapılan kazı sonucunda tümüyle açılarak temizlendi” dedi.
Constantinapolis üslubu
Sevin, ortaya çıkarılan kilisedeki kalıntılar konusunda şunları söyledi: “Geç Roma-Erken Bizans dönemine ait olduğunu sandığımız bu tarihi kilise, içten 23×8 metre boyutlarında. 0.65 metre kalınlığındaki taş duvarları tümüyle sökülmüş. Kazı sırasında duvarların fresko tekniğinde renkli resimlerle süslendiğini gözlemledik. Doğu uçtaki apsis bölümü bir köy evinin altında kalmış. Tabanı tamamen siyah, beyaz, kırmızı, sarı ve mavi renkli mozaik resimlerle kaplı. 180 metrekarelik bir alanı kaplayan mozaiklerde, Süleymandüğümü, saç örgüsü ve çeşitli geometrik motiflere yer verilmiş. Başkent Constantinapolis üslubundaki mozaikler M.S. 4-6. yüzyıllara ait. Üzerinde daha geç Hıristiyan mezarları var. Kazıda, kırmızı astarlı ve terra sigillata türü çanak çömlek parçaları da elde edildi. Yapı, Ödemiş bölgesindeki ilk erken kilise örneği.”
12.11.2012 Yeni Asır