En son güncellendiği tarih: May 6
Kitap okumanın ne gibi faydaları vardır diye bir araştırma yaptığımızda sayısız faydasının olduğunu görürüz. Kitap okumak insanı diyardan diyara sürükleyen, gerçekte var olan ve olmayan binlerce ortam içerisinde farklı düşlere daldırabilen, çok faydalı ve zahmetsiz bir aktivitedir.
Günümüzde teknolojinin de gelişmesi ile beraber hem çevresel uyaranlar arttı hem de her şey hazır olarak sunuluyor. Zihnini ve algılarını hiç kullanmadan bir olaydaki renkleri, kavramları, yerleri hazır olarak alıp sadece gözlerimiz ile izleyebiliyoruz. Beyin ve yürek süzgecinden geçmeyen olay ve kavramlar hem kalıcı olmuyor hem de çocuklarda herhangi bir duygu -durum ve davranış değişikliğine sebep olmuyor. Oysa ki kitaplar öyle mi? Kitapları gerçekten okumaya başladığında çocuk zihninde açılan pencereden girdiği, kendi düşünde yarattığı dünyada salına salına gezinirken hem kendi yaşam alanını yaratır hem de yeni hayallere ve yeni diyarlara yelken açar. Bazen yazarın kendisi olurken bazen kitaptaki en has kahramandır. Hatta bazen kahramana ve yazara akıl verir. Kitabı okurken bizzat kendisi durumu yaşar ve heyecanını hisseder. Kitap okuyan çocuklar kendilerini ifade ederken zorlanmazlar. Söylemek istediklerini en düzgün ifadelerle dile getirirler. Kitap okuyan bir çocuğun arkadaşa ihtiyacı olmaz. Çünkü onun zaten binlerce arkadaşı vardır. Hem de zihninde kendinin süslediği, boyuna posuna, sahip olduğu karaktere çoğu zaman kendinin karar verdiği bir sürü arkadaş. Dilediğince konuştuğu… Yerinde olsa daha neler neler yapacağı arkadaşı. Hem de bu arkadaşlar kaprissiz, kıskançlık histerilerinden uzak, uzlaşmacı ve uysal.
Kitap okuyan bir çocuk için çözülemeyecek problem yoktur. Zira bir problemi çözebilmek için önce problemin ne olduğunu anlamak gerek. Okuyan bir kişi kelime dağarcığı geniş olduğundan ve anlatım türlerini çok iyi bildiğinden önce problemin ne olduğuna karar verir ve sonra da en uygun çözümü üretir. Sayısal, sözel ve sosyal zekâsı gelişmiş çocuklar olurlar. Okumak çocuğu uysallaştırır. Çünkü üzerine düşüneceği bir sürü gizil bilgi almıştır kitaptan. Bunlar üzerine düşünür, hayal kurar ve farklı bakış açıları geliştirerek alternatif anlatımlar geliştirir. Bu yüzden biz eğitimciler öğrencilerimize ne bulursan oku deriz. Yeter ki oku. Okuyan kişi yüzlerce binlerce farklı hayata ve farklı soruna şahitlik ettiği için empati duygusu çok güçlü olur. Gerçek yaşamda bir olayla karşı karşıya kaldığında kitaplarda şahit olduğu olaylardan harmanlayarak elde ettiği duygu durum olgunluğunu kullanarak olaylara daha geniş çerçeveli bakar. Sorunun sadece bir yönünü değil genel çerçevesini görür. Dolayısıyla olayı bir bütün olarak gördüğünden çözüm ürettiğinde adil bir çözüm üretir. Kitap okuyan bir çocuk ilerleyen yaşlarda da girdiği ortamlarda kişileri konuşmak yerine olayları konuşur. Dedikodu ve gıybet yapmak yerine fikirleri tartışabilir. Üretken olur.
2009 yılında yapılan bir araştırmaya göre kitap okumak çağımızın yeni vebası olan stresi yüzde 60 oranında azalttığı kanıtlanmıştır. Kitap okumak aynı zamanda yine günümüz çocuklarının en büyük sıkıntılarından olan dikkat dağınıklığı ve konsantrasyon bozukluğunu da engellemektedir. Bütün bu faydalarına daha bir sürü ekleyebiliriz.
Ancak ben bir öğretmen ve anne olarak kitap okumanın çocukluktan yetişkinliğe geçiş süreci olan ergenlik döneminde çok etkili bir sakinleştirici ve antidepresan etkisi yaratarak, sağa sola çarpan adeta alabora olmak üzere olan bir yelkenli gibi yolunu hedefini şaşıran bireyi bir kalıba sokarak ve koruyucu bir kalkan gibi sararak hem eğitimcilerin hem de anne babaların işini kolaylaştırdığını düşünüyorum. Çünkü ergen o dönemde bir arayış içerisine girmiş çevresinde sınırlı sayıda model olan anne-baba, öğretmen ve akranlarına cephe almış, onları tutum ve davranışları ile eleştirmeye başlamıştır. Oysaki kitaplarda kendisi ile özdeşleştirebileceği onlarca hayat ve kahraman ile karşılaşır. Onlar içerisinden seçeceği karakterlerin etkisi ile kendini harmanlayarak kendi arayışına bir yön verecektir. Yani ergen kendini bulmada sokaktaki ya da TV ekranlarındaki olumsuz örnekleri birebir kopyalamaktansa kitaplardan seçerek ve anlamlandırarak bir örneklem oluşturacaktır. Böylece kendini dış etkilerden de korumuş olacaktır. Ergen için kitaplar bir sığınaktır aslında. Evdeki sorunlardan, arkadaş tartışmalarından kaçtığı ve sığındığı sağlam bir liman. Kitap aynı zamanda dışardan hayatı etkisi altına alan dış sorunlara karşı da bir korunaktır. Kötü sözlerden, kötü alışkanlıklardan ve kötü arkadaşlardan korur. Bu çalkantılı dönemde sakin ve huzurlu bir ortam sağlar bu dönemin bütün paydaşlarına. Anne baba ve öğretmenler olarak bize düşen, bu kadar ucuz ve faydalı bir alışkanlığı kazandırmak için gerekli çabayı gösterip doğru rol model olmaktır çocuklarımıza. Okumayı ve okumanın önemini kavratmaktır.
Editör: Mehmet Keklikçi