AGİT’ten referandum raporu: Mühürsüz zarf yasaya aykırı
Referamduma ilişkin ön raporunu açıklayan AGİT, referandumun adil koşullarda yapılmadığını belirterek, YSK’nin ‘mühürsüz zarf’ları geçerli saymasının yasaya aykırı olduğunu ifade etti
Avrupa Birliği (AB) ve ABD’nin değerlendirmesini beklediği Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) referandumla ilgili ön raporunu, Ankara’da düzenlediği basın toplantısıyla açıkladı. AGİT heyeti, referandum boyunca iki tarafın eşit olmayan şartlarda yarıştığını belirterek, sayım sürerken Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) “mühürsüz zarf”ları geçerli saymasının önemli bir korumayı ortadan kaldırdığını ve yasaya aykırı olduğunu söyledi. Gözlemciler, “Referandum genel olarak standartları tutturamadı, hukuki altyapı gerçekten demokratik bir süreç için yetersizdi” ifadesini kullandı.
18 madde ayrı ayrı oylanmalıydı
Gözlemciler 18 anayasa maddesi değişikliğinin ayrı ayrı oylanmak yerine seçmene tek bir soruyla sorulmasını da eleştirdi.
‘Zorla göçertilen seçmenler oy veremedi’
Açıklamada, Türkiye’de ‘Olağanüstü Hal (OHAL) kapsamında temel özgürlüklerin ihlal edildiği, binlerce vatandaşın olumsuz etkilendiği’ belirtilirken, geçen yıl Kürdistan’da evleri yıkılan ve zorla göçertilen seçmenlerin oy vermekte zorlandığına ve bazılarının oy veremediğine de dikkat çekildi. Açıklamada, siyasi partilerin sandık başındaki temsillerinin de adil olmadığı belirtildi.
ABD bu açıklamayı bekliyordu
ABD Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’deki referandumun sonuçlarına ilişkin açıklama yapmak için AGİT’in ilk bulgularına ilişkin bu raporunu beklediklerini açıklamıştı. Bakanlığın bir sözcüsü Amerika’nın Sesi (VOA) haber sitesine, e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, “Türkiye’deki referandum oylamasının neticesini takip ediyoruz. Sonuçlar doğrulanana ve AGİT’in ilk bulgularına ilişkin raporu yayınlanana kadar yorum yapmaktan kaçınacağız” ifadesini kullanmıştı.
Esas rapor daha sonra
Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’nden 23 parlamenter ve görevlinin yanı sıra AGİT’den 40 uzun dönemli gözlemci ve 63 uzman görevli olmak üzere 26 ülkeden gözlemcinin tespitlerinin bulunduğu esas rapor daha sonra açıklanacak.