Koronavirüsten sonra TURGUT İyi Gelir!
Sen Ne Güzel Mahallemizsin Turgut
Ender Türkkan/MarmarisLIFE
Hürriyet gazetesinin seyahat uzmanlarından oluşan ekibi, koronavirüs salgını sonrası doğayla iç içe zaman geçirilebilecek, keşfedilmeyi bekleyen Türkiye’nin en iyi 8 adresini seçti. Listede Marmaris’in kırsal mahallesi, başka bir deyişle köyü Turgut’a da yer verildi.
Gazetenin konuyla ilgili listenin girişine de şu yazı eklendi:
“Türkiye’nin her bir köşesinde görülmeye ve keşfedilmeye değer muhteşem yerler var. Şu sıralar bu güzelliklerin içinde zaman geçiremesek de her şeyin normale döndüğü süreçte yola koyulacağız. Sizin için çok fazla ziyaretçi çekmeyen, korona sonrası keşfedilmeyi bekleyen Türkiye’nin el değmemiş adreslerini listeledik. Bu seçkiyi saklayın, ne de olsa bu günleri atlattıktan sonra açık havanın tadını hep birlikte bol bol çıkaracağız.
Koronavirüs sonrası çantaları hazırlayıp yaşanılan stresli günlerden biraz olsun uzaklaşmak, sinir-stresten arınmak yapacağımız ilk şey olacak. Sizin için korona sonrası kısa bir yolculukla, cebinizde de üç beş kuruş parayla doğayla iç içe zaman geçireceğiniz adresleri listeledik…”
HER KÖŞESİ KEŞFEDİLMEYİ BEKLİYOR
Turgut hakkında ise şu sözlerle bahsedildi: “Marmaris’in şelaleleri, plajı, narenciye bahçeleri ve el dokuması halılarıyla ünlü köyü Turgut, birçok doğal ve tarihi zenginlik barındırıyor. Köyden üç kilometre uzaklıkta Hydas Antik Kenti yer alıyor. Turgut Kalesi olarak anılan Hydas akropolünün kalıntıları arasında kent kapıları, kale duvarları ve sarnıç bulunuyor. Tarihi dokusu olan bu köyün her köşesi keşfedilmeyi bekliyor diyor.”
TURGUT VADİSİ ESKİDEN DENİZMİŞ!
Kapatılan Marmaris Turizm Altyapı Hizmet Birliği’nin (MARTAB) halen faaliyettte olan internet sitesinde ise Turgut hakkında şu geniş bilgiler yer alıyor:
Turgut, tarihiyle ve doğal güzelliğiyle bölgenin en çok tanınan köylerinden. Sahip olduğu tarihi ve doğal zenginlikler nedeniyle “sit” alanı ilan edilerek koruma altına alınmış. Bakirliğini ve güzelliğini koruyarak sürdürüyor. Manzarası, sahili, plajları, şelalesi görülmeye, havası da solumaya değer bir köydür.
Turgut Köyü, komşu Orhaniye ve Selimiye köyleri arasında, üç yanı tepelerle çevrili, deniz seviyesinde bir ova üzerinde kurulu. Çevresi, bölgenin karakteristik ağacı olan kızılçam ile kaplıdır. Köyün bahçeleri zeytin, portakal, mandalina, limon, badem, incir, ceviz, dut, nar, avokado, muz ve okaliptüs ağaçlarıyla dolu.
Turgut vadisi eski çağlarda denizmiş, zamanla alüvyonlarla dolmuş. Günümüzde, denizden üç kilometre içeride açılan kuyulardan deniz kabuklarının çıktığına tanık olunuyor. Toprakları çok verimli, yılda üç defa ürün alınıyor. Turgut’ta ve çevre köylerde yetişen yer fıstığı Türkiye’nin en kaliteli fıstık çeşitlerinden birisi; ancak iç ve dış piyasada fıstığın istenilen fiyata satılamaması fıstık ekimini bitirmiş. Son yıllarda Turgutlular kendilerinin yiyeceği kadar fıstık yetiştiriyorlar. Sonbaharda ve kışın çok yağış alır.
Köy merkezinde 2 kilometre uzaklıktaki plaj ve koy, yalnızca bölgenin değil, Türkiye’nin en bakir ve güzel koylarından birisi. Bu koyda Bizans Dönemi’nden kalma bir kilise ve üç odalı bir hamam kalıntısı bulunuyor. Sahilin sağ tarafı deniz börülcelerinin yetiştiği yarı sulu yarı kuru bir alandır. Baharda ve yazın yemyeşil olan börülceler, sonbaharda pembeleşir. Börülcelerin pembesiyle denizin mavisi muhteşem bir görüntü yaratır.
Köy turları sırasında bölgenin turistler tarafından en sık ziyaret edilen camisinin de bulunduğu köy meydanında asırlık çınarın altında dinlenirken köylülerle birlikte çayınızı yudumlayabilirsiniz. Meydanın yanıbaşındaki tezgahlarda ise yer fıstığı, elişi ürünleri, çeşitli hediyeliklerin satışı yapılıyor.
TURGUT ŞELALESİ
Bölgenin en çok ziyaret edilen mesire alanı ancak şelalesi büyük, ulu bir şelale değil. 6-7 metre yükseklikten dökülen şelaleyi çevreleyen çam ve amber kokulu sığla ağaçları en sıcak yaz günlerinde bile vücut üzerinde sakinleştirici bir etki yaratır. Kendinizi şelalenin altındaki küçük gölcüğün buz gibi suyuna bırakıp rahatlayın. Şelalenin gözlemesi, alabalığı, ayranı lezzetli bir öğle yemeği keyfi sunuyor. Şelale çevresi “kaplan” kelebeklerinin de üreme bölgesidir.
HYDAS/HYGASSOS ANTİK KENTİ
Köyün güneydoğusunda denize dik inen dağların üzerinde kurulu bir yerleşim yeriymiş. Ege ve Akdeniz arasındaki ticaret yollarını kontrol etmesi açısından önemli bir konumdadır. Bozburun Yarımadasında varlıkları bilinen, fakat bugüne kadar literatürde sadece yarısı yer alan 18 adet kale yerleşiminden sadece birisidir. Kyklopik sur duvarları ile çevrelenmiş ve içinde bir akropolisin bulunduğu şehir, bir limana da sahipmiş. Yerleşim, Geç Tunç Çağ sonundan Geç Antik Dönem’e kadar kullanılmış. Buluntular, Hydas’ı kuranların Minos-Miken kültürünü benimsemiş göçmenler olabileceğini gösteriyor. Turgut Köyü’nden şelaleye doğru giden yol üzerinde sağ taraftaki yamaçlarda göreceğiniz piramidal görünümlü bir anıt mezar dikkat çekicidir. Yapının alçak girişi çökmüş durumda. M.Ö. 4. veya 3. yüzyıla ait bir yazıttan anlaşıldığına göre mezar Diagoras isimli bir savaşçıya ait.
TURGUT KALESİ
Köy yakınlarında, yaklaşık 300 metrelik bir tepede bulunuyor. Kalenin 300 metre yakınına kadar toprak bir yoldan araçla çıkılabiliyor. Geriye kalan bölüm ise oldukça dik ve burayı yürümek gerekiyor. Bybassos antik kentine ait olduğu sanılan kalenin duvarları kısmen yıkılmış. Kalenin üstünde Orhaniye ve Hisarönü koylarının heyecan verici manzarasıyla karşılaşıyorsunuz.
TARİHİ
Roma ve Bizans döneminde köyün adı Ella imiş. Cumhuriyet’in ilanından sonra Turgut adını almış. Geçmişte Turgutlular ulaşımla ilgili büyük güçlükler yaşamışlar. 1950’den önce tekneyle Çubucak’a geçip oradan Datça’ya gidebilirlermiş. Yolların yapılmasıyla Marmaris’e ulaşım Bayır-Turunç yolu üzerinden sağlanmış. 80’lerden sonra ise Orhaniye ve Hisarönü üzerinden Marmaris’e olan ulaşım kısalmış.
Ana geçim kaynağı: Turizm, arıcılık, tarım
Görülecek yerler: Şelale, Kale, piramid mezar, Hydas kalıntıları, sahil
Yol ve ulaşım: Marmaris’ten Turgut’a iki farklı yoldan ulaşabilirsiniz. Sık kullanılan yol Marmaris-Hisarönü-Orhaniye-Turgut hattıdır. Bu yol yaklaşık 33 km’dir. Diğer seçenek ise daha çok İçmeler ve Turunç tarafından gelenlerin kullandığı bir yoldur. Marmaris-İçmeler-Osmaniye köyü-Bayır köyü üzerinden yaklaşık 38 km sonra Turgut’a varırsınız. Marmaris’ten Turgut’a hergün 10.00, 12.00, 14.00, 16.00, 18.30 ve 21.00’da dolmuş seferleri bulunuyor. Kış aylarında son sefer 18.30’da.
Bitki türleri: Kızılçam, günlük ağacı, çınar, zeytin, yaban çileği, harnup, böğürtlen, hayıt, çıtlık, yaban mersini, alıç
Hayvan türleri: Yaban domuzu, tilki, porsuk, oklu kirpi, sansar, su kaplumbağası, tatlı su yılan balığı, kaplan kelebeği
Fotoğraflar: MARTAB ve Ender Türkkan