Eminim ki aranızda bir çoğunuz başlığı görünce “şimdi bu da nerden çıktı”, “anaokuluna giden bir çocuğa neden tarih öğretelim, nasıl olsa ileride okul hayatı esnasında kendisi öğrenecek” gibi yorumlar yapanlarınız vardır. Evet haklısınız, eğitim sistemimiz içinde çocuklara tarihi öğrtemek için farklı dersler bulunuyor ama soruyorum size bu derslerin kaç tanesinde bizlere tarih bilinci kazadırılıyor ya da farklı tarihi mekanlara yolculuklar yapılıyor. Bu sorulara benim cevabım maalesef olumsuz yönde çünkü özellikle ilkokul yıllarında aldığım tarih eğitiminin bana tarih bilinci kazandırmakla yakından uzaktan hiçbir ilgisi olmadığını düşünüyorum. Bu dönemlerde aldığım eğitim sadece ezber yapmakla sınırlı kalıp beni tarih biliminin gerçek yüzüyle tanıştıramamıştır. Ne zamanki ben bu konudaki eksiklerim farkına varmaya başladım o zaman ben tarihle tanıştım diyebilirim.
Geçtiğimiz hafta, Hollanda’dan gelen bir turist kafilesi ile İstanbul’da bulunan saraylardan bir tanesini ziyarete gittim. Ziyaret esnasında turistler her yaştan çocuklarını da yanlarında getirmişlerdi. Gezi başlamadan kısa bir süre önce, çocuklar ailelerinin yanlarından ayrılarak biraz ileride küçük bir grup oluşturmaya başladılar. “Ne oluyor, çocuklar neden ayrıldı” diye sorduğumda kafiledeki turistlerden biri bana gerekli açıklamayı yaptı, çocuklar farklı bir rehber eşliğinde gezeceklerdi, kendilerinin yaşlarına uygun bir gezi programına göre. Bu durum gerçekten çok ilgimi çekti ve çocukları gezdirecek olan rehberle konuşmaya başladım. Rehber, tarih eğitiminin yanı sıra pedegoji eğitimi almış ve 6 senedir çocuklara rehberlik yapan bir bayandı. Kendisine neden bu mesleyi yaptığını sorduğumda ise çocuklara tarih bilinci kazandırmak için bu mesleği tercih ettiğini ve aslında çocukların gereken eğitim verildiğinde tarihe ne kadar meraklı olduklarından bahsetti.
Ben de bu konuda bizler neler yapabiliriz diye düşündüm ve Türkiye şarlarında bu tip insanlar var mı diye merak edip kısa bir araştırma yaptım. Evet, durum tahmin ettiğim kadar kötü değildi, Türkiye’de de bu konuda çalışmalar yapan vakıflar ve dernekler var. Bunlardan bir tanesi Kültür Bilincini Geliştirme Vakfı. Vakfın, Kültür Karıncaları adını verdikleri bir projesi var ve bu proje kapsamında çocuklara kültür bilincini aşılamayı amaçlıyorlar..Bu tip projeler ülkemizde yapılırken hala kendi tarihimize ve kültürümüze sahip çıkmamamız ne büyük ayıp değil mi?
Eğer siz de benim gibi düşünüyorsanız, çocuğunua erken yaşlarda tarih ve kültür bilinci kazandırmak için harekete geçin ve bu güzel yaz günlerini çocuğunuzla beraber tarihi mekanlarda geçirmeye başlayın.
Neler Yapabilirsiniz?
• Çocuğunuzu farklı tarihi mekenalara götürüp bu mekanları görmesini ve tarihin büyüsünü keşfetmesini sağlayabilirsiniz. Çocuğunuzu götürdüğünüz yerle ilgili bildiğiniz hikayeler varsa, bunları mutlaka çocuğunuza anlatın, bu hikayeler yardımıyla geziniz hem daha etkli hem de daha eğlenceli olacaktır.
• Çocuğunuza gittiğiniz mekanlarda satılan o mekanı hatırlatacak bir şeyler alın, çünkü küçük çocuklar bu tip hediyelerden çok etkilenirler, geziyi o hediye ile gezilen mekan arasında bağ kurarak hatırlamaya çalışır.
• Çocuğunuzla böyle bir gezi yaptığınızda kendine sizi model alan çocuğunuz sizin tarihe karşı olan bu sağduyunuzu öğrenir ve tarih bilinci kazanmaya başlar.
• Bu mekanlara gitmeden önce çocuklar için yazılmış ve bu mekanları anlatan kitaplardan yararlanabilirsiniz. Eğer bu tip kitapları bulamıyorsanız yetişkinler için yazılmış kitaplardan alınmış yazıları basitleştirerek çocuğunuza okuyabilirsiniz. Böyle bir aktivite çocuğunuza geziden önce gezilecek mekan hakkında fikir sahibi olmasına yardımcı olacaktır.
• Gezilecek mekana gitmeden önce o mekanın resimlerine ulaşmaya çalışın. Farklı resimler ile çocuğunuz için bir gezi kitapçığı hazırlayın. O mekanın farklı bölünlerini gösteren ya da o mekanda sergilenen bazı eserlerin resimlerini kağıtlara yapıştırın, gezi esnasında bu kağıtları da beraberinizde götürün. Gezdiğiniz mekanda bu resimlerin nerelere ait olduğunu bulmaya çalışın.
• Bazı vakıflar ya da derneklerin çocuklar için hazırlamış olduğu tarih gezilerini takip edebilirsiniz, bu tip bir geziye katılmak çocuğunuz için çok daha eğlenceli olabilir. Çünkü bu gezi esnasında çocuğunuz hem kendi gibi bu geziye katılmış olan diğer çocuklarla arkadaş olma fırsatı bulur hem de kendi gelişimine uygun tarihi bilgiler alarak bu geziyi tamamlamış olur.