13. (1) Bakanlar Kurulu, bu Yasanın kendisine verdiği yetki ve takdir haklarının herhangi birini zaman zaman başka herhangi bir kişiye devredebilir.
Kendilerine Yetki Devredilenlerin Bizzat Sorumlu
Olmaması
(2) Bakanlar Kurulunun yetki devredeceği kişiler, herhangi bir Emirname uyarınca veya Emirname ile ilgili olarak icra edilen, yapılan veya ihmal edilen herhangi bir fiil, madde veya şey için veya onlarla ilgili olarak bizzat sorumlu olmaz.
İşletmelerin
İşleri Yapması.
14. İşletmeler elektrik gücünün üretilmesi, iletilmesi ve dönüştürülmesine ilişkin işleri, Emirnamede saptanacak şekilde ve süre veya süreler içinde yaparlar ve Emirnamede belirlenecek kayıt ve şartlara bağlı olarak Bakanlar Kurulunun zaman zaman isteyebileceği şekilde, dağıtım işinin belirli bir kısmını besleme alanının herhangi bir yerinde yaparlar. Tüm işler, Bakanlar Kurulunun 28. maddede öngörüldüğü şekilde onaylayacağı plânlara göre yapılır.
İşletmelerin Elektrik Temin etme Zorunluluğu.
15. Alanın herhangi bir kısmına özel amaçlar için elektrik temin edildiğinde, bu Yasa kurallarına bağlı kalınması ve elektrik teminine yetki veren. Emirname şartlarının başka şekilde öngörmesi saklı kalması koşuluyla, alanın o kısmı içindeki her şirket ve kişi, başvurması üzerine, alanın o kısmındaki başka herhangi bir şirket veya kişinin, ayni koşullar altında mukabil elektrik almaya hakkı olan ayni koşullarla, elektrik alma hakkına sahip olur.
Özel Amaçlar İçin Elektrik Temini
66/1993
16. (1) Bu Yasada aksine herhangi bir kural bulunmasına bakılmaksızın, Kurum, Elektrik tedarik ettiği herhangibir mahalde, enerji için elektrik akımı tedarik edilmesini isteyen yetkili bir işletmeci dışında, herhangi bir yere veya binanın sahibinin veya işgalcisinin başvurusu üzerine, böyle bir kişinin Kurum ile sözleşme yaparak, ilgili bölge veya mahale akım verilmesini sağlamak amacıyla Kurum tarafından geçmişte yapılmış veya tesis edilmiş veya yapılması veya tesis edilmesi gerekli olan şebeke, trafo, tesis ve sair alt yapı yatırımlarına, temin edileceği tarihteki cari fiyatlarla katkıda bulunmayı veya bu gibi kişinin elektrik akımı verilmesini istediği yere akımın verilmesi için mevcut herhangi bir tesis dışında, Kurum tarafından yapılması gerekli işlerin ve tesislerin tüm bedelini ödemeyi taahhüt eder ve Kurum tarafından saptanmış tarifelere göre talep edilecek masrafları öderse, böyle bir kişiye akım verir.
(2) Elektrik akımı verilmesi istenen yere, hangi dağıtım şebekesinden veya trafo merkezinden akım verileceğini, Kurum, ilgili dağıtım şebekesi veya trafo merkezinin yeterlilik durumunu ve bölge veyamahallin mevcut veya ilerideki gelişme ve gereksinimlerini dikkate alarak saptar.
(3) Bu madde amaçları bakımından “Kurum” 4,2,1975 tarih ve 6216 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile oluşturulmuş Kıbrıs Türk Elektrik Kurumunu veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Elektrik Kurumunu anlatır.
Sokak Lambalarına Enerji Temini.
17. Belediyenin kendisinin işletme olmadığı durumlarda, işletmeler Belediyeden bu Yasa uyarınca çıkarılan bir Emirname veya yapılan Tüzüklere göre genel temin amaçları için enerji temin etmeleri gereken işletmelere ait dağıtım şebekesinden 132 fite kadar olan mesafe içindeki sokak ışıklarına enerji temin etmelerini isteyen makul bir tebligat almaları üzerine lambalara Belediyenin temin edilmesini istediği miktarda enerji temin eder ve bunu devam ettirir.
Teminde Kusurun Cezası.
18. İşletmeciler, bu Yasa uyarınca yapılan Tüzük şartlarına göre enerji temininde kusur işlediklerinde saptanan cezalara çarptırılırlar:
Ancak, verilecek cezalar işletmelerin kasıtlı olarak işlemedikleri herhangi bir kusur için, hiçbir halde günde beş Kıbrıs lirasından fazla olamaz; ve yine ancak işletmeler, elektrik akımının geçici olarak kesilmesi tasarlanan tüketicilere acil olaylar dışında yirmi dört saat önceden bildirimde bulunduktan sonra teftiş veya onarım veya yeni bağlantılar yapmak için gerektiğinde, enerji teminini geçici olarak durdurma hakkına sahiptirler; ve yine ancak Mahkeme kusurun, beklenmedik bir kaza veya forsmajör, savaş, hükümet kararı, halkın ayaklanması, grev veya sabotaj sonucu meydana geldiği veya besleme değerini esasa ilişkin olarak etkilemeyecek kadar hafif veya önemsiz bir nitelik taşıdığı kanısında ise böyle bir kusur için hiçbir halde herhangi bir ceza verilmez. İşletmeler, kontrollerinde olmayan ana dağıtım şebekesi, makine veya başka cihazların kazaya uğraması veya işletmeciler veya müstahdemlerinin ihmal veya kasıtlı kötü davranışı sonucu meydana gelmeyen başka herhangi bir sebepten dolayı meydana gelen elektrik enerjisi temininin geçici kesilmesi, müdahaleye uğraması veya devam etmesi sonucu meydana gelen kayıp, zarar ziyan veya güçlük için hiçbir halde tazminat ödeme yükümlülüğü taşımazlar.
Muamele Eşitliği.
19. İşletmeler, elektrik temini için bir anlaşma yaparken, ayni bölgedeki tüketiciler arasında ve güç faktörü dahil, temin şartları ve tüketim miktarı ayni olduğunda, gereksiz herhangi bir tercih yapmaz. Ancak, yukarıda sözü edilenlerin saklı kalması şartıyla, işletmelere elektrik temin etmeleri için yetki veren Emirnamenin koyduğu fiyat sınırı aşmamak şartıyla işletmeler anlaşmaya varılacak şekilde, elektrik temini için gerekli ücretleri alabilirler.
İşletmelerin Özel Lamba Veya Yakıcı Şekli Saptayama-ması.
20. İşletmeler, 51. madde uyarınca yapılacak tüzüklerde öngörülmesi dışında, herhangi bir şirket veya kişinin kullanması için özel bir lâmba veya başka enerji tüketim cihazı saptama hakkına sahip değillerdir.
Elektrik Sayacı Test Merkezi.
21. İşletmeler, elektrik sayaçlarını test ve ayarlamak için uygun aletlerle teçhiz edilmiş bir veya daha çok merkezler kurar ve aletleri iyi ve çalışır durumda bulundururlar. Bu aletler İnşaat ve Plânlama Dairesi Müdürü istediğinde Müdüre ibraz edilir ve Müdür söz konusu yer veya aletleri denemek veya işletmelerin stokundaki veya tüketicilerin binalarındaki herhangi bir elektrik sayacını denemek amacıyla kullanmak hakkına sahiptir.
İşletmelerin Kayıt İçin Alet Sağlaması
22. İşletmeler basınç değişikliğinin kaydı ve Tüzüklerde belirlenecek öteki tüm amaçlar için iyi ve çalışır durumda uygun ve gerekli aletler bulundurur ve idame ettirirler. Ayrıca, dağıtım şebekesi ile tüketicilerin binalarındaki kabloların izolasyonunu denemek için bir veya daha çok taşınır alet takımı bulundururlar ve idame ettirirler; İnşaat ve Plânlama Dairesi Müdürü bu aletleri zaman zaman dener.
İşletmelerin Kiralanacak Sayaçları Tamir Edilmiş Tutmaları
23. İşletmeler, icar mukavelesi başka şekilde olmasını öngörmedikçe, tedarik edilen elektrik akımının bedelini doğru olarak kaydetmek için, tüketicilere kiraladıkları sayaçlarla öteki kayıt cihazlarını, normal aşınma açısından, kendi masraflarıyla daima iyi ve bakımlı bir şekilde tutmalıdırlar ancak, bu cihazların iyi bir şekilde muhafazasından ve normal aşınma dışında herhangi bir nedenle meydana gelen herhangi bir zarar ziyandan tüketici sorumludur. İşletmelerin sorumlu olduğu bir bozukluk halinde, bozukluğun devam ettiği süre için işletmeler tüketiciye, cihazın kiralanmasına karşılık icar bedeli yükletemezler. İşletmeler yukarıda söz konusu amaçlar için ve tüketiciye bildirimde bulunmaksızın, tüm makul saatlerde böyle bir sayaca bakabilir ve böyle bir saati alıp götürmek, test etmek, denetlemek ve yerine başka takmak serbestisine sahiptir.
Yeni Sayaç Tedariki İle Ücret Yönetimi Değişikliği Masraflarını İşletmelerin Ödemesi
24. İşletmelerin herhangi bir ana dağıtım şebekesinden enerji verdikleri herhangi bir tüketiciye, temin edilen enerjinin bedelini saptamak için sayaç temin ettikleri ve işletmelerin kendi istekleriyle ve tüketicinin herhangi bir isteği olmadan, dağıtım şebekesinden temin ettikleri enerji için ücret tespiti yöntemini değiştirdikleri durumlarda, işletmeler tüketicinin sayacını parasız olarak değiştirirler.
Sayaçların Bildirimde Bulunulma-dan Bağlan-maması Veya Sökülememesi
25. İşletmeler en az 24 saat önce yazılı bildirimde bulunmadıkça ve tüketicinin rızası olmaksızın, enerji temin ettikleri elektrik hattından alınan enerjinin bedeline saptamak için Emirname uyarınca kullanılan veya kullanılacak olan herhangi bir sayacı bağlayamaz veya böyle bir sayacı böyle bir elektrik hattından kesemez. Ancak tüketici evi boşaltmışsa işletmeler önceden haber vermeksizin sayacı sökebilirler.
İşletmelerin Deneme İçin Olanak Sağlaması
26. İşletmeler, Emirnamenin denetleme, test ve cihazların denetlenmesi ve okunması ile ilgili olarak Emirnamenin tam olarak uygulanması için tüm olanakları sağlarlar ve Emirnamenin o konulardaki tüm gereksinmelerine uyarlar; ve işletmelerin bu maddenin herhangi bir kuralına uymakta kusur işlemesi halinde, her kusur için iki Kıbrıs Lirasına kadar bir para cezasına çarptırılırlar.
Kazaların Bildirilmesi.
27. (1) İşletmeler, iş yerleri veya devrelerinin herhangi bir kısmında veya o işyerleri veya devrelerinin herhangi bir kısmında veya o işyerleri veya devreler ile ilgili olarak yer alan herhangi bir kaza veya patlama veya yangın için ve ayrıca kişilerin ölümüne veya yaralanmasına yol açmış nevideki başka herhangi bir kaza için ve böyle bir kazada ölen veya yaralananlar için, İnşaat ve Planlama Dairesi Müdürüne bildirimde bulunur. Bildirim, kaza olduktan veya duruma göre işletmeciler ölüm veya yaralanma olduğunu haber aldıktan sonra en erken bir zamanda telgrafla yapılır. Kaza veya ölüm Kıbrıs Devlet Demiryolları Binalarında olursa, Demiryolları Müdürüne de bildirimde bulunurlar.
İşletmeler bu fıkra kurallarına uymakta kusur işlerse, her kusur için beş Kıbrıs lirasına kadar para cezasına çarptırılırlar.
(2) Bakanlar Kurulu ayrıca gerekli görürse, işletmelerden kaza ile ilgili olarak bildirim alınıp alınmadığına bakılmaksızın, işletmelerin işleri tarafından veya onlarla ilgili olarak meydana gelen ve halkın güvenliğini etkileyen herhangi bir kazanın nedeni veya Emirname ile bu Yasa veya onun uyarınca yapılan Tüzük kurallarından, halkın güvenliği ile ilgili olanların işletmelerce hangi şekilde ve ne dereceye kadar yerine getirildiğini soruşturmak için rapor sunmak için Müfettişe talimat verebilir veya başka münasip bir kişi tayin edebilir; ve bu madde uyarınca tayin edilen kişi, Müfettiş değilse, tayin amaçları için bu Yasa uyarınca bir Müfettişin sahip olduğu tüm yetkilere sahip olur.
Plânların Onay İçin Bakanlar Kuruluna Sunulması
28. (1) İşletmeler, aşağıdaki işlerden herhangi birini yapmadan önce, ilgili plân ve çizimlerin üç suretini aşağıdaki şekilde Bakanlar Kurulunun onayına sunar:
(a)
işlerin yeri ile işlerin yapılmasından doğrudan etkilenecek tüm kamu ve özel arazilerin sınırlarını gösteren en az beş binde bir ölçeğinde olan plân ve çizimler;
(b)
su bentleri, baraj, kanal, depo, tünel ve esas işlerin beş yüzde bir ölçeğinden az olmayan plân ve çizimleri;
(c)
belediye sınırları içindeki yüksek gerilim iletim kabloları veya havadan geçen hatların otuz bir bin altı yüz seksende bir ölçeğindeki plânları;
(e)
elektrik santralleri ile trafo merkezlerinin yüzde bir ölçeğinden az olmayan plân ve çizimleri;
(f)
alçak gerilim dağıtım sisteminin belediye sınırları içinde bin iki yüz ellide bir ölçeğinden ve belediye sınırları dışında beş binde bir ölçeğinden az olmayan plânları;
(g)
direk, lâmba direği ve sokak ışıklarının çizim ve dizaynları:
Ancak yukarıdaki (a), (b) ve (c) konularında istenen plân ve çizimler Bakanlar Kuruluna sunulduktan sonra üç aya kadar ve (d), (e), (f) ve (g) konularında da plân ve çizimler sunulduktan sonra kırk iki güne kadar Bakanlar Kurulunun onayı veya itiraz bildirimi alınmazsa, söz konusu plânlar onaylanmış sayılır ve işletmeciler işleri yapmakta serbesttirler. Yukarıdaki kurallar işletmelerin, Bakanlar Kurulunun herhangi bir ret kararı veya itirazına karşılık Bakanlar Kuruluna sunabileceği herhangi bir tadil edilmiş plân ve çizimlere de uygulanır ancak, Bakanlar Kurulu, bu gibi tadil edilmiş plân ve çizimlerin kendisine sunulduğu tarihten (a), (b) ve (c) bentleri kapsamına giren konular için yirmi sekiz güne kadar ve (d), (e), (f) ve (g) bentleri kapsamına giren konular için de yirmi bir güne kadar, onayını veya reddini veya itirazlarını bildirir ve bu süreler içinde bu gibi hiçbir bildirimde bulunmaması halinde, işletmeler onay verilmiş gibi işe başlamakta serbesttirler.
(2) İşletmeler, Bakanlar Kuruluna plan sunulması gereken işleri sadece onaylanan planlara göre yapabilirler; ve bu fıkra gereklerine herhangi bir aykırı davranış, işletmelerin her davranış için elli Kıbrıs lirasına kadar para cezasına çarptırılmalarına yol açar.
(3) İşletmeler Bakanlar Kurulunun yazılı olarak istemesi üzerine, (2). fıkraya aykırı olarak yaptıkları işleri kaldırıp götürürler ve işletmeler böyle bir talebe uymakta kusur işlemeleri halinde, kusurun devam ettiği her gün için beş Kıbrıs lirasına kadar para cezasına çarptırılırlar.
Elektrik Verilecek Sahanın Haritası.
29. (1) İşletmeler elektrik vermeye başladıktan hemen sonra elektrik verilen sahanın iki yüz elli üç bin dört yüz kırkta bir ölçeğinden az olmayan bir haritasını yaptırır ve üzerine tüm iletim hatlarının yerini işaretlendirir ve dağıtım hatları yerleştirilen her Belediye sahası için havadan ve yer altından geçen tüm elektrik hatlarının yerini gösteren ve iki bin beş yüzde bir ölçeğinden az olmayan plânlar hazırlatır ve yüzey altındaki tüm yeraltı hatlarının derinliğini planların üzerine işaretlendirir. Ayrıca, hatların yerleştirilmesinden, olanaklar içinde, hemen sonra, yapılan tüm ilâvelerin de zaman zaman plânların üzerine işaretlenmesini sağlar.
(2) Bu şekilde yapılan veya düzeltilen her harita veya haritaların yapıldığı veya son olarak düzeltildiği tarih üzerine yazılmış olan bir sureti, işletmelerce merkezi bürolarında muhafaza edilir ve Plânlama ve İnşaat Dairesi Müdürü, Devlet Demiryolları Müdürü, Posta Dairesi Müdürü ve usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş belediye görevlilerinin incelemesi için tüm uygun saatlerde açık bulundurulur. İnşaat ve Plânlama Dairesi Müdürü ile Belediye makul bir ücrete karşılık işletmelere, varsa gerekli haritaların suretlerini tedarik eder veya bu gibi haritalar bulunmaması halinde bu haritaların hazırlanmasını mümkün kılmak için elde olan her bilgiyi verir.
(3) İşletmeler, İnşaat ve Plânlama Dairesi Müdürü, Devlet Demiryolları Müdürü veya Posta Dairesi Müdürünün istemesi halinde kendilerine bu gibi harita veya plânın bir suretini ve Belediyenin istemesi halinde de Belediyeye, sınırları içindeki dağıtım hatlarını gösteren plânların bir suretini verir.
Hesaplar.
30. (1) İşletmeler, bu Yasa uyarınca yapılacak Tüzüklerde saptanacak bir tarihte veya daha önce, işletmenin saptanacak bir tarihe kadar yapılmış hesapları için yıllık rapor sunarlar. Yıllık rapor, zaman zaman saptanacak şekilde olmalı, saptanacak bilgileri içermeli ve saptanacak şekilde yayımlanmalıdır.
(2) Bakanlar Kurulu, işletmelerin hesapları ile defterlerini denetlemek için murakıp atayabilir ve işletmeler bu denetleme amaçları için murakıplara gerekli kolaylıkları gösterirler ve murakıpların istemesi halinde de, tasarruf veya kontrollerindeki tüm defter ve evrakı murakıplara ibraz ederler.
(3) İşletmelerin bu madde kurallarına uymakta kusur işlemeleri halinde, kusurun devam ettiği her gün için beş yüz mile kadar para cezasına çarptırılırlar.
Araziden Geçiş İzni.
31. (1) İşletmeler, üzeri binalarla kaplı olmayan herhangi bir arazinin gerek üstüne gerek altına herhangi bir elektrik hattı döşeyebilir; ancak işletmeler, bu gibi bir hattı araziye döşemeden önce, arazinin sahibine ve araziyi işgalinde bulundurana, döşenmesi tasarlanan hatların tarifi ile birlikte amaçlarını içeren bir bildirimde bulunurlar veya arazinin sahibi veya işgal edeni bilinmiyorsa bir ilân tahtası yoluyla arazinin üzerine tasarlanan hatların tarifi ile birlikte amaçlarını bildiren bir ilân yapıştırırlar; ve bildirimin tebliğ edilmesinden veya yapıştırılmasından sonraki on dört gün içinde, mal sahibi ve işgalci rıza göstermekte kusur işlerlerse veya rızalarını işletmelerin itiraz ettiği kayıt ve şartlara bağlarsa, Kaymakam, gerek şartsız olarak gerek koymayı uygun göreceği kayıt ve şartlara bağlı olarak, bu gibi hatların döşenmesine rıza gösterebilir.
(2) Yukarıdaki fıkranın içerdiği hiçbir kural, herhangi bir binaya veya binalarla kaplı bir araziye sahibinin veya işgal edenin rızası olmadan, işletmelerin elektrik hattı döşemesine veya yerleştirmesine yetki veya izin vermez, ancak, havadan geçen bir hattın desteği veya havadan geçen bir hattın desteğini sağlamlaştırma tek amacı için istenilen herhangi bir dayanak veya destek tahtası, Kaymakamın kanısınca mal sahibi veya işgal edenin rızası makul bir nedene dayanmadan verilmezse Kaymakamın onayı ile herhangi bir arazi veya binaya yerleştirilebilir veya Kaymakam, işletmelerin, duruma göre mal sahibi veya işgal eden kişiye ödeyecekleri tazminat veya yıllık kira miktarını veya her ikisinin miktarını saptar.
(3) Aşağıdaki (4). fıkra kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, herhangi bir elektrik hattı döşenmiş olan bir arazinin sahibi veya işgalcisi bu gibi elektrik hattının yerinin değiştirilmesini isterse Kaymakam, yazılı bir bildirimle, taraflarca anlaşmaya varılmaması halinde, Bakanlar Kurulunca kesin olarak kararlaştırılacak şartlara bağlı olarak işletmecileri elektrik hattının yerini değiştirmeye zorlayabilir.
(4) Herhangi bir araziye elektrik hattı döşenmesi ile ilgili olarak yerleştirilen hattın yerinin değiştirilmesini isteyen kişiye veya mülkiyet hakkı olan selefine tazminat ödenmiş olması halinde, böyle bir kişi, hattın kaldırılması ve yerinin değiştirilmesine ilişkin masrafların karşılanması için gerekli miktarı işletmelere verir ve hattın kaldırılması veya değiştirilmesi için işletmeler başka herhangi bir tazminat ödemez.
Ancak, herhangi bir elektrik hattı beş yıl veya daha uzun bir süre önce döşenmiş ve Bakanlar Kurulunun kanısınca hattın yeri gereksiz güçlük çıkarır veya kalkınmayı geciktirirse, Bakanlar Kurulu hattın kaldırılması veya yerinin değiştirilmesine ilişkin masrafların kimin tarafından ve hangi oranda ödeneceğine karar verir. Bakanlar Kurulunun bu konudaki kararı kesindir.