1 Olgularla Karbonmonoksit İntoksikasyonu Doç. Dr. Ayhan SARITAŞDüzce ÜniversitesiAcil Tıp AD
2 Olgu 144 y, E32 y, E28 y, E; diğer 2 arkadaşından haber alamayınca kurtarmak için kendisi de aynı su kuyusuna giriyor17 y, E; aynı su kuyusuna arkadaşlarından yanıt alamaması üzerine giriyor, tüm arkadaşlarını baygın halde görüyor ve hemen kuyu dışına çıkıyor ve yardım çağırıyorTemizlemek amacıyla su kuyusuna giriyorlar
4 Tüm hastalara rezervuarlı maske ile %100 normobarik oksijen inhalasyonu, IV hidrasyon Birkaç saat içinde hastaların bilinci normale geldi12 saatlik gözlem sonrasında taburcu edildiler.Tüm hastalar uzun dönem nöropsikiyatrik sekeller hakkında bilgilendirildi ve HBO tedavisi alabilecekleri bir merkeze başvurmaları önerildi
6 Olgu 224 y, EBir kış gecesi şuur değişikliği nedeniyle acil servise getiriliyorSabah garaj içerisinde aracının sürücü koltuğunda bilinci kapalı bir halde bulunmuş.Bu sırada arabanın motoru çalışır durumdaymış!!!
7 Komatöz bir halde en yakındaki hastaneye götürülmüş ve O2 başlanmış. Birkaç saatlik tedavi sonrasında hastada herhangi bir düzelme olmaması üzerine hastanemize sevk edilmiş.
8 Hasta kliniğimize geldiğinde maruziyetten yaklaşık 12 s geçmişti. GKS: 12/15 (E3, M5, V4)Vital bulguları NDiğer sistem muayenelerinde özellik yokÖzgeçmiş ve aile hikayesinde özellik yok
9 BBT: Minimal ödem mevcut Tanı: Karbonmonoksit Zehirlenmesi Lab;WBC: pH:7.39CK: PCO2:29.2CK-MB:58 PO2:84.2COHb: 10.5% Sat O2:97%BBT: Minimal ödem mevcutTanı: Karbonmonoksit Zehirlenmesi
10 Rezervuarlı maske ile normal basınçlı 100% O2 Anti ödem tedavisiIV hidrasyonMaruziyetin 3. gününde şifa ile taburcu edildi.
11 Maruziyetten sonraki 10. günde tekrar acil servise getirildi. Agresif, huysuz ve disoryente idi.Diğer nörolojik muayeneleri NKan tetkikleri NLP normalPost-interval sendrom, lökoensefalopatiden şüphelenildi.
12 MRI: posterior temporoparietal bölgede iskemik alan mevcuttu. NBO ve destek tedavisi uygulandı.7. (17) günde klinik olarak tam iyileşme ile taburcu edildi.
13 Uzun süreli maruziyetBilinç kaybı mevcutHBOT merkezi olmadığından dolayı verilemedi
14 Olgu 311 yaş, EÖyküsünde olgunun dedesi ile birlikte evde kaldığı son 12 saatte haber alınamaması üzerine eve girildiğinde dedenin ölü olduğu olgunun yaşaması üzerine acil servise getiriliyor.
15 Uykuya meyilli ve ajitasyonları mevcuttu. GKS: 11/15 (E3, M5, V3)Vital bulgular stabil.COHb 50 %Tanı: CO Zehirlenmesi
16 Rezervuarlı maske ile normal basınçlı 100% O2 IV hidrasyonAcil servise gelişinin 6. saatinde sözlü uyaranlara cevap vermeye başladı.Takiplerinde klinik ve laboratuvar olarak tam iyileşme sağlanan olgu poliklinik kontrolü önerilerek ve geç nöropsikiyatrik semptomlar hakkında bilgi verilerek 2. günün sonunda taburcu edildi.
17 Taburcu edilişinden 3 gün sonra bilinç bulanıklığı ve ajitasyon tablosu ile tekrar acil servimize getirildi.
18 Ajitasyon ve konfüzyon mevcuttu. GKS:10/15 (E2, M5, V3) TA:100/60 mmHg, Nb:105/dkWBC:14700, CK:103 U/L, CK-MB:13 U/LCOHb: 12%pH:7.36, PCO2:46.4, PO2:95.8, Sat O2:98%BBT: Özellik yok
19 Normal basınçlı 100% O2 inhalasyonu ve destek tedavisi başlandı. Takip sırasında deliryum tablosu gelişti ve epileptik nöbet geçirdi. Tedaviye anti epileptik de eklendi.
20 EEG’de generalize yavaş dalga deşarjları gözlendi. MRI’da T2 aksiyel görüntüde bilateral globus pallidusta heterojen görünüm ve T1 kontrastlı aksiyel görüntülemede bilateral globus pallidusta kontrastlanma izlendi.
23 8. günde oryantasyon ve kooperasyon normaldi. NBOT ve destek tedavi ile şikâyetleri azalan olgu 10. gün taburcu edildi.Poliklinik kontrollerinde özellik tespit edilmedi.
24 Uzun süreli ve ciddi maruziyet Bilinç kaybı mevcutTekrar maruziyet söz konusuHBOT merkezi olmadığından dolayı verilemedi
25 Olgu 420 y, EBanyoya girdikten yarım saat sonra bilinçsiz bir şekilde bulunuyorKendi imkanları ile acil servisimize getiriliyor (1.5 s’lik mesafe)Yolda şuurunda hafif bir iyileşme görülüyor
26 Acil servisimize getirildiğinde; GD: kötüGKS: 11TA: 90/60 mmHgCOHb: 17%Diğer lab. ve sistem muayenelerinde özellik yokTanı: CO Zehirlenmesi
27 NBO ve destek tedavisi başlandı HBOT planlandı2 seans HBOT sonrasında GKS:14 oldu48 s sonra şuurunda gerileme olduAjitasyon, ekstrapiramidal semptomlar ve spastisite görüldü
28 MRI: Bazal ganglionlarda ve subkortikal bölgelerde iskemik alanlar ile ödem mevcuttu Toplamda 38 seans HBOT aldıNöropsikiyatrik sekel kalan hasta yatışının 48. gününde fizik tedavi ve rehabilitasyon alabileceği bir merkeze sevk edildi.
29 Olgu 525 y, KBanyoya girdikten 45 dk sonra ailesi içerden ses alamayınca kapıyı kırarak giriyor.Kızlarını yerde baygın bir şekilde buluyorlar ve hastanemiz acil servisine özel araç ile getiriliyor.
30 Şuuru kapalı, GKS:7 (E1, M4, V2) Hasta geldiğinde;GD: KötüŞuuru kapalı, GKS:7 (E1, M4, V2)TA: 100/70 mmHg, Nb:135/dk, Sat O2:95%COHb: 45%Tanı: CO Zehirlenmesi
31 NBO ve destek tedavisi başlandı HBOT planlandıYaklaşık yarım saat içerisinde ambulans ile sedyede HBOT merkezine gönderildi.
32 2 s sonra HBOT merkezinden hasta yürüyerek acil servise geldi. 12 saatlik gözlem sonrasında klinik ve laboratuvar açıdan problemi olmayan hasta geç dönem ortaya çıkabilecek nöropsikiyatrik semptomlar hakkında bilgilendirilerek taburcu edildi.7 gün sonraki kontrolü normal olarak değerlendirildi.
33 Kısa süreli maruziyetCOHb 45%Bilinç kaybı mevcutHBOT merkezi olduğundan hasta şanslı.
34 Karbonmonoksit Zehirlenmesi Renksiz, kokusuz, tatsız, irritan olmayan zehirli bir gaz (sistemik toksisite oluşturan kimyasal asfiksiyan)Doğal gazların tam yanmamasından ve karbon içeren yağ, propan, kömür, tahta gibi maddelerin yanması sonucunda ortaya çıkar
35 En sık zehirlenme nedenleri YangınSobaŞofbenKapalı garajEndüstriyel yanma olaylarıMaden kazaları, grizu patlamaları
36 Etki mekanizmasıOksijen transportunu ve dokulara oksijen bırakılmasını engellerCO’in Hb’e afinitesi oksijenden kat fazladır. CO oksijenle bağlanma bölgesi için yarışır.CO miyoglobin ile birleşerek kas dokusunda PaO2 de de azalmaya yol açar ve rabdomiyolize neden olurHücresel düzeyde doku hipoksisi
37 Sekiz saatlik çalışma süresi için iş yeri havasında izin verilen CO düzeyi 25 ppm’dir. Yaşam ve sağlık için ani tehdit oluşturan miktarı ise 1200 ppm’dir.Maruz kalınan süre en az maruz kalınan miktar kadar önemlidir.
38 10. ULUSAL ACİL TIP KONRESİ TanıCOHb seviyesi spesifik bir kan gazı analizi ile spektrofotometrik olarak ölçülebilir.Kan gazında genelde PaO2, PCO2 genellikle normal seviyelerdedir.
40 10. ULUSAL ACİL TIP KONRESİ KlinikBulgu ve belirtiler gaza maruz kalma süresi, ortamdaki CO ve O2 konsantrasyonu ile ilişkilidir.Hafif olgularda COHb miktarı %20 civarındadır. Hastada baş ağrısı, kulakta çınlama, bulantı, kusma ve tansiyon yükselmesi görülür. Deri kırmızı renktedir.Ağır zehirlenmelerde COHb miktarı %60’ın üzerindedir. Çeşitli derecelerde bilinç bozukluğu ve koma görülebilir.
41 10. ULUSAL ACİL TIP KONRESİ TedaviMaruziyet bölgesinden uzaklaştırmaCO oksijenden hafif olduğu için etkilenen kişi maruziyet alanında yere yatırılmalıdırHemodinamik stabilizasyonOksijenHipotansiyon, KİBA, konvülziyon gibi problemler özgül tedavi ile tedavi edilirFiziksel egzersiz minimumda tutulmalıdır
42 10. ULUSAL ACİL TIP KONRESİ TedaviHafif vakalarda 4 saatlik periyotlarla %100 NBOMajor semptomlar varsa (bilinç kaybı, amnezi, miyokard iskemisi gibi) HBOT başlanır.
43 10. ULUSAL ACİL TIP KONRESİ TedaviCOHb’nin yarılanma ömrü;Oda havasında 320 dk%100 NBO ile 60 dkHBO (2.8 Atm. Basınçta) 23 dk