

Giriş: AB Komisyonu 1998 yılından itibaren, diğer aday ülkelere yaptığı gibi, Türkiye için de ilerleme raporları hazırlamaktadır. Böylece aday ülkenin müktesebata uyum konusunda hangi alanda yeterince ilerlediği, hangilerinde ilerleme sağlayamadığı, sağlayamadıkları konusunda neler yapması gerektiğiyle ilgili yıllık değerlendirmeler yapmaktadır. Bu ilerleme raporlarında tarım sektörü de uyum yeteneği ve yeterliliği konusunda değerlendirilmektedir. Amaç: Bu çalışmada, ilerleme raporlarında Türkiye tarımının AB Komisyonunca nasıl değerlendirildiğini, uyum sürecinde tarımdaki ilerlemenin AB yetkililerinin nezdinde ne ölçüde gerçekleştiğini ve 20 yıllık sürede nereden nereye geldiğini özetleyerek ortaya koymaktır. Kapsam: 1998-2018 yılları arasında 2017 yılı hariç her yıl yayınlanmış olan toplam 20 ilerleme raporundaki tarımla ilgili değerlendirmeler çalışma kapsamına alınmıştır. Sınırlılıklar: İlerleme raporlarındaki değerlendirmelerle ülke içi işleyiş arasındaki ilişkilendirme derinlemesine ve geniş bir şekilde yapılmamış, bu aşama daha sonra yürütülecek çalışmalara bırakılmıştır. Yöntem: 1998 yılından itibaren 2018 yılı raporu dahil olmak üzere AB komisyonunca hazırlanmış tüm ilerleme raporlarında, tarım sektörüne ilişkin ifadeler özetlenmiş, değerlendirmeler konular bazında yıl yıl bir araya getirilerek, süreç içinde hangi konuların daha yetersiz, hangilerinin uyum yeterliliğinin iyi düzeyde bulunduğu, AB’nin değerlendirmelerinin Türk tarımının kendi içindeki işleyişinde nasıl karşılık bulduğu ortaya konmaya çalışılmıştır. Sonuç: AB ilerleme raporlarının ilkinin yayınlandığı 1998 yılından son yıllardaki raporlara kadar değişmeyen ve Türkiye için genellikle yeterli bulunmayan başlıca iki konunun, canlı sığır ve sığır eti ithalatı ve tarım istatistikleri olduğu görülmektedir. Türkiye’nin iç politika uygulamalarında en fazla eleştirilen konulardan biri canlı hayvan ve sığır eti ithalatı iken, ilerleme raporlarında Türkiye’nin canlı hayvan ve sığır eti ithalatı sınırlaması olumsuz olarak değerlendirmekte ve bu konudaki kısıtlamaların kaldırılması gerektiği sürekli vurgulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: AB, İlerleme Raporları, Tarım, Türkiye Tarımı