Akut Böbrek Yetmezliği, Böbreklerin aniden kandaki atık maddeleri filtreleyememesi sonucu ortaya çıkar. Akut Böbrek Yetmezliği birkaç saat veya birkaç gün içinde hızla gelişir.
Akut Böbrek Yetmezliği, özellikle yoğun bakıma ihtiyacı olan kritik hastalardaki Hastaneye yatırılan insanlarda daha sık görülür.
Akut Böbrek Yetmezliği ölümcül olabilir ve yoğun bir tedavi gerektirir. Bununla birlikte geri dönüşümlü de olabilir. Olay tamamen altta yatan nedene bağlıdır.
Akut Böbrek Yetmezliği Bulguları ve Belirtileri :
İdrar çıkışı bazen normal kalmasına rağmen azalmıştır.
Sıvı tutulumu Bacaklarda, Ayak Bileği veya Ayakta şişme‘ye neden olur.
Uyuşukluk
Nefes darlığı
Yorgunluk
Mide bulantısı
Ağır vakalarda Nöbetler veya Koma
Göğüs ağrısı veya basınç hissi
Bazen Akut Böbrek Yetmezliği belirti veya semptomlara neden olmaz ve başka bir nedenden dolayı yapılan Laboratuvar testleri ile tespit edilir.
Akut Böbrek Yetmezliği Nedenleri Nelerdir ?
Akut Böbrek Yetmezliği şu durumlarda ortaya çıkabilir :
Böbreklere kan akışını yavaşlatan bir durum.
Böbreklere doğrudan hasar durumları.
Böbreklerin idrar boşaltma borularında (Üreter) blokaj.
Böbreklere Bozulmuş Kan Akımı
Böbreklere kan akışını yavaşlatan ve Böbrek yetmezliğine neden olan durumlar :
Kan veya sıvı kaybı
Kan basıncı ilaçları
Kalp krizi
Kalp Hastalığı
Enfeksiyon
Karaciğer yetmezliği
Aspirin, İbuprofen, Naproksen veya ilgili ilaçların kullanımı
Şiddetli alerjik reaksiyon (Anafilaksi)
Ciddi Yanıklar
Şiddetli Dehidrasyon
Böbreklerin Hasar Görmesi
Bu hastalıklar, koşullar ve ajanlar Böbreklere zarar verebilir ve Akut Böbrek Yetmezliğine neden olabilir :
Böbreklerde ve çevresinde Böbrek damarlarında ve arterlerde kan pıhtıları
Böbreklerde kan akışını engelleyen Kolesterol birikintileri
Böbreklerdeki (Glomeruli) küçük filtrelerin iltihabı, Glomerulonefrit
Hemolitik Üremik Sendrom (Kırmızı kan hücrelerinin erken tahrip edilmesinden kaynaklanan bir durum)
Enfeksiyon
Lupus (Glomerülonefrite neden olan bir bağışıklık sistemi bozukluğu)
Kemoterapi ilaçları
Antibiyotikler
Görüntüleme testleri sırasında kullanılan Boyalar
Zoledronik asit
Plazma Hücrelerinin Kanseri olan Multipl Miyelom
Skleroderma (Deriyi ve bağ dokularını etkileyen nadir bir hastalık grubu)
Nadir bir kan hastalığı olan Trombotik Trombositopenik Purpura
Toksinler (Alkol, Ağır Metaller ve Kokain)
Vaskülit (Kan damarlarının iltihabı)
Böbreklerde İdrar Tıkanıklığı
İdrarın vücudun dışına çıkmasını engelleyen hastalıklar ve durumlar :
Mesane Kanseri
İdrar yolunda kan pıhtıları
Rahim Ağzı Kanseri
Kolon Kanseri
Büyümüş Prostat
Böbrek Taşı
Üreter Taşı
Mesaneyi kontrol eden sinirleri içeren sinir hasarı
Prostat Kanseri
Akut Böbrek Yetmezliği hemen her zaman başka bir tıbbi durum veya olayla bağlantılı olarak ortaya çıkar.
Akut Böbrek Yetmezliği Riskini Artıracak Durumlar :
Hastaneye kaldırılmış, özellikle yoğun bakım gerektiren ciddi bir durum
İlerlemiş yaş
Periferik Arter Hastalığı
Diyabet
Yüksek Tansiyon
Kalp Yetmezliği
Böbrek Hastalıkları
Karaciğer Hastalıkları
Akut Böbrek Yetmezliğinde Komplikasyonlar Şunlardır :
Sıvı Birikimi
Akut Böbrek Yetmezliği Akciğerlerde sıvı birikmesine ve Nefes darlığına neden olabilir. Ayrıca Ayaklarda da sıvı birikimine bağlı ödem olur.
Göğüs Ağrısı
Kalbi örten astar (Perikardiyum) iltihaplanırsa göğüs ağrısı yaşanabilir.
Kas Güçsüzlüğü
Vücudun sıvı ve elektrolitleri dengesiz olduğunda, Kas zayıflığı ortaya çıkabilir. Kandaki artan Potasyum seviyeleri özellikle tehlikelidir.
Sürekli Böbrek Hasarı
Bazen Akut Böbrek Yetmezliği kalıcı Böbrek fonksiyon kaybına veya Son Dönem Böbrek Yetmezliği’ne neden olur.
Son Dönem Böbrek Yetmezliği olan insanlarda daimi Diyaliz (toksinleri ve atıkları vücuttan atmak için kullanılan mekanik filtrasyon işlemi) ya da hayatta kalmak için bir Böbrek nakli gereklidir.
Ölüm
Akut Böbrek Yetmezliği Böbrek fonksiyon kaybına ve Ölüme neden olabilir. Akut Böbrek Yetmezliği öncesi Böbrek problemi yaşayan insanlarda ölüm riski daha yüksektir.
Akut Böbrek Yetmezliği Tedavisi Nasıldır ?
Akut Böbrek Yetmezliği tedavisi genellikle Hastanede kalmayı gerektirir. Ne kadar Hastanede kalıncağı nedeni ve Böbreklerin ne kadar hızlı iyileştiğine bağlıdır.
Akut Böbrek Yetmezliği tedavisi, Böbreklerde hasar görmüş hastalık veya yaralanmaların belirlenmesini içerir.
Akut Böbrek Yetmezliği kandaki sıvı eksikliğinden kaynaklanıyorsa, İntravenöz (IV) sıvılar verilebilir.
Diğer durumlarda, Akut Böbrek Yetmezliği çok fazla sıvıya neden olabilir; Kol ve Bacaklarda şişme meydana gelebilir. Bu durumlarda, vücudun ekstra sıvı atmasına neden olacak ilaçlar (Diüretik) kullanılır.
Böbrekler kandaki Potasyumu uygun bir şekilde filtrelemiyorsa, kanda yüksek miktarda Potasyumun birikmesini önlemek için Kalsiyum, Glikoz veya Sodyum Polistiren Sülfonat (Kayexalate, Kionex) kullanılır.
Kandaki fazla Potasyum tehlikeli düzensiz Kalp atışlarına (Aritmi) ve Kas güçsüzlüğüne neden olabilir.
Kandaki Kalsiyum seviyeleri çok düşerse, Kalsiyum infüzyonu yapılır.
Kandan toksinleri atmak için Diyaliz gerekebilir.
Akut Böbrek Yetmezliği Tedavi Sonrası Korunma Nasıl Olmalı ?
Daha düşük Potasyumlu gıdalar seçilir.
Yüksek Potasyum gıdalar arasında Muz, Portakal, Patates, Ispanak ve Domates bulunur. Düşük potasyumlu gıdalara örnek olarak Elma, Lahana, yeşil Fasulye, Üzüm ve Çilek sayılabilir.
Tuz eklenmiş ürünlerden kaçınma.
Fosfor’u sınırlama.
Fosfor, Süt, Peynir, kurutulmuş Fasulye, Fındık ve Fıstık ezmesi gibi gıdalarda bulunan bir maddedir. Kandaki çok fazla Fosfor Kemikleri zayıflatabilir ve cilt kaşınmasına neden olabilir.
Aspirin, Asetaminofen ve İbuprofen gibi ağrı kesici ilaçların çok fazla alınması Akut Böbrek Yetmezliği riskini artırabilir. Önceden var olan Böbrek hastalığı, Şeker Hastalığı veya Yüksek Tansiyon varsa bu özellikle geçerlidir.