Haber verme ve eleştiri sınırlarını aşmayan düşünce açıklamaları suç olmayacak, tutukluluk süresi azaltılacak, kısa süreli hapis cezası ertelenecek.
Yargı Reformu paketinin detayları belli oldu. Meclis’e sunulan ilk pakete göre; haber verme sınırını aşmayan düşünce açıklamaları suç olmayacak. Tutukluluk süresi azalacak. Basit ve hızlı yargılama sistemi hayata geçirilecek. Adalet Bakanı Abdulhamit Gül’ün başkanlığında hazırlanan ‘Yargı Reform Strateji Planı‘nın birinci paketi MHP’den sonra bugün de CHP’ye verilecek.
Çeşitli yenilikler içeren taslağa göre haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmayacak. 6 ayı geçmeyen suçlarda, ön ödeme yapılması halinde dava açılmayacak. Tutukluluk süreleri azalacak.
İlk paketin yasalaşmasının ardından yeni paketlerin de geleceğini belirten Adalet Bakanlığı yetkilileri, pakette yer alan bazı değişiklik önerilerini şöyle açıkladı:
Haber ve eleştiri
‘Terör örgütü propagandası’ suçu, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak. Bu suçun basın ve yayın yolu ile işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılabilecek. Haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmayacak.
Tutukluluk süresi
Soruşturma evresinde tutukluluk süresi, ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işler bakımından altı ayı, ağır ceza mahkemesinin görevine giren işler bakımından ise bir yılı geçemeyecek. Ancak, anayasal düzene karşı işlenen suçlar, millete ve devlete karşı işlenen suçlar, TMK kapsamına giren suçlar ve toplu işlenen suçlar bakımından bu süre en çok 1 yıl 6 ay olup, gerekçesi gösterilerek 6 ay daha uzatılabilecek. Bu maddede öngörülen tutukluluk süreleri, fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından yarı oranında, 18 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından ise dörtte üç oranında uygulanacak.
Çocukların ifadesi psikolog eşliğinde alınacak
Cumhuriyet savcısı veya hakim tarafından ifadesinin özel ortamda alınması gerektiği ya da şüpheli veya sanık ile yüz yüze gelmesinde sakınca bulunduğu değerlendirilen çocuk ya da mağdurların ifadeleri özel ortamda uzmanlar/psikologlar aracılığıyla alınacak. Mağdur çocuğun beyan ve görüntüleri kayda alınacak. Bunlar, dava dosyasında saklanacak, gizliliği için gerekli tedbirler alınacak.
Hızlı yargılama
Tecavüz, genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması, trafik güvenliğini tehlikeye sokma, parada sahtecilik, resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan gibi suçlar, hızlı yargılama usulüne göre yargılanacak. Savcı, şüpheliye seri muhakeme usulü uygulanmasını teklif edecek.
Kısa süreli hapis cezası ertelenecek
Yargıya basit yargılama usulü sistemi de getirilecek. Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilecek. Beyan ve savunma için verilen süre dolduktan sonra mahkemece duruşma yapılmaksızın ve Cumhuriyet savcısının görüşü alınmaksızın, karar verilebilecek. Mahkumiyet kararı verildiği takdirde ceza dörtte bir oranında indirilecek. Mahkemece, koşulları bulunması halinde; kısa süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilebilecek veya hapis cezası ertelenebilecek.
Avukatlara yeşil pasaport, mesleğe giriş sınvı
Baroya kayıtlı ve en az 15 yıl kıdemi olan avukatlara yeşil pasaport verilecek. Hukuk fakültesi mezunları, mesleğe giriş sınavına girmek zorunda kalacak. Sınavı geçemeyen avukatlık veya noterlik stajına başlayamayacak. Sınavı ÖSYM yapacak. 100 puan üzerinden 70 puan alanlar başarılı sayılacak.
Uzlaşmanın kapsamı genişleyecek
Uzlaşma suçları kapsamına, iş ve çalışma hürriyetinin ihlali, güveni kötüye kullanma, suç eşyasının satın alınması suçları eklendi. Aynı mağdura karşı işlenen suçlar uzlaşma kapsamında olmayacak.
Getirilecek düzenlemeye göre, halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit, suç işlemeye tahrik, suçu ve suçluyu övme, halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama, cumhurbaşkanına hakaret, Türk Milleti’ni, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni, devletin kurum ve organlarını aşağılama gibi suçlar yönünden istinaf mahkemesinde kesin karar verilse de Yargıtay’da temyiz mümkün olacak. İtirazı Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu karara bağlayacak.