Son günlerin en hararetli konularından birisi hiç şüphesiz Türkiye ile Suriye arasında yaşanan gerginlik. Özellikle Kilis sınırında muhalifler ile Suriye Ordusu arasında yaşanan çatışmalar öyle bir hal aldı ki Suriye Türkiye savaşından bahsedilir oldu. Biz de bu yazımızda özellikle Ortadoğu ve var olan ittifak ve güç dengelerinden ötürü dünyanın geri kalanı için de son derece hassas olan bu meseleyi ele alalım istedik.
Önceki yazımızda Suriye’deki son durumdan bahsetmiş ve Beşar Esad’a bağlı güçler ile muhaliflkerin çatışmasının sebeplerine ve muhtemel sonuçlarına değinmiştik. Yazımızın sonunda şu değerlendirmede bulunmuştuk:
“Suriye’de Beşar Esad’ın ve yönetiminin kolayca yıkılacağını düşünmek çok doğru değildir. Çünkü Esad ve onun yönetiminin Tunus ve Mısır’daki diktatörlerin aksine aralarında Nusayriler, Dürzi ve Hristiyanların da bulunduğu geniş bir halk desteği bulunmaktadır. Sünni Arapların ve Müslüman Kardeşler gibi grupların iktidarı ele geçirmesini kendi mağlubiyeti olarak gören bu grupların iktidar değişimine direneceği bir vakıadır. Son günlerde Beşar Esad tarafından yapılan açıklamayla gündeme gelen siyasi partilerin kurulmasına izin verileceği sözü ve nüfusun %10′unu oluşturan ve oldukça örgütlü gruplar halinde hareket eden Kürtlerin tutumu Esad’ın ve Suriye’nin kaderinde tayin edici olacaktır.”
Üzülerek gördük ki zaman bizi haklı çıkardı. Üzüntümüzün sebebi Suriye’de yavaş yavaş iç savaş halini almaya başlayan bu çatışmanın dinmemesi ve her gün onlarca insanın ölmesi, haklı çıkmamızın sebebi ise Esad’a bağlı birliklerin muhalifler karşısında oldukça sağlam bir görüntü vermesi. Anlaşılan o ki azınlıklara dayanan yönetim anlayışı ile Esad bir süre daha ülkede söz sahibi olacak.
Önceki yazımızda çok değinmediğimiz durum ise Türkiye’nin Suriye krizi konusundaki tavrı idi. İlk başlarda ortak Bakanlar Kurulu toplantısı yapacak kadar yakınlaştığımız Esad yönetimi ile bu denli kanlı bıçaklı olamamızın sebebi ise maalesef bu tür durumlarda ön almaya çalışan ve fazla proaktif davranan yeni dış politika anlayışımız. Esad ile olan yakınlığımız, bizde ona verdiğimiz her tavsiyeyi dinleyeceği algısını oluşturdu ki bu algı çok yanlıştı. Çünkü doğru veya yanlış realist biçimde baktığımızda Esad’ın iktidarı devretmesi kendisinin de mensubu olduğu azınlığın kurbanlık koyun gibi boynunu uzatması demekti ve tabii ki şiddetli bir biçimde buna direndiler.
Türkiye hatayı dünyanın bu olaya muhtemel tepkisini öngöremeyerek yaptı ve tabiri caiz ise fazlasıyla açıkta kaldı. Libya olayında fazlasıyla proaktif olan NATO (özellikle Fransa ve ABD) -İsaril’in de etkisiyle- söz konusu Suriye olunca sade suya tirit tepkilerle yetindiler. Suriye’nin tarihi ortakları olan Rusya, İran ve Çin de kararlı bir duruş sergileyince ve büyük umutlar bağlanan Annan Planı büyük oranda Suriye ve Esed’in lehine bir süreci ortaya kayunca, Türkiye ne yapacağını şaşırmış duruma geldi. Şimdi ise yavaş yavaş Türkiye’nin bir bataklığa çekildiğini görmekteyiz ki bu durum hiç de iç açıcı değil.
Suriye ile olası bir savaşın Türkiye’ye bir faydası olmaz. Basındaki bazı amigolar savaş tam tamları çalsa da mevcut iktidar böyle bir hapı yutmayacak kadar feraset ve akıl sahibi. Son söz olarak, “Türkiye Suriye savaşını kim kazanır?” diye merak ediyorsanız; eğer bir savaş olursa da bu maalesef sadece Türkiye ile Suriye arasında olmaz ve bize de hiç bir şey kazandırmayacağı gibi çok şey kaybettirir.