Prof. Dr. Mehmet Hasgüler
“Omonia” Büyük Camia
Geçen cumartesi günü değerli dostum Andreas Soteriou’nun daveti ile ilk kez Lefkoşa’nın güneyinde futbol izlemeye gittim. “Omonia” ile “Anarthosis Famagusta” maçıydı. Bilindiği gibi Kıbrıslı Türklerin çoğunluğu Omonia’ya sempati duyar. Bu yüzden de Omonia futbol düzeyinde olsa bile federal ilgi açısından incelenmeye değer bir camiadır... Ada’nın iki yanında en geniş sempatisi olan tek futbol takımdır… Omonia ev sahipliğinde yapılan maçı ben de Omonia taraftarları arasında izledim. Yaklaşık 23 bin kişilik kapasitesi olan stadyumda hatırı sayılır bir izleyici kitlesi vardı.
Ne günlere kaldık?!
Omonia 1948’de kurulmuş ve 20 kez lig şampiyonluğu elde etmiş bir kulüptür. Geçmişinde başarısı çoktur. Geçen hafta oynanan Apoel - Omonia maçında hakemlerin maçın skoruna etki edecek düzeyde hatalı kararlar verdiği tartışılmaktaydı... Hatta Omonia maç öncesi taraftarlarına ya “fairplay” ya da “gidin” şeklinde tişörtler dağıtmış ve bu slogan maça da damgasını vurmuştu. AKEL Genel Sekreteri de hafta içi Anastasiadis’e KOP ve hakemlerin bu tutumları hakkında araştırma yapılması çağrısı yapmıştı... Omonia’yı destekleyen 15-16 yaşlardaki taraftarlar arasında da ciddi bir fanatik grup vardı. Öte yandan Anorthosis’in taraftarları da hepten fanatikti... Maçı onlar da kapalı ve telli bölümde izliyorlardı. Devre arasında polis kordonunu aşan bazı Anorthosis taraftarları ellerindeki su şişelerini Omonia taraftarlarının olduğu tribüne atarak ve telleri yumruklayarak şiddet gösterisi yapıyorlardı. Nazi selamı vererek galiz küfürlü tezahüratlarla faşizan tavırlar göstermek isteyen yüzlerce Anorthosis taraftarı... Ne günlere kaldık!..
Spor ruhu nerede?
Fanatizm ve holiganizm futbolun dayanışma ve sportif ruhuna aykırı şeylerdir... Lakin bunlar da futbolla iç içe olduğu gerçeğini değiştirmiyor... Omonia taraftarlarının 12.000 kişi arasında 100-150 genç fanatiklik yapmaktaydı... Ezici çoğunluk ise eşiyle-çocuklarıyla ailece maç izlemeye gelmişti…
Maç sırasında dikkatimi çeken hakemlerin yanlış kararlarıydı... Hakemlerin özellikle bu yıl içerisinde çeşitli şiddetli (bombalı) saldırılara maruz kaldıkları haberlerini okuyorduk... Hatta hakemler geçtiğimiz aylarda maçları boykot etmişlerdi… Hakemlerin maç yönetimini vasat bulduğumu belirtmeliyim… Futbolun gelişmesini en çok etkileyen olayların başında hakemlik müessesinin adil karar alması gelmektedir... KOP’un bu konularda yeterli duyarlılık göstermediği ve Hakemler Birliği’ne dönük etki yapmadığı gibi eleştiriler de yapılmaktadır.
Futboldaki siyaset
Seyrettiğim maçın sporun siyasi boyutuna dönük yanları da taraftarları etkilediğini söylemek lazım... Hem bu sezon liderliği elden bırakmayan APOEL hem de Anorthosis fanatik sağcıların takımı olarak kabul edilmektedir. Ayrıca ne olursa olsun Omonia taraftarlarının ezici çoğunluğunun iyi futbol izlemek konusundaki duruşu, aileleri, çocuklarıyla tribündeki yerini alışı etkileyiciydi... Aslında alternatif futbol taraftarlığı açısından örnek alınacak bir seyircisi olduğunu söylemek lazım... Bunun siyasi kültürle de ilişkisi ihmal edilmemeli. Kıbrıs Türk futbol seyircisinin takımlarına 1970-80’li yıllardaki ilgisi de aslında benzerdi. Sonrasında çeşitli nedenlerle ama özellikle kulüplerin içinde fazlasıyla siyasal partilerin rekabet arayışının da futbolu etkilediğini söylemek lazım... Omorfo’dan Mağusa’ya kadar futbol kulüplerinin siyasetin atlama tahtası yapıldığını söylemeye gerek yok sanırım... Hoş bugün futbol kulüpçülüğü belki de ona bile cevaz vermeyecek kadar kriz içerisinde... Omonia’da da siyaset ve futbol bir arada yaşıyor... Bir tarafta siyaset doğal biçimde kulüplerin yükselişine katkı koyarken, kuzeyde ise futbol bizzat siyasetin aracı haline getirilmektedir. Nüans buradadır... Arasında ince bir fark var ama o çok belirleyicidir… Bir de ihmal edilmemesi gereken temel belirleyen, “yasal - küresel” bir futbol çabası var… Yani Kuzey’deki futbol dünyadan kopuk ve mahalli… Bu durum da harici siyasetin ve uluslararası hakim hegemonyanın içe yansımasıdır… Orada dünya ile iç içe… Bunun yarattığı fark sözcükleri ve analizleri aşacak boyuttadır...
Bu arada, maçı 2-1 Omonia kazandı.