SALİHA SULTAN
Her yıl milyonlarca ziyaretçiyi ağırlayan Avrupa’nın en büyük müzelerinden ve sergi salonlarından biri olan Biritish Museum 10 Ekim’de önemli bir sergi açılışına ev sahipliği yapacak. Geçtiğimiz hafta Osman Hamdi Bey’in ‘Kur’an Okuyan Kız’ eserini rekor fiyata satın alarak bir kez daha dikkatleri üzerine çeken Malezya İslami Sanatlar Müzesi koleksiyonunda yer alan İslam sanatı ve ‘oryantalist’ sanat eserlerinin görücüye çıkacağı sergi sanat dünyasında ‘oryantalizm’ kavramını yeniden masaya yatıracak.
Batılı sanatçıların bin 500’lü yıllardan bin 800’lü yılların sonuna savaş görevi, araştırma ya da seyahat gibi nedenlerle ziyaret ettiği ‘egzotik’ Doğu ülkelerinde karşılaştıkları mimari ya da dekoratif-görsel sanatlardan etkileşimlerinin seçkin örnekleri üzerinden irdeleneceği sergide Osmanlı DönemiTürk-İslam sanatlarını yansıtan birçok eser yer alıyor.
Avusturyalı ressam Ludwig Deutsch’un ‘Dua’ eserinde antik bir Türk halısı göze çarpıyor
Sergide 17. yüzyıldan İznik çinisi ile İngiliz tasarımcı William De Morgan tarafından yapılan bir çini çalışması Türk-İslam çini sanatının Batı’ya etkisini gösteriyor.
Oryantalist sanat hareketinin en çok bilinen sanatsal ürünü, Avrupalı ve Kuzey Amerikalı sanatçıların İstanbul, Kudüs, Kahire veya Marakeş seyahatleri sonrası yaptıkları tablolar. Sergide yer alan, Venedik’teki Veronese Atölyesi imzalı 1580 tarihli Sultan I. Beyazid resmi bu tablolardan biri. Serginin katalog kapağında da kullanılan tablo, Avrupa’da o dönem yapılan tüm sultan tasvirleri için bir referans kabul ediliyor.
Sergide yer alan 17. Yüzyıl İznik Çinisi.
Sergide dikkati çeken diğer tablolar ise Osmanlı Dönemi minyatür sanatçısı Levni (1703-1730) imzalı ‘Kırmızı Paltolu Bir Avrupa Beyi’ tablosu ile, Osman Hamdi Bey imzalı ‘Kur’an Okuyan Kız’ eseri. Bu eserlerde kullanılan detaylardaki süslemeler ve renkler Batı sanat dünyasının büyük ilgisini çekiyor.
Serginin öne çıkardığı diğer bir konu ise Malezya İslam Sanatları Müzesi’nin İslam coğrafyası imzalı sanat eserlerini kimi zaman ‘rekor’ rakamlar ödeyerek bir çatı altında topluyor olması. Kurumun müzayedelerden ya da özel koleksiyonlardan topladıkları bu önemli eserlerle oluşturduğu koleksiyon, geleceğin en zengin koleksiyonlarından biri olmaya aday.
Doğu-Batı sanat ilişkisinin günümüzde hala tartışmalı bir kavram olan ‘oryantalizm’ perspektifinden görsel olarak sunulduğu sergi 20 Ocak 2020 tarihine kadar Biritish Museum’da görülebilecek. -Saliha Sultan