Yaşam alanımızda oturma odası ile birlikte en çok vakit geçirdiğimiz yerlerden biri mutfaktır. Bunun nedeni mutfak alanlarının genişleyerek sadece yemek pişirilip bulaşık yıkanan bir yer olmasından çıkıp, ailece kahvaltı ettiğimiz ya da öğleden sonraları bir yorgunluk kahvesi içtiğimiz ev içindeki sosyalleşme mekanlarından biri olmasından kaynaklanıyor. Kısacası mutfağın yalnızca işlevsel değil sosyal açıdan da bir önemi var. Bu nedenle mutfak planlayıcıları hem işlevsel hem göze hitap eden mutfak üniteleri tasarlanıyor. Günümüzde modern, klasik, minimalist, endüstriyel ve rustik gibi farklı stillere göre dekore edilmiş pek çok hazır mutfak bulabilirsiniz. Mutfak dekorasyonun alabildiğine zenginleşmesi elbette mutfakta uzun saatler geçirmemizden kaynaklanıyor. Dolayısıyla bu zamanı daha kaliteli kılmak için çalışırken ya da yemek yerken huzur bulacağımız şık bir mekan olması gerek. Ancak her şeyden önce bir mutfağın konforlu ve kullanışlı olması ilk kriter olmalı.
Mutfağın yaşam alanımızın önemli bir parçası olduğu bir gerçek. Kimi dairelerde salon ya da yemek odasıyla entegre açık mutfak modelleri görebilirsiniz. Bu tercihin sebebi başta da belirttiğimiz gibi mutfağın sosyal yönünü ön plana çıkarmak. Açık mutfak modelleri dışında küçük ya da büyük, boyutu ne olursa olsun, her mutfakta mutlaka bir yemek alanı görürsünüz. Bar veya masa sandalye takımları mutfakların vazgeçilmez bir parçası haline geldi diyebiliriz. Bu yemek alanlarının sosyallik dışında işlevsel olması da mutfağın konforunu arttıran bir etken.
Günümüzde küçülen daire boyutları sebebiyle mutfak alanları da giderek daralıyor. Bu ne yazık ki önemli bir dezavantaj. Büyük bir mutfağı dekore etmek için belki bir uzmana ihtiyacınız yok, fakat daracık alanlara sıkışmış mutfaklar için profesyonellerin görüşleri çok yararlı olacaktır. Zira mutfak tasarımcıların amacı mümkün mertebe kullanıcılara en iyi mutfağı sunmak. İyi bir mutfağın karşılığı ise mevcut koşullar içerisinde olabilecek en fonksiyonel ve konforlu mutfağı dizayn etmek demek. Saatler süren yemek hazırlama aşamasını kolaylaştırmayı amaçlayan mutfaklar için bazı pratik çözümler mevcut. Mutfağı daha iyi kullanabilmek için gerekli olan özellikler ise başta rahat bir çalışma yüzeyi, iyi bir aydınlatma ve yeterli depolama alanı. Mutfağı daha kullanışlı hale getiren pratik fikirleri aşağıda daha detaylı inceleyeceğiz.
Mutfağı daha kullanışlı hale getirmek için öncelikle nasıl dekore edeceğinizi bilmelisiniz. Mutfak dizaynı tıpkı bir oturma odasını dekore etmek gibi kendi içinde bazı kriterler barındırır. Örneğin mutfaklarda sıcak ve soğuk üniteler yan yana olmamalıdır. Bu da fırın ile buzdolabı arasına mesafe koyulması anlamına geliyor. Aynı şekilde ateş ve su da bir arada olmaz. Dolayısıyla fırın ile lavabo arasında mümkün olduğunca belli bir boşluk olmalı. Ancak mutfağınız çok kısıtlı bir alana sahipse bu kuraldan taviz verebilirsiniz. Bu kural hem kendi can güvenliğiniz hem de elektronik eşyalarınızın uzun ömürlü olmasını amaçlar. İkinci kriter yeterli depolama alanı sağlamak. Gıdalarınız ve bu gıdaları pişirirken lazım olan gereçleri muhafaza etmeniz gerek. Aynı zamanda depolama mutfağınızın derli toplu gözükmesini de sağlar. Ancak depolama ünitelerini abartırsanız hem aradığınızı bulmakta zorluk çekersiniz hem de mutfağınız dolaplar yüzünden gereksiz kalabalık gözükür. Bir diğer husus ise aydınlatma. Mutfak sizin yemek pişirip bulaşık yıkadığınız bir çalışma alanı. Dolayısıyla konforlu bir şekilde çalışabilmek için geniş bir tezgah kadar aydınlatma da önemli.
Doğru mutfak dekorasyonu ile ilgili genel bilgiler verdikten sonra daha pratik bir mutfak için işinize yarayacak bazı ipuçlarından söz edelim.
Bu basit ama pratik öneri bizi önemli bir sonuca götürür: Her malzemenin belli bir yeri vardır ve aradığımızı kolayca bulabiliriz. Bir mutfakta depolanması gereken pek çok şey var. Bakliyatlar, sebzeler, meyveler, içecekler, baharat, tencereler, tavalar, kaşıklar, bıçaklar vs. say say bitmez. Gıdaları kategorize etmek daha kolaydır. Soğukta depolanması gereken yiyecekler buzdolabına koyulur. Eşyalar ise biraz daha karmaşıktır. Çok sayıda malzemeniz varsa depolama esnasında dikkat etmeniz gereken husus en sık kullandığınız şeyleri kolayca erişilebilir yerlerde muhafaza etmek. Diğer nesneleri de yine kullanım sıklığına göre düzenleyebilir, böylece ihtiyaç duyduğunuz her şey elinizin altında olurken nadiren kullandıklarınız ise erişimi uzak bölmelere yerleştirebilirsiniz.
Yemek hazırlarken yaptığınız işleri gözden geçirdiğinizde şunu fark edersiniz; önce yiyecekleri çıkarmak için buzdolabına gider, sonra lavaboda yıkar ve son olarak ocakta pişirirsiniz. Uzmanları bu durumu çalışma üçgeni olarak tanımlıyor. Yani buzdolabı, lavabo ve fırın üçgen şeklinde hizalandığında yemek hazırlama süreci oldukça kısalıyor. Ancak her mutfağın bu düzene göre tasarlanması mümkün değil. Mutfağınızın bu idealle uyumlu olup olmamasına bakılmaksızın, çalışma alanları yaratın. Bu alanlar yiyecek depolama, lavabo ve bulaşık, çalışma tezgahı ve ocak bölgesi olabilir. Mutfağı işlevine göre bölmek malzemeleri uygun yerlere yerleştirmenizi ve mutfağı daha iyi organize etmenizi sağlar.
Eskiden mutfaklara bağlı yiyeceklerin depolandığı ayrı bir kiler odası bulunurdu. Günümüzde kiler için harici odalar ne yazık ki yok ancak kiler işlevi gören dolap ve raflıklar mevcut. Size tavsiyemiz derli toplu bir görünüm için kapaklı dolaplardır. Ancak aradığınızı kolayca bulabilmek için dolabın aksine şeffaf kaplar kullanmalısınız. Cam kavanozlar ya da şeffaf plastik kaplar bakliyatları saklamak için idealdir. Bunun dışında kilerinizdeki öğeleri de kendi içinde gruplamak mümkün. Örneğin hazır sosları makarnalar ile birlikte yerleştirebilirsiniz.
Yiyecek depolaması ile ilgili bir mesele buzdolabını doğru düzenlemek. Buzdolabında farklı gıda türleri için ideal noktalar var. Örneğin süt sıcaklığın en fazla olduğu üst rafta tutulurken, et mutlaka buzlukta saklanmalıdır. Daha fazla bilgi için buzdolabın modeline bağlı olarak kullanma kılavuzundaki depolama talimatlarına göz atabilirsiniz. Bunun dışında buzdolabınız tıka basa doluyla paketli gıdaların son kullanma tarihlerine göre bir sıra da yapabilirsiniz. Çabuk tüketilmesi gereken yiyecekleri öne yerleştirerek çürümeden tüketmeyi başarmış olursunuz.
Düzenli bir mutfağa sahip olmanın yollarından biri malzemelerinizi doğru bir şekilde saklamaktır. Bu yöntemin bir faydası da uzun vadede daha az yiyeceği çöpe atmak ve market alışverişine başlamadan önce dolapta ne eksik ne fazla bilgi sahibi olmaktır. Gıdaları saklamaya ilişkin genel yönergelerimiz buzdolabında veya dondurucuda ve daha sonra soğutmak için ihtiyaç duymadığınız gıdalardır. Tüm bu saklama koşullarını tek tek ezberlemek yorucu geliyorsa buzdolabı kapağına yapıştıracağını notlar işe yarayabilir.
Her ne kadar yaşam alanlarımız küçülse de ev içindeki ölü boşluklardan kurtulamayız. Bu tür ölü alanlar mutfakta da bulunur. Örneğin kullanışsız olduğu için ihmal edilen lavabonun altı, buzdolabındaki değişik raflar, dolap köşeleri vs. Mutfakta en çok ihtiyaç duyulan şeylerden biri depolama. Dolayısıyla boş alanları belirleyip bu bölgeleri yararlı bir şekilde kullanmanın yollarını arayın.
Dışa doğru açılan dolap kapaklarını daha işlevsel hale getirmeyi hiç düşündünüz mü? Bu yüzeyi boş bırakmak yerine kapağın iç kısmına monte edebileceğiniz askılarla küçük malzemeleri pekala depolayabilirsiniz.
Mutfak kaosuna katkıda bulunan ana unsurlardan biri: Uyumsuz gıda saklama kapları. Dolaplarınızdaki boşluk miktarını en üst düzeye çıkarmak için yalnızca birkaç yiyecek depolama kapına ihtiyacınız var. Bu kaplar dolabın yüksekliği ve genişliği göz önüne alınarak satın alınmalı. Aksi takdirde saklama kapları kullansanız dahi dolabın içinde boşluklar kalır.
Tıpkı kiler dolabında olduğu gibi çekmeceleri de iyi organize etmek gerekiyor. Özellikle yeni nesil mutfaklar büyük ve geniş çekmeceler mevcut. Dolayısıyla eskisi gibi yalnızca çatal kaşık değil tencere ve tavalar da çekmece içine yerleştiriliyor. Artık geniş çekmeceler kullanıldığından küçük malzemeleri yerleştirmek için bölücüler oldukça pratik bir çözüm sağlıyor.
Depolama dışında alan tasarrufu sağlayan bir diğer fikir fonksiyonel mutfak üniteleri kullanmak. Örneğin sadece tezgah işlevi gören bir ada değil aynı zamanda bar özelliği sunması gibi. Masa sandalye takımına oranla bar kullanmak özellikle küçük mutfaklar için oldukça elverişli.
Fonksiyonel aksesuarlar oldukça geniş bir kategoriye sahip. Örneğin portatif raflar, birden fazla işlevi olan ev aletleri bu başlığa girebilir. Bu tür aksesuarlar mutfağınızda büyük fark yaratmaz ancak gündelik işlerinizi daha kolaylaştırabilir.
Bu yazıyı beğendiyseniz 'Ev aksesuarları nelerdir ve nereden alınır?' başlığına karar verebilirsiniz.