Basit bir analiz
Cari açık ekonomi tarihimizin eşsiz bir kalıntısı gibi olduğu yerde duruyor. Aslında 15 Temmuz akabinde ekonominin yıpranmamasını beklemek hata olurdu. Ama yıpranmadı!! Ekonominin başındakileri tebrik etmek gerekiyor. İlk aşamada çok başarılı önlemler alındı. Peki, bundan sonra neler olabilir?
Herkesin sorusu aynı "Eğer S&P Global Ratings'in verdiği not diğerleri tarafından taklit edilirse ne olacak?" Bu durum ekonomi için iyi haber değil.
Türkiye yüksek cari açığını çeviren yani vadesi gelen borçlarını sıcak para çekerek ödemeye çalışan bir ülke. Türkiye’nin kredi notunun düşürülmesi ekonominin risk primini yükseltir. Yani yatırımcı için riskli bir ekonomi… Böyle bir durumda, yabancı yatırımcı "madem ekonominizin riski yüksek o zaman bana daha fazla faiz verin!!" diyecektir. Esasen yatırımcı bunu demeden ekonomiyi yöneteneler bunu yapacaktır da diyebiliriz.
Şimdi biraz daha yükseğe çıkıp, açımızı kıtalar seviyesine yükseltelim. Yukarıdan manzara daha farklı. Şöyle ki; uzun dönemde ABD Merkez Bankası yani Fed'in faiz oranlarını arttırmaya başlaması bekleniyor. Eğer bu artış yapılırsa Türkiye ekonomisi için iyi olmaz. Türkiye'de iç tüketim rüzgârının devamı için faiz indirimi hep gündemdedir. Eğer Fed faiz artırımı yaparsa, faiz indirmek bir yana mevcut yabancıların çıkmaması ve yenilerini çekebilmek için faizi artırmak söz konusu olabilir. Böyle bir durum ülkeyi ne derece etkiler? Faiz artırılmasına rağmen yabancı kaynaklarda azalma olursa orta vadede işletmeler ve sıradan vatandaşın tüketim iştahı zayıflar. Çünkü kimse belirsizlik görmek istemez.
2008 Küresel Finans Krizi sonrasında ABD'de faizlerin inmesine yol veren para politikası, paranın Türkiye gibi ülkelere girmesine sebep oldu. Para bolluğu bu ülkelerdeki kredi imkânlarını genişletti ve ekonomiler gelişti. Bu dönem ülkemizde iyi kullanılıp reformlar da yapıldı. Öte yandan, evvelden beridir devam eden cari açık sorununa kalıcı bir çözüm bulunamadı. Devam eden bu sorun ileride problem yaratabilir. Bu problemin tek kıvılcımı Fed'in faiz kararı değildir. Petrol fiyatlarını da hatırlayalım. Şu sıralar petrol fiyatları çok düşük, dolayısıyla cari problemde geçici bir rahatlık var. Peki, bu fiyatlar eskisi gibi 100 Doların üstüne hareket ederse? Ekonominin dışarıya ödediği miktar artmayacak mı? Böyle bir yükseliş cari açığı daha da artıracaktır. #ekonomi #cariaçık #Fed #faiz #petrol