Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Anabilim Dalı’nın yürüttüğü ve GEKA’nın desteklediği, ‘Bafa Gölü ve Çevresinde Toplum Destekli Eko Turizm Faaliyetlerinin Belirlenmesi Projesi’ 3 aylık çalışmanın sonunda Milas Ticaret ve Sanayi Odası’nda düzenlenen çalıştay ile değerlendirildi. Çalıştayda, Bafa Gölü’nde ki canlılardan beslenen bazı kuş türlerinin yok olma tehlikesi altında olduğu, Beş Parmak Dağları’nda bulunan 8 bin yıllık kaya resimlerinin yanı sıra Heraklia Antik Kenti’nin bölgedeki madencilik faaliyetleri nedeniyle tehdit altında bulunduğu, turizmcilerin plansız yapılaşmasının da bölgenin doğal yapısına zarar verdiği açıklandı.
Hafize Ataseven
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Anabilim Dalı’nın yürüttüğü ve GEKA’ nın desteklediği, “Bafa Gölü ve Çevresinde Toplum Destekli Eko Turizm Faaliyetlerinin Belirlenmesi Projesi “ 3 aylık çalışmanın sonunda Milas Ticaret ve Sanayi Odası’nda düzenlenen çalıştay ile değerlendirildi.
Çalışataya Muğla Valisi Amir Çiçek, Milas Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Reşit Özer, MSKÜ Rektörü Mansur Harmandar, MSKÜ Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölüm Başkanı ve proje yürütücüsü Prof. Dr. Muammer Tuna, Milas Belediye Başkan Vekili Faik Karagöz,Milas Kaymakamı Fuat Gürel, Muğla İl Kültür Turizm Müdürlüğü temsilcileri, Aydın İl Kültür Turizm Müdürlüğü temsilcileri ile MSKÜ’den proje görevlileri katıldı. Bölgede işletme sahipleri ile Serçin Balık Kooperatifi dışında, projenin merkezi olan Kapıkırı Köyü halkının, çalıştaya fazla ilgi göstermemesi dikkat çekti. Çalıştayın açılış konuşmasını yapan projenin yürütücüsü Prof. Dr. Muammer Tuna, projenin yerel halk, var olan doğal ve tarihi özelliklerin korunması ve elde edilen sonuçtan kar sağlamak olduğunu kaydetti. Tuna, Bafa Gölü ve çevresindeki yaşam alanlarını korumayı hem de bölgede bulunan Beş Parmak Dağlarında ki 8 bin yıllık kaya resimleri ile Herkalia Antik Kenti’ni ve Yedi Rahipler Manastırı’nı koruyarak turizme katkıda bulunmak istediklerini belirtti. Tuna ayrıca yerel halkın, bölgeden uzaklaştırılmadan iş birliğine dahil edilerek, ekonomilerine katkı sağlamayı amaçladıklarını da ifade etti.
Muğla Valisi Amir Çiçek, “Ben göreve başladığım günden bu yana turizmi 12 aya çıkarmalıyız, tarım ve turizmi birleştirmeliyiz diyorum. Bafa Gölü projesine baktığımızda tarımın, turizmin ve tarihin, doğal güzelliklerin iç içe olduğu bir yer olduğunu görüyoruz. Burada yapılacak çok iş var. El birliği ile GEKA, MSKÜ, belediye yönetimleri olarak Bafa Gölü’nü kurtarıp, eko turizm bölgesi haline getireceğiz. Üniversitenin elde ettiği veriler öneriler oldukça ilginç. İçlerinde uygulanabilir olanlar da var olmayanlar da. Tek tek her bir nokta üzerinde konuşup değerlendireceğiz” şeklinde konuştu.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mansur Harmandar ise, “Turizm konsepti hızla değişiyor. Deniz, kum, güneş üçlüsüne bağlı kalmak yerine artık tarihsel ve kültürel bütün alternatif turizm olanakları ortaya koyulmalıdır. Gelecek nesillere güzel bir ülke, güzel bir Milas bırakmalıyız. Bu yüzden her bir bireye, her bir kuruma ve yöneticilere büyük işler düşüyor. Göllerimizi, akarsularımız korumalıyız. Su varsa hayat vardır” dedi.
Bilimsel incelemelerde bulunuldu
MSKÜ’ den 6 ayrı grup ve 25 kişilik ekipten oluşan proje çalışma grubunun faaliyet gösterdiği Bafa Gölü Havzası; Arkeoloji, Vejetasyon ve Flora, Fauna ve Yaban, Bafa Gölü Biyo Çeşitlilik, Kuş Çeşitliliği ve Sosyolojik Araştırma alanlarında bilimsel çalışmalarca incelenip, araştırıldı. İstanbul’dan bir film ekibi tarafından tanıtım filmi çekildi. Üç bölümden oluşan çalıştayın ilk yarısında, MSKÜ proje ekibinin yaptığı çalışmalar ve elde edilen sonuçlar anlatıldı.
Bafa Gölü havzası can çekişiyor
MSKÜ’ nün yaptığı bilimsel araştırmalara göre; Bafa Gölü’nde eskiden bol miktarda bulunan Yılan balığına, tatlı su kefaline ve yayın balığına göl suyunun kirliliği ve aşırı tuzlanması nedeniyle artık pek fazla rastlanmıyor. Göldeki canlılardan beslenen bazı kuş türleri yok olma tehlikesi altında. Beş Parmak Dağları’nda bulunan 8 bin yıllık kaya resimleri ve madencilik faaliyetleri ve milli park ilan edilmesi nedeniyle tehdit altında. Turizmcilerin plansız yapılaşması da bölgenin doğal yapısına zarar veriyor. Herakleia Antik Kenti’nin öneminin daha iyi kavranması gerekiyor. Kapıkırı Köyü halkının turizmden fazla beklentisi yok kirlilik ve tahribatla ilgilenmiyor.
Tek bir yönetim organı oluşturulmalıdır
Projenin öğleden sonraki ikinci yarısında ise; üniversitenin araştırmaları soncunda oluşturulan çözüm önerileri tartışıldı. Projenin bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini ifade eden MSKÜ Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölüm Başkanı ve proje yürütücüsü Prof. Dr. Muammer Tuna, “Projenin yöresel boyutu ve toplumsal boyutuyla ele alınması gerekiyor. Bafa Gölü sadece Muğla sınırları içeresinde değil Aydın sınırları içeresinde de yer alıyor. Bölgeye Menderes Nehri’nin akması nedeniyle DSİ, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Aydın ve Muğla Kültür ve Turizm müdürlükleri ile yerel yönetimlerin kapsamına girmekte. Yani el birliği ile bu çalışmaya destek olmak gerekiyor. Bafa Gölü Havzası için tek bir yönetim organı oluşturulmalıdır” dedi.
Büyük Menderes Nehri Bafa’yı kirletiyor
Projenin çözüm önerileri arasında ‘Biyosfer Rezervi’nin değerlendirilmesi gerektiğini savunan Alman Mimar Dr.Albert Disterath, Kapıkırı Köyü’nün tarihi ve mimari yapısından bahsetti. Disterath, mevcut tarihi evlerin korunması ve yeni yapılacak evlerin ise köy merkezinin dışına yapılması gerektiğini ve inşaat izninin yasalarla denetlenmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
Çalıştayın son bölümünde ise proje kapsamında elde edilen verilerin ve oluşturulan çözüm önerilerinin raporlanması ve GEKA ‘ya sunularak bir yol haritası oluşturulacağını ifade eden projenin yürütücüsü Prof. Dr. Muammer Tuna, GEKA’nın desteği ve MSKÜ ve yerel yönetimlerin de yardımlarıyla bir sonraki etapta çözüme yönelik somut adımlar atılacağını bildirdi. Projenin çözüm önerileri arasında, köy evlerinin restore edilmesi ve pansiyonculuk faaliyetlerinin oluşturulması ve Kapıkırı Köyü merkezinde bir kültür evi oluşturulması, Herakleia Antik Kenti’nin arkeolojik kazılarla tamamen ortaya çıkarılması ve bölgenin tamamının koruma altına alınması, Büyük Menderes Nehri’nin kirleten çevre illerdeki işletmelere cezai yaptırım uygulanması ve kirliliğin önüne geçilmesi yer aldı.
“Bafa Gölü ve Çevresinde Toplum Destekli Eko Turizm Faaliyetlerinin Belirlenmesi Projesi “ ile ilgili gelişmelerden haberdar olmak isteyenler, http://bafaekoturizm.com adresinden ulaşılabilecekler.