TMMOB Mimarlar Odası, TOKİ’nin son yıllarda kuralsız yatırım kararları, mimari estetikten yoksun tip projeleri, katılımı dışlayan planlama süreçleri ile kentsel sorunların büyütülmesinde başrol oynadığını bildirdi.
TMMOB Mimarlar Odası, 4 Ekim Dünya Mimarlık Günü nedeniyle bir bildiri yayınladı. Bildiride, küresel kapitalizmin kendi ekonomik krizini bir süreliğine de olsa aşmak için kentsel alanı ve yaşam alanlarını metalaştırdığı ifade edildi. Bildiride, Bunun için kamu ve kültür varlıkları, kamusal alan, kent ortak donatı alanları, yeşil alanları ve hatta asırlardır varlığını sürdüren yurttaşların yaşadığı mahalleler, kimi küresel şirketlerin ve yerli ortaklarının hedefi haline gelmiştir. Akarsular, nehirler, göller, kıyılar, vadiler, tarım alanları ve orman alanları kimi özel şirketler tarafından HES, termik ve nükleer santral yatırımları ile tehdit edilmekte, kendi hüküm ve tasarrufları altına alınmaktadırlar” denildi.
DOĞA VE KENT YAĞMASI
Genel olarak dünyada yaygınlaşmakta olan doğa ve kent yağmasından Türkiye’nin de içerisinde bulunduğumuz yoksul ve dışa bağımlı ülkelerin daha fazla etkilendiği belirtiler bildiride, şu görüşlere yer verildi:
“Bu süreçte ‘Yeni sömürgecilik’ kent ve doğa yağmasını siyasal iktidarlarla ortaklaştırarak varlığını pekiştirmektedir. Türkiye, jeopolitik konumu, kentleşme politikalarına bakış, siyaset yapma biçimleri, kentsel ranta dayalı ekonomi, siyasetin finansman aracı olarak imar kararları, yatırımların dayatma olarak gündeme gelmesi, toplum katılımını dışlayan anti-demokratik uygulamalar gibi pek çok nedenle bu ülkelerin başında yer almaktadır. Ülkemizde hükümet tarafından gündeme getirilen yeni anayasa, 12 Eylül 2010 tarihinde yapılan referandum ve pek çok yasal düzenleme ‘rantın ve yağmanın önünün açılması’ çabası olarak getirilmiştir. Ve nihayet referanduma katılan yurttaşların yüzde 58 oyu ile istenilen anayasa değişikliklerinin kabul edilmesinden hemen sonra; geçmişte yargı tarafından iptal edilen yağma girişimlerinin politikacılar tarafından yeniden ısıtılarak gündeme getirilmesi manidardır. Bu kapsamda; kıyıların yapılaşmaya açılması, limanların ‘portlaşması’, akarsular üzerinde 200’ü aşkın HES yapma girişimleri, tarım alanlarının ‘ekolojik tarım’, orman alanlarının ‘ekolojik turizm’ adı altında veya yasa yapmak suretiyle yok edilmesi için herşey yapılmaktadır.”
KENTSEL SORUN VE TOKİ
Bildiride, TOKİ’nin son yıllarda kuralsız yatırım kararları, mimari estetikten yoksun tip projeleri, katılımı dışlayan planlama süreçleri ile kentsel sorunların büyütülmesinde başrol oynadığı kaydedildi. Bildiride, şöyle denildi:
“Son yıllarda kuralsız yatırım kararları, mimari estetikten yoksun tip projeler, katılımı dışlayan planlama süreçleri ile kentsel sorunların büyütülmesinde TOKİ başrol oynamaktadır. 5393 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Yasası’nın 76. maddesini değiştiren 5998 Sayılı Torba Yasa ile büyükşehir belediyelerine tanınan dönüşüm alanı ilân etme yetkisi ve bu alanlara ilişkin verilen diğer yetkilerle, bu belediyeler TOKİ ile aynı rolü üstlenmişlerdir. Bu durum kentlerimizin geleceği bakımından son derece kaygı vericidir. Küresel, bölge, ülke ve kent ölçeğinde yaşanan bu sorunlar karşısında, kente, çevreye duyarlı ve uygulamalardan etkilenen bütün kesimlerin bir dayanışma içerisinde olmasına gereksinim vardır. Bu süreçte mimarlar mesleki ve toplumsal sorumlulukları çerçevesinde karar süreçlerindeki tutumları ve mesleki davranışları ile önemli bir rol üstlenmektedirler. Bu çerçevede bütün meslektaşlarımızı mimarlık, kent ve çevre değerlerine sahip çıkmaya çağırır ve mimarlarımızın Dünya Mimarlık Gününü kutlarız.”