Eski Proterozoyik Çağ, Proterozoyik Dönem‘in ilk ve en uzun alt çağıdır. 2,5 milyar yıl önce başlayıp 1,6 milyar yıl önce Orta Proterozoyik Çağ’ın başlamasıyla biten 900.000.000 milyon yıllık süreçtir. Siderian, Rhyacian, Orosirian ve Statherian altçağlarına bölünür.
Arkeen Dönem‘de oluşan Kenorland Süperkıtası, 2,4-2,2 milyar yıl önce mantodan yer kabuğuna sokulan dayklar nedeniyle parçalanmıştır. Ancak 2,1-1,8 milyar yıl arasında ise bu parçalar yeniden birleşerek Kolombiya(Nuna veya Hudsonland) adı altında yeni bir süperkıta oluşturmuştur.
Dönemin en önemli olayı ise çağın başlarında atmosferde görülen ani oksijenleşme ve bunun sonucunda ozon katmanının oluşmasıdır. Söz konusu oksijenleşmenin nedeni yüksek olasılıkla siyanobakterilerdi. Atmosferdeki oksijen artışı yer kabuğundaki elementlerin de oksitlenmesine neden oldu ve uranyum, kükürt ve demir ilk oksitlenen elementler oldular. Şimdiye dek bulunan en eski oksitlenmiş demir Güney Afrika’daki 2,32 milyar yıllık Timeball Hill Biçimlenmesi’ndedir. Ancak bunca oksijenleşmeye karşın oksijen, derin denizlere daha uzun bir süre ulaşamayacaktı.
Bu dönemde, bugün de var olan yeşil sülfür bakterileri gibi çokça bakteri türünün ve gelişmiş hücreli canlılar olan ökaryotların ortaya çıktığı dönemdir. Ancak ani oksijenleşme nedeniyle oksijensiz solunum yapan çokça bakteri türünün de soyu yine bu dönemde tükenmiştir.
Kaynakça