ISPS Kod (Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu) Nedir?
11 Eylül 2001 tarihinde ABD’de meydana gelen terör eylemlerinin ardından, Kasım 2001’de yapılan ve ülkemizin de üyesi olduğu Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO)’nün 22. Genel Kurul toplantısına, denizde ve denizden olabilecek terör eylemlerinin önlenmesi amacıyla denizcilik sektörüne getirilen güvenlik standartıdır.
ISPS Kod’un hedefleri
Güvenlik tehditlerini tespit etmek ve uluslararası ticarette kulanılan gemileri ve liman tesislerini etkileyen güvenlik tehditlerini önleyici önlemler almak amacıyla Anlaşmaya Taraf Devletler, Devlet kuruluşları, yerel makamlar, denizcilik ve liman endüstrileri arasındaki işbirliğini kapsayan uluslararası bir yapı tesis etmek;
Denizde güvenliği temin etmek için; Anlaşmaya Taraf Devletler, Devlet kuruluşları, yerel makamlar ve denizcilik ve liman endüstrilerine ait görev ve sorumlulukları ulusal ve uluslararası seviyede belirlemek;
Güvenlikle ilgili bilgilerin erken ve etkin bir şekilde toplanmasını ve alışverişini temin etmek;
Değişen güvenlik seviyelerine uygun hareket edebilmeyi sağlayan plan ve işlemlere sahip olabilmek amacı ile, güvenlik değerlendirmeleri için bir metodoloji sağlamak;
Uygun ve yeterli deniz güvenlik önlemlerinin yerinde olduğunun güvencesini vermek.
ISPS Kod’un İşlevsel Gereklilikleri
Hedefleri gerçekleştirebilmek amacı ile, bu Kod’da bazı işlevsel gereklilikler yer almaktadır. Bunlar, aşağıda belirtilenleri kapsamakta olup, ancak bunlarla sınırlı değildir:
** Güvenlik tehditleri ile ilgili bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi ve ilgili Taraf Devletler ile bu bilgilerin alışverişi;
** Gemiler ve liman tesisleri için iletişim protokollerinin hazırlanmasının zorunlu kılınması;
** Gemilere, liman tesislerine ve bunlara ait yasak bölgelere izinsiz girişlerin önlenmesi;
** İzinsiz silahların, yanıcı malzemelerin ya da patlayıcıların gemilere ve liman tesislerine sokulmasının önlenmesi;
** Güvenlik tehditleri ya da güvenlik olaylarına karşılık alarm vermeyi sağlayan araçların sağlanması;
**Gemi ve liman tesisi güvenlik planlarının, güvenlik değerlendirmeleri esas alınarak hazırlanmasını zorunlu kılmak ve
** Güvenlik planları ve işlemlerine aşinalığı sağlamak için eğitim, talim ve tatbikatların zorunlu kılınmasıdır.
Bu kapsamda;
ISPS Kod’un B bölümünde yer alan kılavuz dikkate alınarak,
** Liman Tesisi Güvenlik Sorumlusu ve ilgili liman tesisi güvenlik personeli, gerekli bilgiye sahip olmalı ve ilgili eğitimi almış olmalı,
** Belirli güvenlik görevlerine ve sorumluluklarına sahip liman tesisi personeli, liman güvenlik planında belirtilen liman güvenliği ile ilgili sorumluluklarını anlamalı ve kendilerine verilmiş görevleri yerine getirebilmek için yeterli bilgiye ve yeteneğe sahip olmalı,
**Liman güvenlik planının etkili bir şekilde uygulanmasını sağlamak için; liman tesisinin faaliyet tipine, liman tesisi personel değişimlerine, liman tesisinin hizmet verdiği gemi tipine ve ilgili diğer durumlara bağlı olarak hazırlanacak talimler, uygun aralıklarla yaptırılmalı ve
**Liman Tesisi Güvenlik Sorumlusu, uygun aralıklarda yapılan tatbikatlara katılarak, liman tesisi güvenlik planının etkili koordinasyonunu ve uygulamasını sağlamalıdır.
tesislerinin eğitim hususunda işlevsel gerekliliği belli bir standartda sağlanması için Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Deniz Güvenlik Komitesi (MSC) ile çeşitli çalışmalarda bulunmuştur.
Deniz Güvenliği Komitesi (MSC), 87. oturumunda (12 - 21 Mayıs 2010), deniz güvenliğini artırmanın ve SOLAS bölüm XI-2'nin, ISPS Kod’unun ve Uluslararası İşçi Örgütü'nün ilgili hükümlerinin tutarlı ve uyumlu bir şekilde uygulanmasının teşvik edilmesinin gerekli olduğunu konusunda karar vermiştir. Limanlarda ISPS Kod ve IMDG Kod, kapsamındaki kurallar gereği belirtilen liman tesisi personeli için güvenlikle ilgili eğitim ve bilgilendirme eğitimi ile ilgili bir eğitim kılavuzu hazırladı.
Deniz Güvenliği Komitesi (MSC), Kılavuz İlkelerini geliştirirken, liman tesisi güvenlik görevlileri için eğitim ve sertifikasyon ilkeleri üzerine MSC.1 / Circ.1188'i gözönünde bulundurmuş, ISPS Kod Madde A / 18.1 ve A / 18.2 ve B / 18.2 ve B / 18.3 paragraflarını, ILO / IMO Limanlarda Güvenlik ile İlgili Uygulama Kodu, Bölüm 10’u ve IMDG Kodu Bölüm 1.4.1. kapsayan MSC.1/Circ.1341 kararını yayınlamıştır.
MSC.1/Circ.1341 kararında aşağıdaki iki tanım ortaya konulmuş ve bu tanımlardaki liman tesisi personeli için eğitim standartlarını ortaya koymuştur.
** Onaylanmış Liman Tesisi Güvenlik Planına uygun olarak belirli güvenlik görev ve sorumluluklarına sahip olanları belirtmek için “güvenlik görevi belirlenmiş” liman tesisi personeli;
**Onaylanmış Liman Tesisi Güvenlik Planına uygun olarak "belirlenmiş güvenlik görevi olmayan" diğer tüm liman tesisi personeli.
Deniz Güvenliği Komitesi (MSC), Liman Tesisi Güvenlik Planınında (LTGP) belirtilen görevlerin yerine getirilmesi için güvenlik görevi belirlenmiş güvenlik görevlileri, erişim kontrol sorumluları, eğitim sorumluları ve ilgili liman tesisi yöneticileri gibi belirlenmiş güvenlik görevlerine sahip liman tesisi personeli ve belirlenmiş güvenlik görevi olmayan diğer liman tesis personeli için Model Kurs 3.24 ve 3.25’i tasarlanmıştır. Bu model kurslar; Denizde Can Güvenliği Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS), XI-2 bölüm, Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu (ISPS), Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Maddeler Kodu (IMDG), IMO / ILO Limanlarında Güvenlik Uygulama Kuralları ve Liman tesisi personeli için Güvenlikle ilgili eğitim ve tanıma hakkında IMO MSC.1 / Circ.1341'e göre hazırlanmıştır.
Deniz Güvenliği Komitesi (MSC) ayrıca talim ve tatbikatlar için ise Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) tarafından geliştirilen Liman tesisleri için deniz güvenliği talim ve tatbikat el kitabını tavsiye etmektedir.
APEC Deniz Güvenliği talim ve tatbikat el kitabı izinsiz girişlerin önlenmesi ile ilgili liman tesislerinde yapılan talim ve güvenlik tatbikatlarına uygun 7 farklı modülü ele almaktadır:
- Erişim kontrolü (kişi ve araç)(talim)
- Bitişik bölge güvenliği
- Yük/Malzeme elleçleme
- Acil müdahale
- Gemi liman arayüzü
- Tatbikat prensipleri
- Liman tesisinde tatbikat
Ülkemizde liman tesislerine güvenlik eğitimleri T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından ISPS Kod Madde A / 18.1 ve A / 18.2 ve B / 18.2 ve B / 18.3 gereğince Liman Tesisi Güvenlik Sorumluları ve Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş Tanınmış Güvenlik Kuruluşları (RSO) tarafından verilmektedir. Ancak şu an verilen eğitimler Deniz Güvenliği Komitesi (MSC) kararlarını tam olarak kapsamamaktadır.
Güncel ve uluslararası standartlarda deniz güvenlik eğitimlerinin daha etkin bir oluşum haline gelmesi için ilgili otoriteler tarafından da gerekli izinler alınarak, yoğun bir çalışma programı bulunan liman tesisi çalışanlarına uzaktan eğitim modülleri ile zaman kazandırmak, anında başvuru dökümanı olarak kullanmasını ve kısa sürede değişikliklere ulaşmayı sağlamak için, sertifikasyon kursları alması faydalı olacaktır. Takip eden yıllarda da ISPS Kod Madde A / 18.1 ve A / 18.2 ve B / 18.2 ve B / 18.3 belirtilen eğitim ile tüm liman tesisi çalışanlarının yeterli güvenlik bilincine ulaştırabilecek ve etkin bir güvenlik yapılabilmesi için liman tesisisin tüm çalışanlarının katkısı sağlanacaktır.
Kaynak: ISPS Kod
MSC kararları