MsXLabs.org
Acentacı bir seyahat firmasında çalışan kişiye denir. Acentacı turizm alanında çalışırlar ve yurt içi ve yurt dışına gidecek insanlara yardımcı olurlar. Acenta ve acentacılar TÜRSAB bağlıdırlar.
1- Bilet İşlemleri
Bilet satış işlemi, parekendeci bir seyahat acentasının en önemli faaliyetleridir. Seyahat acentaları genellikle tüm ulaştırma araçları için, kara, hava, deniz ve demiryollarının biletlerini satarlar. Bilet satış işlemi karmaşık ve spesifik bir faaliyettir. Teknik bir terminoloji bilgisi ister. İngilizce terimleri tanımak, değişik işaret ve kısaltmaları anlamak gerekir. Bunlardan başka saatler, tarifeler, sınır formaliteleri, bilet çeşitleri, izlenecek güzergahlar, rezervasyon sistemlerini çok iyi bilmek ve bunları hatasız bie şekilde kağıt üzerine dökebilmek becerisini gerektirmektedir.
Biletçilik, bir kişiye taşıma ve yolculuk (seyahat) belgesini düzenleyip satışını yapmaktır. Seyahat ve ulaştırma şirketleri, kendi biletlerinin satışları için aracı kuruluş olan seyahat acentalarından, dünya turizmi teşekkülleri ve uluslar arası konferans veya kuruluşlarca belirtilen kuralların çok sıkı ve ciddi bir şekilde uygulanmasını isterler. Dünyada bilgisayar alanındaki hızla gelişme, manuel biletçiliğe de yeni rezervasyon metodlarıyla birlikte, yeni boyutlar kazandırmıştır. Herşeye rağmen, en büyük görevi yine, acentalardaki iş görenler üstlenmektedir.
Uluslar arası seyahatler için bilet satışı yapan bir eleman, ülkelerin sınır formalitelerini iyi bilmek zorundadır. Çünkü bir devletin kendine özgü sınır formaliteleri uygulamkta tam bir serbestliğe sahip olmaları nedeniyle, bilet satış memurunun görevi daha da zorlaşmakta ve önem kazanmaktadır. Bu nedenle satış memuru bilet satacağı kişiyle ilgili geçiş veya kalış sürelerini bilmek ve müşterisine doğru bilgiler vermek zorundadır. Bu çeşit formalitelerle ilgili olarak iki önemli kaynak bulunmaktadır:
1- Dış ülkelere seyahatler, sınır formaliteleri: Dünya Turizm Örgütü tarafından yayınlanmış resmi bir belgedir. İçindeki bilgiler her ülkenin resmi turizm örgütlerinden alınarak derlenmiştir.
2- Seyahat danışma el kitabı (Travel Information Manuel) çok geniş ve kapsamlı bir belgedir. İçindeki bilgiler günü gününe takip edilir. Dünyadaki 40 kadar uçak şirketi bu dökümanı kaynak olarak kullanır. Aylık olan bu yayın dünyadaki 200 ülke hakkında bilgileri içerir. Yolcular için gerekli belgeler, sağlık, gümrük kanunları, döviz konusundaki gerekli açıklamalar da vardır.
Gümrük Formaliteleri: Yurtdışına çıkışlarda veya yurda girişlerde seya¬hat eden kişiler ancak seyahatleri ile İlgili kişisel eşyalarını yanlarında serbest¬çe taşıyabilirler. Turistler için serbest eşya listesi yapıldıktan sonra bunların haricindeki tüm eşyaları ve malları gümrük vergilerine tâbi tutulmuştur.
Döviz Formaliteleri: Yurtdışına giden vatandaşlara her ülke için sınırlı miktarda yabancı para çıkarma izni verir. Turistlerin b:r ülkeye girişlerinde döviz getirme sınırlaması yoktur. Türk vatandaşları her seyahatlerinde 3,000 Amerikan doları veya eşdeğeri dövizi yanlarında götürebilirler. Ayrıca, 18 yaşından küçük çocuklar içinde 750 Dolar kişi başına döviz çıkarılabilir, iş adamları yukarıdakilere ilave olarak 2.000 Dolar çıkarma hakları vardır. Bunlara ilave olarak herkes ek olarak 1000 Dolar değerinde TL'sınıda yanlarında götürebilirler. Dövizli yabancı hesapları için kredi kartında bir sinirle ma yoktur.
Yurtdışından Türkiye'ye gelen kişiler beraberinde getirecekleri yabancı para-döviz miktarında bir sınırlama yoktur.
Vizeler: Bir ülkeye yabancıların giriş iznine denir. Bazı ülkeler, ülkelerine gelecek, giriş yapacak yabancılardan, hareket etmeden önce, yurtdışındaki temsilciliklerinden vize-izin almalarını istemektedir.
Dünya Turizm Örgütü, Korna Anlaşmasıyla vs OCDE de yaptığı tavsiyelerle, turistlerin .Avrupa'da serbestçe dolaşımlarım istemektedirler veya serbestçe dolaşımlarını sağlayacak Önlemleri almalarını üye ülkelerden istemektedir. Vizeler genellikle karşılıklı anlaşmalar sonucu İki ülke arasında uygulanır veya uygulanmaz. Tek taraflı vize uygulaması Diplomasi politikası gereği yoktur. Fakat 1982 yılından itibaren bazı OCDE üyesi Demokratik Avrupa ülkeleri tek taraflı olarak Türkiye'ye karşı vize uygulamasına başlamışlardır. Bu ülkeler sırasıyla Almanya, Belçika, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, Luxembourg, Hollanda, Norveç, İsveç, İsviçre ve Yunanistan'dır. Bunlara ilave olarak OCDE üyesi Avustralya, Kanada, Yeni Zelanda, A.B.D.'de Türkle¬re vize uygulanmaktadır. 1989 yılından itibaren bu ülkelere İngiltere'de katılmıştır. Halbuki 1981 yılında hiçbir OCDE üyesi ülke arasında vize uygulaması bulunmuyordu.
Vize Çeşitleri;
- Giriş Vizeleri
- Transit Vizeleri
- Mütaaddit Giriş Vizeleri.
- Giriş Vizesi: Bir ülke sınırları içine girmeyi sağlayan ve genellikle bir yıl geçerli olan izin işlemidir.
- Mütaaddit Giriş Vizesi: Belirli sürelerde, birden fazla girişe imkan ve¬ren vizedir. 3, 6 ay veya l yıl süreli olabilir.
- Transit Vizesi: Başka bir ülkeye gitmek için Türkiye'den veya herhan¬gi bir ülkeden geçişi sağlamak üzere verilen vizelerdir. 2 çeşittir, .
A- Tek Transit Vizesi (Tek geçiş)
B- Çift Transit Vizesi (Gidiş dönüş)
Tüm vizeler harca tabidir. Vizeler Dışişleri Bakanlığı, Büyükelçilikler, Konsolosluklar veya Valilik vize vermeye yetkili makamlardır. Havalimanların¬da aktarma yapacak yolcular o ülkelerde vizeye tabi değildirler.
Pasaportlar: Resmi makamlar tarafından verilen ve kişilerin serbestçe yurtdışına çıkmalarını sağlayan kimlik belgelerine Pasaport denir.
Türkiye Cumhuriyeti adına .verilecek pasaport ve bunların yerini tutacak vesikalar:
A- Pasaportlar
l- Diplomatik Pasaportlar (Kırmızı)
2- Hususi Damgalı Pasaportlar (Yeşil)
3- Hizmet Damgalı Pasaportlar (Gri)
4- Umuma Mahsus Pasaportlar (Mavi)
5- Yabancılara Mahsus Pasaportlar (Mavi)
B- Pasaport yerine göçen vesikalar:
1- Pasavanlar, idari Mektuplar, hudut geçiş belgeleri
2- Gemi adamlarına, Havayolu, demiryolu ulaşım araçları müretteba¬tına verilen vesikalar.
3- Seyahat belgesi ve benzeri belgeler.
Türkiye'ye sadece kimlik kartları veya 5 yıldan beri geçerliliği bitmiş pasaportla da olsa, serbestçe giriş yapılabilecek üye ülke turistleri: Avusturya, Belçika, Almanya, İtalya, Luxembourg, Hollanda ve İsviçre. Diğer OCDE üyesi ülke vatandaşları ancak geçerli bir pasaportla ülkemize giriş yapabilirler.
Türkiye'den yurtdışına çıkmak isteyen T.C. uyruklu kişilerin geçerli bir pasaporta sahip olmaları gerekmektedir.
3- Sağlık Formaliteleri
Sağlık formaliteleri çok yaygın bir uygulama olmamakla birlikte, özellikle geri kalmış Afrika ve Asya ülkelerine gidiş veya bu ülkelerden gelişlerde uygulanmaktadır. Sağlık formaliteleri genellikle bulaşıcı hastalıklara karşı alınmış bir Önlemdir. Kapsamı, koruyucu bir aşıdır. Uluslararası Seyahat El Kitabında aşı gereken ülkeler belirlenmiş olup bu ülkelere gitmek için havayo¬lu bileti alan kişilere özellikle sağlık formalitesini yerine getirmeleri belirtilir.
SONUÇ
T.C. uyruklu turistler için, en önemli sorun vize sorunudur, yani bir başka ülkeye turistik seyahat İçin vize alması gerekmektedir. Halbuki 1968 Roma Anlaşmasında, Dünya Turizm örgütü, Uluslararası Turizm Hareketinin yaygınlaşması ve turizmin bir barış pasaportu olması İçin üye ülkelere vizesiz giriş tavsiye kararı almıştır. Bu tavsiye kararı Avrupa Topluluğu üye ülkeler! arasında uygulandığı halde, Türkiye ile Avrupa Topluluğuna üye ülkeler arasında pek uygulanmamaktadır.
Seyahat acentalarında görevli satış elemanları, T.C. uyruklu kişilere pa¬ket tur veya bir uluslararası taşıma aracı bileti satmadan Önce gerekli dış seyahat formalitelerini iyi bilmek ve müşterisine bildirmek zorundadır.