Gaziantep Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu Bölge Müdürlüğü, Şardağı’nda bulunan ve ‘Dede’ ismiyle adlandırılan Tümülüs tarzı mezarı 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan ederek arkeolojik kültür varlığı olarak tescilledi.
Şardağı’nda Elbistan’ı kuşbakışı olarak gören en hakim noktalardan biri olan alanda bulunan ve halk arasında ‘Dede’ olarak bilinen bölgenin anıt mezar olduğunu değerlendiren Gaziantep Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu Bölge Müdürlüğü’nün Dede Tümülüs’ünü tescil kararının ardından koruma altına alındı.
Define arayıcılarının büyük bir kısmını talan ettiği Dede Tümülüs’ünde 2016 yılı Nisan ayında yapılan inceleme ve değerlendirmelerin ardından harekete geçen Gaziantep Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu Bölge Müdürlüğü, yaptığı jeofizik incelemeler sonucunda kral ya da bey mezarı olduğunun belirlenmesinin ardından bölge1. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilerek arkeolojik kültür varlığı olarak tescil edildi. 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescil edilen Dede Tümülüsü, bundan böyle uluslararası koruma kurallarına tabi olacak.
Tümülüs’lerin milattan önce 6. yüzyıldan Roma dönemine kadar Anadolu’da ve Orta Asya’da yaşam bulan bir anıt mezar türü olduğunu belirtilirken, Dede Tümülüsü’nün ise Nemrut Dağı’ndaki Arkeokos’un mezarı ile benzerlik gösterdiği ifade ediliyor.
Şardağı’nda bulunan Dede Tümülüsü ile ilgili verilen bilgilerde, “Dede; ata, date gibi bir isim. Anadolu’da Roma egemenliği oluşmadan önce 48 yıl sürmüş bir savaş var. Dede Tümülüsü de Anadolu’da Romalılara karşı mücadele eden dönemin Pontus Kralı Mitridate-Bedriata’nın ismi ile ilgili çağrışım yapıyor. Nitekim İskit Devleti’nin yıkılması sonucunda oradaki askerlerin Anadolu’da paralı asker olarak Büyük İskender’e gelmeleri, Büyük İskender’den sonra da yerel beylikler olarak alan hakimiyetinde kalmaları bu süreçte bunların kültürlerini buraya taşımalarına ve burada yaşadıkları dönem içerisinde kendi kültür ve inançları çerçevesinde bu mezarları yaptıkları yönünde bir düşünce oluştu. Nemrut Dağı’nda Arkeokos’un mezarı var. O da böyle çakıl mezardır” denildi.
1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillenen Dede Tümülüsü’nün bilimsel metotlarla çalışılması gerektiği belirtilirken Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izni ve talebi ile üniversitelerin burada kazı yapabilecekleri ifade ediliyor.
Arkeolojik kültür varlığı olarak tescil edilen Dede Tümülüsü ile ilgili yapılacak çalışmalar, ilerleyen günlerde netlik kazanacak. 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillendiği için bundan uluslararası koruma kurallarına tabi olacak.