TÜRKİYE’NİN GAYRİ SAFİ YURT İÇİ HASILASI'NIN OLUŞUMUNDA TRC3 BÖLGESİ VE "LOKOMOTİF ŞEHİRLER" KARŞILAŞTIRILMASI ÜZERİNE BİR ANALİZ
Küresel ekonomik rekabetin giderek
arttığı dünyada ülkeler pazar paylarını artırma, dolaylı ve doğrudan
yatırımlıları kendi ülkelerine çekebilme adına yoğun bir mücadele
içerisindedirler. Makro ölçekte ülkelerarasındaki rekabet önemli bir unsurken;
bu çalışma Türkiye üzerine mikro ölçekte incelenecektir. Türkiye’nin Gayri Safi
Yurtiçi Hasılasına (GSYH) katkı bakımından "Lokomotif
Şehir"(İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa) olarak ifade edilen iller ile TRC3
bölgesinde (Mardin, Şırnak, Batman, Siirt) illerinin GSYH'ya olan katkılarını
tarım, sanayi ve hizmetler başlıkları altında karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Bu bağlamda nispi olarak GSYH'ya katkısı az olan şehirlerin hangi stratejilerin
yürütmesi durumunda GSYH'ya olan katkılarının artacağı sorusuna cevap aranmıştır.
Çalışmanın hazırlanmasında resmi istatistikler ve süreli yayınlar
kullanılmıştır. Çalışma 2007 ve 2017 arasındaki veriler baz alınarak
oluşturulmuştur. Sonuç olarak "Lokomotif Şehirler “Türkiye’nin GSYH ’sının
2007-2017 yılları itibariyle ortalama %52’sini oluştururken, buna karşılık TRC3
bölgesinin Türkiye GSYH’ya katkısı ortalaması %1,28 olduğu tespit edilmiştir.
TRC3 Bölgesindeki illeri kendi aralarında tarım, sanayi ve hizmet sektörleri
bağlamında kıyaslandığında Mardin ilinin GSYH'ya katkısının diğer ilerden daha
fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. "Lokomotif Şehirleri” kendi aralarında
tarım, sanayi ve hizmet sektörleri bağlamında kıyaslandığında İstanbul'un
sanayi ve hizmet sektöründe öncü olduğu sonucuna ulaşılırken, İzmir’in tarım
sektöründe öncü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
An Analysis on the TRC3 Region in Creation of Gross Domestic Product of Turkey and the Comparison of “Locomotive Cities”
In the world where global economic competition
is gradually increasing, countries are in an intensive struggle for increasing
their market shares, attracting direct and indirect investments to their own
countries. While the competition between countries is an important factor in
macroscale, the present study will be analyzed in microscale on Turkey. The
contributions of the cities named “Locomotive Cities” (Istanbul, Ankara, Izmir,
Bursa) and the cities in the region TRC3 (Mardin, Sirnak, Batman, Siirt) to
Gross Domestic Product (GDP) of Turkey are aimed to compare under the titles of
agriculture, industry, and services in terms of contribution to Gross Domestic
Product (GDP) of Turkey. In this context, the answer has been searched to the
question “what strategies the cities which make little contributions to GDP
must use in order to increase their contributions”. The official statistics and
periodicals have been used in the preparation of the study. The study has been
created by basing on the data in the years between 2007 and 2017. Consequently,
it is confirmed that “Locomotive Cities” create on average 52% of GDP of Turkey
by years 2007-2017; on the other hand, the contribution of the region TRC3 to
GDP of Turkey is on average 1,28%. When the cities in the region TRC3 are
compared among themselves in terms of agriculture, industry, and services, it
is concluded that the contribution of the city Mardin to GDP is more than the
other cities. When “Locomotive Cities” are compared among themselves in terms
of agriculture, industry, and services, it is concluded that while Istanbul is
the pioneer in the industry and service sectors, Izmir is the pioneer in the
agriculture sector.
Kaynakça
Dicle Kalkınma Ajansı. https://dikanet.dika.org.tr/FileContainer/Web/files/e3735499-88f5-428a-8b8f-43e0450471ba.pdf. Erişim: 21 Mart 2019.
Işık, N., Baysal., D., ve O., Ceylan (2010). Bölgesel Kalkınma Farklılıklarının Giderilmesinde Bir Politika Aracı Olarak Kalkınma Ajansları. Niğde Üniversitesi İ.İ.B.F Dergisi, 3(2), 1-18.
Terzi, H., ve Oltulular, S. (2004). Türkiye'deki Sanayileşme Ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensel İlişki. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 5(2), 219-226.
Türkiye Ekonomi Kurumu (TEK), (2004). Türkiye de Bölgelerarası Gelir Farklılıkları: Yakınsama Var mı?
Türkiye İstatistik Kurumu. http://www.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist. Erişim: 22 Şubat 2019.
World Bank. https://data.worldbank.org/indicator/ny.gdp.mktp.cd. Erişim: 15 Mart 2019.