Sagittarius A* isimli kara delikte daha önce görülmemiş parlama
Sagittarius A* isimli bir kara deliği inceleyen bilim insanları, daha önce görmedikleri bir yapıyla karşılaştı.
16-08-2019 12:14
Bilim insanlarının kara deliklere ilişkin araştırmaları her geçen gün yeni bir boyut kazanırke; son olarak Sagittarius A* isimli bir kara deliği inceleyen bilim insanları büyük ölçüde şaşkınlık yaratan bir yapıyla karşılaştı.
Kara deliklerden ışık yayılması son derece normal bir durum olarak kabul ediliyor ancak Sagittarius A*'da son yaşanan ışık parlaması daha önceki hiçbir şeye benzemiyordu. Bu nedenle bilim insanları teleskop ile yakından bir inceleme yapmaya karar verdi.
20 yıldan daha uzun bir süredir takip edilen bu kara delik, daha önce hiç görülmemiş bir kızılötesi ışık yaydı. Bu ışık ani bir parlama olarak teleskop kameralarına yansıdı.
Bilim insanlarından bazıları bu durumun ortaya çıkmasındaki neden olarak gaz bulutlarını gösteriyor. Gaz bulutlarının kara deliğin yakınlarından geçmesi nedeniyle içerisinde bir değişim yarattığı ifade ediliyor.
İLGİLİ HABERLER
Foça Bilimler Köyü için protokol imzalandı
İzmir'in Foça ilçesine bağlı Yeniköy Mahallesi'nde kurulacak Bilimler Köyü için Bilimler Vakfı ve Foça Belediyesi arasında protokol imzalandı. Belediye Bilimler Vakfı'na 74 dönümlük araziyi 29 yıllığına tahsis etti.
13-10-2019 19:31
Bilimler Vakfı ile Foça Belediyesi arasında Yeniköy Mahallesi'nde Bilim Köyü yapılmasına dair protokol imzalandı.
Protokol törenine Foça Belediye Başkanı Fatih Gürbüz ile Bilimler Vakfı Yönetim Kurulu adına İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Alper Dizdar ve Elekrik Mühendisi Devrim Erçetin imza attı. Foça Belediye Meclis Üyeleri Ercüment Kuyumcu, Mukaddes Yarba, Tuncay Şentürk ve Kenan Düzgün ile vakıf üyeleri Cem Eden ve İzmir Ekonomi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof.Dr. Mehmet Gençer'de katıldı.
Protokolde, belediyeye ait 74 dönümlük arazinin 29 yıllığına tahsis edildiği kaydedildi.
Çoğunluğu İzmir Fen Lisesi mezunlarından oluşan Bilimler Vakfı üyeleri ile vakıf dışından tamamı gönüllü akademisyenlerin eğitim vereceği konular arasında 'Bilişim ve Toplumsal Yapı', 'Kuantum Fiziği', 'Dünyanın Müzikli Tarihi', 'Hesaplama Kuramı', 'Yapay Öğrenme ve Uygulamaları', 'Türkiye'deki Ekonomik Konuların İncelenmesi', 'Sosyal Bilimciler İçin Bilgisayar Programlama ve Veri Analitiği' gibi konuların yer alacağı öğrenildi.
Nobel Fizik Ödülü'nü kazanan isimler belli oldu
2019 Nobel Fizik Ödülü uzay çalışmalarıyla tanınan James Peebles, Michel Mayor ve Didier Queloz'a 'evren anlayışını genişleten çalışmalarından' dolayı verildi.
08-10-2019 15:15
1901’den beri İsveçli bilim insanı Alfred Nobel adına verilen Nobel Ödülleri sahiplerini buluyor. 7 Ekim’de Nobel Tıp Ödülü ile başlayan törenler fizik alanında ödüle layık görülen bilim insanının açıklanmasıyla devam ediyor.
Ödüller, İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, İsveç Akademisi, Karolinska Enstitüsü ve Norveç Nobel Komitesi tarafından kişilere veya kuruluşlara tıp, fizik, kimya, edebiyat ve barış alanlarındaki olağanüstü başarılarından dolayı veriliyor.
TIP ÖDÜLÜ'NE ÜÇ İSİM LAYIK GÖRÜLDÜ
2019 Nobel Tıp Ödülü bilim insanları William G Kaelin, Sir Peter Ratcliffe ve Gregg L Semenza’ya verildi.
Nobel Komitesi’nden (İsveç Akademisi) yapılan açıklamada ödülün bilim insanlarına hücrelerin oksijenin uygunluğunu nasıl hissettiğini ve hücrelerin oksijenin uygunluğuna nasıl adapte olduğunu açıklayan çalışmaları sebebi ile verildiği belirtildi.
Vücudumuzdaki hücreler aldığımız besinleri oksijeni kullanarak enerji haline getiriyor. Nobeli alan üç bilim insanının çalışmaları oksijen oranı düştüğünde hücrelerin buna nasıl adapte olduğunu açıklıyor.
Nobel Tıp Ödülü'nü kazanan isimler belli oldu
2019 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü kazanan isimler; ABD’li William Kaelin Jr, Britanyalı Peter Ratcliffe ve ABD’li Gregg Semenza oldu.
07-10-2019 14:47
2019 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü; ABD’li William Kaelin Jr, Britanyalı Peter Ratcliffe ve ABD’li Gregg Semenza’nın oldu. Ödül, ‘hücrelerin oksijen mevcudiyetini nasıl algıladıklarına ve adapte olduklarına dair keşifler’ alanındaki çalışmaları nedeniyle verildi.
Harvard Üniversitesi’nde onkoloji profesörü olan ABD’li 61 yaşındaki Kaelin Jr., ‘tümör baskılayıcı proteinler’ üzerine çalışmalar yürütüyor.
Oxford Üniversitesi’nde çalışmalarını sürdüren Britanyalı moleküler biyolog Ratcliffe, ‘hipoksiye hücresel reaksiyonlar’ alanında araştırmalar yapıyor.
John Hopkins Üniversitesi’nde onkoloji alanında çalışan Semenza, ‘kanser hücrelerinin oksijensiz ortamlara adapte olmasını sağlayan HIF-1’i (hipoksiye bağlı faktörler)’ keşfedilmesiyle tanınıyor.
Nobel Barış Ödülü dışındaki ödüller 10 Aralık’ta İsveç’in başkenti Stockholm’de düzenlenen törenle sahiplerini bulacak.
Bilim insanları, su ayılarının nasıl bu kadar dayanıklı olduklarının sırrını çözdü
Bilim insanları, radyasyona karşı bile oldukça dayanıklı olan su ayılarının nasıl bu kadar dayanıklı olduğunu bilmiyorlardı. Son araştırmalar, su ayıları ile ilgili büyük bir gizemi aydınlattı.
05-10-2019 09:33
Kaliforniya Üniversitesi bünyesinde çalışmalarını sürdüren bilim insanları, su ayılarının radyasyona karşı bile nasıl bu kadar dayanıklı olabildiklerini ortaya çıkardı. Su ayılarındaki Dsup isimli bir proteini inceleyen araştırmacılar, bu proteinin DNA'yı çepeçevre sardığını ve bu sayede DNA'nın, radyasyondan etkilenmediğini keşfetti.
Bilim insanları yaptıkları çalışmalar sonucunda Dsup proteininin, kromatine bağlandığını keşfetti. (Kromatin, DNA'nın proteinlerle oluşturduğu, iplikli bir yapıya sahip olan yumak biçimindeki ağ yapısı.) Peki kromatine bağlanan Dsup, nasıl oluyordu da su ayılarını bu kadar dayanıklı yapabiliyordu?
Bilim insanları, bu sorunun cevabını bulabilmek için su ayılarına ait hücrelere X ışını banyosu yaptırdılar. Normal koşullarda bir hücre, X ışını banyosuna maruz kalırsa işlevini kaybeder, çünkü su molekülleri bu ışının altında ayrılır. Hal böyle olunca da hücre içerisine radyoaktif oksijen ve radyoaktif hidrojen maddeleri dağılır. Bu da hücredeki DNA'ya zarar verir ve bunun sonucunda da hücre ya ölecektir ya da mutasyona uğrayacaktır.
DSUP PROTEİNİ BULUTUMSU BİR YAPIYA SAHİP
Bu araştırma, Dsup proteininin bulutumsu bir yapıya sahip olduğu ortaya çıkardı. Yani bu protein, DNA'yı çepeçevre sarıyordu ve bu da su ayılarının, bu kadar dayanıklı olabilmelerini sağlıyordu. Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan bilim insanları, Dsup proteininin DNA'yı sıkı sıkıya koruduğunu ve bu sayede de X ışınlarının hiçbir şekilde DNA'ya zarar veremediğini belirtiyor.
Araştırmanın bir numaralı ismi James Kadonaga, yaptıkları bu araştırmanın sonucunda Dsup proteininin su ayılarını nasıl koruduğunu anladıklarını ve bundan sonra, bu proteini potansiyel olarak kullanmak için çalışacaklarını açıkladı. Bilim insanları, bu proteinin insanlarda kullanılabilmesi halinde insanların da daha dayanıklı olabileceğini düşünüyor.
Twitter, dünya genelinde kesintiye uğradı
Twitter sabah saatlerinde gerçekleşen kesintiye ilişkin açıklama yaptı.
02-10-2019 10:03
Twitter Inc., Twitter ve TweetDeck'te dünya genelinde yaşanan kesintiyle ilgili açıklama yaptı.
Twitter Inc., Twitter ve TweetDeck'te yaşanan kesintiye ilişkin şu açıklamayı yaptı:
"Tweetleme, bildirim alma veya DM'leri görüntüleme konusunda sorun yaşıyor olabilirsiniz. Şu anda bir düzeltme üzerinde çalışıyoruz ve yakında normale dönmesi gerekiyor."
İlk kez yaşanabilir bir gezegende su bulundu
K2-18b olarak adlandırılan bir gezegenin atmosferinde ilk kez suya rastlanması, dünya dışında bir yaşam arayışı için makul adayların olabileceğini gösterdi.
12-09-2019 17:09
Astronomi uzmanları, K2-18b olarak adlandırılan bir gezegenin atmosferinde ilk kez suya rastladı. Böylece gezegen, dünya dışında bir yaşam arayışı için makul adaylar arasına girdi.
Nature Astronomy (Doğa Astronomisi) isimli bilim dergisinde yayımlanan detaylarda, yeni uzay teleskoplarının önümüzdeki 10 yıl içinde K2-18b'nin atmosferinde canlı organizmalar tarafından üretilen gazların da olup olmadığını araştırmasının beklendiği aktarıldı.
'AKILLARA DURGUNLUK VERİYOR'
University College London'dan (UCL) araştırmaya öncülük eden Profesör Giovanna Tinetti, gezegende su bulunmasını "akıllara durgunluk veriyor" diye nitelendirerek "İlk kez, hava sıcaklığının yaşamın devamı için uygun olduğu bir yıldızın çevresindeki yaşanabilir bölgede, bir gezegende su bulduk" dedi.
"Yaşanabilir bölge" ifadesi, bir yıldızın çevresindeki bir gezegende, sıcaklıkların suyun sıvı halde kalması için yeterince yumuşak olduğu bölgeler için kullanılıyor.
TEK YOL, TELESKOPLARI BEKLEMEK
K2-18b, dünyadan 111 ışık yılı yani 1 milyar 46 milyon 73 bin 600 kilometre uzakta. Bu mesafe, ölçüm yapmayı neredeyse imkansız kılıyor. 2020'de kullanılmaya başlaması planlanan yeni nesil uzay teleskoplarının bu mesafede de ölçüm yapabileceği öngörülüyor. Şimdilik tek yol, bu teleskopları beklemek.
'HER ZAMAN UZAYDA YALNIZ OLUP OLMADIĞIMIZI MERAK ETTİK'
UCL'den Dr. Ingo Waldmann, yeni nesil teleskopların, bu uzaklıktaki gezegenlerin atmosferlerinde canlı organizmalar tarafından üretilen gazların var olup olmadığını ölçebileceğini söylüyor:
"Bu, bilimdeki en büyük sorulardan biri. Her zaman uzayda yalnız olup olmadığımızı merak ettik. Önümüzdeki 10 yıl içinde, başka atmosferlerde yaşam belirtisi olabilecek kimyasalların varlığına dair bilgimiz olacak."
GEZEGENİN ÖZELLİKLERİ
2016-2017 arasında Hubble Uzay Teleskopu'nu kullanarak gezegenleri inceleyen bilim insanları, bu gezegenler kendi 'güneşleri' etrafında döndükçe oluşan değişimleri gözlemleyerek yaşamın olduğunu kanıtlayabilecek bazı kimyasalların var olduğu bilgisine ulaştı.
Sadece K2-18b'de suyun içindeki kimyasallara rastlandı. Verilerle bilgisayar modellemesi yapıldığında, gezegenin atmosferinin yüzde 50'sinin su olabileceği sonucuna varıldı.
Gezegen, dünyanın iki katından biraz daha büyük. Sıcaklık ise 0 ila 40 Celcius dereceleri arasında değişiyor.
'DÜNYA BİR TANE Mİ?'
Araştırma ekibinin üyelerinden Dr. Angelos Tsiaras da "Bu inanılmaz derecede heyecan verici haber, bizi temel bir sorunun yanıtına daha da yakınlaştırıyor: Dünya bir tane mi?"
Ancak hangi gazların yaşamın varlığının kanıtı olduğu konusunda bilim insanları arasında görüş birliği yok.
'İNSANLIK İÇİN KÖKLÜ BİR DEĞİŞİKLİK OLACAK'
Profesör Tinetti'ye göre yüzlerce farklı gezegenden alınacak örnekler incelenecek ve nasıl ortaya çıktıkları araştırılacak:
"Dünya, Güneş Sistemi içinde dikkat çeken bir gezegen. Oksijen, su ve ozon var. Ancak bunların tümünü uzaklardaki bir yıldızın yörüngesinde dolanan bir gezegende bulsak bile, bunun orada yaşamın varlığını kanıtladığını söyleme konusunda dikkatli olmalıyız.
Bu yüzden, galaksideki sadece birkaç gezegeni değil yüzlerce gezegeni anlamamız gerekiyor. Bu yüzden de farklı gezegenler arasında, yaşanabilir olanlar ve olmayanların arasındaki farkların görünür olmasını umut ediyoruz."
BBC'ye konuşan Edinburgh Üniversitesi'nden Dr. Beth Biller de, uzaktaki bir gezegende yaşam olup olmadığına dair kanıtlara bir süre sonra ulaşılabileceğini söylüyor:
"Bu tüm insanlık için köklü bir değişiklik olacak. Eve telefon eden ET'ler olmayabilir, muhtemelen bazı mikroplara ve başka basit canlılara ulaşacağız. Sadece bu kadar bile olsa, bu çok büyük bir şey."
KEPLER UZAY ARAŞTIRMA ARACI TARAFINDAN KEŞFEDİLDİ
NASA'nın bugüne kadar birçok kez ertelediği James Webb Uzay Teleskobu'nun 2021'de kullanılmaya başlaması ve 7 yıl sonrasında da Avrupa Uzay Ajansı'nın Ariel Mission isimli teleskobunun gelişiyle, bugüne kadar bulunan gezegenlerde daha detaylı arama yapılabilecek.
Bugüne kadar su bulunan başka gezegenler de oldu ancak ya çok büyüklerdi ya da yaşam olmasını engelleyecek kadar sıcaklardı. Daha serin ve küçük gezegenleri tespit etmek çok daha zor. UCL'deki ekip, yaşanabilir gezegenlerin atmosferlerindeki kimyasal kompozisyonları detaylarıyla inceleyebilen algoritmalar geliştirerek bunu başardı.
K2-18b 2015'te, NASA'nın Kepler uzay araştırma aracı tarafından keşfedildi. Tess isimli uzay araştırma aracının önmüzdeki yıllarda yüzlerce gezegen daha bulması bekleniyor.
Araştırma, Avrupa Araştırma Konseyi ve Birleşik Krallık Bilim ve Teknoloji Hizmetleri Konseyi tarafından finanse ediliyor.