Midas Anıtı (Yazılıkaya)
- Önem : Eskişehir'de bulunan önemli Frig yapısı
- Yer : Eskişehir, Yazılıkaya
Tarihi Midas Anıtı, Eskişehir'in Han ilçesinin Yazılıkaya köyünde bulunmaktadır. Hitit İmparatorluğu’nun MÖ 12. yüzyılda yıkılmasından Lydia Krallığının MÖ 7. yüzyılda üstünlüğü ele geçirmesine dek Orta Anadolu’ya egemen olan Frig Krallığı’nın dağlık yerleşim bölgesi içinde kalan Yazılıkaya Frig Vadi’sinin en ilgi çekici yapılarından biri olan Midas Anıtı, bölgenin kuzeydoğusunda dik bir yamaçta yer alan kayaya oyulmuş önemli bir yapıdır. Biçimsel olarak üçgen alınlıklı tapınakların ön cephesini yineleyen anıt, bölgeyi gezen İngiliz subayı W. M. Leake tarafından 18. yüzyılda keşfedildi. Halk arasında, MÖ 7. yüzyılda yaşadığı bilinen ve efsaneleriyle ünlenen Frigya Kralı Midas’ın adıyla bilinen yapının gerçekte bu kişilikle ilgisi bulunmamaktadır.
Boyut olarak 17 metre yüksekliğinde ve 16,50 metre genişliğinde olan, meandros motifleriyle bezeli Midas Anıtı’nın alınlık bölgesinde yaklaşık 2 metre genişliğinde bir çatlak mevcuttur ve 1,44 m. derinliğinde bir niş yer almaktadır. Anıtsal bir görünüm sergileyen yapının MÖ 6. yüzyılda yapılmış olduğu kabul ediliyor. Bölgeye gelen ilk gezginlerin mezar olarak değerlendirdiği yapının, daha sonra dini amaçlarla konulduğu iddiaları söz konusudur. Daha sonraki süreçlerde ise anıta dair farklı hipotezler öne sürüldü. Tartışma bu haliyle günümüze kadar geldi ve günümüz itibariyle de net bir fikir birliğine varılmış değildir. Anıtın üzerinde hala çözülememiş üç yazıt mevcut. Yazılıkaya Midas Anıtı bu yönüyle gizemini koruyan bir yapı olmaya devam ediyor.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Meltem Cansever, Türkiye’nin Kültür Mirası 100 Şaheser, NTV Yayınları, 2011
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Hasan Ferit Alnar
Klasik Türk müziğinin yetkin bir icracısı ve bestecisi olmasının yanında, Batı müziği eğitimi alması ve daha sonra çağdaş Türk besteciliğinin en önemli bestecilerinden biri haline gelmesi ile tanınan Ferit Alnar, Türk müziği adına ayrı bir yere ve öneme sahiptir. 1906 yılında İstanbul’da dünyaya gelen besteci, ailesinin klasik Türk müziğine olan ilgisi sebebiyle çocukluk yıllarında bu müziğe yöneldi. 12 yaşında kanun yorumcusu olarak ün yapan Alnar, 16 yaşında ise besteciliğe başladı. Bir yandan da Sadettin Arel’den armoni, Edgar Manas’tan kontrpuan ve füg dersleri aldı. 1927 yılında S. Arel’in desteğiyle Viyana’ya giden Alnar, Devlet Müzik ve Görsel Sanatlar Akademisi’ne girdi. Joseph Marx ile bestecilik, Oswald Kabasta ile orkestra yönetimi üzerine çalıştı. Viyana’da gördüğü eğitimin ardından yurda dönen Hasan Ferit Anlar, İstanbul Konservatuarı’nda müzik tarihi dersleri vermeye başladı ve Şehir Tiyatrosu Orkestrası’nı yönetti. İlerleyen dönemlerde Ankara’ya yerleşti ve Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nın şef yardımcısı oldu. 1946’da aynı orkestranın şefliğine yükselen Alnar, 1937-1946 yılları arasında da Ankara Devlet Konservatuarı’nda dersler verdi. Bir süre Avusturya ve Almanya’da yaşadı, burada çeşitli orkestralar yönetti.1964’te Memlekete tekrar döndüğünde Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nın ve Devlet Opera Orkestrası’nın şefliğini yaptı.
-
I. Alaeddin Keykubad
Kendi adına para bastıran ve El- Melikü’l mansûr Alâüddevle ve d-din Nâsıru emiri’l mümin’în unvanıyla anılan Aleaddin Keykubad, I. Gıyaseddin Keyhusrev’in oğludur. Babasının hükümdarlığı döneminde Tokat’a melik olarak tayin edilen Keykubat, babasının ölümü üzerine tahta geçen ağabeyi İzzeddin Keykavus’un hükümdarlığını kabul etmeyerek Ermeni Kralı Leon ve amcası Mugisûddin ile Kayseri’yi kuşattı. Kuşatmanın başarısız olmasının ardından teslim olarak hapse koyulan Keykubat, ağabeyi İzzeddin Keykavus’un ölmesi üzerine tahta geçti. Hükümdarlığı sırasında ilk icraatı Eyyubilerle bozulmuş olan ilişkileri düzeltmek olan Keykubat, Eyyubi hükümdarının kızıyla evlenerek dostluk ilişkilerini kuvvetlendirdi. Döneminin en önemli sorunu Moğol istilacılığıydı. Bu riske karşı birçok adım atmaya çalıştı ancak Harzemşahları yenilgiye uğratılması Moğollarla Selçukluyu karşı karşıya getirdi ve 1232 yılında bir Moğol birliği yağmalar yaparak Sivas yakınlarına kadar geldi. Moğol Hanı’na değerli hediyelerle bir elçi gönderen Keykubat, istilaya engel olmaya çalıştı, ancak Moğol tarafından kendilerine tabi olmaları isteğiyle karşılaşıldı. Günden güne artan Moğol tehlikesi nedeniyle Ahlat halkının bölgeyi boşaltması dirliği sarstı, buradaki düzenin tekrar sağlanması ve Moğollara karşı daha güçlü durulması adına önlemler alındı.
-
Merzifonlu Çalık Hacı Ali Paşa
Aslen Merzifonlu olan Hacı Ali’nin gençlik yıllarına dair ayrıntılı bilgiler yoktur. Hemşerisi Kara Mustafa Paşa’ya giderek onun yanında yetiştiği, önce silahdarı, ardından kapıcılar kethüdası olduğu bilinmektedir. Mustafa Paşa ile birlikte Viyana Kuşatması’na katıldığı ardından çavuşbaşılığa, bir yıl sonra vezirlikle Sakız ve Hanya muhafızlığına tayin edildiği kaynaklarda geçmektedir. Bundan sonra sırasıyla Erzurum beylerbeyi, İstanbul kaymakamı, Diyarbekir beylerbeyi, Arabacı Ali Paşa’nın yerine veziriazam gibi görevlere tayin edildi. Bu münasebetle söylediği, “Mukadder bu imiş, yoksa benim işim değil; ya rab hayr eyle, halas eyle!”, sözlerinden bu makama fazla istekli olmadığı anlaşılmaktadır. Dönemin ünlü şairlerinden Nabi ise, Ali Paşa için yazdığı kasidesinde, “Bir beşir erdi beşaretle dedi tarihin / Ali Paşa’ya mübarek ede sadrı Mevla” beytiyle tarih düşürmüştür. Bir müddet sonra, kendisinin tam itimadına mazhar olan Defterdar Canib Ahmed Efendi’nin, aşırı vergi talebi yüzünden halka zulmettiği gerekçesi öne sürülerek padişah emriyle görevden alınmasına karşı çıkması üzerine görevden alındı.
-
Ahmed Vefik Paşa
Türk kültürünün ve tiyatrosunun gelişiminde önemli rol oynayan Ahmet Vefik, eğitimini İstanbul ve Paris’te tamamladıktan sonra devlet kademelerinde görev almaya başladı. II. Abdülhamid döneminde sadrazamlık yapan Paşa, okullar için Osmanlı Tarihi ders kitaplarını yazmıştır. Türk kültür milliyetçiliğinin öncüsü kabul edilen Ahmet Vefik, Fransız yazarlardan edebi tercümeler de bulunmuş; Batı tarzı tiyatroyu Türk kültürüne uyarlayarak farklılık yaratmıştır. 1879 yılında vali olduğu Bursa’ya bir tiyatro binası inşa ettirdiği gibi, elçilik binalarına bayrak asma adetini getiren kişi olmuştur.
-
Kemal Sunal
Kemal Sunal, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, yazar. Türk sinemasına özellikle komedi alanında oynadığı rollerle yeni bir hava getirir. Oynadığı filmlerde genellikle saf ve iyi niyetli karakterleri canlandırdı. Filmlerinin geniş kitleler tarafından kabul görmesini ve hala etkisinin devam etmesini kendi yazmış olduğu bilimsel yüksek lisans tezinde sosyolojik olarak ele aldı. Oyunculuk kariyeri boyunca 82 filmde rol alan Kemal Sunal, 1972 yapımı ''Tatlı Dillim'' filmi, oyunculuk kariyerinde ilk rol aldığı film, 1999 yapımı ''Propaganda'' ise rol aldığı son sinema filmidir. 3 Temmuz 2000 tarihinde, Necati karakterini canlandıracağı; Balalayka (film) isimli filmin çekimlerine gitmek üzere bindiği uçağın kalkışından önce geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Ölümünün ardından Kemal Sunal ismi, onun anısına birçok kurum ve kuruluşa verildi.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun