İstanbul Seçimlerinde Mutluluk Endeksi Seçimleri Nasıl Etkiler? (3)
Mutlu olmak için ilk şart, kişinin onu mutlu eden faktörlerin farkında olmasıdır. Bu sebeple dünyada her yıl 20 Mart Dünya Mutluluk Günü olarak kutlanmaktadır. (https://happinessday.org/, https://www.un.org/en/events/happinessday/. Birleşmiş Milletler 1 Nisan 2012 tarihinden buyana toplumların mutluluğunu, GSMH ve İnsani Gelişmişlik Endeksi yanında, psikolojik unsurları da katarak sunmaktadır. Bu kapsamda Gallup World Poll’un (https://www.gallup.com/analytics/248909/gallup-2019-global-emotions-report-pdf.aspx) mutluluk ölçümü verileri, farklı yaşam tercihlerine duyulan saygı, kişisel özgürlükler, yolsuzluk algısı, ülkelerdeki ruhsal rahatsızlıkların oranı ve değer yargıları ile etik değerler de kapsama alınmaktadır.
Birleşmiş Milletler’in 20 Mart 2019 tarihinde yayınladığı Dünya Mutluluk Raporu'nda son 10 yılda mutluluğun nasıl değiştiğine yer verilmiştir. Değişimlere yol açan teknoloji, sosyal norm, çatışma ve kamu politikaları dikkate alınmıştır. Bu kapsamda cömertlik ve toplum yanlısı davranışlar, mutluluğun oy verme davranışı ile internet bağımlılığının mutluluğa etkisi analiz edilmiştir. ABD'deki genç neslin dijital medyada harcadığı zamanın arttığına değinilmiş, günde 6 saatin internet, sosyal medya ve mesajlaşmada geçtiği belirtilmiştir. Bunlar, mutsuzluğu arttıran faktörler olmuştur.
Mutluluk seviyesini belirlemek için; kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasıla, sosyal destek, sağlıklı ömür beklentisi, yaşam tercihlerini yapabilme özgürlüğü, cömertlik, yolsuzluk algısı gibi kriterler esas alınmıştır. Sosyal destek göstergesi olarak katılımcılara "Bir sorun yaşadığınızda, ihtiyacınız olduğunda güvenebileceğiniz akraba ya da arkadaşlarınız var mı?" sorusu, yolsuzluk algısını belirlemek için de hem ülke yönetiminde hem de işyerinde yolsuzluğun yaygın olup olmadığı sorulmuştur. Rapor’da ayrıca, bu ülkelerde yaşayan yabancıların mutluluk seviyesi de sıralanmıştır. Finlandiya, başka ülkelerde doğanların en mutlu olduğu ülkedir. Sonuncu ülke ise Suriye’dir. Türkiye 53’ncü sıradadır.
Rapor; dünyadaki en mutlu ülkelerin en zengin ülkeler değil, güçlü sosyal desteği olan ülkeler olduğunu ortaya koymuştur. Ülkelerin gelir, sağlıklı yaşam beklentisi, sosyal destek, özgürlük, güven ve cömertlik değişkenleri bakımından karşılaştırıldığı raporda, en mutlu insanların Finlandiya da yaşadığı belirlenmiştir.
İlk 10 ülke arasında Danimarka, Norveç, İzlanda, Hollanda, İsviçre, İsveç, Yeni Zelanda, Kanada ve Avusturya vardır. Bunların 5’i İskandinav ülkesidir. Dünyanın en büyük 10 ekonomisi arasındaki ülkelerden 9'nun ilk 10 ülke arasında yer almaması dikkat çekicidir. ABD 19'ncu, Çin 93'ncü, Japonya 58'nci, Almanya 17'nci, İngiltere 15'nci, Hindistan 140'ncı, Fransa 24'ncü, Brezilya 32'nci, İtalya ise 36'ncıdır. Bunun tek istisnası Kanada’dır. Bu ülke mutluluk endeksinde ilk 10 ülke arasına girmiştir.
Dünyanın ekonomik olarak güçlü ülkelerinden Rusya, geçen yıla göre 9 sıra gerileyerek 68'nci sırada yer almıştır. 156 ülke arasında dünyanın en mutsuz ülkesi Güney Sudan’dır. Bu ülkeyi sırasıyla Orta Afrika Cumhuriyeti, Afganistan, Tanzanya, Ruanda, Yemen, Malavi, Suriye, Botsvana ve Haiti izlemektedir. Geçen yılki sıralama şöyledir: Burundi, Orta Afrika Cumhuriyeti, Güney Sudan, Tanzanya, Yemen, Ruanda, Suriye, Liberya, Haiti ve Malavi. Dünyanın en mutlu ülkeleri sıralamasında 57 İslam ülkesinden ilk 10’a giren ülke bulunmamaktadır. Türkiye ise mutluluk sıralamasında gerilemeye devam etmektedir.
Türkiye, 2018’de 74, 2017’de 69’ncu sıradaydı. Dünya Mutluluk Raporu'na göre dünyanın en büyük 19'ncu ekonomisine sahip olan (https://countryeconomy.com/countries/turkey) Türkiye 156 ülke arasında 79'ncu olabilmiştir. Son beş yıldaki sıralama şöyledir: 2018, 74; 2017, 69; 2016, 78; 2015, 76; 2013, 77. Bu tespitler Türklerin 2013 yılından sonra mutlu olmadıklarını diğer bir deyişle mutsuzluklarının arttığını göstermektedir.
Kaynak: https://countryeconomy.com/demography/world-happiness-index/turkey
TÜİK, 2018 yılına ilişkin Yaşam Memnuniyeti Araştırması’nı Şubat 2019’da açıklamıştır. Türkiye'de mutlu olduğunu açıklayanların oranı 2017 yılında yüzde 58 iken 2018'de oran yüzde 53,4'e gerilemiştir. En yüksek mutluluk oranı yüzde 61,2 ile 65 ve üzeri yaş grubunda görülmüştür. Mutsuz olduğunu açıklayanların oranı ise yüzde 11,1'den yüzde 12,1'e yükselmiştir. Geçen yıl en yüksek memnuniyet oranı yüzde 75,2 ile asayiş hizmetlerinde gerçekleşirken, bunu sırasıyla yüzde 74,8 ulaştırma, yüzde 70,4 ile sağlık, yüzde 63,1 ile Sosyal Güvenlik Kurumu, yüzde 56,7 ile eğitim ve 56,3 ile adli hizmetler izlemiştir. Türk insanındaki mutsuzluk oranındaki artış, doğrudan halkın siyasi tercihine de yansımaktadır. (https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/yasam-memnuniyeti-arastirmasi-aciklandi/1399801) Türkiye’de son seçimleri bu açıdan değerlendirmekte yarar vardır. Eğer hükümetlerin izledikleri politikalar sonucunda ülke mutluluk endeksinde üst sıralara çıkıyorsa, gerek yerel ve gerekse genel seçimlerde hükümetlerin başarılı olma şansı yüksektir. Dolayısıyla milli mutluluk endeksi (national happiness) ile seçim kazanma arasında kuvvetli bir ilişki bulunmaktadır.
Kaynak: https://s3.amazonaws.com/happiness-report/2019/WHR19_Ch3.pdf
Eğer bir ülkede yaşayanların mutlulukları artıyorsa, o ülkeyi yönetenlerin seçimlerde başarılı olması mümkündür. Mutlu insanların yaşadığı ülkelerde siyasi istikrar, mutsuz insanların yaşadığı ülkelere göre daha fazladır.
George Ward, (Happiness and Voting Behaviour) daha mutlu nüfusun yöneten partileri desteklemesinin, popülist otoriter adayları destekleme ihtimalinden daha fazla olup olmadığını araştırmıştır. Veriler, mutlu insanların kendilerini mutlu eden yönetimler lehine oy kullandıklarını göstermektedir. Mutsuz insanlar arasında “popülist ve otoriter nitelik” daha ağır basmaktadır. Bu bakımdan Haziran ayında İstanbul’daki seçimlere giren partilerin bu konuya dikkat etmelerinde yarar vardır. (https://s3.amazonaws.com/happiness-report/2019/WHR19_Ch3.pdf) Eğer İstanbul mutlu seçmenlerin yaşadığı bir kent ise, tercihini bu mutluluğu sağlayan yönetime, eğer mutsuz bir seçmen kitlesi varsa İstanbul’da, oyunu kendini mutlu edecek alternatife yöneltecektir.