ÖZBEN ÖZGÜN (2002)
Sandıklı-Şuhut güneyi (Afyon) Haydarlı-Çiçektepe arasının jeolojisi ve petrografisi Geology and petrography of the area between Haydarlı and Çiçektepe, southern part of Sandıklı-Şuhut (Afyon)
HI ÖZET Bu çalışma Sandıklı-Şuhut (Afyon) güneyi, Haydarlı-Çiçektepe arasında kalan bölgenin jeolojisi ve petrografisine yönelik olup, özellikle ultrapotasik volkanizmanın petrojenezi ağırlık oluşturur. İnceleme alanındaki kaya toplulukları,tektonik ilişkileri, stratigrafi istifleri, litoloji ayrıcalıkları ve diskordans düzlemleri göz önünde tutularak 3 grup altında toplanmıştır. Bunlar Çölovası Allokton Grubu, Hoyran Grubu ile Şuhut Grubudur. Hoyran Grubu, Ergenli Formasyonu, Gökhacıdağ Formasyonu ve Dereköy Formasyonlarından oluşur. Üst Jura yaşlı Ergenli Formasyonu, kireçtaşı, dolomit ardalanmasından oluşmuştur. Bu birimi Alt-Üst Kretase yaşlı Gökhacıdağ Formasyonu uyumlu olarak örter. Dolomitik kireçtaşı ve kireçtaşı ardalanmasından oluşan bu formasyon, kumtaşları ile şeyl/kiltaşı/çamurtaşı/marn ardalanmasından oluşan, Eosen yaşlı Dereköy Formasyonu tarafından uyumsuz olarak örtülür. Hoyran Grubu, tektonik olarak Çölovası Allokton Grubu tarafından üzerlenmektedir. Çölovası allokton Grubu, Göçen melanjı, ve Bakırdağ Formasyonundan oluşur. Kretase-Paleosen yaşlı Göçen melanjı ofiyolitik melanj özellikli olup peridotit, serpantin, yer yer radyolaritlerden oluşur ve üzerine, kristalize kireçtaşlarından oluşan Orta-Üst Triyas yaşlı Bakırdağ Formasyonu tektonik olarak gelir. Şuhut Grubu, Kumalar Formasyonu ve Karataş Formasyonundan oluşur. Kumalar Formasyonu, tüf, tüf breşi, aglomera, volkanik lav ve dayklardan oluşur ve kiltaşı/killi-marnlı kireçtaşı ve kireçtaşından oluşan Karataş Formasyonu tarafından uyumlu olarak örtülür. Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı Şuhut Grubu kaya birimleri, diğer grupları uyumsuzlukla örter. Volkanitler (Kumalar Formasyonu volkanit üyesi) mineralojik ve petrokimyasal karakteristiklerine göre sanidin içeren, lösit içeren olmak üzere iki gruba ayrılır. Petrokimyasal olarak kayaçların Al203,, K20 içerikleri yüksek, MgO, Ti02, Ni, içerikleri düşük olup tipik Romen Provens Tip(RPT-İtalya) ultrapotasik kayaç^ benzerlik gösterirler. Her iki grup kayaç K20 ve uyumsuz elementlerden Ba, Srg Zr’ca zengindir. Mineralojik olarak sanidin içerenler, sanidin ± flog IV plajiyoklaz + diyopsit + rutil + apatit + opak mineral, lösit içerenler ise lösit ± sanidin + plajiyoklaz + diyopsit + flogopit + rutil + perovskit+apatit + opak minerallerle karakteristiktirler. Ba, Sr, K gibi uyumsuz element içeren kayaçların, yüksek sıcaklık ve basınçta stabil olan flogopitlerce zengin olmaları, bu kayaçların önceden metasomatize olarak uyumsuz elementlerce zenginleşmiş, flogopit içeren lerzolit-harzburjit bileşimli Üst Manto peridotitlerinin kısmi ergimesi ile oluştuklarına yorumlanmıştır. Yüksek K içeren flogopitler magmadaki potasyum zenginleşmesinin ana kaynağı olup yüksek-potasik kayaçları oluşturabilmektedir. Manto metasomatizması ise büyük olasılıkla bölgede üstlenen fosil bir benioff zonu boyunca sürüklenen kıtasal malzemenin derinde kısmi ergimesi, alkali(K) ve uyumsuz iz elementçe(Ba, Sr) zengin akışkanların mantoya migrasyonuyla gerçekleşen metasomatizmaya yorumlanmıştır. Ayrıca kabuksal kontaminasyonda j enezlerinde rol oynamıştır. ANAHTAR KELİMELER: Haydarlı-Çiçektepe, ultrapotasikler, manto metasomatizması, kabuksal kontaminasyon.