Tarih boyunca kahve, insanlar için önemli bir yer tuttu. Hatta bu önem o kadar yüksekti ki kahve kendi kültürünü oluşturdu. Farklı toplumlar kahveye farklı anlamlar yükledi, farklı şekillerde işledi, farklı şekillerde öğütüp farklı şekillerde pişirdi. Yıllar boyunca kahve ile alakalı farklı akımlar oluştu. Kahve ile haşır neşir olanlar son yıllarda “üçüncü nesil kahve” ya da “üçüncü dalga kahve” tamlamasını sıkça duymuştur, bundan eminim. Hatta farkında olmadan birinci, ikinci ve üçüncü nesil kahve akımlarını kendilerince tecrübe etmiştir ama muhtemelen farkında değildir.
Üçüncü nesil kahve akımının “üçüncü” olarak adlandırılması rastgele oluşan bir durum değil tabii ki. Bu tabir ilk kez 2002 yılında Trish Rothgeb tarafından, kahve endüstrisini sınıflandırmak kullanıldı. Trish Rothgeb, kahve endüstrisini üç dalgaya ayırdı ve bunları ayrı ayrı tanımladı.
Kahve endüstrisindeki herkesin mutlaka üçüncü nesil kahve akımıyla, yani third wave coffee ile alakalı bir fikri var, hadi bu fikirleri bir araya toplayalım ve sırasıyla birinci, ikinci ve üçüncü nesil kahve akımı hakkında bilgilerimizi paylaşalım!
Birinci Dalga Kahve Akımı
Birinci dalganın başlangıcı 1800’lü yıllara denk geliyor. Bu yıllarda kahve tüketimi katlanarak artıyor ve kahve bir meta haline geliyor. Bunun sebebi kahvenin potansiyelinin keşfedilmesi ve insanların bu içeceği düzenli olarak satın alması.
Bu dalganın en önemli noktası, kahveyi her evde bulunan sıradan bir şey haline getirmekti. Bu dönemde insanlar kahvenin kalitesini değil, kafein etkisini önemsemekteydi. Kahve kolay ulaşılabilir ve hızlı hazırlanabilir olmalıydı. Granül kahve ve vakumlanan kahve paketleri bu dönemde icat edildi.
İlk dalga kahve döneminde, ABD’deki insanların pek çoğu kahvenin gerçek hayattaki bir bitkiden geldiğini bilmiyordu. Çünkü bu dönemde üretilen kahve, sanki tarladan değil de fabrikadan geliyormuş hissi uyandırıyordu.
Birinci Dalga Kahve Özellikleri
- Doğal ya da yapay aromalı kahve
- Kahvelerin çekirdek olarak değil, öğütülmüş şekilde paketlenip satılması
- Çok koyu kavrulmuş acı kahveler
İkinci Dalga Kahve Akımı
İkinci dalga kahvenin, birinci dalgada satılan düşük kaliteli kahveye bir tepki olarak doğduğunu söylesek abartmış olmayız. Bu dalga, 1970li yıllarda ortaya Starbucks ve Caribou gibi markaların büyümesiyle ve kahve endüstrisini etkisi altına almasıyla başladı.
Starbucks, piyasadaki daha kaliteli ve farklı bir kahve deneyiminin eksikliğini gördü ve kahve dükkânlarını sadece kahve satın almak için gidilen yerler olmaktan ziyade, bir sosyalleşme alanına dönüştürdü.
Bu dalgadaki kahveler daha iyi kalitede olduğu için fiyatlar arttı. Yükselen fiyatları haklı çıkarmak için kahve dükkânları, insanı rahatlatan bir mimariyle dizayn edildi
Bu dalganın diğer bir özelliği, kahve dükkanlarının sadece yetişkin ve yaşlı kesime değil genel halka da hitap etmek için frappuccino ve benzeri kahve bazlı içeceklerin ortaya çıkarılmasıdır.
Üçüncü Dalga Kahve Akımı
Bu dalga, 1980’lerde kahve çekirdeklerine odaklanan bir grup etrafında evrimleşti. Bu küçük grup daha düşük kavurma dereceleri deneyerek, nitelikli kahve çekirdeklerinden yeni ve egzotik lezzetler elde ediyordu. Sonraki yıllarda Amerika Özel Kahve Derneği kuruldu ve bu dalga Avustralya, Kanada ve İskandinavya gibi dünyanın diğer bölgelerinde de yaygınlaşmaya başladı.
Gittikçe daha yüksek hızla yaygınlaşan bu dalga sayesinde insanlar, kahvede acı ve küllü lezzetlerden daha fazlası olduğunu fark etmeye başladı ve kahve endüstrisinde adeta bir devrim ortaya çıktı.
Bu dalganın temsilcisi baristaların tek bir amacı var, mükemmel bir bardak kahveyi hazırlamak. Üçüncü dalga kahve akımında baristanın tanımı da şu şekilde: “Barista, kullandığı kahve çekirdeklerinin tam olarak ne zaman kavrulduğunu, kahve çekirdeklerinin ne şekilde işlendiğini bilmeli, müşteriye bu kahvenin tadım notları hakkında bilgi verebilmeli.”