Geride bıraktığı 60 yıllık tiyatro yaşamında, birçok karaktere hayat veren Gazanfer Özcan, 27 Ocak 1931’de İstanbul’da doğdu. Tiyatro oyunculuğuna 1947 yılında Taksim Erkek Lisesi’nde öğrenciyken başladı. Gazanfer Özcan, oyunculuk serüvenini 1947 yılında Eminönü Halkevi’nde, ardından da 1949 yılında görev aldığı İstanbul Şehir Tiyatroları Çocuk Bölümü’nde sürdürdü. Vahi Öz’ün kurduğu “Özses Opereti” ve Halide Pişkin Topluluğu ile yaz aylarında turnelere de katılan Gazanfer Özcan’ın 1955 yılında Şehir Tiyatroları Komedi Tiyatrosu’nda rol aldığı “Mahalle’nin Romanı” adlı oyun, tiyatro yaşamında bir dönüm noktası oldu.
İstanbul Şehir Tiyatroları çatısı altında pek çok oyunda rol alan Gazanfer Özcan, 1961 yılında İstanbul Şehir Tiyatroları’ndan ayrıldı ve 1962 yılında eşi Gönül Ülkü ile birlikte, Gönül Ülkü-Gazanfer Özcan Tiyatrosu’nu kurdu. Kurulduğu günden bugüne, pek çok oyunun sahnelendiği Gönül Ülkü-Gazanfer Özcan Tiyatrosu, onca zorluğa ve olanaksızlığa rağmen hala Türk Tiyatrosu’na hizmet vermekte…
1978 yılında Avni Dilligil Tiyatro Ödülü’nü alan Gazanfer Özcan, 1998 yılında Kültür Bakanlığı tarafından verilen Devlet Sanatçısı ünvanına layık görüldü. Ömrünü tiyatroya adayan büyük ustanın adı, başta İ. B. B. Şehir Tiyatroları olmak üzere, tüm sanat dünyasında her zaman sevgiyle, saygıyla anılacaktır.
Gazanfer Özcan’ın İstanbul Şehir Tiyatroları’nda rol aldığı oyunlardan bazıları:
Jean Giraudoux’un Deli Saraylı (1950), Cevat Fehmi Başkurt’un Kadıköy İskelesi (1953), Harput’ta Bir Amerikalı (1955), Paydos (1961), Refik Erduran’ın Deli (1957), Necati Cumalı’nın Mine (1957), Haldun Taner’in Fazilet Eczanesi (1960)…
Gazanfer Özcan için 19 Şubat 2009 Perşembe, saat 10.30’da Kadıköy Haldun Taner Sahnesi’nde bir tören düzenlenecek. Gazanfer Özcan, törenin ardından, Altunizade’deki Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Camisi’nde öğle namazı sonrası kılınacak cenaze namazının ardından Karacaahmet Mezarlığı’nda toprağa verilecek.
ŞEHİR TİYATROLARI’NIN 70. YILI DERGİSİ’NDE
Gönül Ülkü Gazanfer Özcan
Biz Gönül Ülkü ve Gazanfer Özcan çifti olarak, hayat arkadaşı, sanat arkadaşı, on iki senelikte ŞEHİR TİYATROSU yoldaşı olarak, öz düşünce ve duygularımızı, dimağ mekanizmamız potasından geçirip süzdük ve kısaca yazdık:
“Şehir Tiyatrosu’nun, sizce Türk tiyatrosundaki yeri” denildiği zaman…
Biz Gönül Ülkü ve Gazanfer Özcan olarak “YERİ = HERŞEYİ” deriz. Bugünkü Türk tiyatrosunun temel taşlarını genel bizce, Şehir Tiyatrosu oluşturmuştur. Darülbedai döneminden bu yana, tiyatro sanatı adına büyük gelişmeler bu kurumda gerçekleştirilmiştir.
Sanat ve sanatçı adına Şehir Tiyatroları kurumu, tam tabiri ile “Doğurgan bir anadır”… Hem de öyle vefakâr ve sonuna kadar da cefakâr bir anadır ki; yeri geldiğinde almadan veren, sadece ve sadece Türk tiyatrosu adına, en iyiyi doğurmayı amaçlayan anadır… Kutsal Anadır… Tabii bizce… Yetmiş yıllık sanatını seyircisine sindire sindire verirken, Türk tiyatrosuna kazandırdığı cevherlerin büyük ve haklı gururunu taşımaktadır. Hem de, vermenin mutluluğu ve karşılığında da hiçbir şey beklememenin kıvancıyla….
“Şehir Tiyatrosu’nun sanat yaşamınızdaki etkileri” denildiği zaman: Bizim, yani Gönül Ülkü ve Gazanfer Özcan’ın sanat yaşamları, bundan 34 yıl önce, bu kurumda başlamıştır. Madde olarak da yine bundan 22 yıl önce bu kurumda noktalanmıştır diye bilinirse de; Şehir Tiyatroları’nın çizgi, duygu ve düşüncesi ile günümüzde Gönül Ülkü ve Gazanfer Özcan Tiyatrosu adı altında aynı ruhla yaşamaktadır. Yani; bizim bundan 22 yıl önce ayrıldığımız varsayılıyorsa da, adımıza kurduğumuz özel tiyatromuz geçmişin Darülbedai’si, bugünün de Şehir Tiyatrosu, alt yapısı ve üst binası mimarisiyle ayaktadır… Gururluyuz…
O kurumda doğduk,
O kurumda büyüdük.
O kurumda yetiştik.
O kurumda öğrendik.
(Hâlâ daha öğreniyoruz)
Ve gene, o kurumun terbiyesiyle devam eden sanat yaşamımızın Şehir Tiyatrosu’ndan etkilenmesi NE DEMEK?..
Sanat yaşamımız Şehir Tiyatrosu’yla VAR OLDU… Ne mutlu bizlere!
Şehir Tiyatrosu Dergisi, Sayı: 440, 1985.
Fotoğraflar: İ.B.B Şehir Tiyatroları Arşivi
Gazanfer Özcan (Sol başta), 1960 yılında Haldun Taner’in yazdığı, Ulvi Uraz’ın sahneye koyduğu “Fazilet eczanesi” adlı oyunda…