PEN Yazınsal Çeviri-Dil Atölyesi
Türkiye PEN’in Çeviri Ve Dil Hakları Komitesi, Nisan ayı içinde bir Yazınsal Çeviri-Dil Atölyesi başlatıyor. Aşağıda PEN’in yayınladığı tanıtım bülteni yer alıyor:
Kendimizi tanıyarak başkalarını anlama-ve-anladığımızı anlatma” iletişim serüveninin bu kapısı, ev kadınları, öğrenciler-öğretmenler, özel-resmi kuruluş çalışanlarıyla yöneticileri, kısacası, algıladıklarını kendisine özgü biçimlerde ifade etme sanatında ilerlemek isteyen, yazına ve yazınsal çevirilere ilgi duyan yaşlı-genç, kadın-erkek, yerli-yabancı her yaştan PEN Yazarlarına AÇIK.
•
Türkiye PEN Merkezi yeni bir atölyeye ev sahipliği yapıyor. Turkiye PEN Merkezi ÇEVIRİ VE DİL HAKLARI KOMİTESİ-ÇDHK tarafından yürütülecek, ve iki ay sürecek olan atölye, iki farklı seviyeden oluşacak.
İngilizce’den Türkçe’ye çeviri çalışmalarının yapılacağı atölye; orta ve ileri seviyede İngilizce bilen, her yaş ve meslek grubundan katılımcıya açık.
Dokuz hafta boyunca sürecek olan-kendimizi tanıyarak başkalarına anlatma-iletişim serüveninin bu kapısı, PEN Yazarları, ev kadınları, öğrenciler-öğretmenler, özel-resmi kuruluş çalışanları, yöneticiler, kısacası algıladıklarını kendisine özgü biçimlerde ifade etmek isteyen, edebiyata ilgi duyan her yaştan herkese AÇIK.
GENEL HEDEFLER VE AMAÇLAR
İngilizce ve Türkçede birbirini karşılayan tümce yapılarının karşılaştırmalı olarak kavranmasını sağlamak; tümce öğelerinin uygun bir şekilde kullanılmasını göstermek; bir dilde verilen bir edebi metni (öykü, şiir, tiyatro oyunu ve romanlardan bölümler) inceleyerek başka dildeki karşılığını bulmak yapısal-analitik-biçemsel kavrama ve karşılaştırmaya dayalı deyim, yan tümce, basit, birleşik ve karmaşık tümcelerin karşılıklı formüle edilmesiyle tümce yapıları ve paragrafların İngilizceden Türkçe’ye çevrilmesi.
Yazınsal metinlerden paragraf ve tam öykü-şiir çevirisi. Bu atölye de Çeviri edebi metinlerden Türkçeden İngilizceye-İngilizce’den Türkçe’ye çevirinin yapılacağı bir orta düzey çeviri dersidir. Ayrıca meslek olarak çevirmenliğin değişik yönleri tanıtılacak; ayrıca dilbiliminin değişik özellikleri, sözcük dağarcığı ve terminoloji, çeviri teorisi ve iş ahlakı gibi kimi konular da ele alınacaktır. Evde ve atölyede çokça çeviri uygulaması yapılacaktır.
Daha hızlı ve daha doğru çeviri yapma, yeni teknolojileri uyarlama ve değişen pazarı daha hızlı algılama gibi bir dizi teknik ve teknolojinin canlandırılması konusunda pratik bilgi sağlanacaktır. Yazınsal çevirinin temel sorunu, yani çevirmenin çeviri yaparken kendi yaratıcılığını devreye sokması ve çevirinin çeviri süreci ve sonrasında kaçınılmaz olarak maruz kaldığı kısıtlamalar arasındaki ilişki de konularımız arasında. Norm kavramının gelişmesi ve çevirmenin sosyal bağlamda karşılaştığı beklenti, kısıtlama ve baskılara tepkisi arasındaki etkileşim de incelenecektir.
Tarih: 05 NİSAN-31 MAYIS 2008
ATÖLYE SÜRESİ: 9 HAFTA
ATÖLYE BASLANGIÇ TARİHİ: 05 NİSAN 2008
ATÖLYE BİTİŞ TARİHİ: 31 MAYIS 2008
ATÖLYE GÜN VE SAATLERİ: CUMARTESİ, 10.30 – 13.30
05 NİSAN 2008 CUMARTESİ 10:30-13:30 Aysu ERDEN
12 NİSAN 2008 CUMARTESİ 10:30-13:30 Hasine ŞEN
19 NİSAN 2008 CUMARTESİ 10:30-13:30 Aysu ERDEN
26 NİSAN 2008 CUMARTESİ 10:30-13:30 Nevzat ERKMEN
03 MAYIS 2008 CUMARTESİ 10:30-13:30 Hasine ŞEN
10 MAYIS 2008 CUMARTESİ 10:30-13:30 Nevzat ERKMEN
17 MAYIS 2008 CUMARTESİ 10:30-13:30 Hasine ŞEN
24 MAYIS 2008 CUMARTESİ 10:30-13:30 Nevzat ERKMEN
31 MAYIS 2008 CUMARTESİ 10:30-13:30 Aysu ERDEN
KATILIM PAYI: AYLIK 100 YTL
(Atölyemiz gerek P.E.N. üyesi yazarlara gerekse dışarıdan katılmayı arzu edenlere uygun olacaktır)
HEDEF KATILIMCI NİTELİKLERİ
Okuma-yazma ağırlıklı İngilizce temel dilbilgisine sahip olmak
Amatör olmak
Konuya ilgi duymak
PROGRAM
Atölye Çalışmaları,
Pratiğe yöneliktir (kısa örnek metinler üzerinde yapılır)
İki dillidir
Yazınsal metinlerde çeviriye yönelik üslup ve söz sanatları incelemelerini içerir
Karşılaştırmalı çeviri eleştirisi yapılır
Haftada 3 saattir (Cumartesi günleri)
ATÖLYE YÖNETiCiLERi
Atölyede pratiğe yönelik şu çalışmaları yapacaktır:
Dilbilgisi ağırlıklı çalışmalar-tümce analizleri,
Çeviriye yönelik uslup ve söz sanatlarının incelenmesine, çeviride kayıplar sorununa yönelik çalışmalar
Çeviri eleştirisi: Çevrilmiş ve yayımlanmış metinlerin orijinalleriyle karşılaştırılması; aynı yapıtın birden fazla çevirileri yapılmışsa örnek bölümler seçilerek metinler üzerinde karşılaştırmalı çalışmalar yapılması
Çeviride kültürel öğelerin önemi
ÇEVİRİ MESLEK BİRLİKLERİNDEN DAVET EDİLECEK KONUKLAR KATILIMCILARLA BULUSACAKTIR
Mesleğe yönelik bilgi verecek profesyonel çevirmenler davet edilerek, katılımcılarla buluşturulacaktır
Meslekle ilgili sorunlar tartışılacaktır
KATILIMCILARA ÖNERİLEN SÖZLÜKLER
PEN-CDHK katılımcılarına atölye koordinatörlerinin önerileri doğrultusunda aşağıdaki sözlüklerden ya da benzerlerinden en az iki tanesini edinmeleri önerilmektedir:
Türkçe Sözlük Eski TDK
Ana Yazım Kılavuzu, Ömer Asım AKSOY
Roget’s International Thesaurus
Compact Oxford Dictionary Thesaurus & Wordpower Guide
Redhouse Sözlüğü-Türkçe/Osmanlıca-İngilizce
Merriam-Webster’s Dictionary of Synonyms
Türkçe’de Yakın ve Karşıt Anlamlılar Sözlüğü, Özcan YALIM
The BBI Combinatory Dictionary of English-A Guide to Word Combinations, abc Kitabevi a.ş.
Dictionary 2007 Turkish – English, Metin YURTBAŞI (Your Treasury of Words)
Dictionary of 2007-Basic English (You can tell a word by the company it keeps), Metin YURTBAŞI
ATÖLYE YöNETiCiLERi
AYSU ERDEN
Aysu ERDEN (Dilbilimci, edebiyat eleştirmeni, çevirmen), Hacettepe Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olduktan sonra yine aynı Üniversitenin İngiliz Dil Bilimi Bölümünde asistan olarak göreve başlamış, doktora, doçentlik ve profesörlüğünü dilbilim alanında yapmıştır.
Doktora tezini “Azerice’nin Sözdizimi” üzerine yazan ve Kısa Öykü ve Dilbilimsel Eleştiri (2000) ve Balkan Writers in Action-A Cultural Interpretation of the Balkan Short Stories and Poems (2006) adlı kitapların yazarı olan Aysu ERDEN’in çeviribilim, biçembilim, yazınsal eleştiri ve sözdizimi konularında bilimsel çalışmaları vardır. 90’lı yılların öykücülüğü ile de ilgilenen Aysu ERDEN, Ankara’da, Edebiyatçılar Derneği tarafından, 1997 yılından günümüze kadar, kesintisiz olarak sürdürülmüş olan ve Türk Edebiyatına önemli katkılarda bulunan Ankara Öykü Günleri Projesi bünyesinde, 2002 yılında doğan “14 Şubat- Dünya Öykü Günü Projesi” ni, Uluslararası P.E.N. Yazarlar Örgütünün Çeviri ve Dil Hakları Komitesi’ nin edebiyata ve dünya dil mirasına yönelik olan amaçları doğrultusunda geliştirmiş, söz konusu projeyi dünya yazarlarına tanıtmak, Uluslararası P.E.N.’e kabul ettirmek ve UNESCO’nun Kültür Takvimine aldırmak amacıyla, Makedonya (2002), Meksika (2003) ve Norveç’te (2004) yapılan Uluslararası P.E.N. Dünya Kongre’lerine, Türkiye PEN Merkezi Delegesi olarak katılmıştır. 2005 yılında Slovenya’nın Bled kentinde gerçekleştirilen Uluslararası P.E.N. Dünya Kongresinde ise yine aynı amaçla, projenin fikir babası, PEN ve Edebiyatçılar Derneği üyesi Özcan Karabulut’la katılımcı olarak yer almıştır.
Halen Edebiyatçılar Derneği Başkan Yardımcılığını sürdürmekte olan Aysu Erden, 2004-2006 yılları arasında, Türkiye PEN Merkezi Çeviri ve Dil Hakları Komitesi Başkanlığını, Türkiye PEN Merkezi Ankara Temsilciliğini yürütmüştür. 2007 yılı Haziran ayındaTürkiye PEN Merkezi Çeviri ve Dil Hakları Komitesi Baskanlığını yeniden üstlenmiştir. Ayrıca, yine aynı tarihte Türkiye PEN Merkezi Dış Genel Sekreterliği görevine getirilmiştir.
Aysu Erden, Türkiye PEN Merkezi’nin Uluslararası çok dilli Antoloji Projelerini tanıtmak üzere Uluslararası P.E.N.in, Çeviri ve Dil Hakları Komitesi tarafından her yıl Makedonya’nın Ohrid kentinde yapılmakta olan Uluslararası P.E.N. Çeviri ve Dil Hakları Komitesi Konferansları’na da, 2003, 2004 ve 2005 yıllarında, Türkiye PEN Merkezi Delegesi olarak katılmış, bildiri sunmuştur. Bu Konferanslarda, ayrıca, Türkiye PEN Merkezi’nin Çeviri ve Dil Hakları Komitesi üyeleri tarafından önerileren çok dilli Ortadoğu ve Balkanlar Öykü ve Şiir Antoloji Projelerini de tanıtmıştır. 2004-2006 yılları arasında Uluslararası P.E.N. Çeviri ve Dil Hakları Komitesi Yayın Kurulu üyesi olan Aysu Erden 2006 yılından beri Uluslararası P.E.N. Çeviri ve Dil Hakları Komitesi Danışma Kurulu üyesi ve çevirmenidir.
NEVZAT ERKMEN
(YKY’ce 2006’da yayımlanan Ulysses Sözlüğü s. 535)
. . . 31 İzmir: Tinsel-Tensel yolculuğu başlayan, Üniversite ardından, 1955’te Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bursunu kazanarak, 7 yıl boyunca New York Üniversitesi’nde Pedagoji dalında Master (M.A.) ve Doktora (Ph.D.) çalışmaları yapan, Orhan Pamuk’un “Joyce ve Erkmen mükemmel ruh kardeşleridir” dediği Erkmen, evli, iki çocuklu. Manhattan’da sakal bırakıp gitar çalıp 5th Avenue’yu noktalayan Greenwich Village “beat kuşağı” insanlarına karıştıysa da “full” değil, “part-time beat” oldu; zira “SÖZ”ünü tutup, İzmir’de kendisine burs kefili olan babasıyla arkadaşı Asri Namal’ı kurtarmalıydı; o yüzdendir mecburi hizmetini yerine getirmek için Yozgat şilebine atlayıp yurda dönmesi. O yüzdendir Kerouac abisinin Dharma Bums’ını çevirip, Zen Kaçıkları adını verdiği bu çeviriyi, Kerouac’ın da abisi Allen Ginsberg’e göndermesi. Toydu: MEB’nın onu Türkiye’de eğitim reformları yapsın diye müsteşar atayacağını sanıyordu. İlahi! Çevresindekiler ise, “Pedagojiyi ne yapıcaksın, işadamı ol!” deyince, henüz kendi özünü bulamamış olduğu o dönemde, mecburi hizmetini takside bağatıp . . .
1963’te The Coca-Cola Export Corporation’ın Türkiye’deki ilk elemanı olarak gerisin geriye ABD’ye gönderilip pazarlama-yöneticilik dallarında uzmanlaştı; döndüğünde, The Coca-Cola Export Corporation’ın Genel Pazarlama Müdürü oldu, ve İstanbul, İzmir, Bursa, Adana ve Ankara Coca-Cola fabrikalarının açılışlarını gerçekleştirdi.
1972’de Turyağ AŞ’de Pazarlamadan sorumlu Genel Müdür Yardımcısı olarak Persil, Pril ve Tursil-76’yı ilk kez piyasaya sundu, bir ara Alsancak Rotary Kulübü’nü kuran “10 Altın Adam”dan biri seçilip kulübün Astbaşkanı da olduktan sonra Çukurova Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’de (Schweppes) Genel Müdürlük ve Yönetim Kurulu Üyeliği yaparken, Fritz Perls babasının özünü bulma çalışmalarında ilerlemiş, artık çevresindekileri mevresindekileri değil, çocukluğundan bildiği kendi özünü yeniden keşfedip, onu dinler olmuş, “Çocuklara, kaliteli de olsa, hep gazoz mu satacağım,” derken, uzun bir U-dönüşüyle . . .
1980’de Cumhuriyet gazetesine geçip Zekâ Oyunları köşelerini yönetmeye başlamış, World Puzzle Federation’ın-Dünya Zekâ Oyunları Federasyonu-kurucu üyesi ve Türkiye Temsilcisi olmuş, Beyin Olimpiyatları’nda Türkiye’ye Dünya 3.lüğü kazandırdığı Türkiye Zekâ Oyunları Kulübü ile, 1983’te de Psikanaliz, Erotoloji, Anlambilim, Geştalt Yaklaşımı, Eski Meksika Şamanlarının sonuncusu Don Juan’ın Öğretileri ile Zen, Yoga, Taoculuk birikimlerini paylaşmak amacıyla, Apartman Aşkları öykü kitabını da yayımladığı-ve 2006’da işin ticari yanı ağır bastığı için başkalarına devrettiği-Söz Yayın Oyunajans’ı kurmuştu.
2006’da, uzun süredir kendisini bir “Yaşam Savaşçısı” diye niteleyen Erkmen, ayrıntılarını www.neverk.com’da (yeniden yapılandırılma aşamasında) bulabileceğiniz “Yap-mama (Not-Doing)”, “Rüyacı”, “Enerji Eşleri”, ve “Continuum Concept (Kucaklaşma [In-Arms training])” bağlamlarında kitaplar üretir, “bireysel” ve “workshop-grupları”yla uygulamalar yaparken, Finnegans Wake araştırmalarını . . . Bir sayfayı geçmesin dedilerdi: Onun için, şimdilik,
“HINÇLA OKŞA!”,
Pardon, “HOŞÇA KALIN!” diyecektim-harfler karıştı da!
İşim oyun!
Ulysses’i niçin çevirdim sandınız?
HASİNE ŞEN
Kırcaali, Bulgaristan’da doğan Hasine Şen 1990 yılında Türkiye’ye göç etti. 1995’te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Amerikan Kültürü ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. “Refurbishment of Narrative Strategies in John Barth’s Lost in the Funhouse” ve “Authority of/and the Reader in Paul Auster’s The New York Trilogy” başlıklı yüksek lisans ve doktora tezlerini de aynı üniversitenin aynı bölümünde tamamlayan Hasine Şen, 1997’de aynı bölümde araştırma görevlisi olarak göreve başladı ve şu anda Yard.Doç.Dr. kadrosunda çalışmalarını sürdürmektedir.
Amerikan edebiyatı konulu bildiri ve yayınlarının yanı sıra, göç ve kimlik sorunlarına da ilgi duyan Hasine Şen’in, 1989 Bulgaristan Göçmenleri ile ilgili çalışmaları da bulunmaktadır.
Balkan (özellikle de Bulgar) edebiyatı ile de ilgilenen Şen, Bulgar “Lik” dergisinin 2006 yılında gerçekleştirdiği ‘’Son Sayfa: Balkanlar Yayını” projesinin Türkiye temsilciliğini yaptı. Proje dahilinde Balkan edebiyatını tanıtan çeviri ve yazıları Ocak-Aralık 2006 tarihleri arasında ‘Kaçak Yayın’ dergisinde yayımlandı.
Hasine Şen, 2003-2007 yılları arasında yayımlanan ‘Kaçak Yayın’ dergisinin yazar kadrosunda yer aldı ve dergiye gezi, tanıtım ve eleştiri yazıları, söyleşi ve çevirileri ile katkıda bulundu.
Bulgar yazarı Alek Popov’un öykülerini Türkçeye çeviren Şen (Bulgar Kondüktör, Hit Kitap, 2007), şu anda Aslı Erdoğan’ın Kabuk Adam romanının Bulgarca çevirisi üzerinde çalışmaktadır.
Hasine Şen’in Bulgar edebiyat dergileri ve gazetelerinde Türk edebiyatını tanıtan yazı ve çeviri metinleri de bulunmaktadır.
Ayrıntılı bilgi için: Türkiye PEN