BERCAN TUTAR
Artık Türkiye’nin ‘C Planı’ devrede
Afrin harekâtı, Suriye'de bölgesel ve küresel dengeleri deyim yerindeyse alt üst etti. ABD ve Rusya'nın öncülük ettiği A ve B planları yerine bundan sonra Türkiye ile tanımlanan 'C Planı' dönemine giriyoruz.
Zira ne 30 Haziran 2012 tarihli ABD destekli Cenevre Bildirisi (A Planı) ne de 15 Kasım 2015 tarihli Rusya destekli Viyana Bildirisi (B Planı), Suriye trajedisinde sadre şifa olabildi.
Her iki bildiride de BMGK'nin 5 daimi üyesinin imzası vardı.
ABD'nin Cenevre süreci, rejim ve muhalefetin federatif yapı üzerinde uzlaşacağı bir geçiş hükümetini öngörüyordu ve burada Esad'a yer yoktu.
Viyana süreci ise Rusya'nın askeri müdahalesine göre planlanmıştı.
Cenevre'den farkı Esad'lı geçişte diretmesiydi.
Bu süreçte Rusya, ılımlı muhalefeti askeri güçle sindirerek Şam ile masaya oturmaya zorladı ama başaramadı.
Rusya, fazla ısrar ederse Suriye'nin kendisi için bir 'ikinci Afganistan' olacağını gördü. ABD de Suriye'yi parçalama projesinde Türkiye'yi 'by-pass' edemeyeceğini sonunda kavradı.
***
Şu anki tabloda bu iki plan da devre dışı. Suriye'de artık Türkiye'nin öncülük ettiği C Planı ağırlık kazanıyor.
Peki yeni süreçte nasıl bir yol haritası izlenecek? Öncelikle Rusya ve Türkiye "Esad'ın gidiş veya kalışını" öne çıkarmamaya özen gösterecek.
Esad'dan uzun vadede kurtulma planı olan 'Exit-Assad' yerine artık ABD'nin Suriye'den çıkışını hızlandıracak 'Exit Syria' formülü güç kazanıyor.
Çünkü Türkiye'nin etkin olmadığı bir Suriye'de İran'ın frenlenemeyeceği, bölgenin etnik ve mezhebi kaosa sürükleneceği ve 'Ankaralı Rusya'nın daha da nüfuz kazanacağı ortada.
Bunu gören İngiltere, Fransa ve Almanya ile NATO üyeleri, C Planı'na Rusya kaynaklı real-politik endişelerden dolayı 'özel bir destek' veriyor.
Atlantik dünyası ayrıca Rusya'nın Türkiye'ye ve C Planı'na stratejik anlamda büyük önem atfettiğinin de farkında.
Batı'yı fazla ürkütmemek için olsa gerek Moskova, desteğini açıktan değil daha çok Türkiye'yi frenlemeyerek gösteriyor. Bu nedenle ABD dâhil her aktör, bugünlerde bölgeye dair projelerini yeniden formüle etme yarışında.
YAZININ DEVAMI İÇİN LİNKE TIKLA
https://www.sabah.com.tr/yazarlar/bercan-tutar/2018/01/28/artik-turkiyenin-c-plani-devrede