İş Güvenliği Uzmanları görev yaptıkları kurumlarda veya başka kamu kurumlarında görevlendirilebilmektedir. Söz konusu düzenleme 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda yapılmıştır. İş Güvenliği Uzmanlarının kendi kurumlarında görevlendirilmeleri durumunda genellikle herhangi bir sorun çıkmamakla birlikte diğer kurumlarda görevlendirilmeleri durumunda asli işlerine dair mesai takibinde sorunlar çıkabilmektedir.
6331 Sayılı Kanun’un 8. maddesinin 7. fıkrasında:
“(7) Kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum tarafından yapılır. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin ilave ödemelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler dikkate alınmaz.”
hükümleri yer almaktadır. Görüldüğü üzere kanunda “asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek” şeklinde açık hüküm bulunmaktadır. İş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilen memurların görev yaptıkları kurumda hem günlük mesai saatlerine bağlı kalıp hem de bu hizmeti vermeleri mümkün değildir. Zira iş güvenliği çalışmalarında odak noktası insan, yani çalışanlar olduğundan, çalışanların görev yaptıkları mesai saatleri içerisinde bu çalışmaların yerine getirilmesi gerekir. İş güvenliği uzmanlığı hizmetinin, genellikle bir veya birden fazla lokasyonlarda farklı adreslerde bulunan işyerlerinde yerine getirilmesi gerekliliğine de bu aşamada dikkat edilmelidir.
İş güvenliği uzmanlığı özelliği gereği, İş güvenliği uzmanlığı hizmetinin zaman zaman mesai saatleri ve görev mahalline bağlı kalınmaksızın ifa edilmesi gerekmektedir. İş Güvenliği Uzmanlarının çalışma ortamı gözetimi, çalışanlara eğitim verme, risk değerlendirmesi yapma, acil durum planı hazırlama, iş sağlığı ve güvenliği kurulu toplantılarına katılma vb. gibi birçok görev ve sorumlulukları bulunmaktadır. Bu görev ve sorumlulukların takdir edileceği üzere uzaktan değil yerinde yapılması gerekmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 100. maddesinin 3. fıkrasında da “Memurların yürüttükleri hizmetin özelliklerine göre, bu madde uyarınca tespit edilen çalışma saat ve süreleri ile görev yerlerine bağlı olmaksızın çalışabilmeleri mümkündür.” hükmü ile bu tip görevleri yapanlara esneklik sağlandığı görülmektedir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği Görevlendirme belgesi ve sözleşme başlıklı 14. maddesinin 6. bendinde;
(6) İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeline, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmaları yaptığı süre içinde başka görev verilemez.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği Mesleki bağımsızlık ve etik ilkeler başlıklı 35. maddesinin 3. fıkrasında;
(3) İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile bu Yönetmelik kapsamındaki eğitimlerde görevlendirilenlerin hak ve yetkileri, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamaz. Bu kişiler, görevlerini ve uzmanlık bilgilerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde sürdürür.
hükümleri yer alır.
Bu yönetmelik hükümlerine göre iş güvenliği uzmanlarına iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmaları yaptıkları süre içinde başka görev verilmemesi, iş güvenliği uzmanlarının hak ve yetkilerinin, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanmaması, görevlerini ve uzmanlık bilgilerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde sürdürmelerinin sağlanması gerekir.
Dolayısıyla yukarıda paylaştığım ilgili kanun ve yönetmelik hükümleri gereğince, iş güvenliği uzmanlarından, görev, yetki ve sorumlulukları kapsamında masa başında görev yapan memurlar gibi mesai saatleri içinde sürekli görev yerlerinde bulunmalarının istenmesi ve belirlenen saatlerde mesai takibi için giriş çıkış kontrolü yapılmakla yükümlü tutulmalarını, görevlerini gereği gibi yapmalarına engel olacağından mevzuata aykırı olarak değerlendirmekteyim.
Barış Madan
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı