18.12.2012 - 01:00 | Son Güncelleme: 18.12.2012 - 01:00
AB, Türkiye hakkında karar vermekten aciz
BRÜKSELDE geçtiğimiz hafta toplanan AB üyeleri, Türkiye ile nasıl bir gelecek planladıklarına dair henüz bir uzlaşma içinde olmadıklarını çelişkili açıklamalarıyla gösterdiler. AB, vize uyguladığı tek aday ülke Türkiyenin önüne bir yol haritası koyamazken, diğer yandan gelecek yıl yeni müzakere fasıllarının da açılabileceği sinyalini veriyor.
Avrupa Birliğinin 13-14 Aralık tarihlerinde Brükselde yaptığı zirve toplantısının en önemli konu başlığı elbette Türkiyenin müzakere süreci değildi. AB liderleri 2008den bu yana devam etmekte olan Euro krizini nasıl aşabileceklerini bir kez daha tartıştılar. ABnin önümüzdeki dönem için daha sağlıklı bir bütçe yapısına kavuşturulabilmesi de diğer bir önemli konu başlığıydı.
Zirve sonuç bildirgesinde, üye ülkelerin dışişleri bakanlarından oluşan Genel İşler Konseyinin 11 Aralıkta aldığı kararlar da aynen kabul edildi. 63 paragraftan oluşan söz konusu kararların 13-24. paragrafları Türkiyeyle ilgiliydi. AB Komisyonunun 2012 yılı Türkiye İlerleme Raporunda dile getirilen görüşlerden büyük ölçüde etkilendiği gözlenen bu bölümde AB Dışişleri Bakanları çok temel bazı konularda Türkiyeye ciddi eleştiriler getirdiler.
ABnin eleştirilerinin başında Türkiyenin Kopenhag siyasi kriterlerini henüz tam olarak yerine getirmekten uzak olması geliyordu. Kuşkusuz bu yaklaşım önemli bir çelişkiyi de içermekteydi. Kopenhag siyasi kriterlerini yerine getirmek AB ile üyelik müzakerelerine başlamanın ön şartı olduğuna ve Türkiyenin bu ön şartı yerine getirmiş olduğu 2004 yılındaki AB Zirvesinde kabul edildiğine göre bu ağır eleştirilerin nasıl bir anlamı olabilirdi? Üstelik 2005 tarihli Müzakere Çerçevesi, siyasi kriterleri karşılamak konusunda ısrarlı bir geri gidişin müzakerelerin askıya alınmasına yol açacağı kuralını içerirken, hem Türkiyeyi ağır biçimde eleştirmek hem de aynı karar metninde, donmuş olan katılım müzakereleri sürecinin önümüzdeki yıl yeniden başlatılabileceği umudunu vermek çelişkili değil miydi?
Bu noktada AB üyelerinin Türkiye ile nasıl bir gelecek planladıklarına ilişkin henüz bir uzlaşma içinde olmadıklarının açıkça görüldüğü söylenebilir. Bir yanda, Türkiyenin dinamik ekonomisinin AB için taşıdığı önem, Türkiyenin aktif diplomasisinin Orta Doğu bölgesindeki inkâr edilemez olumlu etkisi ve yavaşlamakla birlikte devam eden demokratik reform süreci sebebiyle Ankarayı dışlamanın ABnin çıkarlarına uygun olmayacağını düşünen devletler bulunuyor. Diğer yanda ise asla üye olmaması gereken bir ülke olarak gördükleri Türkiyenin masanın tamamen dışına itilmesinin kendi çıkarlarına uygun olmayacağını düşündükleri için, Türkiye ile kerhen de olsa sözde bir müzakerenin yürütülmesini destekleyenler bulunuyor. Bu iki gruptan farklı olarak, bir Orta Doğu ülkesi olarak gördükleri Türkiye ile müzakerelerin sürdürülmesinde fayda görmeyen küçük bir azınlık da söz konusu. Türkiyeye dair farklı bakış açıları bulunan bu üç grup ülkenin de ortak görüşü, Türkiyenin müzakereleri tamamlamasının yakın vadede mümkün olamayacağı...
Henüz müzakereye başlamaya hazır olmadığı değerlendirilen Sırbistan ve Makedonyaya vizeyi kaldıran AB ülkelerinin, Türk vatandaşlarına vize uygulamaya devam etmesi ve ancak uzun vadeye yayılan kademeli bir vize liberasyonundan söz etmeleri de ayrı bir garabet. AB Bakanlığı, Genel İşler Konseyinin bu kararıyla ilgili yaptığı değerlendirmesinde bakın vize konusunu nasıl ele alıyor: Vize, Türk halkını en fazla rahatsız eden ve kendini en az Avrupalı hissettiren unsurların başında gelmektedir. Anlaşmalardan kaynaklanan haklarına rağmen, AB ülkelerinin vize uyguladığı tek aday ülke Türkiyedir. Türkiye, vatandaşlarının çektikleri vize çilesine son vererek, vizesiz Avrupa idealini gerçekleştirmek için kararlıdır. Bu çerçevede, ABnin Türkiye için adil ve uygulanabilir bir Vize Muafiyeti Yol Haritası hazırlamasını bekliyoruz. Vize muafiyeti diyaloğunun karşılıklı hassasiyetleri dikkate alacak şekilde, olumlu bir yaklaşımla sürdürülmesi her iki tarafın da menfaatinedir...
AB Bakanlığının bu ifadeleri, tüm vatandaşlarımızın hissiyatını dışa vuran son derece yerinde ve haklı bir haykırış değil de nedir? AB bir yandan Türkiyenin önüne bir yol haritası koyamazken, milletimize de çile yaşatmaya devam ediyor. Bir yandan sert ifadelerle eleştirirken, diğer yandan gelecek yıl yeni müzakere fasıllarının açılabileceği sinyalini veriyor.
AB hükümetlerinin kafaları karmakarışık. Ne kendi sorunlarını çözebiliyorlar, ne de küresel sorunlara yapıcı çözüm önerileri getirebiliyorlar. Bu halet-i ruhiye içinde Türkiyeyle olan ilişkilerini de sadece idare ediyorlar...