|Resmi Gazete Tarihi: 01.11.2000 Çarşamba Sayı: 24217 (Asıl)|
|Devlet Bakanlığından


GENEL HÜKÜMLER
AMAÇ
KAPSAM
a) Kanun: 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununu,
b) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,
c) Birlik: Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğini,
d) Sigorta Şirketi: Türkiye'de kurulmuş sigorta şirketleri ile yabancı ülkelerde kurulmuş sigorta şirketlerinin Türkiye'deki şubelerini,
e) Reasürans Şirketi: Türkiye'de kurulmuş reasürans şirketleri ile yabancı ülkelerde kurulmuş reasürans şirketlerinin Türkiye'deki şubelerini,
f) Broker: Hayat, hayat dışı sigorta veya reasürans alanlarından birinde veya bir kaçında brokerlik yapan kişiyi,
g) Hayat Sigorta Brokerliği: Hayat sigortası yaptırmak isteyenler temsil edilerek, sözleşmenin akdinden önce gerekli hazırlık çalışmalarının yapılmasında ve temsil edilen kişilerin aksine bir talimatı yoksa şirket seçiminde tamamen tarafsız ve bağımsız davranılarak, temsil edilen kişilerle sigorta şirketlerinin bir araya getirilmesinde, sözleşmenin uygulanmasında ve özellikle riziko gerçekleştiğinde tazminatın sözleşme hükümlerine uygun olarak ödenmesinde yardımcı olunması işini,
h) Hayat Sigorta Brokeri: Hayat sigorta brokerliği faaliyetinde bulunan kişiyi,
i) Hayat Dışı Sigorta Brokerliği: Hayat dışı sigorta branşlarını yaptırmak isteyenler temsil edilerek, sözleşmenin akdinden önce gerekli hazırlık çalışmalarının yapılmasında ve temsil edilen kişilerin aksine bir talimatı yoksa şirket seçiminde tamamen tarafsız ve bağımsız davranılarak, temsil edilen kişilerle sigorta şirketlerinin bir araya getirilmesinde, sözleşmenin uygulanmasında ve özellikle riziko gerçekleştiğinde tazminatın sözleşme hükümlerine uygun olarak ödenmesinde yardımcı olunması işini,
j) Hayat Dışı Sigorta Brokeri: Hayat dışı sigorta brokerliği faaliyetinde bulunan kişiyi,
k) Reasürans Brokerliği: Hayat ve hayat dışı sigorta brokerliğinde yapılan iş ve işlemlerin sigorta şirketleri ile reasürans şirketleri arasında yapılması işini,
l) Reasürans Brokeri: Reasürans brokerliği faaliyetinde bulunan kişiyi,
ifade eder.
BROKERLERDE ARANAN NİTELİK VE ŞARTLAR
a) Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda olmaları,
b) Türkiye'de ikamet etmeleri,
c) Sigortacılık mevzuatına aykırı hareketlerinden dolayı hapis veya birden fazla ağır para cezası ile cezalandırılmamış olmaları, müflis veya konkordato ilan etmiş olmamaları, taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar dahi ağır hapis veya beş yıldan fazla hapis yahut basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, karapara aklama veya Devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı hüküm giymemiş olmaları,
d) Dört yıllık yüksek okul mezunu olmaları,
e) Sigortacılık alanında en az sekiz yıllık mesleki deneyime sahip olmaları.
a) Anonim ortaklık şeklinde kurulmuş olması,
b) Asgari ödenmiş sermayesinin 20 Milyar TL. olması ve faaliyette bulunulacak her bir alan için ilave 10 Milyar TL. sermaye konulması,
c) Hisse senetlerinin tamamının nama yazılı olması,
d) Gerçek kişi kurucuların Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen nitelikleri haiz olmaları ve tüzel kişi kurucularının iflas veya konkordato ilan etmemiş olmaları.
Bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan sermaye miktarları Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları Endeksi artış oranını aşmamak kaydıyla Müsteşarlıkça artırılabilir.
TÜRKİYE'DE FAALİYET GÖSTERECEK YABANCI BROKERLER
a) Türkiye'ye ayrılan ödenmiş sermayelerinin 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen miktardan az olmaması,
b) Kuruldukları veya faaliyette bulundukları ülkelerde başvuru tarihi itibariyle kesintisiz olarak son beş yıldır brokerlik faaliyetinde bulunmaları.
HİSSE DEVRİ
BROKERLERİN FAALİYETİNE İLİŞKİN ESASLAR
Tüzel kişi olarak kurulacak brokerler kuruluş izni almak için aşağıda belirtilen belgelerle Müsteşarlığa başvuruda bulunurlar:
a) İki adet anasözleşme örneği,
b) Şekli ve içeriği Müsteşarlıkça tespit edilen "Yapılabilirlik Raporu",
c) Gerçek kişi kurucuların adli sicil belgeleri, iflas etmediklerine ve konkordato ilan etmediklerine dair belgeler ile şekli ve içeriği Müsteşarlıkça tespit edilen "Gerçek Kişi Ortaklara İlişkin Bilgi Formu" ve bu bilgileri tevsik edici belgeler,
d) Tüzel kişi kurucuların anasözleşmeleri, iflas veya konkordato ilan etmediklerine dair belgeler, bilanço ve kar/zarar cetvellerinin onaylı örneği, şekli ve içeriği Müsteşarlıkça tespit edilen "Tüzel Kişi Kurucu Ortaklara İlişkin Bilgi Formu" ve bu bilgileri tevsik edici belgeler,
e) Müsteşarlık tarafından gerekli görülecek diğer bilgi ve belgeler.
ŞUBE AÇMA İZNİ BAŞVURULARINDA GEREKLİ BİLGİ VE BELGELER
a) Kendi anasözleşmelerinin bir nüshası,
b) Türkiye'de şube açılması için, yetkili organları tarafından alınmış kararların bir nüshası,
c) Son üç yıllık bilanço ve kar-zarar tabloları ile faaliyet raporlarının bir nüshası,
d) Şekli ve içeriği Müsteşarlıkça tespit edilen "Yapılabilirlik Raporu",
e) Müsteşarlık tarafından gerekli görülecek diğer bilgi ve belgeler.
Yabancı şirketin anasözleşmesi, şube açılmasına ilişkin yetkili organ kararı, bilanço, kar/zarar tabloları ve faaliyet raporları ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğundan veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre ya da Türkiye'de bir noter tarafından tasdik edilir.
RUHSAT BAŞVURU SÜRESİ
a) Tüzel kişi brokerleri temsil ve ilzama yetkili yöneticilerin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hariç diğer nitelikleri haiz bulunması,
b) Yönetim kurulu üyelerinin tamamının Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, çoğunluğunun ise buna ilave olarak (beş kişilik yönetim kurulu üyeliğinde 3 kişi çoğunluğu oluşturur) aynı maddenin (d) ve (e) bentlerinde belirtilen nitelikleri haiz bulunması.
a) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen nitelikleri haiz olması (yabancıların oturma ve çalışma izni belgelerine sahip olması),
b) Lise ve dengi okul mezunu veya iki yıllık yüksek okul mezunu olanların sigortacılık alanında en az dört yıllık mesleki deneyime sahip olması,
c) Dört yıllık yüksek okul mezunu olanların sigortacılık alanında en az iki yıllık mesleki deneyime sahip olması.
RUHSAT
Tüzel kişi brokerler ruhsat almak için aşağıdaki belgelerle Müsteşarlığa başvururlar:
a) Ticaret sicili tasdiknamesinin bir örneği,
b) Asgari ödenmiş sermaye miktarının tamamının ödendiğine ilişkin belgenin tasdikli bir nüshası,
c) Faaliyet konularına uygun sağlıklı bir yönetim, gerekli muhasebe kayıt, bilgi ve belge sistemi ile düzenli iş akışı ve haberleşmeyi sağlayacak yeterli bir organizasyonun kurulmuş ve teknik donanımın sağlanmış olduğunu gösterir belgeler,
d) Şirketi temsil ve ilzama yetkili yöneticilerinin ikametgah belgeleri (yabancılarda oturma ve çalışma izni belgeleri), adli sicil belgeleri, iflas ve konkordato ilan etmediklerine dair belgeler, mezun olunan okul diplomasının onaylı bir örneği ile şekli ve içeriği Müsteşarlıkça tespit edilen "Yöneticilere İlişkin Bilgi Formu" ve bu bilgileri gösterir belgeler,
e) Faaliyet konularına uygun hizmet birimlerinin kurulup, bu birimler için yeterli sayı ve nitelikte personel kadrosunun oluşturulduğunu ve personelin görev, yetki ve sorumluluklarının belirlendiğini gösterir belgeler,
f) Yönetmeliğin 14 üncü maddesindeki nitelikleri haiz en az üç teknik personel çalıştırıldığını ve bu teknik personelin niteliklerini gösterir belgeler,
g) Müsteşarlık tarafından gerekli görülecek diğer bilgi ve belgeler.
Gerçek kişi brokerlerin ruhsat almak için yapacakları yazılı başvurularına, bu maddenin ikinci fıkrasının (c), (e) ve (g) bentlerinde istenen belgelere ilave olarak aşağıdaki belgeler eklenir:
a) Brokerlik yapabilmek için Yönetmelikte öngörülen nitelikleri taşıdıklarını gösterir belgeler,
b) Şekli ve içeriği Müsteşarlıkça tespit edilen "Yapılabilirlik Raporu" ile "Gerçek Kişi Brokerlere İlişkin Bilgi Formu" ve bu bilgileri gösterir belgeler.
Ruhsat, Ticaret Siciline tescil ve Ticaret Sicil Gazetesi ile yurt düzeyinde trajı en yüksek on gazeteden ikisinde ilan edilir ve ilanların yapıldığı gazetelerin birer nüshası ile mesleki sorumluluk sigortalarının poliçeyi düzenleyen sigorta şirketince onaylı bir örneği onbeş gün içinde Müsteşarlığa gönderilir. Ruhsatın tescil ve ilanı ile Yönetmeliğin 26 ncı maddesinde yer alan mesleki sorumluluk sigortası yaptırılmadan önce brokerlik faaliyetine başlanamaz.
FAALİYETLERİN GEÇİCİ OLARAK DURDURULMASI VE RUHSAT İPTALİ
Aşağıdaki hallerde brokerlerin ruhsatları Müsteşarlıkça iptal edilir:
a) Bu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci maddelerinde sayılan niteliklerden herhangi birinin kaybedilmesi veya verilen süre içinde söz konusu maddelere aykırılıkların giderilmemesi,
b) Brokerlik faaliyetlerine aralıksız olarak bir yıldan daha uzun bir süre ara verilmesi,
c) Faaliyetleri daha önce iki ay süre ile geçici olarak durdurulmuş brokerlerin, bir defa daha aynı fiili tekrar etmeleri.
Müsteşarlıkça ruhsatları iptal edilen brokerler keyfiyetin kendilerine tebliğinden itibaren beş iş günü içerisinde bu hususu ticaret siciline tescil ve Ticaret Sicil Gazetesinde ilan ettirirler. Ruhsat iptali, Birlik tarafından da yurt düzeyinde trajı en yüksek on gazeteden ikisinde ilan ettirilir ve gazetelerin birer nüshası onbeş gün içinde Müsteşarlığa gönderilir.
a) Teklifname Kayıt Defteri: Bu deftere, sigorta sözleşmesi yapmak isteyenin yaptığı teklifnamenin veriliş tarihi, adı, soyadı, ticaret unvanı, adresi, yapılmak istenen sigorta sözleşmesinin süresi ve rizikonun türü ile teklif alınan sigortacıların unvanı, teminat ve muhtemel prim tutarı kaydedilir.
b) Sigorta Sözleşmesi Kayıt Defteri: Bu deftere, varsa sigorta teklifnamesinin tarihi, sigorta ettirenin, sigortalının ve varsa lehdarının adı, soyadı, adresi, poliçe ve eklerinin numarası, poliçenin tanzim ve sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi, rizikonun türü, prim ve ayrıntısı kaydedilir.
c) Reasürans Sözleşmesi Kayıt Defteri: Bu deftere, varsa reasürans teklifnamesinin tarihi, sigorta şirketinin ve reasürörün ticari unvanı, adresi, belge numaraları, reasürans sözleşmesinin tanzim, başlangıç ve bitiş tarihi, rizikonun türü ve ayrıntısı kaydedilir.
Brokerler bu maddede belirtilen defterleri elektronik ortamda tutmak zorundadır.
MALİ TABLOLAR
Gerçek kişi brokerler de aynı süre içinde söz konusu mali tabloları Müsteşarlığa göndermek zorundadır.
Müsteşarlık, mali tabloları üçer veya altışar aylık dönemler halinde istemeye yetkilidir.
DEĞİŞİKLİKLERİN BİLDİRİLMESİ
Brokerler, faaliyetlerine son vermeleri halinde durumu, faaliyete son verildiği
tarihten itibaren bir ay içinde Müsteşarlığa bildirirler.
TARAFSIZLIK VE BAĞIMSIZLIK
Brokerler alacakları komisyon tutarını sözleşmenin akdinden önce temsil ettiği kişilere açıklamak zorundadırlar. Talep halinde komisyon miktarı yazılı olarak temsil edilen kişiye bildirilir.
a) Sigorta ve reasürans şirketleri ile acente, prodüktör ve sigorta hasar eksperlerinde doğrudan veya dolaylı yüzde 10 ve daha fazla hisseye sahip olanları,
b) Sigorta ve reasürans şirketleri, acente, prodüktör ve sigorta hasar eksperliği yapmakta olanları,
c) Sigorta ve reasürans şirketleri, acenteler, prodüktörler ve sigorta hasar eksperleri nezdinde yönetici ve teknik personel olarak çalışmakta olanları, ortak olarak kabul edemezler ve yanlarında çalıştıramazlar.
TEKLİFLER
PORTFÖY SINIRLANDIRILMASI
Brokerlerin aynı sermaye grubuna dahil olan sigorta veya reasürans şirketlerine
sağlayacakları prim hasılatı, toplam prim hasılatının yüzde 75'inden fazla
olamaz. Bu fıkranın uygulanmasında aynı sermaye grubundan maksat doğrudan
veya dolaylı olarak sermayenin yüzde 51'i veya daha fazlasının aynı sermaye
grubuna ait olmasıdır.
DENETİM ESASLARI, YÜKÜMLÜLÜKLER VE YASAKLAR
Brokerler, sigortacılık mevzuatına göre denetleme, inceleme ve soruşturmaya yetkili olanların, mevzuat hükümleri ile ilgili görecekleri bütün bilgileri vermeye ve isteyecekleri bütün hesap, kayıt, defter ve belgeleri ibraz etmeye mecburdurlar.
DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER
Brokerlerin ticari unvanlarında "sigorta brokeri" veya "reasürans brokeri" ibaresinin bulundurulması zorunludur. Brokerlik ruhsatı olmayanlar unvanlarında "sigorta brokeri" veya "reasürans brokeri" ibaresine yer veremezler.
MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI
Brokerler, bir yıl içerisinde aracılık ettikleri sözleşmelere ilişkin olarak tahakkuk ettirilen toplam prim hasılatının yüzde 10'unun veya daha fazlasının ait olduğu sigorta şirketlerine mesleki sorumluluk sigortası yaptıramazlar.
Yeni kurulan brokerler ruhsat aldıkları tarihten yıl sonuna kadar olan dönemi kapsayan ve teminat miktarı birinci fıkrada belirtilen asgari tutarlardan az olmamak üzere mesleki sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadırlar.
Brokerler, 1 Ocak - 31 Aralık dönemini kapsayan mesleki sorumluluk sigortalarının poliçesinin sigorta şirketince onaylı bir nüshasını her yıl Ocak ayının sonuna kadar Müsteşarlığa göndermek zorundadır.
Brokerler, brokerlik sözleşmesine mesleki sorumluluk sigortasının hangi şirket tarafından yapıldığını, poliçe numarasını, sözleşmenin geçerlilik süresini ve teminat miktarını eklemek zorundadır.
Geçici Madde 1- Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce ruhsat alan brokerler 15 inci maddede belirtilen faaliyette bulunacakları alan veya alanları Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir yıl içinde Müsteşarlığa bildirmek ve ruhsatlarını yenilemek zorundadır. Yeni ruhsat verilinceye kadar mevcut ruhsatlar geçerlidir.
Geçici Madde 2- Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde talep edilmesi halinde, kuruluş ve ruhsat işlemleri için 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen asgari sermaye miktarı hariç yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümleri uygulanır.