Doğal humuslu gerçek toprak
Bitkilerin ihtiyacı olan her türlü elementler, mineraller, humus ve faydalı mikroorganizmalar bu toprakta mükemmel dengeli bir şekilde bulunur.
Türkçede bu toprağın tek kelimelik adı yok (İngilizcede loam denir). İngilizce Türkçe sözlüklerde loam sözcüğü verimli toprak, özlü toprak diye Türkçeye çevrilmiş.
Özelliği, önemi
Bitkilerin ihtiyacı olan her türlü elementler, mineraller, humus ve faydalı mikroorganizmalar bu toprakta mükemmel dengeli bir şekilde bulunur. İçerdiği humus ve faydalı mikroorganizmalar o toprakta yaşayan bitkilerin topraktan ihtiyacı olan her şeyi sağlıklı bir şekilde almalarını sağlarlar. Çok iyi besleyicidir. Süzekliği iyi, su tutuculuğu ne az ne çok. Süs bitkilerinde kullanıldığında genelde gübre istemez. Devetabanı, yaprak güzeli (kolyos), küpe çiçeği, kauçuk, çöl kaktüsleri, amarillis ve aşk merdiveninde denemiştim sonuç mükemmeldi.
Islatıldığı zaman siyaha yakın koyu renkli olur. Çünkü içinde bitkisel çürüntüler ve humus var. Hafif ve gevşek özelliklidir. Ağır / killi olmadığı gibi kireçlilik, kıraçlık özellikleri taşımaz. Asitli veya nötr olmasa bile alkalinlilik derecesi tamamen tehlikesizdir. Çoğu yerlerde nötr veya hafif asitli olabilir. Doğu Karadeniz bölgesi aşırı yağışlı olduğu için orada bu çeşit topraklar daima asitlidir.
Nerede bulunur?
Bitki örtüsü zengin çeşitlilikte ve gürce olan doğal bir arazinin ya da bir bahçenin, çok uzun yıllar boyunca kendiliğinden oluşmuş, çok çeşitli küçük bitkilerin ve çeşitli büyük ağaçların yapraklarının, kalıntılarının birikip çürüdüğü, solucanların fazlaca bulunduğu bol humuslu, gübreli gibi besleyici üst yüzey toprağıdır. Ayrıca en faydalı şekilde dağılmış olarak kil ve kum içerir. Toprakta ağır metaller uzun yıllar boyunca otların köklerinin ve solucanların toprağı işleyip durması sonucunda iyice dağıtılmış, zararlı olabilmeleri sıfıra inmiştir.
Her bitkiye uygun mu?
İçerdiği elementler, mineraller açısından evet. Fakat bazı bitkiler çok uygunsuz yerlerde yaşamaya direnerek evrim geçirmişler. Böyle değerli bir topraktan istifade edemezler. Sebep kök yapıları.
1- Tropikal yağmur ormanı ve sis ormanı bitkilerinden bazıları: Güneşten mahrum kalmamak için ağaçların yüksek dallarını tercih ederler. Kökleri açıkta gelişmeye adapte olmuştur. En bilinen örnekleri Phalaenopsis orkideleri ile guzmanya. Onlar bu toprakta olmaz. Öncelikle, bunların kökleri diğer bitkilerden daha fazla oksijene ihtiyaç duyar. Bakterili topraklarda kolayca hastalık kapabiliyorlar. Mantarlı ortamlarda ise dayanıklı olurlar. Kök ortamına devamlı oksijen girişi şart.
2- Etçil bitkiler. Kökleri hiç azot içermeyen kayalıklar arasında yaşamaya adapte olmuştur. Kayalarda taşlarda bulamadığı maddeleri tuzağa düşürdükleri böcekleri sindirerek alırlar. Kökler her toprakta sağlıklı olamaz. Onlara bu yüksek kaliteli toprak gerekmez.
3- Çöl ve kumsal bitkilerinin bir kısmı bu toprağa adapte olamayabilir. Bitki türüne göre uygun oranlarda ponza taşı ve kum karıştırırsanız bu türlere en uygun toprak yine budur. Bitkilerinizi iyi tanımalı ona göre toprak karışımı hazırlamalısınız.
Kullanım yerleri
Tarım arazilerinin büyük kısmı eski ormanlar ve maki alanları yok edilerek oluşturulmuştur. Oraların üst yüzey toprağı doğal humuslu verimli topraktır. Dolayısıyla bu yüzden tarımda kullanılıyor diyebiliriz.
Ben içmekan süs bitkileri toprağı olarak da birçok türlere doğal humuslu gerçek toprak tavsiye ederim. Aşağıdaki paragraflar bununla ilgili. Yukardaki ‘her bitkiye uygun mu’ başlıklı paragraftaki bilgilere göre hareket etmelisiniz.
Saksı süs bitkileri için gereken özelliği
Daha fazla çürümtülü olsa daha iyi. Verimli toprağı olan tarlaların toprağından değil. Yeni ağaçlandırılmış orman bölgelerinin de değil. Gerçek ormanlarda karışık bitkilerin gürce yetiştiği yerlerinden almalısınız. Ya da çok ağaçlı, çok bitkili, yıllarca ihmal edilmiş bahçelerin duvar diplerinde, kuytu ve genişçe çukurumsu yerlerinden (yani rüzgarın her şeyi sürükleyip biriktirdiği yerlerinden) de alabilirsiniz.
Saksılarda kullanmadan önce iki ay genişçe bir leğende tutup zaman zaman kontol ederek solucan, böcek varsa ayıklayın. Kupkuru olmasına izin vermeyin ki solucan varsa gelişsinler belli olsunlar.
Doğal gübre karıştırmak
Her bitki için gerek yok. Kendi besleyiciliği mükemmeldir. Bitki türüne göre doğal gübre katmak icap edebilir. En iyi gübre koyun ve keçi gübresidir. Eski (yanmış) olmalı.
Evlerde saksılarda kullanılması
1/4 oranında ponza taşı ile ya da kuvars kumuyla karıştırmalısınız. Bitki ince köklü ise ponza taşı ince taneli olmalı (kuru nohut ve pirinç kadar irili ufaklı taneli). Kattığınız ponza taşı veya kuvars kumu miktarının iki misli kadar da eski koyun gübresi katsanız çok iyi olur (bu büyük bitkiler içindir -afrika menekşelerinde doğal gübre kullanmayın. Açelya, gardenya gibi asitli toprak isteyenlerde de doğal gübre kullanmayın). Açık havada (bahçe ve balkonlarda) saksılarda kullanılacaksa toprağa ponza taşı filan karıştırmak pek gerekmiyor (ama succulent türlere tavsiye ederim).
Niçin hiçbir yerde satılmıyor?
Çünkü her yerde bulunmaz. Zengin bitki örtüsü olan ormanlardan almak ise doğal çevreye çok büyük zarar verir. Özel işlemlerle oluşturmaksa çok zor. Onun için süs bitkisi toprağı olarak kompost çürüntüler satılır. Bunların bitkiler için kaydadeğer bir besleyicilikleri yoktur. Bunlarda yetiştirilen bitkilere düzenli aralıklarla bitki besini vermek gerekiyor.
Kendimiz yapabilir miyiz?
Tariflerini okudum ama bana hiç de akıllıca gelmedi. Olacak şey değil. Ancak bahçeniz varsa bahçenizin bir köşesinde oluşmasını sağlayabilirsiniz. Bahçedeki her türlü dökülen yaprakları, söktüğünüz otları, budadığınız dalları, ayıkladığınız tavuk balık vb. hayvan artıklarını her zaman oranın kendi toprağına karıştırın. Birkaç ayda bir toprağı 30cm derine kadar iyice çapalayıp alt üst edin. Oradaki yabani otları hiç sökmeyin kuruyunca onları da toprağa karıştırın. Yaz boyunca oradaki otları susuz kalmayacakları sıklıkta sulayın. Sulama solucanların çalışmalarına da gerekiyor yoksa oradan kaçarlar. Böyle uğraşmakla beşinci yıldan itibaren o köşenin toprağı ‘özellikle de solucanların sayesinde’ gereken nitelikleri kazanmış olur.
Pek yağışlı olmayan, suları aşırı kireçli ve tuzlu olan yerlerde yukarda tarif ettiğim gibi oluşturulabilse bile her bitkiye aynı faydalılıkta olabilmesi pek mümkün değil.
Zararlı değil mi? Poşetlerde satılan özel kompost /torf topraklar çok özel işlemlerden geçirilmemişse çok daha fazla zararlı olacağı kesindir (onun için her zaman güvenilir marka toprak alın diye tavsiye ediyorum). Yani humuslu doğal kara toprağın zararlılığı yok. Bilakis daha güvenli, üstelik besleyiciliği mükemmel.
'Doğal humuslu gerçek toprak' hakkında sorular, açıklamalar
Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.