Varlık Fonu’na Hazine musluğu takıldı
Pazar günü yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ekonomi üzerinde de çarpıcı etkiler yaratacak. Hürriyet’ten Uğur Gürses özellikle üç maddeye dikkat çekiyor.
‘Biri Hazine’ce bütçe ve borçlanma yasası limitlerinin devre dışı bırakılarak borçlanma senedi ihraçları yapılması, biri Türkiye Varlık Fonu’na (TVF) ya da kuracağı şirket ya da alt fonlara dış borç devri, dış borç ikrazı ya da Hazine garantisi sağlanması, diğeri de Savunma Sanayi Fonu’nun da içinde olduğu özel bütçeli kuruluşlara, Hazine onayı olmadan dış borçlanma olanağı sağlanması’ diyor.
Yazar bu üç maddenin de Meclis’in egemenlik alanında bulunan harcama yapma, vergi toplama ve nihai olarak borçlanma yetkisini devre dışı bırakan kararlar olduğunu vurgulamış.
Gürses’e göre ekonomi alanında da şaşkınlık verici bu düzenlemelerin başında, Vakıflar Bankası’nın Hazine’ye devrine karşılık yapılacak ödemeler için, Hazine borçlanma senedi özel tertip tahvil ihraç edilmesi ve bunun da “borca sayılmaması” yer alıyor. Bunun sayılmayan bir borçlanma olduğunun altını çiziyor. Düzenlemenin ‘Meclis’in “bütçe hakkını” devre dışı bırakarak “aşırtmak’ için yapıldığını belirtiyor. Gürses, ‘Okuduğumda şaka zannettim. Bu olsa olsa ‘devekuşu dünyasında’ geçerli olur; devletin bütçe ve borç defteri delik deşik olurken, KHK ile “bunu olmadı sayın” diye konulan hüküm koysanız ne olur? Piyasalar bunu negatif fiyatlar’ diyor.
Gürses’in anlattığı ikinci önemli değişikli ise Türkiye Varlık Fonu ile ilgili borçlanma düzenlemeleri. Şunları söylüyor:
‘Ankara’da deneyimli bir Hazine üst bürokrasisi olsaydı; bunun böyle olamayacağını, getireceği hasarı söylerdi siyasetçilere. Eski bir Hazine bürokratı, bunu ve ilgili maddenin yazım dilinin bile kötü olmasını, mevcut üst düzey bürokratların “ölçme ve değerlendirme kapasitelerinin olmaması” biçiminde değerlendiriyor.’
Yazara bu sözleri yazdıran değişiklik ise KHK ile Türkiye Varlık Fonu’na Hazine’den para aktarmanın önünün açılmış olması.
Büyük iddialarla kurulan Varlık Fonu hakkındaki ilk sorunun “Hazine’nin yapamadığı neyi yapacağı?” olduğunu hatırlatan Gürses, ‘Bunu göremediğimiz gibi, artık Hazine’nin yapabildiklerine ortakçı olacağı anlaşılıyor ‘diye yazıyor. Dış borç devri, dış borç ikrazı ve Hazine garantisi kapısının açıldığını vurguluyor.
Gürses’in dikkat çektiği üçüncü değişiklik ise üçüncüsü de savunma ve güvenlik alanındaki Savunma Sanayi Fonu gibi özel bütçeli kuruluşların, yasadaki kısıtlara rağmen KHK ile Hazine’den izin almadan borçlanma yapabilmelerinin olanaklı hale gelmesi.
Şunları söylüyor:
‘Eski bir Hazine bürokratı, bunun S-400’lerin finansman ve kredi anlaşması ile ilgili olabileceğine işaret ediyor. Bütçeyi ve borçlanma kurallarını devre dışı bırakmanın getireceği bedellerin çok ağır olduğunu 1990’lardan biliyoruz. Umarım bu da “gördüğümüz film” çıkmaz.’