Bugün de nispeten tartışmalı bir konu üzerinde görüşlerimi sizlerle paylaşmak istiyorum. Muhtemelen hepimiz biliyoruz, ülkemizde ve uygar dünyanın her yerinde, halk (tüketiciler) satın aldıkları mal ve hizmetleri kendilerine sağlayan kurumların kötü niyetli uygulamalarına karşı kanunlarla korunurlar.
Buna karşın konu sağlık (Ya da eğitim… Ama eğitim konusuna girmeyeceğim.) olduğunda alınan hizmetin kalitesinin düşüklüğü ya da ayıplı olması durumunda tüketicinin (hasta ve yakınları) nasıl korunacağı konusunda herhangi bir kanuni düzenleme, benim bildiğim kadarıyla yok…
Tüm sağlık kuruluşlarında Helsinki Hasta hakları bildirgesinin bulundurulması ve teşhir edilmesi zorunlu, ama uyulmadığı takdirde ne şekilde bir cezai yaptırıma gidileceği (ruhsat iptali vb. gibi bazı düzenlemeler dışında) oldukça muğlak.
Diyeceksiniz ki, bu konu nereden çıktı?
Katıldığım bazı eğitim kursları ya da toplantılarda, özellikle ülkemizde, gözlemlediğim bir eğilim mevcut. Şöyle ki; bazı kişi ya da gruplar, tıbbın bazı alanlarını fethedilmesi gerekli nüfuz alanları gibi algılıyorlar ve son yıllarda bu durum giderek pekişiyor. Mesela kendi konumdan bir örnek; daha önce de bahsetmiştim, omurga cerrahisini ortopedistler mi yapmalı, yoksa beyin ve sinir cerrahları mı? Bu sorunun cevabını, “özellikle bu konu üzerinde eğitim alarak her ikisi de” diye vermiştik hatırlarsanız.
Ama mesela bir ülkede bir grup, bir konuda eğitim almamış olmakla birlikte (örneğin skolyoz yada omurilik tümörleri ameliyatları) biraz da kafa göz yararak ve daha önce de bahsettiğim gibi hastalar üzerinde yaptıkça öğreniriz diye düşünerek ameliyat veya girişim yapmakta ısrar ediyor ve bundan da gurur duyuyor.
Şimdi bu durumda hastalar başarısız girişimler ve gereksiz risklerle karşı karşıya kaldığında, onları koruyacak mekanizma nedir? Diyelim ki bir skolyoz ameliyatı oldunuz ve ameliyatınızı yapan cerrahın aslında daha önce hiç böyle bir cerrahi yapmadığını ve bu durumu size cerrahi öncesi açıklamadığını (ya da yanlış açıkladığını) fark ettiniz, ne yapmalısınız? Ortada ciddi bir komplikasyon olmasa bile sizin üzerinizde deney yada eğitim yapılmasına razı mısınız?
Acaba bu gibi durumlara karşı bir tüketici gibi korunmak iyi bir fikir olabilir mi?
Tahmin edebileceğiniz gibi, benim cevabım, EVET, olabilir.