5 DB’NİN YAYGINLIĞIZenci Amerikalı gençler beyaz gençlere kıyasla çok daha yüksek DB oranlarına sahipti (Fabrega, Ulrich, & Mezzich, 1993; Lahey ve ark., 1995). Bu farklılıklar ortamsal olabilir, çünkü zenci çocukların çoğu diğerlerine kıyasla çok daha yüksek suç, yoksulluk ve şiddet oranlarının olduğu mahallelerde yaşıyorlar.
6 Eş TanıDEHB, DB ile birlikte ortaya çıkan en yaygın eş zamanlı bozukluktur.
8 Nöropsikolojik Etmenler YÖNETSEL BECERİLER: Planlama, organize etme, strateji oluşturma, ayrıntılara dikkat etme ve hatırlayabilmeyle alakalı bir dizi yüksek seviye bilişsel kabiliyetlerle ilgilidir. Yönetsel becerileri güçlü olan kişiler sonuçları tahmin edebilir ve değişen durumlara ayak uydurabilirler.
9 Psiko-Sosyal Etmenler EBEVEYNLİKAKRAN ETKİSİÇEVRE VE SOSYO-EKONOMİK ETMENLER
10 Risk Faktörlerine İlişkin Sonuçlar Risk etmenlerinin sayısı ne kadar çoksa, bir gençte davranım bozukluğu görülme ihtimali de o kadar yüksektir.
11 DEĞERLENDİRME Mülakatlar Değerlendirme Ölçekleri Doğrudan Gözlem Özet Bazı belirtiler diğer tanılarla örtüşebilir ve tanı sürecini karmaşık hâle getirecek eş zamanlı hastalık olmasının olasılığı da yüksektir. Aldatma semptomatolojinin bir parçasını oluşturduğu için çocuğa göre daha açıkgözlü olan yardımcı bile kandırılabilir.
12 TEDAVİ STRATEJİLERİ Bilişsel-Davranışsal Tedavi BİLİŞSELDAVRANIŞSAL TEDAVİ VEYA TERAPİ (BDT): Bireye olaylar hakkında farklı şekilde, çoğunlukla başka birinin bakış açısıyla, “düşünmeyi” öğreten ve bunu mümkün kılan yöntemler (ör., bireye belirli bir yöntemi kullanmayı hatırlatmak üzere “DUR” gibi bir akrostiş ya da kısaltma kullanma) sağlayan terapötik yaklaşımı ifade eder.
13 Aile Odaklı Müdahaleler EBEVEYN YÖNETİM EĞİTİMİOLUMSALLIK SÖZLEŞMESİ: Uygun davranışı artırmak ve uygun olmayan davranışı azaltmak üzere tasarlanan önceden düzenlenmiş bir sonuçlar (pekiştiriciler ve cezalandırıcılar) sistemini ifade eder.AİLE SİSTEMLERİ TERAPİSİ
14 Çok Sistemli TedaviÇOK SİSTEMLİ TEDAVİ: Birçok duygusal ve davranışsal rahatsızlıklara aile terapisiyle bireysel ve akran odaklı terapileri birleştirerek yaklaşan multisistem bir tedavi yöntemidir. Bu tedavi yöntemi aile ve akran gibi çevrelerin davranış değişikliğine olan etkisinin önemini kabul eder.
15 Psikofarmakolojik Müdahale RASTGELE SEÇİLMİŞ KONTROLLÜ ÇALIŞMALAR (RSKÇ): Rastgele Seçilmiş Kontrollü Çalışmalar farklı hastalara belli bir seçim yapılmaksızın uygulanan tedavi işlemleridir.
16 ÖzetÇocukların önemli bir kısmı iyileşme göstermez. İyileştirmeyi sürdürmek zaman geçtikçe ve ortam değiştikçe zor hâle gelir. DB olan bir çocuğun davranışlarını normal düzeye düşürdüğü nadiren görülür 8 yaşın altındaki çocuklar önemli ölçüde iyileşme göstermişlerdir.
17 OKUL TEMELLİ MÜDAHALELER Sorunu DeğerlendirmeÖNCÜL-DAVRANIŞ- SONUÇ (Ö-D-S) KAYIT FORMU: Uyumsuz davranışların altında yatan amacı değerlendirirken önemli bir bilgi olarak kabul edilen Ö-D-S kayıt formu, öğretmenin hedef (uyumsuz) davranışı tetikleyen olayları, bu olayların devam etmesini sağlayan davranış sonuçlarını tanımlama ve kaydetmede kolay ve etkili bir yol sunar.
19 ÇEVREDEKİ OLAYLAR: Hedef veya istenmeyen davranışı “tetikleyen” ya da kışkırtan ön olaylar. SÜRDÜRÜLEN SONUÇLAR: Hedef ya da istenmeyen davranışın devam etmesini kolaylaştıran sonuçlar.
20 Etkili Bir Müdahale Planı Geliştirme Öğretici Yaklaşımlar ÖĞRENMEYE KARŞI MOTİVASYONGÜÇ VE YETENEKLERİ BELİRLEME
21 DOĞRU STRATEJİLERİ SAĞLAMA GERÇEK-DÜNYA ÖĞRENMESİ SAĞLAMAUYUM, UYMA VE BİÇİMLENDİRMEİLETİŞİM BECERİLERİNİ GELİŞTİRME
22 Bilişsel Davranışsal Yaklaşımlar OLUMLU HAVA YARATMABÜYÜK BEKLENTİLER YARATMAYAPILANDIRILMIŞ ÖĞRENME ORTAMIİŞBİRLİKÇİ (KUBAŞIK) ÖĞRENMEPOZİTİF PEKİŞTİREÇSOSYAL BECERİ EĞİTİMİ
23 KOÇLUK: Koçluk, bir öğrenciye, belli bir sosyal beceriyi nasıl yerine getireceğini anlatmak ve performansı hususunda sözlü geri bildirimde bulunmaktır (Elliot & Gresham, 1991).
24 MODEL OLMA: Model olma, esas itibariyle, gözlemleyen (bu durum için DB olan öğrenciler), modeli (öğretmeni ya da bakıcıyı) gördükçe etkili bir sosyal beceri performansı göstermesi için dolaylı yoldan pekiştirilerek, doğru davranışı öğreneceği bir müdahaleyi tanımlar.DAVRANIŞ PROVASI: Davranış provası yapılandırılmış rol oynamada yeni edinilen sosyal bir beceriyi pratik etmeyi içermektedir.
25 ÖZETBu bölüm özel olarak sınıf öğretmenleri, genel olarak da okul çalışanları için mücadele edilmesi gereken durumların ortaya çıkmasına neden olan davranım bozukluğu ve duygusal davranışsal bozuklukla ilgili genel bir bakış vererek başlamaktadır.