Tarihin en kanlı 2 savaşı arasında yer alan 1. Dünya Savaşı üzerinden neredeyse 105 yıl geçti. Avrupa merkezli başlayan ve 4 koloni ile birlikte yaklaşık 40 ülkenin katıldığı savaş, 28 Temmuz 1914 yılında başladı ve 4 yıl kadar devam etti.
Sonrasında ise tarih sahnesi büyük bir oranda değişti. Yeni devletler kuruldu, sanayileşmeye ağırlık verildi ve teknolojik açıdan Avrupa ülkeleri çok daha yüksek bir gelişme gösterdi.
Özellikle tarihin ilk küresel savaşı olarak sivil ve asker milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine sebep olan 1. Dünya Savaşı, tam 105 yıl önce 1914 yılında başlamıştı. Bunu gün bazında hesaplayacak olursak yaklaşık olarak 38000 gün geçmiş durumda.
1.Dünya Savaşının Başlama Nedeni
1.Dünya Savaşı Sırp milliyetçisi Gavrilo Princip’in, Avusturya-Macaristan veliahdını ve eşini öldürmesi ile başladığı biliniyor. Veliaht Franz Ferdinand ve eşi Sofia’nın cinayete kurban gitmesinin ardından başta Avrupa ülkeleri olmak üzere, zamanında dünya ülkeleri iki ayrı grupta savaşa girdi.
Bunlardan biri itilaf devletleri, diğeri ise ittifak devletleriydi. Bir tarafta itilaf devleti olarak İngiltere, Fransa ve Rusya varken ittifak devletlerinin başında Almanya ile beraber Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile İtalya bulunmaktaydı. Tabii zaman içerisinde gruplar değişiklik göstermiş ve İtalya, itilaf devletlerine geçiş yapmıştır.
Elbette böylesi büyük savaş içerisinde bir grupta olmak zorunda bırakılan Osmanlı devletiyse, ittifak devletleri arasında yer almıştır. Fakat aslına bakılırsa savaşın çıkmasındaki nedenler tamamen farklıdır.
– Toprak paylaşımı ve sömürgecilik yarışı
– Süper güç olma isteği
– Fransa’nın Alsas-Loren’i Almanya’ya vermek istememesi
– Hammadde arayışı
– Rusya’nın sıcak denizlere inme isteği
Tüm bu sebepler için Avusturya-Macaristan veliahtının öldürülmesi adeta bir bahane oldu. Böylece iki gruba ayrılan Avrupa ülkeleri dünya savaşını başlattı.
1.Dünya Savaşı’nın Galibi
İtilaf devletleri ve İttifak Devletleri olarak iki grup ile 1. Dünya Savaşı yaklaşık olarak 4 yıl boyunca sürdü. Çetin bir savaşa sahne alan bu 4 yılın sonunda İtilaf devletleri galip geldi.
Ancak mağlubiyete uğrayan Osmanlı Devleti ile Almanya başta olmak üzere, ittifak devletleri için bu durum büyük bir yıkım anlamına geldi. Almanya çok büyük bir güç kaybederken Osmanlı devleti toprak bütünlüğünü tamamen kaybetti.
Galip Fransa, İngiltere ve Rusya ile İtalya arzu ettikleri sömürgeciliğe ve hammadde arayışındaki özgürlüğüne kavuştu. Ayrıca başta Afrika olmak üzere dünyanın birçok farklı kıtasındaki ülkeler paylaşıldı.
I Dünya Savaşı Sonunda Yaşanan Zayiat
4 yıl önce çok büyük bir yıkıma sebep olan 1. dünya savaşı, İtilaf devletleri ile Almanya arasında yapılan anlaşma neticesinde 11 Kasım 1918’de sona erdi. Yapılan barış antlaşması altındaki maddeler Almanya ile birlikte Osmanlı Devleti ve Avusturya-Macaristan için çok büyük bir tahribat yarattı. Özellikle savaşın bitmesiyle yaklaşık olarak 17 milyon kadar insanın hayatını kaybetti biliniyor. 21 milyon insan ise farklı derecelerde yaralı olarak çıktı. Aynı zamanda dünyanın değişik yerlerinde bazı ülkeler yıkılırken bazı ülkeler bağımsızlığını ilan etti. Böylece dünyanın siyasi coğrafyası önemli bir oranda değişmiş oldu.
1 Dünya Savaşı İle Düzen Değişti
Birinci dünya savaşında 10 milyon kadar asker ölürken 6.6 milyon kadar sivil hayatını kaybetti. Özellikle bu küresel çaptaki büyük savaş neticesinde milliyetçiliğe önem vermeden sınırlar çizildiğinden dolayı, uzun yıllar süren etnik savaşlar ve büyük sınır sorunları ortaya çıktı. Ayrıca Çekoslovakya, Avusturya, Macaristan, Polonya, Letonya, Estonya, Yugoslavya, Ukrayna ve Türkiye Cumhuriyeti gibi yeni devletler bağımsızlığını ilan etti.
Bir önceki makalemizide okumanızı öneriyoruz. Devamsızlık Hakkı Kaç Gün?(Lise-Ortaokul-İlkokul) başlıklı makalemizde editörlerimiz sizler için önemli konulada değindi. Okumanızı öneriyoruz.