Çocuk tiyatrosunda 23 yıllık bir geçmişi olan Sarıyer Sanat Tiyatrosu, çocuklara masalsı bir dünyanın kapılarını açıyor. Yaratıcılığı ve anonim öykülere getirdiği farklı bakış açısıyla çocuklarla birlikte tiyatroya gelen yetişkinleri de kendisine çekiyor. Oscarlı klasik Neşeli Günler, Bremen Mızıkacılarından ilham alan Ali Baba’nın Çiftliği, bir masal zamanı klasiği Külkedisi ya da uzun saçlı Rapunzel’in hikayesi. Herkesin gerçek hayattan izler bulacağı, eğlenirken derin düşüncelere dalacağı, bazen kahkahalarla güleceği, bazen duygulanacağı, sahneye çıkıp oyuna katılma isteği duyacağı oyunlar. Tek yapmanız gereken tiyatronun açtığı o kapıdan girmek ve kendinizi oyunun akışına bırakmak.
Sarıyer Sanat Tiyatrosunu yakından tanımak istedik ve tiyatronun Genel Sanat Yönetmeni Sabahattin Mutluer ile söyleşi yaptık.
Bize Sarıyer Sanat Tiyatrosunun kuruluşundan bahseder misiniz? İstanbul’un dört bir yanında oynamanıza rağmen neden isminizde Sarıyer geçiyor?
Kökenimiz Sarıyer, doğum yerimiz Sarıyer. 1980’li yıllarda Sarıyer Halk Eğitim Merkezi Tiyatro kolunda tiyatroya başladık. Buradan aldığımız eğitim ve kazandığımız deneyimle 1992 yılında Sarıyer Sanat Tiyatrosunu kurduk. Dünya Tiyatro Günü’nde temellerini attığımız tiyatroda, 23 yıldır çocuklara tiyatroyu sevdirmek için çalışıyoruz. Sarıyer Halk Eğitim Merkezi Tiyatro kolu halen çalışmalarını sürdürüyor. Hatta 1980’den bugüne ayakta kalan tiyatro tarihinin tek amatör topluluğu olduğunu söyleyebiliriz. Biz ise Sarıyer’deki tiyatro kolundan bağımsız olarak İstanbul’un dört bir yanında sahne alan profesyonel bir tiyatroyuz.
Sarıyer Sanat Tiyatrosu’nun çocuk tiyatrosuna yaklaşımından bahseder misiniz?
Kuruluşumuzdan bu yana Türk ve Dünya edebiyatının seçkin eserlerini tiyatro sahnesine taşıyarak seyirciyle buluştuk. Yetişkinlere ve ağırlıklı olarak çocuklara yönelik oyunlar çıkardık. Çocuk tiyatrosunda masallardan, anonim öykülerden esinleniyoruz. Hikayeleri farklı bir yaklaşımla yorumluyoruz. Sarıyer Sanat Tiyatrosu olarak en önemli farkımız bu. Masallardan esinlendiğimiz oyunlarımızla çocukları renkli dünyalarda yolculuklara çıkarıyoruz. Çocuklar sahnede masal gibi bir oyun izliyor ancak oyunlarımız herkesin bildiği bir sonla bitmiyor. Mutlu bir sona ulaşıyor ancak herkesi mutlu eden bir son. Külkedisi’nin annesi iyi oluyor, tilki yanlış yaptığını anlıyor. Anlattığımız her şeyin gerçek hayatta bir yansıması var. Arkadaşlığı, dostluğu, yardımlaşmayı, haksızlıklarla mücadeleyi, kötülüğe iyilikle karşılık vermeyi anlatıyoruz. Oyunlarımız masal, ancak anlattıklarımız gerçek.
Oyunlarınız çocukların yanı sıra onlarla birlikte izleyen yetişkinlerden de ilgi görüyor. Bunun sebebi nedir?
Tiyatronun nesilleri bileştirici bir etkisi var, biz bu etkiyi kullanıyoruz. Sadece çocuklara oynamıyoruz, büyüklere de oynuyoruz. Büyüklerin de anlayacağı esprileri oyunun geneline serpiştiriyoruz. Bazı oyunlarda büyükler çocuklardan daha çok eğleniyor hatta. En önemlisi bir ebeveyn çocuğu eğlendiği ve mutlu olduğu için mutlu oluyor. Büyük küçük herkes oyundan mutlu ayrılıyor.
Önümüzdeki dönemde çocuk tiyatrosundaki hedeflerinizde bahseder misiniz?
Türk tiyatrosunun, özellikle çocuk tiyatrosunun en önemli eksikleri sponsor desteği ve sahne koşulları. Biz son yıllarda ülkemize gelen Broadway çıkışlı müzikallerin kalitesinde oyunları sahneye koyuyoruz. O oyunların o kadar görkemli ve görselliğinin yüksek olmasının sebebi sponsor desteği almaları ve iyi sahne şartlarında oyun sahnelemeleri. Bizim ise senaryo, müzik ve oyuncular anlamında hiçbir eksiğimiz yok. Desteğin bize yönelmesi durumunda çok daha gösterişli yapımlara imza atarız. Sponsorların yabancı yapımlara gösterdiği ilgiyi bize de göstermelerini bekliyoruz.
Yazdığınız oyun senaryoları çocuk gelişim uzmanları ve pedagoglar tarafından hangi kriterler dikkate alınarak kontrol ediliyor?
Oyunların çocuğun psikolojik gelişimine uygun olup olmadığı dikkate alınıyor. Senaryonun hitap ettiği yaş grubu ile örtüşüp örtüşmediğine bakılıyor. Oyunun genelinin toplumun ahlaki değerlerine ve toplumsal değerler uygunluğuna bakılıyor. Oyunun konusunun işleniş şekli, vermek istediği mesajlar, kelimeler ve kavramlar inceleniyor. Çocukların oyunda sunulan kavramları anlayabilmeleri önemli.
Tiyatroda çocukların hayal dünyasına hitap etmek önem taşıyor. Hayal dünyaları zaten çok geniş olan çocuklara, bu dünyayı daha da geliştirecekleri bir zenginlik sunmanız gerekiyor. Eğlenceli bir içeriği didaktik bir tavırla çocuğa anlatmamak gerekiyor. Diğer yandan bunları yaparken aldatıcı ve yanıltıcı olmamak, gerçekleri göstermek önem taşıyor. Masalları gerçekçi bir yaklaşımla anlatmak önemli.
Çocuklar tiyatroya hangi yaşta gelmeye başlayabilirler? Aileler gidecekleri oyunu nasıl seçmeliler?
Türkiye’de ailelerin çocuklarını çok küçük yaştan itibaren tiyatroya getirdiklerini görüyoruz. Çocuklarının bir an önce sanatla, tiyatroyla tanışmalarını istiyorlar. İyi niyetle yapılan bu girişim her zaman iyi sonuçlanmayabiliyor. 1 yaşındaki bir çocuk karanlık bir ortamda bulunmaktan korkabiliyor, yüksek sesli müzikten ürkebiliyor. Bir daha tiyatroya gelmek istemeyebiliyorlar. O yüzden daha önce de söylediğimiz gibi tiyatroda alt yaş sınırı vardır. 2 yaştan itibaren tiyatroya götürmeye başlayabilirler. Bu konuda en iyi kararı ebeveyn verir elbette. Bizim bazı oyunlarımız 7 yaştan itibaren tüm çocuklara yöneliktir, bazı oyunlarımız daha küçük yaştaki çocuklara hitap eder. Aileler tiyatro seçimi yaparken oyunun konusunu inceleyebilirler. Ayrıca küçük yaştaki çocukları ilk kez tiyatroya getirirken, nelerle karşılaşacakları konusunda çocuklara önceden bilgi vermeliler.
Çocuklarını yaratıcı drama eğitimi aldırmak isteyen ailelere önerileriniz ne olur? Çocuklar belli bir yaşa kadar sadece izlemeli mi, yoksa isteği ve hevesi varsa oyunculuğu, dramayı öğrenmeli mi?
Tiyatro, sanatın herhangi bir dalı ya da spor. Onların kişisel gelişimine destek olacak, psikolojisine olumlu etkiler yapacak, sevecekleri bir aktiviteye yönlendirmeliler.
Oyuncularınızı nasıl seçiyorsunuz? Eğitimlerini siz mi veriyorsunuz?
Oyuncularımızın birçoğu çok uzun yıllardır bizlerle olan oyuncular. Kimisi Sarıyer Halk Eğitim Merkezi Tiyatro kolunda tiyatroya başlayan ve bizimle devam eden arkadaşlar. 20 yıldır birlikte tiyatro yaptığımız oyuncular. Kimisi de aramıza sonradan katılan ama yine çok uzun yıllardır bizimle olan oyuncular. Sarıyer Sanat Tiyatrosunun genç oyuncular için aynı zamanda bir okul olduğunu söyleyebiliriz.
Oyunlarınızın görsel sanat yönetmenliğini de siz yapıyorsunuz, dekorunuzu, sahneyi, kostümleri neye dikkat ederek, nasıl hazırlıyorsunuz? Oyununuzu kaç kişilik oyuncu kadrosuyla sahneliyorsunuz?
Dekor, müzik, kostüm, dramaturji, hepsi bir ekip işi. Dekorda ve kostümde görsel zenginliğe çok önem veriyoruz. Şarkıların akılda kalıcı, eğlenceli şarkılar olmasına özen gösteriyoruz. Kadro sayısı oyundan oyuna farklılık gösteriyor. Bazı oyunlarda 6 kişilik bir oyuncu kadrosu rol alırken, bazı oyunlarda bu sayı 10-12’e çıkıyor. Oyuncu kadrosunun yanı sıra ışıkçısı, dekorcusu, kareografıyla geniş bir ekibiz. 23 yıldır çocukları sanatla buluşturmak için çalışan bir ekibiz.
Bize ayırdığınız zaman ve keyifli sohbet için teşekkür ederiz..