Resmi Gazete'de yayımlanan 'Hal Yasası' ile ilgili esnafın yaşadığı sorunlar bugün düzenlenen Haller Bölge Toplantısı'nda görüşüldü.
Şanlıurfa Ticaret Odası Konferans Salonu'nda düzenlenen toplantıya TÜRKHAL Federasyon Başkanı Yüksel Tavşan, Şanlıurfa Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneği (ŞASEMKOM) Başkanı Faruk Akbaş, Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası (ŞUTSO) Başkanı İbrahim Halil Peltek, Batman, Adıyaman, Malatya, Kahramanmaraş ve İstanbul Hal Pazarı Dernek Başkanları katıldı.
AKBAŞ: PAHALILIĞIN SEBEBİ BİZSEK GELİN HALI KAPATALIM!
Toplantının açılış konuşmasını gerçekleştiren ŞASEMKOM Başkanı Faruk Akbaş hallerdeki fiyatların marketlere yansıyan fiyatlarla aynı olmadığını aktararak, "Önce üretimin dengelenmesi lazım. Türkiye'nin tarım envanteri çıkarması lazım. Tarım envanteri çıkartıldıktan sonra ikinci ayak olan denetim, sürekli denetim sağlanır. Biz her zaman diyoruz. yanlış yapan yok mu? Eğer yanlışı yapan bensem en ağır cezayı çekmeye razıyım. Eğer benim esnafım 1 liraya alıp 5 liraya satıyorsa gel halı birlikte kapatalım. Gelin bu esnafların dükkanlarını birlikte kapatalım. Televizyondan çıkıp 2 liraya muz alıp 7 liraya satıyorlar denmesini biz kabul etmeyiz. Her gün üretim bölgelerinde toptan sebze meyve fiyatları açıklanıyor. Oradaki fiyatları baz alsınlar hallerde ki fiyatlarla karşılaştırsınlar. Eğer bu pahalılığın sebebi biz isek gelin hali birlikte kapatalım. Ama marketlerde satılan fiyatların sorumlusu biz değiliz. Kimsenin bizi suçlu gösterme hakkı yoktur, bunu kabul etmiyoruz. Devlet üzerine düşeni yapsın, bizde üzerimize düşeni yapalım. Aklın yolu bir esnafımızı mağdur etmeden gelin hal yasasını birlikte çıkaralım" ifadelerini kullandı.
'BU MEMLEKET BİZİM, KİMSE TEKELİNE KOYMASIN'
Çıkarılan hal yasasıyla ilgili tepkisini dile getiren Adıyaman Hal Pazarı Dernek Başkanı Mehmet Baki Kutlu, "Keşke tüm başkanlar bilinçlense. Ben kime sorsam kimsenin bu hal yasasıyla ilgili bilgisi yok. Ama nedense bu memlekette, Türkiye Cumhuriyetinde bazı uyanıklar var sanki bu memleket sadece onlar içindir. Kendi tekellerine koymak istiyorlar. Bu memleket bizimdir, kimse tekeline koymasın. Uyanıklar bizi sömürmek için, halbuki bizim gibi cefakar kimse yoktur. Biz zar zor ayakta kalmaya çalışıyoruz. Karpuzun yerde yetiştiğini, ağaçta yetiştiğini bilmeyen bir insan gelip benim yasalarımı hazırlıyor. TES Genel Başkanı 75 milyar maaş alıyor. Benim sırtımdan, esnafın sırtından" diye konuştu.
'BU SEKTÖRÜ KALDIRMAK FACİADIR'
Hal yasasıyla ilgili sorunların takipçisini olacaklarını söyleyen Kahramanmaraş Hal Pazarı Dernek Başkanı Halit Orhan, "Hepimiz sıkıntılı ve dertliyiz, uykularımız kaçıyor. Neredeyse televizyonları izleyemeyecek durumdayız. Halciler böyle oldu, pazarcılar böyle oldu, komisyoncular böyle oldu. Bütün lafları, bütün sözleri duymayan kulak kalmadı. Bu yasayla ilgili sorunlarımızı bütün mercilere ilettik. Bu yola baş koyduk, sonuna kadar gideceğiz. Babadan kalan, deden kalan bu sektörü bir anda kaldırmak bir faciadır" açıklamasında bulundu.
'DEVLETİMİZ İNŞALLAH BU KARARDAN DÖNER'
Toplantıda yer alan İstanbul Dernek Başkanı Nevzat Dayan ise tepkisini şu sözlerle aktardı: "İnşallah Doğu ve Güneydoğu Bölgesinde bu işi daha iyi bir şekilde birlik ve beraberliğimizi bir yapıp Cumhurbaşkanına kadar götüreceğiz. Devletimiz inşallah aldığı bu karardan bir an önce geri dönüp komisyonculardan elini çekmesini istiyorum. Komisyoncuları bu yasayla ilgili destekliyoruz ve onlarla birlikteyiz."
PELTEK: PAZARI BİLMEYENLER PROJENİN BAŞINDA
Yeni hal yasasının Urfa'nın çiftçisini ve kalkınmasını ilgilendirdiğini belirten ŞUTSO Başkanı İbrahim Halil Peltek, "Bir pazara giderken pazarı bilen biriyle pazar gitmek lazım, aksi halde yanılırsınız. Biz hiçbir zaman devletin halkının karşısında olduğunu düşünemeyiz. Ancak yanlış bir yönlendirme var. Pazarı bilmeyenler bu projenin üzerinde olunca yanlış yönlendirme var. Bu esnaf hepimizin esnafı. Bu yapılan faaliyette en başta yer almak üzere sorunları bildirmek için gerekli bütün yerlere gideceğiz. Bu Urfa'nın çiftçisini ilgilendiren, yörenin kalkınmasıyla ilgili bir sektör olduğunu biliyoruz. Bu konuda esnafın arkasındayız" sözlerine yer verdi.
TAVŞAN: HAL KOMİSYONCUSU ÜRETİCİYLE OMUZ OMUZA
Hal komisyoncusunun üreticiyle birlikte çalıştığını ve desteklediklerini söyleyen TÜRKHAL Federasyon Başkanı Yüksel Tavşan ise, "Şanlıurfa Hal Camiası olarak bu birlik ve dirliğiniz bozulmasın. Hal camiasında aileden bu işi alanlardayız. Bende bir hal komisyoncusuyum, esnafım. Eğer haklarımız bilinçli bir şekilde savunmazsak bundan hiçbir şekilde fayda göremeyiz. Bizim görevimiz bu işi kamuoyuna doğru şekilde anlatmak, yanlışları ifade etmek. Bazı hallerin yenilenmeye bazı hallerinde düzenlenmeye ihtiyacı var sermaye gerekiyor. Kalan hissede öncelik esnafımızın olsun, dışarıya bu şekilde açılmasın. Ama bugün için özelleştirme ciddi bir tehlike olarak görülüyor. Bu işi en iyi yapan halciler ve komisyoncular olduğu için hal komisyonu var. Bu işle yazıyla kışıyla mücadele eden, uzman olmuş, üretiminde yanında olan, perakendede gerekli yerlerde olan bir esnaf grubumuz var. Hal komisyoncusu üreticiyle dayanışıyor, omuz omuza veriyor, çalışıyor. Gerekirse vergiyi cebinden ödüyor, veresiye veriyor" dedi.
'AVRUPA'DA 70, TÜRKİYE'DE 175 TANE HAL VAR!'
Türkiye'de hal sayısının fazla olduğunu ve düşürülmesi gerektiğini kaydeden Tavşan, "Bir Avrupa Birliği ülkesinde 70 küsur hal var. Türkiye'de 175 tane hal var. Orada bu kar az, burada niye çok? Bizim gelirlerimiz çok iyi olunca belediye bu gelirlerden dolayı her bölgeye hal yapmış. Sırt sırta haller var. Bu makul sayı olabilir, Birlikte konuşuruz nerede olabilir diye. Belki üretim bölgesindeki makul olan haller birleşebilir. Belki de çok küçük haller tekrar gözden geçirilebilir. Bununla ilgili 30 olması söyleniyor bu sayı 30 olmaz, daha makul olabilir. Esnafımız mağdur edilmemeli" diyerek sözlerine son verdi.
Özlem DİKMEN-Mustafa PAYIK/İPEKYOL