Hamileliğin ortalarına doğru dölüt küçük, amniyotik torba ise ona oranla büyük olduğu için bebek fazla hareket etme eğilimi gösterir. Bu zamanda bebeklerin %40’nın alt kısmı annenin leğen kuşağına en yakın durumdadır. 28. haftada bu bebeklerin sayısı %15’e; 34. haftada %6’ya; 40. haftada da %4’den aşağı düşer. Bunun nedeni hamilelik ilerledikçe rahmin üst kısmında bebeğin bacakları için daha fazla yer açılması ve bebeğin en rahat durumu almasıdır. Bu durumda olan bebeklerin çoğunun bacakları düz uzanır ve ayaklan çenelerinin altına gelir.
Makat geliş durumunda, bebek doğum kanalına başı ile değil kalçası ve bacaklarıyla girer. Yani normalde anne karnında bebeğin başının aşağıda olması gerekirken poposu aşağıda ise bu duruma makat geliş (makat prezentasyon) denir.Gebeliğin ilk ve orta aylarında bebekler ters durabilirler fakat çoğunlukla son aya kadar döner ve düz pozisyona gelirler.Anne rahminde bulunan bebeğin dönüşünü engelleyen veya çok kolaylaştıran nedenler varsa makadi geliş riski artabilir.
Makat gelişin değişik türleri vardır?
Makat gelişler bebeğin diz ve bacaklarının durumuna göre 3 değişik türde olabilir.
Saf makat geliş
Tüm makat gelişlerin %50-70’i bu şekilde olur. Bebeğin uylukları gövdesine doğru çekilmişken, dizler tam açılmıştır. Bebeğin ayakları başının yanındadır. Önde gelen kısım sadece bebeğin poposudur.
Tam makat geliş
Makat gelişlerin %5-10’unu oluşturur. Hem bacaklar hem de diz kıvrılmıştır. Bebek bağdaş kurar pozisyondadır.
Tam olmayan makat geliş
Ayak gelişi olarak da adlandırılır. Görülme sıklığı %10-30 arasındadır. Bebeğin önde gelen kısmı poposu değil ayağıdır.
Nedenleri
-Amnion sıvısının azlığı ,
-bebeğe ait doğumsal hastalıklar,
-erken doğum eylemi (prematüre doğum),
-çoğul gebelik (ikiz, üçüz)
– rahim anomalileri
Makat geliş olan gebelikler belirli durumlara göre normal ya da vajinal yoldan doğurtulabilir. Fakat her doğumda olduğu gibi annenin muayenesi ve ultrason değerlendirmesi bu kararı belirler. Günümüzde makat geliş saptanan bebekler çoğunlukla sezaryenle doğurtulmaktadır, bazen risk gözlenmeyen özellikle daha önce doğum yapmış bayanlarda normal doğum yaptırılmaktadır.Bununla birlikte, hamileliğin 34. haftasında bebek hâlâ ters durumdaysa doktor onu “döndürmeye” çalışabilir. Bu oldukça kolay bir iştir ve ağrı vermez. Onun için annenin bir ağrı kesiciye ihtiyacı yoktur. Doktor bebeği dıştan döndürmeye çalışırken fazla zorlamaz ve bebek kolaylıkla dönmüyorsa fazla ısrar etmez. Döndürmeden önce anne bağırsaklarını ve idrar torbasını boşaltmalı ve kendini gevşek bırakmalıdır. Doktor bebeği döndürmeyi başaramazsa annenin leğen kemiklerinin ve leğen boşluğunun normal olup olmadığını anlamak için röntgen çekilmesini isteyebilir. Ters bebeklerin çoğu oldukça kolay doğar ve doğum sancıları, baş aşağı gelen, daha doğrusu sefalik bebeklerde olduğundan fazla değildir. Bazı vakalarda, özellikle bebek fazla büyürse sezaryen yapılması gerekebilir. Bebeği ters durumda bulunan annenin kuşkusu gereksizdir ve bebek doğduğunda başının güzel ve yuvarlak biçimde olduğunu görecektir. Bebek baş aşağı durumda olduğu zaman başının biçimi doğumdan birkaç saat sonrasına kadar bozuk kalır. Bu önemli değildir ve kısa zamanda bebeğin başı normal biçimini alır.