(Kapaklı Gazetesi – 22 Şubat 2018)
Batı Marmara Gazeteciler Derneği tarafından düzenlenen gezide, gazeteciler STK temsilcileri ve siyasilerden oluşan 40 kişilik heyet, Afşin’in Çoğulhan Mahallesi’ndeki Termik Santrali inceledi.
Kapaklı Belediye Başkanı İrfan Mandalı ve Çerkezköy Belediye Başkanı Vahap Akay’ın da katıldığı gezide heyet, 19 Şubat 2018 sabah saat 06:30’da Çerkezköy’den Afşin’in Çoğulhan Mahallesi’ne yola çıktı. Bölgede yapılmış olan Termik Santralleri gezen heyet, Çoğulhan Eski Belediye Başkanı Adem Yıldız ve bölgede yaşayan vatandaşlarla konuşarak santralin insan sağlığı açısından zararlarını birinci ağızdan dinledi.
“ÖLÜMÜ BEKLİYORUZ”
Bölgede yaşayan vatandaşlar ise en çok kanser hastalığının artmasından şikayetçi olduklarını belirtir. Vatandaşlar, “Termik öncesi 12 bin civarında nüfusa sahip olan beldemiz, bugün 2 bin nüfusa kadar düştü. Durumu iyi olanlar malını, mülkünü satarak buradan kaçtılar. Bizler ise durumumuz iyi olmadığı için burada kalmak zorunda kaldık. Burada adeta ölümü bekliyoruz. Her evde bir kanser hastası var. Tarlalarımızda tarım yapamıyoruz. Termik santral nedeniyle çiçekli mahsuller yetişmiyor. Ayçiçeği gibi ürünlerde ise verim oldukça düştü.” Diyerek yaşadıkları mağduriyeti anlattılar.
Kapaklı ve Çerkezköy’de yaşayan vatandaşlara seslenen Afşin sakinleri, “Termik geldi hayatımız karardı. Termik ; bizden sevdiklerimizi, geleceğimizi aldı. Bizler yandık, sizler yanmayın.” dediler.
‘’MİLLİ SERVET DEDİĞİMİZ TARIM ÇÖKTÜ’’
Geziden önce heyeti karşılayan Çoğulhan Eski Belediye Başkanı Adem Yıldız, santral hakkında bilgiler verdi. Termik Santrallerin en çok toprağa zarar verdiğini dile getiren Yılmaz, ‘’Bu iki santralde de ÇED raporu yok. A Santrali’nin zaten ÇED raporu yoktu, B Santrali’nde de ona dayalı vermişlerdi. Elbistan tarafından 70-80 bin dönüm arazi kamulaştırma alanında birde göçük geçti. B santralinin kül sahası 30 bin dönüm alanda. Göçük olan alanda da şuan da çalışma yok. ‘Milli Servet’ dediğimiz tarım da çöktü. Burada şeker pancarı, ayçiçeği, buğday, nohut, fasulye ve çiçekli bitki kalmadı. Bu bölgede fasulye, nohut yok ve sondajlardan dolayı sular çekildi. Çiftçinin daha önceden elektrikli sondajla suladığı yerlerde sondaj daha derine düşmeye başladı. Su azalmaya başladı.’’ Dedi.
‘’İSTİHDAM FARKI YOK’’
Santrallerin istihdam açısından da kayda değer bir katkısı olmadığını belirten Yıldız, ‘’İstihdam farkında da öyle çok bir şey yok. 10-20 binler yok. A Santral tarafında 2 bin kişi, B Santral tarafında 5 bin kişi var. Yani kamuya ait 10 bin kişi yoktur. Çoğulhan Beldesi olarak 12 binden başladı 2 bine kadar düştü nüfus. Elimizdeki bilgilere göre de bölgedeki radyasyon çok yüksek. Üst solunum yolu hastalıkları çok yüksek seviyede.’’ Sözlerini kaydetti.
‘’ÖLÇÜM CİHAZI BİLE ÖLÇEMİYOR’’
Termik Santrallerin çevreye yüksek miktarda partikül bıraktığını ve havayı gözle görülür şekilde kötü etkilediğini belirten Yıldız, sözlerine şu şekilde devam etti; ‘’Biliyorsunuz ki 500 pp’yi geçtiği zaman toprak kanserojen etki taşıdığı için tarım yapılamıyor. Fakat buradaki 480 pp’ye ulaşıyor. Adana Üniversitesi tarafından toprakta yaptırdığımız test sonuçları bunlar. Tabi kül akışı topraktan uzaklaştığı için radyasyon oranı daha da yükseliyor. Yine Çevre Bakanlığı’nın verdiği belgede partikül maddesini elektro filtreleri devre dışı kaldığında ölçüm cihazı bile ölçemiyor. Rekor kırıyor yani. ‘’
‘’HALKIN %80’İNDE KANSER BAŞLANGICI ÇIKTI’’
Termik Santrallerin sadece havaya, suya ya da toprağa değil insan sağlığına da ciddi zararlar verdiğini belirten Yıldız, ‘’Ben saha araştırması yaptım. Halkın %80’inde kanser başlangıcı çıktı. Bunlar benden önceki Belediye Başkanlarının verdiği evraklar. Termik Santral ülkemiz enerjisi için güzel bir şey fakat teknoloji iyi olursa, yaşam alanlarından uzak olursa baş tacıdır. Tarım arazilerinin dışına, dağlara doğru yapılması gerekiyor. Fakat devlet bu masraflardan kaçıyor. Kömür nakliyesinden kaçıyor, yani diyor ki ocak buradaysa santral de burada olmalıdır. Kuzey Bölgemizde şehrin %80’ine yatırım da yapılmıyor. İnsanlar buraya yatırım yapmaktan kaçınıyor. ‘’ dedi.
‘’BÜTÜN BALIKLAR ÖLDÜ’’
Termik Santrallerin etkilerinin geniş çapta olduğunu da belirten Yıldız, ‘’Santral’in kurulduğu yer 3 bin ve 3.6 bin dönüm. Fakat maden sahası dediğimiz yer 100 bin dönüm oluyor. Bir Termik Santral’in arazi bakımından yerleşim alanı 3 bin dönüm. Mesela atık suları nehirleri kirletiyor. Yeni teknoloji ile kurulan B Santral’de de geçtiğimiz günlerde bir kaçak oldu bütün balıkları öldürdü. Soğutma sularımız Elbistan’dan geliyor. 4 ünite full çalışırsa çok yüksek miktarlarda su harcıyor. Buradaki Termik Santral Elbistan – Ceyhan arasındaki nehri kuruttu. Su yoksa işimiz zor. ’’ İfadelerini kullandı.
‘’KİRLİ SUYUN NEREYE ATILACAĞINA DAİR CİDDİ TEREDDÜTLER VAR’’
Yıldız’ın ardından bölgemizde kurulması planlanan Termik Santral hakkında açıklamalarda bulunan Çerkezköy Belediye Başkanı Vahap Akay, ‘’Çerkezköy halkına burada gördüklerimizi aktarmak ve şehrin geleceğini neler bekliyor göstermek için böyle bir çalışma yaptık. Bakanlık tarafından kurulması planlanan Termik Santral için var olan bir kömür rezervinden bahsediliyor, ancak kömürün enerjisi ile alakalı tereddütler var. Ve şu anda yapılması planlanan kömürlü Termik Santral’in sıkıntılarının ne olduğu, santralin nereden besleneceği ile alakalı ciddi tereddütler var. Çerkezköy’ün şu anda yer altı kaynakları 160 metreden çekilir durumda ve kirli suyun nereye atılacağı ile ilgili tereddütler var.’’ Dedi.
‘’BU İLÇELERİN İSTİHDAMLA İLGİLİ BİR TALEBİ YOK’’
Kapaklı ve Çerkezköy’ün istihdam açısından herhangi bir eksiği olmadığını vurgulayan Başkan Akay, ‘’ Yapılması planlanan noktanın Çerkezköy ve Kapaklı merkezine uzaklığı 2 bin metre ve bu ilçelerin nüfusu 280 bine dayanmış durumda. %10 nüfus büyümesi olan iki ilçeden bahsediyoruz. Şu anda Termik Santral yapılmaya başlansa 5 sene sonra santralin durumu ne olacak? 300 – 400 bin nüfuslu iki ilçenin göbeğine bir Termik Santral yapmaktan bahsediyoruz ve sırtında 400 – 500 sanayi var bu ilçelerin. O yüzden Çerkezköy’ün havası, suyu, toprağı ve yer altı kaynaklarını ciddi tehlikelerin beklediğini gözlemlediğimiz için buradayız. Çerkezköy ve Kapaklı’nın sınırları içerisinde 4 OSB ve 500 tane sanayi kuruluşu var. Türkiye’nin önemli sanayi bölgelerinden bir tanesi ve bu ilçelerin istihdamla ilgili bir talebi de yok.’’ Sözlerini kullandı.
‘’KAHRAMANMARAŞ’TAN GÖÇ ALIYORUZ’’
Kapaklı Belediye Başkanı İrfan Mandalı’da bölgedeki durumu değerlendirdi. Kahramanmaraşlı vatandaşların santralden muzdarip olduğunu belirten Başkan Mandalı, ‘’Yatağan’ı ben 2000’li yıllarda gördüm. O günkü bakış açımızla bugünkü bakış açımız aynı. Göç veren bir duruma gitmeye başlamış. Çerkezköy ve Kapaklı zaten %10 gibi bir göç alıyor, 500 tane irili ufaklı sanayi kuruluşumuz var. İşsizlikle alakalı en ufak bir sıkıntımız yok. Şu anda bulunduğumuz bölgeden, yani Kahramanmaraş’ın genelinden göç alan bir konumdayız. Burada Kahramanmaraşlı hemşehrilerimiz de var, dernekleriyle zaman zaman ilişkilerimizi sıkı tutmaya çalışıyoruz. Onların da bizler gibi buradan muzdarip olduklarını görüyoruz.’’ Sözlerini kaydetti.
‘’KAPAKLI’NIN 3 MİSLİ SU TÜKETECEKLER’’
Termik Santralin Kapaklı’nın 3 misli su tüketeceğini belirten Başkan Mandalı, ‘’Önceden 15 bine yakın nüfuslu bir beldede nüfusun 2 bine düşmüş olduğu gözlemleniyor. Bizlere şunu söylediler, 350 dekarı Çerkezköy’e 150 dekarı Kapaklı olmak üzere 500 dekarlık bir alanla işleve alacaklarını ifade ettiler. Buradaki işlevin geniş bir yelpazeye yayılma şansı çok yüksek. Çünkü onlar da 50 dekarlık bir alanla başlamışlar fakat şu anda bulunan alan 100 bin dekar civarında. Yani bunu oranlarsak üç tane Kapaklı bu alana yayılmış oluyor. Kapaklı ve Çerkezköy’de santral alanı bildiğiniz gibi orman alanı içerisinde. Devlette kamulaştırma olmadığı için meşe ağaçlarımız zarar görecek. Yerüstü su kaynaklarımız neredeyse yok ve Kapaklı’nın 3 misli kadar su tüketecekler. Biz yerüstü sularından faydalanmaya çalışırken yer altı sularını da kaybedeceğiz.’’ Dedi.
‘’RÜZGAR GÜLÜ VE GÜNEŞ ENERJİSİNİ TAKİP ETMELİYİZ’’
Yenilenebilir enerjinin önemini bir kez daha vurgulayan Başkan Mandalı, “Biz enerjiye karşı değiliz. Biz milli duygulara herkesten çok daha fazla sahibiz. Eğer bu enerji kaynaklarımızı milli duygularımızla birlikte çoğaltmak istiyorsak dünya teknolojisini iyi takip etmemiz gerekiyor. Rüzgar gülü ve güneş enerjisini takip etmeliyiz. Eğer bu teknolojiyi kullanırsak hem 1’i 3’e katlayacağız hem de kimse kanser vakası ile karşı karşıya kalmayacak.’’ İfadelerini kullandı.
‘’DAHA TEMİZ ENERJİ ÜRETİM ALANLARI OLABİLİR’’
Enerji üretimine karşı olmadıklarını fakat yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması gerektiğini söyleyen İYİ Parti Kapaklı İlçe Başkanı Yusuf Çetin, “Biz enerji üretimine karşı değiliz. Alternatif enerji kaynakları var. Bunlar da kullanılabilir. İlla termik santral yapılması zorunlu mudur, bu bir soru işaretidir. Daha temiz enerji üretim alanları olabilir. Güneş panelleri ile üretilen enerji santralleri olabilir. Bu tür alternatif enerji kaynakları kullanılabilir. Biz de termik santrali yerinde görmek için geldik. Canlı olarak yaşayalım, buradaki insanlarla görüşelim istedik” dedi.