AĞIZ DİŞ VE ÇENE CERRAHİSİ
İmplant
Diş implantları, eksik olan bir veya birkaç dişin işlev ve estetiğini tekrar sağlamak için, çene kemikleri içinde açılan yuvaya yerleştirilen, genellikle titanyum esaslı vida veya kök şeklindeki yapılardır. Titanyum diş implantı ile canlı kemik dokusu arasındaki birlikteliğe osseointegrasyon adı verilir.
İmplant tedavisi, rahat, sağlam ve güvenilir bir uygulamadır. İmplant üzerine yapılan protezler, gerçek dişlerin yerini alırken doğal bir yapı oluştururlar. Eksik dişler tamamlanırken, sağlıklı dişlere dokunulmamış olur. Tüm protezlere oranla çok daha uzun ömürlüdürler. Hissettirdiği güven sayesinde diş eksikliğinin olumsuz psikolojik etkilerini de ortadan kaldıracaktır.
Güvenli bir implant ortaya çıkarmak için yapılan çalışmalar 1800’lü yılların başından beri sürmektedir. Günümüzde piyasa da mükemmele çok yakın, 35-40 yıllık klinik takipleri bulunan implantlar vardır. Bu konuda daha ayrıntılı bilgiyi aşağıda bulabileceksiniz.
İmplant vidaları belirli kalınlığı ve genişliği olan yapılardır. Bu nedenle implant konulması öngörülen bölgede, çene kemiğinin, bu implant vidasını kabul edecek yükseklik ve genişliğe sahip olması gerekmektedir. Mevcut kemiğin kalitesi implantın başarısını etkileyen faktörlerden biridir. Ayrıca tedaviden önce ve implant ağızda kaldığı sürece dişetlerinin tamamen sağlıklı olması gerekmektedir. Hastanın genel sağlık durumu iyi olduğu sürece implant uygulamasını engelleyecek bir üst yaş sınırı yoktur. Genel sağlık durumu iyi olan herkese implant uygulanabilir. Ancak kemik gelişimi tamamlanmamış çok genç hastalara uygulanması tercih edilmeyebilir.
İmplantlar organizma için herhangi bir yan etkisi olmayan maddelerden yapılmış ve yıllardır yoğun araştırmalara tabi tutulmuştur. Bu maddeler hiç bir zaman canlı bir organizmanın parçası olmayan maddelerdir. Vücudun bunlara karşı antigen üretip kalp ve böbrek transplantlarında olduğu gibi reddetmesi mümkün değildir.
İmplant Uygulaması zor olan bir prosedür mü?
Aslında bu soruyu daha aydınlatıcı bilgi yansıtılması adına şu şekilde cevaplandırmak gerekir: amaç çene kemiğine implantın sağlıklı bir şekilde yerleştirilmesi. Burada önemli bazı faktörler ön plana çıkıyor; özellikle implant yerleştirilecek bölgedeki dişin çekim zamanı ve o bölgedeki kemik kalitesi. Diş uzun seneler önce çekildiyse doğal olarak o bölgede bir kemik erimesi meydana gelecektir ve dolayısıyla implantların sağlıklı yerleşimi güçleşecektir. Özellikle üst ve alt çenenin arka bölgelerinde bu durum ileri cerrahi işlemi gereksinimi doğurabilir.
En ideal implant yerleştirme dönemi diş çekildikten sonra 3. ayın sonudur ancak ön bölgede diş çekimini takiben meydana gelen kemik erimesini ve yumuşak doku adaptasyonunu kaybetmemek için diş çekilir çekilmez implant uygulanan durumlar söz konusu olmaktadır.
İmplantların her kemiğe göre dizayn edilmiş değişik boy ve çapları mevcuttur. Uygulanacak sahadaki kemik, işlemden önce dikkatli bir planlama yaparak analiz edilir ve yerleştirilecek implantlar ve protezler belirlenir.
İmplantasyon prosedürü diş çekiminde kullanılan uyuşturma metotlarının aynısı ile gerçekleştirilir. Diş çekiminde farklı olarak hasta operasyon için çok dikkatli bir şekilde hazırlanır. Özellikle sterilizasyon ön plandadır ve bu hazırlık 15 – 20 dakika sürer. Hasta hazırlığı tamamlandıktan sonra uygulanacak implantın sayısı ve bölgeye göre, süre farklılık göstermektedir ancak tek implant yerleştirmek bazen 3 – 5 dakika kadar kısa sürebilmektedir. Elbette her operasyon bu kadar kısa süreli değildir ancak işlem esnasında hasta kesinlikle bir ağrı hissetmemektedir. İşlem sonrasında hasta operasyonun boyutuna göre değişkenlik gösteren sürelerde gözlem altında tutulduktan sonra aynı gün içerisinde evine dönmektedir.
İşlem sonrasında hastalar nelerle karşılaşıyor?
İmplant yerleştirme işlemi diş çekiminden daha zor bir uygulama değildir. Burada önem kazanan nokta uygulayıcı ve uygulamadan önce yapılan planlamadır. Yapan hekimin tecrübesi ile doğru orantılı olarak hasta minimum ağrı ve şişlik yaşamaktadır. Çok büyük bir oranda hasta ağrıdan şikayet etmemektedir ancak özellikle çoklu implant uygulamaları ve ileri cerrahi gerektiren vakalarda hasta birkaç gün şişlik yaşayabilmektedir. Ağrı kesinlikle dayanılamayacak düzeyde değildir ve ağrı kesicilerle kontrol altına alınmaktadır. İleri kemik cerrahisi hastaların % 15 – 20’sinde gerekmektedir, bunun dışındaki vakalarda hasta bir sonraki gün işine devam edebilmektedir. Dikiş kullanıldıysa hasta hekimini bir hafta sonra dikişlerin alınması için ziyaret eder ve 10 dakikalık bir ziyaretten sonra implantların kaynaşması için gereken 2 – 6 aylık süreci bekler. Hastanın ağız yapısına göre bu süre içerisinde gerek duyulursa geçici protezler hazırlanır ve hasta kaynaşma sürecini geçici dişlerle geçirir.
Herkese implant uygulanabilir mi ?
Önceki yıllarda implant uygulaması oldukça sınırlı bir uygulama alanına sahipti. Bugün kısaca şunu söyleyebilirim; İmplant diş çektirebilen herkese uygulanabilir. Elbette bir takım hastalıklar; lösemi, ileri derecede osteoporoz, kontrolsüz diyabet, baş boyun bölgesinden radyoterapi almış hastalar gibi hastalıklara sahip kişilerde başarı oranı düşmektedir. Burada sorulması gereken soru yapılacak uygulamanın hastaya nasıl bir konfor vereceğidir. Hasta konfor beklerken sıkıntı ile karşılaşırsa, implant uygulaması amacına ulaşmamış demektir. Bu sebeple hastanın işlemden önce çok detaylı bir şekilde bilgilendirilmesi gerekir. Uygulamanın beklentilerini gerçekleştirip gerçekleştirmeyeceği analiz edilmelidir.
Her diş hekimi implant uygulayabilir mi ?
İmplant uygulaması belli bir cerrahi nosyon gerektirmektedir. Zorluk derecesi yüksek olmayan vakalarda cerrahi nosyonu olan her hekim bu uygulamaları gerçekleştirebilir. İmplant uygulamaları, tecrübe ile doğru orantılı olarak başarısı yükselen işlemlerdir. Uygulama öncesi planlama ve cerrahi tecrübe en önemli kriterlerdir.
Lazerle implant yerleştiriliyor mu ?
Lazer uygulaması tıbbın her alanda olduğu gibi implantasyon uygulamasında da kullanılmaktadır. Lazer sayesinde yumuşak ve kemik dokusu ideal bir iyileşme sağlamaktadır. Bu şekilde hastanın konforu artmaktadır. Özellikle bilgisayarlı tomografi ile planlanan hastalar lazerle kombine şekilde ele alınınca dikişsiz ve ağrısız uygulamalar gerçekleştirilebilmektedir.
Bilgisayarlı Tomografi hangi aşamada kullanılmaktadır ?
Bilgisayarlı tomografi, işlem öncesi planlama alanında büyük bir avantaj sağlamaktadır. Hastanın implant uygulaması öncesinde çenelerinin tomografisi alınır ve implantların yerleştirileceği bölgeler 3 boyutlu olarak tespit edilir. Bilgisayar programı yardımıyla kullanılacak implantlar belirlenir ve olması gereken açılar ve konumlar kesin olarak tespit edilir. Bu işlemden sonra Rehber(Stent) diye tabir edilen ve hastaya birebir adapte edilen yapılar hazırlanır. Bu sayede uygulayıcıya çok az hata payı bırakan bir durum ortaya çıkmaktadır. Bir anlamda bilgisayar ameliyatı yapmaktadır. Uygulayıcı hekim sadece kontrol mekanizmasıdır ve lazer uygulamasını gerçekleştirir. Uygulama oldukça basittir ve hastaya çoğu zaman dikiş bile atılmamaktadır. Şu anda dünyada en ileri uygulama bu şekildedir. Türkiye’de ne yazık ki çok az klinik tarafından uygulanan bu prosedür, oldukça maliyetli olmasından dolayı tercih edilememektedir. Hastanın maksimum konforu ve yapılan işten maksimum verim Bilgisayarlı Tomografi sayesinde alınabilmektedir.
Yapılan implantların ömrü nedir ?
Her implantın ömrü şudur dersem çok yanıltıcı bir bilgi olur. İmplantın ömründe etkili olan faktörler uygulayıcının tecrübesine, implantın kalitesine, uygulama prosedürüne ve implantın boyutlarına göre değişkenlik göstermektedir. Temel felsefe olarak; ‘’ implant bir kere uygulanır ve ömürlük olmalıdır’’ bir ilkemiz var. Bu sebeple Çene Cerrahisi Uzmanı olarak hastalarımıza en verimli olabilecek şekilde yaklaşmaya çalışıyorum. İmplantın ömrünün uzun olabilmesi bazen ileri cerrahi teknikleri kullanmamız gerekiyor. Bu uygulamalardan sonra implantın ömrü kayda değer bir şekilde uzayabilmektedir.
İmplantlar arasında ne gibi farklılıklar var ?
Aslında temel olarak yapıldıkları materyal benzerlik göstermektedir. Burada üreticilerin ve Türkiye distribütörlerinin ne kadar kaliteli olduğunu incelemek gerekir. Her alanda olduğu gibi çeşitli ülkelerde ve çeşitli kalitelerde implantlar üretilmektedir.
Özellikle Amerika ve İsviçre ürünleri kalite anlamında diğerlerinden biraz daha farklılık göstermektedir. Diğer ülke üretimlerinin kalitesiz olduğu anlamına gelmiyor bu söylediklerim ancak fiyatlandırma konusunda bu iki ülkenin ürünleri biraz daha yüksek standartta sayılabilir. Bana göre bir kere yapılan bir uygulamada en kalitelisini yaptırmak çok lüks sayılmayacaktır. İmplantlar arasındaki farklılıklar ömürlerine de direkt etki edebilmektedir. İşin açıkçası hekim olarak da hastayı bir kez ameliyat etmek istiyorum. Bu sebeple sorunsuz implantların kullanılması benim için de büyük avantaj.
İmplantta fiyatlandırma neye göre belirleniyor ?
Yurtdışında kullanılan implantların aynıları kullanılmasına rağmen Türkiye’de fiyatlandırma oldukça farklılık göstermektedir. Burada etkili olan faktörler altyapı ve uygulayıcı kişidir. Büyük şehirlerde standartlar biraz daha yüksek olmakta, yapmış olduğunuz yatırım paralelinde fiyatlandırma belirlenmektedir. Sadece iki boyutlu bir inceleme ile iyi bir uygulayıcı iyi sonuçlar elde edebilirken 3 boyutlu inceleme ve lazer desteği ile mükemmel sonuçlar ortaya çıkabilmektedir. Dolayısıyla fiyatlandırma konusunda farklılıklar ortaya çıkabilmektedir. Çene cerrahisi uzmanı yada diş etleri uzmanlarının uygulamaları, diş hekimlerine nazaran biraz daha yüksek kalabilmektedir ancak kendini yetiştirmiş hekimlerimiz oldukça başarılı uygulamalara imza atabilmektedir. Bu hekimlerimizin fiyatları da ortalamanın biraz üzerindedir. Burada en önemli konu bence hastanın kendini güvende hissedebilmesidir. Hayatında bir kere yapılacak bir uygulamayı araştırıp en güvende hissedebileceği ortamda yapılması hastanın konforunu maksimumda tutacaktır.
DENTAL İMPLANT UYGULAMA AŞAMALARI
Muayene ve tedavi planlaması
Dental implant her bireye özgü planlanır. Öncelikle ağızda kalan dişler, yumuşak dokular, çene kemikleri muayene edilir. Çene kemiğinin röntgeni (panoramik, tomografi) çekilir ve varolan kemik miktarı belirlenir. Bireyin genel sağlık durumu da değerlendirilerek implant uygulaması planlanır.
Dental İmplantın yerleştirilmesi:
Tüm implantlar lokal anestezi altında yerleştirilir, operasyon tamamlandıktan sonra tek başınıza evinize dönebilirsiniz. Bu işlem esnasında ağrı duyulmaz. İşlem sonrasında, ağrı kesici ve buz tatbik edilir. İşlem sonrasında da ağrı duyulmaz, ancak 2-3 gün boyunca hafif şişlik görülebilir. İşlem, yerleştirilen implantın tipine ve sayısına göre 30-90 dakika kadar sürer çoğu zaman bir diş çekiminden daha zor değildir.
İmplant yerleştirilecek kemiğin durumuna göre yerleşim tek veya iki aşamalı olarak yapılabilir. Tek aşamalı uygulamada implantın üzerine ağız içinde kalacak bir iyileşme parçası bağlanır ve yumuşak doku bunun etrafına dikilir. İki aşamalı uygulamada implantın üzerine herhangi bir parça bağlanmaz doku implantın üzerini tamamen kapatacak şekilde dikilir. Bu vakalarda iyileşme dönemi sonrasında lokal anestezi altında implantın üzerindeki dokular kaldırılır ve protez hazırlıklarına başlanır.
Bekleme Süresi- Protez hazırlıkları:
Dental implant çene kemiği içerisine yerleştirildikten sonra kemiğin durumuna bağlı olarak 2-6 aylık bir bekleme süresi vardır. Bu süre içinde kemik dokusu ve implant arasında bir bağlantı (osseointegrasyon) oluşur. Daimi protezler bu bekleme süresi sonunda hazırlanır. Protez hazırlığı yaklaşık 2-4 hafta içerisinde tamamlanır.
İmplant’ların kemik ile tam birleşmesini (Osseointegration) sağlamak amacıyla ilk 2-3 ay boyunca implant üstüne gelen yüklerin en aza indirgenmesi gerekir. Doktorunuz bu iyileşme süresinde size uygun geçici bir protez yaparak sizi dişsiz bırakmayacaktır. Daha sonra kalıcı dişler implantlarınızın üzerine monte edilerek tedavi sonlandırılacaktır.
İmplantlar üzerine yapılacak protezler vak’anın özelliğine göre değişik tiplerde olabilirler. Bunlar, kolayca temizlenmesi amacı ile hasta tarafından çıkartılabilecek şekilde olabileceği gibi dişhekimi tarafından çıkartılabilecek şekilde de planlanabilir. Her iki planlamanın da avantaj ve dezavantajları vardır ve sizin için uygun olan tasarımı hekiminiz tedaviniz başlamadan önce size anlatacaktır.
İmplant tedavisi, doğru seçilen vak’alarda ve usulüne uygun yapıldığı taktirde, hastaların yaşam kalitesini arttıran ve yüz güldüren bir tedavi yöntemidir. Implant yerleştirme işleminin karmaşıklığı hastanın ağız içi durumu ve ihtiyaçlarına bağlı olarak değişir. 350 hastaya implant yerleştirildikten sonra yapılan bir ankette, hastaların yaptıkları yatırımdan memnun kaldıkları ve gerekirse tekrar memnuniyetle yapacakları sonucu ortaya çıkmıştır.
Bu kadar başarılı bir tedavi yönteminden tüm dünya da olduğu gibi ülkemizdeki hastaların da yararlanması gerektiğine inandığımız için, implant tedavisi hakkında bilgi edinmek amacıyla yaptığınız başvurulardan herhangi bir ücret talep edilmeyecektir. Bu muayene sırasında tedaviye uygun bir hasta olup olmadığınızın ortaya çıkması için implantları yerleştirecek, üzerinin protezini yapacak ve daha sonraki periyodik dişeti bakımını üstlenecek uzman hekimlerin sizi muayene etmesi en doğru yöntemdir. Bu muayene sırasında sizden genel sağlık durumunuz hakkında bilgi alınacak ve gerekli görülürse birtakım tahlilleri yaptırmanız istenebilecektir. Bu aşamada ayrıca çeşitli röntgen incelemeleri ve ağzınızın modellerinin elde edilmesi gerekebilecektir.
İmplantın Avantajları
1-Kaybedilmiş dişlerin yanındaki dişlerin kesilmesine gerek duyulmaz.
2-Hareketli protez kullanımı zorunluluğu ortadan kalkar.
3-Sabittirler, yemek yeme, konuşma ve gülme sırasında hareket etmezler.
4-Yeterli kemik desteği olmadığı için oynayan hareketli protezlerde, gerekli tutuculuk sağlanabilir.
5-Üst total protezlerin damağı kapatan tasarımından dolayı oluşan tat alma duyusunun azalması ve mide bulantısı gibi sorunlar ortadan kaldırılmış olur.
6-Rahat ve uzun ömürlüdürler.
7-Doğal bir görüntüye ve estetiğe sahiptirler.
8-Özgüvenin geri kazanılması ile daha mutlu bir sosyal hayat
İmplant tedavisinde dikkat edilecek konular
1-İmplant materyallerinin yüksek teknoloji ile üretilmesi ve kullanılan malzemelerin ithal olması nedeniyle, maliyeti klasik protezlere göre daha yüksektir.
2-Protez uygulanabilmesi için implantın osseointegrasyonu beklenir.
3-İmplant yerleştirildikten sonra ağız bakımı ve temizliğine özen gösterilmesi gerekir.
4-Hastanın genel sağlık durumunu etkileyen ciddi bir rahatsızlığının olmaması gerekir. (Kontrol edilemeyen şeker hastalığının bulunması gibi)
5-İmplantlar dişhekimi tarafından özenle yerleştirilip bakılmasının yanı sıra hasta da özel ilgi göstermelidir. Hasta implant bakımını iyi yapmazsa komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Bunların yanı sıra sigara içen ve fazla alkol kullanan hastalarda implantların başarısı olumsuz etkilenmektedir.
İmplantın ömrü birçok etkene bağlıdır. Hastanın sağlığı ve implantların bakımı bunların ikisidir. Gereken bakım yapıldığı takdirde implantlar bir ömür boyu kullanılabilirler. Sağlık yaştan çok daha önemli bir faktördür. 70-80’lerindeki birçok hastanın cerrahi riskleri daha genç fakat sağlık sorunu olan hastalardan daha azdır. Ayrıca daha yaşlı kişilerin implanta ihtiyacı gençlerin ihtiyaçlarından daha olasıdır çünkü yaşlılarda daha çok diş kaybı olmuştur. Yalnızca, gençlerde kemik gelişiminin tamamlanması gerekmektedir. Bu da kızlarda 16-17, erkeklerde ise 18 yaşına kadar gerçekleşmektedir. Erişkinler için üst yaş sınırı yoktur.
Bazı bedensel rahatsızlıklar veya engeller nedeniyle implant yapılması sakıncalı olabilir.
Bunlar:
-Bazı kalp rahatsızlıkları
-Kan pıhtılaşma sorunları
-Romatizmal hastalıklar
-Aşırı düşkün olmak ve benzeri durumlar.
-Uzun süre bazı kortizon türevi ilaçlar kullanır olmak.
-Diabet ( şeker hastalığı ) olan hastalarda; kontrol altında olmayan ve diabetin düzenli seyretmediği durumlarda
-Çenedeki kemik yapısının uygun olmaması, yetersiz veya anatomik olarak riskli olması.
-Hastanın cerrahi işlemlere yatkın olmaması ( aşırı korku, endişe )
-Hastanın maddi durumunun iyi olmaması ( Pahalı bir işlem olması)
-Hastanın implant sonrası oral hijyenini( ağız temizliğini ) tam olarak sağlayamayacağı durumlar.