Crusader Kings 2: Nasıl Oynanır?
Son zamanlarda Crusader Kings 2 oynayan kişi sayısı ve bununla beraber “bu oyun nasıl oynanıyor?” diyen arkadaşların sayısı bir anda hızlı bir artış gösterdi. (Bu arada geçen haftalarda bir gün boyunca oyun Steam’de bedava idi. Kapanlar kaptı, kaçıranlara geçmiş olsun…) Paradox oyunları zaten genel olarak karmaşıktır, ancak Crusader Kings serisi, Europa Universalis gibi başka Paradox oyunlarına alışkın insanlara bile ilk anda değişik gelebilir. Bu yazıda elimden geldiğince, her detaya maalesef giremeden, Crusader Kings 2 temel olarak nasıl oynanır bunu anlatmaya çalışacağım. Yazısı yazarken olabildiğince açıklayıcı olması için bir yandan yeni bir oyuna da başlatıp bir sürü screenshot çektim ve ne demek istediğimi net bir şekilde görmenizi sağlamaya çalıştım. Oyun hakkında daha önce İbrahim de bu oyun için tanıtım yazısı yazmıştı. Ama şimdi okuyacağınız yazı tanıtımı biraz aşıp oyunda ana hatlarıyla neler dönüyor bunu anlatacak.
A Game of Thrones
“Crusader Kings 2 ne oyunudur?” diye sorulursa verilebilecek en doğru yanıt bunun bir “fetih, savaş vs” oyunu değil bir “taht mücadelesi” oyunu olduğudur. Crusader Kings 2’de bir kişiyi yönetirsiniz, bu kişi öldüğünde artık onun yasal varisini yönetmeye başlarsınız ve bu durum böyle devam eder. Genelde, yönettiğiniz kişinin sahip olduğu ünvanların çoğu yasal varisinize geçer. Örneğin; İngiltere Kralı II. Harold olarak 1066 yılında oyuna başladınız, kral vefat ettiğinde ise yerine varisi ve oğlu Prens Eadmund başa geçti. Eadmund, İngiltere Kralı olarak taç giyer ve siz artık onu yönetmeye başlarsınız.
Oyunu ne ölçekte oynayacağınız tamamen size kalmış; isterseniz krala hizmet eden bir kont veya dük olarak oyuna başlayabilirsiniz. Bu durumda zaman içinde topraklarınızı ufak ufak genişletmek, aynı krallık içindeki diğer yöneticileri saf dışı bırakıp kralın gözüne girmek, kralın fethettiği topraklardan bir kısmını size vermesini sağlamak, oğlunuzun kralın kızı ile evlenmesini ve onun krallığa varis olmasını sağlamak ve belki de bir gün kralı devirip başa geçmek için planlar yapmak gibi işlere gireceksiniz. Ancak doğrudan bir ülkenin kralı olarak oyuna başlarsanız, önce tahtta kalmak için iç mücadeleler vermek sonra da fetihler yapıp yeni bölgeler kazanmak ve varisinize daha büyük bir krallık bırakmak gibi uğraşlarınız olacaktır. İkisinin de kendine has keyifli yönleri var ve iki oyun şekli de hayata bakışınızı ve tarih bilginizi ciddi anlamda geliştiriyor.
O zaman başlayalım, tüm bunlar iyi hoş ama, Crusader Kings 2 nasıl oynanır?
Feodal Dünyanın Hükümdarları
Orta çağa ve feodal dünyaya hoş geldiniz. Oyunda da göreceğiniz üzere, bu dünyada toprakları çeşitli mevkilerdeki lordlar yönetiyor ve onların da bağlı oldukları başka lordlar var. Kontlar, bu yöneticilerin en küçükleri, genelde tek bir bölgeleri oluyor ve yönettikleri bölgenin şehir valileri, kilise başrahipleri ve kale baronları bu arkadaşlara bağlı. Dükler, bir üst mevkideki lordlar. Dükler, kontları yönetebiliyor ve onlara bağlı olan kontlar artık kralın hizmetinde değil onların hizmetinde görev yapıyor. Krallar, dükleri yönetebiliyor ve çoğu kral bağımsız olarak kendi krallığının lideri durumunda. İmparatorlar ise krallara da hükmedebilen oyundaki en üst seviye yöneticiler. (Bu ünvanların farklı uluslarda isimleri farklı olsa da tanımları temelde aynı; örneğin Selçuklu’da kont için bey, dük için beylerbeyi ve kral için sultan ünvanları kullanılıyor.)
Örneklerle açıklamak ve oyunu oynayarak ilerlemek en iyisi. İrlanda’daki bağımsız küçük ülkeler ve İspanya’daki hristiyan krallıklar için “başlarken bunu alın” diyorlar ama özellikle yeni oyuncular için benim önerim 1066’da Güney İtalya’da Normanlar’ın yönetiminde olan Apulia Dükalığı olacak. Bu dükalıkla başlayan serüveninizde Sicilya’daki müslümanları defetmek, Güney İtalya’daki diğer küçük bölgeleri ele geçirip hepsini Norman hakimiyetine sokmak ve güçlü bir Sicilya Krallığı kurmak gibi şeyleri fazla zorlanmadan başarabilirsiniz. Daha da ileri giderseniz ve biraz da şansın yardımıyla İtalya’nın kuzeyini de ele geçirebilir ve Kudüs sonrasında Kuzey Afrika’ya da yönelebilecek Haçlı Seferleri’ne katılarak burada da bölgeler ele geçirebilirsiniz. O zaman kendimize karakter olarak Apulia Dükü “Tilki” Robert’ı seçelim ve oyuna başlayalım.
Dük Robert 20 Martial seviyesi ile süper bir asker, fakat 1 Learning seviyesi ile ilim konusunda tam bir facia. Diğer özellikleri ortalama seviyelerde. Dükün kraliçesi ve ülkenin mareşali de muhteşem Martial seviyelerine sahip ve böylece Apulia Dükalığı toplamda 46 State Martial ile oyunun en iyi “ülke askeri seviyesi”ne sahip. Kısacası, çok kötü kararlar vermezseniz Dük Robert yaşadığı sürece savaş kaybetmezsiniz.
Oyunu “Backspace” veya “Pause” tuşlarına basıp durdurun ve topraklarınıza, vassallarınıza ve maiyetinizde bulunan kişilere şöyle bir göz atın. Harita modlarından “Realm” seçili olduğunda, bu haritadaki tüm bağımsız ülkeleri gösteriyor. Göreceğiniz gibi Apulia Dükalığı olarak siz bağımsız, ancak düklük seviyesinde bir ülke yönetiyorsunuz. İtalya’da yine bağımsız ve düklük-kontluk seviyesinde başka küçük ülkeler de var. İspanya’ya baktığınızda birkaç hristiyan krallığı göreceksiniz. Kuzey İtalya ve Almanya ise Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu hakimiyetinde. Güneyinizde ise yine Sicilya’da küçük müslüman emirlikleri ve beylikleri var. Mısır ve kutsal toprakların çoğu ise büyük Fatımi Sultanlığı yönetiminde. Anadolu toprakları da çok yakında Bizans ve Selçuklu İmparatorlukları’nın çekişmesine tanık olacak.
Konseyde Olan Konseyde Kalmaz
O zaman ilk önemli konudan başlayalım: Konsey! Konseyimiz bizim krallığı yönetmemizde işlevsel olan kurum. Kontluk ve dükalık konseyleri 5 kişiden oluşuyor; Chancellor (şansölye), Marshal (başkomutan), Steward (mali danışman), Spymaster (istihbarat sorumlusu) ve Court Chaplain (ülkedeki kilisenin başı). Krallık olunca konseye bir de Advisor (başdanışman) ekleniyor. Hayalimiz, tabii ki konsey üyelerinin kendi alanlarında en uzman kişiler olması. Ancak yönetimimiz altındaki güçlü lordlar da konsey üyesi olmak ve böylece ülkede söz sahibi olmak istiyorlar.
Bunun bir dengesini bulmak zorundayız, bazı gerçekten güçlü ve belli konularda uzman lordları konseye almanızı tavsiye ederim. Ancak bir lordun özellikleri çok vasatsa sadece güçlü diye konseye almayın, varsın size düşmanlık beslesin. Onun yerine o alanda muhteşem bir uzmanlığa sahip maiyetinizdeki sıradan bir soyluyu konsey üyesi yapmaktan çekinmeyin. Konsey ve eş olarak seçeceğiniz kraliçe, ülkenin genel özelliklerine (vergi geliri, asker sayısı vs) büyük etkide bulunuyorlar o nedenle konsey üyeleri ve kraliçe seçiminde mümkün mertebe yüksek puanlara sahip kişileri bu görevlere yerleştirin.
Örneğin, Apulia Dükalığı olarak başladığınızda konseyiniz pek de muhteşem değil. Mareşalimiz çok iyi, onun dışındaki arkadaşların seviyeleri hep ortalama. Ama ülkede bu arkadaşların yerine geçecek pek kimse de yok o nedenle çok bir değişiklik fırsatımız da yok. Burada önerim Chancellor olan Kont Geoffroy’u gönderip (8 Diplomacy) yerine Vali Rossano’yu getirebilirsiniz. (17 Diplomacy) Böylece komşu topraklarda hak iddia etme şansınızı yükseltirsiniz. Spymaster’ı değiştirip değiştirmemek size kalmış, entrikalara fazla bulaşmak istemezseniz şimdilik durabilir, sonuçta adam bir kont ama sağlam bir ajan ağı kurmak isterseniz bu arkadaşı da şutlamanız lazım.
Konsey üyelerine verebileceğiniz belli görevler var, bunların hepsini anlatmak çok uzun sürer ve biraz da kendiniz keşfetmek isteyebilirsiniz ama ben bir tanesinden özellikle bahsetmek istiyorum. Chancellor olan konsey üyesine, ülkeye kara veya deniz sınırı bulunan bir bölge üzerinde hak iddia edebilmeniz için gerekli “belgeleri” hazırlama görevi verebilirsiniz. (Fabricate Claims) Bu görevi alan chancellor, o bölgeye giderek yerel yöneticiler ile pazarlıklar yapacak ve muhtemelen birkaç yıl içinde o bölgede hak iddia etmenizi sağlayacak dokümanlarla size dönecek. (Bu süre chancellor’un becerisine göre uzayıp kısalabilir.) Bu olay neden önemli? Crusader Kings 2’de kafanıza göre ülkelere savaş açamazsınız, diyelim ve sonraki bölüme atlayalım. Savaşlar hakkında herşey! (ya da temel şeyler…)