Beyaz Saraydaki iki saatlik görüşmenin bitiminde Obama ve Erdoğan Gül Bahçesine çıktıklarında Washingtonun sıcak ve nemli havası yağmura dönüşmüştü.Liderler bir süre beraber ıslandılar.Obamanın işaretiyle şemsiyeler açıldı.Erdoğan yağmurun bereketini hatırlattı.Basın toplantısını izleyen kabine üyelerinden ABD Başkanının adından çağrışımla, Barack da berekettir sesleri yükseldi.Böylece bir Beyaz Saray buluşması daha Obamanın ikinci döneminin ilk görüşmesi olarak tarihe geçti.ABD küresel bir güç olduğu için Washingtona yapılan devlet ve hükümet başkanlarının ziyaretleri daha çok kendi ülkelerinin gündemleriyle sınırlı, yerel ve ulusal kalır. Kimi zaman da ziyaretçi ülkenin fazlasıyla önemsediği konu başlıkları ABDnin öncelikleri arasında gündem dışı kalır.Türkiye-ABD ilişkileri 1990ların başında Saddamın Kuveyti işgali nedeniyle patlayan Birinci Körfez Savaşı ve 2003te ABDnin Irakı işgaliyle sonuçlanan İkinci Körfez Savaşından bu yana bölgesel olmaktan çıkıp, uluslararası nitelik kazanmıştır. Günümüzde de İranın nükleer silahprogramının denetiminden Suriyedeki iç savaşın Türkiyeye yüklediği risklere ve PKKnın sınır dışına çıkmasıyla içine girilen çözüm sürecine dek pek çok ortak alan var Ankara-Washington hattında.
OBAMAYI SARSAN SKANDALLAR
Ancak bu gündemi Obamanın başını ağrıtan iki skandal gölgelemekte.Nitekim dün Başbakan Erdoğanla Gül Bahçesinde (Rose Garden) medyanın önüne çıktıklarında Amerikalı gazetecilerin Başkan Obamayı, muhalif Çay Partisi hareketine destek verenlerle ilgili bir vergi soruşturması nedeniyle soru yağmuruna tuttuklarını gözlemledik. İkinci olay da gazetecilerin telefonlarının dinletildiği iddiasıydı.Yönetimini sarsan skandallara Obama, Erdoğanın yanında demokrasi, etik ve özgürlükler bağlamında yanıtlar vermeye çalıştı. Bingazide Amerikan başkonsolosunun Libyalılar tarafından öldürülmesiyle ilgili soruşturma da bir başka sıkıntılı konu.Afganistan ve Irak savaşı yorgunu Amerikan kamuoyunu günlük ekonomik kaygılar ve skandallardan Suriyede yaşanan iç savaşın insani boyutlarına, 1 milyondan fazla mültecinin yoksulluğuna, ilaç ve gıda sorunlarına çekmek o denli kolay değil.Oysa ABD 11 Eylül saldırıları ertesinde Afganistan ve Irakı işgale karar verirken sonrasını düşünmemişti.Bosnada Müslümanlara yönelik etnik temizlik ancak yüz binleri geçtiğinde NATO operasyonuyla son verilmişti, katliama.Başbakan Erdoğan da Beyaz Saraya, Obamayı Suriyede Esad rejimine son verilmesi için daha etkili yollar denenmesine ikna edebileceği umuduyla geldi.
DEĞİŞEN ROLLER
Erdoğana bu gezide yüksek prestijli protokol uygulandı.Başbakan, eşi ve çocuklarına devlet konukevi Blair House açıldı.İlginçtir, ABD ne zaman Türkiyeden gelecek liderlere aşırı ilgi gösterse arkasından mutlaka stratejik bir istek gelirdi.1990da Körfez Savaşında ABDye üsleri açan ve Kuzey Cephesi sözü veren Özal, George Bushtarafından Camp Davidde ağırlanmıştı. 2003teki Irakın işgali öncesinde 65 bin ABD askerinin Türkiyenin Güneydoğu sınırlarında konuşlandırılması istendiğinde Bush yönetimi henüz iktidara yeni gelen AKPye büyük kredi açmıştı.Suriye konusunda roller değişti.Erdoğan Blair Houseda ağırlanıyor ama bu kez Türkiye, ABDden Suriye konusunda somut adımlar atılmasını talep ediyor. ABD direniyor! Geçmişte, daima teröre karşı mücadele konusu olan PKK şiddeti de bu defa barış konsepti içinde konuşuldu. Ancak Suriyedeki kaosun en çok Türkiyenin Kürt sorununun çözümü yönünde adımlar attığı sırada bölgesel istikrarsızlığı bozacağından endişe duyulduğu da bir gerçek. Reyhanlı katliamı tarifsiz acılara yol açtı.Ancak şurası kesin ki, BM Güvenlik Konseyinin Çin, Rusya gibi devlerine rağmen, ABD ve Türkiyenin Suriye politikası örtüşüyor. Buna İsrail ile normalleşme politikasını da katmak gerekiyor.
Obama ve Erdoğan, Esadın gitmesine yönelik baskının artırılması konusundaki uzlaşmayı yinelediler.Basın toplantısında Erdoğana, Askeri seçenek masada mı? diye sorduk.Net şekilde Hayır dedi.Obama da Esad gidecek ama ne zaman ve nasıl? soruları karşısında, Elimizde mucize bir silah yok dedi.Öncelik, Suriyeli direnişçilerin silahlandırılmasına verilecek.Uçuşa yasak bölge ya da doğrudan askeri harekât gibi olasılıklar, ABDnin isteksizliği nedeniyle gündemden şimdilik düşmüş görünüyor. Obama dün de Beyaz Sarayda açıkladığı gibi, Esadı yönetimden uzaklaştıracak bir çözüm üzerinde Rusyadan formül bekliyor.Özetle, diplomatik baskı askeri seçeneğin önüne geçti.
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.