“Münafığın alameti üçtür; Konuşunca yalan söyler, söz verdiğinde sözünden döner, kendisine bir şey emanet edildiğinde ihanet eder.”5
RAHMAN VE RAHÎM OLAN ALLAH’IN ADIYLA
İnsanı en güzel şekilde yaratıp yeryüzüne yerleştiren ve onu yeryüzünün halifesi kılan Yüce Allah’a hamd-ü senalar olsun.
Yaratılan insanların en güzeli, en kıymetlisi olan ve bize yaşamı ile örnek teşkil eden Rasu-lullah Efendimiz (s.a.v)’e salatü selamlar ve kendisine verilen bu önemli görevi hakkıyla ye-rine getirmeye çalışan tüm insanlara da müjdeler olsun.
Bu hafta doğumunu kutlamakla müftehîr olduğumuz Efendimiz, Peygamberimiz Hz. Muham-med (sav)’e sonsuz salatu selam getiriyoruz. Saygı ve ta’zimle yâd ediyoruz.
Salatu selam tahiyyatu ikram her türlü ihtirâm, ona, ailesine, ashabına, etbâına olsun
Her yıl olduğu gibi bu yıl da Diyanet İşleri Başkanlığı Kutlu Doğum teması belirledi. Bu yıl ki kutlu doğum teması: HZ. MUHAMMED VE EMÎN OLMAK / GÜVEN TOPLUMU.
Emîn, emniyet ve emanet kelimeleri Arapçada e-m-n kökünden gelir. Emin olmak, güvenilen, kendisine emniyet edilen demektir.
Emanet kelimesi âyet ve hadislerde çok geniş anlamlarda kullanılmıştır. İnsanın, Allah'a, aile-sine, içinde bulunduğu topluma, hayvanlara ve doğal çevresine, hatta insanlığa karşı görev ve sorumluluklarından tutunuz da, korunmak üzere geçici bir süre için yanında bırakılan eşyaya varıncaya kadar hepsine emanet denmiştir. Özetle, insanın sorumluluk alanına giren her şey emanettir.
İman kelimesi de emin kelimesiyle aynı kökten gelir. İman, Türkçede “güven ve emniyet” ola-rak karşılık bulan ve “karşısındakine güven vermek, güven duymak, tasdik etmek ve gönülden benimsemek” anlamlarına gelir.
Dolayısıyla Allah’a iman eden mümin kişi, aynı zamanda emin sıfatını da taşıyor demektir.
Eminlik sıfatı, ancak kişinin kendi niyeti, gayreti ve faaliyeti neticesinde kazanılabilir. Yani bu sıfat, doğuştan elde edilen, anne babadan tevarüs yoluyla kazanılan bir özellik değildir. Ayrıca makam ve mevki ve zenginlik sayesinde de güvenilir olma hususiyeti elde edilemez. Hatta makam ve mevki, kendisine daha çok şey emanet edildiği için, bazen kişinin emniyetsizliğini, güvenilir olmayışını daha da açık bir şekilde ortaya çıkarır.
Cenab-ı Hak Ahzab suresi 72. ayette mealen;
“Şüphesiz biz emaneti göklere, yere ve dağlara teklif ettik de onlar onu yüklenmek istemediler, ondan çekindiler. Onu insan yüklendi. Çünkü o çok zalimdir, çok cahildir.”buyuruluyor.
Burada bahsedilen “emanetler”, sadece dini emir ve yasaklar olmayıp insanın sorumlu tutul-duğu, kendi maddi ve manevi varlığı, aile ve çocukları, yaşadığı ve havasını teneffüs ettiği, kay-naklarından istifade ettiği dünyamız ve içinde olan insanı, hayvanı ve çevresiyle bütün alanları kapsamaktadır. Bu sorumluluk yüklenen her insan “çoban” ve elinin altında bulunan sürüyü iyi büyütüp yetiştirecek, kurda kuşa kaptırmayacaktır. Aksi takdirde şu ayetin muhatabı ol-maktan kendini kurtaramaz.
Peygamberlerde bulunması gerekli beş nitelikten birisinin "Emanet” olması, emanetin, mana ve önemini ifade etmektedir. Bu sıfat, peygamberlerin her yönü ile güvenilir olduklarını ifade eder. Esasen insanların güvenmediği bir kimsenin peygamber olarak görevlendirilmesi düşü-nülemez.
Bu hafta kutlu doğumu münasebetiyle şereflendiğimiz, Allah’ın son elçisi, Müslümanlar için her anlamda örnek bir hayat yaşayan Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v)’ in İslam öncesi dö-nemde en bilinen ve öne çıkan özelliği “emîn” olmaktı. Bu sebepledir ki, Mekkeliler ona risâle-tinden çok önce “Muhammedü’l-Emîn” adını vermişlerdi. Peygamberliğinden sonra da müşrik-ler onu emin olarak tanımlamaya devam etmişler, kendisine şair, mecnun, sihirbaz, kâhin gibi sıfatlar yakıştırmaya çalışmışlarsa6 da hiçbir zaman onu yalancılıkla ve güvenilmez olmakla it-ham etmemişlerdir. Dolayısıyla onun peygamberlik öncesinde müşrikler tarafından da kabul edilen en bariz hususiyeti doğru ve güvenilir (emin) olmasıdır.
Hz. Peygamber 35 yaşına geldiğinde yağan yağmurlardan dolayı tahrip olan Ka’be’nin tami-rinde Haceru’l-Esved’in yerine konulmasında yaptığı hakemlik görevi ile Kureyş toplumunu büyük bir kavgadan ve tehlikeden kurtarmış ve Hz. Peygamber’in hakemliği bütün Kureyş’i sevindirmişti. Rasûlüllah’ın hakemliğine Kureyş’in rıza göstermesi ve sevinmesi O’na olan gü-venlerinin sonucuydu.
Mekke’deki tebliğ süreci boyunca Hz. Peygamber (s.a.v.) ‘e ve ona tabi olan Müslümanlara düş-manlık yapan, hatta hicret öncesinde onu öldürme girişiminde bulunan Mekke müşrikleri, ti-caret amacıyla şehir dışına çıktıkları zaman ellerindeki nakit para ve kıymetli malları birbirle-rine emanet etmek yerine, şehrin en güvenilir kabul ettikleri insanına, Hz. Peygamber (s.a.v.) ’e teslim etmişlerdir.
Bu yüzdendir ki, Allah Rasulü (s.a.v.), Mekke’den Medine’ye hicretinde önce kendisinde bulunan emanetleri sahiplerine alındığı şekliyle geri vermesi için Hz. Ali’yi görevlendirmiş. O dönemde Mekke’deki Müslümanların tamamı Medine’ye hicret etmiş oldukları için, bu malların hepsi Mekkeli müşriklere aitti.7
Gerek Allah’ın kitabında gerekse Hz. Peygamber (s.a.v.)’in sözlerinde emanetin üzerinde duru-lurken, bunun tersi davranışlar da kınanmakta ve bunların ihmal edilmesi durumunda ceza vesilesi olacakları hatırlatılmaktadır.
Nitekim Allah bu konuda müminleri şu ayetle uyarır:
Allah Rasulü (s.a.v) de emanete hıyaneti münafıklık alameti olarak kabul etmiştir:
“Münafığın alameti üçtür: Konuştuğunda yalan söyler, söz verdiğinde vadinden döner, kendisine bir şey emanet edildiğinde ihanet eder.”9
Kıymetli cemaatimiz,
Ailemiz ve çoluk çocuğumuz önemli emanetlerimiz arasındadır.
Çocuklarımızın eğitilmesi, her türlü zararlı akımlardan uzak tutularak, dinimiz, vatanımız ve milletimiz için yararlı olacak şekilde yetiştirilmesi görevlerimiz arasındadır.
Bu konuda Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyurulmaktadır:
"Ey mü'minler! Kendinizi ve ailenizi, yakıtı insanlar ve taşlar olan cehennemden koruyun.”10
Mü'minin yüklendiği emanetlerden birisi de kamuya ait işlerdir, yani devlet işleridir. Kur'an-ı Kerim, devlet işlerinin bir emanet olduğunu dolayısıyla da işi, önce ehline verilmesini emret-mekte ve şöyle buyurmaktadır:
"Allah (c.c.) size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz vakit, adâletle hükmetmenizi emrediyor. Allah (c.c.) size ne kadar güzel öğüt veriyor. Şüphesiz Allah her şeyi bi-len ve görendir.”11
Bu âyet-i kerîme emanetlerin ehline verilmesini emrediyor ve ehliyetli olan kimseden ema-netin alınmamasını istiyor. Âyet-i kerime, devlet işleri için ehliyetin dışında başka bir şey ka-bul etmiyor. Eğer maksat kamu işlerinin aksamadan düzenli bir şekilde yürütülmesi ise bu işe ehil olan birisini getirmek gerekir.
Bir adam Peygamberimize gelerek sorar: Ey Allah'ın Resûlü, kıyâmet ne zaman kopacak? Pey-gamberimiz: “Emânet zayi olduğu zaman kıyâmeti bekle”buyurur. Adam bunu anlayamamış ola-cak ki tekrar sorar: Emânetin zayi olması nasıl olur? Bunun üzerine Peygamberimiz: “İşler ehil olmayan kimselere verildiği zaman kıyâmeti bekle” buyurur.12
VATAN BİR EMANETTİR;
Vatan bir toprak parçasıdır, ama her toprak parçası vatan değildir. Vatan, uğrunda şehitlerin kanlarını akıttıkları toprak parçasıdır. "Toprak, eğer uğrunda ölen varsa vatandır.” Sözü bunu güzel ifade etmektedir. Vatan bir Müslümanın her şeyidir. Çünkü din, namus, şeref ve bağım-sızlık gibi kutsal değerler ancak vatan sayesinde kazanılabilir. Bu sebeple atalarımız “Vatan sevgisi imandandır” demişlerdir.
MALIMIZ VE SERVETİMİZ BİZE EMANETTİR;
Bir gün geçici dünya hayatına vedâ ederken malımızı ve her şeyimizi burada bırakacağız. An-cak Allah'ın huzurunda hesap verirken malımızı nereden kazanıp nereye harcadığımızın he-sabını vereceğiz. Nitekim peygamberimiz şöyle buyurmuşlardır:
"Hiç kimse kıyâmet günü (beş şeyden) ömrünün nerede ve nasıl tükettiğinden, gençliğini nerede ve nasıl yıpratıp çürüttüğünden, malını nasıl kazanıp nerelere harcadığından, elde ettiği bilgi ile ne yaptığından sorguya çekilmedikçe Allah'ın yüce katından ayrılamayacaktır.”13
Özetleyecek olursak, Hz. Âdem ile Havva’nın çocukları olarak hepimiz, birbirimize emanetiz. Bu emanet, sevgi, saygı ve anlayış içerisinde yaşamayı gerektirir. Bu emanet, kardeşimizi ken-dimiz gibi görmeyi, kardeşimizin neşesini kendi neşemiz, onun kederini kendi kederimiz bil-meyi gerektirir.
Bugün ümmeti olarak efendimizin mesajlarını doğru okumak, anlamak ve gereğince amel et-mekle yükümlü olduğumuzu hatırdan çıkarmamalıyız. Farklı görüşlere tahammülün giderek kaybolmaya başladığı ve insanların her geçen gün birbirilerini daha az anladığı hatta anlaya-maz hale geldiği günümüz dünyasında aynı efendimiz gibi karşımızdakini Allah’ın bir ayeti olarak görüp anlamaya çalışmaya ve Muhammed’ül-Emîn olan Rasulullah‘ın bu konudaki ör-nekliğine ne kadar da ihtiyacımız var.
Gerek ferdi gerekse toplumsal sorumlulukların bilincinde olarak önce emin ve güvenilir bir insan olmak, ardından da şahsımıza emanet bırakılan her şey üzerinde titizlik göstermek, bu hususta görevimizi ihmalden kaçınmak, Müslüman olmamızın bir gereği, hem kendimiz, hem de cemiyetimizin menfaatine olacaktır. Aksi halde toplum olarak emniyet ve huzur içinde ya-şayabilmemiz mümkün olmayacaktır. Unutmamak gerekir ki, emin peygamberin ümmetine yakışan da emin insan olmaktır.
Salat-u selam,tahiyyatu ikram, her türlü ihtirâm, ona, ailesine, ashabına, etâbına olsun.