MARKOS İNCİL’İNE ÖNSÖZ
Mesih, izleyicilerinden bazılarını sözlerini, işlerini, ölümü ve dirilişini, kısaca yeryüzündeki “yaşam öyküsünü” yazmaya yöneltmişti. Onlar, gümrük memuru, görgü tanığı, bir çok dil bilen Matta; Rahipler soyundan gelen, Rab’bin sevdiği, öğrenci Yuhanna; Elçi Pavlus’un yol arkadaşı Yunanlı doktor Luka ve Elçilerin önderi Petrus’un vaazlarını kaleme almış olan genç Markos’tur.
Markos Kimdir?
Kilise kaynakları, ortaklaşa, ikinci İncil yazarının, dayısı Barnaba ile Pavlus’a ilk müjdeleme gezisinde eşlik eden Yuhanna Markos olduğunu bildiriyorlar. (Habercilerin İşleri 12: 12-25, 13: 5-13, 15: 37-39). Ancak o daha küçük olduğundan dolayı yolculuğun zorluklarına dayanamadı, habercileri bırakarak yurduna döndü. Bu haberci Pavlus’un hoşuna gitmedi.
Fakat ileri görüşlü dayısı Barnaba onda geleceğin yılmaz müjdeciliğini gördü, durumu hafifletmeye çalışarak Pavlus’a Markos’u ikinci seyahatte yanlarına almayı teklif etti. Pavlus bu üşengeç gencin kendilerine eşlik etmesine razı olamayacağını belirtti. Bu iki büyük müjdeci, Pavlus ile Barnaba arasında çıkan ayrılığın nedeni buydu. Ancak yıllar sonra Markos’u Roma’daki hapis hayatında Pavlus’un dostu ve yardımcısı olarak görüyoruz. (Koloselilere 4: 10; Filimona 24; ve 2. Timoteosa 4: 11).
Çıplak bedenini keten bir beze sarmış olduğu halde Mesih’i uzaktan izleyen gencin de Markos olduğunda görüş birliği vardır. Muhafızlar onu tutmaya çalışınca, keten bezi bırakıp çıplak kalmıştı. (Markos 14: 51) Markos, İncil’inde bu olaya değinerek, adeta Mesih’in çarmıha gerildiği an ne denli boş, yararsız biri olduğunu, ancak Mesih’in merhameti ve bağışı sayesinde O’nun kutsal yaşamını kaleme almaya hak kazandığını belirtmek istemişti.
Markos İncili Nasıl Oluştu?
Kilise tarihçilerinden, Eusebius, Markos’un Pavlus’un ölümünden sonra haberci Petrus’a katıldığını Roma’da ona sadakatle hizmet ettiğini bildiriyor. Markos böylelikle bu yaşlı habercinin Mesih’in yaşamı hakkında verdiği vaazları kiliselerde ve evlerde veriliş sırasına göre özenle kaydetti. Dinleyicileri bu sayede Mesih’i sanki önlerindeymişçesine görebildiler. Gerçektende Markos değil, habercilerin öncüsü Petrus’tur. Bu İncil’de diğer İncillerde gördüğümüz Mesih’in sözlerinden pek azına rastlıyoruz. Ama Mesih’in işleri gözümüzün önünde tüm canlılığı ile beliriyor. Mesih’in kurtarıcı lütfunu yüceltmek isteyen Petrus, uğradığı ağır yenilgiyi bu İncil’de daha açık bir biçimde anlatıyor. Üç kez kendisini inkar eden öğrencisini bağışlayıp kutsayan Rab’bin lütfu.
Bu İncil Kimler İçin Yazıldı?
Barnaba, Pavlus ve Petrus’u izleyişi sırasında Markos Nasıralı İsa’nın o güçlü, utkulu Mesih olduğunu anladı. O’nu Romalı dinleyicilerine “Allah’ın Biricik Oğlu” olarak tanıttı. Ne Romalılar, ne de Yunanlılar tapınaklarında dikili tanrılarda yaşam ve ölüm sonrası için bir umut kıvılcımı bulabilmişlerdi. Markos bu insanlara dünyanın umudu Allah’ın biricik oğlunu getirdi. Mesih’in yaşamını, yaşadığı çevreyi daha iyi anlayabilmeleri için bu putperest insanlara bazı Yahudi adetlerini açıkladı. Ferisilere karşı verilen mücadelelere pek değinmedi. Romen terim ve deyimlerini kullandı. Bu, onun İncil’ini Yahudilere değil, Rablerin Rab’bi, bozuk dünyamızdaki tanrısal egemenliğin kurucusu Mesih’e diri imana getirmek istediği uluslara yazdığını gösterir.
Markos İncili Ne Zaman Yazıldı?
Aziz Hieoronymus, Petrus’un, vefatından önce bu İncil’i okuduğunu ve içeriğine katıldığını bildiriyor. Buda gösteriyor ki, yazılış tarihi M.S 62 yılıdır. Petrus’un ölümüne yol açan, Kayser Neron’un açtığı işkence dönemi bu yıl başlamıştı.
İncil’lerin içinde en küçüğü olan bu İncil aracılığı ile Allah’ın güç ve yetkisinin Rab Mesih İsa’da etken olduğunu öğreniyoruz. Mesih’in yaşam öyküsünü dikkatle incelediğimizde, Ölümden Dirilenin bugün de aramızda olduğunu, halklar arasında sevgi egemenliğinin temellerini attığını anlıyoruz. Allah’ın Oğlu buyruklarıyla bizi iman uysallığına çağırıyor. O’nun yanında düzensizliğe yada günaha yer yoktur.
Markos İncil’ini hızla, üstünkörü okuma! Her bir sözcüğün üzerinde uzun uzun düşün, ruhsal yaşamında güçlenirsin.
Kitabın Düzeni
- Mesih’in Ortaya Çıkışına Değin Bir Giriş MARKOS 1:1-13
- Mesih’in Galile’deki İlk İşleri MARKOS 1:14-45
- Tevrat Bilginleri ve Şeriat Savunucuları ile Çatışmaları MARK 2:1-3:6
- Mesih’in Galile ve Çevresindeki Büyük Mucizeleri MARK 3:7-8:26
- Mesih Öğrencilerine Ölümünü ve Yaşamını Duyuruyor MARK 8:27-10:45
- Mesih’in Kudüs’e Girişi ve Son İşleri MARK 10:46-52
- İsa’nın Zeytin Dağında Kudüs’ün Geleceği ve Dünyanın Sonu Hakkında Yaptığı Bir Konuşma
- Mesih’in Acıları ve Ölümü MARK 14 and 15
- Mesih’in Dirilişi MARK 16
Sorular
1 – Markos kimdir ve Habercilerden kiminle yardımlaştı?
2 – Markos İncili’nin kaynağı kimdir?
3 – Markos, İncili’ni kime yazdı ve ne zaman?