Mithat Paşa Kimdir ? Biyografisi Hayatı Eserleri
(1822-1884) Mithat Paşa, 1. meşrutiyetin kurucusudur. İstanbul’da doğmuş, küçük yaşta Kuran’ı ezberleyip hafız olmuştur. 1840’da başbakanlık özel kalemine yazman yardımcısı olarak giren Mithat Paşa zamanla yükselmiş, 1850’de Suriye eyaletini denetlemeye gönderilmiştir. Gösterdiği üstün başarıdan sonra birdenbire parlamış ve 1861’de vezaret ile niş genel valisi olmuştur. Vezaret o zamanlar asker olmayan kişilere verilen, mareşalliğe eşit bir orundu. Mithat Paşa bu görevindeyken eşine ender rastlanır bir devlet adamı olduğunu kanıtladı. Yollar yaptırdı, okullar açtırdı, güvenlik sorununu çözümledi, Fabrikalar,Dernekler, ortaklıklar kurarak eyaleti hem kültür, hemde ekonomik bakımdan olağanüstü kalkındırdı. Örneğin 3 yıllık görevi sırasında 3000 km. yol, 1400 köprü, yüzlerce okul yaptırdı. Mithat Paşa 1868’de o zaman yürütme erkine bağlı olan Danıştay başkanlığına getirildi. 1869’da Bağdat genel valisi oldu. 1872’de başbakan (sadrazam) olan Mithat Paşa bu görevde 3 ay kadar tutulduktan sonra adliye bakanı, daha sonra da devlet bakanı atandı. Bu görevinde de bir süre çalışan Mithat Paşa ikinci kez Danıştay başkanlığına getirildi. Mithat Paşa’nın ikinci kez danıştay başkanlığına getirildiği sıralarda Padişah Abdülaziz bir darbe ile tahttan indirildi. Darbeyi düzenleyenler arasında Mithat Paşa’nın da çok önemli rolü olmuştu. Darbeyi yapanlar arasında meşrutiyetçi olan tek kişi Mithat Paşa idi. Ötekiler meşrutiyet rejimini Osmanlı İmparatorluğu için zararlı ve tehlikeli görüyorlardı. Çünkü o zamanlar bu sistem rusya ve İspanya gibi büyük devletlerde bile alanı bulamamıştı. Mithat Paşa 26 kasım 1876’da ikinci kez başbakanlığa getirildi. Başbakan olduktan sonra Ziya Paşa ile Namık Kemal’in de bulunduğu bir kurul tarafından hazırlana Anayasa’yı halka duyurdu. Daha sonra bu anayasaya uygun olarak seçimler yapıldı ve 1.Meşrutiyet ilan edildi. Ne var ki bu seçimler sonunda kurulan mecliste Türkler azınlıkta kalmışlardı. Mithat Paşa’yı aslında hiç sevmeyen ama, zorunlu olarak seviyormuş gibi görünen II.Abdülhamit meclisi elinde tutabilmek için güvendiği Ahmet vefik Paşa’yı meclis başkanlığına getirdi. Bu sırada Ruslar’la savaşa girilmesine karar verildi. Bu kararın verilmesinde Mithat Paşa etkin olmuştu. Yaptığı yanlış hesaba göre Batı devletlerini Ruslar’a karşı savaşa sokabileceğini sanıyordu. Hesabı yanlış çıkınca, yani başlatılan savaşa Batı devletleri katılmayınca ve ordularımız Ruslar’a yenik düşünce 5 şubat 1877’de Mithat Paşa’nın başbakanlık görevine son verildi. Avrupaya gönderilen Mithat Paşa 1878’de Suriye, 1880’de de İzmir Valisi oldu. Yönetimi tam anlamıyla eline geçiren II.Abdülhamit, Mithat Paşa’dan öcünü almaya karar verdi. Önce tutuklanan Mithat Paşa, Abdülhamit’in kurduğu özel bir mahkemede ölüme mahkum edildi. Daha sonra cezası ölünceye kadar hapse çevrildi. Mithat Paşa 1881’de Hicaz’daki Taif kalesinin zindanına atıldı. Aradan 2 yıl geçtikten sonra da 1884’de Abdülhamit Hicaz Valisine emir verdi, Mithat Paşa’yı boğdurtarak öldürttü. Böylece büyük bir devlet adamı yok edilmiş oldu.
Check Also
Yunan filozofu, Hayatı hakkında kesin bilgi yoktur. Elealı olduğu sanılmaktadır. Doğum tarihi kesin olarak belli …