Memorial Diyarbakır Hastanesi Nefroloji Bölümü’nden Doç. Dr. Şehmus Özmen, organ bağışının önemi hakkında bilgi verdi.
TÜRKİYE'DE ORTALAMA 21 BİN KİŞİ BÖBREK NAKLİNE İHTİYAÇ DUYUYOR
Türkiye, organ bağışı açısından ciddi bir gelişme içerisinde. Ancak hala yeterli orana ulaşılmış değil. Son 3-4 yıl içerisinde yıllık yapılan böbrek nakli çalışmaları 2 bin ila 3 bin arasında değişmekte. Oysaki şu an 60 bin civarında hasta diyalize mahkum ve bunların ortalama 21 bin’i böbrek nakline ihtiyaç duymakta.
ORGAN BAĞIŞI TÜRKİYE’DE YETERLİ ORANDA DEĞİL
Yapılan böbrek bağışlarının 4'te 3'ü organ bağışı ihtiyaç duyan kişinin yakınları tarafından, 4’te 1’i de beyin ölümü gerçekleşmiş hastaların yakınlarından alınan izin sonucu ile yapılmakta. 2013 yılında bildirilen, beyin ölümü gerçekleşmiş olgu sayısı yaklaşık 1500 iken bunun ancak 4 veya 5'te birinin aileleri hastalarının organlarını bağışlamayı kabul etmiş. Burada hasta yakınlarının ikna edilmesin de bir problem söz konusu olduğunu gösteriyor. Oysa Avrupa ya da batı toplumlarında bu oran tam tersine, yani nakillerin yüzde 75'i kadavradan gerçekleşiyor. Bizim ulaşmamız gereken düzey ise Avrupa ile benzer olmalı yani yapılan bağışların çoğu kadavradan alınmalı, bu da organ bağışı ile mümkün.
BAĞIŞÇI OLMAK ZOR DEĞİL
Organ bağışı için 18 yaşını geçmiş, sağlıklı, akli dengesi yerinde olması yeterlidir. Sağlık bakanlığının organ bağışı için yaptığı çalışmalar sonucu kişinin bağış için bir nakil merkezine ya da hastaneye başvurması ve ben organlarımı bağışlamak istiyorum demesi yeterli olacaktır.
BAĞIŞÇILAR SAĞLIKLARINA DAHA DİKKAT EDİYOR
Böbrek bağışçıları için yapılan araştırmalarda, bu kişilerin toplum ortalamasından daha uzun yaşadığı ortaya çıktı. Bunun en büyük nedeni bağışçıların ruh hallerinin, bir insana hayat bağışlamış olmanın getirdiği bir hissiyat ve bağıştan sonra sağlıklarına, yaşam tarzlarına daha dikkat etmeleridir.
BOL SU TÜKETİMİ BÖBREK HASTALIKLARINA KARŞI KORUYUCUDUR
Böbrek yetmezliği hastalığına yakalanmamak için tabi ki, öncelikle onun önlemini almak gerekiyor, özellikle bol su içmek büyük önem taşıyor. Kronik böbrek hastalığından korunma ve hastalığın ilerlemesini önlemede en önemli faktör su tüketimidir. İştahsızlık ve yetersiz beslenme, ishal ve kusmaya bağlı sıvı kayıplarına dikkat edilmeli, vücudun susuz kalması önlenmeli ve kaybedilen sıvı yerine konulmalıdır. Kan basıncı kontrolü en önemli hedeflerden biridir. Tansiyon düşürücü ilaçlarda ACE inhibitörü ARB grubu ilaçlar koruyucu özelliğe sahiptir. Tuz tüketimi azaltılmalıdır. Kan şekeri, kan yağları ve kansızlığın kontrolü takip edilmelidir. Sigaranın bırakılması kronik böbrek hastalığının ilerlemesini engelleyen önemli bir faktördür. Fiziksel aktivite artışı ve vücut ağırlığının kontrolü diğer alınabilecek önlemlerdir. Kronik böbrek hastalığına yakalanan veya yüksek risk altındakilerin düzenli olarak nefroloji uzmanınca izlenmeleri gereklidir.