TANIM
Bademcikler, boğazın arkasında yer alan iki adet lenf düğümüdür. Bunlar vücudun geri kalanına enfeksiyonun yayılmasını önleyerek savunma mekanizması gibi işlev görürler. Eğer Bademcikler infekte olurlarsa, bu duruma tonsililit adı verilir. Tonsilit her yaşta ortaya çıkabilir. Yaygın olarak çocukların rahatsızlığıdır. En sık 5 yaş ile 15 yaş arasında görülür.
BULGU VE BELİRTİLER
Tonsilitin ana bulgusu bademcilerin şişmesi ve iltihaplanmasıdır. Diğer bulgu ve belirtiler şunlardır:
-Boğaz ağrısı
-kızarık, şişmiş bademcikler
-Yutarken ağrı hissetme
-Yüksek ateş
-Öksürme
-Baş ağrısı
-Yorgunluk
-Titreme
-Bademcikler üzerinde beyaz irin dolu noktalar
-Boyunda şişmiş lenf düğümleri (bezleri)
-Kulak veya boyun ağrısı
-Kilo kaybı
-Uyku zorluğu
Daha az görülen bulgular şunladır:
-Bulantı
-Halsizlik
-Karın ağrısı
-Kusma
-Kötü ağız kokusu
-Seste değişiklik
-İştah kaybı
ETYOLOJİ
Bakteriyel ve viral enfeksiyonlar tonsillite sebep olabilir. En sık görülen bakteriyel etken streptococcus bakteridir .Diğer yaygın nedenler şunlardır:
-Adeno virüsler
-Grip virüsü
-Epstein-Barr virüsü
-Parainfluenza virüsleri
-Enterovirüsler
-Herpes simpleks virüsü
TANI
Doktor öncelikle fizik muayene ile başlar.Fizik muayene:
-Işıklı bir alet kullanarak infeksiyon alanı olabilecek boğaza ve kulaklara bakar.
-Vücudu deri döküntüleri açısından inceler.
-Kibarca şişmiş lenf bezlerini kontrol etmek için kişinin boğazını eller.
-Steteskop ile kişinin nefes alış verişini dinler.
-Dalağın büyüyüp büyümediğini kontrol eder.
BOĞAZ SÜRÜNTÜSÜ
Doktor kişinin boğazından sürüntü örneği alır. Bu örnek streptokok bakteriler açısından klinikte incelenir. Birçok klinik laboratuar ile donatılmış olduğundan sonuç birkaç dakika içinde çıkar. Ancak ikinci daha güvenilir test sonucu 24-48 içinde kliniğe ulaşır. Hızlı klinik testi pozitif gelirse, kişi de kesinlikle bakteriyel enfeksiyon vardır. Eğer test negatif ise, kişide büyük ihtimalle viral bir enfeksiyon vardır. Doktor enfeksiyon sebebini öğrenmek için güvenilir test sonucunu bekleyecektir.
TAM KAN SAYIMI
Doktor tam kan sayımı isteyebilir. Tamamen klinikte yapılan bu testin sonucunda kan hücrelerinin farklı türleri sayılır. Streptokokus tonsillitinde genellikle tam kan sayımı kullanılmaz. Ancak Streptekokus laboratuar testi negatif ise , tonsilit nedenini saptamada ta kan sayımı gerekli olabilir.
Kişisel Tedavi
Parasetamol, ibuprofen gibi agrı kesiciler boğaz ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilir.Eğer ağrı kesicilerle tedavi yapılacaksa, dogru türde ve dozada kullanmak önemlidir.Küçük çocuklar için küçük dozlar gerekir.Doktor siz en uygun tedaviyi önerecektir.16 yaşın altındkai çocuklara aspirin verilmez.Pastiller veya agız spreyleri boğaz ağrısını yatıştırmak için kullanılabilir.Bazı insanların hafif antiseptik solüsyon ile ağzını gargara yapması yardımcı olabilir.Alternatif olarak, ılık ve tuzlu suyla ağzın içini gargara yapmakta denenebilir.Bu yöntem küçük çocuklar için önerilmeyebilir.
Antibiyotikler
Tonillit sebebi bakteriyel bir etken olsa bile antibiyotikler önerilmeyebilir. Bunun iki ana nedeni vardır:
-Birçok olayda antibiyotik iyileştirmeyi hızlandırmaz ve hastada mide ağrısı gibi belirtilere sebep olabilir.
-Eğer ciddi olmayan bir enfeksiyonu antibiyotik ile tedavi ederseniz bakteriler direnç kazanır ve daha ciddi enfeksiyonlarda antibiyotik tedavisi etkili olmayabilir. Ancak şu durumlar istisnadır:
-Bulgular şiddetli
-Belirtilerin hafiflemesiyle alakalı hiçbir işaret yok
-Çocuklar zayıf bağışıklık sisteme sahip olması
Bu şartlar altında penisilin kullanımı 10 gün tavsiye edilir. Eğer kişinin penisiline alerjisi olduğu biliniyorsa, eritromisin gibi alternatifi antibiyotik kullanılır. Hastane tedavisi ağızdan antibiyotik tedavisine yanıt vermeyen, özellikle şiddetli ve kalıcı tonsillit vakalarında gerekebilir. Bu durumlarda intravenöz antibiyotik intra venöz olarak direk damar içine verilir. Antibiyotikler karın ağrısı, ishal gibi hafif yan etkilere sahiptir.
Cerrahi
Tonsillerin cerrahi olarak çıkarılması işlemine tonsillektomi adı verilir. Hafif boğaz ağrılı çocuklarda cerrahi operasyondan ziyade bekleyerek takip etmek tavsiye edilir. Belirli kriterler varsa tonsillektomi tekrarlayan boğaz ağrısı olduğunda göz önüne alınır. Bu kriterler:
-Tonsillit nedeniyle boğaz ağrısı olmalı
-Boğaz ağrısı ataklarının normal çalışma durumunu engellemesi
-Bir yıl içinde belgelenmiş ve klinik olarak anlamlı 7 boğaz ağrısı atağı geçirmişse veya
-2 yıl içerisinde 5 veya daha fazla boğaz ağrısı atağı geçirmişse veya
-3 yıl içerisinde 3 boğaz ağrısı atağı geçirmişse önerilebilir.
Tonsillektomi genel anestezi altında yapılır. Bademcikleri görmek için ağız açık tutulacaktır. Bu işlem sonucunda ciltte hiçbir kesik izi bulunmaz.
[yasr_visitor_votes size=”large”]