Anadilde eğitimin uygulanabilir bir hak olduğunu söyleyen Eğitim Sen Diyarbakır 1 No’lu Şube Eşbaşkanı Hatice Efe, “Bu Amerika’yı yeniden keşfetmek değildir. İsveç’e, Finlandiya’ya, İngiltere’ye baktığımızda çok dilli eğitimin uygulandığını, dillerin yaşatıldığını ve korunduğunu görebiliriz” dedi…
Eğitim Sen Diyarbakır 1 No’lu Şube Eşbaşkanı Hatice Efe, anadilin önemine, anadilde eğitime dönük engellemelere ve çözüm önerilerine ilişkin olaraj Jin News’e değerlendirmelerde bulundu.
‘Anadil bireyin dünya ile kurduğu ilk bağdır’
Anadilin bir bireyin dünya ile kurduğu ilk bağ olduğuna dikkat çeken Hatice Efe, bireyin kimlik kazanmasının, toplumsallaşmasının ve değerlerini öğrenmesinin anadili ile mümkün olacağını belirtti.
Efe, “Özellikle eğitim alanına baktığımızda çocuğun ilk becerileri kavraması, soyut ve somut dönem kavramlarını anlaması anadil ile pekiştiriliyor. Anadilde eğitim olmadığında çocuk en kritik sürecinde başka bir dile maruz kalıyor. Bu da onun kimlik bunalımına, dışlanmışlığına, ötekileştirilmesine, asosyalleşmesine sebep oluyor. Bunun yanında akademik başarıyı da etkiliyor. Akademik olarak da yetersizlik oluyor” diye konuştu.
‘Anadilde eğitim almamak travma doğurur’
Anadilde eğitim alamamanın çocukta travmatik etkiler doğurduğuna da değinen Eğitim-Sen eş başkanı, “Bu travma kişinin hayatı boyunca sürebilir. Yetersizlik, dışlanmışlık, aşağılanmış psikolojisi gibi durumlar söz konusu olabilir. Dilinin konuşulmadığı bir ortamda bulunan kişi, dilinden utanmak durumunda kalabilir. Tüm bunlar ömür boyunca kişiyi etkileyen durumlardır. Kürt illerindeki eğitim başarısızlığındaki temel sebeplerden biri de budur. Anadiliyle eğitim alan bir kişi birinci sınıfta tüm kavramları öğrenirken Kürt çocukları önce Türkçe öğrenmeye çalışıyor” ifadelerini kullandı.
‘Kültür mozaiği değil çölleşme’
Anadilde eğitimin hiçbir zaman bir devlet politikası haline gelmediğini vurgulayan Hatice Efe, Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) ile halkın kendi emekleri ile açtığı kursların, okulların, kreşlerin kapatıldığını hatırlattı. Hatice, “ Devletin kendi önüne koyduğu politika seçmeli derslerdi ancak şimdiye kadar anadilde seçmeli dersler için yalnızca 56 öğretmen atandı. Bu da seçmeli derslerin işlenmediğini gösteriyor. Anadilde eğitimin uygulandığı bir durumdan söz edemeyiz. Tek ulusçu, tek tipçi devletlerin hepsinde çok kültürlülük bir tehdittir. Türkiye’de de çok dilli yaşama, ülkeyi bölecekmiş kaygısıyla yaklaşılıyor. Halbuki bu bir zenginliktir. İktidar tarafından her ne kadar ‘Anadolu mozaiği’ denilse aksine bir çölleşme yaşanmaktadır. Birleşmiş Milletler Türkiye’de ölmekte olan 18 dilden bahsediyor. Bu dillerin içerisinde Süryanice, Rumca, Zazaca var. Bu dilleri yaşatmak devletin sorumluluğudur” dedi.
‘Anadil yaşam dili olmalı’
Anadilde eğitimin uygulanabilir bir hak olduğunu söyleyen eş başkan, “Bu Amerika’yı yeniden keşfetmek değildir. İsveç’e, Finlandiya’ya, İngiltere’ye baktığımızda çok dilli eğitimin uygulandığını, dillerin yaşatıldığını ve korunduğunu görebiliriz. Bunu ilk yapan biz olmayacağız. Sadece ilkokulda olacak bir eğitimden bahsetmiyoruz. Üniversite eğitimi de dahil olacak şekilde bir eğitim anlayışı getirilmeli. Bunun yanında kamu alanlarında, sağlık alanında kullanılması, yaşam dili olması gerektiğini söylüyoruz. Zor bir şey değil ancak devletin bunu politik olarak kabul etmesi ve uygulamaya geçmesi gerekiyor. Anadilde eğitim bir devlet politikası haline gelmezse ve kurumsallaşmazsa bir dili yaşatmak halkın kendi çabasıyla yapabileceği bir şey değildir. Devletin ve devlet mekanizmasının buna el atması gerekiyor. Bir ülkede yaşayan vatandaşlar önce kendi anadillerini ardından birbirlerinin dillerini öğrenmeli” şeklinde konuştu.
‘Taleplerimizi dile getirmeye devam edeceğiz’
Hatice BM Çocuk Hakları Sözleşmesi’nde “anadil çocuklar için temel haktır” denildiğini belirterek, “Devlet dilleri yasaklayarak her bir çocuğun hakkını ihlal ediyor. Bu tekçi anlayıştan acilen vazgeçilmesi gerekmektedir. Tüm dilleri ve kimlikleri kapsayacak bir çözüm önerisi getirilmeli. Birleşmiş Milletlerin devletlerin önüne koyduğu şey; devletlerin tüm kimlikleri ve diller korumakla yükümlü olduğudur. İktidarın da yapması gereken budur. Eğitim Sen olarak baştan beri anadilde eğitimi tüzüğüne koymuş bir sendikayız. Dünyada net olan şudur ki anadilde eğitim haktır. Bizler de anadilde eğitim hakkı talebinde bulunuyoruz. Konuya ilişkin eğitim, etkinlik ve çalışmalarımız var. Bu hakkı talep ettikleri için üyelerimiz ceza aldılar. 21 Şubat Anadil Günü çerçevesinde düzenlenen etkinlikten kaynaklı arkadaşlarımız sürgün oldu. Her şeye rağmen alanlarda, sokaklarda, meydanlarda bu hakkımızı talep edeceğiz. Biz yılmayacağız ve taleplerimizi dile getirmeye devam edeceğiz. Bu uzun bir mücadele, uzun bir yol. Bunun için de muhataplık lazım. Devletin bu sorumluluğu hissetmesi lazım” ifadelerini kullandı.
/Jin News/