Şiirde Söz Sanatları (Edebi Sanatlar) ve Örnekler
9.sınıf Türk dili ve edebiyatı dersi 3.ünite konusu olan şiir, kendine ait özellikleriyle önemli bir edebi metin türüdür. Bir şiir şiir yapan özelliklerden biri de "şiir dili"dir. Şiir dili, gündelik dilden farklıdır. Şiir dilini oluşturan bazı yardımcı ögeler bulunmaktadır. Bu ögelerden biri de söz sanatlarıdır. Edebi sanatlar olarak da bilinen söz sanatlarıyla ilgili bir ders notu hazırladık. Edebi sanatlar ders notları aşağıda verilmiştir.
Edebi Sanatlar Nedir?
Edebi sanatlar nedir? Şiirde sözün gücünü arttırmak ve dilin sınırlı imkanlarını genişletmek amacıyla söz sanatlarına başvurulur. Söz sanatlarının şiirde anlama derinlik, duygulara incelik katar. Söz sanatları imgelerin oluşturulmasında en yaygın araçlardandır. Çünkü imgeler birtakım mecazlar ve söz sanatlarıyla ifade edilir. Diyebiliriz ki imgelerle söz sanatları iç içedir.
Başlıca Söz Sanatları Nelerdir?
Söz sanatları da kendi içerisinde sınıflandırılmaktadır. Bazı söz sanatları anlam ile ilgili iken bazı söz sanatları ise şiirin yapısı ile alakalıdır. Sözün etkisini arttırmak için başvurulan edebi sanatlar, bir şiirin incileridir. Edebi sanatlardan yoksun şiirler yüzeysel, derinliği olmayan şiirlerdir. Başlıca edebi sanatlar şunlardır:
- Teşbih(Benzetme)
- İstiare (Eğretileme)
- Mecaz-ı Mürsel ( Ad Aktarması)
- Teşhis (Kişileştirme)
- İntak (Konuşturma)
- Tezat (Karşıtlık, Zıtlık)
- Tenasüp (Uygunluk)
- Tecahül-ü Arif (Bilip de Bilmemezlikten Gelme)
- Hüsn-ü Talil (Güzel Nedene Bağlama)
- Tariz (İğneleme)
- Tekrir (Yineleme)
- Kinaye (Değinmece)
- Telmih (Anımsatma)
Cinas (Ündeşlik)
- Mübalağa (Abartma)
Yukarıdaki söz sanatları en çok karşımıza çıkabilecek söz sanatlarıdır. Bu edebi sanatları bir şiirde bulmak çok da kolay değildir.
Edebi Sanatlar Nasıl Bulunur?
Edebi sanatları bulabilmek için ilk önce bu söz sanatlarını iyi idrak etmek gerekir. Teorik olarak söz sanatlarını bildikten sonra basit cümlelerde bu sanatları bulmak daha kolay olacaktır. Aşama aşama bu zorluk derecesini arttırabilirsiniz. Cümle düzeyinde söz sanatlarını bulduktan sonra artık bir şiirde edebi sanatları bulabilirsiniz.
Söz sanatlarını bir şiirde, beyitte bulmak için teorik bilgilere sahip olmanız gerekir. Şiirde edebi sanatları bulma konusunda pratik yapabilirsiniz.