Varlık Şirketlerindeki Borçların Zaman Aşımı Süreleri (NOKTA TESPİT)
Varlık şirketleri için zaman aşımı süreleri son dönemlerde ülkemizde bankalara olan borcun gittikçe artması sonucu herkes tarafından merak edilen konuların başında gelirken, hayatımıza yakın zamanda giren finansal terimlerden biri durumundadır. Varlık şirketleri bankaların tahsil edemediği borçlarını (sözleşmeleri) piyasadaki varlık yönetim şirketlerinden birine satarken, varlık şirketleri bu sayede tüketicinin borcu için tek yetkili kurum haline gelmektedir.
Kanunda belirtilen yetkiler dahilinde varlık yönetim şirketlerini bankaların tamamlayıcı birer operasyon öğesi olarak tanımlamak mümkündür. Bu ilişki bankalar açısından orta vadede oldukça önemli kazanımlar sağlayacaktır. Varlık yönetim şirketleri sistem üzerinde bankaların iki yıl geçtiği halde tahsil edemediği borç dökümlerine erişebilirken bu borçlar arasında satın almak istedikleri müşteri borçlarıyla ilgili bankaya tekliflerini sunarlar. Bankalar da bu talebi fırsata çevirmek için genel anlamda bu isteklere olumlu yanıt verirler.
Varlık Yönetim Şirketleri Nedir, Ne İş Yapar?
Öyle ki iki yıl süreyle tahsil etmeye çalıştıkları borçlarla alakalı tüketicilerle defalarca temas kurmuş ve bir aşama katedememiş bankalar, tüketicilerin bu borçlarını varlık şirketleriyle ortak uzlaşma sonucunda belli bir rakama devrederken hem kendileri borcun tahsil edilememesiyle alakalı riskten kurtulmuş olur hem de iki yıl süren müşteriyle uğraş da son bulmuş olur.
Varlık yönetim şirketleri bankalar tarafından tahsil edememiş borcu satın aldıktan sonra müşteriyle birebir muhatap olmaya başlarlar. Bu noktada bankaların artık herhangi bir sorumluluğu kalmadığından bankalar bu yönde de rahatlarken, varlık yönetim şirketleri de örneğin 10 bin TL’lik bir borcu 3 bin TL’ye bankadan satın alıp borcun tahsilatıyla ilgilenmeye başlamakta, borcun tahsil edilmesiyle birlikte de önemli bir finansal kâr yakalamış olmaktadır.
Ek olarak tüketiciye banka tarafından çıkarılan tahsilat masrafları ile birlikte bankanın borcu arasında kalan tutar da varlık yönetim şirketlerinin payı olmaktadır. Yapılan araştırmalar tüketicilerin uzun süre gecikmiş borçlarıyla alakalı bankayla değil de varlık yönetim şirketleriyle muhatap olduklarında daha rahat davrandıkları ve ödeme performanslarının da bu paralelde oldukça arttığını ortaya koymuştur.
Halihazırda faaliyet gösteren on iki adet varlık yönetim şirketi olmakla beraber bu şirketlerin banka borçlarını ihale usulüyle aldıkları, ihalenin hemen ardından borçla ilgili tüm evrak, belge ve dekontların da varlık yönetim şirketlerinin himayesi altına girdiğini de belirtmek gerekiyor. Varlık yönetim şirketlerinin tek işi ya da başka bir deyişle tek sorumluluğu ilgili borcun müşteriden tahsilatı olurken, bankaların ise borç tahsil etmekten başka uğraştığı yüzlerce başlık olması durumun bankalar nezdinde de birçok olumlu yanının olduğunu gözler önüne sermektedir.
Bu nedenle bankacılık sisteminin güven içerisinde devam edebilmesi hem ara dönemde hem de yıl sonunda temiz bilançoların ortaya çıkabilmesi için sistem içerisinde varlık yönetim şirketlerinin rolü oldukça fazladır. Borcu olan tüketiciler de psikolojik yönden bankalarla değil de varlık yönetim şirketleriyle ilişki içinde olduklarından kendilerini daha rahat hissetmektedirler.
Tüketicinin Varlık Şirketlerine Devrolan Borçlarının Hukuki Durumu
Tüketicilerin borçlarının bankalardan varlık şirketlerine devrolması hukuki yönden tüketiciye herhangi bir farklılık yaratmayacak, tüketicilerin bankaya olan borçlarıyla alakalı prosedür aynen devam edecektir.
İcra dosyaları zaman aşımı 2018 için koyulan on yıllık süre, tüketicilerin varlık şirketlerine devrolan borçları için de aynı şekilde devam ederken; on yıllık süre sonunda borcun zaman aşımına uğramış olması için tüketici tarafından borcun ödenmesi hususunda daha önceden bir kabul ve bir ikrar olmaması gerekmektedir.
Yani ödenmemiş borcun üzerinden örneğin on yıl geçmiş olsa bile, on yıl önce borcun tüketiciye resmi tebliği yapıldıktan sonra tüketici tarafından borca herhangi bir itiraz olmamışsa süre kısıtlanması ya da zaman aşımı olmaksızın borcun ödenmesi gerekmektedir.
Varlık Yönetim Şirketlerine Devrolan Borçlarla İlgili Olarak Tüketicilerin Hakları
Varlık yönetim şirketlerine devrolan borçlarla alakalı belirtilmesi gereken bazı önemli detaylar bulunmaktadır. Aslında bir bakıma bu yönde varlık yönetim şirketlerine devrolan borçların tüketiciye olan bazı faydalarından söz edilmesi mümkündür.
Öncelikle tüketiciler borçlarıyla alakalı, bankalarla ya da banka avukatlarıyla muhatap olmaktan kurtulup daha yakından iletişim kurabilecekleri varlık yönetim şirketi personelleriyle iletişim kurarken; varlık yönetim şirketleri bankalardan aldıkları tüketicilerin toplam borcunun en fazla %30’u kadar ödeme yaptıkları için, ana borcun %50’sini bile tüketicilerden tahsil ettiklerinde kâr sağlamış olmaktadır.
Bu da varlık yönetim şirketlerinin müşterilerine borçlarını daha rahat koşullarda ödeme imkânı sunarken, bu yönde daha esnek koşullar da sağlamakla yükümlüdür. Bu yönde tüketicinin ana borcunun %50-60’lık bir kısmının peşin ödenmesi halinde borcun tamamen biteceği anlamına da gelebilir.
Varlık Yönetim Şirketleri İle Alakalı Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Varlık şirketleri borç sorgulama için ya da bu yönde son dönemlerde artan dolandırıcılıkların önüne geçilebilmesi için varlık yönetim şirketlerinden gelen tebligatların resmi olup olmadığının iyi incelenmesi, bu yönde müşteriye gönderilen borç belgelerinin de gerçek olup olmadığının kontrolü çok önemlidir.
Güncel Mevcut Varlık Yönetim Şirketleri : https://www.bddk.org.tr/Kuruluslar-Kategori/Varlik-Yonetim-Sirketleri/6
Ayrıca varlık yönetim şirketlerine ödeme yapılmadan önce bu yönde bankadan teyit alınması varlık şirketi mağdurları arasına girmemek için oldukça önemlidir. Hemen ardından varlık yönetim şirketleriyle gerçek anlamda bir pazarlık yapılması, anlamlı bir kişisel strateji belirlenmesi şirketten alınacak borç teklifi üzerinde önemli bir fayda sağlayabilir.
Bununla birlikte hem tüketicinin hem de varlık yönetim şirketinin kazançlı çıkabileceği bir teklif sonucunda borcun zaman aşımı süresine de gerek kalmadan borçtan kurtulmak mümkün olabilir.