Soru: Dünya yuvarlak olduğu için kıbleye dönmek mümkün değil mi? Kıbleye dönme emri bakara 144 ‘te geçiyor. Ayrıca Şuara 28’de geçen doğu ve batı arasında kalan herşey ne demektir?
Cevap:
Şuara 28: “Mûsâ, ‘O, doğunun da batının da ve ikisi arasındaki her şeyin de Rabbidir. Eğer düşünüyorsanız bu, böyledir.’ dedi.”
İnsanlar coğrafi yerleşim yerlerini BUGÜN BİLE doğu ve batı olarak ayırır. Asya’ya doğu derler, Amerika’ya ise batı derler. Bugün Nasa’da çalışan ve Dünya’yı birkaç defa uzaydan seyreden bir astronota sorsanız ki en doğuda kalan ülke hangisidir, “Japonya” diyecektir. En batıdaki ülke hangisidir diye sorsanız “ABD” diyecektir. İnsanlar bugün bile doğu ve batı kavramlarını, coğrafi olarak bir anlam taşıyabilmesi için, sınırlarıyla düşünme ihtiyacı duyuyorlar. Bu kavrayış hâlâ insanın literatüründen düşmemişken Allah’ın insanlara kendi kavrayışlarıyla gerçekleri anlatmasında bir yanlış yoktur.
Çünkü Kuran insanın anlayış seviyesine göre konuşurken dengeyi de muhafaza eder. Örneğin o günün insanına göre düz olduğuna inanılan ve sonuna gidersen düşeceğiniz bir Dünya modeli belirtilmemiştir. Halbuki uydurma bir ilahi kitap yazmak isteyen günümüz ateistlerinin uydurduğu ayetlere baktığımda kendi zamanlarını yaşadıklarını ve zamanlarının kabullerini aşırı miktarda ön plana çıkardıklarını görebiliyorum. Çoğu da 100 yıl sonra bilimin ilerlemesiyle “bu da yanlışmış” denilip atılacak bilgilerden bahsediyorlar.
O zamanın insanının nasıl yazması beklenirdi?
Bu insanlar Kuranın yazıldığı zamanda Dünyaya gelmiş olsalardı, Kuranla savaşmak için şu tür ayetler yazacaklardı;
“Tanrı dedi ki; Dünyanın sonuna çok yaklaşmayın, sonra düşer yok olursunuz”
İşte zamanını yaşayan insanın söyleyeceği sözler bunlardır. Ama Kuranda buna benzer, mutlak çelişki içeren hiçbir ayet yok. Çelişki sanılan yukarıda bahsettiğimiz türden ayetler ise Kuranın çağları aşan bir üstat olmasından kaynaklı, ne geçmişi ne de geleceği incitmeyen sözleridir. Kısacası ayet bugünde kullandığımız şekliyle Dünya’nın en doğusu diyebileceğimiz konumundan en batısı diyebileceğimiz konumu arasındakilerin hepsinin Rabbi Allah olduğunu söylüyor.
Dünya yuvarlak olduğu için kıbleye dönülemez iddiası
Bakara 144: “Nereden yola çıkarsan (namazda) yüzünü Mescid-i Haram tarafına çevir. Bu talimat elbette sana Rabbinden gelen gerçek bir emirdir. (Biliniz ki,) Allah yaptıklarınızdan habersiz değildir.”
Yine ayette görüldüğü gibi namaz kılanların Kâbe’ye yönelmeleri istenir. Oysa Dünya küre şeklinde olduğundan Kâbe’ye dönülemez. Mekke’ye çok yakın yerler harici Nereye dönerseniz dönün sonuçta önünüzde uzay boşluğu olacak.
CEVAP: Dünya’nın neresinde olursa olsun, insan yönünü Mescid’i Haram’a çevirebilir. Bugün insanlar sorunsuzca bunu yapabiliyor, bir de google kıble diye google firmasının sunduğu bir hizmet çıktı ki insanların bulundukları konumdan kâbe tarafına bir çizgi çekmesi bir dakikasını bile almıyor. İnsanın kıbleye dönemeyeceğini sanan insan, sen akıllısın da bu uygulamanın geliştiricileri senden daha az akıllı öyle mi?
Uçaklar rota belirleyemiyor mu?
Dünyanın bir ucundan kalkan bir uçak pilotu da yönünü hedefine çevirebiliyor, Dünyanın yuvarlak olması rotasını doğrultmasını engellemiyor. Bugüne kadar bu konuda hiç bir pilota itiraz ettiniz mi? Problem, rotayı Kuran’ın vermesinde mi? Ön yargılar bırakılmadan doğrulara ulaşılamaz. Kuran’ı, ön şartlı olarak yanlış kabul ederek okumaya başlarsanız böyle çok çelişki yaşarsınız. Kuran, insaflı bir şekilde okumayan kişiden kendisini gizler.
Ayette geçen “veche” kelimesi “yön” ve “yüz” anlamlarına gelir. Arapça da her iki anlamda da kullanılır. Örneğin “düşman hangi vecihten (yönden) geliyor” şeklinde kullanılır. İnsan yakınındaki bir nesneye yüzünü çevirir, dolayısıyla uzaktaki bir nesne için “ona yüzünü çevir” denmez. Ayet için doğrusu “yön” anlamıdır, ve “Nereden yola çıkarsan (namazda) yönünü Mescid-i Haram tarafına çevir” demektir. Aşağıya http://www.arapcasozluk.gen.tr/ adresinde bulunan Arapça sözlükten “yön” kelimesinin anlamını ekran alıntısı yaparak eklendi. Burada yön kelimesinin Arapça’da “taraf” ve “veche” kelimelerine karşılık geldiğini görebilirsiniz.
Sonuç
Dünya coğrafi olarak doğu ve batı kavramları ile anılır. Hatta bugün bile doğunun ve batının başlangıç noktaları haritalar üzerinde bellidir. İnsan algısı bunu gerektirir ve Allah’da insan algısına uygun olarak konuşur.
İkinci olarak Dünya yuvarlak olduğu için kıbleye dönülemez iddiası safsatadır. Bir uçak nasıl yönünü bir noktaya doğrultabiliyorsa veya google kıble adlı uygulama nasıl bir yön çizgisi çekebiliyorsa insanlar da aynı şekilde yönünü kıbleye dönebilir.