Hiking ve trekking ile ilgili ayrı yazılarda, temelinde ne gibi özellikler barındırdıklarına dair anlatımlarda bulunmuştum. Bu yazıda da trekking ve hiking arasındaki farklılıklara değineceğim. Çoğunlukla, belirli bir faaliyet dizisi içerisinde söz geçenin doğa yürüyüşünün çoğunlukla hiking olduğunu bilmeniz öncelikle yeterli olacaktır. Karşılaştığım çoğu organizasyonda, sıklıkla olmasa bile uzun yürüyüşler için ayrıca planlamalar yapılmakta. Bunun nedeni çoğunlukla güvenlik, konaklama ve ateş yakımı ile kontrollerin titizlikle planlanması gerekliliği elbette. Diğer yandan, yürüyüş faaliyetlerinde de günlük olarak, en azından trekking için ortalama 15-20 km arası yol alımı üzerinden süreler belirlenebilmektedir. Hiking, etaplar/kısa rotalar barındırması dolayısıyla alınacak mesafe konusunda daha plansızca hareket etme imkanı sunabilmektedir.
O halde gelelim, yukarıda özetle değindiğim konuları biraz daha detaylandırıp, maddeler halinde hiking ve trekking arasındaki temel farklılıklara hızlıca göz atmaya…
Hiking ve Trekking Arasındaki Temel Farklar
Türkiye’de doğa yürüyüşleri olarak nitelendirilen faaliyetler esasında temel özelliklerine göre yurt dışında hiking ve trekking olarak ayrı şekillerde değerlendirilmekteler. Unutmadan ekleyeyim, faaliyetin gerçekleştirileceği bölgelere göre de farklı ifadelerle karşılaşmanız olası. Örneğin, Yeni Zelanda’da hiking için tramping, Avustralya’da bush-walking, Nepal gibi bölgelerde kısa yürüyüşler çok mümkün olmadığı için trekking kullanılabilmekte. Trekking için de backpacking ifadesine denk gelebilirsiniz. Tabi bu ifadeyi mountaineering ile karıştırmamak gerekmekte. Bu nedenle, faaliyete katılmak isteyen kişiler kendilerine en uygun olanı tercih edip, hazırlıklarını bu temelde oluşturular. Farklılıkların en başında rota uzunlukları ve zorluk dereceleri gelmektedir. Buna bağlı olarak birbirinden farklı planlama süreçleri söz konusu olmaktadır.
Rota
Hiking çoğu zaman ormanlar, vadiler, yapay yürüyüş yolları, patikalar gibi doğal güzellikler, ören yerleri gibi, önceden belirlenmiş, başlangıç ve sonu, ortalama yürüyüş süresi net olan kısa, günübirlik doğa yürüyüşleri olarak ifade edilebilir. Trekking ise, zorluk derecelerine bağlı olarak 1 veya daha fazla gün doğal ortamlarda bulunmayı gerektiren, mola, yiyecek, konaklama, yürüyüş mesafesi ve süresi, özel gereksinimler gibi bir çok konuda planlama yapılmasını gerektiren doğa yürüyüşleri olarak açıklanabilir.
Konaklama
Rota başlığında da bahsi geçtiği üzere, en hiking ve trekking arasındaki en temel farkı konaklama ihtiyacı üzerinden belirtmek mümkün. Hiking gün içerisinde tamamlanan yürüyüşleri ifade ettiği için konaklama ihtiyacına neden olmamaktadır. Ancak, trekking faaliyetlerinde yürüyüş günlük alınan mesafeler üzerinden planlandığı için konaklama ihtiyacı çoğu zaman zorunluluk niteliği taşımaktadır. Konaklama ihtiyacı çoğu zaman çadır kurularak sağlansa da, kamp ve konaklama hizmeti sunan işletmelerden de faydalanılabilmektedir. Ayrıca, ağırlık, ekipman ve tecrübeye bağlı olarak gece yürüyüşleri, bivak kullanımı gibi alternatif çözümler de trekking içerisinde değerlendirilebilir. Doğada, bir günden fazla kalmak istediğinizde günün bir çok saatini, hava durumunu, temponuzu ayrıca değerlendirmeniz ve hareket/konaklama planını buna göre oluşturmanız gerekmektedir.
Ekipman, Kıyafet ve Araç-Gereçler
Doğada vakit geçirmek herkes için oldukça cazip bir faaliyettir. Genelde bu faaliyet mangal kurmak, araçla gidip kamp kurmakla sınırlı olabiliyor. Elbette, doğa yürüyüşü bu faaliyetlerden oldukça farklı gereklilikler barındırıyor. Çünkü, trekking ve hiking etkinliklerinde herhangi bir sınır ayrımı söz konusu değil, tamamen doğanın içerisindesiniz ve karşılaşabileceğiniz her durumda çözüm üretebilecek kişi sizsiniz. Bu nedenle, çantanızda rota gereklilikleri, hava durumu, barınma ve beslenme ihtiyacınıza uygun olarak bir çok gerekliliği bulundurmanız gerekmekte. İlk yardım kitinden bıçağa hiking ve trekking için ortak olan ihtiyaçların yanı sıra, trekking aşamasında artık çadır, tarp, mat, tulum, bivak, kafa lambası gibi gereksinimler ortaya çıkmakta. Yine, rotanın zorluğuna bağlı olarak temel yön bilgisi ve buna bağlı olarak harita, navigasyon cihazı, pusula kullanımı da trekking için olmazsa olmazlardandır.
Beslenme (Yiyecek & İçecek)
Hiking etkilinliği içerisinde sabah evinizde yaptığınız kahvaltı ve yürüyüş sonunda günün yorgunluğunu alacak şahane bir yemek gün içerisinde kaybettiğiniz kaloriyi tekrar kazanmanıza imkan verirken, trekking etkinliğinde yiyeceğinizi yanınızda taşımanız, pişirmeniz, toplam taşıdığınız ağırlık ve temponuza göre kaybettiğiniz kaloriyi mümkün olduğu kadar geri kazanmanız gerekmekte. Trekking süresi ne kadar uzunsa o kadar yiyecek ve su ihtiyacınız olacaktır ve bu ihtiyaçları çoğu zaman yanınızda taşımak durumunda olacaksınız.
Sağlık & Güvenlik
Ekipmanlar arasında da bahsi geçen temel ilk yardım malzemeleri en öncelikliler arasında yer almaktadır. Düzenli kullanmanız gereken ilaçları yine trekking ve hiking etkinliklerinde yanınızda taşımalısınız. Hiking etkinliği içerisinde karşılaşabileceğiniz bir sağlık ve güvenlik sorunu trekking etkinliğine göre çok daha hızlı bir şekilde çözüme kavuşturulabilmekte. Ancak, trekking etkinliğinde kamp kurduğunuz noktadan, yürüyüş yaptığınız zamana, taşıdığınız ağırlıktan, beslenme durumunuza, yürüdüğünüz gün sayısına bağlı olarak yaşadığınız sorunlardan (bel ağrısı, kızarıklık, su toplaması vs.) bir çok konuda dikkatli olmanız gerekmektedir.
Doğa Yürüyüşlerinin Temel Özellikleri
Her iki etkinlik de “outdoor” tanımı içerisinde değerlendirilmekte ve temel beceriler üzerine kurulmakta. Örneğin, yürümek doğduğumuz andan sonra öğrendiğimiz ilk şey ve hiking/trekking etkinliğinde ulaşım sağladığınız yegane yöntem. Konfor alanınız (comfort zone), becerileriniz ve kendine güveninize bağlı olarak hiking ve/ya trekking etkinliklerinden hangisinin tam size göre olduğuna ise deneyimlemeden karar vermemelisiniz. Doğa şartsız, amasız bir şekilde sizi misafir ederken (ne kadar bir parçası olsak da kendimizi sürekli ayrı tutmak için de ayrıca çaba sarf etmekteyiz) sizden beklediği tek şey saygı. Bunun bir sonraki aşamasında, bütünleştiğinizde artık misafirlik halinin ortadan kaldığını, bu duvarlarla, çizgilerle belirlenmiş sınırları olmayan, ancak kurallar dahilinde farklı sınırlar barındıran alan içerisinde daha fazla zaman geçirmek istediğinizi göreceksiniz.