“Fakir Baykurt'un çocukluğunun bir kısmı Denizli, Sarayköy ilçesinde dayısının yanında geçti. Sağlığında kendisinden Sarayköy ve Denizli'ye dair çok anılarını dinlemiştim. Türkiye'ye geldiğinde Denizli'ye mutlaka gelir, dostlarını arar, görüşürdü. Köy enstitülü arkadaşları, TÖS (Türkiye Öğretmenler Sendikası) günlerinden yoldaşları.. Denizli zaten köyü Akçaköy'e çok yakındı..” (Süleyman Boz DEHA20 Gazetesi; Arşın)
FAKİR BAYKURT’UN İZİNDE; “BURDUR - DENİZLİ-DUİSBURG EDEBİYAT HATTI”
Denizli Mimarlar Odası eski Başkanlarından Yazar Süleyman Boz bir süredir ısrarla yazıyor ve çiziyor. “Denizlili, Denizli’ye yakın, Denizli’yi seven yazar, çizer, şair ve kültür sanat adamlarımıza sahip çıkalım” diyor. Boz işte bu yazılarından birini de Ekim’in ikinci yarısında kaleme aldı. Fakir Baykurt coğrafi ve idari açıdan Denizli’ye Burdur’dan daha yakın. Onun doğduğu Yeşilova’ya bağlı Akçaköy; Acıpayam ve Denizli’ye çok yakın. Bu nedenle edebiyatımızın bu kült ismi için Denizli-Acıpayam-Akçaköy-Yeşilova-Burdur ve hatta ömrünün önemli bir bölümünün geçtiği Almanya’nın Duisburg kentinde arasında “Fakir Baykurt’un İzinde” bir kültür-edebiyat hattı oluşturulabilir.
ALMANYA’DA BİR FAKİR BAYKURT ANMASI VE DENİZLİLİ KEMAL YALÇIN
İşte Süleyman Boz’un Fakirt Baykurt yazısı;
Bu yıl değerli yazarımız Fakir Baykurt'un 90. doğum, 20. Ölüm yıldönümü. Yazarımız Almanya'da yaşadığı Duisburg kentinde, Duisburg-Essen Üniversitesinde ve Almanya Türkiyeli Yazarlar Derneği etkinliklerinde yoğun katılımlarla anılıyor. İlk anma etkinliği Duisburg, Hommberg Belediyesi tarafından 11.10.2019 tarihinde belediye meclis salonunda yapıldı. Bu etkinliği bizlere duyuran Kemal Yalçın'ın satırlarından alıntı ile aktaralım isterseniz ; "Fakir Baykurt hayatının 15 yılını geçirdiği, 50 kitabından 25’ini kaleme aldığı Duisburg şehrinde 20. Ölüm yıldönümünde Belediye tarafından düzenlen bir törenle anıldı. Tören Duisburg Belediye Başkanı Sayın Paschmann’ın selamlama konuşmasıyla başladı. Belediye Kültür Dairesi Müdürü Sayın Thomas Kürtzberg tarafından Fakir Baykurt’un Duisburg şehrine ve Almanya’nın kültür dünyasına katkılarını anlattı. “Fakir Baykurt bizim dünyamızı zenginleştirdi,” dedi. Duisburg-Essen Üniversitesi Turkistik Bölümü’nde Fakir Baykurt üzerine doktora çalışması yapan Nesrin Tanç, Fakir Baykurt’un sanat dünyasını anlattı. Duisburg Belediyesi tarafından iki yılda bir verilen Fakir Baykurt Kültür Ödülü’nü alan Lütfiye Güzel (2014), Mevlüt Asar ( 2016), Diana Amiryan (2018) törende birer konuşma yaptılar. Fakir Baykurt’un tek oğlu Tonguç Baykurt da Hamburg’dan gelerek törende hazır bulundu.
KENDİ VATANINDA YABANCI, ALMANYA’DA BAŞTACI!
Süleyman Boz, “kendi vatanında yabancı, Almanya Duisburg’ta baştacı” olan Fakir Baykurt’la ilgili yazısını şöyle sürdürüyor;
Duisburg Belediyesi tarafından Fakir Baykurt için yapılanları Mevlüt Asar anlattı;
1. Hommberg Belediyesi önündeki alana Fakir Baykurt Alanı adı verildi.
2. Fakir Baykurt Kültür Ödülü düzenlendi.
3. Fakir Baykurt’un Yarım Ekmek romanı Almancaya çevrildi ve yayınlandı. Sırayla diğer eserleri de Almancaya çevrilecek.
4. Yazarlar ve Şairler Parkına Nazım Hikmet, Yunus Emre, Sabahattin Ali, Yaşar Kemal, Aziz Nesin, Gülten Akın, Duygu Asena, Ahmet Arif, Halide Edip Adıvar ve Fakir Baykurt adına birer ceviz ağacı dikildi.
5. Duisburg-Essen Üniversitesi Turkistik Bölümü Uluslaraşırı Edebiyat Arşivi kuruldu, Kemal Yalçın ve Fakir Baykurt’un kültür mirasları arşive yerleştirildi.
6. Duisburg-Essen Üniversitesi Turkistik Bölümü’nde Fakir Baykurt üzerine doktora çalışması yapıldı.
7. 25 Ekim 2019 tarihinde Duisburg-Essen Üniversitesi Turkistik Bölümü tarafından Fakir Baykurt Anma Günü düzenlendi.
8. 27 Ekim 2019 günü, Köln’de DİDİF tarafından bir anma toplantısı düzenlendi.
9. Münster Radio Kaktüs tarafından Fakir Baykurt tanıtım programları yapıldı ve yapılıyor.
Fakir Baykurt’un eserleriyle yaşaması, genç nesillere anlatılması için çalışan, Alman kültür dünyasının bir mirası olarak değer veren Duisburg Belediyesi’ne, Duisburg-Essen Üniversitesi Turkistik Bölümü’ne, Fakir Baykurt Edebiyat Kahvesi Yöneticisi Mevlüt Asar’a, Fakir Baykurt Edebiyat Kahvesi ve Avrupa Türkiyeli Yazarlar Girişimi Üyelerine, Radio Kaktüs’e çok teşekkür ederim." Bir sanatçıya, edebiyat adamına, içinde yaşadığı toplum tarafından verilen değeri göstermek açısından büyük önem taşıyor Almanyadaki Fakir Baykurt anma etkinlikleri. Belediyesi, kentlisi, üniversitesi, sivil toplumu değerlerine sahip çıkıyor. Uyruğuna, dinine, diline bakmadan, orada yaşadığı için, kendi kültürleri için bir zenginlik, şans olarak değerlendiriyorlar.İnsan, ister istemez kendi yaşadığı yerle, kentle, toplumla, belediye ve kültür dünyası ile karşılaştırıyor ve burukluk duyuyor..
FAKİR BAYKURT TÜRKİYE’DE HİÇ UNUTULUR MU?
Fakir Baykurt Türkiye'de de anıldı belli yerler de. En önemlilerinden birisi bizce Ankara Çankaya Belediyesi Çağdaş Sanatlar Merkezinde yapılanıydı. Dil Derneği, Çankaya Belediyesi ve Literatür yayınları tarafından düzenlenen bu anma etkinliğine yazarımızın kızı Işık Baykurt da katıldı. Literatür yayınları kurucusu Kenan Kocatürk vasıtası ile etkinliği uzaktan biz de takip edebildik. Baykurt'u anan başka bir belediye ise Çiğli idi. 15 Ekimde gerçekleştirilen etkinlikte; Belediye Başkanı Utku Gümrükçü, Prof. Kemal Kocabaş, Hidayet Karakuş, Mustafa Gazalcı ve Alper Akçam konuştular. Eğitim-iş Sendikası da bu yıl düzenlediği Fakir Baykurt Onur Ödüllerini Prof. Dr. Mesut Gülmez ve Abdullah Özkucur'a verdi.
FAKİR BAYKURT YARI DENİZLİLİ’DİR, ESASEN!
Fakir Baykurt'un çocukluğunun bir kısmı Denizli, Sarayköy ilçesinde dayısının yanında geçti. Sağlığında kendisinden Sarayköy ve Denizli'ye dair çok anılarını dinlemiştim. Türkiye'ye geldiğinde Denizli'ye mutlaka gelir, dostlarını arar, görüşürdü. Köy enstitülü arkadaşları, TÖS günlerinden yoldaşları.. Denizli zaten köyü Akçaköy'e çok yakındı. Bu senenin öneminden dolayı yazarımızın Denizli'de de belediyeler, üniversite, eğitim kurumları ve edebiyatseverlerce bir etkinlikle anılmasını isterdim.
Ama yapılmadı. Denizli burası... Vefa diye semti bile yok!..
DENİZLİ; BU EN VARLIKLI FAKİR’İNİ SAKIN UNUTMA!
Fakir Baykurt'un önemi yıllar geçtikçe daha iyi anlaşılacak. Onun kitaplarını okuyanlar ne büyük bir yazar, ne büyük bir örgütçü, ne yılmaz bir mücadeleci olduğunu fark edecekler. Yoksulluklar içinden sıyrılıp gelen bir insan olarak Dünya edebiyatında bir yıldız gibi yerinde parladığı sonra sonra anlaşılacak.
Almanya Wuppertal'de yaşayan, Fakir Baykurt dostları ressam, heykeltraş, Prof. İsmail Çoban ve öğretmen, Almanya'daki Türkiyeli Öğretmenler örgütlenmesinin duayenlerinden İlyas Emir hocamla Fakir Baykurt'u anmıştık. 24 Eylül 2019 da yaptığım ziyaretle İsmail Çoban, Baykurt'un Almanya’ya ilk geldiği günlerdeki zorlukları, sıkıntıları ve bunları nasıl aştıklarını anlatmıştı. Kendisi Türkiye'den ayrılmak zorunda kalan sanatçılarımızın bir sığınağını, dergahını oluşturmuş adeta. Yurtdışındaki eylemli aydın tavrı hiç unutulmayacaktır diye düşünüyorum. Yazımızı noktalarken biz de değerli yazarımız Baykurt'u saygı ve özlemle anıyoruz..