2013 yılı Richard Wagner’in Doğum Yıldönümünün 100. Yılı ve onu içeren resim üzerine bir şeyler karalamanın tam zamanı.
Bu yazı için dikkate alacağımız resim 1839-1906 yılları arasında yaşayan Paul Cézanne’e ait. Wagner üzerine pek çok portre veya onu çağrıştıran resim yapıldı ancak Cézanne gibi bazı sanatçılar Wagner’in müziğinden aldıkları ilham üzerine eserler verdi. 1860’ların sonlarına doğru resmedilen bu tabloda, duvar kağıtlı bir odada piyano başında oturan bir genç kadını (muhtemelen Cézanne’ın kız kardeşi) görüyoruz, burası muhtemelen Cézanne’ın ebeveynlerine ait Jas de Bouffan’daki aile evinden bir kesit. Arka planda yaşlıca bir kadın (muhtemelen Cézanne’ın annesi), karşımızda bir şey dikerken resmedilmiş. İlk bakışta bizleri büyüleyen bir görüntü yok. Elbette sanatçının resmetme yeteneği, izleyenlere gösterdiği bakış açısı, özellikle piyano çalan kadının açısı en dikkat çeken unsurlar arasında. Buna benzer görüntüler o devirde modaydı ve Whistler, Defas, Fantin-Latour ve Manet tarafından resmedilen klasik bir bakış açısıydı.
Bu tabloyu diğer benzerlerinden ayrıştıran en büyük özellik Cézzane’ın tabloya verdiği isim: “Overture to Tannhauser”. Bu konuyu resmetmek belli ki Cézanne için oldukça önemliydi. Arkadaşlarına yazdığı mektuplardan edinilen bilgilere göre ressam bu tablo üzerine uzun bir süre çalışmış, hatta birkaç versiyonunu resmetmiş. Söz konusu operanın prömiyer gecesinden yaşananlar ve Baudelaire’in yazısından sonra Wagner bu eserini gösterimden kaldırdı ancak müziğe getirdiği yeni bakış açısı bazılarını derinden etkiledi.
Cézanne’ın tablosunda genç ve yaşlı kadın kayıtsız, kendi işleri ile uğraşıyor ve Wagner’in müziğinin coşkusunu yansıtan en ufacık bir yansıma yok. Cézanne, Wagner’e gönderme yaptığı bu tablosunda, özel bir anlam aktarmaya çalışıyor olabilir ancak bunu resme bakarak anlamak oldukça zor. Tabloda Wagner’in avant-gard tarzını, gelenekselliğe karşı duruşunu ve sıradanlığa vuruşunu resmetmesi beklenirken normal bir domestik hayattan alınabilecek en klasik görüntü var. Sanatsal bağnazlığa karşı çıkan Cézanne belki de sadece tablosuna adını vererek aynı görüşü savunan Wagner’i destekliyor. Wagner’in müziğe getirdiği yenilikçiliği kendince benimseyen Cézanne bu tablosunda olabilecek en klasik görüntüyü alarak dengeli, insan ve eşya arasındaki ahengi tek bir maddi dünya kesitinde yansıtıyor. Kendine has olan resim yapma tarzı ile Wagner’in müzik yapma yeteneğini kavrayan ressam bu tablosunda sadece ismen Wagner’in vizyonunu sahiplenip yaşatıyor.