KUZUCUOĞLU, ALPASLAN HAMDİ (2011). İSTANBUL BEYLERBEYİ SARAYINDA RİSK ANALİZLERİ VE KORUYUCU TEDBİR ÖNERİLERİ, İstanbul Üniversitesi Yayınlanmamış Doktora Tezi.
Uzak ve yakın geçmiş dönemleri yansıtan, tarihi belge niteliği, zaman kriteri ve estetik değeri taşıyan objeler geçmişten günümüze ve geleceğe ışık tutmaktadır. Bu nedenle mutlaka korunması gereken kültür varlıklarıdır. Bunca kısıtlı olanaklarla ve ciddi özverilerle çıkarılan arkeolojik eserlerin bakımı, saklanması ve sergilenmesi de ayrı bir uzmanlık gerektirmektedir. Türkiye’de müze binası olarak kullanılan birçok yapı teknik bakımdan yeterli değildir. Pasif konservasyon olarak da adlandırılan ve eserin sağlıklı koşullarda sıcaklık, ışık, nem gibi ve afetler nedeniyle meydana gelebilecek her türlü etkiler için riskin en aza indirilmesi büyük önem taşımaktadır. Tez çalışması, müzede sergilenmekte olan objelerin fiziksel ve kimyasal bozulmalarına önemli derecede etki eden sıcaklık, bağıl nem, hava kirliliği, tozlanma, ışık ve titreşim faktörlerinin oluşturduğu risklerin sensörler vasıtasıyla ortamda izlenmesi (ambient monitoring), bu verilerin bir veri tabanına aktarılması, malzeme analizleri ve tüm sonuçların değerlendirilmesi ile risklerinin en aza indirilmesini sağlayacak koruyucu tedbir önerileri içermektedir.
Çalışmada deprem gibi doğal kaynaklı afetler veya insan kaynaklı kasıtlı veya kasıtsız titreşimlerin kırılgan objelere verebileceği olası hasarlar irdelenmiş deneysel yöntemlerle desteklenmiştir.
Çalışma sonucunda elde edilen verilere göre müze personelinin ve konservatörlerin müze hasarını kısa bir sürede saptayabileceği kontrol listesi sunulmuştur
ABSTRACT
RISK ANALYSIS IN THE ISTANBUL BEYLERBEYI PALACE AND PROPOSALS OF CONSERVATIVE MEASURE
The objects belong to far and near historical periods which contain historic, aesthetic value reflect important information from past to present and even for future. Therefore, cultural heritage must be protected. Archaeological artifacts which are obtained with limited facilities and significant effort, require special expertise on maintenance, storage and display of artifacts. Many historical buildings in Turkey are used as museum buildings are not technically adequate. Convenient exhibit and storage conditions of museum artifacts as temperature, light, humidity and protection from all types of disasters called as “passive conservation” has great importance to minimize the risk.
The thesis emphasizes temperature, relative humidity, air pollution, dust, light, vibration and other risk factors which significantly affecting the physical and chemical degradation of museum objects, environment monitoring via sensors (ambient monitoring), transferring data to a database, the analysis of materials, preventive measures include recommendations to minimize the risks.
Natural disasters such as earthquakes, fires and human-made vibrations which intentionally or unintentionally effects on vulnerable artifacts in museums are examined by experimental methods in the study.
At the end of the study a checklist is prepared for quick survey, according to the data obtained as a result of evaluation of museum staff or museum conservators.