Genel olarak toplumda, ruhsal sorunlara daha çok kış aylarında rastlandığı belirtiliyor. Mevsimsel depresyon (Seasonal Affective Disorder-SAD) her yıl belirli zamanlarda ortaya çıkan majör depresyon formu. Hastalık mevsimsel ve ışığa bağlı bir karakter gösteriyor. Kış aylarında aşırı yemek yeme, kilo artışı, enerji kaybı ve aşırı uyku görülüyor. Daha sonraki dönemlerde bu belirtilere sosyal çekilme, anksiyete, somatik yakınmalar eşlik ediyor. Bu duygu durum bozukluğu türünde mevsim değişiklikleri kişiyi genel olarak şu alanlarda normalden fazla etkileyebiliyor;
- İştah – yeme alışkanlıkları
Bazı araştırmacılara göre mevsimsel duygu durum bozukluğu hemen herkeste ortaya çıkan normal mevsimsel değişikliklerin uç bir durumu ve tedavisi kendi kendini sınırlıyor. Bu anlamda doğru değerlendirme için klinik seyir özelliklerinin yanı sıra, kişiliğe ve mizaca ilişkin özelliklerin de dikkate alınması vurgulanıyor.
Uzmanlar beyindeki melatonin ve serotonin adı verilen iki kimyasalın seviyelerinin bu bozukluktaki etkisine dikkat çekiyor. Güneş ışığı serotonin üretimini arttırıyor. Kış aylarında serotonin seviyesi düşüyor. Hastalığın tedavisinde ışık tedavisi (fototerapi), psikoterapi ve ilaç tedavisi öneriliyor. Fototerapi aynı zamanda kronobiyolojik uyku bozukluklarında, uzun süreli uçak yolculukları veya benzeri durumlarda ortaya çıkan ritm bozukluklarında da kullanılıyor.
Mevsimsel duygu durum bozukluğundan korunmak için öneriler;
- Yaşam alanının daha aydınlık olmasını sağlamak
- Dışarda daha çok vakit geçirmek-sosyalleşmek
- Stres yönetimi-meditasyon
Kaynaklar:
kidshealth.org (http://kidshealth.org/teen/your_mind/mental_health/sad.html#)
Tromboz kan pıhtısının oluştuğu yerde kalmasını ifade eden tıbbı bir terimdir. Derin ven trombozu (venöz tromboz) toplardamarlar (ven) içerisinde pıhtı oluşmasıdır. Bir dolaşım sistemi hastalığıdır. Derin venlerde oluşan tromboz, bacak ve kalça bölgesini içeriyor. Derin Ven (Damar) Trombozu (DVT) Ve Korunma Yolları yazısına devam et
Aids ‘Acquired Immunodeficiency Syndrome-Edinilmiş Bağışıklık Yetmezliği Sendromu’ anlamına geliyor. Bağışıklık sistemini tahrip ederek, hastalığa sebep olan organizmalarla savaşı engelliyor. AIDS, HIV enfeksiyonunun son aşaması oluyor ve bu süreçte ölümcül enfeksiyonlara ve kansere sıklıkla rastlanıyor.
HIV, kan ve kan ürünleri, sperm veya diğer cinsel sıvılar üzerinden insandan insana bulaşıyor. Ayrıca, plasenta ya da süt yoluyla anneden bebeğine bulaşabiliyor. Tükürük, gözyaşı, öksürük, hapşırık veya el sıkışmak gibi olağan temaslarla bulaşma riski taşımıyor. Virüs, vücut dışında havada ve suda uzun süre yaşayamıyor. Bu nedenle bulaşması için vücut sıvılarının doğrudan teması gerekiyor. Cinsel hastalıkların (Frengi, Bel Soğukluğu, klamidya gibi) cinsel bölgelerde yol açtığı yaralar ve doku bozulmaları HIV bulaşma riskini arttırıyor.
HIV için herhangi bir tedavi bulunmuyor.
AIDS’den korunma yolları;
- Güvenli cinsel yaşam kurallarına uyulmasına dikkat etmek. Prezervatif kullanımını yaygınlaştırmak.
- Gereksiz kan nakillerinden kaçınarak, kan ve kan ürünleri ihtiyacını yurt içi ve güvenilir-denetlenmiş kaynaklardan temin etmeye çalışmak.
- Test edilmemiş kan nakline izin verilmemesi.
- Özellikle hastalık riski çok yüksek olan ülkelerde (Amerika, Avrupa, Afrika) uzun süre kalmış olanların Aids taraması yaptırmaya dikkat etmesi gerekiyor.
- Enjektör, iğne ve diğer malzemelerin tek kullanımlık olmasını zorunlu hale getirip sterilizasyona önem vermek.
- Uyuşturucu maddelerle ilgili tıbbi eğitim verilerek takibine özen göstermek.
- Aids nedenlerini ve bilgilendirmesini yaygınlaştırmak.
Kaynaklar:
www.mayoclinic.org (http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hiv-aids/basics/definition/con-20013732)