Koronavirüs en çok restoran ve kafe işletmeci ve çalışanlarını vurdu
Koronavirüs yasaklarında ilk başta sayılan kafe ve restoranlarıa tam kilit vurulmasa da yasaklar nedeniyle neredeyse çalışamaz hale geldiler… Sadece akşamları iş yaptığı halde 20.00’de kapatmak zorunda olan restoranlar kapısına kilit vurmayı tercih ederken, “Paket servis için açık tutacağız ama kazandığımız elektrik faturasını bile karşılamıyor, böyle yürümez” diyen de var… Denizli Haber olarak yasaklardan en çok etkilenen sektörün sıkıntılarını dosya haber olarak sunuyoruz.
Sema Kayılı / DENİZLİHABER / 21 Kasım 2020 Cumartesi, 10:22
Koronavirüste ikinci dalganın seyrini yükseltmesi ve hızla yayılması, bahar aylarındaki yasakları kısmen de olsa geri getirdi.
Sokağa çıkma yasağının ilan edildiği mart-mayıs aralığında kapısına ilk kilit vurulan işletmelerden olan restoran ve kafelerin ismi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 17 Kasım’da açıkladığı ve dün uygulamaya giren yasaklarda yine ilk sıralarda zikredildi.
İlk alınan tedbirlerden biri, insanların yoğun olarak bulunduğu kafe, restoran, pastane ve lokantalar oldu. Bu işletmeler 20 Kasım Cuma günü itibariyle paket servis ve gel-al şekline döndü. Ancak buna altyapısı olmayan işletmeler kapatma kararı aldı.
Denizli Haber, Denizli’de hizmet veren bazı kafe ve restoranlara ulaştı, esnafın sıkıntılarını dinledi. İşletmelerin geneli koronavirüs tedbirleri kapsamında alınan bu önlemlerin yerinde olduğunu ifade ederken bir yandan da işletmeci olarak kendilerinin çalışan olarak da elemanlarının sıkıntıya düştüğünü ifade etti.
ÖZHAN: 2020’Yİ KAYBETTİK
Denizli’de hizmet veren Saki Restoran’ın işletmecisi Kadir Özhan, personelle işverenin bu durum yüzünden karşı karşıya geldiğini ifade etti. Özhan “Biz işletmemizi komple kapattık. 2020’yi kaybettik. 6 aylık durumda ne olacağı belli değil, kolay kolay da normale döneceğini düşünmüyorum. Hizmet sektörünün kapanması doğru ama toplu taşımalar, fabrikalar devam ediyor” dedi.
1 Haziran’dan sonra işe giren eleman şimdi ne yapacak ?
İşletme olarak çalışanlara destek olmaya devam edeceklerini belirten Özhan, “14 günlük karantina olmadığı sürece bu çözüm değil. Bizde geçim derdi büyük. Biz çalışanlarımıza destek olmaya devam edeceğiz. Daha büyük sorun 1 Haziran’dan sonra işe giren elemanlar kısa çalışma ödeneği ve ücretli izinden faydalanamıyorlar. Ancak pandemiden önce çalışanlar yararlanabiliyor. İşten çıkarma da yasak. Bazı şeyler yapılırken arkası dolu yapılması. Taşıyabildiğimiz her şeyi yapacağız” diye konuştu.
ÇAKMAK: KAMU, KİRA DESTEĞİ SAĞLAMALI
Route’nin işletmecilerinden Mehmet Çakmak da, işletmenin süresiz kapandığını belirtti, “Şu an çalışanların hepsi ücretsiz izine çıkacak. Tedarikçilerle olan bakiyeyi karşılamaya çalışıyoruz. Onlar da zor durumda. Bizim kapatma sürecimizde en zorlandığımız şey kira. Kirayı ödemekte zorlanacağız. Bu süreçte ödeme kabiliyeti düşüyor. Kamunun bize ve dükkan sahiplerine opsiyon sağlaması lazım. Bu kiraların vadelenmesi bir opsiyon olabilir ya da ev sahipleriyle bir opsiyon sağlanabilir. İşçiler de bu süreçte çok mağdur olacak” dedi.
KELLECİ: KAPATTIK AMA EKİBİMİ MAĞDUR EDEMEM
Renes Restoran’ın işletmecisi Güliz Kelleci de benzer sorunları aktarırken, işletmelerini kapattıklarını söyledi. Kelleci, “Devletin bu konuda bize yardım etmeyeceğini biliyorduk. Balık sektöründe çalışan bulmak daha zor. Kendi ekibim var bu yüzden sahip çıkmam gerekiyor. Yarı yolda bırakamam, birlikte yürüdük. Keşke yazın turizmi canlandırmak yerine geniş çaplı düşünülseydi. Yılbaşından önce açılacağını düşünmüyorum. İlk yasaktan daha zor bir süreç bizi bekliyor” ifadelerini kullandı.
DEMİR: KİRALAR, KREDİLER, ÖDEMELER VAR AMA KAPALIYIZ
My Soho’nun işletmecisi Vural Demir de işletmenin süresiz kapandığını ifade etti. Demir “Süresiz izine çıkıldı. Bekleyeceğiz süre dolsun diye. Herkesin derdi aynı kiralar, krediler ve ödemeler. Hepsi devam, ne yapacağımızı bilmiyoruz. İşletmemizi toparladık ve kapattık” diye konuştu.
ADLAN: DÜKKAN SAHİPLERİNİN VİCDANINA KALDIK
Bigchefs’in işletmecisi Serdar Adlan, kapanacaklarını ve çalışanlarını desteklemeye devam edeceklerini belirtti. Adlan “Bizi de bu durum kötü etkiledi. Var olan mevcut durumu korumaya çalışacağız. Çok güzel günler beklemiyor bizi. Kira bizim içinde büyük sıkıntı. Dükkan sahiplerinin vicdanına kaldık. Aşıyla beraber bir rahatlama gelir diye düşünüyorum. Ekonomide istihdam olayımız az. Çalışanlarımıza elimizden geldiğince yardım edeceğiz” diye konuştu.
ÇETİNKAYA: BEN ŞİMDİ NE YAPAYIM?
Reserve de işletmeyi kapatmayı tercih edenlerden oldu. Reserve İşletmecisi Serkan Çetinkaya “Herkes mağdur ama en çok mağdur olan işletme sahipleri. Ben hiç destek alamadım. Turizme destek yapıldı, bize destek yapılmadı. Önceden söylenseydi önlem alırdık . Çalışan haklı, devlet haklı ama ben ne yapayım. Kapanma taraftarıyım ama bize önceden haber verilmedi. Ani karar oldu. Soğuk hava depolarımız dolu. Sektörde çalışan 2.5 milyon kişi kendi başının çaresine bakacak. Elemanlarımızın hepsi vasıflı, eğitimden geçiyorlar, yatırım yapıyoruz. İnşallah bu süreçten sonra elemanlarımız geri gelir. Vaka sayıları düşer de inşallah bu kadar kişinin işsiz kaldığına değer” dedi.
AÇAR: ELEKTRİK FATURASINI ZOR ÖDÜYORUZ, ESNAF BİTİYOR
Eflatun Sokak’ta 25 yıllık esnaf olan Wafflecı Şeref Acar da, 25 yıldır hiç bu kadar kötü bir dönem geçirmediğini belirtti. “Biz, gel al ve paket servis olarak devam edeceğiz. 75-80 gün kapalı kaldık. Tekrar öyle olursa esnaf biter. Yeme içme yerlerini kapatmakla bu iş bitmez. Biz zaten önlemlerimizi alıyorduk. Devletten destek almadık. Elektrik faturalarını zor ödüyoruz. Yasaklar çözüm değil. Camilerden daha güvenliyiz. Namaz evde de kılınır ama insanlar işe gitmek eve ekmek götürmek zorunda ekonomi dönmek zorunda” dedi.
İkinci bölüm: Meslek örgütü temsilcilerine, ‘Krizin en çok vurduğu sektörü’ sorduk…