ŞÖHRET AFETİ
İnsan yaradılışı itibariyle güzelliği, başarıyı, sevilmeyi, hatırlanmayı ve anılmayı ister. Bu duygular insanda daima canlı olarak vardır ve şöhrete ermeyi ister. Şöhrette ise afet vardır. Kalbi ve ruhî hayatımızı felç eden bir afettir. Gönül ehli olan insanlar, şöhreti manevî hastalıkların en tehlikelisi olarak nitelerler.
Hayra ve hakkın rızasına vesile olan işleri yaparak meşhur olmak, şükrü gerektirir. Hayır ve topluma hizmet anlayışından uzak, insanlar beni tanısın, herkes tarafından bilineyim anlayışıyla yapılan işler, insanda nükseden şöhret hastalığıdır. Hadis-i Şerifte “Sizin için en çok korktuğum şeyler, riya ve şöhrettir.” Hâkim buyrulmaktadır. Bu tür hareket Allah’ın rızasını kazanmadan önce insanların takdirini kazanma gayretidir.
Şöhret, hırs ve gösterişi, kendini beğenmişliği tetikler. İnsanda tevazu, kanaat, şükür ve sabır duygularını kurutur. Hadisi şerifte “mal ve şöhret hırsının insana verdiği zarar, iki aç kurdun bir koyun sürüsüne girdiği zaman yaptığı zarardan daha çoktur.” Buyrulmuştur. Asıl olan herkesle hoş geçinmektir. Gösteriş ve şöhret hastalığına kapılanlar insanlara tepeden bakarken gönüllerinde kibir ve haset olmayanlar, mütevazı davranır ve lâ edrî (bilinmiyor) sıfatıyla kendini gizlemeye çalışır.
Bir kimse şöhrete ermeyi arzular, bu maksatla gösteriş ve riyayı ön plana çıkarır ki bu afettir. Biriside vardır ki derdi meşhur olmak değil hizmet etmektir. Allah Teâlâ böyle kişileri meşhur eder. Mevlana “Halk arasında şöhret olmak çok kuvvetli bir “ben”dir ki, o bağ hakka ulaşma yolunda demir bir köstekten aşağı değildir. Adım atmaya meydan vermez. Eğer sen, hakikati, aşk incisini arıyorsan denizin derinliklerine dalman gerek. Şöhret ve gösteriş, deniz kıyısına vuran köpüktür.” Der.
Hz. Ebu Bekir (ra) halife seçildiğinde şöyle bir konuşma yapar. “Ey insanlar! Sizin en hayırlınız olmadığım halde sizi idare etmek üzere seçilmiş bulunuyorum. İyilik yaparsam bana yardım ediniz. Kötülük yapar, doğruluktan saparsam beni doğrultunuz. Zira doğruluk emanettir. Ondan sapmak ihanettir.
Herkes bilinme, tanınma, başkalarından ilgi ve alaka görme arzusunu yaşar. Şöhret ile belli maddî imkân ve mevkiler edinilebilir. Fakat zarar ve tehlikesi de o nispette büyük olur. Yani manevi hastalıkların en tehlikelisidir. Peygamber (sav)’e “Birisi cesaretini göstermek, diğeri milletini korumak, öteki kendisine kahraman dedirtmek için savaşan kimselerden hangisi Allah yolundadır? Diye soruldu. Resulullah (sav): Kim İslamiyet daha yüce olsun diye savaşıyorsa, o Allah yolundadır.” Buhari
İnsan için tehlikeli ve zararlı olan şöhret, kişiliğini unutturup normal davranışlardan koparan şöhrettir. Bu hal kibir ve gururu alevlendirir. Olgun ve kâmil müminin özelliği Kuranda “Onlar yeryüzünde tevazu ile yürürler.” Furkan-63 olarak belirtilmektedir. Tevazu, peygamber ahlakıdır. Gurur ve kibir ise şeytan işidir.
Mal ve şöhret hırsı, maddî ve manevî birçok sıkıntılara sürükler ve kalp huzurunu bozar. Bu hırs, insanı helal yoldan koparıp haram yollara tevessül ettirir. Peygamber (sav) “Size cennet ehlini göstereyim mi? Onlar zayıf, başkaları nazarında değersiz kimselerdir ki bir şey hakkında Allah’a yemin etmiş olsalar, onların yeminini boşa çıkarmaz. Cehennem ehli ise kibirli, gururlu, kimseyi beğenmeyen şöhret düşkünü kimselerdir.” Buhari