Kimi yolcu çok üşür. Kimisi de aynı ortamda terler. Bazıları içinse hava aşırı kurudur. Geleceğin yolcu uçaklarında bu dertten eser kalmayacak. Çünkü Almanya’da geliştirilen sistemle her yolcu koltuğunun sıcaklığını ve nem oranını kendine göre ayarlayabilecek.
Uçak koltuğunda bireysel klima devri
Uçaklarda teknoloji gelişse de havalandırma sistemlerinde çok ciddi bir değişiklik yok. Normalde kabinde 2 bin 600 metre yüksekliğe eşit basınç ve kuru hava, özellikle uzun menzilli uçuşlarda yolcuları rahatsız ediyor. Yeni nesil uçaklarda kabin basıncı yüksekliği bir miktar azaltılsa da henüz bu yeterli seviyede değil.
Ama en azından yakında uçuşlardaki “Üşüdüm, terledim” şikayetleri bitecek. Çünkü uçaklarda artık her koltukta ayrı bir havalandırma sistemi olacak. Testleri Airbus A310 uçağının gerçek kabin kesitinde yapılan tasarım hayata geçtiğinde, sadece ısıtma-soğutma değil nem de ayarlanacak. İsteyene daha farklı filtre edilmiş hava sunulacak.
Almanya’da IPB Enstitüsü’nün projesinde koltuk imalatçılarından havalandırma sistemi tasarımcılarına, filtre üreticilerinden kabin teknolojisi geliştirenlere kadar tüm şirketler bir araya getirildi.
TESTLER A310’DA YAPILDI
Kişiselleştirilmiş yeni havalandırma sisteminin ilk testlerinde özel mankenler kullanıldı. Çeşitli noktalara yerleştirilmiş ısı ölçerlerle tamamen farklı hava seçimi yapılmış yan yana koltuklardaki etkileşim incelendi. Ardından çok uçan yolcular koltuklara oturarak sistemi uzun saatler boyunca bizzat test etti.
IPB halen sistemin mühendislik açısından küçültülmesi ve özellikle de geniş gövdeli yolcu uçaklarına uygulanması üzerinde çalışıyor. Alman uzmanlar, mevcut teknolojiyle bu sistemin uçaklara entegre edilebileceğine dikkat çekiyor. Havayollarıysa ekstra ağırlık yaratmadan, yakıt sarfiyatını yükseltmeden hayata geçebilecek bir sistem istiyor. Tahminler gelecek beş yıl içinde sistemin ekstra ciddi bir maliyete sahip olmadan kullanılabileceğini ortaya koyuyor.
NELER YAPILACAK?
HER KOLTUĞA HAVALANDIRMA SİSTEMİ: Çok hafif borularla her koltuk sırasına ayrı hat çekilecek. Hava üfleme sistemi koltuk kollarına konulacak. Örneğin 23C’de oturan yolcu sıcak modunu seçebilirken yanındaki yolcu soğuk hava üflemesini sağlayabilecek. Özel açılar ve iklimlendirme teknolojileriyle yan yana oturan yolcular istekleri dışındaki ısıyı hissetmeyecek.
ÖZEL MİNDER: Sağlık sektöründe kullanılan, kimyasalların tepkimesiyle sıcaklık veya soğukluk veren özel minderler koltuklara yerleştirilecek. Yolcu oturduğunda istediği ısıyı ayarlayacak.
NEMLİ HAVA: Her koltuktaki valf yolcu kontrolünde nemli hava üfleyecek. Ayrıca yolcu koltuğundan ne kadar temiz hava istediğini ayarlayabilecek. Normalde kabindeki havanın belirli bölümü dışarıdan alınanla karıştırılıyor ve özel filtreden geçiriliyor. Yolcu bu tercihi de kendisi yapabilecek.
Atatürk Havalimanı yüzde 20.2 büyümeyle dünyada rekor kırdı
Yolcu sayısına göre hazırlanan dünyanın en büyük havalimanları listesi, ekonomik kriz ve bazı bölgelerin hızlı büyümesiyle değişti. Geçen yılın rakamlarına göre 30’uncu sırada yer alan İstanbul Atatürk Havalimanı, bu yılın ilk beş aylık sonuçlarına göre en fazla büyüyen meydan oldu. Beş basamak birden yükselerek 25’inci sıraya çıktı. Trafik yüzde 20.2 ile arttı. Sıralamada ilk sekiz değişmezken, genel olarak Amerika ve Avrupa’daki havalimanları yolcu kaybetti. Ortadoğu ve Uzakdoğu’daysa istikrarlı çıkış sürüyor. Geçen yılı 37 milyon 398 bin yolcu ile kapatan Atatürk Havalimanı, bu yılın ilk beş ayında iç-dış ve transit dahil 16 milyon 469 bin yolcuya ulaştı. Böylece sıralamada Houston, Kuala Lumpur, Seul Incheon, Orlando ve Delhi Indra Gandhi havalimanlarını geçti. Yıl sonunda Atatürk Havalimanı’nın 45 milyon yolcu sınırını aşarak sıralamada ilk 20’yi zorlaması bekleniyor.