Gökhan ÖLKER
Doç. Dr., Necmettin Erbakan Ün. A.K. Eğitim Fak. Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi ABD
TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE KELİME SIKLIĞI SÖZLÜKLERİ VE BU SÖZLÜKLERDEN HAREKETLE TEMEL KELİMELERİN TASNİFİ
Her dil söz varlığı açısından öteki dillere göre farklılık arz eder. Bazı dillerin kelime hazinesi genişken, bazıları onlara nispeten daha kısıtlıdır. Ancak kelime hazinesi ister zengin olsun isterse az, bir insan ortalama 300-500 kelime ile konuşur. Bu sayı yazı dilinde biraz daha artar. Geniş bir söz varlığına sahip olduğunu söyleyen yazar dahi en fazla 5000 kelime kullanmaktadır. Konuşurun veya yazarın hangi kelimeleri kullandığını belirlemeye yarayan en önemli yöntem ise hiç şüphesiz sıklık çalışmalarıdır. Kelime sıklığı çalışmaları bir dilde kullanılan kelimelerin kullanım sıklığını ortaya koyan istatistiksel verilerdir. Türkiyede bugüne kadar yazılı Türkçeyi kapsayan iki önemli kelime sıklığı çalışması yapılmıştır. Bunlardan birincisi tarafımızca hazırlanan, 1945-50 yıllarını kapsayan, Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğüdür. Diğeri ise İlyas Göz tarafından hazırlanan, 1995-2000 yıllarını kapsayan, Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğüdür.
Bu çalışmamızda kelime sıklığı sözlüklerinin faydaları üzerinde durduktan sonra yabancılara Türkçe öğretiminin yanı sıra ilköğretim düzeyinde ana dili eğitiminde Türkçenin temel kelimelerinin tespiti ve tasnifi üzerinde durulacaktır. Bunun için 1888 yılında Girit Sıbyan mektepleri için basılmış Rumca-Türkçe sözlükte yapılmış olan kelime tasnifi örnek alınarak hem 21. yüzyılda Türkçenin öğretimi için hazırlanacak ders kitaplarında bu tasnife göre verilmesi gereken temel kelimeleri hem de 19. yüzyıldan bu yana Türkçenin değişim yönünü ortaya koymuş olacağız.
Tarih/Yer:
14.11.2017. (BİLGE KAĞAN SALONU) . 14.30-14.45