Georgi Plehanov, Paris’te işçiler iktidardayken 15 yaşındaydı, Finlandiya’da veremden öldüğünde, Ekim Devrimi’nden sonra ülkeyi terk edeli daha bir yıl bile olmamıştı. 1918 Mayıs’ında tüm dünyada Kızıl Ordu’nun işinin zor olduğunu düşünenler hala çoğunluktaydı.
Devrimci Plehanov, Ekim Devrimi’yle anlaşamadığı için ülkeyi terk etmişti. Ama o, doğruların ve yanlışların adamıydı. Narodnizme karşı açılan savaşın mimarının marksizmin Rusya’daki gelişimindeki payı kesinlikle tartışılmazdı ve bu büyük tarihsel rol Lenin ve bolşevikler tarafından hiçbir zaman reddedilmedi, mirasına ve eserlerine sahip çıkıldı.
’Tarihte bireyin rolü üzerine’ tarihi rollerini arayanlar için yazılmış bir makaledir. Devrimciler için yazılmıştır. Makalenin her cümlesinde mutlak bir teorik doğruluk, hedefini hep onikiden vuran bir kesinlik ya da insanın başını döndüren felsefi bir derinlik yoktur belki, ama yazının bütününde devrimci bir arayış vardır. Plehanov, bu müthiş polemiği boyunca, ihtilalci bireyi arar.
Elinizdeki kitap Plehanov’un 1898 yılında kaleme aldığı bu önemli makaleyi içeriyor. Rus marksizminin anlaşılması için çok önemli bir köşe taşı olan bu kitabın devrim tarihi, sosyalist düşünce ve siyaset ile ilgilenen herkesin kütüphanesinde önemli bir yeri olacağını düşünüyoruz