Ihracatda yangin var.
Ihracatçilar huzursuz, ihracat patlamasini gerçeklestiren ihracatçi sermaye sirketleri “havlu atmakdan söz ediyor”…
Bir seyler oluyor…
1. Ihracatda tesvik sistemi degisiyor. Vergi iadesi yerine, ucuz kredi ile tesvik mekanizmasi getiriliyor, ihracatçi sermaye sirketlerinin tesviki yerine, sanayicilerin tesvikini öngören bir politika gelistiriliyor.
2. Bir zamanlarin “en kahraman” kuruluslari “ihracatçi Sermaye Sirketleri” simdi “tüüü… kaka…” oldu. Hazine bir kollarindan çekiyor. Merkez Bankasi öbür kollarindan çekiyor.
a. Hazine Hayali ihracatdan sorumlu 346 firmadan 121 milyar lira haksiz ödenen vergi iadesi talep ederken, öncelikle adresi belli ihracatçi Sermaye Sirketlerinin yakasina yapisiyor.
b. Merkez Bankasi, Hazine’nin 22 Aralik 1988 tarihinde gönderdigi mektuba dayali olarak, Ihracatçi Sermaye Sirketlerinin tahakkuk etmis vergi iadelerini ödemeyi durdurmustur. Sirketlerin alacaklarini, “hayali ihracat cezalarina” mahsup etmeyi düsünmektedir.
Ödemenin durdurulmasi, ihracatçi Sermaye Sirketlerinin fon akimini alt-üst etmis, 1989 ihracat programlarinin uygulanmasini tehlikeye sokmustur.
Havlu Atma Isi Nereden Çikti?
Milliyet Gazetesi’nde 13.1.1989 tarihinde Sarik Tara ile ilgili olarak su haber yayinlandi:
Haya/i ihracat dosyalan isleme konularak, yaklasik 20 milyar liralik vergi iadeleri bloke edilen büyük sermayeli
ihracat sirketlerinin durumunun zor oldugu belirtildi. Bu konuda ENKA Pazarlama için Sarik Tara’nin yakinlarina, ‘ ‘Eger bloke edilen paralar takside baglanmazsa ENKA Pazarlama için havlu atariz” dedigi ifade edildi.
Bloke Edilen (Ödenmeyen) 20 Milyar Ura Vergi Iadesi
Sabah Gazetesi’nde 12.1.1989 tarihinde Merkez Ban-kasi’nin Hazine’nin yazisi üzerine ödemeyi durdurdugu 20 milyar lira ile ilgili olarak su haber yayinlandi:
Enka Pazarlama ‘nin yaklasik 4 milyar, Ram Dis Ticaret’in 591 milyon, Yasar Dis Ticaret’in 1.5 milyar, Mustafa Sûzer’in 7 milyar liralik vergi iadesi bloke edilirken, Penta, Edpa gibi sirketlerin de olayin içinde olduklari belirtiliyor.
Enka Pazarlama ihracat ve ithalat Sirketi”nin Genel Müdürü Serif Egeli, önceki gün Ankara’ya giderek, hayali ihracat dosyasiyla ilgili olarak bloke edilen paranin tak-sitlendirilmesi talebinde bulundu. Enka Pazarlama icra Kurulu Baskani Engin Bora, “Taksitlendirme konusunda olumlu ümit var. Birkaç gün içinde belli olacak” seklinde konustu. Engin Bora, “Havlu atacaginiz dogru mu?” seklindeki sorumuzu, ‘ ‘Bu deyimi sadece biz degil, bizim durumumuzda olan bütün sirketler söylüyor.
Ram Dis Ticaret de, bloke edilen 591 milyon liralik vergi iadesini geri alabilmek için idari mahkemede dava açarak, soruna çözüm bulmaya çalisiyor.
“Blokaj” sorunu, isin bir bacagi, ikinci bacak “hayali ihracat yapanlardan geri istenen paralar ve bunlara tahakkuk ettirilen ceza faizi. Son bacak ise “Sistem degisikligi”. Bu konular, gelecek yazilarda ayri ayri ele alinacaktir.
SEKA GREVI ÇÖZÜLÜRKEN ILGILI BAKANLAR NE YAPIYORDU?
SEKA’da çalisan 10 bin 200 isçi 130 gün süren bir grevde. Konunun iki yani var. isçilerin sosyal güvenligi, çalisma barisi nedeniyle bu ciddi sorun Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanini ilgilendiriyor. Kâgit üretiminin 130 gün durmasi nedeniyle basin yayin islerinden sorumlu Devlet Bakani’nin gündemindeki en önemli belki de tek sorunun bu olmasi gerekiyor.
SEKA’ya ait sekiz tesisde grev boyunca 2 milyon ton üretim kaybi oldugu, bunun faturasinin 200 milyar liraya ulastigi, grev süresince ithal edilen kâgitlara 157 milyon dolar döviz ödendigi hesaplaniyor.
Geçen hafta 5 Ocak Persembe günü grev konusunda bir anlasmaya variliyor, iste bu sirada acaba konunun sorumlusu iki bakan nerede? Bu iki bakanin “çözümdeki” rolleri ne?
Grevin Bittiginden Devlet Bakani Yazar’in Haberi Yoktu
Günes Gazetesi’ne 14.1.1989 tarihinde Durmus Ali Baskan’in, Adana’dan gönderdigi haber aynen söyle:
Devlet Bakani ve Hükümet Sözcüsü Mehmet Yazar’in dün Adana’da Basin Merkezi temel atma töreninde yaptigi konusmada, “SEKA grevi çözülme asamasina geldi. Bu konuda hükümetin büyük çabasi var” demesi, gülüsmelere yolaçti. Böylece Hükümet Sözcüsü Mehmet Yazar’in SEKA grevinin önceki gece anlasmayla sonuçlandigindan haberi olmadigi ortaya çikti.
Yazar, Adana Basin Merkezi temel atma’töreninde yaptigi “gaftan sonra, Çukurova Gazeteciler Cemiyeti’nde onuruna verilen kokteylde, konuyla ilgili sorulari cevaplandirirken, sunlari söyledi:
“Haber gazetelerde var mi? Ben bakamadim. Konu üzerinde haberi teyid edemezdim de. Önceki günkü duruma göre konustum. Gazetelere inanmak zorundaydim.
Bugün Ankara ile hiç irtibatim olmadi. Açiklamam için kesin bir haber almam lazimdi. Ama gazeteler haberi alip yazmis. Bugünkü son durum nedir, bilmiyorum.”
Grev Biterken Çalisma Bakani Papatyalarla Birlikte Isviçre Gezisinde
Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakani Imren Aykut ise, grevin bittigi günlerde isviçre’de. Gazetelerde yayinlanan resimlerinde her gün bir baska kiyafet ile, her gün bir baska yemekte. Basbakanimizin esinin yaninda elinde sampanya kadehi hayatindan çok memnun oldugu izleniyor.
-11.1.1989 Sabah: imren Hanim’a Zürih’te sok. Havaalaninda hiçbir Türk yetkilisi karsilamadi. Gördügü küçük dereceli Türk görevlileri, gelecegim Disisleri Bakanligi tarafindan haber verilmedi mi diye azarladi.
-13.1.1989 Sabah: Muhtesem yasgünü partisine yüzün üzerinde papatya katildi. Bu anlamli günde hazir bulunanlar arasinda Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakani imren Aykut da vardi.
– 14.1.1989 Milliyet: iki gece üstüste dogum günü. Ardindan da Vakfin açilisi. Adeta bitmeyen sölen. Çalisma Bakani imren Aykut’un (resimde Semra Özal’in solunda) ben papatya sayilmam deyisi dikkati çekti.
Gelin de isin içinden çikin bakalim…
Bakanlar kendi islerine sahip çikmadiklarindan midir ki, SEKA grevini bile Basbakan çözüyor, yoksa, Basbakan isin esas sahibi olan bakanlara haber vermeden, onlarin islerini mi yürütüyor?
Ihracatda yangin var.