İşsizlik rakamları açıklanıyor, işsiz sayısı artışta, ekonomi yeni istihdam üretemiyor, gizli işsizler ve umutsuzlar eklenmediği halde işsizlik oranı yükseliyor ve her ne hikmetse yüzde 9.9’u “bir türlü” geçmiyor, tek hanede “kalıyor”! Büyüme beklentisi gerçekte yüzde 2’lere kadar inmişken, işsizliğin korkutucu seviyelere ulaşması maalesef muhtemel. “İşsizlik tek hane” propagandası yapanların ikiyüzlülüğü yüzde 20’yi bulan genç işsizliğini hiç mevzu bahis etmemeleriyle meydanda bu arada.
Enflasyon rakamları, ekonomik büyüme yavaşlasa ve durgunluğun kıyısında geziniyor olsa bile “hedeflenen”in üzerinde ve yüzde 7.9’a çıkmış durumda. Enflasyon hedeflemesine geçildiği 2006’dan beri 8 senede 5 defa mektup yazmak zorunda kalan Merkez Bankası, eğer ki hedefte bir revizyona gidilmezse 6’ncı mektubu yazacak gibi duruyor. Üretici fiyatları yüksek seyrini koruyor ama zaten işleri sıkıntılı olan esnafın, üreticinin fiyatlarına yansıtamaması sebebiyle tüketici enflasyonu “düşük” çıkıyor. Durgunluk enflasyonu, yani deflasyon tehlikesi kapıda duruyor.
Maliye Bakanı Şimşek, 33.3 milyar liralık bütçe açığını tutturacakları müjdesini veriyor mesela. Müjdeye bir bakın hele! Beklenti, ekonominin çok daha kötüye gideceği olunca, bunu bile müjde gibi vermek zorunda kalıyor. Tutacağı şüpheli ama asıl vahim nokta “denk bütçe”nin hayalini bile kuramamaları. Önemli olan noktalardan biri de satacak varlıkların, kıymetlerin iyice azaldığı ve konjonktür sebebiyle özelleştirme geliri elde etmenin zorlaştığı bir atmosferde bu açığın nasıl finanse edileceği. Mali disiplin sağlanmış vaziyetimiz bu maalesef.
Hazine, “borç ödeyebilmek için” borçlanma ihaleleri açıyor art arda. Mart-Mayıs döneminde 50 küsur milyar lira borç ödemesi için 4 milyar lira borçlanması düşünülüyor. Yaklaşık olarak her ay 15 milyar kira borçlanacağız ve iç piyasadaki rantiyeyi ihya edeceğiz yani. Sorsanız ekonomimiz çok iyi de, “bilmemne lobilerinin” tezgahları yüzünden düzen bozuldu sadece. Müthiş bir karartmayla halk uyutuluyor. Halkın bir kısmı da buna teşne olunca buzdağını gördüğümüz halde üstüne doğru gidiyoruz.
Karartmayla halka gösterilmeyen ekonomik gerçeklerin neticesi patlayan lastiği ve duvara toslamaya doğru giden arabayı dış mihraka, tezgaha, komploya bağlayanlar, diğer gelişmekte olan ülkelerdeki benzer reaksiyonları açıklayamıyorlar tabi. Kırılgan 5’li arasında anılmaya başlayan ve en onların içinde de “en kırılgan” olarak gösterilen Türkiye, muhtemel bir “kriz odağı” olarak görülüyor. Amerikan Merkez Bankası Fed’in geçtiğimiz haftalardaki raporunda, Türkiye için zikredilen herkesin seçimleri beklediği ve piyasalardaki fırtınanın büyük bir ihtimalle seçim sonrasında kopacağı tahmini de birçok kişi tarafından dillendiriliyor artık.
Yerel seçim sonrası normalleşme beklentileri hakim olsa da, yolsuzluk ve rüşvet iddialarının hiçbirinin adamakıllı yalanlanmaması ve iddiaların havada bırakılması da durumun normale dönmesi ihtimalini yok edebilir. Bu sene bir de Cumhurbaşkanlığı seçiminin olması ve belki de asıl siyasi kavganın o seçim için yaşanacağı ihtimali de, Ağustos ayındaki seçime kadar Türk ekonomisinin kelle koltukta gideceğini gösteriyor. Küresel ekonomik konjonktürün gelişmekte olan ülkeler, özellikle de Kırılgan 5’li için daha da kötüleşmesi ihtimalini de işin içine katınca, 2014’ün enflasyonun çift haneye çıktığı, büyümenin durgunluğa yaklaştığı ve işsizliğin hızlı bir artışa geçtiği “kara bir yıl” olması gibi bir felaket senaryosu karşımızda duruyor.
Ekonomik yapısal sorunları 12 senede çözemeyen siyasi iktidarın, bir de son derece sorumsuz bir siyasi dil ile toplumu germesi, vatandaşa gösterilmeyen ekonomideki defoların birer birer ortaya çıkması ve küresel konjonktürün tersine dönmesi, Türk ekonomisini çok sert bir darbeyle karşı karşıya getirebilir. Manzara-i umumiye hayli sıkıntılı, adeta “bitik” bir görüntü veriyor.