Yunan İsyanı Neden Çıkmıştır?
1821 – 1829 arası süren olaylar kanlı Yunan isyanının dönemidir. 1774 yılında Küçük Kaynarca antlaşması ile Ortodoks inancına sahip Hıristiyanların üzerinde hak sahibi olan Ruslar, Yunanistan’da alttan alttan kışkırtma çalışmalarına başlamıştı. Fakat bu çok fazla destek bulamamış olmasına karşın Yunan milliyetçiliğinin temellerini atmaya başlamıştı. Fransız devrimi ile başlayan süreçte ise Osmanlı’nın zayıflaması sonucunda serbestlik içinde dolaşan Yunanlılar arasında milliyetçilik akımı gelişmeye başlamıştı. Bunun üzerine bir Rus subayı olan Aleksandros İpsilantis “Filiki Eterya” örgütünü kurdu.
Esasında Yunanlı diye anılmaları ırk açısından eski Yunan medeniyeti ile alakalı olduklarından değildi, o dönemde Yunan demek etnik aidiyet değil Ortodoks kilisesine bağlı olan anlamına gelmekteydi. Kaldı ki Yunanlılar eski Yunan medeniyeti ile aralarında bir bağ kurmuyor aksine Roma İmparatorluğu ile bir bağ kuruyorlardı.
Filiki Eterya örgütü 1814 yılına gelindiğinde silahlı bir isyan başlatmak üzere bir yol haritası belirlemiş ve buna Rusya, İngiltere ve Avusturya destek olmuştur. İşin kilit noktası ise Yanya Aslanı olarak anılan Osmanlının Arnavut paşası ve Yanya Valisi olan Tepedelenli Ali Paşa 1820 yılında adeta özerlik elde etmiş olduğu için Osmanlıya karşı isyan başlatmıştı. Bunu fırsat bilen Filiki Eterya artık kendisinin beklediği ortamı yaratmış ve 1821 yılında gerçekleşecek isyanın hazırlıklarını bu aşamada yapmıştır.
Bu ayaklanmanın kahramanları olarak görülen yüz kişinin doksanı Arnavut’tur! Ayrıca ayaklanmaya Arnavut komutanlarda önderlik etmişlerdir. Yine Osmanlının etnik döküntülere verdiği imtiyaz ve devşirme politikası kötü meyvelerini vermeye başlamıştı.
1821 yılı ilkbaharında Mora’da başlayarak Yunanistan’ın içlerine ve Girit adasına hızla yayıldı. Bunun üzerine Osmanlı donanması hemen sefer yaparak isyanı bastırmaya muvaffak olmak üzere iken İngiltere, Fransa ve Rusya’nın 1827 yılındaki Navarin deniz savaşında yenilmesi ile isyan Yunanlıların lehine döndü ve nihayetinde 1929 yılında Edirne Antlaşması ile Yunanistan resmen bağımsızlığını kazanmış oldu ve Mora’da kendilerine verildi. 1932 yılında da Yunan Krallığı kuruldu, başına ise Bavyera Kralı 1. Ludvig’in oğlu 1. Otto tahta geçti.