Soğuk kış ayları yaklaşıyor. Her alanda olduğu gibi, havacılık alanında da kış ayları birkaç sorunu beraberinde getiriyor. Bunların en başında ise yolcu uçaklarının gecikmesi yer almaktadır. Bugünkü yazımızda uçak rötarı ve gecikme nedenlerini detaylı bir şekilde anlatmaya çalışacağız.
Uçak rötarı nedir? Nedenleri nelerdir?
Yolcu uçaklarının gecikmesi durumunda uçak rötarı söz konusu olur. Bu durumun en sık karşılaşın nedenleri aşağıdaki gibidir:
Hava durumu: Uçak mürettebatı uçuşa başlamadan önce, uçağın uçacağı güzergâh, ineceği havalimanı ve yedek havalimanı hakkında gerçek ve tahminlere dayalı hava bilgisi ile tanışıyor. Ardından havanın durumunu meteorologların ve OCC bölümünün yardımı ile analiz ettikten sonra uçuşa başlama veya ret kararı alırlar. Eğer iniş havalimanında hava koşulları, chartlarda belli edilen minimumların altında ise veya inilecek saatte inişe uygun hava durumu bizi beklemiyorsa, uçağın pilotu uçuş saatini değiştirme kararı alır. Bu tür bir rötar minimum 2 saatten başlar, bu da uçuşun gecikmesi için yeterlidir.
Uçağın teknik problemi: Uçakların rötar nedenlerinden biri de oluşan teknik problemlerdir. Bazen uçuşa kayıt başlamadan önce uçağın sorunu hakkında yolculara bilgi iletiliyor. Teknik personel periyodik incelemesi sırasında sorunu tespit eder, uçağın uçuşa hazır olmadığını havayolu yetkilisine bildirir. Bu durumda tüm sorumluluk havayolu şirketi üzerindedir. Belli ki bu durumda uçuşun gecikmesi sorunun giderilmesine kadar gerekli zaman kadar olacaktır. Ancak her şey teorik bilgilerdeki gibi şeffaf olmuyor. Örneğin, arıza tespit edilir. Teknik personel uçuşun ertelenmesi konusunda yetkiliye bilgi veriyor. Yetkili uçuşun süresini 2 saat geciktiriyor. Ancak 2 saat ek süreye ihtiyaç olduğu anlaşılırsa uçuşun süresi yeniden uzamış olur. Ve böylece 3-4 hatta 5 kez süre uzayabiliyor. Eğer havayolu şirketinin elinde o an için yedek uçak var ve uçuşa hazır ise geciken yolcu, yedek uçağa aktarılabilir. Uçak yoksa yolcular beklemeye devam ediyorlar. Ancak burada bir nokta da dikkate alınmalıdır, uçak sorunlarını gidermek için harcanan zaman ve bazen olumlu sonuçlanmayan durumlar teknik personelin profesyonel olmamasından kaynaklanmıyor. Bazen bir uçak parçasının dışarıdan getirilip montaj edilmesi süreyi çok uzatabiliyor.
Uçağın veya yedek uçağın olmaması: Uçuş için gereken uçağın o an için havalimanında olmaması ve yedek uçağın ise genellikle hiç olmaması uçuşun gecikmesine veya tamamen iptaline yol açabilir. Bunun nedeni uçağın kalkması gereken havalimanından zamanında havalanmaması veya hiç havalanmaması ile açıklanabilir. Gerçek hayatta havayolu şirketlerinin bu durumlarla karşılaşıldığını görebiliriz.
Havalimanından kaynaklanan sorunlar: Çoğu durumda ise uçak rötarlarının sebebi ne havayolu şirketi, ne de hava koşulları olur olur. Havalimanının içinde de yeterince sorunlarla karşılaşılabilir. Örneğin, uçağa yakıt dolduran tankerin zamanında gelmemesi, yer hizmetleri personelinin hatası, teknik sorunlar gibi sorunlarla karşılaşılabilir. Bazen ise havalimanının lokasyonu ve uçuş şeridi koordinasyonlarından kaynaklanan gecikmeler oluşabilir.
Havalimanının teknik sorunları: Rötarların bir diğer nedeni ise havalimanındaki teknik sorunlardır.Uçuş şeridinin kardan temizlenmesi, limandan kuşların uzaklaştırılması ve benzeri sorunlar örnek verilebilir. Bu tarz bir durum gerçekleştiğinde, hem havada iniş için hazırlanan uçaklar, hem de bu sırada uçuş için hazır olan uçakların beklemeleri gerekir. Havalimanı normal faaliyetine döndüğü sırada ise havada trafik oluşur. Tüm uçaklar kuyruğa alınır. Ancak havalimanı çevresinde çok yoğunluk varsa, uçakların onlara verilen sırayı beklemeden yedek havalimanına inmeleri gerekir. Bazen uçağa verilen sıranın gelmesi için, uçakta kalan yakıt yetersiz olabilir. Bu nedenden dolayı pilotlar yedek havalimanına inebilirler. Bu planlanan yere, planlanan saatten daha geç ulaşmamız anlamına gelir.
Olağan dışı durumlar: Genellikle az ülkelerde bu durumlara sık rastlanır. Cumhurbaşkanı, başbakan, komşu ülke devlet yetkilileri, ordu generalleri ve benzeri tipli insanların, özel güvenlik önlemleri altında ve özel olarak inişleri, havalimanı hareket işlemlerini engelleyebilir. Hatta iniş sırasında havalimanı genel kapatılabilir. Bu da doğrudan uçuşların gecikmesine yol açan faktörlerden biri olarak kabul edilir.