Türkiye sinema endüstrisinde 'yapımcılık' uzun yıllardır yanlış bilinen ve bu yüzden yanlış algılanan bir meslektir. Bu nedenle sinema-tv eğitimi alan kişiler tarafından da pek fazla benimsenmez.
Bunda yapımcı olmak için 'sermaye' gerektiği konusundaki inancında büyük payı vardır. 'Sermaye' sahibi olmak gerekliliği doğru ama nasıl bir sermaye? Sermaye sadece 'para'mıdır? Elbette değildir.
Paranızda olsa bile eğer bilgiye ve deneyime dayalı bir 'sermaye' sahibi değilseniz, 'yapımcı' olamazsınız. Kaldı ki, 'yapımcılık' mesleği her ne kadar rakamlarla, sayılarla ve parayla ilişkisi olsa da, 'para sahibi' olmayı gerektirmez. Yani her 'parası olan' yapımcılık yapamaz, ama bilgi, deneyim ve iletişim ağını 'doğru' oluşturmuş sermayeye sahip birisi 'yapımcılık' yapabilir. Projesine 'yatırımcı' lar bulabilir, ikna edebilir, 'güven' verebilir... Herşeyden önemlisi stratejik düşünebilme yeteneği ve bilgi- deneyimleri sayesinde riskleri görebilir.
İşte yaratıcı yapımcılık anlayışı bu temel üzerine kuruludur. Deneyimlerinizle pek çok şey düşünebilir, alternatifleri çoğaltabilir ve her işte yeni deneyimler yaşayabilirsiniz.
Bir 'yapımcı' nın, sinema konusunda bilgileri tam olmalıdır. Yani, senaryodan, oyunculuktan, kurgudan, mizansenden anlıyor olmalıdır. Sanatın tüm dalları ile ve özellikle edebiyat ile yakın ilişki içinde olmalıdır. Tüm yenilikleri, teknik gelişmeleri takip etmelidir. Çok film seyretmeli, gözlem yapabilmelidir.
Sosyoloji, felsefe ve psikoloji bilimleri konusunda donanımlı ve araştırmacı olmalıdır.
Bütün bunların yanı sıra elbette 'yapımcı' olmasını sağlayan şey, stratejik düşünme yeteneği, fizibilite yapabilmesi, somut hedefler koyabilmesi ve bu hedefe uygun amaçlarla projeyi ilerletmesidir. İşte bütçe-maliyet-nakit akışı denilen herkesin uzaktan yapmaktan çok korktuğu konuların sırrı ise bir önceki cümlemdeki hedef-strateji-amaç üçgenindedir. Bunları doğru oluşturabilmek içinde bir önceki paragrafta olan bilgi ve deneyim gerekmektedir.
Sinema endüstrisinde üretmek isteyen herkes, her bölümün konusundan minimumda olsa anlamak durumundadır.Yazarlık-yönetmenlik-oyunculuk gibi yaratıcılık isteyen alanlarda 'yapımcı'yı sadece hesap-kitap ve organizasyon işlerini yapan biri gibi algılarsanız aslında film için önemli kanallardan birini kapatmış olursunuz. Bu elbette 'yapımcı' ya fikre ya da üretilen esere müdahale etme hakkı anlamına gelmez, 'yapımcı'nın o çalışmaya katacağı yaratıcı çözümlere yol açmış olur. İşte bir yapımcının en önemli özelliği 'yaratıcı çözüm üretmek' ve söz konusu çalışmayı stratejik olarak en doğru şekilde ilerletmektir.
Yönetmen-senaryo yazarı-yapımcı iş birliğinde eğer ilkeler, beklenti, amaçlar ve hedefler arasında birliktelik varsa, şu cümleler olmaz:
'bütçemiz yetmedi' , 'yapımcı izin vermedi', 'yapımcı o planları çıkardı' vs...vs...
İlkeleri, beklentileri, amaçları ve hedefleri konusunda işin başında anlaşmaya varmış ekipten böyle klişe kelimeler duymazsınız.
Çünkü 'yapımcı' hedef koyabilen, gerçekçi ve net olarak yönetmen ile iletişimde olan birisi olmalıdır. Her yönetmeninde, 'yapımcı' seçerken, ya da bir 'yapımcı' dan teklif geldiğinde kendi hedef ve ilkelerine uygun birisi olup olmadığını bunun yanı sıra yukarıda yazdığım özellikleri düşünmesi gerekir. Sadece para yatırımı yapan bir kişiyi 'yapımcı' olarak konumlamak ileride büyük sorunlara yol açabilir. Sadece para yatıran kişi, eğer bu sektör ile ilgili deneyim ve bilgiye sahip değilse, hedefini filmin sadece ticari geri dönüşü ile sınırlayacaktır. Bu da pek çok soruna yol açacaktır.
Sevgili dostlar,
Türkiye'de sinema endüstrisinin en önemli ihtiyaçlarından bir tanesi 'yapımcı'dır. Önümüzdeki yıllarda bu endüstride üretmek istiyorsanız meslek olarak 'yapımcılık' mesleğini de düşünmenizi ve düşünmüyorsanız bile 'yapımcı' konusunda bakış açınızı bu yöne çevirmenizi öneririm.
Çünkü dünyada sinema endüstrisinde 'yapımcılık' saygı duyulan ve ödüllendirilen bir meslek dalıdır.