“Kavramın kökenine inildiğinde İngilizce’de “Proxy war” için “Bir güçlü devletin daha zayıf bir devlete karşı kendi çıkarı uğruna saldırı düzenlemek isteyip de bunu kendi yapmaktansa ve askerini tehlikeye sokmaktansa kendisine bağlı bir başka devletin askerini oraya sürmesi “tanımı yapılıyor. Bu terim ilk kez Dr. Pat Walsh’ın İngiltere’nin yayılmacı siyasetini anlatan ve I. Dünya Savaşı’nda İngiltere’nin Türkiye üzerindeki emellerini, Yunan saldırısını ve yenilgisini ele aldığı kitapta kullanılmış.”[1]
Kavramı güncelleştirense ABD ve koalisyon destekli güçlerle Rusya ve İran destekli Suriye rejim güçlerinin savaşı oldu.
Üzerinde düşündüren ise ABD Başkanı Trump’ın, daha yeni Suudi Arabistan’a yaptığı ziyaret. Suud Kralıyla imzaladığı çoğu askeri 350 milyar dolarlık anlaşmayı, ülkenin geleneksel kılıç dansıyla kutlayan Trump’ın ziyaretinden kısa süre önce, Suudi Arabistan’la İran arasında yaşanan ağız dalaşı hatırlarda. The Independent’in Ortadoğu muhabiri Robert Fisk’e göre bu anlaşmanın gideceği yer, Ortadoğu’da bir Sunni (Suudi Arabistan) ve Şii (İran) savaşı.[2]
Umalım da öyle olmasın ama görünen o ki, Avrupa’da aşırı sağın tohumunu attığı ve merkez sağ partilerin de oy kaygısıyla suladığı siyaset tarlasının ilk hasatlar sonrası ortaya çıkan ürünü olan ve Trump’la da zirve yapan popülist siyaset anlayışı, bu yolu denemeye meyilli. Şimdi Suriye, yarın belki Kuzey Kore’yle Asya ya da Filipinler’le Çin, belki de gene Ortadoğu.
[1] Hüseyin Korkmaz, Vekalet Savaşları (Proxy Wars) https://www.academia.edu/25079882/Vekalet_Sava%C5%9Flar%C4%B1_Proxy_Wars_