ENZİMLER
Kimyasal reaksiyonların hızını arttıran aracı maddelerdir.Bitki ve hayvan organizmasında metabolik işlemleri katalize ederler.
Enzim Aktivitesini Etkileyen Faktörler :
1- Substrat konsantrasyonu, 2-Enzim Konsantrasyonu, 3-İnhibitörler, 4- Sıcaklık, 5-PH
Kanatlı Beslemede Enzimlerin Kullanım Amaçları :
a) Gastrointestinal sistemde endojen sindirim aktivitesinin arttırılması
b) Arpa, yulaf, buğday, ayçiçeği gibi tohumlarda bulunan ve endosperm hücre duvarını meydana getiren NOP’ların parçalanmasını sağlamak ve NOP’ların neden olduğu bağırsak yapışkanlığını azaltmak
c) Ucuz yem maddelerinde bulunan besin maddelerinin açığa çıkarılarak emiliminin ve nerji değerlerinin yükseltilmesi
d) Tüy ve kan gibi proteince zengin ama sindirimi güç maddelere muamele edilerek proteinin sindirilebilirliğini arttırmak.
Kanatlı Yemlerinde Kullanılan Enzimler :
1-Ksilanazlar 2-β-Glukanazlar 3-Pektinazlar 4-Selülazlar 5-Amilaz ve Proteazlar
6-α-Galaktosidazlar 7-Fitazlar 8-Lipazlar
Enzimlerin Etki Mekanizması :
– Arpanın suda çözünebilir (1-3) (1-4) β-glukanı, endoglukanaz ve β-glukosidaz enzimlerinin kombinasyonuyla hızlı ve tamamen depolemerize edebilir.
– Selüloz ve (1-4) β-glukanın glukoza kadar parçalanabilmeleri için kompleks enzim kombinasyonuna ihtiyaç vardır.
Eksojen enzimlerin yemlere ilavesi ile barsak içeriği vizkositesinin düşürülmesi besin maddelerinden yararlanmayı ve hayvanların performanslarını geliştirir.Bu etki üç yolla olmaktadır.
a) Endojen enzimlerin etkinliğini arttırarak
b) Sindirim sisteminde yem geçiş oranı ve barsak içeriği kuru madde oranını arttırarak
c) Dışkı karakteristikleri üzerine etkileyerek.
Enzim Kullanımında formulasyon Stratejileri
a) Enzime bir enerji değeri vererek bunu düşük maliyetli formulasyonda yem maddesi gibi kullanmak
b) Rasyonun toplam enerji düzeyini enzime ve kullanılan ana yem hammaddesine göre düşürmek
c) Yem hammaddesinin enerji düzeyini, enzime ve kullanılan ana yem hamaddesine göre ayarlamak.
Kanatlı Yemlerinde Enzim Kullanılabilirliğini Etkileyen Faktörler
a) Enzimlere Ait Faktörler
-Enzim Aktivitesi
-Sıcaklık ve pH(Ksilanazda 500C’lik bir ortamda 30 dak.maksimum aktivite için pH 6-6,5’dir.)
-metal İyonları (Ortamda Zn bulunduğunda proteazların, Ca bulunduğunda bakteriyel amilazların
aktiviteleri artar.Cu fungal α-amilazların aktivitesini azaltır.)
-Enzimlerin stabilitesi(50C’de sıvı 1 yıl, 250C’de granul 6 ay, sıvı 3 ay)
b) Enzim+Substrat Reaksiyonuna Ait Faktörler
-Enzim Substrat uyumluluğu
-Enzim Yoğunluğu
c) Substrat Kaynaklarına Ait Faktörler
-Yem hammaddesinin çeşidi ve varyetesi
-Yem hammadesinin yetiştirildiği bölgenin iklimsel özellikleri ve hasat zamanı
-Yem hammaddelerinin depolanma durumu
-Yem hammaddelerinin kullanım düzeyleri
d) Yem Üretim teknolojisine Ait Faktöeler
-Karıştırma
-Üretim tekolnojisine bağlı termostabilite durumu
Peletleme esnasında buhar inaktif eder.Kuru sıcaklıkta pek kayıp olmaz.
Peletlemenin enzimler üzerindeki olumsuz etkisini önlemek için peletlemeden sonra sıvı enzim ilavesi en iyi yoldur.
Yem üretiminde sıcaklık peletlemede 85-900C’ye, ekstrüzyon ve ekspander işlemlerinde 1300C’nin üstüne çıkmaktadır.