On Altı Yaşını Doldurmuş Kişinin Evlenmesine İzin Verilmesi
Allowing a Person Who Has Completed the Age of Sixteen to Marry
Özlem TÜZÜNER
Olağanüstü evlenme yaşı, Türk Medenî Kanunu’nda düzenlenmiştir. “Ancak, hâkim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple on altı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir” (TMK. m. 124/2). Bu hükmün uygulanması için belirli şartlar birlikte gerçekleşmelidir. Diğer taraftan, bu konuda görevli ve yetkili mahkemenin tespit edilmesi ve yargılamaya ilişkin diğer meselelerin incelenmesi yararlı olabilir.
On Altı Yaş, Olağanüstü Durum ve Pek Önemli Sebep, Yetkili Hâkimin İzni, Yasal Temsilcinin Dinlenmesi.
Extraordinary marriage age is put in order in the Turkish Civil Code. "However, in extreme cases and with very important reasons, judge may allow man or woman who has completed the age of sixteen to marry. If it comes up, the mother and father or the conservator are found to be heard”. For the implementation of this article, it is necessary that some specific circumstances happen to be cumulative. On the other hand, the detection of authorized court and analyze of other jurisdiction exercise issues may be useful.
Age of Sixteen, Extreme Case and Very Important Reason, Permission of the Authorized Judge, Hearing of Legal Representative
I. GİRİŞ
Olağanüstü evlenme yaşı, Türk Medenî Kanunu’nda1 düzenlenmiştir. “Ancak, hâkim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple on altı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir” (TMK. m. 124/2).
Mülga Türk Kanunu Medenisi2, olağanüstü evlenme yaşını, erkek için on beş, kadın için on dört olarak belirlemişti (MK. m. 88). Türk Medenî Kanunu’nun gerekçesinde, kadın ve erkek ayırımı gözetmeksizin on altı yaşın tercih edilmesi açıklanmaktadır: “Küçük yaştaki kızların evlendirilmesinin gerek biyolojik gerek psikolojik açıdan olumsuz etkiler gösterdiği günümüzde tartışmasız olarak kabul edilen bir gerçektir. Daha ortaöğretim çağında buluna on beş yaşında bir küçüğün evlenmesine izin vermemek gerekir”3.
Türk Medenî Kanunu’ndaki hükmün İsviçre Medenî Kanunu’nda (Code Civil Suisse)4 artık karşılığı bulunmamaktadır. İsviçre’de “Evlenmenin Şartları” başlıklı bölümün “Ehliyet” başlıklı ilk hükmü şöyle çevrilebilir: Evlenme akdedebilmek için kadın ve erkek on sekiz yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücünü haiz olmalıdır (CCS. art. 94/1)5. Yasal temsilcinin izni olmaksızın evlenilmesi yasaktır. Yasal temsilcisinin reddine karşı hâkime gidebilir (CCS. art. 94/2)6.