Cedrus libani
Toros Sediri
(Lübnan Sediri)
Dikmen Vadisi Parkı - Mayıs 2014 © Serdar Ölez
Sedir ağacı, çamgiller ailesinden Cedrus cinsini oluşturan iğne yapraklı bir türdür. Yılbaşı çamı, katran ağacı da denir. Bilimsel adı Lübnan sediri (Cedrus Libani) diye geçmekle beraber en geniş yayılış alanı ve anavatanı Toros Dağlarıdır. Dalları yataydır. Yaprakları iğne gibi olup, demet şeklindedir. Renkleri, genç yaşında koyu yeşildir. Zamanla açık mavi yeşile dönüşürler. Yapraklar uzun sürgünler üzerinde tek tek, seyrek ve dağınık olarak dizilirler. İğne yapraklar dökülmeden ağaç üzerinde 3-6 yıl kalırlar. Kozalak ise 26 ayda olgunlaşmaktadır. Kozalak genellikle fıçı görünümündedir. Kısa sürgün üzerinde adeta oturmuş şekildedir. Kısa ve kalın bir sapı vardır. Kozalak pulları olgunlaştığında dökülür, kozalak ekseni ağaç üzerinde kalır. Tohumlarında reçine vardır. Odunu kokuludur (koku sanayinde kullanılır). Gövde ve dallarının kapalı yerlerde yakılmasıyla sarıkatran (Sedir ağacı yağı) elde edilir. Düzgün, uzun ve dayanıklı gövdesi Fenikelilerden başlayarak gemi direği olarak kullanılmıştır.