query: พันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรีคนที่เท่าไหร่ของประเทศไทย?

title: ทักษิณ ชินวัตร

text: ทักษิณ ชินวัตร (เกิด 26 กรกฎาคม 2492) เป็นนายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 23 ดำรงตำแหน่งระหว่างปี พ.ศ. 2544 ถึง พ.ศ. 2549 เป็นพี่ชายของยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 28 และ เป็นศาสตราจารย์อาคันตุกะแห่งมหาวิทยาลัยทากุโชกุ เคยเป็นนักธุรกิจโทรคมนาคมและการสื่อสาร ผู้ก่อตั้งกลุ่มบริษัท ชิน คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) บริษัทโทรคมนาคมและการสื่อสารขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย[1] เจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน (ชั้นยศสูงสุดที่ นายกองใหญ่) อดีตข้าราชการตำรวจ (ชั้นยศสูงสุดที่ พันตำรวจโท) อดีตเจ้าของและประธานสโมสรฟุตบอลแมนเชสเตอร์ซิตี อดีตที่ปรึกษาทางเศรษฐกิจของรัฐบาลกัมพูชา มีสัญชาติไทยโดยการเกิด ปัจจุบันถือสัญชาติมอนเตเนโกร[2]

title: วิเชียรโชติ สุกโชติรัตน์

text: พลตำรวจโท วิเชียรโชติ ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลของนายสมัคร สุนทรเวช เนื่องเป็นเป็นคนใกล้ชิดของพันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร (เป็นพี่เลี้ยงดูแลพันตำรวจโททักษิณ สมัยเรียนที่สหรัฐอเมริกา)

title: คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 59

text: เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2552 กระทรวงการต่างประเทศของไทย มีคำสั่งเรียกเอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงพนมเปญกลับประเทศ เพื่อเป็นการลดระดับความสัมพันธ์ระหว่างไทย-กัมพูชา ตอบโต้การให้สัมภาษณ์กล่าวหากระบวนการยุติธรรมของไทย และเป็นการแทรกแซงกิจการภายในประเทศ จากกรณีที่กัมพูชาแต่งตั้งพันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี เป็นที่ปรึกษาด้านเศรษฐกิจ ซึ่งทักษิณ ถือเป็นนักโทษที่ประเทศไทยต้องการตัวตามหมายจับในคดีทุจริตประมูลซื้อที่ดินรัชดาภิเษก ซึ่งมีโทษจำคุก 2 ปี

title: วิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2556–2557

text: "เอเชียเซนตินัล" รายงานอ้างนักธุรกิจคนหนึ่งที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับแกนนำ กปปส. ว่า เหตุแห่งการประท้วงนั้นหาใช่เพียงการโค่นรัฐบาล แรงจูงใจแท้จริงคือขับทุกร่องรอยของอดีตนายกรัฐมนตรี พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร ออกจากอำนาจ และออกจากประเทศ และกำจัดอิทธิพลใด ๆ ที่ยังเหลือค้างอยู่ แหล่งข่าวของ "เอเชียเซนตินัล" รายงานว่า หลังรัฐประหาร มีแผนขับยิ่งลักษณ์ ชินวัตรออกนอกประเทศเช่นเดียวกับพี่ชาย หรือไม่ก็จับเธอขังคุกหรือให้โทษเธอเพื่อห้ามมิให้เธอเข้าสู่การเมืองอีกครั้งเมื่อ คสช. อนุญาตให้จัดการเลือกตั้งใหม่ ซึ่งอาจเป็นในเดือนตุลาคม 2558

title: สมยศ เชื้อไทย

text: จึงเห็นได้ว่าการยุบสภาเป็นเกมการเมืองของพันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร ที่ต้องการหนีการตรวจสอบว่ามีการใช้อำนาจโดยมิชอบหรือไม่ และทำให้ประชาชนหลงประเด็น เพราะประเด็นมิใช่การกล่าวหาว่าพันตำรวจโททักษิณ ชินวัตรโกงการเลือกตั้ง ซึ่งอาจจะเป็นเช่นนั้นก็ได้แต่ไม่มีหลักฐาน แต่ประเด็นอยู่ที่ว่าพันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร ใช้อำนาจแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบหรือไม่ หรือมีการใช้อำนาจโดยมีผลประโยชน์ทับซ้อนหรือไม่ ซึ่งการแก้ปัญหาในประเด็นนี้ต้องใช้กระบวนการตรวจสอบตามรัฐธรรมนูญและกฎหมาย แต่พันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร เห็นอยู่แล้วว่าถ้าจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่ตนจะชนะการเลือกตั้ง เพราะประชาชนจำนวนมากเสพติดนโยบายประชานิยมของพันตำรวจโททักษิณ"

title: อุไรวรรณ เทียนทอง

text: หลังจากเกษียณอายุราชการแล้ว จึงหันเหเข้าสู่งานการเมือง โดยรับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม (คนแรก) ในรัฐบาลของพันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร ซึ่งถูกมองว่าเป็นการรับตำแหน่งในโควตาของนายเสนาะ เทียนทอง นอกจากนั้นยังได้ทำงานในด้านแรงงาน ตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน ในสามรัฐบาล คือ รัฐบาลพันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร รัฐบาลนายสมัคร สุนทรเวช และรัฐบาลนายสมชาย วงศ์สวัสดิ์

title: การตรวจพิจารณาในประเทศไทย

text: ในเดือนกันยายน 2557 มีข่าวว่า ชื่อของอดีตนายกรัฐมนตรี พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร ถูกลบออกจากแบบเรียนของกระทรวงศึกษาธิการ ชาญวิทย์ เกษตรศิริ อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ว่า อภิชนไทยปฏิบัติทั่วไป แต่จะยากขึ้นเพราะมีสื่อสังคมและการควบคุมความคิดของมหาชนไม่ง่ายเหมือนก่อนแล้ว คริส เบเกอร์ ผู้เชี่ยวชาญประวัติศาสตร์ไทย มองว่าการตรวจพิจารณาประวัติศาสตร์เป็นความหลงผิด และว่าการตัดประวัติศาสตร์อย่างนี้ถอดมาจากคู่มือของระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จ วินัย รอดจ่าย ประธานคณะกรรมการพัฒนาการเรียนการสอนวิชาประวัติศาสตร์และหน้าที่พลเมือง ว่า การละเว้นทักษิณเป็นความผิดปกติ แต่เขาอธิบายไม่ได้ว่าเกิดขึ้นได้อย่างไรและทำไม เขาว่า บรรณาธิการอาจตัดชื่อออก และชื่อทักษิณจะถูกแทรกในฉบับปรับปรุงครั้งหน้า

title: สกุลชินวัตร

text:
สกุลชินวัตรดองกับสกุลดามาพงศ์ ผ่านทางการสมรสของ พันตำรวจโท ทักษิณ กับคุณหญิงพจมาน ณ ป้อมเพชร (ดามาพงศ์) บุตรสาวของ พลตำรวจโท เสมอ ดามาพงศ์ อดีตผู้ช่วยอธิบดีกรมตำรวจ โดยพลตำรวจโท เสมอ มีบุตรธิดารวม 4 คนคือ
และยังมีบุตรบุญธรรมอีก 1 คนคือ

title: บ้านจันทร์ส่องหล้า

text: บ้านจันทร์ส่องหล้า คือ บ้านพักส่วนตัวของพันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรีคนที่ 23 ของไทย กับคุณหญิงพจมาน ชินวัตร ตั้งอยู่ที่ซอยจรัญสนิทวงศ์ 69 เขตบางพลัด กรุงเทพมหานคร

title: คดีที่ดินรัชดาฯ

text: คดีนี้มีผลสืบเนื่องมาจากการที่คุณหญิงพจมานประมูลซื้อที่ดินริมถนนเทียมร่วมมิตร ย่านถนนรัชดาภิเษก ใกล้กับศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย เนื้อที่ประมาณ 33 ไร่ ราคา 772 ล้านบาท จากกองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงิน ในกำกับดูแลของธนาคารแห่งประเทศไทย กระทรวงการคลัง โดยพันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร ซึ่งในขณะนั้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ร่วมลงนามยินยอมในฐานะคู่สมรส

title: คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ (ประเทศไทย) พ.ศ. 2550

text: ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญคณะนี้ มีภาพลักษณ์ต่อสาธารณชนว่าเลือกปฏิบัติ เนื่องจากตุลาการเกือบทั้งคณะ ล้วนเป็นบุคคลที่อยู่ฝ่ายตรงข้ามกับพันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร และคำวินิจฉัยต่างๆที่ออกมา หลายครั้งเป็นคำวินิจฉัยที่ส่งผลเสียอย่างร้ายแรงต่อฝ่ายทักษิณ ไม่ว่าจะเป็น การยุบพรรคไทยรักไทย, ปลดนายสมัคร สุนทรเวช นายกรัฐมนตรี, ยุบพรรคพลังประชาชน, ต้องมีสว.ที่มาจากการแต่งตั้ง ในขณะที่ไม่มีคำวินิจฉัยใดๆ ที่ส่งผลเสียต่อพรรคประชาธิปัตย์

title: เยาวเรศ ชินวัตร

text: เยาวเรศ ชินวัตร อดีตประธานสภาสตรีแห่งชาติในพระบรมราชินูปถัมภ์ คนที่ 20 อดีตนายกสภาประจำสถาบันราชภัฏอุบลราชธานีเป็นผู้ดูแลพื้นที่ภาคใต้ของพรรคเพื่อไทย และเป็นน้องสาวของพันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีของประเทศไทย และเป็นพี่สาวของ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีของประเทศไทย

title: พันศักดิ์ วิญญรัตน์

text: นายพันศักดิ์ได้เดินทางไปพำนัก ที่ประเทศอังกฤษระยะเวลาหนึ่ง โดยมีบริษัทของ นายสนธิ ลิ้มทองกุล ที่จดทะเบียนในประเทศอังกฤษ ออกหนังสือรับรองการทำงานประกอบการขอวีซ่า ชื่อของนายพันศักดิ์เงียบหายไประยะหนึ่ง ก่อนจะรับตำแหน่งที่ปรึกษาของนายสนธิ และ บรรณาธิการบริหารหนังสือพิมพ์ Asia Times ในเครือ หนังสือพิมพ์ผู้จัดการ และคอลัมน์นิสต์หนังสือพิมพ์ในเครือ เดอะ เมเนเจอร์ มีเดียกรุ๊ป จนกระทั่งได้รับการทาบทามให้นั่งตำแหน่ง ประธานที่ปรึกษาด้านนโยบายของพันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ระหว่างปี พ.ศ. 2544 จนถึง ปี พ.ศ. 2549 และต้องยุติบทบาทที่ปรึกษานายกรัฐมนตรีลงอีกครั้งพร้อมกับการรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2549

title: ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของไทย

text: พรมแดนไทยที่ติดต่อกับกัมพูชาบางส่วนยังไม่ได้ปักปัน และเขตแดนทางทะเลกับกัมพูชายังไม่มีการกำหนดชัดเจน วันที่ 5 พฤศจิกายน 2552 ประเทศไทยเรียกเอกอัครราชทูตกลับจากกัมพูชา เป็นการประท้วงที่รัฐบาลกัมพูชาแต่งตั้งพันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรีที่ถูกรัฐประหาร เป็นที่ปรึกษาทางเศรษฐกิจ นายกรัฐมนตรี อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ แถลงว่านี่เป็น "มาตรการตอบโต้ทางทูตอย่างแรก" ต่อการแต่งตั้งนี้ เขายังแถลงอีกว่า กัมพูชากำลังแทรกแซงกิจการภายในและส่งผลให้มีการทบทวนความตกลงความร่วมมือสองฝ่ายอีกครั้ง ฝ่ายรัฐบาลกัมพูชาแถลงว่า รัฐบาลกัมพูชาปฏิเสธคำขอส่งตัวทักษิณข้ามแดนจากไทย ด้วยเหตุผลว่ารัฐบาลกัมพูชามองว่าทักษิณเป็นเหยื่อของการกลั่นแกล้งทางการเมือง หลายเดือนก่อนการตัดสินใจของกัมพูชา กำลังทหารทั้งสองประเทศปะทะกับเหนืออาณาเขตที่ทั้งสองฝ่ายอ้างสิทธิ์ติดกับปราสาทพระวิหาร จนทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองเสื่อมลง วันที่ 5 พฤศจิกายน เวลา 20.30 น. ตามเวลาท้องถิ่นกัมพูชา กัมพูชาได้ประกาศว่า ได้เรียกเอกอัครราชทูตของตนกลับจากประเทศไทยเป็นมาตรการตอบโต้ ซก อาน สมาชิกคณะรัฐมนตรีและรองนายกรัฐมนตรีกัมพูชา แถลงว่า การแต่งตั้งทักษิณเป็นการตัดสินใจภายในของกัมพูชา และการแต่งตั้งนี้ "สอดคล้องกับการปฏิบัติระหว่างประเทศ" การเรียกตัวเอกอัครราชทูตกลับประเทศของทั้งสองเป็นการดำเนินการทางทูตที่รุนแรงที่สุดเท่าที่เคยมีมาระหว่างทั้งสองประเทศ

title: สมยศ เชื้อไทย

text: สมัยที่สมยศดำรงตำแหน่งนายกสมาคมนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สมยศได้มีบทบาทชักนำประชาคมธรรมศาสตร์ออกมาเรียกร้องให้พันตำรวจโททักษิณ ชินวัตรลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี อันเนื่องมาจากกรณีขายหุ้นชินคอร์ปที่สะท้อนให้เห็นว่า พันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร มีผลประโยชน์ทับซ้อนในการใช้อำนาจบริหารราชการแผ่นดิน โดยสมยศได้กล่าวปาฐกถาแสดงความเห็นในกรณีดังกล่าวว่า หลังจากที่ฝ่ายต่าง ๆ เตรียมตรวจสอบความไม่โปร่งใสของรัฐบาลพันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร ทำให้พันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร ใชอำนาจยุบสภาผู้แทนราษฎร และกำหนดการเลือกตั้งใหม่อย่างกระชั้นชิดเกินไปเพื่อเอื้อประโยชน์ให้ตนได้กลับเข้ามาบริหารราชการแผ่นดินอีกครั้ง เขากล่าวว่า

text: การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2548 ในประเทศไทย มีขึ้นเมื่อวันอาทิตย์ที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548 โดยสาเหตุมาจาก นายกรัฐมนตรี พ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตร ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีครบวาระ 4 ปี และต้องพ้นจากตำแหน่งตามวาระ โดยมีพรรคไทยรักไทยของนายกรัฐมนตรี พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร ที่รวมสมาชิกจากพรรคต่าง ๆ ได้แก่ พรรคความหวังใหม่, พรรคชาติพัฒนา, พรรคกิจสังคม, พรรคเสรีธรรม และพรรคเอกภาพ เข้ากับพรรคไทยรักไทย ซึ่งได้หมายเลข 9 ใช้คำขวัญหาเสียงว่า "4 ปีซ่อม 4 ปีสร้าง" และได้รับการเลือกตั้งเกินครึ่งหนึ่งของสภาผู้แทนราษฎร คือ 377 ที่นั่ง จากจำนวนทั้งหมด 500 ที่นั่ง แม้ก่อนหน้านี้จะพรรคไทยรักไทยจะได้รับเสียงเกินครึ่งของสภาผู้แทนราษฎรมาแล้ว แต่ก็ถือว่าเป็นรัฐบาลผสมหลายพรรค

title: ปานปรีย์ พหิทธานุกร

text: ดร.ปานปรีย์ พหิทธานุกร อดีตรองหัวหน้าพรรคเพื่อไทย อดีตผู้แทนการค้าไทย ในช่วงรัฐบาลของพันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร และอดีตที่ ปรึกษารองนายกรัฐมนตรี

title: ธรรมนูญกรุงโรมว่าด้วยศาลอาญาระหว่างประเทศ

text: มีหลายฝ่ายเรียกร้องให้ประเทศไทยให้สัตยาบันธรรมนูญกรุงโรม โดยในเดือนพฤศจิกายน 2549 ไกรศักดิ์ ชุณหะวัณ อดีตสมาชิกวุฒิสภา ได้เรียกร้องให้รัฐบาลไทยให้สัตยาบันสำหรับธรรมนูญกรุงโรมเสียที เขาให้เหตุผลว่า หากประเทศไทยให้สัตยาบันแล้ว พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี อาจถูกสอบสวนโดยศาลอาญาระหว่างประเทศ สำหรับความผิดต่อมนุษยชาติ ในกรณีที่สั่งให้กระทำวิสามัญฆาตกรรมผู้ต้องสงสัยในความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดจำนวนสองพันห้าร้อยคนโดยมิได้สอบสวนเสียก่อนในช่วงปี 2546 เพื่อมิให้สืบสาวไปถึงผู้บงการที่อยู่เบื้องหลังซึ่งอาจเป็นบุคคลสำคัญในแวดวงสังคม ซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ "การฆ่าตัดตอน" ได้

title: วิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2556–2557

text: เป้าหมายหลักของการประท้วง คือ การขจัดอิทธิพลของอดีตนายกรัฐมนตรี พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร ในการเมืองไทย และการตั้ง "สภาประชาชน" ที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งเพื่อดูแลการปฏิรูประบบการเมือง ผู้ประท้วงมองว่า พันตำรวจโททักษิณทุจริตอย่างมากและทำให้ประชาธิปไตยของประเทศไทยเสียหาย แม้เขาได้รับการสนับสนุนอย่างเข้มแข็งในหลายพื้นที่ของประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาคเหนือ เนื่องจากโครงการสังคมปฏิรูปและนโยบายเศรษฐกิจของเขา พรรคการเมืองซึ่งเป็นพันธมิตรของพันตำรวจโททักษิณชนะการเลือกตั้งทุกครั้งตั้งแต่ปี 2544 นักวิเคราะห์และนักวิจารณ์ยังมองว่าประเด็นอื่น เช่น การสืบราชสันตติวงศ์ ความแตกแยกเมือง-ชนบทหรือเหนือ-ใต้ ความเหลื่อมล้ำทางสังคม ระบบข้าราชการประจำที่รวมศูนย์เกินไป อิทธิพลของพระมหากษัตริย์และทหารในการเมือง และสถานภาพชนชั้นกลาง เป็นปัจจัยเบื้องหลังวิกฤตการณ์นี้

title: สุวัจน์ ลิปตพัลลภ

text: ในปี พ.ศ. 2545 รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย รัฐบาลของ[[ทักษิณ ชินวัตร]] (1) และ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2547 เป็นรองนายกรัฐมนตรี ต่อจากนั้นไม่นานก้ได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม ในรัฐบาลของพันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร (2)

title: สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (ประเทศไทย) พ.ศ. 2557

text: เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2557 สภานิติบัญญัติแห่งชาติให้อำนาจตนเองถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง นับเป็นอีกก้าวหนึ่งเพื่อถอนรากถอนโคนอิทธิพลของอดีตนายกรัฐมนตรี พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร

title: วิษณุ เครืองาม

text: อดีตรองนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลพันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร และอดีตเลขาธิการคณะรัฐมนตรี เป็นบุคคลที่ได้รับการยอมรับจากทุกภาคส่วนว่าเป็นผู้ที่สามารถอธิบายกฎหมายได้เข้าใจที่สุด จากการได้รับการยอมรับจากพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ และดร.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี อดีตรองนายกรัฐมนตรี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งถือเป็นคู่ขัดแย้งทางการเมือง

title: เหตุระเบิดในกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2549

text: ชายคนหนึ่งถูกจับกุมในกรุงเทพมหานครเนื่องจากพกพาอุปกรณ์ระเบิด และตำรวจจังหวัดเชียงใหม่อ้างว่าภารโรงของมัสยิดที่เกิดระเบิดขึ้นนั้นยอมรับสารภาพว่าเป็นผู้ทำระเบิดขึ้น ไม่มีผู้ใดอ้างความรับผิดชอบต่อเหตุระเบิดดังกล่าว นายกรัฐมนตรี พลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ กล่าวประณาม "พวกอำนาจเก่า" ว่าเป็นกลุ่มที่รับผิดชอบกับเหตุระเบิดที่เกิดขึ้น โดยหมายความถึงรัฐบาลพันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร และกลุ่มผู้ที่สูญเสียอำนาจทางการเมืองจากรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2549[3] ทั้งพรรคไทยรักไทย และอดีตนายกรัฐมนตรีทักษิณ ปฏิเสธความเกี่ยวข้องกับเหตุระเบิด[4] ในภายหลัง พล.อ.สุรยุทธ์ได้กลับคำและยอมรับการกล่าวถึงว่าพันธมิตรของทักษิณเป็นผู้รับผิดชอบต่อเหตุการณ์ดังกล่าวนั้น "เป็นเพียงการวิเคราะห์ด้านข่าวกรอง" และไม่มีหลักฐานหรือข้อมูลชัดเจนสนับสนุน[5]

title: สถานการณ์ฉุกเฉิน

text: ประเทศไทยมีกฎหมายว่าด้วยการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน ฉบับปัจจุบันคือ "พ.ร.ก. ว่าด้วยการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548" ซึ่งรัฐบาลอันมีพันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรี ได้ประกาศใช้ โดยประกาศใน รก. เล่ม 122 ตอนที่ 58 ก วันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 และมีผลใช้บังคับในวันถัดมา

title: การบินไทย เที่ยวบินที่ 114

text: เที่ยวบินนี้มีบุคคลสำคัญหลายคนเดินทางไปด้วย รวมทั้งพันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น และพานทองแท้ ชินวัตร บุตร ซึ่งจะเดินทางไปจังหวัดเชียงใหม่ หลังเกิดเหตุ พันตำรวจโท ทักษิณ แถลงว่า การระเบิดนี้เป็นการก่อวินาศกรรมเพื่อหวังลอบสังหารตนเอง โดยฝีมือของผู้เสียผลประโยชน์ชาวต่างชาติ (ว้าแดง) เนื่องจากนโยบายปราบปรามยาเสพติดของรัฐบาล หลังจากที่เจ้าหน้าที่พิสูจน์หลักฐานของไทยตรวจพบหลักฐานที่เชื่อว่าอาจเป็นร่องรอยของระเบิดซีโฟร์หรือเซมเท็กซ์ (Semtex)

title: ศันสนีย์ นาคพงศ์

text: ศันสนีย์ นาคพงศ์ ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี และโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตรองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาล พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร, อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคพลังธรรม, อดีตกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย, อดีตผู้ประกาศข่าว สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 ซึ่งมีชื่อเสียงคู่กับจักรพันธุ์ ยมจินดา และเอกชัย นพจินดา

title: จังหวัดเชียงใหม่

text: ทักษิณ ชินวัตร – นายกรัฐมนตรีคนที่ 23 ของไทย ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร – นายกรัฐมนตรีคนที่ 28 ของไทย นายวรการบัญชา – ประธานรัฐสภาคนที่ 11 หะริน หงสกุล – ประธานรัฐสภาคนที่ 18 สุชาติ เชาว์วิศิษฐ –รองนายกรัฐมนตรี (ครม. 54) ธารินทร์ นิมมานเหมินท์ – รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง (ครม. 50, 53) บุญสม มาร์ติน – รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ครม. 40-41) ประยูร ภมรมนตรี – กรรมการราษฎรและรัฐมนตรี สุวิชช พันธเศรษฐ – กรรมการราษฎรและรัฐมนตรี พิสุทธิ์ นิมมานเหมินท์ – ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยคนที่ 8 สวัสดิ์ อมรวิวัฒน์ – อธิบดีกรมตำรวจคนที่ 27

title: การศึกษาในประเทศไทย

text: ในเดือนกันยายน 2557 มีข่าวว่า ชื่อของอดีตนายกรัฐมนตรี พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร ถูกลบออกจากแบบเรียนของกระทรวงศึกษาธิการ วินัย รอดจ่าย เป็นประธานคณะกรรมการพัฒนาการเรียนการสอนวิชาประวัติศาสตร์และหน้าที่พลเมือง แบบเรียนประวัติศาสตร์ใหม่ไม่กล่าวถึงรัฐบาลทักษิณและยิ่งลักษณ์ เพียงแต่ระบุว่ามีรัฐบาลหนึ่งที่ "ได้ความนิยมจากประชาชนผ่านงบประมาณมหาศาล" แต่กล่าวถึงการคัดค้านการปกครองของทักษิณ โดยอธิบายการประท้วงซึ่งเกิดก่อนการโค่นอำนาจเขาว่าเป็น "ขบวนการประชาชนต่ออำนาจเผด็จการ การทุจริตและการยักยอก"

title: ศันสนีย์ นาคพงศ์

text: ศันสนีย์ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ในปี พ.ศ. 2538-2539 สังกัดพรรคพลังธรรม ต่อมาดำรงตำแหน่งรองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาล พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร สองสมัย แต่เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2550 คณะตุลาการรัฐธรรมนูญวินิจฉัยให้ยุบพรรคไทยรักไทย โดยเพิกถอนสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นหนึ่งในกรรมการบริหารพรรค 111 คน

title: วีระ สมความคิด

text: เมื่อปี พ.ศ. 2549 วีระได้ยื่นเรื่องต่อคณะกรรมการตรวจสอบการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่รัฐ (คตส.) กรณีพันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี กระทำความผิดตามกฎหมาย ปปช. มาตรา 100 ซึ่งต่อมาศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองพิพากษาเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2551 ให้จำคุกพันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร เป็นเวลา 2 ปี


query: เมืองสี่มุมหรือเจ้าเมืองจัตุรัสองค์ที่หนึ่งคือใคร ?

title: อำเภอจัตุรัส

text: อำเภอจัตุรัส เดิมมีฐานะเป็นเมืองชื่อ “เมืองสี่มุม” เจ้าเมืองคนแรกคือ “พระนรินทร์สงคราม” มีชื่อเดิมว่า “คำ” หรือชาวบ้านเรียกท่านว่า “อาจารย์คำ” เพราะเป็นผู้มีความรู้ ความสามารถ ทางโหราศาสตร์ และวิชาอาคมอยู่ยงคงกระพัน เป็นชาวลาวอพยพมาจากเวียงจันทน์ มาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่บ้านนารายณ์ เมืองนครราชสีมา (ปัจจุบันอยู่ในท้องที่ตำบลจอหอ อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา) ต่อมาได้ย้ายถิ่นฐานมาอยู่บ้านสี่มุมและเป็นผู้นำหมู่บ้านชื่อบ้านสี่มุม สันนิษฐานว่าตั้งชื่อตามชื่อของแหล่งน้ำที่ชุมชนอาศัย คือ กุดสี่มุม ปัจจุบันอยู่ในท้องที่อำเภอบำเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ ครั้นเมื่อ พ.ศ. 2311 พระเจ้าตากสินหรือพระเจ้ากรุงธนบุรียกทัพมาปราบก๊กเจ้าพิมาย ซึ่งมีกรมหมื่นเทพพิพิธเป็นหัวหน้าก๊ก ตั้งมั่นอยู่ที่เมืองพิมายและต่อมาได้ ยึดเมืองนครราชสีมาเป็นที่ตั้งมั่น เจ้าพิมายให้พระยาวรวงษาธิราชคุมทัพไปตั้งรับเพื่อตีสกัดทัพพระเจ้าตากสินที่ด่านขุนทดและถูกกองทัพ พระเจ้าตากสินตีจนแตกพ่ายในที่สุดในกรณีศึกครั้งนี้อาจารย์คำผู้นำหมู่บ้านสี่มุมได้นำชาวบ้านเข้าสวามิภักดิ์ต่อพระเจ้าตากสินและขออาสาเป็น กองกำลังร่วมสู้รบในกองทัพหลวงด้วย พระเจ้าตากสินทรงยินดีรับไว้และให้เป็นกองกำลังเข้าตีด่านจอหอจนแตกพ่ายสามารถยึดเมืองพิมายและเมือง นครราชสีมาคืนมาได้ในครั้งเข้าตีด่านจอหอ กองกำลังของบ้าน สี่มุมโดยการนำของอาจารย์คำได้แสดงความสามารถในการรบอย่างกล้าหาญ เข้มแข็งเป็นที่พอพระทัยพระเจ้าตากสินเป็นอย่างมาก เมื่อเสร็จการศึกสงครามจึงได้ปูนบำเหน็จความชอบให้อาจารย์คำเป็น “พระนรินทร์สงคราม” ยกฐานะบ้านสี่มุมขึ้นเป็น “เมืองสี่มุม” ให้ปกครองเมืองสี่มุมให้ขึ้นตรงต่อเมืองนครราชสีมา นอกจากนี้แล้วอาจารย์คำและกองกำลังบ้านสี่มุมยังได้ เป็นกำลังสำคัญของกองทัพกรุงธนบุรี ในสงครามปราบก๊กต่างๆ ตลอดทั้งเป็นบุคคลสำคัญในกองทัพของสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกในการ ปราบปรามหัวเมืองฝ่ายตะวันออกเฉียงเหนืออีกด้วย เมืองสี่มุมมีเจ้าเมืองปกครองสืบต่อกันมาตามลำดับ ดังนี้

title: อำเภอจัตุรัส

text: เมืองสี่มุมก่อนที่จะมาตั้งอยู่ที่อำเภอจัตุรัสปัจจุบันนี้มีการย้ายเมืองหลายครั้ง แต่ถึงจะย้ายไปอยู่ที่ใดก็ยังใช้ชื่อเมืองสี่มุมเหมือนเดิม มีการย้าย ดังนี้ ครั้งที่ 1 ในสมัยพระยานรินทร์สงคราม ย้ายจากที่ตั้งเดิมบ้านสี่มุม (สระสี่เหลี่ยม) มาตั้งบริเวณที่เป็นบ้านหนองบัวใหญ่ ตำบลหนองบัวใหญ่ อำเภอจัตุรัส ในปัจจุบันนี้ ครั้งที่ 2 ในสมัยพระยานรินทร์สงคราม (บุญเฮ้า) ย้ายจากเมืองสี่มุม (หนองบัวใหญ่) มาตั้งที่บ้านกอกจนถึงปัจจุบันที่ตั้งเมืองอยู่ที่บริเวณหมู่ที่ 1 ตำบลบ้านกอก อำเภอจัตุรัส ซึ่งที่ตั้งของอำเภอจัตุรัสนับถึงปัจจุบันก่อตั้งมาแล้ว 250 ปี

title: เจ้าแก้วมงคล

text: เมืองทุ่งศรีภูมิหรือเมืองท่งสีพูมนั้นคนทั่วไปออกนามว่าเมืองท่งหรือเมืองทุ่ง เป็นเมืองที่มีนุ่งนากว้างขวางและเป็นอู่อารยธรรมมาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ เดิมเป็นที่ตั้งของนครโบราณในตำนานนามว่า นครจำปานาคบุรี แล้วล่มสลายไป ต่อมาในสมัยสมเด็จพระเจ้าฟ้างุ่มแหล่งหล้าธรณีมหาราช (ครองราชย์ พ.ศ. ๑๘๙๖-๑๙๑๕) ทรงเสด็จมาตีเมืองต่างๆ ในเขตอีสาน และปรากฏเมืองสองเมืองในบริเวณแถบนี้คือ เมืองกว้างท่ง และเมืองสะพังสี่แจ[7] เมืองสะพังสี่แจนี้มีแม่น้ำสี่สายล้อมรอบตามมุมทั้งสี่ทิศของเมือง ต่อมาชาวบ้านทั่วไปออกนามว่า บ้านดงเมืองหาง เนื่องจากเป็นเมืองร้างมีป่าทึบ หลังจากเจ้าแก้วมงคลอพยพไพร่พลมาตั้งเมืองท่งในเขตเมืองกว้างท่งและเมืองสะพังสี่แจเก่าแล้ว จึงมีการออกนามเมืองท่งในพงศาวดารหัวเมืองมลฑลอีสานว่า เมืองสระสี่แจ่ง แฮ้งสี่ตัว แม่ญิงเอาผัว ผู้ชายออกลูก ทายาทในชั้นต่อมาได้ปกครองเมืองต่อจากพระองค์ในบรรดาศักดิ์ พระรัตนาวงษามหาขัติยราช หมายถึง พระราชาผู้เป็นเชื้อสายของเจ้าแก้วมงคล แล้วเปลี่ยนชื่อเมืองเป็น เมืองสุวรรณภูมิ หรือเมืองสุวัณณภูมิ หลังจากเกิดเหตุการณ์ไม่สงบที่นครจำปาศักดิ์แล้ว เมืองสุวรรณภูมิได้ตั้งเป็นเอกราชอยู่ชั่วเวลาหนึ่ง ก่อนจะถูกบังคับให้เป็นเมืองขึ้นของกรุงธนบุรีและรัตนโกสินทร์ตามลำดับ[8]

title: อาญาสี่

text: พระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิต (เจ้ามหาชีวิตหรือพระมหากษัตริย์ในยุคสถาปนาพระราชอาณาจักรลาว) สมเด็จพระเจ้า (กษัตริย์ของราชอาณาจักรลาวทั้งสาม) พระเจ้า (เจ้าองค์ครองนครประเทศราช) เจ้า (เจ้าองค์ครองนครประเทศราช) เจ้าพระยาหลวง เจ้าพระยา พระยา พระ เพีย (เจ้าเมืองขนาดเล็กบางเมือง) ท้าว (เจ้าเมืองขนาดเล็กบางเมือง) หลวง (เจ้าเมืองขนาดเล็กบางเมือง) ขุน (เจ้าเมืองขนาดเล็กบางเมือง) หมื่น (เจ้าเมืองขนาดเล็กบางเมือง)

title: เจ้าจอมนรินทร์

text: พระนรินทรสงคราม (ทองดี) เจ้าเมืองจัตุรัสองค์ที่ ๖ (องค์สุดท้าย) ได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นเจ้าเมืองในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๕) เมื่อ พ.ศ. ๒๔๔๙ ได้เกษียณอายุราชการและทางการสยามได้ทำการยกเลิกระบบเจ้าเมือง (อาญาสี่) ของหัวเมืองลาวทั่วภาคอีสานเมื่อ พ.ศ. ๒๔๔๔ แล้ว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งเป็นที่ปรึกษาอำเภอจัตุรัส ต่อมา พ.ศ. ๒๔๖๐ รองอำมาตย์ตรีแก้ว เสมียนเอกกรมทาง กระทรวงคมนาคม บุตรในหลวงอภัยภักดี (ไผ่) นัดดาในพระนรินทรสงคราม (ทองดี) จึงได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามสกุลจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๖) ว่า ลาวัณบุตร ดังปรากฏในเอกสารพระราชทานนามสกุลว่า

title: วิลเลียม เชกสเปียร์

text: รูปปั้นครึ่งตัวของเชกสเปียร์ที่โบสถ์โฮลี่ทรินิตี้ ในเมืองสแตรทฟอร์ด ซึ่งเป็นสถานที่ฝังศพของเชกสเปียร์ โกเวอร์เมมโมเรียล ที่อุทยานบันครอฟต์ เมืองสแตรทฟอร์ด เป็นรูปปั้นเชกสเปียร์ในท่านั่ง ด้านข้างมีรูปปั้นของเลดี้แมคเบธ เจ้าชายฮัล แฮมเล็ต พระเจ้าเฮนรี่ที่ 5 และฟอลสตัฟฟ์ เป็นตัวแทนหมายถึง ปรัชญา โศกนาฏกรรม ประวัติศาสตร์ และความขบขัน ผู้อนุเคราะห์การก่อสร้างคือลอร์ดโรนัลด์ ซุทเทอร์แลนด์-โกเวอร์ สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1888 ที่จัตุรัสเลสเตอร์ ทางตะวันตกของกรุงลอนดอน เป็นที่ตั้งอนุสาวรีย์ของเชกสเปียร์ โดยเป็นน้ำพุอยู่กลางจัตุรัส อนุสาวรีย์เชกสเปียร์ที่ เวสต์มินสเตอร์แอบบีย์ กรุงลอนดอน โดยตั้งอยู่ที่ "มุมกวี" (Poets' Corner) ของวิหาร สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1740 รูปปั้นครึ่งตัวของเชกสเปียร์ สร้างโดย ลูอิส ฟรังซัวส์ โรบิลเลียค ศิลปินงานปั้นชาวฝรั่งเศส ปัจจุบันตั้งอยู่ที่พิพิธภัณฑ์บริติชมิวเซียม ประเทศอังกฤษ อนุสาวรีย์เชกสเปียร์ที่ เซนทรัลปาร์ก ในเมืองนิวยอร์ก สร้างขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1864 ในโอกาสครบรอบ 300 ปีวันเกิดของเชกสเปียร์

title: จังหวัดชัยภูมิ

text: เมื่อการปกครองเปลี่ยนแปลงหัวเมืองชั้นนอกมาเป็นมณฑลจังหวัด อำเภอ ตำบล หมู่บ้าน ได้เกิดการผนวกเมืองต่าง ๆ เข้าเป็นอำเภอส่วนหนึ่งของจังหวัดชัยภูมิ ได้แก่ เมืองสี่มุมของพระยานรินทรสงคราม ปัจจุบัน คือ<b data-parsoid='{"dsr":[9512,9581,3,3]}'>อำเภอจัตุรัส บำเหน็จณรงค์ เทพสถิต ซับใหญ่ หนองบัวระเหว เนินสง่า ส่วน<b data-parsoid='{"dsr":[9586,9632,3,3]}'>เมืองภูเขียว-เกษตรสมบูรณ์ของพระไกรสิหนาท ปัจจุบันคือ อำเภอภูเขียว เกษตรสมบูรณ์ บ้านแท่น แก้งคร้อ หนองบัวแดง ภักดีชุมพล ส่วน<b data-parsoid='{"dsr":[9721,9756,3,3]}'>เมืองคอนสารของหมื่นอร่ามกำแหง ปัจจุบันคือ<b data-parsoid='{"dsr":[9768,9785,3,3]}'>อำเภอคอนสาร ซึ่งเคยเป็นตำบลหนึ่งของอำเภอภูเขียว และ<b data-parsoid='{"dsr":[9825,9861,3,3]}'>เมืองชัยภูมิของพระยาภักดีชุมพล ปัจจุบันคือ<b data-parsoid='{"dsr":[9873,9919,3,3]}'>อำเภอเมือง อำเภอบ้านเขว้า อำเภอคอนสวรรค์ โดยทั้งหมดในปัจจุบันรวมกันเป็น<b data-parsoid='{"dsr":[9950,9970,3,3]}'>จังหวัดชัยภูมิ

title: วัดพระธาตุหริภุญชัยวรมหาวิหาร

text: พระบรมธาตุหริภุญชัย เป็นโบราณสถานอันสำคัญของนครหริภุญชัยที่ พระเจ้าอาทิตยราช เป็นผู้สถาปนาขึ้นในราว พุทธศตวรรษที่ 17 เพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ อันมี ธาตุกระหม่อม ธาตุกระดูกอก ธาตุกระดูกนิ้วมือ และธาตุย่อยอีกเต็มบาตรหนึ่ง ตามพุทธทำนายลักษณะทางสถาปัตยกรรมขององค์พระธาตุหริภุญชัย ตามที่ปรากฏในหนังสือตำนานพระธาตุหริภุญชัย กล่าวว่า มีลักษณะ เป็นสถูปสี่เหลี่ยมทรงปราสาท ที่มีซุ้มทวาร เข้า- ออกทะลุกันได้ทั้งสี่ด้าน มีปราสาทสี่เหลี่ยมอยู่ตรงมุมละองค์ก่อด้วยศิลาแลงซึ่งเป็นวัตถุดิบที่มีมากอยู่ในเมืองนี้ ภายในเป็นแท่น สำหรับประดิษฐาน พระโกศที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ในสมัยของพญาสรรพสิทธิ์ กษัตริย์แห่งราชวงศ์จามเทวีวงศ์ โปรดให้ปฏิสังขรณ์เจดีย์เดิมที่พญาอาทิตยราชทรงสร้างไว้และได้ขุดร่องทวารประตูเข้า-ออก ทั้งสี่เพื่อความปลอดภัย รูปทรงสัณฐานขององค์พระบรมธาตุยังคงเป็นลักษณะเดิม คือ เป็นทรงปราสาทสี่เหลี่ยมที่กว้างใหญ่และสูง เมื่อ พญามังราย ตีเมืองหริภุญชัยได้ โปรดให้ซ่อมแซมดัดแปลงองค์พระธาตุขึ้นใหม่ การปฏิสังขรณ์ครั้งนี้เป็นการเปลี่ยนแปลงทรวดทรง ขององค์พระธาตุฯ จากทรงปราสาทกลายเป็นทรงเจดีย์ฐานกลมแบบทรงลังกา ในสมัยของพระเจ้าแสนเมืองมาประมาณปี พ.ศ. 1951 โปรดให้มีการปิดทององค์พระธาตุ พ.ศ. 1990 พระเจ้าติโลกราชกษัตริย์องค์สำคัญแห่งเมืองเชียงใหม่ ทรงร่วมกับพระมหาเมธังกรเถระ ก่อพระมหาเจดีย์ให้สูงขึ้นเป็น 92 ศอก กว้างยาวขึ้น 52 ศอก เป็นรูปร่างที่เห็นเป็นอยู่ในปัจจุบัน

title: จังหวัดชัยภูมิ

text: แต่เดิมเมืองชัยภูมิก่อนการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยสันนิษฐานว่ามีประวัติศาสตร์ยาวนานตั้งแต่สมัยทวารวดี โดยเมืองชัยภูมินั้นถือเป็นเส้นทางการเผยแพร่วัฒนธรรมทวารวดีจากภาคกลางเข้าสู่ภาคอีสาน ปรากฏหลักฐานจากใบเสมาบ้านกุดโง้งในอำเภอเมือง และใบเสมานครกาหลงที่อำเภอคอนสวรรค์ และมีกลุ่มประชาชนชาวมอญญัฮกุร ซึ่งเป็นมอญโบราณทวารวดีอาศัยอยู่ทางขอบสันเขาตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัด ในเวลาต่อมาเมื่ออิทธิพลทวารวดีเสื่อมลง อิทธิพลของขอมก็เข้ามาแทน ซึ่งมีลักษณะเดียวกันกับจังหวัดอื่น ๆ ของอีสานในเวลานั้น ปรากฏหลักฐาน เช่น ปรางค์กู่ในอำเภอเมือง และบ้านแท่น กู่แดงในอำเภอบ้านเขว้า เป็นต้น ส่วนในสมัยสุโขทัยนั้นสันนิษฐานว่าชัยภูมิน่าจะเป็นเมืองหนึ่งที่สุโขทัยครอบคลุมอีกด้วย สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี สันนิษฐานว่าบริเวณจังหวัดชัยภูมิมีประชากรลาวเข้ามาอาศัยอยู่ และมีการสร้างพระธาตุหนองสามหมื่น ซึ่งอยู่บริเวณตำบลบ้านแก้ง อำเภอภูเขียวปัจจุบัน โดยมีลักษณะแบบศิลปะล้านช้าง ล้านนา และอยุธยา โดยสร้างในสมัยพระไชยเชษฐาธิราชผู้ครองเมืองลาวในยุคนั้น ในเวลาต่อมาเมืองชัยภูมิปรากฏในทำเนียบแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราชว่าเป็นเมืองขึ้นกับเมืองนครราชสีมา แต่ต่อมาผู้คนได้อพยพออกไปตั้งหลักแหล่งทำมาหากินที่อื่น ในสมัยธนบุรี พระเจ้าตากสินหรือพระเจ้ากรุงธนบุรียกทัพมาปราบก๊กเจ้าพิมาย ซึ่งมีกรมหมื่นเทพพิพิธเป็นหัวหน้าก๊ก ตั้งมั่นอยู่ที่เมืองพิมายและต่อมาได้ ยึดเมืองนครราชสีมาเป็นที่ตั้งมั่น เจ้าพิมายให้พระยาวรวงษาธิราชคุมทัพไปตั้งรับเพื่อตีสกัดทัพพระเจ้าตากสินที่ด่านขุนทดและถูกกองทัพ พระเจ้าตากสินตีจนแตกพ่ายในที่สุดในกรณีศึกครั้งนี้อาจารย์คำผู้นำหมู่บ้านสี่มุมได้นำชาวบ้านเข้าสวามิภักดิ์ต่อพระเจ้าตากสินและขออาสาเป็น กองกำลังร่วมสู้รบในกองทัพหลวงด้วย พระเจ้าตากสินทรงยินดีรับไว้และให้เป็นกองกำลังเข้าตีด่านจอหอจนแตกพ่ายสามารถยึดเมืองพิมายและเมือง นครราชสีมาคืนมาได้ในครั้งเข้าตีด่านจอหอ กองกำลังของบ้าน สี่มุมโดยการนำของอาจารย์คำได้แสดงความสามารถในการรบอย่างกล้าหาญ เข้มแข็งเป็นที่พอพระทัยพระเจ้าตากสินเป็นอย่างมาก เมื่อเสร็จการศึกสงครามจึงได้ปูนบำเหน็จความชอบให้อาจารย์คำเป็น “พระนรินทร์สงคราม” ยกฐานะบ้านสี่มุมขึ้นเป็น “เมืองสี่มุม” (ในเขตอำเภอจัตุรัส ในจังหวัดชัยภูมิปัจจุบัน) ให้ปกครองเมืองสี่มุมให้ขึ้นตรงต่อเมืองนครราชสีมา เมื่อก้าวเข้าสู่ยุคกรุงรัตนโกสินทร์ ในสมัยรัชกาลที่ 1 หมื่นอร่ามกำแหง หรือนายภูมีชาวเมืองนครไทยซึ่งเป็นคนเชื้อสายหลวงพระบาง ได้เข้ามาตั้งบ้านแปงเมืองในเขตพื้นที่บริเวณอำเภอคอนสารในปัจจุบัน และขึ้นตรงต่อกรุงเทพมหานคร ในสมัยรัชกาลที่ 2 ปี พ.ศ. 2352 ในเขตอำเภอภูเขียว และเกษตรสมบูรณ์ มีชุมชนลาวเวียงจันทน์อพยพ คือหลวงไกรสิงหนาท ขึ้นตรงต่อกรุงเทพมหานคร และเมื่อปี พ.ศ. 2360 "นายแล" ข้าราชการสำนักเจ้าอนุวงศ์เมืองเวียงจันทน์ได้อพยพครอบครัวและบริวารเดินทางข้ามลำน้ำโขงมาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่บ้านหนองน้ำขุ่น (หนองอีจาน) ซึ่งอยู่ในบริเวณท้องที่อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมาในปัจจุบัน

title: อำเภอจัตุรัส

text: จัตุรัส เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดชัยภูมิ เดิมมีฐานะเป็นเมืองชื่อ "เมืองสี่มุม" ขึ้นตรงต่อเมืองนครราชสีมา สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2311 ในสมัยของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช มีเจ้าเมืองปกครอง คือพระยานรินทร์สงคราม สมัยนั้นมีพื้นที่อาณาเขตกว้างขวางมาก ครอบคลุมถึง 6 อำเภอทางใต้ของจังหวัดชัยภูมิ อยู่ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 38 กิโลเมตร จัตุรัสเป็นอำเภอขนาดใหญ่ ศูนย์กลางความเจริญทางตอนใต้ และเป็นประตูสู่จังหวัดชัยภูมิ เป็นอำเภอเดียวที่มีสถานีรถไฟ และพื้นที่อยู่ติดกับโคราช เป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ และการลงทุน มีโอกาสได้รับอานิสงส์มากกว่าพื้นที่อื่น ๆ การพัฒนาผังเมืองรวม จะยังคงเป็นพื้นที่สีเขียว แต่มีบางพื้นที่ชุมชน จะต้องปรับให้สอดรับกับการพัฒนา เพื่อให้เกิดการลงทุน และอนาคตมีแผนพัฒนาสถานีรถไฟจัตุรัสเป็นสถานีรถไฟชุมทางจัตุรัส เพื่อเชื่อมต่อไปยังตัวจังหวัดชัยภูมิ (ชุมทางจัตุรัส-ชัยภูมิ-หนองบัวลำภู-เลย)

title: เจ้านางยอดแก้ว (ก่องมะณี รามางกูร)

text:
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๖) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานนามสกุลแก่เจ้าเมืองมุกดาหารและทายาทผู้สืบเชื้อสายจากเจ้าเมืองมุกดาหารว่า จันทรสาฃา เขียนเป็นอักษรโรมันว่า Chandrasa^kha เลขทะเบียนสกุลพระราชทานที่ ๑๓๗๐ ทรงพระราชทานแก่พระยาศศิวงษ์ประวัติ (เมฆ) เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งที่จางวางอำเภอมุกดาหาร ๒๕/๔/๑๔ ต่อมานิยมเขียนคำว่า จันทรสาฃา เป็น จันทรสาขา เนื่องจากปัจจุบันไม่มีการใช้อักษร ฃ แล้ว อนึ่ง คำว่า จันทร มาจากพระนามเดิมของต้นราชตระกูลผู้สร้างเมืองมุกดาหารหรือเมืองบังมุกคือ เจ้าจันทกินรี หรือ เจ้าพระยาจันทรสีโสราชอุปราชามันธาตุราช และมาจากราชทินนามประจำเมืองของเจ้าเมืองมุกดาหารคือ จันทรสุริยวงษา ส่วนคำว่า สาขา เป็นภาษาบาลีตรงกับคำว่า กิ่ง ซึ่งเป็นพระนามเดิมของพระราชอัยกา (ปู่) ของพระยาศศิวงษ์ประวัติ (เมฆ)
พระยาศศิวงษ์ประวัติ (เมฆ) เดิมบรรดาศักดิ์ที่พระจันทรเทพสุริยวงษ์ เจ้าเมืองมุกดาหารองค์ที่ ๗ หรือองค์สุดท้าย เป็นพระโอรสในเจ้าอุปฮาด (แถง หรือ แท่ง) คณะอาญาสี่เมืองมุกดาหาร เป็นพระราชนัดดาในพระจันทรสุริยวงษ์ (พรหม) เจ้าเมืองมุกดาหารองค์ที่ ๓ เป็นพระราชปนัดดาในเจ้าพระยาจันทรสุริยวงษา (กิ่ง) เจ้าเมืองมุกดาหารองค์ที่ ๒ กับเจ้านางยอดแก้ว (ก่องมะณี)

title: อุทยานประวัติศาสตร์เมืองสิงห์

text:
ปรางค์ประธานเป็นศูนย์กลางของโบราณสถานมีลักษณะเป็นปรางค์องค์เดียวทรงหอสูงคล้ายฝักข้าวโพด องค์ประธานตั้งอยู่บนฐานย่อมุมไม้ 20 ขนาดกว้างและยาวด้านละ 13.20 เมตร มีมุขยื่นออกไปรับกับมุขด้านในของโคปุระทั้งสี่ทิศ โดยมุขด้านตะวันออกยาวกว่าด้านอื่นๆ และระหว่างปรางค์ประธานกับโคปุระด้านตะวันออกมีลานศิลาแลงเชื่อมเป็นลานกว้าง
ระเบียนคดเป็นอาคารที่ล้อมรอบองค์ปรางค์ประธาน ด้านเหนือและด้านใต้ยาวด้านละ 42.50 เมตร ด้านตะวันออกและด้านตะวันตกยาวด้านละ 36.40เมตร ตามมุมของระเบียนคดจะมีซุ้มทิศอยู่สี่มุม

title: จังหวัดนนทบุรี

text: วัดเฉลิมพระเกียรติวรวิหาร ตั้งอยู่ริมฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา ซอยบางศรีเมือง-วัดโบสถ์ฯ 4 ถนนบางศรีเมือง-วัดโบสถ์ฯ ตำบลบางศรีเมือง เป็นพระอารามหลวงชั้นโทที่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2390 เพื่ออุทิศถวายแด่พระอัยกา พระอัยกี และสมเด็จพระราชชนนี (แต่มาแล้วเสร็จในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) มีการผสมผสานศิลปะจีนตามพระราชนิยมไว้ในการก่อสร้างด้วย เช่น พระอุโบสถหลังคามุงกระเบื้องแบบจีน โดยมีจิตรกรรมฝาผนัง บานประตูและหน้าต่างเขียนลายทองรดน้ำ ส่วนพระประธานเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยหล่อด้วยทองแดงทั้งองค์ มีพระนามว่า "พระพุทธมหาโลกาภินันทปฏิมา" นอกจากนี้ยังมีอาคารที่น่าสนใจอื่น ๆ เช่น พระวิหารหลวง (วิหารพระศิลาขาว) พระเจดีย์ทรงกลม (แบบลังกา) ศาลาการเปรียญหลวง กำแพงใบเสมาและป้อมปราการทั้งสี่มุมรอบวัด

title: เจ้าจอมนรินทร์

text: พระนรินทรสงคราม (ทองดี) เจ้าเมืองจัตุรัสองค์ที่ ๖ (องค์สุดท้าย) เป็นบุตรในพระนรินทรสงคราม (บุญเฮ้า) เจ้าเมืองจัตุรัสองค์องค์ที่ ๕ เป็นนัดดา (หลานลุง) ในพระยานรินทรสงคราม (เสา) เจ้าเมืองจัตุรัสองค์ที่ ๔ เป็นนัดดา (หลานปู่) ในพระยานรินทรสงคราม (บุตร) เจ้าเมืองจัตุรัสองค์องค์ที่ ๓ เป็นปนัดดา (เหลนทวด) ในพระยานรินทรสงคราม (ทองคำ) เจ้าเมืองจัตุรัสองค์ที่ ๒ และเจ้าเมืองหนองบัวลุ่มภู พระยานรินทรสงคราม (ทองคำ) เป็นบุตรในพระนรินทรสงคราม (จารย์คำ) เจ้าเมืองสี่มุมองค์แรกผู้สร้างเมืองสี่มุม (เมืองจัตุรัส) จึงนับว่าพระนรินทรสงคราม (จารย์คำ) และพระยานรินทรสงคราม (ทองคำ) เป็นปฐมบรรพบุรุษตระกูลลาวัณบุตรแห่งอำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ ในภาคอีสานของประเทศไทย[13]

title: วัดกลางสุรินทร์

text:
การก่อตั้งวัดกลางสุรินทร์ วัดกลางสุรินทร์ ได้เริ่มสร้างขึ้นเมื่อใดใครเป็นผู้สร้าง เจ้าอาวาสองค์แรกและองค์ต่อ ๆ มามีชื่ออย่างไรบ้าง ไม่มีหลักฐานปรากฏชัดแต่สถานที่ตั้งวัดนั้นพอมีเหตุผลที่น่าเชื่อดังนี้
เมืองสุรินทร์มีกำเนิดมาแต่ครั้งใด นักประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่า หลายร้อยปีมาแล้วโดยมีชื่อเดิมว่า ไผทสมัน ต่อมาเมื่อประมาณ พ.ศ. 2306 เชียงปุมซึ่งเดิมอยู่บ้านเมืองที ได้รับบรรดาศักดิ์เป็นพระสุรินทร์ภักดี และย้ายมาอยู่ที่ไผทสมัน เมืองนี้จึงได้ชื่อว่าเมืองสุรินทร์ ตามบรรดาศักดิ์ของเจ้าเมือง
ในการอพยบครั้งแรก สันนิษฐานว่า ได้เริ่มกำหนดตั้งสถานที่หลักเมืองขึ้นโดยถือเนื้อที่ส่วนกลางของเมืองจริง ๆ กล่าวคือประมาณอาณาเขตภายในคูกำแพงเมืองชั้นใน จากทิศตะวันออกจดทิศตะวันตก และจากทิศเหนือจดทิศใต้ มีศูนย์กลางตรงที่ตั้งหลักเมืองในปัจจุบันพอดี ถนนสายนี้เกิดขึ้นในสมัยหลัง
ส่วนจวนเจ้าเมืองนั้น ตั้งเยืองจากศาลเจ้าหลักเมืองมาทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือตรงบริเวณตลาดเก่า ตรงหน้าวัดกลางปัจจุบัน หรือบริเวณหลังโรงแรมโมเมเรียลทั้งหมดเป็นบริเวณจวนเจ้าเมืองมาแต่เดิม แต่ปัจจุบันนี้เป็นที่ของเอกชนหมดแล้ว
วัดกลาง น่าจะเริ่มได้รับการก่อสร้างขึ้นในสมัยนี้ ทั้งนี้เนื่องจากตั้งในเนื้อที่แนวเดียวกับจวนเจ้าเมือง ด้านทิศตะวันออกขนานกับจวนเจ้าเมือง โดยมีทางขั้นกลางระหว่างจวนเจ้าเมืองกับวัด ปัจจุบันทางสายนี้ คือถนนธนสารซึ่งเป็นทางสายเดียว ที่ตัดกลางเมืองทอดจากกำแพงด้านเหนือจดด้านใต้ และมีถนนสายหลักเมืองผ่ากลางจากตะวันออกสู่ตะวันตก ตัดกันเป็นสี่แยกหลักเมือง ถนนสองสายนี้เป็นถนนดังเดิมของเมืองสุรินทร์
การวางผังเมืองของเจ้าเมืองสุรินทร์ เข้าใจว่า ได้เพ่งถึงจุดศูนย์กลางของตัวเมืองและสร้างจวนในบริเวณดังกล่าว ที่แห่งนี้เป็นเนินสูง

title: เจ้าอนุวงศ์

text: ต่อมา ระหว่างทางกองทัพลาวได้พักไพร่พลและเชลยที่ทุ่งสัมฤทธิ์ พวกครัวเรือนเมืองนครราชสีมาได้วางอุบายลวงทหารลาวจนตายใจแล้วฆ่าฟันทหารลาวตายลงจำนวนมาก จากนั้นจึงตั้งค่ายรอกองทัพจากกรุงเทพมหานครขึ้นมาสมทบ ฝ่ายทหารของเจ้าอนุวงศ์เห็นการณ์ไม่สำเร็จตามคิด จึงถอยทัพกลับไปตั้งมั่นที่กรุงเวียงจันทน์เพื่อรอรับศึกจากกองทัพกรุงเทพมหานคร เอกสารฝ่ายไทยกล่าวว่า เหตุการณ์นี้เป็นจุดเริ่มต้นวีรกรรมทุ่งสัมฤทธิ์ของท้าวสุรนารี (โม ณ ราชสีมา) ชายาของเจ้านครราชสีมา และวีรกรรมนางสาวบุญเหลือธิดากรมการเมืองนครราชสีมา ส่วนทางฝ่ายลาวและอีสานไม่มีเอกสารชั้นต้นหรือเอกสารปฐมภูมิแม้แต่ชิ้นเดียว ที่มีการกล่าวถึงวีรกรรมของสตรีทั้งสองคน ตำนานมุขปาฐะฝ่ายลาวกล่าวว่า ท้าวสุรนารีเดิมเป็นชาวลาวแต่มีใจฝักใฝ่กับสยาม จึงได้ร่วมวางแผนกับสยามเข้าตีเวียงจันทน์ และเอกสารฝ่ายลาวยังกล่าวอีกว่า เหตุการณ์ครั้งนี้ทำให้เกิดวีรกรรมของเจ้าเมือง ๒ ท่าน คือ วีรกรรมพระยานรินทร์สงคราม (เจ้าจอมนรินทร์ หรือ พระยาโนลิน ต้นสกุล ลาวัณบุตร์) เจ้าเมืองจตุรัส (เมืองสี่มุม) และเมืองหนองบัวลุ่มภู (หนองบัวลำภู) กับวีรกรรมพระยาภักดีชุมพล (แล ต้นสกุล ภักดีชุมพล) เจ้าเมืองชัยภูมิ ซึ่งทั้ง ๒ องค์ต่างมีความจงรักภักดีต่อนครเวียงจันทน์

title: เจ้าพระอัคร์บุตร (บุญมี รามางกูร)

text: เจ้าพระอัคร์บุตร (บุญมี รามางกูร) หรือ ท้าวสุวรรณบุญมี อดีตคณะอาญาสี่เมืองธาตุพนม อดีตกรมการชั้นผู้ใหญ่เมืองธาตุพนม และอดีตกรมการชั้นผู้ใหญ่เมืองคำเกิด แขวงบอลิคำไซ ในประเทศลาว ทรงดำรงพระยศในคณะอาญาสี่ตำแหน่งที่ พระอัคร์บุตรเมืองธาตุพนม เป็นองค์แรกและองค์เดียวของเมืองธาตุพนม ทรงเป็นต้นตระกูล บุคคละ และ รามางกูร ณ โคตะปุระ แห่งอำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม ในภาคอีสานของประเทศไทย อนึ่ง ใน พ.ศ. ๒๔๐๓ (ตรงกับรัชกาลที่ ๔ ของสยาม) พระองค์ได้สถาปนาตนเป็นพระยาธรรมิกราชแห่งเมืองธาตุพนมจากการสนับสนุนของกบฏผู้มีบุญองค์พระบาทและองค์ครุธ ในพื้นเมืองพนมออกพระนามของพระองค์ว่า ราชาเจ้าโอกาส ส่วนคัมภีร์ใบลานเรื่องสังกาดธาตุพระนมออกพระนามเต็มของพระองค์ว่า พระมหาสมเด็จราชาธาตุพระนมบุรมมราชาเจดีย์มหาคุณ

title: อำเภอจัตุรัส

text: พระนรินทร์สงคราม (อาจารย์คำ) พระยานรินทร์สงคราม (ทองคำ) พระยานรินทร์สงคราม (บุตร) พระยานรินทร์สงคราม (เสา) พระยานรินทร์สงคราม (บุญเฮ้า) พระยานรินทร์สงคราม (ทองดี) เจ้าเมืองสี่มุมคนสุดท้าย และนายอำเภอคนแรกของอำเภอจัตุรัส

title: เจ้าจอมนรินทร์

text: เจ้าจอมนรินทร์ เดิมพระนามว่า ท้าวทองคำ โดยพระบิดาได้ตั้งนามให้พร้องกันกับนามของพระบิดา ถือกำเนิดที่นครหลวงเวียงจันทน์ราวรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ ๓ หรือสมเด็จพระเจ้าสิริบุนสาน (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๒๙๔-๒๓๒๒) แห่งนครเวียงจันทน์ เป็นโอรสในพระนรินทรสงคราม (ท้าวจารย์คำ) เจ้าเมืองสี่มุมองค์แรก อดีตกวานบ้านนารายณ์ บรรพบุรุษมีเชื้อสายลาวจากนครหลวงเวียงจันทน์ เดิมพระบิดาของเจ้าจอมนรินทร์ได้อพยพไพร่พลมาตั้งรกราก ณ บ้านนารายณ์ ปัจจุบันอยู่ในเขตตำบลจอหอ อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา[2]

title: เจ้าพระอุปฮาชา (เฮือง รามางกูร)

text: เจ้าพระอุปฮาชา (เฮือง รามางกูร) (พ.ศ. ๒๔๐๓-๒๔๙๘) หรือ ท้าวสุวรรณคำเฮือง หรือ นายเฮือง รามางกูร สกุลเดิม บุคคละ อดีตคณะอาญาสี่เมืองธาตุพนม อดีตกรมการชั้นผู้ใหญ่เมืองธาตุพนม ทรงดำรงพระยศในคณะอาญาสี่ตำแหน่งที่ พระอุปฮาชาเมืองธาตุพนม หรือ พระอุปฮาดเมืองธาตุพนม เป็นองค์แรกและองค์เดียวของเมืองธาตุพนม ทรงเป็นผู้ตั้งสกุล รามางกูร แห่งอำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม ในภาคอีสานของประเทศไทย ภายหลังปฏิรูปการเมืองการปกครองหลัง พ.ศ. ๒๔๔๔ ได้ถูกลดสถานะเจ้านายลาวท้องถิ่นลงเป็นสามัญชน จึงทำการค้าขายจนกลายเป็นเศรษฐีที่มีชื่อเสียงของตำบลธาตุพนม จนได้รับยกย่องจากคนทั่วไปว่า นายฮ้อยใหญ่เฮือง ทายาทบุตรหลานทั่วไปนิยมออกนามว่า ญาปู่ใหญ่เฮือง หรือ ญาปู่อุปฮาด

title: จังหวัดชัยภูมิ

text: เมืองสี่มุมยุบเป็นอำเภอจัตุรัส ก่อนที่จะแยกออกเป็นอำเภอบำเหน็จณรงค์, อำเภอเทพสถิต, อำเภอหนองบัวระเหว, อำเภอเนินสง่า และอำเภอซับใหญ่

title: เจ้าจอมนรินทร์

text: พ.ศ. ๒๓๖๙ สมเด็จพระเจ้าอนุวงศ์แห่งนครหลวงเวียงจันทน์ (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๓๔๗-๒๓๗๑) ชักชวนเจ้าเมืองหัวเมืองลาวต่าง ๆ ในพื้นที่ภาคอีสานเข้าร่วมทัพด้วย ฝ่ายพระนรินทรสงคราม (ทองคำ) เจ้าเมืองสี่มุมหรือเมืองจัตุรัสเห็นพร้อมและร่วมมือกับเจ้าอนุวงศ์เป็นอย่างดีเนื่องจากเป็นลาวด้วยกัน และขณะนั้นหัวเมืองลาวสองฝั่งโขงถูกกดขี่จากสยาม สมเด็จพระเจ้าอนุวงศ์จึงแต่งตั้งบรรดาศักดิ์ของพระนรินทรสงคราม (ทองคำ) ให้สูงขึ้นโดยเลื่อนเป็นที่ พระยานรินทรสงคราม คนทั่วไปออกนามว่า เจ้าพระยาโนลิน ให้เป็นแม่ทัพใหญ่รักษาค่ายหนองบัวลุ่มภูและเป็นเจ้าเมืองหนองบัวลุ่มภู กองทัพลาวได้กวาดต้อนครอบครัวชาวลาวที่ถูกกวาดต้อนจากเวียงจันทน์มาตั้งแต่สมัยธนบุรีในปี พ.ศ. ๒๓๒๑ มาตั้งรกรากอยู่ที่เมืองสระบุรี เมืองนครราชสีมา และหัวเมืองเมืองใกล้เคียงกลับคืนไปฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง ชาวลาวพากันดีอกดีใจ เมื่อฝ่ายสยามทราบข่าวจึงยกทัพติดตามไป ฝ่ายลาวถอยทัพตั้งรับ ๓ พื้นที่ ได้แก่ พื้นที่หลักคือบริเวณจังหวัดหนองบัวลำภูในปัจจุบัน พื้นดังกล่าวตั้งค่ายหลัก ๔ ค่าย คือ ค่ายหนองบัวลุ่มภู พระยานรินทรสงคราม (ทองคำ) เจ้าเมืองสี่มุมเป็นแม่ทัพมีกำลังทหาร ๓,๐๐๐ นาย ค่ายช่องข้าวสาร สมเด็จพระเจ้าอนุวงศ์ควบคุมด้วยพระองค์เองมีกำลังทหาร ๒๐,๐๐๐ นาย ค่ายตำบลสนม (ต่อมาตั้งเป็นเมืองชื่อเมืองสนมนัครา) พระยาเชียงสาเป็นแม่ทัพมีกำลังทหาร ๕,๐๐๐ นาย และค่ายช่องวัวแตก นายกองคำเป็นแม่ทัพมีกำลังทหาร ๔,๐๐๐ นาย รวมพื้นที่หลักมีกำลัง ๓๒,๐๐๐ คน ส่วนพื้นที่รอง ได้แก่ พื้นที่ปีกขวาหรือพื้นที่ลุ่มแม่น้ำป่าสัก ตั้งทัพอยู่ที่เมืองหล่มหรือเมืองหล่มศักดิ์ มีสมเด็จเจ้าราชวงษ์ (เหง้า) พระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้าอนุวงศ์เป็นแม่ทัพใหญ่ พื้นที่ลุ่มแม่น้ำชีตอนล่าง มี ๒ ค่าย คือ ค่ายเมืองร้อยเอ็ดและค่ายเวียงคุก เมืองยโสธร พื้นที่ลุ่มน้ำมูล เดิมมี ๓ ค่าย คือ ค่ายนอกเมืองโคราชหรือค่ายนอกเมืองนครราชสีมา ค่ายมูลเค็งเมืองพิมาย และค่ายเมืองสุวรรณภูมิ ภายหลังสมเด็จพระเจ้าอนุวงศ์ถอนกำลังทัพกลับนครหลวงเวียงจันทน์ก็ให้เผาค่ายเมืองสุวรรณภูมิเสีย เมื่อกองทัพสยามทราบว่ากองทัพนครหลวงเวียงจันทน์ถอยจากเมืองสาละบุรี (สระบุรี) และเมืองนครราชสีมา จึงเริ่มแผนการโจมตีฝ่ายเวียงจันทน์โดยแบ่งกำลังเป็น ๓ กองทัพ กองทัพหลวงของสยามประชุมทัพที่ท่าเรือพระพุทธบาท เมืองสระบุรี แล้วเดินทัพไปทางดงพระยาไฟและดงพระยากลาง มุ่งสู่เมืองนครราชสีมา ตีขึ้นเหนือไปทางเมืองชัยภูมิ ช่องสามหมอ เมืองภูเวียง แล้วเข้าสู่ค่ายเมืองหนองบัวลุ่มภู โดยมีสมเด็จกรมพระราชวังบวรสถานมงคลเป็นแม่ทัพ เมื่อทัพสยามเข้าสู่ค่ายหนองบัวลุ่มภูแล้วพระยานรินทรสงคราม (ทองคำ) ได้ต่อสู้กับสยามเป็นสามารถ[4]

title: อำเภอจัตุรัส

text: เทศบาลตำบลจัตุรัส เขตชุมชนเมืองใหม่ เป็นที่ตั้งของศูนย์ราชการอำเภอจัตุรัส ย่านเศรษฐกิจหลัก และสถานที่สำคัญได้แก่ ศาลเจ้าพ่อหลวงบรรเทา (ศาลหลักเมืองจัตุรัส) ห้องสมุดประชาชน"เฉลิมราชกุมารี" สนามกีฬากลางอำเภอ สถานีรถไฟจัตุรัส ห้างสรรพสินค้าเทสโก้โลตัส ตลาดสดเทศบาลตำบลจัตุรัส สำนักงานการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค สำนักงานที่ดินจังหวัด เป็นต้น เทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่ เขตชุมชนเมืองเก่า ย่านเศรษฐกิจรอง และสถานที่สำคัญได้แก่ โรงพยาบาลจัตุรัส ศาลเจ้าพ่อพระยานรินทร์สงคราม (เจ้าเมืองสี่มุมคนแรก) ตลาดสดเทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่ สำนักงานการประปาส่วนภูมิภาค สำนักงานปศุสัตว์อำเภอ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 3 เป็นต้น

title: เจ้าจอมนรินทร์

text: เจ้าจอมนรินทร์ หรือ พระยานรินทรสงคราม (ทองคำ ลาวัณบุตร) เจ้าเมืองสี่มุมหรือเจ้าเมืองจัตุรัสองค์ที่ ๒ (ปัจจุบันคืออำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ ในภาคอีสานของประเทศไทย) และเป็นเจ้าเมืองหนองบัวลุ่มภูอยู่ชั่วระยะเวลาหนึ่ง (ปัจจุบันคือจังหวัดหนองบัวลำภู ในภาคอีสานของประเทศไทย)[1] คนทั่วไปนิยมออกพระนามว่า พระยานรินทร์ หรือ เจ้าจอมปากช่องภูเวียง หรือ พระยาโนลิน เป็นเจ้านายเชื้อสายลาวเวียงจันทน์องค์หนึ่งที่ร่วมมือกับสมเด็จพระเจ้าอนุวงศ์แห่งกรุงศรีสัตนาคนหุตล้านช้างเวียงจันทน์ในสงครามเจ้าอนุวงศ์ ซึ่งตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๓) แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ใน สปป.ลาว ยกย่องว่า ทรงเป็นวีรบุรุษองค์หนึ่งที่มีส่วนในการกอบกู้เอกราชของชาติเช่นเดียวกันกับสมเด็จพระเจ้าอนุวงศ์ และพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์อื่นของนครหลวงเวียงจันทน์

title: การปฏิวัติทางวัฒนธรรม

text: กุมภาพันธ์ กลุ่มแก๊งสี่คนออกมาโจมตีเติ้งเสี่ยวผิง ซึ่งเป็นคู่แข่งที่เหลืออยู่เพียงคนเดียวอีกครั้ง โดยได้รับไฟเขียวจากเหมา เติ้งถูกลดอำนาจอีกครั้ง แต่เหมาก็ไม่ได้แต่งตั้งใครจากกลุ่มสี่คนเข้ารับตำแหน่งแทน แต่หันไปแต่งตั้ง หัวกั๊วเฟิง แทน วันที่ 4 เมษายน วันชิงเม้ง ตามประเพณีจีน ประชาชนประมาณสองล้านคนรวมตัวกันที่จัตุรัสเทียนอันเหมินเพื่อรำลึกโจวเอินไหล ขณะเดียวกันก็มีกลุ่มสนับสนุนเติ้งเสี่ยวผิง และโจมตีแก๊งสี่คนปรากฏภายในจัตุรัส เอกสารต่อต้านกลุ่มสี่กลุ่มเผยแพร่ออกมาจำนวนมาก กลุ่มแก๊งสี่คนจึงสั่งให้ตำรวจเข้าไปสลายการชุมนุม แก๊งสี่คนโจมตีเติ้งเสี่ยวผิงเป็นผู้วางแผนอยู่เบื้องหลังสำหรับการชุมนุมครั้งนี้ เติ้งถูกปลดออกจากทุกตำแหน่งทางการเมือง และแต่งตั้งหัวกั๊วเฟิงเป็นรองนายกฯ อันดับหนึ่งแทน

title: อำเภอจัตุรัส

text: สมัยพระยานรินทร์สงคราม (ทองดี) เป็นเจ้าเมือง ปี พ.ศ. ๒๔๔๐ ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ได้มีการเปลี่ยนแปลงระบบการปกครองส่วนภูมิภาคหรือหัวเมืองต่างๆ โดยทำการยกเลิกระบบเจ้าเมือง (อาญาสี่) ของหัวเมืองลาวทั่วภาคอีสาน แล้วเปลี่ยนมาเป็นแบบมณฑลเทศาภิบาล กล่าวคือ จัดหัวเมืองต่างๆ ตั้งเป็นมณฑล, จังหวัด, อำเภอ, ตำบล และหมู่บ้าน เมืองสี่มุมที่ขึ้นตรงต่อเมืองนครราชสีมาจึงถูกยุบและจัดตั้งเป็นอำเภอขึ้นมาแทน ชื่อว่า “อำเภอจัตุรัส” ขึ้นตรงต่อจังหวัดชัยภูมิ ส่วนเจ้าเมืองก็เปลี่ยนเป็น “นายอำเภอ” โดยแต่งตั้งให้พระยานรินทร์สงคราม (ทองดี) เจ้าเมืองสี่มุมคนที่ ๖ เป็นนายอำเภอ ท่านจึงนับเป็นนายอำเภอคนแรกของอำเภอจัตุรัสตั้งแต่นั้นมา

title: พระไกรสรราช (สิงห์ ไตรยวงค์)

text: พระไกรสรราช (สิงห์) เจ้าเมืองหนองสูงองค์แรก เถิงแก่กรรมในปี พ.ศ. ๒๔๒๐ สิริรวมเวลาปกครองเมืองหนองสูง ๓๕ ปี ต่อมาเจ้าอุปฮาด (ลุน) หรือท้าวสีสุวอ เจ้านายในคณะอาญาสี่เมืองหนองสูงผู้เป็นพระอนุชาได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ ให้เป็นที่ พระไกรสรราช เจ้าเมืองหนองสูงองค์ที่ ๒ แทน ตระกูลเจ้านายเมืองหนองสูงได้ปกครองบ้านเมืองในตำแหน่งเจ้าเมืองสืบต่อมารวมทั้งหมด ๓ องค์ องค์สุดท้ายคือ พระไกรสรราช (ราชอาต)[9] และปกครองเมืองหนองสูงในฐานะผู้รักษาราชการแทนเจ้าเมืองได้อีก ๓ ท่าน ได้แก่ หลวงอำนาจณรงค์ (บุศย์) หลวงทรงฤทธิรอน (เสือ) และหลวงชะนาจอาจวิชัย (ตาอุปฮาต) รวมมีผู้ปกครองเมืองหนองสูงทั้งหมด ๖ คน[10]

title: อำเภอจัตุรัส

text: ศาลเจ้าพ่อพระยานรินทร์สงคราม (เจ้าเมืองสี่มุมคนแรก เทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่) ศาลเจ้าพ่อหลวงบรรเทา (ศาลหลักเมืองจัตุรัส เทศบาลตำบลจัตุรัส) ศาลเจ้าพ่อสุริวงศ์เกรียงไกร (เทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่ บ้านหนองบัวรอง) ศาลเจ้าพ่อหลวงประจักษ์ (เทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่ บ้านหนองไผ่ล้อม) ศาลเจ้าพ่อขุนด่าน (เทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่) ศาลเจ้าพ่อขุนกันฑ์ (เทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่ ตลาดสดหนองบัวใหญ่) ศาลเจ้าพ่อขุนศรี (เทศบาลตำบลหนองบัวโคก) ศาลเจ้าพ่อหานคำ (อบต.ละหาน) ศาลเจ้าพ่อพญาบรมอนุวงศ์ชัยชนะ (อบต.ส้มป่อย) รอยพระพุทธบาทจำลอง (วัดปทุมชาติ วัดแห่งแรกสร้างขึ้นพร้อมกับเมืองสี่มุม เทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่) พระธาตุเจย์ดีศิริมหามงคล หรือ พระธาตุจัตุรัส (วัดศิริพงษาวาส เทศบาลตำบลจัตุรัส) ห้องสมุดประชาชน "เฉลิมราชกุมารี" อำเภอจัตุรัส

title: เจ้าจอมนรินทร์

text: หลังการเสียกรุงศรีอยุธยา พระยาตากสินเจ้าเมืองธนบุรีทำการยกทัพขึ้นมาปราบก๊กเจ้าพิมาย ท้าวจารย์คำผู้เป็นพระบิดาของเจ้าจอมนรินทร์ตลอดจนราษฎรบ้านนารายณ์ถูกบังคับให้สวามิภักดิ์ ทัพหลวงของพระยาตากสินเกณฑ์ราษฎรบ้านนารายณ์เข้าตีด่านจอหอจนแตกพ่าย พระยาตากสินเห็นว่าท้าวจารย์คำชาวลาวเวียงจันทน์เป็นผู้มีฝีมือการรบดี รู้รบพุ่งข้าศึกไม่ถอย อีกทั้งมีวิชาความรู้ดีเยี่ยม เมื่อปราบก๊กเจ้าพิมายสำเร็จแล้วทรงสถาปนาท้าวจารย์คำเป็นที่ พระนรินทรสงคราม เจ้าเมืองสี่มุมองค์แรก ขึ้นตรงต่อเมืองนครราชสีมา ปัจจุบันเมืองสี่มุมเดิมถูกลดถานะลงเป็นบ้านสี่มุมตั้งอยู่ ณ ตำบลพลกรัง อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา พระนรินทร์สงคราม (จารย์คำ) มีโอรสผู้หนึ่งนามว่า ท้าวทองคำ เป็นผู้มีความรู้เฉลียวฉลาดสามารถในกิจการทั้งปวงเช่นพระบิดา อีกทั้งเป็นกำลังสำคัญช่วยพระบิดาในการปราบโจรผู้ร้ายและช่วยราชการงานเมืองทั่วไปได้ดีเยี่ยม เมื่อพระบิดาถึงแก่อนิจกรรมจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ท้าวทองคำผู้โอรสขึ้นเป็นที่ พระนรินทรสงคราม เป็นเจ้าเมืองสี่มุมองค์ที่ ๒ สืบต่อจากพระนรินทรสงคราม (จารย์คำ) ต่อมาพระนรินทรสงคราม (ทองคำ) ได้ปรึกษากับกรมการเมืองทั้งมวลเห็นว่าชัยภูมิเมืองสี่มุมเดิมไม่เหมาะจะเป็นเมืองใหญ่ จึงย้ายที่ตั้งเมืองสี่มุมไปยังที่แห่งใหม่ห่างจากที่ตั้งเมืองสี่มุมเดิมประมาณ ๔๐ กิโลเมตร[3]

title: จังหวัดชัยภูมิ

text: สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ยังไม่มีการจัดตั้งจังหวัดชัยภูมิขึ้นเป็นทางการ บริเวณจังหวัดชัยภูมิประกอบไปด้วยเมืองใหญ่ 3 เมือง คือ เมืองชัยภูมิ, เมืองภูเขียว และเมืองสี่มุม (จัตุรัส) ในปี พ.ศ. 2440 ในสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงเปลี่ยนแปลงระบบการปกครองราชอาณาจักร โดยการจัดตั้งมณฑลเทศาภิบาล ให้อยู่ภายใต้บังคับบัญชาของกระทรวงมหาดไทยหน่วยงานเดียว เมืองในจังหวัดชัยภูมิ จึงเข้าอยู่ในมณฑลนครราชสีมา ต่อมาในสมัยหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองปี พ.ศ. 2475 มีการเปลี่ยนแปลงรูปการปกครองประเทศครั้งใหญ่ จากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชเป็นระบอบประชาธิปไตย โดยพระราชบัญญัติระเบียบราชการบริหารแห่งราชอาณาจักรสยาม พ.ศ. 2476 ได้ยกเลิกเขตการปกครองแบบ “เมือง” ทั่วราชอาณาจักร แล้วตั้งขึ้นเป็น “จังหวัด” แทน เมืองชัยภูมิ, เมืองภูเขียว และเมืองสี่มุม (จัตุรัส) จึงรวมกันกลายเป็นจังหวัดชัยภูมิ โดยใช้บริเวณเมืองชัยภูมิจัดตั้งเป็นอำเภอเมืองชัยภูมิยกฐานะเป็นศูนย์กลางของจังหวัด


query: ลิ้นมีเส้นประสาทหรือไม่ ?

title: ลิ้น

text: ลิ้น เป็นมัดของกล้ามเนื้อโครงร่างขนาดใหญ่ที่อยู่บริเวณฐานของช่องปากเพื่อรองรับอาหาร และช่วยในการเคี้ยวและการกลืน เป็นอวัยวะที่สำคัญในการรับรส บริเวณพื้นผิวของลิ้นปกคลุมไปด้วยปุ่มรับรส (taste bud) ลิ้นสามารถเคลื่อนไหวได้หลายทิศทาง จึงช่วยในการออกเสียง ลิ้นเป็นอวัยวะที่มีน้ำลายให้ความชุ่มชื้นอยู่เสมอ และเลี้ยงโดยเส้นประสาทและหลอดเลือดเป็นจำนวนมากเพื่อช่วยในการทำงานและการเคลื่อนไหว

title: เส้นประสาทอินเทอร์มีเดียท

text: ใยประสาทก่อนไซแนปส์ที่เหลือจะต่อเนื่องเป็นเส้นประสาทเฟเชียลไปตามคลองประสาทเฟเชียล (facial canal) หลังจากเส้นประสาทเฟเชียลแตกแขนงให้เส้นประสาทเลี้ยงกล้ามเนื้อสเตปีเดียส (nerve to the stapedius muscle) เส้นประสาทเฟเชียลจะให้แขนงเป็นเส้นประสาทคอร์ดา ทิมพานี (chorda tympani nerve) ก่อนจะออกจากกะโหลกศีรษะผ่านทางช่องสไตโลมาสตอยด์ (stylomastoid foramen) เส้นประสาทคอร์ดา ทิมพานีจะออกจากกะโหลกศีรษะทางรูเปิดพีโทรทิมพานิก (petrotympanic fissure) แล้วรวมกับเส้นประสาทลิ้น (lingual nerve) หลังจากนั้นจึงไปไซแนปส์กับเซลล์ประสาทในปมประสาทซับแมนดิบูลาร์ (submandibular ganglion) เซลล์ประสาทหลังไซแนปส์จะส่งแอกซอนไปยังต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกรล่างและต่อมน้ำลายใต้ลิ้น

title: ประสาทสมอง

text: เส้นประสาทสมองทั้ง 12 คู่สามารถเรียกเป็นชื่อย่อโดยใช้คำว่า "Cranial nerve" หรือ "CN" แล้วตามด้วยเลขโรมันแสดงลำดับที่ของเส้นประสาทคู่นั้น ลำดับที่จะเรียงตามตำแหน่งของนิวเคลียสในก้านสมอง เช่น เส้นประสาทสมองเส้นที่ 3 (CN III หรือ เส้นประสาทกล้ามเนื้อตา) ออกจากก้านสมองในตำแหน่งที่สูงกว่าเส้นประสาทสมองเส้นที่ 12 (CN XII หรือ เส้นประสาทกล้ามเนื้อลิ้น) เพราะจุดเริ่มต้นของเส้นประสาทสมองเส้นที่ 12 จะอยู่ต่ำกว่าของเส้นประสาทสมองเส้นอื่นๆ

title: การรับรู้รส

text: NST จัดระเบียบข้อมูลรสแบบเป็นแผนที่ภูมิลักษณ์คือ ด้านหน้า (rostral) ได้รับข้อมูลรสจากเส้นประสาทเฟเชียล ส่วนกลางได้จากเส้นประสาทลิ้นคอหอย และส่วนหลัง (caudal) ได้จากเส้นประสาทเวกัส NST ส่วนหลังยังได้รับเส้นประสาทสาขาใต้กะบังลมของเส้นประสาทเวกัสซึ่งควบคุมการเคลื่อนไหวเองของกระเพาะอาหาร และอาจช่วยให้สัตว์สามารถตอบสนองเมื่อได้อาหารที่ทำให้ป่วย[123] NST ยังรวมประมวลความรู้สึกอื่น ๆ (เช่น อุณหภูมิ เนื้ออาหาร เป็นต้น) เข้าด้วย[129] NST ยังได้รับสัญญาณจากอะมิกดะลา (ซึ่งควบคุมการส่งสัญญาณของส่วน oculomotor nuclei), จาก bed nuclei of stria terminalis, จากไฮโปทาลามัส, และจากคอร์เทกซ์กลีบหน้าผากส่วนหน้า

title: ตุ่มรับรส

text: ปุ่มรูปเห็ด (fungiform papillae) เป็นปุ่มที่ดูเหมือนเห็ดถ้ามองเมื่อตัดตามยาว ซึ่งโดยมากจะอยู่ที่ผิวลิ้นทางด้านหน้าและด้านข้าง และจะส่งกระแสประสาทไปทางเส้นประสาทเฟเชียล ปุ่มรูปใบไม้ (foliate papillae) เป็นสันและร่องขนานที่อยู่ทางด้านหลังของลิ้นตามขอบ ๆ ปุ่มทางด้านหน้าจะส่งกระแสประสาทไปตามเส้นประสาทเฟเชียล (VII) และปุ่มทางด้านหลังจะส่งไปตามเส้นประสาทลิ้นคอหอย (IX) ปุ่มเซอร์คัมแวลเลต หรือปุ่มล้อมด้วยกำแพง (circumvallate papillae) ซึ่งมนุษย์โดยมากจะมีระหว่าง 10-14 ปุ่ม จะอยู่ที่ด้านหลังของลิ้น โดยจะเรียงกันเป็นแถวหนึ่งที่แต่ละข้างของลิ้นติดกับด้านหน้าของ sulcus terminalis เฉียงไปทางด้านหลังและประจบกันที่เส้นกลางเป็นรูปตัว V เป็นปุ่มที่สัมพันธ์กับ Von Ebner's glands และส่งกระแสประสาทไปตามเส้นประสาทลิ้นคอหอย (IX)

title: เปลือกสมองส่วนรู้รส

text:
คล้ายกับระบบรู้กลิ่น ระบบรู้รสสามารถกำหนดโดยหน่วยรับรสโดยเฉพาะ ๆ ในระบบประสาทส่วนปลาย และวิถีประสาทที่ส่งและประมวลข้อมูลเกี่ยวกับรสในระบบประสาทส่วนกลาง
หน่วยรับรสจะพบได้ที่ผิวลิ้น เพดานอ่อน คอหอย และหลอดอาหารส่วนบน
ซึ่งรสชาติจะส่งไปทางประสาทสมอง 3 เส้นจาก 12 เส้น
สาขา chorda tympani และ greater superior petrosal ของเส้นประสาทเฟเชียล (VII) จากปมประสาท geniculate ganglion ส่งข้อมูลรสชาติจากลิ้นด้านหน้าประมาณ 2/3
ส่วนสาขา lingual branch ของประสาทลิ้นคอหอย (glossopharyngeal nerve, IX) จากปมประสาท petrosal ganglion/inferior ganglion of glossopharyngeal nerve ส่งข้อมูลจากลิ้นด้านหลังประมาณ 1/3 รวมทั้งปุ่มเซอร์คัมแวลเลต
ในขณะที่สาขา superior lingual branch ของประสาทเวกัส (vagus nerve, X) จากปมประสาท nodose ganglion/inferior ganglion of vagus nerve ส่งข้อมูลรสไปจากส่วนต่าง ๆ ด้านหลังของช่องปากรวมทั้งเพดาน คอหอย ฝากล่องเสียง และ 1/3 ส่วนต้นของหลอดอาหาร

title: หน่วยรับรส

text:
หน่วยรับรสแบบโปรตีนคู่ (heterodimer) คือ TAS1R2/TAS1R3 จะทำงานเป็นหน่วยรับรสหวานโดยจับกับน้ำตาลและน้ำตาลเทียมหลายรูปแบบ
เซลล์รับรสที่แสดงออกยีน TAS1R2/TAS1R3 จะพบที่ปุ่มเซอร์คัมแวลเลตและปุ่มรูปใบไม้ของลิ้นด้านหลัง และที่เซลล์รับรสบนเพดานปาก
เซลล์เหล่านี้มีไซแนปส์ที่เส้นประสาท chorda tympani และเส้นประสาทลิ้นคอหอย เพื่อส่งสัญญาณไปยังสมอง
หน่วยรับรสแบบ homodimer คือ TAS1R3 ยังทำงานเป็นหน่วยรับรสหวานได้คล้ายกับ TAS1R2/TAS1R3 แต่จะไวน้อยกว่า
และรับรู้น้ำตาลธรรมชาติได้ดีกว่าน้ำตาลเทียม
ซึ่งอาจอธิบายว่า ทำไมน้ำตาลธรรมชาติและน้ำตาลเทียมจึงมีรสต่างกัน

title: หน่วยรับรส

text:
ระบบรู้รส (gustatory system) นอกระบบประสาทกลางประกอบด้วยเซลล์รับรสในตุ่มรับรส (taste bud)
ซึ่งก็อยู่ในปุ่มลิ้น (lingual papillae)
โดยปุ่มลิ้น 3 ประเภทใน 4 ประเภทจะมีบทบาทในการรู้รส รวมทั้ง ปุ่มรูปเห็ด (fungiform papilla) ปุ่มรูปใบไม้ (foliate papilla) และปุ่มเซอร์คัมแวลเลต (circumvallate papilla)
ส่วนปุ่มแบบที่สี่ คือ ปุ่มรูปเส้นด้าย (filiform papillae) ไม่มีตุ่มรับรส
นอกจากในปุ่มเหล่านี้ หน่วยรับรสยังมีอยู่ที่เพดานปากและส่วนต้น ๆ ของทางเดินอาหาร เช่น กล่องเสียงและหลอดอาหารส่วนบน
มีเส้นประสาทสมอง 3 เส้นซึ่งส่งข้อมูลรสและวิ่งไปจากเซลล์รับรสในโครงสร้างต่าง ๆ
คือ เส้นประสาทเวกัส (vagus nerve, X) เส้นประสาทลิ้นคอหอย (glossopharyngeal nerve, IX) และเส้นประสาทเฟเชียล (facial nerve, VII)

title: หน่วยรับรส

text:
TRPM5 เป็นช่องแคตไอออนแบบไม่เลือกที่เปิดปิดโดยแคลเซียม (calcium-activated non-selective cation channel) ที่ทำให้เซลล์ลดขั้วเมื่อระดับแคลเซียมในเซลล์สูงขึ้น มันเป็นตัวอำนวยการส่งสัญญาณในเซลล์รับความรู้สึกจากสารเคมี
ช่องจะเริ่มทำงานอาศัยการเพิ่มระดับแคลเซียมภายในเซลล์ โดยช่องจะปล่อยให้แคตไอออนเวเลนซ์เดี่ยว เช่น K+ และ Na+ ให้ไหลผ่าน
TRPM5 เป็นองค์ประกอบสำคัญในการถ่ายโอนรสเป็นกระแสประสาทในรสขม หวาน และอุมะมิ เนื่องจากการมีระดับแคลเซียมในเซลล์ที่สูงขึ้น
มันยังคาดว่า มีบทบาทในการส่งข้อมูลรสไขมัน
การเปิดช่องอาศัยแคลเซียมของ TRPM5 จะทำให้เกิดศักย์การลดขั้วซึ่งนำไปสู่การสร้างศักยะงาน
หน่วยรับรสแบบโปรตีนคู่ (heterodimer) คือ TAS1R1/TAS1R3
จะทำงานเป็นหน่วยรับรสอุมะมิ โดยตอบสนองต่อ L-amino acid โดยเฉพาะ L-glutamate
รสอุมะมิบ่อยครั้งสัมพันธ์กับสารเติมแต่งอาหารโมโนโซเดียมกลูตาเมต (ผงชูรส) และสามารถเพิ่มรสด้วยการจับกับโมเลกุล inosine monophosphate (IMP) และ guanosine monophosphate (GMP)
เซลล์ที่แสดงออกยีน TAS1R1/TAS1R3 โดยมากพบในปุ่มรูปเห็ดตรงปลายและขอบของลิ้น และที่เซลล์รับรสบนเพดานปาก
เป็นเซลล์ที่มีไซแนปส์กับเส้นประสาทคือ chorda tympani เพื่อส่งสัญญาณไปยังสมอง แม้ก็พบการส่งสัญญาณผ่านเส้นประสาทลิ้นคอหอยด้วย

title: เปลือกสมองส่วนรู้รส

text:
มีงานศึกษาเป็นจำนวนมากเพื่อตรวจดูหน้าที่ของเปลือกสมองส่วนรู้รสและโครงสร้างอื่น ๆ ที่สัมพันธ์กัน โดยกระตุ้นด้วยสารเคมีและไฟฟ้า รวมทั้งการสังเกตคนไข้ที่มีรอยโรคที่เปลือกสมองส่วนรู้รส หรือชักโดยเริ่มจากเปลือกสมองส่วนรู้รส
มีรายงานว่าการกระตุ้นด้วยไฟฟ้าที่เส้นประสาทลิ้น (lingual nerve), chorda tympani, และสาขาลิ้นของเส้นประสาทลิ้นคอหอย จะก่อศักย์สนามไฟฟ้าเฉพาะที่ในส่วน frontal operculum
การกระตุ้น insula ด้วยไฟฟ้า ก็จะทำให้รู้สึกว่าได้รับรส

title: การรับรู้รส

text: ในมนุษย์ รสชาติจะส่งไปทางประสาทสมอง 3 เส้นจาก 12 เส้น สาขา chorda tympani และ greater superior petrosal ของเส้นประสาทเฟเชียล (VII) จากปมประสาท geniculate ganglion ส่งข้อมูลรสชาติจากลิ้นด้านหน้าประมาณ 2/3[16][123][124] ส่วนสาขา lingual branch ของประสาทลิ้นคอหอย (glossopharyngeal nerve, IX) จากปมประสาท petrosal ganglion/inferior ganglion of glossopharyngeal nerve ส่งข้อมูลจากลิ้นด้านหลังประมาณ 1/3 รวมทั้งปุ่มเซอร์คัมแวลเลต[16][123][124] ในขณะที่สาขา superior lingual branch ของประสาทเวกัส (vagus nerve, X) จากปมประสาท nodose ganglion/inferior ganglion of vagus nerve ส่งข้อมูลรสไปจากส่วนต่าง ๆ ด้านหลังของช่องปากรวมทั้งเพดาน คอหอย ฝากล่องเสียง[16][123] และ 1/3 ส่วนต้นของหลอดอาหาร[124] โดยประสาททั้งหมดจะส่งไปยัง solitary nucleus (NST) ทางด้านหน้าส่วนข้าง (rostral and lateral) ซึ่งเป็นส่วนที่เรียกได้อีกอย่างหนึ่งว่า gustatory nucleus of NST โดยอยู่ในก้านสมองส่วนท้าย (medulla oblongata)[16][123]

title: การรับรู้รส

text: ความรู้สึกเช่นนี้ ไม่ใช่รสโดยตรง เพราะไม่ได้เกิดจากตุ่มรับรส และเป็นความรู้สึกที่ส่งไปทางเส้นประสาทคนละเส้น ความรู้สึกเผ็ดมาจากหน่วยรับความรู้สึกที่แสดงออกยีน TRPV1[89] และ TRPA1[90] โดยอาหารเช่น พริก จะกระตุ้นปลายประสาทอิสระของใยประสาทซึ่งมีหน่วยรับความรู้สึกโดยตรง ซึ่งรู้สึกว่า "ร้อน" ก็เพราะเป็นใยประสาทรับความรู้สึกทางกาย (คือ ความเจ็บปวด) ซึ่งอยู่ที่ลิ้น ส่วนต่าง ๆ ของร่างกายที่มีเยื่อบุผิวซึ่งเปิดรับสิ่งแวดล้อมแต่ไม่มีเซลล์รับรส (เช่น ช่องจมูก ใต้เล็บ ผิวตา หรือที่แผล) ก็สามารถทำให้รู้สึกร้อนเช่นเดียวกันเมื่อถูกสารที่เผ็ด และระบบรู้กลิ่นก็สามารถรับรู้ตัวกระตุ้นอย่างเดียวกันบางชนิดด้วย[88]

title: ปุ่มลิ้น

text:
ปุ่มล้อมด้วยกำแพงได้เส้นประสาทรับรสจากประสาทสมองเส้นที่ 9 (เส้นประสาทลิ้นคอหอย) แม้จะอยู่หน้า sulcus terminalis
เพราะลิ้นที่อยู่ด้านหน้า 2/3 ที่เหลือ จะได้เส้นประสาทจากสาขา chorda tympani ของประสาทสมองเส้นที่ 7 (เส้นประสาทเฟเชียล) ซึ่งกระจายอยู่ร่วมกันกับสาขาประสาทลิ้น (lingual nerve) ของประสาทสมองเส้นที่ 5 (ประสาทไทรเจมินัล)

title: เส้นประสาทเฟเชียล

text: เส้นประสาทเฟเชียล[1] หรือ เส้นประสาทสมองเส้นที่ 7[1] (English: Facial nerve) เป็นหนึ่งในเส้นประสาทสมองจากจำนวนทั้งหมด 12 คู่ เส้นประสาทนี้ออกมาจากก้านสมองที่ระหว่างพอนส์และเมดัลลา ออบลองกาตา และทำหน้าที่ควบคุมกล้ามเนื้อแสดงสีหน้า และรับรสจากส่วนด้านหน้า 2/3 ของลิ้นและช่องปาก นอกจากนี้ยังทำหน้าที่เลี้ยงใยประสาทก่อนปมประสาทของพาราซิมพาเทติกไปยังปมประสาทของศีรษะและคออีกจำนวนมาก

title: การรับรู้รส

text: เส้นประสาทลิ้นซึ่งเป็นส่วนของเส้นประสาทไทรเจมินัล (ไม่แสดงในแผนภาพ) เป็นตัวให้ข้อมูลความรู้สึกอื่น ๆ นอกจากรสจาก 2/3 ของลิ้นด้านหน้า และเป็นเส้นประสาทที่วิ่งออกจากลิ้นร่วมกับสาขา chorda tympani ของเส้นประสาทเฟเชียลซึ่งส่งข้อมูลรส[133]

title: หูชั้นกลาง

text:
เกี่ยวกับการผ่าตัด มีเส้นประสาทเฟเชียลสำคัญสองสาขาที่วิ่งผ่านหูชั้นกลาง
ส่วนหนึ่งวิ่งไปในแนวนอนและอีกส่วนหนึ่งเป็นเส้นประสาท chorda tympani
ถ้าส่วนที่เป็นแนวนอนเสียหายเพราะการผ่าตัดหู อาจจะทำให้กล้ามเนื้อหน้าด้านเดียวกันเป็นอัมพาต
ส่วน chorda tympani เป็นสาขาที่ส่งข้อมูลเกี่ยวกับรสจากลิ้นด้านเดียวกันไปยังสมอง

title: ความเจ็บปวด

text:
มีคนน้อยคนยิ่งกว่านั้น ผู้ไม่ไวความเจ็บปวดเนื่องจากความผิดปกติของระบบประสาทตั้งแต่กำเนิด ซึ่งเรียกว่าอาการไม่ไวความเจ็บปวดแต่กำเนิด (congenital insensitivity to pain, CIP)
เด็กที่มีอาการนี้จะสร้างความเสียหายอย่างซ้ำ ๆ โดยไม่ระวัง ที่ลิ้น ตา ข้อต่อ ผิวหนัง และกล้ามเนื้อ
บางคนจะเสียชีวิตก่อนจะถึงวัยผู้ใหญ่ ส่วนคนอื่นจะมีการคาดหมายคงชีพที่ลดลง
คนไข้โดยมากที่มี CIP มีโรคเส้นประสาทรับความรู้สึกและเส้นประสาทอิสระที่เป็นกรรมพันธุ์ (hereditary sensory and autonomic neuropathy)
ซึ่งรวม familial dysautonomia
และ congenital insensitivity to pain with anhidrosis
โรคเหล่านี้ล้วนมีอาการไวความเจ็บปวดลดลงบวกกับความผิดปกติทางประสาทอื่น ๆ โดยเฉพาะต่อระบบประสาทอิสระ

title: เส้นประสาทเฟเชียล

text: เส้นประสาทเฟเชียลรับรู้รสชาติจากด้านหน้าสองในสามของลิ้นผ่านทางเส้นประสาทคอร์ดา ทิมพานี การรับรู้รสชาติถูกส่งไปยังส่วนรับความรู้สึกของซอลิเทรี นิวเคลียส (solitary nucleus) ส่วนการรู้สึกทั่วไปของลิ้นจากด้านหน้าสองในสามของลิ้นมาทางเส้นประสาทไทรเจมินัลส่วนที่สาม (third division of trigeminal nerve; V-3) ซึ่งทั้งใยประสาทรับความรู้สึกทั่วไปและความรับรู้รสชาติจะเดินทางมาด้วยกันเป็นระยะทางสั้นๆ ผ่านทางเส้นประสาทลิ้น (lingual nerve) ก่อนที่เส้นประสาทคอร์ดา ทิมพานีจะแยกจากเส้นประสาทลิ้น

title: เซลล์ประสาทสั่งการ

text:
เซลล์ประสาทสั่งการอวัยวะภายในพิเศษ (special visceral motor neuron หรือ branchial motor neuron) มีบทบาทในการแสดงออกสีหน้า การเคี้ยว การออกเสียง/การพูด และการกลืน
ประสาทสมองที่เกี่ยวข้องกันรวมทั้งเส้นประสาทกล้ามเนื้อตา (oculomotor, คู่ที่ 3), เส้นประสาทแอบดูเซนส์ (abducens, คู่ที่ 6), เส้นประสาททรอเคลียร์ (trochlear, คู่ที่ 4) และเส้นประสาทกล้ามเนื้อลิ้น (hypoglossal, คู่ที่ 12)

title: ปุ่มกระดูกจูกูลาร์

text: ปุ่มกระดูกจูกูลาร์ () เป็นเนินรูปไข่บนพื้นผิวด้านบนของส่วนข้างของกระดูกท้ายทอย (lateral parts of occipital bone) ซึ่งอยู่บนช่องประสาทกล้ามเนื้อลิ้น และในบางครั้งถูกพาดทับด้วยร่องเฉียงสำหรับเส้นประสาทลิ้นคอหอย (glossopharyngeal) เส้นประสาทเวกัส (vagus) และเส้นประสาทแอคเซสซอรี (accessory nerve)

title: ปุ่มลิ้น

text:
ปุ่มประกอบด้วยแกนที่เป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน
และได้ใยประสาทจากประสาทสมองเส้นที่ 7 โดยเฉพาะก็คือ จาก submandibular ganglion, chorda tympani, และ geniculate ganglion ซึ่งส่งแอกซอนไปยัง solitary nucleus ในก้านสมอง

title: ร่างกายมนุษย์

text: ระบบประสาทประกอบด้วยระบบประสาทกลาง (สมองและไขสันหลัง) และระบบประสาทนอกส่วนกลางประกอบด้วยเส้นประสาทและปมประสาทนอกสมองและไขสันหลัง สมองเป็นอวัยวะแห่งความคิด อารมณ์ ความทรงจำ และการประมวนทางประสาทสัมผัส และทำหน้าที่ในหลายมุมมองของการสื่อสารและควบคุมระบบและหน้าที่ต่าง ๆ ความรู้สึกพิเศษประกอบด้วย การมองเห็น การได้ยิน การรับรู้รส และการดมกลิ่น ซึ่ง ตา,หู, ลิ้น, และจมูกรวบรวมข้อมูลจากสิ่งรอบตัว

title: ช่องประสาทกล้ามเนื้อลิ้น

text: ช่องนี้เป็นทางผ่านของเส้นประสาทกล้ามเนื้อลิ้น หรือเส้นประสาทสมองคู่ที่ 11 จากจุดทางเข้าใกล้ๆ กับเมดัลลา ออบลองกาตา (medulla oblongata) ไปยังทางออกจากฐานของกะโหลกศีรษะใกล้ๆ กับจูกูลาร์ ฟอราเมน ช่องนี้ทอดตัวอยู่ในรอยต่อเอพิไฟซิส (epiphyseal junction) ระหว่างส่วนเบซิออกซิปุท (basiocciput) และจูกูลาร์ โพรเซสของกระดูกท้ายทอย

title: ฝากล่องเสียง

text: เส้นประสาทลิ้นคอหอย (glossopharyngeal nerve, CN IX) ส่งใยประสาทไปยังฝาปิดกล่องเสียงด้านบน ซึ่งให้เส้นประสาทนำเข้าของรีเฟล็กซ์ขย้อน (gag reflex) แขนงซุพีเรียร์ลาริงเจียลของเส้นประสาทเวกัส (superior laryngeal branch of the vagus nerve) ให้ใยประสาทไปยังฝาปิดกล่องเสียงด้านล่าง ซึ่งให้เส้นประสาทนำเข้าของรีเฟล็กซ์การไอ (cough reflex)

title: ปุ่มกระดูกท้ายทอย

text: ที่ฐานของปุ่มกระดูกเป็นช่องเล็ก ๆ ซึ่งเป็นทางผ่านของเส้นประสาทกล้ามเนื้อลิ้น (hypoglossal nerve)

title: เส้นประสาทเฟเชียล

text: การทดสอบการรับรสชาติทำโดยการป้ายสารละลายที่มีรสชาติที่บริเวณด้านหน้า 2/3 ของลิ้น หรือใช้การกระตุ้นด้วยขั้วไฟฟ้า

title: เส้นประสาทเฟเชียล

text: เส้นประสาทเกรทเทอร์ พีโทรซัล (Greater petrosal nerve) เป็นประสาทพาราซิมพาเทติกเลี้ยงต่อมน้ำตา โพรงอากาศสฟีนอยด์ (sphenoid sinus) โพรงอากาศหน้าผาก (frontal sinus) โพรงอากาศขากรรไกรบน (maxillary sinus) โพรงอากาศเอทมอยด์ (ethmoid sinus) โพรงจมูก รวมทั้งรับรสชาติจากเพดานปากผ่านทางเส้นประสาทวิเดียน (Vidian nerve) เส้นประสาทเลี้ยงกล้ามเนื้อสเตปีเดียส (Nerve to stapedius) ทำหน้าที่สั่งการกล้ามเนื้อสเตปีเดียสในหูชั้นกลาง เส้นประสาทคอร์ดา ทิมพานี (Chorda tympani nerve) รับรสชาติจากด้านหน้า 2/3 ของลิ้น

title: ตุ่มรับรส

text: โครงสร้างเหล่านี้มีบทบาทในการรับรู้รสหลัก ๆ 5 อย่าง คือ เค็ม เปรี้ยว ขม หวาน และอุมะมิ ซึ่งเมื่อรวมกันก็จะเป็นรสชาติของสิ่งที่อยู่ในปาก มีข่าวลอยว่า มีส่วนต่าง ๆ ของลิ้นที่รับรสโดยเฉพาะ ๆ แต่ความจริงลิ้นทั้งหมดสามารถรับรสได้ทุกรส ผ่านช่องเล็ก ๆ ในเนื้อเยื่อของลิ้นซึ่งเรียกได้ว่า รูรับรส (taste pore) โดยอาหารบางส่วนจะละลายในน้ำลาย ท่วมรูรับรส แล้วทำให้ถูกกับหน่วยรับรส[5] เซลล์รับรสจะเป็นตัวส่งข้อมูลที่ได้จากหน่วยรับรสและช่องไอออนกลุ่มต่าง ๆ ไปยังเปลือกสมองส่วนรับรส (gustatory cortex) ผ่านประสาทสมองคือเส้นประสาทเฟเชียล (7), เส้นประสาทลิ้นคอหอย (9), และเส้นประสาทเวกัส (10)

title: เส้นประสาทเฟเชียล

text: เส้นประสาทเฟเชียลยังมีใยประสาทพาราซิมพาเทติกไปยังต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกร (submandibular gland) และต่อมน้ำลายใต้ลิ้น (sublingual gland) ผ่านทางเส้นประสาทคอร์ดา ทิมพานี (chorda tympani) ระบบประสาทพาราซิมพาเทติกมีผลเพิ่มการหลั่งน้ำลายจากต่อมดังกล่าว นอกจากนี้ยังมีใยประสาทพาราซิมพาเทติกไปเลี้ยงเยื่อเมือกของจมูกและต่อมน้ำตาผ่านทางปมประสาทเทอริโกแพลาทีน (pterygopalatine ganglion)

title: เส้นประสาทอินเทอร์มีเดียท

text: ใยประสาทรับความรู้สึกของเนอร์วัส อินเทอร์มีเดียสจะนำสัญญาณความรู้สึกจากผิวหนังของปากรูหู (external auditory meatus) เยื่อเมือกของจมูกและคอหอยส่วนจมูก และรสชาติจากด้านหน้าสองในสามของลิ้น ฐานช่องปาก และเพดานปาก โดยความรู้สึกจากเยื่อเมือกของเพดานปากและคอหอยส่วนจมูกจะมาตามเส้นประสาทเกรทเทอร์ พีโทรซัล (greater petrosal nerve) ส่วนเส้นประสาทคอร์ดา ทิมพานี (และเส้นประสาทลิ้น) นำความรู้สึกรสชาติจากด้านหน้าสองในสามของลิ้น ฐานช่องปาก และเพดานปาก


query: ดิ อะเมซิ่ง เรซ 13  มีพิธีกร หรือไม่ ?

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 13

text: ในการแข่งขันครั้งนี้ยังมีการเปิดตัวจอห์น คีโอแกน คุณพ่อของฟิล คีโอแกน พิธีกรของดิ อะเมซิ่ง เรซ ในฐานะผู้ต้อนรับประจำหมู่บ้านทีพูคี, นิวซีแลนด์ บ้านเกิดของฟิล [10]

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 13

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ 13 (English: The Amazing Race 13) เป็นฤดูกาลที่ 13 ของรายการ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ซึ่งเป็นเกมโชว์ประเภทเรียลลิตี้โชว์ระดับรางวัลเอ็มมี 8 สมัยซ้อนทางโทรทัศน์ รายการนี้จะมีผู้เข้าแข่งขันเป็นทีมๆ ละ 2 คนซึ่งรู้จักกันมาก่อนแล้ว ทำการแข่งขันโดยเดินทางรอบโลก โดยทีมที่ชนะจะได้รับเงินรางวัล 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยเกมส์โชว์ดังกล่าวเริ่มออกอากาศในสหรัฐอเมริกาทางสถานีโทรทัศน์ซีบีเอส

title: ดิอะเมซิ่งเรซเอเชีย

text: ผู้เข้าแข่งขันใน ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย จะประกอบไปด้วยผู้เข้าแข่งขัน 10 ทีม ทีมละ 2 คนซึ่งรู้จักกันมาก่อนแล้ว สำหรับใน ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย มีผู้เกี่ยวข้องและทีมงานที่ถ่ายทำเพียง 30 คนเท่านั้นที่เข้าร่วมในแต่ละซีซั่นของดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย ซึ่งถือเป็นดิ อะเมซิ่ง เรซที่มีผู้เกี่ยวข้องน้อยที่สุด ในบรรดาดิ อะเมซิ่ง เรซ ต่าง ๆ ทั่วโลก เพราะในฉบับอเมริกานั้น มีทีมงานประสานงานกันอีกมากกว่า 50 คนเป็นอย่างน้อย

title: ดิอะเมซิ่งเรซ: Ha'Merotz La'Million

text: นอกจากนี้ ภารกิจที่เกิดขึ้นในรายการบางส่วน เป็นภารกิจที่นำมาจากแฟรนไชส์ ของ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ทั้ง เวอร์ชันอเมริกา และ เวอร์ชันเอเชีย โดยอาจมีการดัดแปลงบางส่วน เช่น ภารกิจอุปสรรคบังคับควายที่เกิดขึ้นในเลก 4 นำมาจากเลก 2 ของ ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย 2 ทางแยกในเลก 5 (สอนหรือเรียนภาษาญี่ปุ่น) ดัดแปลงจากเลก 3 ของ ดิ อะเมซิ่ง เรซ 12 เป็นต้น ไม่เพียงเท่านั้น เวอร์ชันอิสราเอลมีการเปลี่ยนชื่อคำสั่ง Detour (ทางแยก) และ Fast Forward (ทางด่วน) เล็กน้อย

title: ดิอะเมซิ่งเรซเอเชีย

text: ในวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2548 สถานีโทรทัศน์ ซีบีเอส ให้โอกาสประเทศอื่นในการทำ ดิ อะเมซิ่ง เรซ เป็นของตนเอง และเครือข่ายทีวีของเอเชีย เอเอ็กซ์เอ็น เอเชีย ก็เป็นหนึ่งในผู้ผลิตแรก ๆ ที่ได้สิทธิ์ในการผลิด ดิ อะเมซิ่ง เรซ สำหรับประเทศของตนเอง รายการนี้ผลิตโดยบริษัทผลิตรายการของออสเตรเลีย ActiveTV สำหรับเอเอ็กซ์เอ็น โดยความร่วมมือของบัวนาวิสต้า อินเตอร์เนชั่นแนล เอเชีย-แปซิฟิก (BVITV-AP) พิธีกรของรายการคือนักแสดงชาวสิงคโปร์เชื้อสายจีน-อเมริกัน อลัน วู[1]

title: ดิอะเมซิ่งเรซ

text: นอกจากนี้บริษัทผลิดรายการอิสระของอเมริกาใต้แห่งหนึ่งประกาศในช่วงปลายปี ค.ศ. 2006 ว่าจะมีการออกอากาศเวอร์ชันบราซิลของ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ในชื่อ ดิ อะเมซิ่ง เรซ: A Corrida Milionária ในช่วงเวลาที่ต้องซื้อเวลาของโทรทัศน์บราซิล RedeTV! โดยซีซั่นแรกเริ่มรับสมัครตั้งแต่เดือน มกราคม จนถึง กรกฎาคม ถ่ายทำในช่วงเดือน สิงหาคม ถึง กันยายน และออกอากาศซีซั่นแรกในช่วงวันที่ 13 ตุลาคม ค.ศ. 2007 ถึง 5 มกราคม ค.ศ. 2008[22](in Portuguese)

title: ดิอะเมซิ่งเรซ

text: เวอร์ชันต้นฉบับของ ดิ อะเมซิ่ง เรซ คือเวอร์ชันของสหรัฐอเมริกา ซึ่งออกอากาศครั้งแรกทางสถานีโทรทัศน์ซีบีเอส ในเดือน พฤศจิกายน ค.ศ. 2001 โดยในเดิอนตุลาคม ค.ศ. 2005 ซีบีเอส ให้เอกสิทธิ์ประเทศอื่นในการทำ ดิ อะเมซิ่ง เรซ เป็นของตนเอง โดยบัวนาวิสต้า อินเตอร์เนชั่นแนล เอเชีย-แปซิฟิก (BVITV-AP) และ โซนี่ พิกเจอร์ส เอนเตอร์เทนเมนต์ เอเชีย (บริษัทแม่ของ เอเอกซ์เอ็น เอเชีย) ได้ผลิตดิ อะเมซิ่ง เรซ ในเวอร์ชันเอเชีย โดยมีชื่อว่า ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชียในเดือนเดียวกันนั้นเอง [19] โดยซีซั่นแรกเริ่มรับสมัครตั้งแต่เดือน กุมภาพันธ์ จนถึงปลายเดือน มีนาคม ค.ศ. 2006[20] เริ่มถ่ายทำในเดือนมิถุนายน และฤดูกาลแรกออกอากาศตั้งแต่วันที่ 9 พฤศจิกายน ค.ศ. 2006 ถึง 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2007 หลังจากนั้นเองยังมี ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย ตามอีก 2 ฤดูกาล

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 7

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ 7 () เป็นฤดูกาลที่ 7 ของรายการ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ซึ่งเป็นเกมโชว์ประเภทเรียลลิตี้โชว์ระดับรางวัลเอ็มมี 8 สมัยซ้อนทางโทรทัศน์ รายการนี้จะมีผู้เข้าแข่งขันเป็นทีมๆ ละ 2 คนซึ่งรู้จักกันมาก่อนแล้ว ทำการแข่งขันโดยเดินทางรอบโลก โดยทีมที่ชนะจะได้รับเงินรางวัล 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยเกมส์โชว์ดังกล่าวเริ่มออกอากาศในสหรัฐอเมริกาทางสถานีโทรทัศน์ซีบีเอส

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 10

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ 10 () เป็นฤดูกาลที่ 10 ของรายการ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ซึ่งเป็นเกมโชว์ประเภทเรียลลิตี้โชว์ระดับรางวัลเอ็มมี 8 สมัยซ้อนทางโทรทัศน์ รายการนี้จะมีผู้เข้าแข่งขันเป็นทีม ๆ ละ 2 คนซึ่งรู้จักกันมาก่อนแล้ว ทำการแข่งขันโดยเดินทางรอบโลก โดยทีมที่ชนะจะได้รับเงินรางวัล 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยเกมส์โชว์ดังกล่าวเริ่มออกอากาศในสหรัฐอเมริกาทางสถานีโทรทัศน์ซีบีเอส

title: ดิอะเมซิ่งเรซเอเชีย

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย (English: The Amazing Race Asia) เป็นเกมโชว์ประเภทเรียลลิตี้ทางโทรทัศน์ที่สร้างมาจากเรียลลิตี้โชว์ชื่อดังของสหรัฐอเมริกา ที่ชื่อ ดิ อะเมซิ่ง เรซ

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 18

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ 18 ใช้เวลาถ่ายทำ 23 วันและจะเป็นฤดูกาลแรกของเวอร์ชันอเมริกาที่จะถ่ายทำและออกอากาศในระบบโทรทัศน์ความละเอียดสูง[1] ในขณะที่หลายๆ รายการในช่วงพรามไทม์ได้เปลี่ยนการออกอากาศเป็นโทรทัศน์ความละเอียดสูงแล้ว ดิ อะเมซิ่ง เรซ ยังคงใช้โทรทัศน์ความละเอียดมาตรฐานอยู่ เนื่องจากปัญหาหลายๆ ด้านไม่ว่าจะเป็นด้านค่าใช้จ่ายหรือแม้กระทั่งความยากลำบากในการถ่ายทำและภาพที่อยู่ในแฟ้มภาพไม่ได้เป็น HD จึงใช้เวลาเป็นอันมากกว่าจะสามารถทำให้เป็นระบบ HD ได้[2] อย่างไรก็ตามถึงจะช้าไปบ้างนี่ก็จะเป็นฤดูกาลแรกของ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ที่จะออกอากาศในระบบโทรทัศน์ความละเอียดสูง

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 3

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ 3 () เป็นฤดูกาลที่ 3 ของรายการ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ซึ่งเป็นเกมโชว์ประเภทเรียลลิตี้โชว์ระดับรางวัลเอ็มมี 8 สมัยซ้อนทางโทรทัศน์ รายการนี้จะมีผู้เข้าแข่งขันเป็นทีมๆ ละ 2 คนซึ่งรู้จักกันมาก่อนแล้ว ทำการแข่งขันโดยเดินทางรอบโลก โดยทีมที่ชนะจะได้รับเงินรางวัล 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยเกมส์โชว์ดังกล่าวเริ่มออกอากาศในสหรัฐอเมริกาทางสถานีโทรทัศน์ซีบีเอส

title: อลัน วู

text: อลัน วู หรือ หวู เจิ้นเทียน () หรือชื่อเดิม หวู เจิ้นยู่ () เกิดเมื่อวันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2515 เป็นชาวสิงคโปร์ โดยมีเชื้อสายจีน-อเมริกัน เป็นนักแสดง, พิธีกร, อดีตวีเจเอ็มทีวี เอเชีย และที่สร้างชื่อเสียงที่สุดของอาชีพการงานของเขาก็คือการเป็นพิธีกรเรียลลิตี้โชว์ชื่อดังอย่าง ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย

title: ดิอะเมซิ่งเรซ: Ha'Merotz La'Million

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ: Ha'Merotz La'Million (; ; ) เป็นเวอร์ชันอิสราเอลของรายการเรียลลิตี้โชว์ชื่อดังของสหรัฐอเมริกาที่ชื่อ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ซึ่งเป็นรายการแข่งขันเดินทางรอบโลกโดยมีผู้เข้าแข่งขันทั้งหมด 10 คู่ และทีมที่ชนะจะได้รับเงินรางวัล 1 ล้านเชเกล รายการนี้มีการผลิตและออกอากาศทางช่อง Reshet Channel 2 ของเครือข่ายโทรทัศน์อิสราเอล Reshet โดยเริ่มออกอากาศในวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2552 และออกอากาศทุกวันพฤหัสบดี ในเวลา 21 นาฬิกา (เวลามาตรฐานอิสราเอลที่ใช้ DST ตรงกับเวลา 18 นาฬิกาของ GMT) และมีพิธีกรประจำรายการคือราซ เมอร์แมน

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 6

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ 6 () เป็นฤดูกาลที่ 6 ของรายการ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ซึ่งเป็นเกมโชว์ประเภทเรียลลิตี้โชว์ระดับรางวัลเอ็มมี 8 สมัยซ้อนทางโทรทัศน์ รายการนี้จะมีผู้เข้าแข่งขันเป็นทีมๆ ละ 2 คนซึ่งรู้จักกันมาก่อนแล้ว ทำการแข่งขันโดยเดินทางรอบโลก โดยทีมที่ชนะจะได้รับเงินรางวัล 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยเกมส์โชว์ดังกล่าวเริ่มออกอากาศในสหรัฐอเมริกาทางสถานีโทรทัศน์ซีบีเอส

title: ดิอะเมซิ่งเรซเอเชีย 2

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย 2 (English: The Amazing Race Asia 2) เป็นปีที่สองของรายการเรียลลิตี้โชว์ทางโทรทัศน์ที่ชื่อ ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย รายการนี้จะมีผู้เข้าแข่งขัน 10 ทีม ทีมละ 2 คนซึ่งรู้จักกันมาก่อนแล้ว ทำการแข่งขันโดยเดินทางรอบโลก โดยทีมที่ชนะจะได้รับเงินรางวัล 100,000 ดอลลาร์สหรัฐ

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 18

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ 18 (English: The Amazing Race 18) เป็นฤดูกาลที่ 18 ของรายการ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ซึ่งเป็นเกมโชว์ประเภทเรียลลิตี้โชว์ระดับรางวัลเอ็มมี 8 สมัยซ้อนทางโทรทัศน์ รายการนี้จะมีผู้เข้าแข่งขันเป็นทีมๆ ละ 2 คนซึ่งรู้จักกันมาก่อนแล้ว ทำการแข่งขันโดยเดินทางรอบโลก โดยทีมที่ชนะจะได้รับเงินรางวัล 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยเกมส์โชว์ดังกล่าวเริ่มออกอากาศในสหรัฐอเมริกาทางสถานีโทรทัศน์ซีบีเอส ในฤดูกาลนี้ทำลักษณะแบบ ทีมรวมดารา โดยเอาทีมต่างๆ จากฤดูกาลที่ 12-17 มาแข่งขันกันใหม่ จากฤดูกาลที่ 11 ใช้ชื่อว่า The Amazing Race: All-Stars (ดิ อะเมซิ่ง เรซ รวมดารา) แต่ในฤดูกาลนี้จะใช้ชื่อว่า The Amazing Race: Unfinished Business (ดิ อะเมซิ่ง เรซ ธุรกิจนี้ยังสะสางไม่เสร็จ) ซึ่งซีบีเอสได้โปรโมทฤดูกาลนี้ทันที โดยอยู่ภายในตอนสุดท้ายของฤดูกาลที่ 17 เลยและรวมถึงฤดูกาลนี้เป็นฤดูกาลแรกที่จะถ่ายทำในระบบโทรทัศน์ความละเอียดสูงอีกด้วย แต่เป็นที่ทราบกันดีว่ารายการนี้ถ่ายทำยากมาก เนื่องจากช่างกล้องจะต้องวิ่งตามผู้เข้าแข่งขันตลอดและภาพบางภาพในรายการใช้การตัดต่อหรือดึงภาพจากแฟ้มข้อมูลที่เคยมีไว้มาตัดต่อลงไปทำให้อาจมีภาพแบบขนาดความละเอียดมาตรฐานปนอยู่บ้าง โดยทางผู้ผลิตได้กล่าววาจะจัดการปัญหาตรงจุดนี้ให้เหมาะสมอย่างสมดุลและออกอากาศในแบบโทรทัศน์ความละเอียดสูงอย่างแน่นอน

title: ดิ อะเมซิ่งเรซเอเชีย 3

text: ฤดูกาลนี้เป็นครั้งแรกที่มีการใช้คำสั่งย้อนกลับ (U-Turn) เป็นครั้งแรก (ในเลก 9) อย่างไรก็ดี คำสั่งร่วมมือ (Intersection) ไม่ได้ถูกนำมาใช้เหมือนกับซีซั่นที่ 2 ฤดูกาลนี้ยังเป็นครั้งแรกของ "ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย" ที่มีการแข่งขันทั้งหมดอยู่ในทวีปเอเชียเพียงทวีปเดียว และเป็นฤดูกาลที่ 3 ตั้งแต่ ซีซั่นที่ 8 ของเวอร์ชันสหรัฐอเมริกา และ เป็นต้นมา ซึ่งโดยปกติแล้วการแข่งขันในฤดูกาลก่อน ๆ ของ "ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย" จะเดินทางไปอย่างน้อย 2 ทวีป

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 13

text: สำหรับงานทางด่วน (Fast Forward) ในเลกนี้ คล้ายกับงานอุปสรรค (Roadblock) ใน เลก 5 ของ ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย 1 โดยเป้าหมายของงานนั้นเหมือนกัน คือ ขึ้นไปถึงยอดของสกายทาวเวอร์ แตกต่างกันที่ในดิ อะเมซิ่ง เรซ 13 งานนี้เป็นงาน Fast Forward และทั้งสองคนจะต้องปีนขึ้นไป แต่ในดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย 1 งานนี้เป็นงาน Roadblock ซึ่งจะมีผู้ปีนขึ้นไปเพียงคนเดียว

title: ดิอะเมซิ่งเรซเอเชีย

text: สำหรับเครื่องหมายและโจทย์คำสั่งต่าง ๆ ใน ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย ทั้งหมดนำมาจากของ เวอร์ชันอเมริกา ทั้งหมด ฤดูกาลที่ 2 มีการใช้คำสั่งจุดร่วมมือ (Intersection) เป็นครั้งแรก และฤดูกาลที่ 3 มีการใช้คำสั่งย้อนกลับ (U-Turn) เป็นครั้งแรก แม้ว่าการใช้งานโดยรวมจะคล้ายกับเวอร์ชันอเมริกัน แต่ยังมีข้อแตกต่างบางส่วนที่พบเห็นได้ใน ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย

title: ดิ อะเมซิ่งเรซเอเชีย 3

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย 3 เป็นปีที่สามของรายการดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย ซึ่งเป็นเกมโชว์ประเภทเรียลลิตี้ทางโทรทัศน์ รายการนี้จะมีผู้เข้าแข่งขัน 10 ทีม ทีมละ 2 คนซึ่งรู้จักกันมาก่อนแล้ว ทำการแข่งขันโดยเดินทางรอบโลก ทีมที่ชนะจะได้รับเงินรางวัล 100,000 ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา สำหรับความนิยมของรายการนี้ เนื่องจากฉายไปทั่วเอเชียจึงทำให้มีการประมาณกันว่ามีผู้ชมมากถึง 83 ล้านคนทั่วเอเชีย (มาจากจีน 40 ล้านคน) ทำให้มีแผนการที่จะผลิตออกมาเรื่อยๆ เช่นเดียวกับฉบับอเมริกา

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 9

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ 9 () เป็นฤดูกาลที่ 9 ของรายการ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ซึ่งเป็นเกมโชว์ประเภทเรียลลิตี้โชว์ระดับรางวัลเอ็มมี 8 สมัยซ้อนทางโทรทัศน์ รายการนี้จะมีผู้เข้าแข่งขันเป็นทีม ๆ ละ 2 คนซึ่งรู้จักกันมาก่อนแล้ว ทำการแข่งขันโดยเดินทางรอบโลก โดยทีมที่ชนะจะได้รับเงินรางวัล 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยเกมส์โชว์ดังกล่าวเริ่มออกอากาศในสหรัฐอเมริกาทางสถานีโทรทัศน์ซีบีเอส

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 5

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ 5 () เป็นฤดูกาลที่ 5 ของรายการ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ซึ่งเป็นเกมโชว์ประเภทเรียลลิตี้โชว์ระดับรางวัลเอ็มมี 8 สมัยซ้อนทางโทรทัศน์ รายการนี้จะมีผู้เข้าแข่งขันเป็นทีมๆ ละ 2 คนซึ่งรู้จักกันมาก่อนแล้ว ทำการแข่งขันโดยเดินทางรอบโลก โดยทีมที่ชนะจะได้รับเงินรางวัล 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยเกมส์โชว์ดังกล่าวเริ่มออกอากาศในสหรัฐอเมริกาทางสถานีโทรทัศน์ซีบีเอส

title: อลัน วู

text: ความโด่งดังของเขายิ่งทวีคูณเพิ่มขึ้นเมื่อเขาได้เป็นพิธีกรในรายการ ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอเชีย ตั้งแต่ฤดูกาลแรกจนถึงปัจจุบัน ทางช่องเอเอ็กซ์เอ็น ทำให้เขาเป็นที่รู้จักไปทั่วเอเชียเนื่องจากรายการนี้เป็นรายการที่ดังมากและออกอากาศทั่วทั้งเอเชีย รวมถึงยังมีอีกหลายประเทศที่ซื้อรายการไปฉายต่อในประเทศตนเองภายหลังอีกด้วย

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 13

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ 13 ใช้เวลาเดินทางทั้งหมด 23 วัน คิดเป็นระยะทางประมาณ 40,000 ไมล์ใน 8 ประเทศ 5 ทวีป รวมถึงยังไปเยือนยังประเทศที่ใน ดิ อะเมซิ่ง เรซ ฤดูกาลก่อน ๆ ไม่เคยไป เช่น โบลิเวีย กัมพูชา และ คาซัคสถาน นอกจากนี้ บราซิล นิวซีแลนด์ อินเดีย และ รัสเซีย ก็ยังถูกบรรจุไว้ในรายการประเทศที่จะเดินทางไปเยือนด้วย[3][4][5] การแข่งขันนี้ยังเป็นครั้งที่สองที่มีการเดินทางไปทาง ทิศตะวันตก จากเดิมที่มักจะเดินทางไปทาง ทิศตะวันออก (โดยครั้งแรกที่มีการเดินทางไปทางทิศตะวันตกคือ ซีซั่นที่ 10)

title: ดิอะเมซิ่งเรซ (ภาพยนตร์ชุดทางโทรทัศน์อเมริกัน)

text: ในการถ่ายทำรายการ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ในแต่ละฤดูกาลจะมีการแข่งขันทั้งหมด 11-13 เลกด้วยกันแล้วแต่ระยะการถ่ายทำในแต่ละฤดูกาลโดยจากทั้งหมด 20 ฤดูกาลในขณะนี้ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ได้เดินทางไปถ่ายทำแล้วทั้งหมด 82 ประเทศ

title: ดิอะเมซิ่งเรซ: A Corrida Milionária

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ: A Corrida Milionária (; ) เป็นเวอร์ชันบราซิลของรายการเรียลลิตี้โชว์ชื่อดังของสหรัฐอเมริกาที่ชื่อ ดิ อะเมซิ่ง เรซ โดยมีพิธีกรประจำรายการคือโรนี่ เซิร์ฟเวอร์โร่ รายการนี้มีการผลิตและออกอากาศเป็นอิสระ ในช่วงที่ต้องมีการซื้อเวลาของเครือข่ายโทรทัศน์บราซิล RedeTV!

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 13

text: ซีบีเอสโปรโมต ดิ อะเมซิ่ง เรซ 13 อย่างหนักด้วยการติดป้ายโฆษณาบนยอดของอาคารที่ ท่าอากาศยานนานาชาติลอสแอนเจลิส ก่อนที่จะมีการออกอากาศ[11] ต่างจากซีซั่นอื่น ๆ ที่ซีบีเอสไม่เคย เปิดเผยถึงสถานที่ที่จะไปล่วงหน้า แต่ใน ดิ อะเมซิ่ง เรซ 13 นี้ ซีบีเอสได้เปิดเผยแผนที่การเดินทางที่จะทำให้ทราบว่า ระหว่างการแข่งขัน มีการเดินทางไปที่ใดบ้าง ก่อนที่การแข่งขันจะออกฉายทางโทรทัศน์ [12]

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 2

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ 2 () เป็นฤดูกาลที่ 2 ของรายการ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ซึ่งเป็นเกมโชว์ประเภทเรียลลิตี้โชว์ระดับรางวัลเอ็มมี 8 สมัยซ้อนทางโทรทัศน์ รายการนี้จะมีผู้เข้าแข่งขันเป็นทีมๆ ละ 2 คนซึ่งรู้จักกันมาก่อนแล้ว ทำการแข่งขันโดยเดินทางรอบโลก โดยทีมที่ชนะจะได้รับเงินรางวัล 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยเกมส์โชว์ดังกล่าวเริ่มออกอากาศในสหรัฐอเมริกาทางสถานีโทรทัศน์ซีบีเอส

title: ดิอะเมซิ่งเรซเอ็นดิสคัฟเวอรีแชนแนล

text: ดิ อะเมซิ่ง เรซ เอ็น ดิสคัฟเวอรี แชนแนล (; หรือในบางครั้งรู้จักกันในชื่อ ดิ อะเมซิ่ง เรซ ลาติน อเมริกา) เป็นเกมโชว์ประเภทเรียลลิตี้ทางโทรทัศน์ในเวอร์ชันของ ลาติน อเมริกา ที่สร้างมาจากเรียลลิตี้โชว์ชื่อดังของสหรัฐอเมริกา ที่ชื่อ ดิ อะเมซิ่ง เรซ โดย ดิสคัฟเวอรี แชนแนล ลาตินอเมริกา ด้วยความร่วมมือของดิสนีย์ รายการนี้จะมีผู้เข้าแข่งขัน 11 ทีม ทีมละ 2 คนซึ่งรู้จักกันมาก่อนแล้ว ทำการแข่งขันโดยเดินทางรอบ โดยทีมที่ชนะจะได้รับเงินรางวัล 250,000 ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา ข้อแตกต่างเล็กน้อยสำหรับเวอร์ชันนี้คือ Routmaker ได้ถูกเปลี่ยนเป็นสี น้ำเงิน-ดำและซองคำใบ้ได้ถูกเปลี่ยนเป็นสีน้ำงินแทนสีเหลืองดั่งเดิม รวมถึงชื่อทีมที่ขึ้นในรายการจะตามด้วยธงประเทศของตนเองด้วย การเดิทางทั้งหมดผ่าน 1 ทวีปโดยไม่ได้ออกนอกทวีปอเมริกาใต้แต่อย่างใด รวมถึงเป็น ดิ อะเมซิ่ง เรซ เวอร์ชันที่ 3 ถัดจากบราซิลและอิสราเอล ที่เส้นชัยนั้นไม่ได้อยู่ในประเทศแรกที่ออกเดินทาง ปัจจุบันยังคงผลิตฤดูกาลถัดๆ มาอยู่เรื่อยๆ และในฤดูกาลที่ 3 หลังจากเปลี่ยนช่องที่ทำการออกอากาศในฤดูกาลที่ 3 เป็นต้นมารายการจึงได้กลับไปใช้ Routmaker สีมาตรฐานของต้นฉบับ คือ เหลือง-แดงและซองคำใบ้สีเหลือง

title: ดิอะเมซิ่งเรซ 8

text: ดิ อะเมซซิง เรซ 8 () เป็นฤดูกาลที่ 8 ของรายการยอดนิยม ดิ อะเมซิ่ง เรซ โดยจะมีความแตกต่างจากดิ อะเมซิง เรซ ในฤดูกาลที่ผ่าน ๆ มา จากเดิมแต่ละทีมมีเพียงผู้ใหญ่แข่งเป็นคู่ แต่ในฤดูกาลนี้การแข่งขันจะเป็นแบบครอบครัวที่มี 4 คน และอนุญาตให้มีบุคคลที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะอีกด้วย (ต่ำกว่า 8 ปี) เป็นฉบับครอบครัวโดยใช้ชื่อในการแข่งขันว่า The Amazing Race : Family Edition อย่างไรก็ตาม การแข่งขันจะกลับมามีผู้เข้าแข่งขันเพียงทีมละสองคนในดิ อะเมซิ่ง เรซ 9


query: ซิงเกิลแรกของ เคที เพร์รี มีชื่อว่าอะไร?

title: เคที เพร์รี

text: เพร์รีออกซิงเกิลแรกกับสังกัดแคปิตอล "ไอคิสด์อะเกิร์ล" เมื่อวันที่ 28 เมษายน ค.ศ. 2008[49] เป็นซิงเกิลนำจากอัลบั้ม วันออฟเดอะบอยส์ สถานีแรกที่เปิดเพลงนี้คือ WRVW ในแนชวิลล์ ที่หลังจากเล่นเพลงนี้เพียง 3 วัน ก็มีโทรศัพท์เข้ามาขอเพลงเป็นจำนวนมาก[44] เพลงขึ้นอันดับ 1 บนชาร์ตบิลบอร์ดฮอต 100[50] อัลบั้ม วันออฟเดอะบอยส์ ออกจำหน่ายวันที่ 17 มิถุนายน ค.ศ. 2008 ได้รับคำวิจารณ์แบบคละกัน[51] และขึ้นถึงอันดับที่ 9 บนชาร์ตบิลบอร์ด 200[52][53] อัลบั้มขายได้ถึง 7 ล้านชุดทั่วโลก[54] เพลง "ฮอตเอ็นโคลด์" ออกมาในเดือนกันยายน[55] กลายเป็นเพลงที่สองที่ประสบความสำเร็จ ขึ้นอันดับ 3 บนบิลบอร์ดฮอต 100[56] และขึ้นอันดับ 1 ในเยอรมนี[57] แคนาดา[58] เนเธอร์แลนด์[59] และออสเตรีย[60] หลังจากนั้นมีซิงเกิลเพลง "ธิงกิงออฟยู" และ "เวกกิงอัปอินเวกัส" ออกมาใน ค.ศ. 2009[61][62] และขึ้น 30 อันดับแรกบนชาร์ตฮอต 100[56] อัลบั้มของเดอะแมทริกซ์ที่เพร์รีอัดเสียงด้วยเมื่อ ค.ศ. 2004 ได้ออกจำหน่ายหลังจากเพร์รีประสบความสำเร็จ เธอขอให้ชะลอการออกจำหน่ายไว้จนกว่าจะออกซิงเกิลที่สี่จากอัลบั้มวันออฟเดอะบอยส์ แต่อัลบั้ม เดอะแมทริกซ์ ออกจำหน่ายทางไอทูนส์ในวันที่ 27 มกราคม ค.ศ. 2009 ก่อนซิงเกิลที่สี่ "เวกกิงอัปอินเวกัส"[63][39]

title: เดอะวันแด้ตก็อตอะเวย์ (เพลงเคที เพร์รี)

text: "เดอะวันแด้ตก็อตอะเวย์" () เป็นเพลงของนักร้องอเมริกัน เคที เพร์รี จากสตูดิโออัลบั้มลำดับที่สาม "ทีนเอจดรีม" (ค.ศ. 2010) เพลงโปรดิวซ์โดยดร.ลู้ก และแมกซ์ มาร์ติน และทั้งสองคนนี้ร่วมเขียนเพลงกับเพร์รีด้วย เพลงเป็นแนวป็อปบัลลาดจังหวะปานกลาง เนื้อหาเกี่ยวกับความรักที่หายไป เนื้อเพลงอ้างอิงถึงวงร็อก เรดิโอเฮด และความสัมพันธ์ของจอห์นนี แคช และจูน คาร์เตอร์ แคช เพื่อแสดงถึงความสัมพันธ์ที่เหนียวแน่น "เดอะวันแด้ตก็อตอะเวย์" ได้รับคำชมเป็นส่วนมากจากนักวิจารณ์ดนตรีซึ่งยกย่องในโทนเสียงที่จริงจังของเพร์รี เพลงออกจำหน่ายในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2011 โดยแคปิตอลเรเคิดส์ เป็นซิงเกิลลำดับที่หกของอัลบั้ม

title: เบิร์ธเดย์ (เพลงเคที เพร์รี)

text: "เบิรธเดย์" () เป็นเพลงแนวดิสโก้ของนักร้องอเมริกัน เคที เพร์รี จากสตูดิโออัลบั้มลำดับที่สี่ "ปริซึม" (ค.ศ. 2013) เพลงเขียนโดยเพร์รี บอนนี แม็กคี และโปรดิวเซอร์เพลงคือ ดร.ลู้ก แมกซ์ มาร์ติน และเซอร์คัต เหล่านักวิจารณ์เพลงรวมทั้งตัวเพร์รีเองได้เปรียบเทียบเพลงนี้กับงานเพลงของพรินซ์ และมารายห์ แครี ในเนื้อเพลง เพร์รีพูดถึงงานเลี้ยงวันเกิดเพื่อนในเรื่องทางเพศด้วยภาษาสองแง่สองง่าม ค่ายเพลงแคปิตอลส่งเพลงเบิร์ธเดย์ผ่านเมนสตรีม (mainstream) และคลื่นวิทยุในวันที่ 21 เมษายน ค.ศ. 2014 เป็นซิงเกิลลำดับที่สี่จากอัลบั้ม "ปริซึม"

title: เรพิวเทชัน (อัลบัมเทย์เลอร์ สวิฟต์)

text: ในวันที่ 18 สิงหาคม ค.ศ. 2017 สวิฟต์ล้างโพสต์ทั้งหมดในบัญชีสื่อสังคม และเว็บไซต์ทางการของเธอ สองสามวันถัดมา สวิฟต์โพสต์คลิปงูตัวหนึ่ง ซึ่งพาดพิงถึงข้อพิพาทระหว่างเธอกับคานเย เวสต์ เคที เพร์รี แคลวิน แฮร์ริส และคิม คาร์เดเชียน เมื่อปีที่ผ่านมา แฟนเพลงของสวิฟต์คาดว่าสวิฟต์กำลังจะประกาศอัลบั้มใหม่ ในวันที่ 23 สิงหาคม สวิฟต์ประกาศอัลบั้มดังกล่าวในอินสตาแกรมของเธอ เผยภาพปกอัลบั้มและวันจำหน่าย "เรพิวเทชัน" มีกำหนดจำหน่ายในวันที่ 10 พฤศจิกายน ค.ศ. 2017 ซิงเกิลแรกจากอัลบั้มคือ "ลุกวอตยูเมดมีดู" ออกจำหน่ายในวันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ. 2017 อัลบั้มจะจำหน่ายพร้อมกับนิตยสารสองฉบับ ชื่อนิตยสารว่า "เรพิวเทชัน" มีขายเฉพาะที่ทาร์เกต ในวันที่ 2 กันยายน สวิฟต์เผยแพร่ตัวอย่างเพลงที่สองผ่านรายการ"แซตเทอร์เดย์ไนต์ฟุตบอล"ทางช่องเอบีซี จากนั้นโพสต์ในอินสตาแกรม ใช้ชื่อว่า "เรดีฟอร์อิต" บอกเป็นนัยถึงเพลงใหม่ เพลงดังกล่าวออกจำหน่ายในวันที่ 3 กันยายน ค.ศ. 2017

title: ไอคิสด์อะเกิร์ล

text: ไอคิสด์อะเกิร์ล () เป็นเพลงของนักร้องชาวอเมริกัน เคที เพร์รี จากผลงานสตูดิโออัลบั้มชุดที่ 2 "วันออฟเดอะบอยส์" (2008) ออกจำหน่ายวันที่ 28 เมษายน ค.ศ. 2008 โดยค่ายเพลงแคปิตอลเรเคิดส์เป็นซิงเกิลเปิดตัวของอัลบั้ม เพร์รีมีส่วนเขียนเพลงกับ ดร.ลู้ก และเบนนี บลังโก และเสริมด้วยนักเขียนเพลงอย่างแมกซ์ มาร์ติน และเคธี เดนนิส "ไอคิสด์อะเกิร์ล" เป็นเพลงแนวอิเล็กโทรร็อกที่มีผสมผสานกับนิวเวฟ เพร์รีอธิบายว่าเนื้อร้องพูดถึง "ความสวยงามดังเวทมนตร์ของผู้หญิง"

title: ธิงกิงออฟยู (เพลงเคที เพร์รี)

text: "ธิงกิงออฟยู" () เป็นเพลงของนักร้องนักแต่งเพลงชาวอเมริกัน เคที เพร์รี จากสตูดิโออัลบั้มที่สอง "วันออฟเดอะบอยส์" (2008) เพลงออกจำหน่ายในวันที่ 12 มกราคม ค.ศ. 2009 เป็นซิงเกิลที่สามของอัลบั้ม เพลงแต่งโดยเคที เพร์รีและผลิตโดยบุตช์ วอล์กเกอร์ เป็นเพลงแนวป็อปร็อก และเพาเวอร์บัลลาดซอฟต์ร็อก ในด้านเนื้อเพลง เล่าเรื่องเดียวกับการเลิกราที่เพร์รีไม่มีทางเลือกนอกจากต้องดำเนินชีวิตต่อไป และคร่ำครวญถึงคนรักเก่าขณะที่มีความสัมพันธ์กับคนปัจจุบัน เพลงนี้เป็นหนึ่งในสามเพลงจากอัลบั้มที่เพร์รีแต่งคนเดียว

title: ดาร์กฮอร์ส (เพลงเคที เพร์รี)

text: "ดาร์กฮอร์ส" () เป็นเพลงของนักร้องอเมริกัน เคที เพร์รี ร้องร่วมกับจูซี เจ อดีตสมาชิกวงฮิปฮอป ทรี ซิก มาเฟีย เป็นซิงเกิลที่สามที่ได้แขกรับเชิญมาร้องร่วมด้วย ตั้งแต่เพลง "แคลิฟอร์เนียเกิร์ล" ที่ได้แขกรับเชิญเป็นสนูป ด็อกก์ และเพลงอี.ที. เวอร์ชันรีมิกซ์ ที่ได้คานเย เวสต์มาร่วมร้องด้วย เพลงออกจำหน่ายในวันที่ 17 กันยายน ค.ศ 2013 ภายใต้สังกัดแคปิตอลเรเคิดส์ เป็นซิงเกิลวิทยุซิงเกิลแรกจากอัลบั้มชุดที่สี่ "ปริซึม" (ค.ศ. 2013) หลังจากนั้นสามเดือน เพลงนี้ได้ออกจำหน่ายเป็นซิงเกิลอย่างเป็นทางการลำดับที่สามในวันที่ 17 ธันวาคม ทั้งเพร์รีและจูซี เจได้ร่วมเขียนเพลงร่วมกับโปรดิวเซอร์เพลง แมกซ์ มาร์ติน เซอร์คัต และดร.ลู้ก ร่วมกับซาราห์ ฮัดสัน เพลงริเริ่มโดยเพร์รีและฮัดสันระหว่างกำลังเขียนเพลงอยู่ในบ้านเกิดของเพร์รี ในแซนตาบาร์บารา แคลิฟอร์เนีย และต่อมา จูซี เจ ได้แต่งให้หนึ่งท่อน

title: เคที เพร์รี

text: จากข้อมูลของสมาคมผู้ประกอบกิจการเพลงของสหรัฐอเมริกา เพร์รีเป็นศิลปินที่มีดิจิตอลซิงเกิลขายดีที่สุดอันดั้บที่สามในสหรัฐ ขายได้ทั้งหมด 83.5 ล้านซิงเกิลผ่านช่องทางออนดีมานด์สตรีมมิง (on-demand streaming)[314] เพลง "ไฟร์เวิร์ก", "อี.ที.", "แคลิฟอร์เนียเกิลส์", "ฮอตเอ็นโคลด์", "โรร์" และ "ดาร์กฮอร์ส" ต่างขายได้ซิงเกิลละมากกว่า 5 ล้านหน่วยดิจิตอล[315] ตลอดอาชีพของเธอ เพร์รีขายเพลงได้ 100 ล้านหน่วยทั่วโลก[316][317] และเป็นหนึ่งในศิลปินที่ขายดีที่สุดตลอดกาล[263]

title: สตาร์สตรักก์

text: "สตาร์สตรักก์" () เป็นเพลงของกลุ่มดนตรีชาวอเมริกัน ทรีโอ!ทรี เป็นซิงเกิลที่สองจากอัลบั้ม "วอนต์" เพลงฉบับดีลักซ์และออกอากาศในวิทยุออกจำหน่ายและร้องรับเชิญโดย เคที เพร์รี เพลงฉบับที่เพร์รีร้องด้วยประสบความสำเร็จอย่างมากในออสเตรเลีย เบลเยียม ฟินแลนด์ ไอร์แลนด์ โปแลนด์ และสหราชอาณาจักร ขึ้นถึงสิบอันดับแรกในชาร์ตต่าง ๆ

title: เคที เพร์รี

text: อัลบั้ม ปริซึม ออกจำหน่ายในวันที่ 18 ตุลาคม ค.ศ. 2013 และขายได้ 4 ล้านชุดนับถึงเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2015[149] อัลบั้มได้รับคำวิจารณ์ในด้านบวก[150] และเปิดตัวที่อันดับที่ 1 บนชาร์ต<i data-parsoid='{"dsr":[57673,57685,2,2]}'>บิลบอร์ด 200[151] สี่วันต่อมา เพร์รีแสดงเพลงใหม่จากอัลบั้มที่โรงละครไอฮาร์ตเรดิโอในลอสแอนเจลิส[152] เพลง "ดาร์กฮอร์ส" ออกมาเป็นซิงเกิลที่สามในวันที่ 17 ธันวาคม ค.ศ. 2013[153] กลายเป็นเพลงที่ติดอันดับ 1 เป็นเพลงที่เก้าของเธอเมื่อวันที่ 29 มกราคม ค.ศ. 2014[154][155] ใน ค.ศ. 2014 เพลง "เบิร์ธเดย์"[156] และ "ดิสอิสฮาววีดู"[157] ออกมาเป็นซิงเกิลที่สี่และห้าจากอัลบั้ม<i data-parsoid='{"dsr":[60174,60184,2,2]}'>ปริซึม และขึ้นถึง 25 อันดับแรกบนชาร์ตฮอต 100[56] นอกจากนี้ เธอยังได้บันทึกเสียงและแต่งเพลงร่วมกับ จอห์น เมเยอร์ ในเพลง "ฮูยูเลิฟ" จากอัลบั้มของเขา พาราไดซ์แวลลี เพลงออกมาวันที่ 12 สิงหาคม ค.ศ. 2013[158][159] เพร์รีเริ่มทัวร์คอนเสิร์ตครั้งที่สามในชื่อ เดอะพริสมาติกเวิลด์ทัวร์ ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2014 และจบลงในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2015[149] ทำรายได้ได้ US$204.3 ล้าน จากทั่วโลก [160] และเพร์รีได้รับรางวัล "แพ็กเกจสูงสุด" ในงานประกาศรางวัลบิลบอร์ด</i>ทัวริงอะวอดส์ 2014[161] เธอแสดงในเทศกาลดนตรีร็อกอินริโอ 2015 ในวันที่ 27 กันยายน ค.ศ. 2015[162]

title: ดิสอิสฮาววีดู

text: "ดิสอิสฮาววีดู" เป็นเพลงของนักร้องชาวอเมริกัน เคที เพร์รี จากสตูดิโออัลบั้มที่สี่ "ปริซึม" (ค.ศ. 2013) เพร์รีเขียนเพลงนี้ร่วมกับโปรดิวเซอร์อย่างแมกซ์ มาร์ติน และ Klas Åhlund และบันทึกเสียงในสตอกโฮล์ม ประเทศสวีเดน เพลงออกจำหน่ายเป็นซิงเกิลที่ห้าเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม ค.ศ. 2014 "ดิสอิสฮาววีดู" เป็นเพลงแนวแดนซ์ป็อป มีอิทธิพลจากดนตรีฮิปฮอป มีดนตรีแบบ "ซินธ์สควิกเกิลส์" และ "เมโลดิกดอตส์" ด้านเนื้อเพลง เพร์รีกึ้งร้องกึ่งพูดคุยเกี่ยวกับการเตร็ดเตร่กับเพื่อนของเธอ เพลงมีเวอร์ชันทำใหม่ที่ได้ริฟ ราฟ มาร้องร่วมออกจำหน่ายด้วย

title: บอนาเพที (เพลง)

text: "บอนาเพที" () เป็นเพลงของนักร้องชาวอเมริกัน เคที เพร์รี ร้องรับเชิญโดยกลุ่มฮิปฮอป มีโกส เพลงเป็นแนวแดนซ์ป็อปที่มีเนื้อหาสองแง่สองง่ามเกี่ยวกับอาหาร เพลงวางจำหน่ายในวันที่ 28 เมษายน ค.ศ. 2017 เป็นซิงเกิลที่สองจากสตูดิโออัลบั้ม "วิตเนส" มิวสิกวิดีโอตามมาในวันที่ 12 พฤษภาคม ค.ศ. 2017 และแสดงเพร์รีถูกพ่อครัวนำมาเตรียมและเสิร์ฟเป็นอาหาร

title: เคที เพร์รี

text: เพร์รีคบหากับนักแสดงชาวอังกฤษ ออร์แลนโด บลูม แบบรัก ๆ เลิก ๆ[188] เมื่อต้นปี ค.ศ. 2016 เธอเริ่มทำเพลงใหม่ในเดือนมิถุนายน[189] และอัดเพลงประกอบการออกอากาศการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 2016 ทางช่องเอ็นบีซีสปอตส์ ชื่อ "ไรส์" ออกจำหน่ายวันที่ 14 กรกฎาคม ค.ศ. 2016 โดยเพร์รีเลือกจำหน่ายเป็นซิงเกิลแยกเดี่ยวแทนที่จะเก็บไว้ในอัลบั้มใหม่ 'เพราะตอนนี้ โลกต้องการให้เรารวมกันเป็นหนึ่งเดียว' เอ็นบีซีโอลิมปิกส์รู้สึกว่าเพลงนี้เป็นข้อความที่พูดถึงเนื้อหาของเพลงเป็นแรงบันดาลใจโดยตรงต่อจิตวิญญาณของโอลิมปิกส์และนักกีฬา[190] เพลงเปิดตัวที่อันดับที่หนึ่งในประเทศออสเตรเลีย[191] และอันดับที่ 11 ในสหรัฐ[56]

title: เคที เพร์รี

text: เดือนสิงหาคม ค.ศ. 2016 เพร์รีกล่าวว่าเธอต้องการทำเพลงที่ "เชื่อมโยง เกี่ยวข้องกัน และเป็นแรงบันดาลใจ"[192]และบอกกับไรอัน ซีเครสต์ว่าเธอ "ไม่รีบ" ทำอัลบั้มที่ห้า และเสริมว่า "ฉันแค่กำลังสนุกอยู่ แต่ก็ทดลองทำดนตรีกับโปรดิวเซอร์หลาย ๆ คน ร่วมงานกับหลาย ๆ คนและดนตรีหลาย ๆ รูปแบบ"[193] ในวันที่ 10 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2017 เพร์รีออกซิงเกิล "เชนด์ทูเดอะริทึม" ร้องรับเชิญโดยสกิป มาร์เลย์[194][195] เพลงขึ้นอันดับหนึ่งในฮังการี[196] และอันดับสี่ในสหรัฐ[56] เพลงถูกสตรีมมากกว่าสามล้านครั้งภายใน 24 ชั่วโมง ทำลายสถิติซิงเกิลที่สตรีมมากที่สุดในวันแรกของศิลปินหญิง[197] ซิงเกิลที่สอง "บอนาเพที" ร้องรับเชิญโดยมีโกส ออกจำหน่ายในเดือนเมษายน[198] ซิงเกิลที่สาม "สวิชสวิช" ร้องรับเชิญโดยนิกกี มินาจ ออกตามมาในเดือนถัดไป[199] เพลงขึ้นอันดับ 59 และ 46 ในสหรัฐ[56] และขึ้นถึงสิบห้าอันดับแรกในแคนาดา[58]

title: วายด์อะเวก (เพลงเคที เพร์รี)

text: "วายด์อะเวก" () เป็นเพลงของนักร้องอเมริกัน เคที เพร์รี จากอัลบั้ม "" เพลงแต่งโดยเพร์รี ดร.ลู้ก แมกซ์ มาร์ติน เซอร์คัต และบอนนี แม็กคี และโปรดิวซ์โดยลู้ก และเซอร์คัต เพื่อส่งเสริมภาพยนตร์อัตชีวประวัติของเพร์รีเรื่อง "" โดยเฉพาะ เพลงออกอากาศตามสถานีวิทยุร่วมสมัยเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม ค.ศ. 2012 โดยสังกัดแคปิตอลเรเคิดส์ เป็นซิงเกิลที่สองและลำดับสุดท้ายจากอัลบั้ม "วายด์อะเวก" เป็นเพลงแนวเพาเวอร์บัลลาด ผสมผสานกับดนตรีอิเล็กทรอนิกส์และแดนซ์ป็อป เนื้อเพลงเตือนใจให้นึกถึงความเป็นจริงเกี่ยวกับการเลิกราและการเดินหน้าต่อไป

title: รายชื่อรางวัลและการเสนอชื่อที่เคที เพร์รีได้รับ

text: เคที เพร์รี เป็นนักร้องและนักแต่งเพลง จากแซนตาบาร์บารา รัฐแคลิฟอร์เนีย เธอได้รับรางวัลทั้งหมด 144 รางวัลจากการเสนอชื่อเข้าชิง 497 ครั้ง เธอเซ็นสัญญาสังกัดแคปิตอลเรเคิดส์ ออกสตูดิโออัลบั้มทั้งหมด 4 อัลบั้ม ได้แก่ "เคที ฮัดสัน" (2001) "วันออฟเดอะบอยส์" (2008) "ทีนเอจดรีม" (2010) "ปริซึม" (2013) และ "วิตเนส" (2017) เพร์รีมีชื่อเสียงจากความสำเร็จบนชาร์ตเพลงจากซิงเกิล "ไอคิสด์อะเกิร์ล" จากอัลบั้ม "วันออฟเดอะบอยส์" ตลอดเวลาในอาชีพของเธอ เพร์รีได้เข้าชิงรางวัลใหญ่ ๆ มากมาย

title: ฮอตเอ็นโคลด์

text: "ฮอตเอ็นโคลด์" () เป็นเพลงของนักร้องอเมริกัน เคที เพร์รี เพลงเขียนโดยเพร์รี ดร.ลู้ก และแมกซ์ มาร์ติน และโปรดิวซ์โดย ดร.ลู้ก และเบนนี บลังโก จากสตูดิโออัลบั้มชุดที่สอง "วันออฟเดอะบอยส์" (ค.ศ. 2008) เพลงออกจำหน่ายเป็นซิงเกิลที่สองในวันที่ 9 กันยายน ค.ศ. 2008 เนื้อเพลงพูดถึงความสัมพันธ์รักใคร่ที่ไม่มั่นคงอันเกิดจากคนรักมีอารมณ์แปรปรวน

title: วิตนิสส์ (อัลบั้มเคที เพร์รี)

text: วิตนิสส์ () เป็นสตูดิโออัลบัมลำดับที่ห้าของเคที เพร์รี นักร้องอเมริกัน ค่ายเพลงแคปิตอลปล่อยซิงเกิลแรก "เชนด์ทูเดอะริทึม" เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน ค.ศ. 2017 ต่อมาเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2017 ได้ปล่อยตัวซิงเกิลที่ 2 "บอนาเพที" และเมื่อวันที่ 28 เมษายน ค.ศ. 2017 ได้ปล่อยตัวซิงเกิลที่ 3 "สวิชสวิช" ซึ่งมี นิกกี มินาจ มาร่วมร้องในเพลง

title: เอ็มทีวีอันพลักด์ (อัลบั้มเคที เพร์รี)

text: เอ็มทีวีอันพลักด์ ( แสดงในไอทูนส์ในชื่อ เอ็มทีวีอันพลักด์: เคที เพร์รี) เป็นอีพี และอัลบั้มบันทึกการแสดงสดของนักร้องอเมริกัน เคที เพร์รี ออกจำหน่ายในสหรัฐอเมริกาในวันที่ 13 พฤศจิกายน ค.ศ. 2009 โดยสังกัดแคปิตอลเรเคิดส์ หลังจากออกอากาศรายการ"เอ็มทีวีอันพลักด์"ตอนพิเศษมากกว่า 100 ตอน เอ็มทีวีต้องการนำซีรีส์นี้กลับมาเพื่อฉายให้คนรุ่นหลัง ช่องเอ็มทีวีจ้างนักร้องที่มีชื่อเสียงและกำลังเป็นกระแสมาแสดงในซีรีส์ชุดนี้ รวมถึงเพร์รี ซึ่งแสดงความสนใจในความคิดที่เธอจะได้แสดงความสามารถในฐานะนักร้องและแบ่งบันเรื่องราวผ่านบทเพลงที่เธอขับร้อง

title: เคที เพร์รี

text: แคเทอรีน เอลิซาเบธ ฮัดสัน (English: Katheryn Elizabeth Hudson; เกิด 25 ตุลาคม ค.ศ. 1984) หรือชื่อในวงการคือ เคที เพร์รี (English: Katy Perry) เป็นนักร้อง และนักแต่งเพลงชาวอเมริกัน หลังจากเธอร้องเพลงในโบสถ์ในวัยเด็ก เธอได้ทำงานดนตรีแนวเพลงกอสเปลขณะเป็นวัยรุ่น เพร์รีเซ็นสัญญากับสังกัดเรดฮิลล์เรเคิดส์ และออกสตูดิโออัลบั้มแรกในชื่อ เคที ฮัดสัน โดยใช้ชื่อเกิดของเธอ เมื่อ ค.ศ. 2001 แต่ไม่ประสบความสำเร็จ เธอย้ายไปที่ลอสแอนเจลิสเพื่อเปลี่ยนแนวดนตรีทางโลกมากขึ้นหลังค่ายเรดฮิลล์ปิดตัวลง ซึ่งต่อมาเธอได้ร่วมงานกับโปรดิวเซอร์เพลง เกล็น บัลลาร์ด ดร.ลู้ก และแมกซ์ มาร์ติน หลังจากเธอใช้ชื่อว่าเคที เพร์รี และหมดสัญญากับค่ายเพลงดิไอส์แลนด์เดฟแจมมิวสิกกรุ๊ปและโคลัมเบียเรเคิดส์ เธอได้เซ็นสัญญากับค่ายแคปิตอลเรเคิดส์ใน ค.ศ. 2007

title: พาร์ตออฟมี (เพลงเคที เพร์รี)

text: "พาร์ตออฟมี" () เป็นเพลงของนักร้องอเมริกัน เคที เพร์รี เป็นซิงเกิลเปิดตัวของอัลบั้ม "" (มีนาคม ค.ศ. 2012) ซึ่งเป็นเวอร์ชันปล่อยซ้ำของอัลบั้ม "ทีนเอจดรีม" (สิงหาคม ค.ศ. 2010) เพลงเขียนโดยเพร์รี และบอนนี แม็กคี โปรดิวซ์และร่วมเขียนเพลงโดยดร.ลู้ก แมกซ์ มาร์ติน และเซอร์คัต เพลงนี้ไม่ได้อยู่ในอัลบั้ม "ทีนเอจดรีม" ฉบับดั้งเดิมเพราะเพร์รีรู้สึกว่ามันไม่เข้ากับองค์รวมของอัลบั้ม เดโมเพลงหลุดออกมาทางออนไลน์ในปลายปี ค.ศ. 2010 ทำให้เกิดการคาดเดาว่าเนื้อเพลงกล่าวถึงคนรักเก่าของเธอ เทรวี แม็กคอย เพลง "พาร์ตออฟมี" ถูกนำมาปรับปรุงใหม่และปล่อยอย่างเป็นทางการในวันที่ 13 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2012 โดยค่ายเพลงแคปิตอลเรเคิดส์ โดยได้ผู้กำกับศิลป์ เกวิน เทย์เลอร์ และช่างกล้อง แมรี เอลเลน แมตธิวส์ ออกแบบหน้าปกอัลบั้ม

title: เคที เพร์รี

text: เพร์รีเริ่มมีชื่อเสียงใน ค.ศ. 2008 หลังจากออกซิงเกิล "ไอคิสด์อะเกิร์ล" ที่ทำให้เกิดประเด็นเรื่องรักร่วมเพศ และซิงเกิล "ฮอตเอ็นโคลด์" จากอัลบั้มชุดที่สอง วันออฟเดอะบอยส์ อัลบั้มชุดที่สามในชื่อ ทีนเอจดรีม (ค.ศ. 2010) ดนตรีเปลี่ยนเป็นแนวดิสโก้ และมีซิงเกิลอันดับหนึ่งบนชาร์ตบิลบอร์ดฮอต 100 ได้แก่ "แคลิฟอร์เนียเกิลส์", "ทีนเอจดรีม", "ไฟร์เวิร์ก", "อี.ที." และ "ลาสต์ฟรายเดย์ไนต์ (ที.จี.ไอ.เอฟ.)" และซิงเกิลอันดับสาม "เดอะวันแด้ตก็อตอะเวย์" อัลบั้มนี้กลายเป็นอัลบั้มแรกของศิลปินหญิงที่มีซิงเกิลอันดับหนึ่งของชาร์ตบิลบอร์ดถึง 5 เพลง และเป็นรองจากอัลบั้ม แบด ของไมเคิล แจ็กสัน ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2012 เธอออกอัลบั้มจำหน่ายซ้ำในชื่อ ทีนเอจดรีม: เดอะคอมพลีตคอนเฟกชัน มีซิงเกิล "พาร์ตออฟมี" และ "วายด์อะเวก" อัลบั้มที่สี่ ปริซึม ออกจำหน่ายใน ค.ศ. 2013 ดนตรีเป็นแนวป็อปและแดนซ์ เธอเป็นศิลปินคนแรกที่มิวสิกวิดีโอมียอดผู้ชมถึง 1 พันล้านครั้งในช่องวีโวมากกว่าหนึ่งเพลง ได้แก่มิวสิกวิดีโอเพลง "โรร์" และ "ดาร์กฮอร์ส"

title: วายด์อะเวก (เพลงเคที เพร์รี)

text: หลังจากออกจำหน่ายอัลบั้ม "ทีนเอจดรีม: เดอะคอมพลีตคอนเฟกชัน" เพลง "วายด์อะเวก" ได้รับคำวิจารณ์ว่าเป็นที่ชื่นชอบจากนักวิจารณ์เพลงที่ยกย่องเรื่องการผลิตเพลง ซิงเกิลประสบความสำเร็จ ขึ้นอันดับหนึ่งบนชาร์ตบิลบอร์ดฮอตแดนซ์คลับซองส์ และป็อปซองส์ ขึ้นอันดับสองบนชาร์ตบิลบอร์ดฮอต 100 เป็นซิงเกิลแรกของเพร์รีที่ทำเช่นนี้ได้ ในต่างประเทศ เพลงขึ้นสิบอันดับแรกในออสเตรเลีย สหราชอาณาจักร และเม็กซิโก มิวสิกวิดีโอกำกับโดยแลนซ์ เดรก นำเสนอเรื่องเล่าเหมือนนิทาน นำแสดงโดยเพร์รี และตัวเธอในวัยเด็ก วิดีโอยังอ้างอิงถึงซิงเกิลจากอัลบั้ม"ทีนเอจดรีม"หลายเพลง และซิงเกิล "พาร์ตออฟมี" ด้วย

title: ไฟร์เวิร์ก (เพลง)

text: "ไฟร์เวิร์ก" เป็นเพลงของนักร้องอเมริกัน เคที เพร์รี จากสตูดิโออัลบั้มชุดที่สาม "ทีนเอจดรีม" (ค.ศ. 2010) เพร์รีร่วมเขียนเพลงกันโปรดิวเซอร์เพลง สตาร์เกต และแซนดี วี และได้ เอสเตอร์ ดีน ช่วยเขียนด้วย ทำให้เพลงนี้เป็นซิงเกิลเดียวจากเจ็ดซิงเกิลที่แมกซ์ มาร์ติน และดร.ลู้ก ไม่ได้มีส่วนร่วมเขียนและโปรดิวซ์ให้ เพลงมีทำนองให้กำลังใจตัวเองด้วยเนื้อเพลงที่สร้างแรงบันดาลใจ และเพร์รีเคยถือว่าเป็นเพลงที่สำคัญที่สุดสำหรับเธอจากอัลบั้ม"ทีนเอจดรีม" ด้วย

title: เคที เพร์รี

text: เดอะสเมิฟส์ (2011) เคที เพร์รี: พาร์ตออฟมี (2012) เดอะสเมิฟส์ 2 (2013) แบรนด์: อะเซกันด์คัมมิง (2015) เคที เพร์รี: เดอะพริสมาติกเวิลด์ทัวร์ (2015) เคที เพร์รี: เมกกิงออฟเดอะเปปซีซูเปอร์โบวล์ฮาล์ฟไทม์โชว์ (2015) เจเรมี สก็อตต์: เดอะพีเพิลส์ดีไซเนอร์ (2015) ซูแลนเดอร์ 2 (2016)

title: เคที เพร์รี: พาร์ตออฟมี

text: เคที เพร์รี: พาร์ตออฟมี () เป็นภาพยนตร์สารคดีอัตชีวประวัติ 3 มิติของเคที เพร์รี กำกับโดยแดน คัตฟอร์ธ และเจน ลิปซิดซ์ ออกฉายในสหรัฐอเมริกา แคนาดา สหราชอาณาจักร และไอร์แลนด์ในวันที่ 5 กรกฎาคม ค.ศ. 2012

title: ผลงานเพลงของเคที เพร์รี

text: เคที เพร์รี นักร้องชาวอเมริกัน ออกสตูดิโออัลบั้มมาแล้ว 4 อัลบั้ม อัลบั้มบันทึกการแสดงสด 1 อัลบั้ม อีพี 1 อัลบั้ม ซิงเกิล 21 ซิงเกิล และซิงเกิลวิทยุ 4 เพลง เพร์รีได้รับการรับรองจากยอดชายซิงเกิล 72 ล้านชุด และยอดขายอัลบั้ม 3 ล้านอัลบั้มในสหรัฐ นับถึงเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2014 เธอยังเป็นศิลปินที่ทำยอดขายซิงเกิลดิจิทัลได้มากที่สุดในสหรัฐตามข้อมูลของสมาคมผู้ประกอบกิจการเพลงของสหรัฐ (RIAA) จนถึงเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2013 เพร์รีขายอัลบั้มได้ราว 11 ล้านอัลบั้ม และซิงเกิล 81 ล้านซิงเกิลทั่วโลก ทำให้เธอเป็นหนึ่งในศิลปินที่ทำยอดขายงานเพลงได้มากที่สุดตลอดกาล ซิงเกิลของเธอหลายซิงเกิลจัดว่าเป็นซิงเกิลที่ขายดีที่สุดในโลก และจนปัจจุบันเธอถือสถิติมีซิงเกิลที่ขายได้ 5 ล้านซิงเกิลมากที่สุดในโลก โดยมีทั้งหมด 6 ซิงเกิลด้วยกัน (ตามลำดับการออกจำหน่าย: "ฮอตเอ็นโคลด์", "แคลิฟอร์เนียเกิลส์", "ไฟร์เวิร์ก", "อี.ที.", "โรร์", และ "ดาร์กฮอร์ส")

title: ทีนเอจดรีม (เพลงเคที เพร์รี)

text: "ทีนเอจดรีม" () เป็นเพลงของนักร้องอเมริกัน เคที เพร์รี ออกจำหน่ายเป็นซิงเกิลที่สองของสตูดิโออัลบั้มชุดที่สองในชื่อเดียวกันเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน ค.ศ. 2010 จำหน่ายผ่านช่องทางดิจิตอล เพร์รีกับบอนนี แม็กคีร่วมเขียนเพลงจำนวนมากที่มีสาระสำคัญเกี่ยวกับวัยรุ่น แต่ถูกปฏิเสธจากโปรดิวเซอร์เพลง เบนนี บลังโก และดร.ลู้ก บลังโกนำเพลง "โฮมคัมมิง" ของวง เดอะทีนเอเจอส์ ให้พวกเขาฟัง และแม็กคีได้นึกภาพว่าเพลง "ทีนเอจดรีม" เป็นเพลงที่สะท้อนให้เห็นถึงความรู้สึกอยู่ในห้วงความรักที่น่าครึ้มอกครึ้มใจของวัยรุ่น พวกเขาพบกับแมกซ์ มาร์ตินที่ซานตาบาร์บารา แคลิฟอร์เนีย บ้านเกิดของเพร์รี และเริ่มเขียนเพลงดังกล่าวที่เพลย์แบ็กเรคอร์ดิงสตูดิโอ ซึ่งต่อมาเพร์รีบรรยายว่าเป็นช่วงเวลาที่ใสบริสุทธิ์ของเธอ หลังจากเพร์รีบันทึกเสียงร้อง แม็กคีนำเสนอแนวคิดและเขียนท่อนประสานเสียงใหม่ เพร์รียังบรรยายถึงเพลงว่าเป็นสิ่งที่ทำให้นึกถึงช่วงวัยรุ่นของเธอขณะกำลังคบหาดูใจกับรัสเซลล์ แบรนด์ ซึ่งเป็นสามีของเธอในเวลาต่อมา

title: คิลเลอร์ควีน โดย เคที เพร์รี

text: คิลเลอร์ควีน โดย เคที เพร์รี () เป็นน้ำหอมที่สร้างโดยนักร้องชาวอเมริกัน เคที เพร์รี และบริษัทโคตี น้ำหอมออกจำหน่ายใน ค.ศ. 2013 ตามหลังน้ำหอมสองตัวแรก เพอร์ และเมียว! โดย เคที เพร์รี|เมียว! น้ำหอมบรรจุในกล่องสีแดง ฝาเปิดสีทอง และขวดรูปร่างคล้ายทับทิมสีแดง

title: วอล์กกิงออนแอร์ (เพลงเคที เพร์รี)

text: "วอล์กกิงออนแอร์" () เป็นเพลงของนักร้องชาวอเมริกัน เคที เพร์รี จากสตูดิโออัลบั้มที่สี่ "ปริซึม" (2013) เป็นเพลงลำดับที่สี่ เพลงออกจำหน่ายในร้านค้าดิจิตอลในวันที่ 30 กันยายน ค.ศ. 2013 โดยสังกัดแคปิตอลเรเคิดส์ เป็นซิงเกิลประชาสัมพันธ์ซิงเกิลที่สอง ถัดจาก "ดาร์กฮอร์ส" เพลงนี้เป็นอยู่ในแบบสำรวจที่ส่งเสริมโดยเปปซี คู่กับเพลง "ดาร์กฮอร์ส" ซึ่งให้แฟนเพลงเลือกว่าต้องการให้เพลงใดเป็นซิงเกิลประชาสัมพันธ์ซิงเกิลแรกจากอัลบั้ม "ปริซึม" "วอล์กกิงออนแอร์" เป็นเพลงแนวดีปเฮาส์ และได้รับอิทธิพลจากดนตรียูโรแดนซ์ยุค 1990 ได้รับแรงบันดาลใจจากซีซี เพนิสตัน และคริสตัล วอเทอส์