query: สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี คือ เกาหลีเหนือใช่หรือไม่ ?

title: ประเทศเกาหลีเหนือ

text: สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี(English: Democratic People's Republic of Korea: DPRK; Korean:조선민주주의인민공화국;Hanja:朝鮮民主主義人民共和國) หรือชื่อโดยทั่วไปว่า เกาหลีเหนือ (English: North Korea; Korean:북한;Hanja:北韓) เป็นประเทศในเอเชียตะวันออก กินพื้นที่ครึ่งเหนือของคาบสมุทรเกาหลี เมืองหลวงและนครใหญ่สุดคือ เปียงยาง เขตปลอดทหารเกาหลีเป็นเขตกันชนระหว่างประเทศเกาหลีใต้กับเกาหลีเหนือ แม่น้ำอัมนกหรือยาลู่ และตูเมนเป็นพรมแดนระหว่างประเทศจีนกับเกาหลีเหนือ แม่น้ำตูเมนส่วนที่ห่างไปทางตะวันออกเฉียงเหนือเป็นพรมแดนกับประเทศรัสเซีย

title: ประเทศเกาหลีเหนือในโอลิมปิกฤดูร้อน 2004

text: สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนครั้งที่ 28 ค.ศ. 2004 (พ.ศ. 2547) ณ กรุงเอเธนส์ ประเทศกรีซระหว่างวันที่ 13 – 29 สิงหาคม พ.ศ. 2547

title: ประเทศเกาหลีเหนือในเอเชียนเกมส์ฤดูหนาว 2017

text: สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (ประเทศเกาหลีเหนือ) เข้าร่วมแข่งขันกีฬาเอเชียนเกมส์ฤดูหนาว ครั้งที่ 8 ค.ศ. 2017 (พ.ศ. 2560) ณ ซัปโปะโระ และ โอะบิฮิโระ ประเทศญี่ปุ่น ระหว่างวันที่ 19 กุมภาพันธ์ – 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560

title: คิม จ็อง-อิล

text: คิม จ็อง-อิลเป็นศูนย์กลางแห่งลัทธิบูชาบุคคลประณีตซึ่งรับต่อมาจากบิดาของเขาและผู้ก่อตั้งสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี คิม อิลซอง ผู้แปรพักตร์ได้รับการอ้างคำพูดว่า โรงเรียนเกาหลีเหนือยกทั้งพ่อและลูกเหมือนเทพเจ้า[35] เขามักเป็นศูนย์กลางความสนใจตลอดชีวิตปกติในเกาหลีเหนือ ในวันคล้ายวันเกิดครบรอบ 60 ปี (ตามวันเกิดอย่างเป็นทางการ) มีการเฉลิมฉลองจำนวนมากทั่วประเทศในโอกาสนี้[36] ชาวเกาหลีเหนือจำนวนมากเชื่อว่าเขามีความสามารถ "เวทมนตร์" ในการ "ควบคุมลมฟ้าอากาศ" ตามอารมณ์ของเขา[35] ใน ค.ศ. 2010 สื่อเกาหลีเหนือรายงานว่า เครื่องแต่งกายอันโดดเด่นของคิมได้เป็นกระแสแฟชั่นทั่วโลก[37]

title: ศาสนาพุทธในเกาหลี

text: ตอนปลายสงครามโลกครั้งที่ 2 กองทัพสหภาพโซเวียตและสหรัฐอเมริกาได้เข้ายึดเกาหลีจากญี่ปุ่น เมื่อ พ.ศ. 2488 เกาหลีจึงถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเทศที่เส้นขนานที่ 38 องศาเหนือกล่าวคือ ทางตอนเหนืออยู่ภายใต้การคุ้มครองดูแลของสหภาพโซเวียต มีชื่อประเทศว่า สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (เกาหลีเหนือ) ทางตอนใต้อยู่ภายใต้การดูแลของสหรัฐอเมริกา มีชื่อประเทศว่า สาธารณรัฐเกาหลี (เกาหลีใต้) เมื่อเกาหลีพ้นจากการปกครองของญี่ปุ่นแล้ว ชาวพุทธทั้งหลายในเกาหลี โดยเฉพาะพระสงฆ์ได้มีการเคลื่อนไหว โดยการประชุมใหญ่แล้วลงมติให้รัฐบาลยกเลิกข้อบังคับต่าง ๆ ที่ขัดแย้งกับหลักพระพุทธศาสนาซึ่งตราขึ้นในสมัยที่ญี่ปุ่นยึดครอง พร้อมทั้งให้คณะสงฆ์มีการปกครองตนเอง โดยมีสำนักงานอยู่ในนครหลวงและจังหวัดต่าง ๆ ให้มีสภาบริหารตนเองซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของสำนักงานใหญ่ และได้มีการจัดประชุมเพื่อตราธรรมนูญปกครองคณะสงฆ์ขึ้นที่สำนักงานใหญ่ เมื่อพ.ศ. 2489

title: เขตปลอดทหารเกาหลี

text: เขตปลอดทหารเกาหลี (, DMZ; ) เป็นแผ่นดินที่วิ่งตัดคาบสมุทรเกาหลี จัดตั้งขึ้นตามบทบัญญัติแห่งความตกลงการสงบศึกเกาหลีเพื่อใช้เป็นเขตกันชนระหว่างสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (เกาหลีเหนือ) กับสาธารณรัฐเกาหลี (เกาหลีใต้) ในปี 1953 เขตปลอดทหารเป็นแนวกั้นชายแดนซึ่งแบ่งคาบสมุทรเกาหลีออกเป็นเกือบเท่า ๆ กัน มีความยาว 250 กิโลเมตร และกว้าง 4 กิโลเมตร

title: ธงชาติเกาหลีเหนือ

text: หลังสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 เกาหลีเหนือคงยังรวมกับเกาหลีใต้เป็นประเทศเกาหลี เกาหลีเหนือจึงใช้ธงแทกึกกีเป็นธงชาติเช่นเดียวกับเกาหลีใต้ ต่อมาเมื่อเกาหลีเหนือประกาศแยกตัวเป็นสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชน ภายใต้การปกครองระบอบคอมมิวนิสต์ ในปี พ.ศ. 2491 จึงได้เปลี่ยนธงชาติใหม่ให้ใกล้เคียงกับธงชาติสหภาพโซเวียต ซึ่งเป็นรัฐคอมมิวนิสต์ที่ให้การสนับสนุน โดยเอาสีหลักในธงชาติเกาหลีเดิม คือ สีแดง สีขาว และสีน้ำเงิน มาออกแบบเป็นธงชาติใหม่ เน้นให้สีแดงโดดเด่นกว่าสีอื่น และเพิ่มรูปดาวแดง ซึ่งเป็นสัญลักษณ์อย่างหนึ่งของลัทธิคอมมิวนิสต์ ลงบนวงกลมพื้นสีขาว ซึ่งก็คือธงชาติของเกาหลีเหนือที่ปรากฏในปัจจุบัน

title: คิม อิล-ซ็อง

text: เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2490 สหประชาชาติมีมติให้รัฐบาลที่มาจากเลือกตั้งที่โซลมีอำนาจปกครองทั่วทั้งคาบสมุทรเกาหลี ซึ่งเป็นข้อตกลงที่สหภาพโซเวียตไม่เห็นชอบด้วย เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2491 รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งที่โซลนำโดยอี ซึง-มัน (Yi Seung-man; ) ประกาศจัดตั้งสาธารณรัฐเกาหลีในเดือนต่อมากันยายน พ.ศ. 2491 สหภาพโซเวียตจึงยกระดับสภาประชาชนเกาหลีเหนือขึ้นเป็น สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (Democratic People's Republic of Korea; DPRK) โดยมีนายคิม อิล-ซ็อง เป็นนายกรัฐมนตรี นายกรัฐมนตรีคิม อิล-ซ็อง จัดตั้งกองทัพล่าอาณานิคมเกาหลี เพื่อเป็นกองกำลังทหารประจำรัฐ คิม อิล-ซ็อง รวบรวมพรรคคอมมิวนิสต์อื่น ๆ ในเกาหลีจัดตั้งเป็น แนวร่วมล่าอาณานิคมเพื่อเอกภาพแห่งปิตุภูมิ (Democratic Front of the Reunification of the Fatherland) โดยมีพรรคแรงงานล่าอาณานิคมแห่งเกาหลีของคิม อิล-ซ็อง เป็นแกนนำหลัก

title: ประเทศเกาหลีเหนือ

text: ปลายสงครามโลกครั้งที่สอง กองกำลังของสหภาพโซเวียตและสหรัฐอเมริกาได้เข้าไปปลดอาวุธกองทัพญี่ปุ่นในคาบสมุทรเกาหลี แต่ทั้งสหภาพโซเวียตและสหรัฐอเมริกาไม่สามารถตกลงเรื่องการรวมเกาหลีกันได้ แต่ละฝ่ายจึงประกาศสนับสนุนดินแดนในส่วนยึดครองของตน โดยเกาหลีใต้เรียกชื่อประเทศว่า "สาธารณรัฐเกาหลี" ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐอเมริกา ส่วนเกาหลีเหนือเรียกชื่อประเทศว่า "สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี" ได้รับการสนับสนุนจากสหภาพโซเวียต

title: สงครามเกาหลี

text: สงครามเกาหลี (25 มิถุนายน 1950 – 27 กรกฎาคม 1953) เป็นสงครามระหว่างสาธารณรัฐเกาหลี (เกาหลีใต้) โดยได้รับการสนับสนุนจากสหประชาชาติฝ่ายหนึ่ง กับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (เกาหลีเหนือ) โดยได้รับการสนับสนุนจากสาธารณรัฐประชาชนจีนเป็นหลัก อีกฝ่ายหนึ่ง สงครามเกาหลีเป็นผลจากเขตทางการเมืองของเกาหลีโดยความตกลงที่ฝ่ายสัมพันธมิตรผู้ชนะกระทำเมื่อสงครามแปซิฟิกยุติ คาบสมุทรเกาหลีถูกจักรวรรดิญี่ปุ่นปกครองตั้งแต่ปี 1910 กระทั่งสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุด หลังการยอมจำนนของจักรวรรดิญี่ปุ่นในเดือนกันยายน 1945 นักปกครองชาวอเมริกันได้แบ่งคาบสมุทรตามเส้นขนานที่ 38 โดยกองกำลังทหารสหรัฐยึดครองส่วนใต้ และกองกำลังทหารโซเวียตยึดครองส่วนเหนือ

title: การรวมชาติเกาหลี

text: การรวมชาติเกาหลี () หมายถึง ความพยายามรวมชาติที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (เกาหลีเหนือ) กับสาธารณรัฐเกาหลี (เกาหลีใต้) และเขตปลอดทหารเกาหลีภายใต้รัฐบาลเดียวซึ่งจุดเริ่มต้นของความพยายามในการรวมประเทศเกิดขึ้นหลังจากการลงนามใน ปฏิญญาร่วมเหนือ–ใต้ 15 มิถุนายน เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน ค.ศ. 2000 โดย คิม จอง อิล ผู้นำสูงสุดของเกาหลีเหนือในขณะนั้นและ คิม แด-จุง ประธานาธิบดีของเกาหลีใต้ในขณะนั้น

title: รายชื่อธงในประเทศเกาหลี

text: รายการต่อไปนี้เป็นบรรดาธงซึ่งใช้ในประเทศจักรวรรดิเกาหลี" สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี และ สาธารณรัฐเกาหลี"'

title: ประเทศเกาหลี

text: ในปี ค.ศ. 1910 เกาหลีต้องอยู่ภายใต้การปกครองของญี่ปุ่น จนกระทั่งสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 ประเทศเกาหลีได้แบ่งเป็น 2 ประเทศ คือ เกาหลีใต้ และ เกาหลีเหนือ อย่างถาวร โดยประเทศเกาหลีใต้สถาปนาเป็นสาธารณรัฐเกาหลี ส่วนประเทศเกาหลีเหนือสถาปนาเป็นสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี

title: มหาวิทยาลัยคิมอิลซ็อง

text: มหาวิทยาลัยแห่งนี้ตั้งชื่อตามผู้ก่อตั้งเกาหลีเหนือ (สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี) การเรียนหลักสูตรภาควิชาสังคมศาสตร์ใช้เวลาในการเรียน 5 ปีและภาควิชาวิทยาศาสตร์ธรรมชาติใช้เวลา 6 ปีจึงจะจบหลักสูตร

title: คิม จ็อง-อิล

text: คิม จ็อง-อิล () มีชื่อเมื่อแรกเกิดว่า ยูริ อีร์เซโนวิช คิม/Юрий Ирсенович Ким (ตามบันทึกโซเวียต)[1][2][3][4] (16 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1941/2 – 17 ธันวาคม ค.ศ. 2011[5]) อดีตผู้นำสูงสุดของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (เกาหลีเหนือ) เขาเป็นเลขาธิการพรรคกรรมกรเกาหลี ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลตั้งแต่ ค.ศ. 1948, ประธานคณะกรรมาธิการป้องกันประเทศแห่งเกาหลีเหนือ และผู้บัญชาการกองทัพประชาชนเกาหลีสูงสุด ซึ่งเป็นกองทัพขนาดใหญ่ที่สุดอันดับสี่ของโลก

title: การขนส่งในประเทศเกาหลีเหนือ

text: การคมนาคมต่างๆ ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี

title: ประเทศเกาหลีเหนือในโอลิมปิกฤดูร้อน 1992

text: สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนครั้งที่ 25 ค.ศ. 1992 (พ.ศ. 2535) ณ เมืองบาร์เซโลนา ประเทศสเปนระหว่างวันที่ 25 กรกฎาคม – 9 สิงหาคม พ.ศ. 2535

title: ตราแผ่นดินของเกาหลีเหนือ

text:
ตราแผ่นดินของเกาหลีเหนือ เริ่มใช้เมื่อ พ.ศ. 2491 มีส่วนประกอบคือ
มีคำขวัญในริ้บบิ้นสีแดง เขียนว่า สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี ()

title: ปฏิทินเกาหลีเหนือ

text: ปฏิทินเกาหลีเหนือ () หรือ ปฏิทินชูเช (Juche calendar) เป็นระบบการนับปีที่ใช้ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี แนะนำในปี ค.ศ. 1997 โดยอิงจากวันเกิดของคิม อิล-ซ็อง (15 เมษายน ค.ศ. 1912) เนื่องจากไม่มีปีชูเชที่ 0 ดังนั้น ค.ศ. 1912 จึงนับเป็นปีชูเชที่ 1 ปฏิทินเกาหลีเหนือใช้เดือนและวันตามปฏิทินเกรโกเรียน การแปลงจากปฏิทินเกรโกเรียนเป็นปฏิทินเกาหลีเหนือ ให้ลบด้วย 1912

title: รายชื่อธงในประเทศเกาหลีเหนือ

text: รายการต่อไปนี้เป็นบรรดาธงซึ่งใช้ในประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี

title: คณะกรรมาธิการประชาชนชั่วคราวเกาหลีเหนือ

text: คณะกรรมาธิการประชาชนชั่วคราวเกาหลีเหนือ เป็นชื่อทางการของรัฐบาลชั่วคราวที่ควบคุมตอนเหนือของคาบสมุทรเกาหลีหลังสงครามโลกครั้งที่สอง หลังจากความพ่ายแพ้ของจักรวรรดิญี่ปุ่น ในปี ค.ศ. 1945กองกำลังโซเวียตได้ยึดครองพื้นที่ตอนเหนือของเกาหลีจากญี่ปุ่นในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองขณะที่สหรัฐยึดภาคใต้ของเกาหลีจากญี่ปุ่น ทางตอนเหนือของ รัฐบาลคอมมิวนิสต์ก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการ และประสบความสำเร็จเป็นกึ่งรัฐบาลประกอบด้วยห้าจังหวัดในปี ค.ศ. 1946 และในปี ค.ศ. 1948 ได้มีการก่อตั้ง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี อย่างเป็นทางการ

title: พรรคแรงงานเกาหลี

text: พรรคแรงงานแห่งเกาหลี เป็นพรรคผู้ก่อตั้งและพรรคการเมืองที่ปกครองสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี พรรคแรงงานเป็นพรรครัฐบาลพรรคเดียวของเกาหลีเหนือ แม้มีอีกสองพรรคซึ่งประกอบเป็นแนวร่วมประชาธิปไตยเพื่อการกลับรวมปิตุภูมิ ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2492 โดยการรวมพรรคแรงงานเกาหลีเหนือและพรรคแรงงานเกาหลีใต้ ความหมายของสัญลักษณ์นั้นแปลงมาจากสัญลักษณ์ของคอมมิวนิสต์แบบดั้งเดิม โดยมาเป็นในแบบของพรรคแรงงาน คือ ค้อน หมายถึง แรงงาน , พู่กัน หมายถึง ปัญญาชน และ เคียว หมายถึง ชาวนา

title: ความสัมพันธ์เกาหลีเหนือ–ไทย

text: บทความนี้เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่าง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี กับ ราชอาณาจักรไทย

title: ประเทศเกาหลีเหนือใน ค.ศ. 1972

text: เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นใน ค.ศ. 1972 ในประเทศเกาหลีเหนือ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาวครั้งที่ 11 ค.ศ. 1972 (พ.ศ. 2515) ณ เมืองซัปโปโร ประเทศญี่ปุ่น ระหว่างวันที่ 3 กุมภาพันธ์ – 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2515

title: ประเทศเกาหลีเหนือในโอลิมปิกฤดูหนาว 1988

text: สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาวครั้งที่ 15 ค.ศ. 1988 (พ.ศ. 2531) ณ เมืองแคลการี ประเทศแคนาดา ระหว่างวันที่ 13 กุมภาพันธ์ – 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2531

title: รายชื่อท่าอากาศยานในประเทศเกาหลีเหนือ

text: นี่คือรายชื่อท่าอากาศยานใน สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี หรือประเทศเกาหลีเหนือ ปัจจุบันมีท่าอากาศยาน 78 แห่งที่ใช้งานได้[1]

title: ประเทศเกาหลีเหนือในโอลิมปิกฤดูร้อน 2000

text: สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนครั้งที่ 27 ค.ศ. 2000 (พ.ศ. 2543) ณ เมืองซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลียระหว่างวันที่ 15 กันยายน – 1 ตุลาคม พ.ศ. 2543

title: ประเทศเกาหลีเหนือในโอลิมปิกฤดูหนาว 2006

text: สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาวครั้งที่ 20 ค.ศ. 2006 (พ.ศ. 2549) ณ เมืองตูริน อิตาลี ระหว่างวันที่ 10 กุมภาพันธ์ – 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2549

title: ประเทศเกาหลีเหนือในโอลิมปิกฤดูร้อน 2008

text: สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนครั้งที่ 29 ค.ศ. 2008 (พ.ศ. 2551) ณ กรุงปักกิ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน ระหว่างวันที่ 8 สิงหาคม – 24 สิงหาคม พ.ศ. 2551

title: ธงชาติเกาหลีเหนือ

text: ธงนี้มีชื่อเรียกว่า "อินคงกี" แปลว่า "ธงสาธารณรัฐประชาชน" ชื่อนี้ย่อมาจากคำเต็มว่า "โชซอน มินจุจูย อินมิน คงฮวากุก กุกกี" ซึ่งแปลว่า "ธงชาติสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี"


query: ความฝันอเมริกัน ปรากฎครั้งแรกเมื่อไหร่?

title: ฝันอเมริกัน

text: นิยามโดยรวมของ “ความฝันอเมริกัน” ปรากฏครั้งแรกในหนังสือประวัติศาสตร์ที่เขียนโดย<i data-parsoid='{"dsr":[2223,2248,2,2]}'>เจมส์ ทรัสโลว์ อดัมส์ ชื่อ “มหากาพย์แห่งอเมริกา” (The Epic of America - พ.ศ. 2474

title: บราซิล แหกกฏศตวรรษ

text: ภาพยนตร์เรื่องนี้เล่าเรื่องของ Sam Lowry ชายคนหนึ่งผู้ซึ่งพยายามตามหาหญิงสาวผู้ปรากฏตัวในความฝัน ในขณะที่ทำงานที่แสนน่าเบื่อและใช้ชีวิตในห้องพักอันคับแคบ ในโลกอนาคตอันห่างไกลอุดมคติ ที่ซึ่งสังคมถูกผลักดันโดยวัตถุนิยม ผู้คนจำเป็นต้องอาศัยเครื่องจักร ซึ่งไม่ได้รับการดูแลรักษาที่ดีพอ รัฐบาลที่ปรากฎในเรื่องนี้เป็นรัฐบาลราชการเผด็จการเบ็ดเสร็จ คล้ายคลึงกับที่ปรากฏในเรื่อง"หนึ่ง-เก้า-แปด-สี่"ของ George Orwell เพียงแต่มีความตลกโปกฮา และไม่มีผู้นำสูงสุดในลักษณะเดียวกับบิ๊กบราเธอร์ปรากฏให้เห็น

title: เมตตานิสังสสุตตปาฐะ

text: ทั้งนี้ ในเมตตสูตรบทหลังซึ่งปรากฏอานิสงส์ 11 ประการ มิได้ระบุถึงสถานที่แสดงพระสูตรไว้ แต่ในเมตตสูตรบทแรกได้ระบุไว้ว่า สมเด็จ "พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ใกล้พระนครสาวัตถี" แล้วทรงตรัสพระสูตรนี้แก่ภิกษุทั้งหลาย ซึ่งเมื่อนำพระสูตรทั้ง 2 มารวมกันเป็นเมตตานิสังสสุตตปาฐะ เนื้อความจึงสมบูรณ์ยิ่งขึ้น กล่าวคือ เมตตสูตรแรกปรากฎสถานที่แสดง แต่อานิสงส์มีเพียง 8 ประการ ขณะที่เมตตสูตรที่ 2 ไม่ปรากฎที่มา แต่มีเนื้อหากล่าวถึงอานิสงส์ 11 ประการ ขณะที่เมตตานิสังสสุตตปาฐะ ปรากฎสถานที่แสดงพระสูตรจากเมตตสูตรแรก และอานิสงส์ 11 ประการจากเมตตสูตรหลัง

title: ฟีฟ่าออนไลน์ 4

text: การเปิดการ์ดในภาคนี้จะแตกต่างจากออนไลน์ 3 ตรงที่ว่าจะมีโมเดลนักฟุตบอลปรากฎตอนเปิดการ์ดซึ่งถ้าเปิดได้ผู้เล่นที่มีพลังมากกว่า 80 จะมีแอนิเมชั่นเปิดตัวของการ์ด(Walkout)ปรากฎขึ้นมาโดยจะปรากฎเสื้อทีม,เบอร์เสื้อ,ส่วนใบหน้าของนักเตะ เพื่อให้มีความลุ้นมากขึ้น ซึ่งการ์ดต่าง ๆ จะมีแตกต่างกันออกไปตามแพ็คต่าง ๆ

title: แกรนาเดียร์

text: แนวคิดพลขว้างระเบิดนั้นปรากฎครั้งแรกในสมัยราชวงศ์หมิงของจีนซึ่งมีบันทึกว่าทหารจีนบนกำแพงเมืองจีนได้ขว้างลูกระเบิดใส่ข้าศึก สำหรับในยุโรปพบว่าพลขว้างระเบิดปรากฎครั้งแรกในสเปนและออสเตรีย และพลขว้างระเบิดก็ปรากฎอยู่ในอังกฤษเช่นกันในช่วงสงครามกลางเมืองอังกฤษ

title: สไปเดอร์-แมน (ไมล์ โมราเลส)

text: ปรากฎตัวครั้งแรกในหนังสือการ์ตูน อัลติเมตฟอลล์เอาท์ ฉบับที่ 4 (สิงหาคม 2011) หลังจากการตายของปีเตอร์ ปาร์คเกอร์ เป็นวัยรุ่นอเมริกันเชื้อสายแอฟริกันและลาติน ไมล์เป็นไอ้แมงมุมคนที่ 2 ในอัลติเมตมาร์เวล

title: จันทปริตตปาฐะ

text: พระสูตรนี้มักถูกนำไปอธิบายปรากฎการณ์จันทรคราส และมีพระสูตรที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันคือสุริยสูตร ใช้อธิบายปรากฎการณ์สุริยคราสเช่นกัน ว่า เกิดจากการกลืนกินของราหู อย่างไรก็ตาม เสฐียรพงษ์ วรรณปก ผู้เชี่ยวชาญด้านพุทธศาสนาได้แสดงความเห็นไว้ว่า จันทิมสูตรอาจเป็นสูตรที่แต่งขึ้นใหม่ และเป็นของแปลกปลอมมิใช่พระสูตรดั้งเดิม โดย เสฐียรพงษ์ แสดงความเห็นเรื่องนี้ไว้การบรรยายเรื่อง "ความเป็นมาของพระไตรปิฎก" ความว่า

title: กอลลัม

text: กอลลัม (Gollum) เป็นตัวละครเอกในจินตนิยายเรื่อง เดอะฮอบบิท และ เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ ของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน เป็นชนเผ่าฮอบบิท มีชื่อเดิมว่า สมีโกล ปรากฎตัวครั้งแรกในเดอะฮอบบิท และปรากฎตัวในเดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ ตอนหอคอยคู่พิฆาต

title: บลูอีเกิล (หนังสือการ์ตูน)

text: บลูอีเกิล () เป็นตัวละครการ์ตูนซูเปอร์ฮีโรจากมาร์เวลคอมิกส์ ซึ่งปรากฎตัวครั้งแรกในนามของทีมซูเปอร์ฮีโรของ สควาดรอน สุพรีม ในการ์ตูนเรื่องดิ อเวนเจอร์ส ฉบับที่ 85 (กุมภาพันธ์ 1971) ในชื่อ อเมริกันอีเกิล ต่อมาในชื่อ แค็พ'เอ็นฮอว์ก ในการ์ตูนเรื่องดิ อเวนเจอร์ส" ฉบับที่ 148 (มิถุนายน 1976) และต่อมาได้ชื่อว่า บลูอีเกิล ในการ์ตูนเรื่องสควาดรอน สุพรีม ฉบับที่ 1 (กันยายน 1985)

title: เพ็กกี คาร์เตอร์

text: แรกเริ่มตัวละครนี้ปรากฎ โดยไม่มีชื่อ ในสงครามโลกครั้งที่สองและพบรักกับกัปตันอเมริกา Tales of Suspense #75 และ เล่ม 77 (พฤษภาคม 1966) โดยนักเขียน สแตน ลี และจิตรกร แจ็ก เคอร์บี . เธอปรากฎตัวอีกครั้งในฐานะพี่สาวของ ชารอน คาร์เตอร์ใน Captain America #161 (พฤษภาคม 1973)

title: เจเรมี สก็อตต์

text: ในวันที่ 13 กรกฎาคม 2010 Jeremy ปรากฎตัวใน The Young and the Restless ด้วยตัวเขาเอง เขาเป็นที่รู้จักในฐานะเพื่อนสนิทของ CL หัวหน้า งวงของเกิร์ลกรุ๊ปเกาหลี 2ne1 เขาให้เสื้อผ้าเป็นของขวัญแก่เธอและผู้หญิงอื่นๆด้วย เขาปรากฎตัวใน 2NE1 TV Season 2 (เรียลริตี้โชว์ของชีวิต 2ne1 ระหว่างออกอัลบั้มใหม่ล่าสุดของพกเขา) กับ Will.i.am แห่ง The Black Eyed Peas ปรากฎตัวกับ 2ne1 เช่นกัน ในพฤศจิกายน 2010 O'live OnStyle Sytle Icon Awards ซึ่ง Scott จะปรากฎตัวในงานเพื่อมอบรางวัลให้ 2ne1 วงผู้หญิงที่ทันสมัยที่สุด

title: แคนแดซ ฮัทสัน

text: แคนแดซ ฮัทสัน () (เกิดเมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม ค.ศ.1980) เป็นนักแสดงชาวอเมริกัน เป็นที่รู้จักในการพากษ์เสียงเป็นเซร่า ของหนังญาติไดโนเสาร์เจ้าเล่ห์ตั้งแต่ตอนแรกจนถึงตอนที่ 4 เธอปรากฎในรายการโทรทัศน์ชื่อ "Evening Shade". พากษ์เสียง Mattie the Mouse ใน "Reader Rabbit" และเคยปรากฎตัวในหนัง "Dolly Dearest" (1992) และ "The Maddening" (1995).

title: ดองกีคอง (ตัวละคร)

text:
ดองกีคองได้ปรากฎตัวในเกมดองกีคองเป็นเกมอาร์เคดที่โด่งดังเป็นเกมที่แสดงการปรากฎตัวของมาริโอ และ ดองกีคองก์ในเกมนั้นมาริโอจะเป็นตัวละครฝ่ายดีและดองกีคองก์จะเป็นตัวละครฝ่ายร้ายแต่ว่าสุดท้ายดองกีคองก์ก็เป็นฝ่ายแพ้และถูกมาริโอลักพาตัวแทนดังนั้นมาริโอจึงได้เป็นตัวละครฝ่ายร้ายแทนส่วนตัวละครฝ่ายดีคือดองกีคองก์จูเนียร์ในเกมดองกีคองก์จูเนียร์
แรก็ได้เป็นบริษัทที่พัฒนาเกมดองกีคองทำให้เกิดเกมที่มีชื่อว่าดองกีคองคันทรีเป็นเกมที่ได้แสดงการปรากฎตัวของคิง เครู
เกมดองกีคองทำให้เกิดเกมที่มีชื่อว่าดองกีคองคันทรีรีเทิร์น

title: ปรากฏการณ์โดรสต์

text: ปรากฏการณ์โดรสต์ () เป็นความสัมพันธ์เวียนเกิดที่ปรากฏในรูปแบบศิลปะ โดยมีลักษณะการวาดรูปลักษณะเดิมซ้ำแต่มีขนาดเล็กกว่าในรูปนั้นๆ และในรูปเล็กก็มีรูปเดียวกันอีกรูปหนึ่งปรากฏอยู่ เป็นชั้นๆ ไปเรื่อยๆ มักใช้ออกแบบโลโก้ต่าง ๆ แต่การที่ปรากฎการณ์นี้จะเกิดขึ้นจนเป็นอนันต์นั้นเกิดขึ้นได้เพียงในทางทฤษฎีเท่านั้น โดยปกติจะเกิดขึ้นเท่าที่ขนาดรูปจะปรากฎได้ ซึ่งสั้นมาก

title: ปืนใหญ่

text: ประเทศจีนเป็นชาติแรกที่ประดิษฐ์ดินปืนขึ้นใช้ได้ และแนวคิดปืนใหญ่เริ่มปรากฎขึ้นในแผ่นดินจีน ในช่วงราชวงศ์ซ่ง หรือราวศตวรรษที่ 12 โดยปรากฎหลักฐานเป็นหนึ่งในรูปปั้นของงานแกะสลักหินแห่งต้าจู๋. อย่างไรก็ดี ปืนใหญ่ไม่ได้รับการผลิตขึ้นใช้จริงจนกระทั่งศตวรรษที่ 13. ในปีคริสต์ศักราช 1288 มีการบันทึกว่า กองทัพของราชวงศ์หยวนมีปืนใหญ่มือไว้ใช้ในการรบ. หลังจากนั้นเทคโนโลยีปืนใหญ่ก็เริ่มปรากฎตัวขึ้นในยุโรปในราวต้นศตวรรษที่ 14.

title: ศิริโชค โสภา

text: วันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2561 เขาถูกวิจารณ์อีกครั้งภายหลังที่เขาโพสต์ขอโทษ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เนื่องมาจากการส่อเสียดในรายการสายล่อฟ้าโดยปรากฎคำพูดออกรายการในขณะนั้นว่า ยิ่งลักษณ์ เอาอยู่ โดย นาย ศิริโชค เจตนาให้ผู้ชมเข้าใจคำว่า เอาอยู่ ในลักษณะที่หมิ่นประมาทว่า ยิ่งลักษณ์ กำลังมีเพศสัมพันธ์ อยู่ ณ โรงแรมโฟร์ซีซันส์ ต่อมาศาลอุทธรณ์ได้มีคำสั่งลงโทษจำคุก 1 ปี ปรับ ห้าหมื่นบาท และคดีกำลังเข้าสู่ศาลฎีกา ปรากฎว่า นายศิริโชคขอไกล่เกลี่ยเป็นการขอโทษผ่านเฟสบุ๊ค ภายหลัง ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ยื่นถอนฎีกาแล้ว ปรากฎว่า เขาลบข้อความขอโทษออกทันที ซึ่งได้รับคำวพากษ์วิจารณ์อย่างมาก จนสุดท้ายเขาขอประกาศลงคำขอโทษไว้ 7 วัน

title: โกล์! สู้สุดฝัน

text: ในช่วงที่ทุกอย่างเหมือนจะไปได้ราบรื่นนี่เอง ปัญหาต่างๆ นานาก็เริ่มรุมเร้าเข้ามา เมื่อลู่เจี๋ย ผู้ที่ไม่ชอบมู่ฉีก็พยายามหาข้ออ้างต่างๆ เพื่อจะไล่มู่ฉีออกจากโรงเรียน จงเยี่ยน ผู้อำนวยการโรงเรียนที่แอบหลงรักมู่ฉีก็พยายามใช้ทุกวิถีทางที่จะให้มู่ฉีรับรัก ในช่วงที่ปัญหาน่าปวดหัวพวกนี้กำลังถาโถม ปัญหาที่น่ากลัวที่สุดก็ปรากฎขึ้น เมื่ออดีตของมู่ฉี ที่เคยเกี่ยวข้องกับการพนันบอล ก็ถูกเปิดเผยขึ้นให้คนได้รับรู้ มู่ฉีและเพ้ยตั่วซึ่งเป็นคู่กัดกันมาตลอด ความสัมพันธ์ก็พัฒนาในทางที่ดี พอมู่ฉีที่เพิ่งคบกับเพ้ยตั่วไม่นาน ถูกแม่ของเพ้ยตั่วซึ่งเป็นเจ้าของบริษัทต่อต้าน การแข่งขันฟุตบอลรอบคัดเลือกของโรงเรียนก็กำลังจะมาถึง แต่ความฝันและอาชีพฟุตบอลของมู่ฉีกำลังแขวนอยู่บนเส้นด้าย มู่ฉีจะฝ่าฝันอุปสรรคและอดีตของตนเองที่เคยทำผิดพลาดไปได้หรือไม่??ทั้งสองคนจะสามารถสร้างปาฏิหาริย์ให้แก่ทีมฟุตบอลโดยที่ไม่คาดคิดมาก่อน

title: มิราจ

text: สำหรับนักเดินทางที่เหนื่อยล้า ภาพมิราจอาจปรากฎขึ้นให้แลดูเหมือนสระน้ำ หรือทะเลสาปที่อยู่ไกลออกไป ซึ่งเป็นปรากฎการณ์ของมิราจแบบต่ำ (inferior) เนื่องจากภาพลวงที่เกิดขึ้นเป็นภาพสะท้อนของวัตถุจริงที่อยู่เหนือขึ้นไป ได้แก่ ท้องฟ้า

title: กูปปะลิงส์

text: กูปปะลิงส์ปรากฎตัวครั้งแรกในเกมซูเปอร์มาริโอบราเธอส์ 3 โดยรับบทเป็นบอสในแต่ละด่านโดยมีคฑาที่ขโมยมาจากพระราชาและสาปเขาให้เป็นสัตว์ต่างๆ หลังจากนั้นจึงปรากฎตัวในเกมซูเปอร์มาริโอเวิลด์ในปี 1990 โดยเก็บไข่ของโยชิไว้ในปราสาทบนดินแดนไดโนเสาร์ (Dinosaur Land)

title: การข่มข้ามคู่

text: การข่มข้ามคู่ () ในทางพันธุศาสตร์หมายถึงปรากฎการณ์ที่การที่การแสดงออกของยีนยีนหนึ่งต้องขึ้นอยู่กับการมีอยู่ของยีนปรับแต่ง (modifier gene) หนึ่งอันหรือมากกว่า การกลายพันธุ์ที่มีลักษณะข่มข้ามคู่จะส่งผลต่อลักษณะปรากฎเป็นลักษณะที่ผ่านการผสมผสานกันมาจากยีนหลายๆ ยีน แทนที่จะเป็นมาจากยีนใดยีนหนึ่ง เกิดจากการมีปฏิสัมพันธ์ของยีน อาจเป็นระหว่างยีนคนละยีนหรือภายในยีนเดียวกันทำให้เกิดผลที่ไม่เสริมกัน (non-additive)

title: เพ็กกี คาร์เตอร์

text: มากาเร็ต "เพ็กกี" คาร์เตอร์ เป็นตัวละครที่ปรากฏในหนังสือการ์ตูนอเมริกัน ตีพิมพ์โดยมาร์เวลคอมิกส์ เธอเป็นตัวละครฝ่ายสนับสนุนในหนังสือกัปตันอเมริกา ตัวละครสร้างโดยนักเขียนการ์ตูน สแตน ลี และวาดภาพโดยแจ็ก เคอร์บี เธอปรากฎตัวครั้งแรกในหนังสือการ์ตูน"เทลออฟซัสเปนส์" เล่ม 77 เป็นคนรักของสตีฟ โรเจอส์ในภาพความหลังช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ต่อมาเธอกลายเป็นญาติของชารอน คาร์เตอร์ คนรักยุคปัจจุบันของกัปตันอเมริกา

title: ไมเคิล เบย์

text: ไมเคิล เบนจามิน เบย์ () ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวอเมริกัน เป็นที่รู้จักกันในชื่อ ไมเคิล เบย์ ผลงานของเขาจะโด่งดังในฐานะภาพยนตร์แอ็คชั่นทุนสร้างราคาสูง และมีสไตล์การลำดับภาพแบบรวดเร็วและการใช้สเปเชียลเอฟเฟ็คต์ โดยเฉพาะการใช้ระเบิดที่จะปรากฎในแทบทุกเรื่องของเขา ไมเคิล เบย์ได้โปรดิวซ์เซอร์และกำกับภาพยนตร์โด่งดังมากมายอาทิ "Armageddon" (ปี 1998), "Pearl Harbor" (ปี 2001) และภาพยนตร์ชุด "Transformers" (ปี 2007-ปัจจุบัน) ไมเคิล เบย์ เป็นผู้กำกับภาพยนตร์ที่สร้างรายได้มากกว่า 7.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ทั้งนี้เขายังเป็นผู้ก่อตั้งบริษัทผลิตสื่อโฆษณาชื่อ ดิ อินสติจูด เพื่อการพัฒนางานด้านสื่อโดยเฉพาะ เขายังเป็นผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท แพลตินัม ดูนส์ บริษัทผลิตภาพยนตร์ที่มักจะหยิบผลงานสยองขวัญเก่า ๆ มาสร้างใหม่เช่น "The Texas Chainsaw Massacre ล่อมาชำแหละ" (ปี 2003), "The Amityville Horror ผีทวงบ้าน" (ปี 2005) ที่เกี่ยวกับบ้านผีสิงที่มีอยู่จริงในสหรัฐอเมริกา, "The Hitcher คนนรกโหดข้างทาง" (ปี 2007), "Friday the 13th ศุกร์ 13 ฝันหวาน" (ปี 2009), "A Nightmare on Elm Street นิ้วเขมือ" (ปี 2010)

title: การฆ่าตัวตายเลียนแบบ

text: ปรากฎการณ์ที่มีการเพิ่มขึ้นอย่างมากของจำนวนการฆ่าตัวตาย ซึ่งเกิดตามหลังการฆ่าตัวตายที่เป็นข่าวในวงกว้าง มักถูกเรียกว่า ปรากฎการณ์แวเธ่อร์ (Werther effect) ซึ่งตั้งตามนิยายของเกอเธ่เรื่อง "แวเธ่อร์ระทม"

title: เมตตานิสังสคาถาปาฐะ

text: เมตตานิสังสคาถาปาฐะ เป็นคาถา หรือบทกวีที่กล่าวถึงอานิสงส์ของเมตตาหรือไมตรีจิต โดยคุณ หรืออานิสงส์ของเมตตานี้ มีปรากฎในตพระไตรปิฎกหลายบท แต่ใน เมตตานิสังสคาถาปาฐะเน้นอานิสงส์ของการไม่ประทุษร้ายมิตร และผลอันเลิศซึ่งจะได้จากการไม่ประทุษร้ายนั้น ทั้งนี้ เมตตานิสังสคาถาปาฐะได้รับการรวบรวมเป็นหนึ่งในบทสวดมนต์สำคัญ ปรากฎในภาณวาร หรือหนังสือสวดมนต์ฉบับหลวง มักมีการจำสับสนกับเมตตานิสังสสุตตปาฐะ

title: บีจิวเวลด์ 2

text: เมื่อโหมดลับอันหนึ่งปลดล็อก ปุ่ม '?' จะปรากฎที่หน้าหลัก กดที่ปุ่มนั้นจะปรากฎโหมดลับที่ผู้เล่นปลดล็อก

title: ไฟของนักบุญเอลโม

text: ปรากฎการณ์ "ไฟของนักบุญเอลโม" เป็นที่รู้จักกันมาแต่สมัยกรีกโบราณ โดยนักเดินเรือชาวกรีกเรียกแสงประเภทนี้ว่า "เฮเลแน" () หากปรากฎเป็นแสงเดี่ยว ๆ แต่จะเรียกว่า คาสตอร์กับโพลีเดวเคส (Kastor and Polydeukes) หากเกิดขึ้นเป็นปรากฎการณ์แสงคู่ (ซึ่งเป็นชื่อของฝาแฝดผู้เป็นพี่น้องกับเฮเลน ราชินีของชาวสปาร์ตา)

title: แฮงก์ พิม

text: ดร.เฮนรี "แฮงก์" พิม () ปรากฎตัวครั้งแรกในTales to Astonish เล่มที่ 27 แฮงก์ พิม ปรากฎตัวครั้งแรกไม่ใช่ในฐานะซูเปอร์ฮีโรแต่เป็นตัวละครในการ์ตูนไซไฟที่ชื่อว่า The Man in Ant Hill โดยนอกจากจะเป็นแอนต์-แมนเขายังเป็นไจอันต์-แมน, โกไลอัท และวอสป์ซึ่งได้เปลี่ยนเป็นชุดนี้เพื่อให้เกียรติภรรยาเขาอีกด้วย

title: ตอร์ปิโด (จีไอโจ)

text: ตอร์ปิโดปรากฎตัวในซีรีส์แอนิเมชันต้นฉบับ"" เขาได้ปรากฏตัวครั้งแรกในซีรีส์แอนิเมชันในอะเรียลอเมริกันฮีโร มินิซีรีส์ภาค 3

title: ฟาโรห์เนเฟอร์เคาฮอร์

text: ฟาโรห์เนเฟอร์คาฮอร์ เป็นฟาโรห์อียิปต์โบราณของราชวงศ์ที่ 7 และ 8 ในช่วงระยะเวลาแรก ตามที่นักไอยคุปต์วิทยา Jürgenfon Beckerath และ Darell Baker เขาเป็นกษัตริย์ที่สิบเอ็ดของราชวงศ์นี้ ชื่อของพระองค์ปรากฎในรายการของอบีดอส (หมายเลข 50) และตราประทับที่ไม่รู้จัก แต่ชื่อของพระองค์ไม่ปรากฎบนบัทึกแห่งตูริน ส่งผลกระทบต่อราชวงศ์ที่ 7 และ 8 ที่ชื่อของเขาจะถูกระบุไว้

title: กันส์ฟอร์แฮนส์

text: "กันส์ฟอร์แฮนส์" () เป็นเพลงของวงดนตรีออลเทอร์นาทิฟฮิปฮอปชาวอเมริกัน ทเวนตีวันไพล็อตส์ ออกจำหน่ายเป็นซิงเกิลเฉพาะในประเทศญี่ปุ่น เพลงนี้ปรากฎอยู่ในสตูดิโออัลบั้มชุดที่ 2 ที่มีชื่อว่า "รีเจียนัลแอตเบสต์", สตูดิโออัลบั้มชุดที่ 3 ที่มีชื่อว่า "เวสเซิล", อีพีปี พ.ศ. 2555 ที่ชื่อ "ทรีซองส์", และอีพีปี พ.ศ. 2556 ที่ชื่อ "ไมเกรน" มิวสิกวิดีโอกำกับโดย มาร์ก ซี. เอเชิลแมน (Mark C. Eshleman)

title: วอร์เร็น เวอร์ธิงตัน ที่สาม

text: วอร์เร็น เคนเน็ธ เวอร์ธิงตัน ที่สาม () (แต่เดิมมีชื่อเดิมว่าแองเจิล ()และต่อมาเป็นอาร์คแองเจิล ())คือ ตัวละครซูเปอร์ฮีโร่ที่ปรากฏในหนังสือการ์ตูนอเมริกันที่ตีพิมพ์โดยมาร์เวลคอมิกส์และเป็นผู้ก่อตั้งทีมเอ็กซ์เมนที่สร้างขึ้นโดยนักเขียนสแตน ลี และนักวาดแจ็ค เคอร์บี้ ปรากฎตัวครั้งแรกในThe X-Men # 1 (ก.ย. 1963)


query: การออกกำลังกายมีผลมากต่อโครงสร้าง หน้าที่การทำงาน และการรู้คิดของสมองใช่หรือไม่?

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: การออกกำลังกายมีผลมากต่อโครงสร้าง หน้าที่การทำงาน และการรู้คิดของสมอง[1][2][3][4] งานวิจัยในมนุษย์จำนวนมากแสดงว่า การออกกำลังกายแบบแอโรบิก (จากเบาถึงหนักที่ใช้กระบวนการสร้างพลังงานโดยออกซิเจน) โดยอย่างน้อย 30 นาทีทุกวันปรับปรุงการทำงานของสมอง โดยปรับหน้าที่การรู้คิด (cognitive function) การแสดงออกของยีน และสภาพพลาสติกทางประสาท (neuroplasticity) และพฤติกรรมที่มีผลดี ผลที่ได้ในระยะยาวรวมทั้งการเกิดเซลล์ประสาท (neurogenesis) ที่เพิ่มขึ้น, การทำงานทางประสาทที่ดีขึ้น (เช่นในการส่งสัญญาณแบบ c-Fos และ BDNF), การรับมือกับความเครียดที่ดีขึ้น, การควบคุมพฤติกรรมที่ดีขึ้น, ความจำชัดแจ้ง (declarative) ความจำปริภูมิ (spatial) ความจำใช้งาน (working) ที่ดีขึ้น, และการปรับปรุงทางโครงสร้างและหน้าที่ของโครงสร้างสมองและวิถีประสาทที่สัมพันธ์กับการควบคุมการรู้คิดและความจำ[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10] ผลการออกกำลังกายต่อความรู้คิดอาจช่วยการเรียนหนังสือในนักเรียนนักศึกษา เพิ่มผลิตผลการทำงาน ช่วยรักษาการทำงานของสมองในคนแก่ ป้องกันหรือบำบัดความผิดปกติทางประสาทแบบต่าง ๆ และปรับปรุงคุณภาพชีวิตโดยทั่วไป[1][11][12]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: งานทบทวนวรรณกรรมที่ตรวจงานสร้างภาพในสมองพบว่า การออกกำลังกายให้สม่ำเสมอจะเพิ่มปริมาตรเนื้อเทาในเขตสมองที่เกี่ยวกับการประมวลความจำ การควบคุมการรู้คิด การเคลื่อนไหว และระบบรางวัล[1][5][6][8] ที่เพิ่มมากที่สุดก็คือ prefrontal cortex, caudate nucleus, และฮิปโปแคมปัส ซึ่งมีส่วนควบคุมการรู้คิดและการประมวลความจำ ในบรรดาหน้าที่การรู้คิดทั้งหลาย[1][6][8][9] นอกจากนั้นแล้ว ทั้งด้านซ้ายขวาของ prefrontal cortex, ฮิปโปแคมปัส และ cingulate cortex จะทำงานร่วมกันเมื่อทำกิจโดยเฉพาะ ๆ (functional connectivity) ในระดับที่สูงกว่า ตอบสนองต่อการออกกำลังกายแบบแอโรบิกอย่างสม่ำเสมอ[1][7] งานทบทวนวรรณกรรม 3 งานแสดงการเพิ่มปริมาตรเนื้อเทาที่ชัดเจนของ prefrontal cortex และฮิปโปแคมปัส ในผู้ใหญ่ปกติที่ออกำลังกายหนักกลาง ๆ เป็นเวลาหลายเดือน[1][6][49] เขตอื่นในสมองที่เพิ่มปริมาตรเนื้อเทาขึ้นปานกลางหรือน้อยกว่าเมื่อสร้างภาพสมองรวมทั้ง anterior cingulate cortex, สมองกลีบข้าง, สมองน้อย และ nucleus accumbens[5][6][8][50]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: ตามบทบาทหน้าที่ของส่วนสมองที่มีปริมาตรเพิ่ม การออกกำลังกายช่วยปรับปรุงด้านต่าง ๆ ของการควบคุมการรู้คิดและความทรงจำ[5][7][9][58][59] โดยเฉพาะก็คือ การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอช่วยให้ควบคุมการใส่ใจได้ดีขึ้น [lower-alpha 3] ให้ประมวลข้อมูลได้ดีขึ้น ปรับปรุงความยืดหยุ่นทางการรู้คิด (เช่น การเปลี่ยนความสนใจจากงานหนึ่งไปยังอีกงานหนึ่ง) การหยุดพฤติกรรมอัตโนมัติเพื่อทำสิ่งที่ได้ผลกว่า (inhibitory control) [lower-alpha 4] ความทรงจำใช้งานในด้านการอัพเดตและความจุ [lower-alpha 5] ความจำชัดแจ้ง และความจำปริภูมิ[5][6][7][9][10][58][59]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: คนที่ออกกำลังกายแบบแอโรบิกอย่างสม่ำเสมอ (เช่น วิ่ง เดินเร็ว ว่ายน้ำ และขี่จักรยาน) ได้คะแนนดีกว่าเมื่อตรวจสอบการทำงานทางประสาทจิตวิทยาที่วัดหน้าที่การรู้คิดบางอย่าง เช่น การควบคุมการใส่ใจ การหยุดพฤติกรรมอัตโนมัติเพื่อทำสิ่งที่ได้ผลกว่า (inhibitory control) ความยืดหยุ่นทางการรู้คิด ความจำใช้งานในด้านการอัพเดตและความจุ ความจำชัดแจ้ง ความจำปริภูมิ และความเร็วในการประมวลข้อมูล[1][5][7][9][10]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: Prefrontal cortex และ Anterior cingulate cortex ซึ่งจำเป็นเพื่อควบคุมพฤติกรรม โดยเฉพาะก็คือในเรื่องความจำใช้งาน การควบคุมการใส่ใจ การตัดสินใจ ความยืดหยุ่นในการรู้คิด การรู้คิดทางสังคม การหยุดพฤติกรรมอัตโนมัติเพื่อทำสิ่งที่ได้ผลกว่า (inhibitory control)[52][53] โดยมีบทบาทในโรคสมาธิสั้น (ADHD) และการติดสิ่งเสพติด[52] Nucleus accumbens มีหน้าที่เกี่ยวกับ incentive salience (คือทำให้สิ่งเร้าน่าต้องการ เป็นรูปแบบแรงจูงใจที่สัมพันธ์กับระบบรางวัลและการเสริมแรงเชิงบวก) โดยมีบทบาทในการติดสิ่งเสพติด[54] ฮิปโปแคมปัส มีหน้าที่เก็บและทำให้มั่นคงซึ่งความจำชัดแจ้งและความจำปริภูมิ (spatial memory)[6][55] มีบทบาทในโรคซึมเศร้า (MDD)[8] สมองน้อย มีหน้าที่ประสานการเคลื่อนไหว (motor coordination) และเรียนรู้การเคลื่อนไหว (motor learning)[56] Caudate nucleus มีหน้าที่เกี่ยวกับการเรียนรู้การตอบสนองต่อสิ่งเร้าและการหยุดพฤติกรรมอัตโนมัติเพื่อทำสิ่งที่ได้ผลกว่า (inhibitory control) โดยมีบทบาทในโรคพาร์คินสัน โรคฮันติงตัน และโรคสมาธิสั้น[52][55] สมองกลีบข้าง มีหน้าที่รับรู้ความรู้สึกสัมผัส (sensory perception) ความจำใช้งาน และการใส่ใจ[52][57]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: งานวิเคราะห์อภิมานปี 2553 เกี่ยวกับผลของการออกกำลังกายต่อ executive functions ของเด็ก มีการทดลองสองแบบที่ใช้ประเมินผล แบบแรกเป็นการออกกำลังกายเป็นประจำ ที่จัดกลุ่มเด็กแบบสุ่มให้ออกกำลังกายตามเวลาเป็นเวลาหลายอาทิตย์แล้วประเมินผลทีหลัง[83] แบบที่สองเป็นการตรวจสอบผลทางการรู้คิดทันทีหลังจากการออกกำลังกาย[83] ผลของแบบประเมินทั้งสองแสดงว่า การออกกำลังกายแบบแอโรบิกอาจจะทั้งปรับปรุง executive functions ของเด็กแบบชั่วคราว และมีอิทธิพลต่อการปรับปรุงที่ยั่งยืนกว่า[83]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: แต่งานปี 2554 กับพบผลตรงกันข้ามในเรื่องความจำ สมมติฐานในงานศึกษานี้ก็คือว่า เด็กที่ฟิตน้อยกว่าจะได้คะแนนเกี่ยวกับ executive control และความจำที่น้อยกว่า มีปริมาตรฮิปโปแคมปัสที่น้อยกว่า เทียบกับเด็กที่ฟิตดีกว่า[81] แทนที่ข้อมูลว่า การออกกำลังกายไม่เกี่ยวข้องกับความจำในเด็กระหว่างอายุ 4-18 ปี อาจจะเป็นไปได้ว่า สำหรับเด็กก่อนวัยรุ่น เด็กที่แข็งแรงกว่าจะมีปริมาตรฮิปโปแคมปัสที่สูงกว่า และตามงานวิจัยที่ทำโดยนักวิจัยกลุ่มเดียวกันบางคน ปริมาตรฮิปโปแคมปัสที่สูงกว่ามีผลเป็น executive control และความจำที่ดีกว่า[82] และสรุปได้ว่า ปริมาตรฮิปโปแคมปัสสัมพันธ์ในเชิงบวกกับการทำงานทางความจำสัมพัทธ์ (relational memory tasks) ที่ดีกว่า [82] นี่เป็นหลักฐานแรกที่แสดงว่า การออกกำลังกายแบบแอโรบิกอาจสัมพันธ์กับโครงสร้างและการทำงานของสมองมนุษย์ก่อนวัยรุ่น[82]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: กลูตาเมตเป็นสารเคมีประสาทที่สามัญที่สุดอย่างหนึ่งในสมอง เป็นสารสื่อประสาทแบบกระตุ้น (excitatory) ที่มีบทบาทในกิจต่าง ๆ ของสมองรวมทั้งการเรียนรู้และความจำ[78] การออกกำลังกายทำการส่งสัญญาณร่วมกันของกลูตาเมตกับโดพามีนให้เป็นเรื่องปกติใน nucleus accumbens[23] งานทบทวนวรรณกรรมในเรื่องผลของการออกกำลังกายต่อการทำงานของหัวใจ-ประสาทในระยะพรีคลินิกให้ข้อสังเกตว่า การปรับสภาพทางประสาท (neuroplasticity) ที่เกิดจากการออกกำลังกายในเขต rostral ventrolateral medulla (RVLM) มีผลยับยั้งการสื่อประสาทแบบกลูตาเมต ซึ่งลดการทำงานของระบบประสาทซิมพาเทติก[79] (ซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวกับปฏิกิริยาสู้หรือหนีและภาวะธำรงดุล) ผู้เขียนให้สมมติฐานว่า การปรับสภาพทางประสาทใน RVLM เป็นกลไกที่การออกกำลังกายเป็นปกติช่วยป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจแบบที่เกิดจากมีชีวิตนั่ง ๆ นอน ๆ [79]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: โรคอัลไซเมอร์เป็นโรคประสาทเสื่อมในเขตเปลือกสมอง และเป็นรูปแบบภาวะสมองเสื่อมที่สามัญที่สุด คือที่ 65% ซึ่งกำหนดโดยการรู้คิดที่พิการ ความผิดปกติทางพฤติกรรม และสมรรถภาพการใช้ชีวิตประจำวันที่ลดลง[27][28] งานปริทัศน์เป็นระบบ 2 งานทบทวนการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม (RCT) ที่มีระยะ 3-12 เดือน และตรวจสอบผลของการออกกำลังกายต่อลักษณะต่าง ๆ ที่ว่าของโรค[27][28] แล้วพบประโยชน์ต่อการรู้คิด อัตราการเสื่อมการรู้คิด และการใช้ชีวิตประจำวันของบุคคลที่เป็นโรค[27][28] งานหนึ่งเสนอว่า โดยอาศัยแบบจำลองหนูที่ตัดต่อยีนข้ามพันธุ์ (transgenic) ผลต่อการรู้คิดของการออกกำลังกายในโรคอัลไซเมอร์ อาจมีเหตุมาจากการลดปริมาณ amyloid plaque ซึ่งเชื่อว่าอาจเป็นเหตุของโรค[27][89]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: งานทบทวนวรรณกรรมปี 2549 พบว่า มีระบบสารสื่อประสาทบางอย่างที่ได้ประโยชน์จากการออกกำลังกาย[93] มีงาน 2-3 งานที่รายงานว่าสุขภาพสมองและการรู้คิดดีขึ้นเพราะการออกกำลังกาย[93] งานหนึ่งโดยเฉพาะในปี 2542 พบว่า การออกกำลังกายแบบแอโรบิกปรับปรุงกระบวนการ executive control สนับสนุนโดยเขตด้านหน้าและเขต prefrontal ของสมอง[94] เขตเหล่านี้เป็นเหตุของความบกพร่องทางการรู้คิดของคนไข้โรคพาร์คินสัน แต่ก็คาดว่า ความแตกต่างของสิ่งแวดล้อมทางเคมีประสาทในสมองกลีบหน้าของคนไข้อาจจะห้ามประโยชน์จากการออกกำลังกาย[95] งานปี 2553 ศึกษาทฤษฎีนี้ที่ทดสอบผู้ร่วมการทดลองที่เป็นคนไข้ระยะต้นหรือกลางและกลุ่มควบคุมทางการรู้คิด/ภาษา ร่วมกับการออกกำลังกาย ซึ่งคนไข้จะออกกำลังแบบแอโรบิก 20 นาทีอาทิตย์ละ 3 ครั้งเป็นเวลา 8 อาทิตย์โดยปั่นจักรยานอยู่กับที่ แล้วพบว่า การออกกำลังกายช่วยให้ได้คะแนนการรู้คิดที่ดีขึ้น[95] โดยเป็นหลักฐานว่า โปรแกรมการออกกำลังกายอาจมีประโยชน์กับคนไข้ PD

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: งานปี 2546 ทำการวิเคราะห์อภิมานตรวจสอบความสัมพันธ์ระหว่างการออกกำลังกายกับสมรรถภาพการรู้คิดในเด็ก[80] แล้วรายงานความสัมพันธ์ที่มีประโยชน์ในเรื่องทักษะการรับรู้ ระดับเชาวน์ปัญญา การประสบความสำเร็จ การทดสอบทางภาษา การทดสอบทางคณิต ระดับพัฒนาการ และความพร้อมทางการเรียนและด้านอื่น ๆ ยกเว้นเพียงแค่ความจำ[80] โดยพบค่าสหสัมพันธ์สูงสุดในเด็กอายุ 4-7 ขวบ และ 11-13 ปี[80]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: ในผู้ใหญ่ ผลต่าง (effect size) ต่อการรู้คิดใหญ่ที่สุดในเรื่อง executive functions และเล็กน้อยจนถึงปานกลางสำหรับด้านต่าง ๆ ของความจำและความเร็วในการประมวลข้อมูล[1][10] บุคคลที่มีไลฟ์สไตล์แบบอยู่เฉย ๆ มักจะมีการควบคุมการรู้คิดที่เสียหายเทียบกับคนที่ไม่ออกกำลังกายแต่ไม่ชอบอยู่เฉย ๆ[9][58] ความสัมพันธ์แบบกลับกันระหว่างการออกกำลังกายกับการควบคุมการรู้คิดก็พบด้วยเช่นกัน คือ การควบคุมการรู้คิดที่ดีขึ้น เช่น การควบคุมการใส่ใจเป็นต้น จะช่วยให้บุคคลมีแนวโน้มที่จะออกกำลังกาย[9] งานปริทัศน์เป็นระบบต่องานที่ทำในเด็กแสดงว่า เรื่องที่ดีขึ้นเกี่ยวกับ executive functions สามารถเห็นได้หลังจากการออกกำลังกายเพียงครั้งเดียว แต่เรื่องอื่น ๆ (เช่น การควบคุมการใส่ใจ) จะดีขึ้นหลังจากออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ[59]

title: การออกกำลังกายใช้ออกซิเจน

text: เพิ่มโมเลกุลเก็บพลังงาน เช่น ไขมันและคาร์โบไฮเดรตภายในกล้ามเนื้อ ทำให้อดทนยิ่งขึ้น การเกิดเส้นเลือดใหม่ที่หน่วยพื้นฐานของกล้ามเนื้อลาย คือ sarcomere ทำให้เลือดไหลผ่านกล้ามเนื้อได้ดีขึ้น ทำให้เมแทบอลิซึมที่ใช้ออกซิเจนในกล้ามเนื้อทำงานได้เร็วขึ้น ทำให้เมื่อออกกำลังอย่างหนัก พลังงานที่ใช้ออกซิเจนจะมีอัตราส่วนสูงขึ้น เพิ่มสมรรถภาพใช้ไขมันเป็นพลังงานในช่วงออกกำลังกาย ซึ่งช่วยสงวนไกลโคเจนภายในกล้ามเนื้อ เพิ่มความเร็วที่กล้ามเนื้อคืนสภาพหลังจากออกกำลังอย่างหนัก มีผลดีทางประสาทชีวภาพ ปรับปรุงการเชื่อมต่อกันของโครงสร้างในสมอง เพิ่มความหนาแน่นของเนื้อเทา เพิ่มกำเนิดประสาท ทำคิดอ่านได้ดีขึ้น/ปรับปรุงการทำงานทางประชาน (รวมทั้งการควบคุมพฤติกรรมอาศัยประชานและความจำแบบต่าง ๆ) ปรับปรุงหรือดำรงสุขภาพจิต

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: "ฮอร์โมนความเครียด" คือ คอร์ติซอล เป็น glucocorticoid ที่ยึดกับหน่วยรับของมัน[61][62][63] ความเครียดทางจิตใจจะเหนี่ยวนำให้ต่อมหมวกไตปล่อยคอร์ติซอลโดยกระตุ้นแกนไฮโปทาลามัส-พิทูอิทารี-อะดรีนัล (HPA axis ดูรูป) ไปตามลำดับเหมือนลูกโซ่[61][62][63] ระดับที่เพิ่มขึ้นของคอร์ติซอลในระยะสั้น ๆ สัมพันธ์กับการปรับปรุงการรู้คิดที่เป็นการปรับตัว เช่น inhibitory control ที่ดีขึ้น[38][62][63] แต่การเพิ่มในระดับสูงหรือเป็นระยะเวลายาวจะทำการควบคุมการรู้คิดให้เสียหาย และมีผลเป็นพิษประสาท (neurotoxic) ต่อสมองมนุษย์[38][58][63] ยกตัวอย่างเช่น ความเครียดเรื้อรังจะลดการแสดงออกของ BDNF ซึ่งมีผลลบต่อปริมาตรของฮิปโปแคมปัสและอาจจะก่ออารมณ์ซึมเศร้า[38][61]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: การออกกำลังกายให้สม่ำเสมอจะช่วยป้องกันการลดขนาดของฮิปโปแคมปัสและความจำที่แย่ลงที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติในวัยสูงอายุ[5][6][8] คือ ผู้ใหญ่อายุเกิน 55 ที่อยู่เฉย ๆ จะมีปริมาตรฮิปโปแคมปัสลดลง 1-2% ทุก ๆ ปี[8][51] งานศึกษาสร้างภาพในสมองของผู้ใหญ่ 120 คนแสดงว่า การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอเพิ่มปริมาตรของฮิปโปแคมปัสข้างซ้าย 2.12% และข้างขวา 1.97% ภายใน 1 ปี[8][51] ส่วนผู้ที่อยู่ในกลุ่มยืดตัวที่เบา ๆ ซึ่งมีระดับฟิตเนสที่ดีเมื่อเริ่มโปรแกรมสูญปริมาตรของฮิปโปแคมปัสน้อยกว่า ซึ่งเป็นหลักฐานว่า การออกกำลังกายช่วยป้องกันการเสื่อมความรู้คิดที่เกี่ยวกับอายุ[51] และโดยทั่วไปแล้ว บุคคลที่ออกกำลังกายมากกว่าในช่วง 1 ปีมีปริมาตรฮิปโปแคมปัสที่ดีกว่าและมีความจำดีกว่า[5][8] การออกกำลังกายแบบแอโรบิกมีหลักฐานว่าช่วยเพิ่มเนื้อขาวใน corpus callosum ด้านหน้า (เป็นส่วนที่ทำให้สมองด้านซ้ายขวาทำงานประสานกันได้) ซึ่งปกติจะฝ่อลงเมื่ออายุมากขึ้น[5][49] หน้าที่ของส่วนสมองต่าง ๆ ที่มีเนื้อเทาใหญ่ขึ้นเพราะการออกกำลังกายรวมทั้ง

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: การออกกำลังกายแบบแอโรบิกอย่างสม่ำเสมอเป็นเวลาหลายเดือนจะทำให้ executive functions ดีขึ้นอย่างสำคัญ และเพิ่มปริมาตรเนื้อเทา (gray matter) ในเขตสมองหลายเขต โดยเฉพาะส่วนที่มีหน้าที่เกี่ยวกับ executive functions[1][5][6][7][9] โครงสร้างทางสมองที่ตอบสนองต่อการออกกำลังกายโดยขยายปริมาตรสูงสุดก็คือ prefrontal cortex, caudate nucleus, และฮิปโปแคมปัส[1][5][6][8] ส่วนที่น้อยลงมาก็คือ anterior cingulate cortex, สมองกลีบข้าง, สมองน้อย และ nucleus accumbens[5][6][8] และส่วน prefrontal cortex, caudate nucleus และ anterior cingulate cortex เป็นโครงสร้างทางสมองแบบโดพามีนและนอร์เอพิเนฟรินที่สำคัญที่สุดที่ควบคุมการรู้คิด[6][39]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: การเกิดเซลล์ประสาทใหม่ที่ได้จากการออกกำลังกาย (คือปริมาตรที่เพิ่มขึ้นในเนื้อเทา) ในฮิปโปแคมปัสสัมพันธ์กับความจำปริภูมิ (spatial memory) ที่ดีขึ้นอย่างวัดได้[6][8][18][40] คะแนนฟิตเนสที่สูงกว่า วัดโดยอัตราการใช้ออกซิเจนระดับสูงสุดเมื่อออกกำลังกาย (VO2 max) สัมพันธ์กับ executive function ที่ดีกว่า การประมวลข้อมูลที่เร็วกว่า และปริมาตรเนื้อเทาที่เพิ่มขึ้นในฮิปโปแคมปัส, caudate nucleus, และ nucleus accumbens[1][6] การออกกำลังกายแบบแอโรบิกในระยะยาวยังสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงที่คงยืนและมีประโยชน์ที่นอกเหนือจากกรรมพันธุ์ (epigenetic) ที่ปรับปรุงการรับมือกับความเครียด ปรับปรุงการรู้คิด (cognitive function) และเพิ่มการทำงานของเซลล์ประสาท (c-Fos and BDNF signaling)[4][41]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: หลักฐานทางคลินิกและพรีคลินิกแสดงว่า การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอโดยเฉพาะที่ต้องอึดสู้ (เช่น การวิ่งมาราธอน) จริง ๆ สามารถป้องกันการติดยา และเป็นการรักษาเสริมที่มีประสิทธิผล โดยเฉพาะการติดยากระตุ้นจิต (เช่น แอมเฟตามีน)[23][24][25][26] การออกกำลังกายแบบแอโรบิกให้สม่ำเสมอสามารถลดความเสี่ยงการติดยาขึ้นอยู่กับว่าออกหนักเท่าไร (คือ โดยระยะเวลาและความหนักเบา) ซึ่งปรากฏโดยเป็นการฟื้นสภาพทางสมองจากการติดยา[23][24] งานทบทวนวรรณกรรมหนึ่งให้ข้อสังเกตว่า การออกกำลังกายอาจป้องกันการติดยาโดยเปลี่ยนการทำงานของ ΔFosB และ c-Fos (วัดโดย immunoreactivity) ของสมองส่วน striatum และส่วนอื่นของระบบรางวัล เพราะทั้ง ΔFosB และ c-Fos มีส่วนปรับสภาพสมองเมื่อเกิดการติด[26]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: IGF-1 เป็นเพปไทด์ที่อำนวยผลบางอย่างของ growth hormone โดยออกฤทธิ์ผ่าน IGF-1 receptor เพื่อควบคุมการเติบโตของเนื้อเยื่อและการเปลี่ยนสภาพ[44] ในสมอง IGF-1 ทำหน้าที่เป็นปัจจัยบำรุงสมอง (neurotrophic factor) คล้ายกับ BDNF และมีบทบาทสำคัญในการรู้คิด การเกิดเซลล์ประสาท และการอยู่รอดของเซลล์ประสาท[42][45][46] การออกกำลังกายสัมพันธ์กับระดับที่เพิ่มขึ้นของ IGF-1 ในเลือด ซึ่งปรับสภาพทางประสาท (neuroplasticity) ในสมอง เพราะ IGF-1 สามารถผ่านตัวกั้นเลือด-สมอง และตัวกั้นเลือด-สมองร่วมไขสันหลัง (blood-cerebrospinal fluid barrier) ซึ่งก็คือ Choroid plexus ได้[5][42][44][45] ดังนั้น งานทบทวนวรรณกรรมหนึ่งจึงให้ข้อสังเกตว่า IGF-1 เป็นตัวอำนวยสำคัญของการเกิดเซลล์ประสาทของผู้ใหญ่ที่เป็นผลของการออกกำลังกาย และงานที่สองกำหนดว่า มันเป็นปัจจัยที่เชื่อม "ความฟิตของร่างกาย" กับ "ความฟิตของสมอง"[44][45] ปริมาณ IGF-1 ที่ปล่อยสู่เลือดมีสหสัมพันธ์เชิงบวกกับความแข็งขันและระยะเวลาของการออกกำลังกาย[47]

title: แนวคิดวิวัฒนาการเกี่ยวกับความซึมเศร้า

text:
ผู้สนับสนุนแนวคิดนี้มักจะเพ่งความสนใจไปที่อารมณ์หดหู่/ซึมเศร้า และพิจารณาโรคซึมเศร้าว่าเป็นส่วนสุดของอารมณ์ที่ทำหน้าที่ผิดปกติ และไม่ใช่เป็นลักษณะพิเศษที่ต่างหากจากอารมณ์ซึมเศร้า
เพราะว่า นอกจากภาวะสิ้นยินดี ความเปลี่ยนแปลงที่สังเกตได้อื่นรวมทั้งการเคลื่อนไหวช้า การรับประทานและการนอนผิดปกติ การสูญอารมณ์ทางเพศ ล้วนแต่เป็นลักษณะการตอบสนองต่อความเจ็บปวดทางกายด้วย
ในคนซึมเศร้า เขตสมองที่มีบทบาทรับรู้ความเจ็บปวดทางกาย เช่น anterior cingulate cortex และ prefrontal cortex ข้างซ้าย จะทำงานมากขึ้น
ซึ่งทำให้สมองสามารถแสดงความคิดแบบลบที่เป็นนามธรรม เสมือนกับตัวก่อความเครียดทางกายต่อส่วนอื่น ๆ ของสมอง

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: งานศึกษาในสัตว์พบว่า การออกกำลังกายมีอิทธิพลต่อพัฒนาการของสมองในช่วงต้นของชีวิต หนูที่มีล้อวิ่งหรือมีของเล่นออกกำลังกายอื่น ๆ มีพัฒนาการของเซลล์ประสาทเกี่ยวกับการเรียนรู้และความจำที่ดีกว่า[84] งานสร้างภาพสมองในมนุษย์แสดงผลเช่นเดียวกัน ที่การออกกำลังกายนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างและการทำหน้าที่ของสมอง[84] นักวิจัยบางท่านได้เชื่อมระดับความฟิตต่ำในเด็กกับการมี executive function ที่เสียหายเมื่อถึงวัยสูงอายุ แต่ก็มีหลักฐานเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ว่า ความจริงมันอาจจะสัมพันธ์กับความไม่สามารถควบคุมการการใส่ใจ หยุดพฤติกรรมอัตโนมัติ (inhibitory control) และไม่สนใจตัวกวนสมาธิ (interference control)[81]

title: สมองมนุษย์

text: สมองมนุษย์</b>มีโครงสร้างทั่วไปเหมือนสมองของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่น แต่มีเปลือกสมองพัฒนามากกว่าสัตว์ชนิดอื่น สัตว์ใหญ่อย่างวาฬและช้างมีสมองใหญ่กว่าในเชิงสัมบูรณ์ แต่เมื่อเทียบกับขนาดกายแล้ว สมองมนุษย์ใหญ่เป็นเกือบสองเท่าของสมองโลมาปากขวดและใหญ่เป็นสามเท่าของสมองชิมแปนซี การขยายส่วนมากมาจากเปลือกสมอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลีบหน้า ซึ่งสัมพันธ์กับการทำหน้าที่บริหาร เช่น การควบคุมตน การวางแผน การให้เหตุผลและความคิดนามธรรม ส่วนของเปลือกสมองที่ทำหน้าที่มองเห็น คือ เปลือกสมองส่วนการเห็น ยังใหญ่มากในมนุษย์ด้วย

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: งานศึกษาหนึ่ง (Caerphilly Prospective study) ติดตามชาย 2,375 คนตลอด 30 ปีและตรวจดูความสัมพันธ์ระหว่างวิถีชีวิตที่ถูกสุขภาพกับภาวะสมองเสื่อม ในบรรดาปัจจัยที่ตามดูทั้งหมด[90] การวิเคราะห์ข้อมูลของงานศึกษาแสดงว่า การออกกำลังกายสัมพันธ์กับการเกิดภาวะสมองเสื่อมที่ต่ำลง และการลดความเสื่อมในการรู้คิด[90][91] งานปริทัศน์เป็นระบบต่อมางานหนึ่งทบทวนงานศึกษาตามยาวต่าง ๆ ก็พบระดับการออกกำลังกายที่สูงขึ้นว่าสัมพันธ์กับการลดความเสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมและความเสื่อมในการรู้คิดเช่นกัน[33] งานนี้ยังแจ้งอีกด้วยวว่า การออกกำลังกายที่เพิ่มขึ้นดูจะเป็นเหตุของความเสี่ยงที่ลดลงเหล่านั้น[33]

title: การสร้างภาพประสาท

text: ส่วนการสร้างภาพโดยกิจด้วยเรโซแนนท์แม่เหล็ก (fMRI) และเทคนิค arterial spin labeling (ASL) อาศัยคุณสมบัติพาราแมกเนติกของเฮโมโกลบินที่เติมออกซิเจนหรือขาดออกซิเจนเพื่อแสดงความเปลี่ยนแปลงของการไหลเวียนของเลือดในสมองที่สัมพันธ์กับการทำงานของระบบประสาท ทำให้สามารถสร้างภาพแสดงว่า โครงสร้างทางสมองไหนกำลังทำงานแค่ไหนเมื่อผู้รับการสแกนทำงานต่าง ๆ หรืออยู่เฉย ๆ ตามสมมติฐานการเติมออกซิเจน (oxygenation hypothesis) ความเปลี่ยนแปลงของการใช้ออกซิเจนในเลือดของบริเวณสมองในช่วงที่มีกิจกรรมทางการรู้คิดหรือพฤติกรรม อาจสัมพันธ์กับเซลล์ประสาทในเขตที่สัมพันธ์โดยตรงกับงานที่กำลังทำอยู่ เครื่อง fMRI โดยมากมีที่ให้แสดงภาพ เสียง และความรู้สึกสัมผัสต่าง ๆ แก่คนที่อยู่ในเครื่อง แล้วให้ทำการตอบสนองเช่นกดปุ่มหรือขยับก้านควบคุม และดังนั้น fMRI จึงสามารถใช้แสดงโครงสร้างและกระบวนการทางสมองที่สัมพันธ์กับการรับรู้ ความคิด และการกระทำ

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: ผลสำคัญที่สุดอย่างหนึ่งต่อสมองของการออกกำลังกายก็คือการแสดงออกและการสังเคราะห์ BDNF ซึ่งเป็นฮอร์โมน neuropeptide ในสมองและระบบประสาทนอกส่วนกลาง ซึ่งเป็นการส่งสัญญาณเพิ่มขึ้นให้หน่วยรับแบบ tyrosine kinase receptor คือ tropomyosin receptor kinase B (TrkB)[4][42][43] เนื่องจาก BDNF สามารถผ่านตัวกั้นระหว่างเลือด-สมอง (blood-brain barrier) ได้ การสังเคราะห์ BDNF ที่เพิ่มขึ้นก็ยังเพิ่มการส่งสัญญาณแบบ BDNF ในสมองอีกด้วย[37] และสัญญาณที่เพิ่มสัมพันธ์กับความเปลี่ยนแปลงนอกเหนือจากกรรมพันธุ์ จะปรับปรุงการรู้คิด อารมณ์ และความจำ[4][8][17][42]

title: การออกกำลังกาย

text:
ในกลุ่มประชากรวัยกลางคนและผู้สูงอายุ ปริมาณการออกกำลังกายเริ่มตั้งแต่เมื่อใช้พลังงาน ต่ออาทิตย์ สัมพันธ์กับอัตราตายเพราะเหตุทั้งหมด (all-cause) และอัตราตายเพราะโรคหัวใจร่วมหลอดเลือดที่ลดลง
กลุ่มที่สามารถลดความเสี่ยงตายมากที่สุดก็คือผู้ที่อยู่เฉย ๆ ไม่ค่อยทำอะไรผู้กลายมาทำกิจกรรมพอประมาณ
งานศึกษาต่าง ๆ ได้แสดงว่า เพราะโรคหัวใจเป็นเหตุความตายต้น ๆ ในหญิง การออกกำลังกายสำหรับหญิงผู้มีอายุสูงขึ้นทำให้สุขภาพหัวใจร่วมหลอดเลือดดีขึ้น
โดยผลดีที่สุดต่ออัตราตายเพราะโรคหัวใจร่วมหลอดเลือดก็ด้วยการออกกำลังกายหนักปานกลาง (40-60% ของการใช้ออกซิเจนสูงสุดโดยขึ้นอยู่กับอายุ)
แม้บุคคลผู้เปลี่ยนพฤติกรรมคือออกกำลังกายให้สม่ำเสมอหลังเหตุการณ์กล้ามเนื้อหัวใจตายเหตุขาดเลือด ก็มีอัตราการรอดชีวิตที่ดีขึ้น
และผู้ที่ยังคงอยู่เฉย ๆ ก็จะเสี่ยงสูงสุดต่อการตายเพราะเหตุทั้งหมดและเพราะโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด
ตามสมาคมหัวใจอเมริกัน () การออกกำลังกายลดความเสี่ยงโรคหัวใจร่วมหลอดเลือดแบบต่าง ๆ รวมทั้งกล้ามเนื้อหัวใจตายเหตุขาดเลือดและโรคหลอดเลือดสมอง

title: การทำงานในสมองกับการเข้าสมาธิ

text:
ผู้ปฏิบัติกรรมฐานในระยะยาว ยังสามารถอดทนต่อความเจ็บปวดได้ดีกว่าอีกด้วย
เป็นปรากฏการณ์ที่สัมพันธ์กับหน้าที่และโครงสร้างที่เปลี่ยนไป ของคอร์เทกซ์รับความรู้สึกทางกาย (somatosensory cortices) และความสามารถเพิ่มขึ้นที่จะแยกส่วนต่าง ๆ ของสมอง จากส่วนที่ประเมินความรู้สึกเจ็บปวดทางประชาน คือ anterior cingulate cortex และ dorsolateral prefrontal cortex

title: ภาวะหัวใจวาย

text: สาเหตุทั่วไปของภาวะหัวใจวาย ได้แก่ โรคหลอดเลือดหัวใจซึ่งรวมกล้ามเนื้อหัวใจตายเหตุขาดเลือด (อาการหัวใจล้ม) ก่อนหน้านี้, ความดันโลหิตสูง, หัวใจห้องบนเต้นแผ่วระรัว (atrial fibrillation), โรคลิ้นหัวใจ (valvular heart disease), และโรคกล้ามเนื้อหัวใจ (cardiomyopathy) สาเหตุเหล่านี้ทำให้เกิดอาการหัวใจล้มโดยเปลี่ยนโครงสร้างหรือการทำหน้าที่ของหัวใจ มีอาการหัวใจล้มสองประเภทหลัก คือ อาการหัวใจล้มจากการทำหน้าที่ผิดปรกติของหัวใจห้องล่างซ้ายและอาการหัวใจล้มโดยมีเศษส่วนการสูบฉีดปกติแล้วแต่ว่าหัวใจห้องล่างซ้ายมีความสามารถหดตัวหรือไม่ หรือความสามารถคลายตัวของหัวใจ ปกติจัดลำดับความรุนแรงของโรคจากความสามารถการออกกำลังกายที่ลดลง ภาวะหัวใจวายมิใช่อย่างเดียวกับกล้ามเนื้อหัวใจตายเหตุขาดเลือดหรือหัวใจหยุด (ซึ่งเลือดหยุดไหลทั้งหมด) ฦโรคอื่นซึ่งอาจมีอาการคล้ายกับภาวะหัวใจวาย เช่น โรคอ้วน ปัญหาไต ปัญหาตับ โลหิตจาง และโรคไทรอยด์ เป็นต้น

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะแบบแอโรบิก เป็นการรักษาเสริมที่มีประสิทธิผลในเด็กและผู้ใหญ่ที่มีโรคสมาธิสั้น (ADHD) โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับยากระตุ้น (เช่น แอมเฟตามีน หรือ methylphenidate) แม้ความหนักเบาและรูปแแบบของการออกกำลังกายที่ได้ผลดีที่สุดยังไม่ชัดเจน[21][22][85] โดยเฉพาะก็คือ ผลระยะยาวของการออกกำลังกายแบบแอโรบิกอย่างสม่ำเสมอในคนไข้ ADHD รวมทั้งพฤติกรรมที่ดีกว่า สมรรถภาพการเคลื่อนไหวที่ดีกว่า executive functions ที่ดีกว่า (รวมทั้งการใส่ใจ การหยุดพฤติกรรมอัตโนมัติ และการวางแผน ในบรรดากิจทางการรู้คิดทั้งหลาย) การประมวลข้อมูลได้เร็วกว่า และความจำที่ดีกว่า[21][22][85]

title: ผลทางประสาทชีวภาพของการออกกำลังกาย

text: Neuroplasticity (สภาพพลาสติกในระบบประสาท) เป็นกระบวนการปรับตัวของเซลล์ประสาทต่อสิ่งรบกวนในช่วงระยะเวลาหนึ่ง และโดยมากเกิดตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่ซ้ำ ๆ[35] การออกกำลังกายแบบแอโรบิกเพิ่มการผลิตปัจจัยบำรุงสมอง (neurotrophic factors)[lower-alpha 1] (คือ brain-derived neurotrophic factor [BDNF], insulin-like growth factor 1 [IGF-1], vascular endothelial growth factor [VEGF], และ Glial cell line-derived neurotrophic factor [GDNF]) ซึ่งอำนวยปรับปรุงการรู้คิด (cognitive function) และความจำต่าง ๆ โดยโปรโหมตการเกิดหลอดเหลือดในสมอง (angiogenesis) การเกิดเซลล์ประสาทของผู้ใหญ่ (adult neurogenesis)[lower-alpha 2] และการปรับเปลี่ยนทางประสาท (neuroplasticity) อย่างอื่น ๆ[2][5][17][37][38]


query: คาร์ล เอมิล มักซิมิเลียน เกิดเมื่อไหร่?

title: มักซ์ เวเบอร์

text: คาร์ล เอมิล มักซิมิเลียน "มักซ์" เวเบอร์ (German: Karl Emil Maximilian "Max" Weber) (21 เมษายน ค.ศ. 1864 – 14 มิถุนายน ค.ศ. 1920) เป็นนักเศรษฐศาสตร์การเมืองและนักสังคมวิทยาชาวเยอรมัน ถือกันว่าเวเบอร์เป็นผู้ก่อตั้งวิชาสังคมวิทยาสมัยใหม่และรัฐประศาสนศาสตร์ งานชิ้นหลัก ๆ ของเขาเกี่ยวข้องกับสังคมวิทยาศาสนาและสังคมวิทยาการปกครอง นอกจากนี้เขายังมีงานเขียนอีกหลายชิ้นในสาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ งานที่ผู้คนจดจำได้มากที่สุดของเวเบอร์คือ ความเรียงเรื่อง จริยธรรมโปรเตสแตนต์และจิตวิญญาณแห่งทุนนิยม ซึ่งเป็นงานชิ้นแรกของเขาในสาขาสังคมวิทยาศาสนา ในงานชิ้นดังกล่าว เวเบอร์เสนอว่าศาสนาเป็นหนึ่งในสาเหตุหลัก ๆ ที่นำไปสู่เส้นทางการพัฒนาทางวัฒนธรรมที่ต่างกันระหว่างโลกประจิม (the Occident) กับโลกบูรพา (the Orient) ในงานที่มีชื่อเสียงอีกชิ้นหนึ่งของเขาที่ชื่อการเมืองในฐานะวิชาชีพ (Politik als Beruf) เวเบอร์นิยามรัฐว่ารัฐคือหน่วยองค์ (entity) ซึ่งผูกขาดการใช้กำลังทางกายภาพที่ถูกกฎหมาย ซึ่งนิยามนี้ได้กลายเป็นจุดศูนย์กลางในการศึกษาวิชารัฐศาสตร์ตะวันตกสมัยใหม่ในเวลาต่อมา

title: มักซีมีเลียนที่ 1 ผู้คัดเลือกแห่งบาวาเรีย

text: มักซีมีเลียนเกิดที่มิวนิคเป็นบุตรคนโตของวิลเฮล์มที่ 5 ดยุกแห่งบาวาเรียและเรอนาตาแห่งลอร์แรน ได้รับการศึกษากับเยซูอิด มักซีมีเลียนก็เริ่มเข้ารับราชการในปี ค.ศ. 1591 ในปี ค.ศ. 1595 ก็สมรสกับลูกพี่ลูกน้องกันเอลิซาเบธ เรอนาตาบุตรีของชาร์ลส์ที่ 3 ดยุกแห่งลอร์แรน ในปี ค.ศ. 1597 มักซีมีเลียนก็ได้รับบรรดาศักดิ์เป็นดยุกแห่งบาวาเรีย เมื่อวิลเฮล์มที่ 5 สละตำแหน่ง สองสามเดือนหลังจากการเสียชีวิตของเอลิซาเบธในปี ค.ศ. 1635 มักซีมีเลียนก็สมรสกับหลานสาวอายุ 25 ปี มาเรีย อันนาแห่งออสเตรียพระราชธิดาในสมเด็จพระจักรพรรดิเฟอร์ดินานด์ที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์กับน้องสาวของมักซีมีเลียนมาเรีย อันนาแห่งบาวาเรีย

title: สมัยเฮลลาดิค

text: คำว่า "เฮลลาดิค" "ซิคละดีส" และ "มิโนอัน" หมายถึงสถานที่ของที่มา ฉะนั้น สิ่งของจากมิโนอันสมัยกลางจึงอาจจะพบได้ที่ไซคลาดีส แต่ไม่ถือว่าเป็นไซคลาดีสสมัยกลาง การจัดระบบดังกล่าวมักจะไม่เหมาะกับบริเวณรอบทะเลอีเจียน เช่น พื้นที่ตะวันออกกลาง ซึ่งอาจมีเครื่องปั้นดินเผาที่เลียนแบบสไตล์ของเครื่องปั้นดินเผาเฮลลาดิคหรือมิโนอัน หากแต่เป็นเครื่องปั้นดินเผาที่ผลิตในท้องถิ่น

title: จักรพรรดิมักซีมีเลียนที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์

text: จักรพรรดิมักซีมีเลียน(หรือมักซิมิเลียน) ที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ () (เกิด 22 มีนาคม ค.ศ. 1459 - ตาย12 มกราคม ค.ศ. 1519) ทรงเป็นจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1508 จนเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 12 มกราคม ค.ศ. 1519 มักซีมีเลียนทรงปกครองร่วมกับพระราชบิดาระหว่างช่วงสิบปีสุดท้ายของรัชสมัยตั้งแต่ราวปี ค.ศ. 1483 พระองค์ทรงขยายอิทธิพลของราชวงศ์ฮับส์บูร์กทั้งในด้านการเสกสมรสและการสงคราม แต่ก็ทรงเสียดินแดนออสเตรียในบริเวณที่เป็นสวิตเซอร์แลนด์ปัจจุบันในยุทธการที่ดอร์นาค (battle of Dornach) เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม ค.ศ. 1499 เมื่อฝ่ายสวิสได้รับชัยชนะอย่างเด็ดขาด มักซิมิเลียนไม่ทรงมีทางเลือกนอกจากจะทรงต้องยอมลงพระนามในสนธิสัญญาบาเซิล (Treaty of Basel) เมื่อวันที่ 22 กันยายน ค.ศ. 1499 ที่มอบอิสรภาพให้แก่สวิตเซอร์แลนด์จากอำนาจของราชวงศ์ฮับส์บูร์ก พระองค์ทรงมักจะได้รับการขนานพระนามว่า “อัศวินคนสุดท้าย”

title: ราชสันตติวงศ์ในสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย

text: เจ้าหญิงมาร์กาเรเทแห่งปรัสเซีย (มาร์กาเรเท เบียทริซ ฟีโอดอรา; 22 เมษายน พ.ศ. 2415 - 22 มกราคม พ.ศ. 2497) ทรงอภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2436 ณ โบสถ์ฟรีเด็นส์ เมืองพอทสดัม กับ เจ้าชายฟรีดริช คาร์ล ลุดวิก คอนสแตนตินแห่งเฮสส์-คาสเซิล (1 พฤษภาคม พ.ศ. 2411 - 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2483 พระโอรสในเจ้าชายฟรีดริช คาร์ล ผู้ครองรัฐแห่งเฮสส์ และเจ้าหญิงแอนนาแห่งปรัสเซีย) ซึ่งดำรงพระอิสริยยศเป็น ผู้ปกครองรัฐแห่งเฮสส์-คาสเซิล (Landgrave of Hesse-Cassel) เมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2468 และมีพระโอรสคือ เจ้าชายฟรีดริช วิลเฮล์มแห่งเฮสส์-คาสเซิล (ฟรีดริช วิลเฮล์ม ซิกิสมุนด์ วิคเตอร์; 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2436 - 12 กันยายน พ.ศ. 2459) เจ้าชายแม็กซิมิเลียนแห่งเฮสส์-คาสเซิล (แม็กซิมิเลียน ฟรีดริช วิลเฮล์ม จอร์จ เอ็ดวาร์ด; 20 ตุลาคม พ.ศ. 2437 - 13 ตุลาคม พ.ศ. 2457) เจ้าชายฟิลิปป์ ผู้ปกครองรัฐแห่งเฮสส์ (6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2439 - 25 ตุลาคม พ.ศ. 2523) สืบทอดพระอิสริยยศ ผู้ปกครองรัฐแห่งเฮสส์-คาสเซิล เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2483 อภิเษกสมรส 23 กันยายน พ.ศ. 2468 ณ เมืองรักโกนิจี ประเทศอิตาลี กับ เจ้าหญิงมาฟาลดา มาเรีย เอลิซาเบ็ตตา แอนนา โรมานาแห่งซาวอย (19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2445 - 28 สิงหาคม พ.ศ. 2487 พระราชธิดาในสมเด็จพระราชาธิบดีวิกตอร์ เอ็มมานูเอลที่ 3 แห่งอิตาลี และเจ้าหญิงเอเลนาแห่งมอนเตเนโกร) และมีพระโอรสธิดาคือ เจ้าชายโมริตซ์ ผู้ปกครองรัฐแห่งเฮสส์-คาสเซิล (โมริตซ์ ฟรีดริช คาร์ล เอมานูเอล ฮัมเบิร์ต; 6 สิงหาคม พ.ศ. 2469 - 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2556) เจ้าชายไฮน์ริชแห่งเฮสส์ (ไฮน์ริช วิลเฮล์ม คอนสแตนติน วิกเตอร์ ฟรันซ์; 30 ตุลาคม พ.ศ. 2470 - 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542) เจ้าชายอ็อตโตแห่งเฮสส์ (อ็อตโต อดอล์ฟ; 3 มิถุนายน พ.ศ. 2480 - 3 มกราคม พ.ศ. 2541) เจ้าหญิงเอลิซาเบธแห่งเฮสส์ (เอลิซาเบธ มาร์กาเรเธ เอเลนา โยฮันนา มาเรีย โยลันดา โพลีซีนี; ประสูติ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2483) เจ้าชายวอล์ฟกังแห่งเฮสส์-คาสเซิล (วอล์ฟกัง โมริตซ์; 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2439 - 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2532) อภิเษกสมรส (1) 17 กันยายน พ.ศ. 2467 ณ เมืองซาเล็ม แคว้นบาเดิน กับ เจ้าหญิงมารี อเล็กซานดรา ไธรา วิคตอเรีย หลุยซา คาโรลา ฮิลดาแห่งบาเดิน (1 สิงหาคม พ.ศ. 2445 - 29 มกราคม พ.ศ. 2487 พระธิดาในเจ้าชายแม็กซิมิเลียน ผู้ปกครองรัฐแห่งบาเดิน และเจ้าหญิงมารี หลุยส์แห่งฮาโนเวอร์) (ไม่มีพระโอรสและธิดา); (2) 7 กันยายน พ.ศ. 2491 ณ เมืองแฟรงค์เฟิร์ต กับ อ็อตติลี เมิลเลอร์ (24 มิถุนายน พ.ศ. 2446 - 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2534) (ไม่มีพระโอรสและธิดา) เจ้าชายริชาร์ดแห่งเฮสส์-คาสเซิล (ริชาร์ด วิลเฮล์ม เลโอโพลด์; 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2444 - 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2512) เจ้าชายคริสตอฟแห่งเฮสส์-คาสเซิล (คริสตอฟ แอร์นส์ ออกุสต์; 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2444 - 7 ตุลาคม พ.ศ. 2486) อภิเษกสมรส 15 ธันวาคม พ.ศ. 2473 ณ เมืองครอนแบร์ก กับ เจ้าหญิงโซฟีแห่งกรีซและเดนมาร์ก (26 มิถุนายน พ.ศ. 2457 - 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2544 พระธิดาในเจ้าชายแอนดรูว์แห่งกรีซและเดนมาร์ก และเจ้าหญิงอลิซแห่งบัทเทนแบร์ก) และมีพระโอรสธิดาคือ เจ้าหญิงคริสตินาแห่งเฮสส์ (คริสตินา มาร์กาเรเธ; 10 มกราคม พ.ศ. 2476 - 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2554) อภิเษกสมรส (ครั้งแรก) ในวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2499 (หย่าร้างในปี 2505) กับ เจ้าชายอันเดรจแห่งยูโกสลาเวีย (28 มิถุนายน พ.ศ. 2472 - 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2533) (ดูด้านล่าง) เจ้าหญิงโดโรเธียแห่งเฮสส์ (โดโรเธีย ชาร์ล็อต คาริน; ประสูติ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2477) เจ้าชายคาร์ลแห่งเฮสส์ (คาร์ล อดอล์ฟ อันเดรียส; ประสูติ 26 มีนาคม พ.ศ. 2480) เจ้าหญิงคลาริซซาแห่งเฮสส์ (คลาริซซา อลิซ; ประสูติ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2487)

title: คนไม่สะอาด อำนาจ อิทธิพล

text: ที่ทะเลทราย พรมแดนระหว่างสหรัฐอเมริกาและเม็กซิโก ฮาเวียร์ โรดวิเกวซ (เบนิซิโอ เดล โทโร่) นายตำรวจหนุ่มตงฉินชาวเม็กซิกัน และมาโนโล ซานเชส (เจคอบ วาร์กัซ) คู่หูอยู่ระหว่างการจับกุมแก๊งค์ค้ายาเสพย์ติดทั้งคู่สังกัดอยู่ในกรมตำรวจ ที่มี นายพลซาลาซ่า (โธมัส มิเลียน) ซึ่งเมื่อทั้งคู่สามารถจับแก๊งค์ค้ายาได้มากขึ้นเท่าไหร่ ก็ยิ่งทำให้นายพลซาลาซ่ากระเทือนเท่านั้น เพราะแก๊งค์ค้ายาเหล่านี้ก็ตกอยู่ภายใต้การคุ้มครองของนายพลซาลาซ่า และเมื่อต้องเผชิญหน้ากับความลุ่มหลง และละโมบ ฮาเวียร์จึงพยายามที่จะต่อต้าน แต่ยิ่งต่อต้านมากเท่าใด เขาก็พบว่า ตัวเองและเพื่อนคู่หู ถลำลึกลงไปในวังวนของความฉ้อฉลมากขึ้นเท่านั้น

title: เอมีล เฮสกีย์

text: เอมิล เฮสกี้ย์ () เป็นอดีตนักฟุตบอลชาวอังกฤษเชื้อสายแอนติกาและบาร์บูดา ตำแหน่งกองหน้า เคยเล่นให้กับทีมชาติอังกฤษและผ่านการเล่นในระดับพรีเมียร์ลีกกับสโมสรเลสเตอร์ ซิตี, ลิเวอร์พูล, เบอร์มิงแฮม ซิตี, วีแกน แอทเลติก, แอสตัน วิลลา ก่อนจะไปเล่นฟุตบอลที่ประเทศออสเตรเลียกับสโมสรนิวคาสเซิล เจ็ทส์

title: แมกซิมิเลียน คอลบี

text:
วันที่ 17 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1941 เขาถูกเกสตาโปของเยอรมนีจับกุมและขังที่เรือนจำ Pawiak เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม เขาถูกโอนไปยังเอาชวิทซ์ เป็นนักโทษหมายเลข 16670
ปลายเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1941 มีนักโทษสามคนหายไปจากค่าย ทำให้เฮาพท์สทุร์มฟือแรร์ของเอสเอส (ยศเทียบเท่าร้อยเอก) คาร์ล ฟรีทซช์ รองผู้บัญชาการค่าย เลือกชาย 10 คนมาอดอาหารจนตายในบังเกอร์ใต้ดินเพื่อขัดขวางมิให้มีความพยายามหลบหนีอีก เมื่อหนึ่งในชายที่ถูกเลือก Franciszek Gajowniczek ร้องมาว่า "ภรรยาผม! ลูกผม!" คอลบีได้อาสาถูกเลือกแทนเขา
ในห้องขังอดอาหารนั้น เขาทำพิธีมิสซาทุกวันนานเท่าที่เขาสามารถทำได้และทำพิธีศีลมหาสนิทแก่นักโทษอย่างลับ ๆ ระหว่างวัน ขนมปังที่ให้แก่นักโทษนั้นไม่ได้ใส่เชื้อฟูและสามารถใช้ในพิธีศีลมหาสนิทได้ ทหารยามที่มีใจสงสารมอบสิ่งของจำเป็นแก่เขา ซึ่งรวมถึงไวน์ ซึ่งเขาสามารถใช้ได้

title: แอนเดรียส เวซาเลียส

text: เวซาเลียสเกิดที่เมืองบรัสเซลส์ ซึ่งในขณะนั้นเป็นส่วนหนึ่งของฮับส์บูร์กเนเธอร์แลนด์ (Habsburg Netherlands) ในครอบครัวแพทย์ ปู่ทวดของเขา ยาน ฟาน เวเซล (Jan van Wesel) ซึ่งน่าจะเกิดที่เวเซล จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยปาเวีย (University of Pavia) และได้สอนวิชาแพทยศาสตร์ในปี ค.ศ. 1428 และได้เป็นผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยลอยเฟน (University of Leuven) ปู่ของเขา เอเฟอราร์ด ฟาน เวเซล (Everard van Wesel) เป็นแพทย์หลวงของจักรพรรดิแมกซิมิเลียนที่ 1 และบิดาของเขา อันดรีส ฟาน เวเซล (Andries van Wesel) เป็นนักปรุงยาหลวงของจักรพรรดิแมกซิมิเลียนและเป็นผู้รับใช้ (Valet de Chambre) ของจักรพรรดิชาร์ลส์ที่ 5 องค์รัชทายาท อันดรีสได้สนับสนุนให้บุตรชายได้ศึกษาวิชาแพทย์เหมือนกับบรรพบุรุษ และได้พาเวซาเลียสไปสมัครเข้าชุมชนชาวคริสต์ชื่อ Brethren of the Common Life ในบรัสเซลส์เพื่อให้เวซาเลียสได้ศึกษาภาษากรีกและภาษาละตินตามค่านิยมของสังคมในยุคนั้น

title: จักรพรรดินโปเลียนที่ 1

text: เอมิลลี ลุยส์ มารี ฟร็องซวส โฌซฟีน เปลลาปรา บุตรสาวของฟร็องซัวส-มารี เลอรัว คาร์ล ยูจัง ฟอน มูห์ลเฟลด์ บุตรชายของวิคตอเรีย โครส์ เอเลน นโปเลโอน โบนาปาร์ต บุตรสาวของเค้าน์เตสมองโตลอง จูลส์ บาร์เธเลมี-ซังต์-ติแลร์ (ชาตะ 19 สิงหาคม ค.ศ. 1805 มรณะ 24 พฤศจิกายน ค.ศ. 1895) โดยไม่ทราบว่ามารดาของเขาเป็นใคร

title: คาร์ล มากซ์

text: ปีนั้นเอง ในยุโรปได้เกิดการลุกฮือครั้งยิ่งใหญ่ กลุ่มคนงานได้เข้ายึดอำนาจจากพระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปที่ 1 แห่งฝรั่งเศส และได้เชิญมากซ์กลับปารีส ต่อมาหลังจากที่รัฐบาลคนงานล่มสลายลงในปี ค.ศ. 1849 (พ.ศ. 2392) มากซ์ได้ย้ายกลับไปยังโคโลญ และได้เริ่มพิมพ์หนังสือพิมพ์ "Rheinische Zeitung" ขึ้นมาใหม่ก่อนจะถูกสั่งปิดลงอีกครั้ง สุดท้ายมากซ์จึงย้ายไปอยู่ที่ลอนดอน ขณะที่อยู่ที่ลอนดอนนั้น มากซ์ทำหน้าที่เป็นผู้สื่อข่าวฝั่งยุโรปให้กับหนังสือพิมพ์นิวยอร์กทรีบูน () ระหว่างปี ค.ศ. 1852 (พ.ศ. 2395) ถึง 1861 (พ.ศ. 2404) ในปี ค.ศ. 1852 นั้นเอง มากซ์ได้เขียนแผ่นพับ "การปฏิวัติของหลุยส์ โบนาปาร์ต" ("") เพื่อวิเคราะห์เหตุการณ์ที่หลุยส์-นโปเลียน โบนาปาร์ต (หลานของนโปเลียนที่ 1 แห่งฝรั่งเศส) เข้ายึดอำนาจรัฐในฝรั่งเศสและสถาปนาตนเองเป็นจักรพรรดินโปเลียนที่ 3

title: คาร์ล กุสตาฟ เอมิล มันเนอร์เฮม

text: บารอน คาร์ล กุสตาฟ เอมิล มันเนอร์เฮม () เป็นเจ้าหน้าที่ทหาร และ รัฐบุรุษชาวฟินแลนด์ มันเนอร์เฮมเคยเป็น ผู้บัญชาการกองทัพฝ่ายขาวในช่วง สงครามกลางเมืองฟินแลนด์, ผู้สำเร็จราชการแห่งฟินแลนด์ (1918–1919), ผู้บัญชาการกองทัพฟินแลนด์ ในช่วง สงครามโลกครั้งที่สอง, จอมพลแห่งฟินแลนด์, และ ประธานาธิบดีคนที่ 6 ของฟินแลนด์ (1944–1946)

title: มักซ์ พลังค์

text: แม้ว่าพลังค์จะมีความสามารถด้านดนตรี ถึงขนาดร้องเพลง เล่นเปียโน, ออร์แกน, เชลโล หรือแม้กระทั่งแต่งเพลงได้ แต่เขากลับเลือกที่จะเรียนฟิสิกส์ แทนที่จะเป็นดนตรี พลังค์เข้าศึกษาต่อด้านฟิสิกส์ในมหาวิทยาลัยลุดวิจ-มักซีมีเลียนแห่งมิวนิก ต่อมาเมื่ออายุได้ 19 ปี เขาเดินทางไปกรุงเบอร์ลิน เพื่อศึกษากับนักฟิสิกส์ที่มีชื่อเสียงชื่อ แฮร์มันน์ ฟอน เฮล์มโฮลทซ์ กับกุสทาฟ คีร์ชฮอฟฟ์ และนักคณิตศาสตร์ชื่อ คาร์ล ไวแยร์สตราสส์ มักซ์เคยบันทึกไว้ว่า แฮร์มันน์เป็นคนที่ไม่ค่อยเตรียมตัว มักคำนวณเลขผิดอยู่เสมอ พูดจาเชื่องช้า แต่กุสตาฟเป็นคนที่ชอบวางแผนและมีบุคลิกเคร่งขรึม แต่ต่อมาพลังค์กลับได้เป็นเพื่อนสนิทกับแฮร์มันน์ นอกจากนี้พลังค์ยังศึกษางานเขียนของ รูดอล์ฟ เคลาซิอุส นักฟิสิกส์ชาวเยอรมัน จนทำให้เขาสนใจศึกษาในด้านทฤษฎีความร้อน

title: ซิลเวนา โทมาเซลลี

text: ซิลเวนาเกิดเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2500 ณ เมืองแพลเซนเทีย รัฐนิวฟันด์แลนด์และแลบราดอร์ ประเทศแคนาดา เป็นธิดาของมักซีมีเลียน คาร์ล โทมาเซลลี () ชาวซาลซ์บูร์ก กับโจซิแอน เพรสเชซ ()

title: เอมิล ซินเนอร์

text: เอมิล ซินเนอร์ (; 23 สิงหาคม ค.ศ. 1909, เบอร์โน – 8 กรกฎาคม ค.ศ. 1942, ค่ายกักกันไมดาเนก) เป็นผู้เชี่ยวชาญหมากรุกสากลชาวเช็ก-ยิว

title: สัญญาณ (เพลงเจ็ตเซ็ตเตอร์)

text: เมื่อถึงจุดๆหนึ่ง ที่ความรู้สึกของใครซักคน (หรืออาจจะทั้งคู่) ก้าวข้ามนิยามคำว่าเพื่อนไปมากกว่านั้นเมื่อไหร่ ก็มักจะมีสัญญาณ (Sign) อะไรบางอย่างที่เกิดขึ้น อาทิเช่น คิดถึงอยากบอกให้รู้ (แต่ไม่กล้าบอก) สบตามองหน้ากันแล้วหวั่นไหว หัวใจเต้นด้วยจังหวะที่ไม่เหมือนเดิม อ่อนไหว อยากเทคแคร์เอาใจใส่ อาการเหล่านี้เกิดขึ้นเมื่อไหร่ ขอให้รู้ไว้เถอะว่า หัวใจได้ยึดอำนาจการปกครองสมองไปเรียบร้อย (รักประหาร)

title: เอมิล ยอดนักสืบ

text: เอมิล ยอดนักสืบ (; ) เป็นผลงานวรรณกรรมเยาวชนที่มีชื่อเสียงโด่งดังของนักเขียนชาวเยอรมัน "เอริช เคสท์เนอร์" เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับ "เอมิล ทิชบายน์" ที่ต้องเดินทางจากเมืองนอยชสตัดท์ไปยังกรุงเบอร์ลินเพื่อเยี่ยมคุณยาย ขณะเอมิลอยู่บนบนรถไฟได้เผลอหลับและเมื่อตื่นขึ้นมาซองเงินในกระเป๋าหายของเขาไป เขามั่นใจว่าชายคนหนึ่งที่นั่งอยู่รถไฟตู้เดียวกับเขาคือ "ขโมย" ปฏิบัติการไล่ล่าหัวโขมยจึงเกิดขึ้น

title: ซิดนีย์ สมิธ

text:
พลเรือเอก เซอร์ วิลเลียม ซิดนีย์ สมิธ GCB, GCTE, KmstkSO, FRS (; เกิด 21 มิถุนายน ค.ศ. 1764 – 26 พฤษภาคม ค.ศ. 1840) เป็นนายทหารระดับสูงของราชนาวีบริติซ เป็นผู้ที่เคยเข้าในสงครามการปฏิวัติของฝรั่งเศส และสหรัฐ ในช่วงปลาย ซิดนีย์ได้รับยศให้เป็นพลเรือเอกแห่งราชนาวีบริติซ
นโปเลียน โบนาปร์ต ได้เคยกล่าวถึงซิดนีย์ว่า "ชายผู้นั้นทำให้ผมนึกถึงโชคชะตากรรมของผม"

title: มักซีมีเลียนที่ 2 เอมานูเอล ผู้คัดเลือกแห่งบาวาเรีย

text: มักซีมีเลียนผู้เกิดเมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม ค.ศ. 1662 ที่มิวนิคเป็นบุตรของเฟอร์ดินานด์ มาเรีย ผู้คัดเลือกแห่งบาวาเรียและเจ้าหญิงเฮนเรียตตา อเดลเลดแห่งซาวอย

title: เอมิล ซินเนอร์

text: ซินเนอร์ทำหน้าที่เป็นผู้แข่งขันให้แก่เชโกสโลวาเกียในหมากรุกสากลโอลิมเปียดอย่างไม่เป็นทางการครั้งที่ 3 ที่มิวนิกใน ค.ศ. 1936 และได้รับรางวัลเหรียญทองแดงที่บอร์ดสามด้วยผลการแข่ง +14 –5 =1 นอกจากนี้เขายังเข้าแข่งในหมากรุกสากลโอลิมเปียดครั้งที่ 7 ที่สต็อกโฮล์มใน ค.ศ. 1937 ที่บอร์ดสามด้วยผลการแข่ง +9 –4 =4

title: มิสเตอร์บีน พักร้อนนี้มีฮา

text: มิสเตอร์บีนและสเตพานลงรถไฟที่สถานีถัดไปเพื่อรอเอมิล แต่รถไฟขบวนถัดมาเป็นรถด่วน และเอมิลเดินทางมุ่งตรงไปยังเมืองคานส์ เมื่อมิสเตอร์บีนและสเตพานขึ้นรถไฟขบวนต่อมา มิสเตอร์บีนลืมทั้งเงิน ทั้งตั๋ว และทั้งพาสปอร์ตเอาไว้ที่ชานชาลา พวกเขาจึงถูกไล่ลงจากรถไฟเพราะไม่มีตั๋ว ถูกทิ้งให้อยู่ในสภาพไม่มีเงินสักบาทอยู่ในฝรั่งเศส

title: โจเซฟ แมกซิมิเลียน เพทช์วอล

text: โจเซฟ แมกซิมิเลียน เพทช์วอล () (6 มกราคม พ.ศ. 2350 – 17 กันยายน พ.ศ. 2434)

title: แอซิดเฮาส์

text: แอซิดเฮาส์ () เป็นแนวเพลงย่อยของดนตรีเฮาส์ที่เน้นจังหวะซ้ำแบบถูกสะกดจิต เหมือนกับดนตรีแทรนซ์ที่มักจะมีแซมเพิล หรือมีสายเสียงพูดแทนศิลปิน มีแกนเสียงดังผลัวะแบบอิเล็กทรอนิกส์ของแอซิดเฮาส์ และได้รับการพัฒนาในประมาณกลางยุค 1980 โดยเฉพาะอย่างยิ่งดีเจจากชิคาโก ผู้ทดลองกับ Roland TB-303 (เป็นเครื่องสังเคราะห์เสียง-ซีเควนเซอร์ อิเล็กทรอนิกส์) แอซิดเฮาส์ได้แพร่กระจายไปยังสหราชอาณาจักร และทวีปยุโรป ที่ถูกเล่นโดยดีเจในดนตรีแอซิดเฮาส์และต่อมาเป็นงานสังสรรค์เรฟ โดยในปลายทศวรรษ 1980 มีเพลงที่เลียนแบบ และแอซิดเฮาส์รีมิกซ์ที่นำแนวเพลงไปสู่กระแสหลัก ที่ยังมีบางอย่างที่ได้รับอิทธิพลจาก แนวป็อป และแดนซ์

title: คุนสท์ฟอร์เมินแดร์นาทัวร์

text: "คุนสท์ฟอร์เมินแดร์นาทัวร์" มีอิทธิพลมากในด้านศิลปะ สถาปัตยกรรม และการออกแบบช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 โดยช่วยเชื่อมช่องว่างระหว่างวิทยาศาสตร์กับศิลปะ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ภาพของเฮ็คเคิลยังมีอิทธิพลต่อศิลปินหลายคนที่เกี่ยวข้องกับนวศิลป์ เช่น เรเน บิเน็ต (René Binet), คาร์ล บล็อสเฟ็ลท์ (Karl Blossfeldt), ฮันส์ คริสเตียนเซน (Hans Christiansen), และเอมิล กาเล (Émile Gallé) ตัวอย่างหนึ่งที่โดดเด่นก็คือตลาดโภคภัณฑ์อัมสเตอร์ดัม (Amsterdam Commodities Exchange) ที่เฮนดริก เพทรัส เบอร์ลาจ (Hendrik Petrus Berlage) ออกแบบโดยได้รับแรงบันดาลใจบางส่วนมาจากภาพในหนังสือ "คุนสท์ฟอร์เมิน" นี้

title: การแต่งงานต่างฐานันดร

text: การแต่งงานลักษณะนี้ก็เช่นเดียวกันกับสตรีที่มียศศักดิ์สูงกว่าชาย แต่จะเกิดน้อยครั้งและโดยเฉพาะเมื่อสตรีส่วนใหญ่มักจะไม่มีตำแหน่งให้สืบทอดและมักจะมิได้เลือกสามีด้วยตนเอง ยกเว้นแต่ในกรณีของมารี หลุยส์ ดัชเชสแห่งพาร์มา (เมื่อแรกเกิดเป็นอาร์ชดัชเชสแห่งราชวงศ์แฮบสเบิร์ก) และเมื่อแต่งงานครั้งแรกกับจักรพรรดินโปเลียนที่ 1ก็ได้เป็นจักรพรรดินีแห่งฝรั่งเศส หลังจากนโปเลียนเสด็จสวรรคต ก็แต่งงานครั้งที่สองแบบมอร์แกนเนติคกับเคานท์ อีกกรณีหนึ่งคือมาเรีย คริสตีนาแห่งบูร์บง-ทูซิชิลีส์ พระราชินีแห่งสเปน (Maria Christina of Bourbon-Two Sicilies) ผู้เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ของพระราชธิดาพระราชินีนาถอิสซาเบลลาที่ 2 แห่งสเปนหลังจากที่พระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 7 แห่งสเปนเสด็จสวรรคต ก็ทรงแต่งงานกับทหารรักษาพระองค์คนหนึ่งแบบมอร์แกนเนติคอย่างลับๆ

title: เอมิล ออกัสต์ กอลมเบต์

text: บาทหลวงเอมิล โอกุสต์ โกลงเบต์ หรือ เอมิล ออกัสต์ กอลมเบต์ ตามการออกเสียงที่คนไทยนิยมเรียก เกิดวันที่ 26 พฤษภาคม 1849 ที่เมืองกัป จังหวัดโอตซาลป์ ประเทศฝรั่งเศส วันที่ 23 ธันวาคม 1871 ได้รับศีลบวชเป็นบาทหลวงคณะมิสซังต่างประเทศแห่งกรุงปารีส (MEP) จากนั้น ได้ออกเดินทางมามิสซังสยาม เมื่อ 31 มกราคม 1871 เดินทางถึงกรุงเทพฯ ในวันที่ 5 เมษายน 1872 เป็นอาจารย์ที่เซมินารีบางนกแขวก (เป็นเวลา 2 ปี ) ตั้งแต่เดือนมกราคม ถึงเดือนพฤศจิกายน 1875 เป็นผู้ช่วยอธิการโบสถ์กาลหว่าร์ และทำหน้าที่ต่าง ๆ ดังนี้

title: มักซีมีเลียน เบียร์เชอร์-เบ็นเนอร์

text: มักซีมีเลียน อ็อสคาร์ เบียร์เชอร์-เบ็นเนอร์ เกิดเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2410 ในเมืองอาเรา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ โดยมีบิดาชื่อ ไฮน์ริช เบียร์เชอร์ (Heinrich Bircher) และมารดาชื่อ แบร์ทา ครือซี (Berta Krüsi) เขาเข้าเรียนที่มหาวิทยาลัยซูริก เพื่อศึกษาทางด้านแพทยศาสตร์ จากนั้นเขาได้ก่อตั้งคลินิกโรคทั่วไปของตนเอง ในปีแรกที่เขาเปิดคลินิก เบียร์เชอร์-เบ็นเนอร์มีอาการของโรคดีซ่าน และเขาอ้างว่าเขาหายได้เพราะรับประทานแอปเปิลสด จากข้อสังเกตนี้ เขาได้ทำการทดลองเกี่ยวกับผลกระทบที่อาหารสดมีต่อร่างกาย และได้ส่งเสริมการบริโภคมูสลี ที่ประกอบไปด้วยข้าวโอ๊ตดิบ ผลไม้ และถั่ว เบียร์เชอร์-เบ็นเนอร์ขยายงานวิจัยด้านโภชนาการของเขา และได้เปิดสถานพยาบาลชื่อ "พลังชีวิต" (Vital Force) ใน พ.ศ. 2440 เขาเชื่อว่าผลไม้และผักสดมีคุณค่าทางอาหารสูงสุด อาหารที่ผ่านการปรุงหรือกระบวนการอื่นๆ มีคุ่นค่าทางอาหารน้อยรองลงมา ส่วนเนื้อมีคุ่นค่าทางอาหารน้อยที่สุด เบียร์เชอร์-เบ็นเนอร์เลิกกินเนื้อในที่สุด แม้นักวิทยาศาสตร์คนอื่นในขณะนั้นไม่ค่อยเห็นด้วยกับสิ่งที่เขาเรียกว่า "วิทยาศาสตร์การอาหารรูปแบบใหม่" สักเท่าไหร่ ทว่าคนทั่วไปกลับติดใจในความคิดของเขาและได้ชี้นำทางทำให้เขาสามารถขยายสถานพยาบาลของเขา รูปแบบการรับประทานตามแบบโภชนาการของเขาได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จนเขาเสียชีวิตเมื่อวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2482 ณ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ด้วยวัย 71 ปี เบียร์เชอร์-เบ็นเนอร์เขียนหนังสือที่ชื่อว่า "วิทยาศาสตร์การอาหารสำหรับทุกคน" ("Food Science for All")

title: การทำให้เป็นฆราวาส

text: การทำให้เป็นฆราวาสมีความหมายหลายระดับ ทั้งในทางทฤษฎีและกระบวนการทางประวัติศาสตร์ นักทฤษฎีสังคมอย่าง คาร์ล มากซ์, ซิกมุนด์ ฟรอยด์, มักซ์ เวเบอร์, และ เอมิล ดูร์ไกม์ ตั้งสมมุติฐานว่า การทำให้สังคมทันสมัยอาจรวมถึงการลดลงของขีดความเลื่อมใสในศาสนา การศึกษาวิจัยเกี่ยวกับกระบวนการดังกล่าวเป็นไปเพื่อนิยามลักษณะหรือขอบเขตที่ถือว่า ลัทธิ จารีต หรือสถาบันทาง ศาสนา สิ้นความสำคัญทางสังคมลง นักทฤษฎีบางคนก็แย้งว่า การทำให้อารยธรรมสมัยใหม่มีความเป็นฆราวาสนั้นส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากการไม่สามารถปรับความต้องการในทางจริยธรรมและจิตวิญญาณของหมู่มนุษย์ให้เข้ากับความก้าวหน้าอันเร็วรวดของวิทยศาสตร์กายภาพ

title: ประเทศเม็กซิโก

text: ระหว่างปี ค.ศ. 1858 และ ค.ศ. 1861 เกิดสงครามภายในขึ้นระหว่างฝ่ายเสรีนิยมกับฝ่ายอนุรักษนิยม ในที่สุด เบนีโต คัวเรซ ผู้นำจากฝ่ายเสรีนิยมก็เป็นฝ่ายชนะและดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี ในทศวรรษ 1860 ฝรั่งเศสได้เข้ารุกรานเม็กซิโกและสถาปนามักซีมีเลียนแห่งฮับสบูร์ก ขึ้นเป็นจักรพรรดิมักซีมีเลียนที่ 1 แห่งจักรวรรดิเม็กซิโกที่ 2 แต่ก็ไม่ได้รับการยอมรับ ต่อมาพระองค์ทรงถูกสำเร็จโทษประหารหลังจากที่กองกำลังสาธารณรัฐสามารถยึดเมืองหลวงได้ในปี ค.ศ. 1867 และคัวเรซก็กลับมาเป็นประธานาธิบดีอีกครั้งจนถึงแก่อสัญกรรมในปี ค.ศ. 1872

title: โอโซระ ซึบาสะ

text: ผู้จัดการมิคามิและคาตางิริได้เลือกนักเตะเป็นทีมญี่ปุ่นไปแข่งระดับยุวชนนานาชาติ สึบาสะได้พบกับมิซากิที่ฝรั่งเศส ซึบาสะได้พบกับนักเตะยอดเยี่ยมหลายคนจากทั่วโลก อาทิเช่น ผู้รักษาประตูหัตถ์ทองคำ จิโน่ เฟอร์นันเดส มิดฟิลด์อัจฉริยะและคู่หู แวน ดิออส และ อลัน ปาสคอล กัปตันทีมฝรั่งเศสและดาวยิง เอล ซิด ปิแอร์ และ หลุยส์ นโปเลียน เสือดำแห่งอุรุกวัย วิคตอริโน และดาวเด่นทีมเยอรมัน คาร์ล ไฮนซ์ ชไนเดอร์ , มาร์คัส , ฟรานซ์ เชสเตอร์ , คัลซ์ และผู้รักษาประตูเงา ร่างยักษ์ ดิวเตอร์ มิลเลอร์ ท้ายที่สุดก็สามารถคว้าแชมป์ได้จากเยอรมันโดยลูกโอเวอร์เฮดคิก เมื่อชนะเลิศแล้ว โรแบร์โตที่มาอยู่ฝรั่งเศสเพราะคุมทีม เซาเปาโล จูเนียร์ ได้มาพบกับสึบาสะ และโรแบร์โตกลับมาขอร้องให้ซึบาสะไปบราซิลกับตนอีกครั้ง


query: เมืองหลวงของเวียดนามคือเมืองใด?

title: ประเทศเวียดนาม

text: เวียดนาม (Vietnamese: Việt Nam [viət˨ nam˧] เหฺวียดนาม) มีชื่ออย่างเป็นทางการคือ สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม (Vietnamese: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, ก่ง ฮหว่า สา โห่ย จู๋ เหงีย เหวียต นาม) เป็นประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งอยู่ทางด้านตะวันออกสุดของคาบสมุทรอินโดจีน มีประชากรประมาณ 94.6 ล้านคนใน พ.ศ. 2559 ทำให้มีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับ 13 ของโลกและมากเป็นอันดับ 9 ของเอเชีย มีพรมแดนติดกับประเทศจีน ทางทิศเหนือ ประเทศลาว และประเทศกัมพูชา ทางทิศตะวันตก และอ่าวตังเกี๋ย ทะเลจีนใต้ อ่าวไทย ทางทิศตะวันออกและใต้ [lower-alpha 1] มีเมืองหลวงชื่อฮานอยตั้งแต่เวียดนามเหนือและใต้รวมกันใน พ.ศ. 2519 เมืองใหญ่สุดในประเทศคือนครโฮจิมินห์

title: นครโฮจิมินห์

text:
ไซ่ง่อนในอดีตเคยเป็นเมืองในการปกครองของเขมรมาก่อนเรียกว่า ไพรนคร (ตัวอักษรเขมรเขียนว่า ព្រៃនគរ ปรึย~เปรยโนโกร์) ต่อมาเมื่อเวียดนามเข้ามายึดครองดินแดนนี้ จึงได้เปลี่ยนชื่อเมืองเป็นภาษาเวียดนามว่า ยาดิ่ง (ซาดิ่ง) (ตัวอักษรเขียนว่า Gia Địng) และต่อมาเปลี่ยนชื่อว่า ไซ่ง่อน (Sài gòn ส่ายก่อน) กาลเวลาหลายร้อยปีต่อมาอีก เมื่อแยกประเทศเวียดนาม ออกเป็นสองส่วน ไซ่ง่อนเป็นเมืองหลวงของเวียดนามใต้ เมื่อเวียดนามเหนือยึดได้จึงเปลี่ยนชื่อเป็น นครโฮจิมินห์ ตามชื่อผู้นำเวียดมินห์ คือ โฮจิมินห์
ชาวเวียดนามในนครโฮจิมินห์ส่วนใหญ่เดินทางโดยรถจักรยานยนต์ มีรถแท็กซี่บริการโดยมีหลายบริษัท และมีรถประจำทางบริการ เรียกว่า ไซ่ง่อนบัส (Saigon Bus)
ท่าอากาศยานนานาชาติเตินเซินเญิ้ต () เป็นท่าอากาศยานที่ใหญ่ที่สุดในเวียดนามในด้านจำนวนผู้โดยสารตั้งอยู่ใจกลางนครโฮจิมินห์ อย่างไรก็ตาม ท่าอากาศยานนานาชาติล็องถั่ญ () จะสร้างแล้วเสร็จในปี ค.ศ. 2020 และจะกลายเป็นท่าอากาศยานที่ใหญ่ที่สุดแทน

title: อาน เซือง เวือง

text: นักประวัติศาสตร์เวียดนามสมัยใหม่บางกลุ่มได้มีความเชื่อกันว่า ถุก ฟ้าน มาถึงดินแดนของชนเผ่าเอิวเหวียต (บริเวณเวียดนามตะวันตกเฉียงเหนือ ทิศตะวันตกเฉียงเหนือของกวางตุ้งและจังหวัดภาคใต้ของกว่างซี ซึ่งมีเมืองหลวงในจังหวัดกาวบั่งในปัจจุบัน)[5] มีการวิเคราะห์กันในหมู่นักประวัติศาสตร์เวียดนามว่า ถุก ฟ้านอาจจะเป็นชาวจีนที่นำกองทัพเข้ามาปกครองชาวเวียดนามและตั้งตนเป็นกษัตริย์แห่งเวียดนามเสียเอง หลังจากนั้นได้รวบรวมกองทัพและได้เอาชนะราชวงศ์ที่ 18 ของกษัตริย์หุ่ง แห่งราชวงศ์ห่งบ่าง หรือ วันลาง ประมาณ 257 ปีก่อนคริสตกาล ถุก ฟ้าน ได้ปราบดาภิเษกขึ้นเป็นกษัตริย์มีพระนามว่า อาน เซือง เวือง และได้เปลี่ยนชื่ออาณาจักรจากวันลาง เป็น เอิวหลัก พระองค์ได้สร้างป้อมปราการและเมืองหลวงใหม่ขึ้นเหนือหุบเขาแม่น้ำแดง ที่ เมืองโก๋ลวา (ในปัจจุบันคือเขตด่งอาน บริเวณเมืองฮานอย ห่างจากตัวเมืองประมาณ 16 กิโลเมตร (10 ไมล์)[6]

title: ชาวจาม

text: ในอดีตชนชาติจามตั้งอาณาจักรจามปาที่ยิ่งใหญ่ มีความเจริญรุ่งเรืองช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 2-15 ด้วยอาณาเขตติดทะเล ชาวจามจึงมีความสามารถเดินเรือและค้าขายไปตามหมู่เกาะ ไกลถึงแถบตะวันออกกลาง รวมถึงประเทศจีน ส่วนใหญ่เป็นผ้าไหม ไม้หอม เครื่องปั้นดินเผา ปัจจุบันคือบริเวณเมืองดานัง เมืองท่าในตอนกลางของเวียดนาม มีเมืองหลวงชื่อ "วิชัย" (ปัจจุบันคือเมืองบิญดิ่ญ) มีโบราณสถานกระจัดกระจายอยู่ตามภูเขาต่าง ๆ ในเวียดนาม

title: จักรพรรดิเถี่ยว จิ

text: ในค.ศ. 1845 กองทัพฝ่ายเวียดนามยกทัพมายึดเมืองพนมเปญจากสยามกลับไปได้สำเร็จอีกครั้ง และยกทัพเข้ารุกรานเมืองอุดงมีชัย แต่ยังไม่ทันที่กองทัพจะถึงเมืองอุดง เจ้าพระยาบดินทรเดชานำทัพสยามเข้าโจมตีทัพเวียดนามอย่างไม่ทันรู้ตัวจนแตกพ่ายไป ฝ่ายเวียดนามจึงตั้งมั่นอยู่ที่นครพนมเปญ เมื่อสงครามระหว่างเวียดนามและสยามดำเนินมาเป็นเวลาสิบกว่าปีอย่างไม่ประสบผล ทั้งฝ่ายต่างคุมเชิงกันไม่สามารถเอาชนะซึ่งกันและกันได้ สูญเสียกำลังคนและทรัพยากร การเจรจาจึงเริ่มขึ้นด้วยการราชสำนักเวียดนามมีพระราชสาสน์ไปถึงนักองค์ด้วงว่า หากยอมสวามิภักดิ์ต่อเมืองเว้จะมอบเชื้อพระวงศ์เขมรที่เคยถูกจับไปเป็นองค์ประกันที่เมืองเว้กลับคืนให่แก่นักองค์ด้วง ทางฝ่ายสยามส่งราชฑูตไปเจริญสัมพันธไมตรียังเมืองเว้ในค.ศ. 1846 แม้ว่าทางราชสำนักเวียดนามจะต้อนรับฑูตสยามอย่างเย็นชาและพระจักรพรรดิเถี่ยวจิทรงไม่ตรัสปราศรัยกับคณะฑูตสยามแต่ประการใดเลยก็ตาม

title: ฮานอย

text: หมวดหมู่:เมืองหลวง หมวดหมู่:เมืองในประเทศเวียดนาม

title: สมเด็จพระนารายณ์รามาธิบดีศรีสุริโยพรรณ

text: ในขณะที่นักองค์เองลี้ภัยอยู่ที่กรุงเทพฯ เวียดนามเข้าไปมีอำนาจในกัมพูชา จัดให้ขุนนางเวียดนามมาปกครอง รัชกาลที่ 1 จึงโปรดให้เจ้าพระยาอภัยภูเบศร์เป็นผู้สำเร็จราชการเมืองเขมร ที่พระตะบอง รบกับเวียดนามจนได้รับชัยชนะ ตั้งเมืองหลวงที่เมืองอุดงค์มีชัยหรือเมืองบันทายเพชรได้ใน พ.ศ. 2333 ซึ่งเป็นปีเดียวกับที่องเชียงสือปราบกบฏไตเซินสำเร็จ

title: อาณาจักรล้านช้าง

text: อาณาจักรนี้คืออาณาจักรที่สืบทอดจากอาณาจักรล้านช้างศรีสัตนาคนหุตเดิม มีอาณาปกครองดินแดนลาวภาคกลางในปัจจุบัน มีพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2 เป็นปฐมกษัตริย์ พระไชยเชษฐาองค์นี้ทรงเป็นเชื้อพระวงศ์ที่ลี้ภัยการเมืองไปอยู่ที่จักรวรรดิเวียดนาม ซึ่งมีราชธานีในขณะนั้นอยู่ที่เมืองเว้ คนทั้งหลายจึงขนานพระนามอีกอย่างว่าพระไชยองค์เว้หรือพระไชยองค์เวียด พระองค์ได้นำกำลังจากเวียดนามเข้ายึดกรุงเวียงจันทน์จับเจ้านันทราชสำเร็จโทษ แล้วราชาภิเษกพระองค์เองเป็นกษัตริย์ในปี พ.ศ. 2241 จากนั้นจึงทรงตั้งท้าวลองเป็นเจ้าอุปราชครองเมืองหลวงพระบางแต่ไม่ได้รับการยอมรับจากชาวลาวทั้งมวล เพราะพระองค์มีความใกล้ชิดกับจักรวรรดิเวียดนาม

title: ท่าอากาศยานนานาชาติโหน่ยบ่าย

text: ท่าอากาศยานนานาชาติโหน่ยบ่าย () เป็นท่าอากาศยานที่ใหญ่ที่สุดในเวียดนามตอนเหนือ ให้บริการสำหรับบริเวณเมืองหลวงฮานอย ตั้งอยู่ห่างจากใจกลางเมือง 45 กิโลเมตร การเดินทางจากเมืองโดยรถแท็กซี่ใช้เวลา 30-45 นาที

title: ฟีลิพพ์ เริสเลอร์

text: นายเริสเลอร์ มีเชื้อสายเวียดนาม เกิดที่ อำเภอคั้ญฮึง จังหวัดซ้อกจัง ประเทศเวียดนามใต้ เมื่อ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2516 (ค.ศ. 1973) เขาเกิดมากำพร้า เมื่ออายุได้ 9 เดือนสองสามีภรรยาคาทอลิกชาวเยอรมันรับไว้เป็นบุตรบุญธรรม และนำกลับมาเยอรมนี ฟีลิพพ์โตขึ้นเมืองฮัมบูร์ก เรียนมัธยมปลายที่เมืองฮันโนเวอร์ เมืองหลวงของรัฐนีเดอร์ซัคเซิน หรือรัฐโลว์เออร์แซกโซนี

title: ฮานอย

text: ฮานอย หมายถึงตอนต้นของแม่น้ำ ตั้งอยู่ตอนต้นอยู่บนลุ่มแม่น้ำแดง ปฐมกษัตริย์ราชวงศ์ลี้สถาปนาขึ้นเป็นเมืองหลวงในปี พ.ศ. 1553 โดยใช้ชื่อว่า ทังล็อง แปลว่า มังกรเหิน จนกระทั่ง พ.ศ. 2245 กษัตริย์ราชวงศ์เหงียนได้ย้ายเมือหลวงไปอยู่เมืองเว้เมื่อตกเป็นส่วนหนึ่ของอินโดจีนฝรั่งเศส ฮานอยจึงกลับมาเป็นเมืองหลวงอย่างเป็นทางการอีกครั้งใน พ.ศ. 2430 ภายหลังได้รับเอกราชในปี พ.ศ. 2489 ดินแดนเวียดนามแยกออกเป็นสองประเทศ โดยฮานอยเป็นเมืองหลวงของเวียดนามเหนือ เมื่อรวมประเทศใน พ.ศ. 2519 จึงเป็นเมืองหลวงหนึ่งเดียวของเวียดนามในปัจจุบัน

title: เวสาลี

text: ในช่วงไม่นานหลังพุทธปรินิพพานของพระพุทธเจ้า เมืองเวสาลีได้ตกไปอยู่ในอำนาจของแคว้นมคธ โดยการนำของพระเจ้าอชาตศัตรู กษัตริย์แห่งราชคฤห์ คัมภีร์พระพุทธศาสนากล่าวว่า สาเหตุของการเสียเมืองแก่แคว้นมคธเพราะความแตกสามัคคีของเจ้าวัชชี เพราะการยุยงของวัสสการพราหมณ์ พราหมณ์ที่พระเจ้าอชาตศัตรูส่งเป็นไส้สึกเพื่อบ่อนทำลายภายใน เมื่อพระเจ้าอชาตศัตรูยกกองทัพมายึดเมืองจึงสามารถยึดได้โดยง่าย เพราะไม่มีเจ้าวัชชีองค์ใดต่อสู้ เพราะขัดแย้งกันเอง ทำให้แคว้นวัชชีล่มสลายและเมืองเวสาลีหมดฐานะเมืองหลวงแห่งแคว้นและตกไปอยู่ในอำนาจของแคว้นมคธ แต่จากเหตุการณ์ย้ายเมืองหลวงแห่งแคว้นมคธหลายครั้งในช่วง พ.ศ. 70 ที่เริ่มจากอำมาตย์และราษฎรพร้อมใจกันถอดกษัตริย์นาคทัสสก์แห่งราชวงศ์ของพระเจ้าพิมพิสารแห่งราชคฤห์ออกจากพระราชบัลลังก์ และยกสุสูนาคอำมาตย์ซึ่งมีเชื้อสายเจ้าลิจฉวีในกรุงเวสาลีแห่งแคว้นวัชชีเก่า ให้เป็นกษัตริย์ตั้งราชวงศ์ใหม่แล้ว พระเจ้าสุสูนาคจึงได้ทำการย้ายเมืองหลวงของแคว้นมคธไปยังเมืองเวสาลีอันเป็นเมืองเดิมของตน ทำให้เมืองเวสาลีมีความสำคัญในฐานะเมืองหลวงอีกครั้ง แต่ทว่าก็เป็นเมืองหลวงได้ไม่นาน เพราะกษัตริย์พระองค์ต่อมาคือพระเจ้ากาลาโศกราช ผู้เป็นพระราชโอรสของพระเจ้าสุสูนาค ได้ย้ายเมืองหลวงของแคว้นมคธอีก จากเมืองเวสาลีไปยังเมืองปาตลีบุตร ทำให้เมืองเวสาลีถูกลดความสำคัญลงและถูกทิ้งร้าง ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เมืองแห่งนี้ถูกทิ้งร้างอย่างสิ้นเชิงในช่วงพันปีถัดมา

title: เจ้าอนุวงศ์

text: ฝ่ายเจ้าอนุวงศ์ทรงเห็นเหตุการณ์ดังนั้น จึงพาครอบครัวและพระบรมวงศานุวงศ์หนีไปพึ่งพระจักรพรรดิเวียดนามอีกครั้ง แต่พระเจ้าสุททะกะสุวันนะกุมารเจ้านครเชียงขวาง หรือ เจ้าน้อยเมืองพวน ได้ทรงจับกุมเจ้าอนุวงศ์พร้อมครอบครัวส่งพระองค์ลงมาที่กรุงเทพมหานคร เอกสารฝ่ายลาวกล่าวว่าสยามได้หลอกลวงเจ้าน้อยเมืองพวนให้บอกที่ซ่อนเจ้าอนุวงศ์ เจ้าน้อยเมืองพวนไม่ทราบเรื่องจึงเป็นเหตุให้เจ้าอนุวงศ์ถูกจับ เอกสารฝ่ายลาวยังกล่าวอีกว่า สงครามครั้งนี้เจ้าอนุวงศ์ทรงสูญเสียพระราชโอรสพระองค์หนึ่งพระนามว่า ท้าวหมื่นนาม ซึ่งประสูติแต่พระนางสอนราชเทวี ราชธิดาในพระบรมราชาเจ้าเมืองนครพนม ส่วนพระนางสอนราชเทวีนั้นทางสยามได้นำพระองค์ไปถวายพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว จากนั้นพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวก็โปรดเกล้าฯ ให้นำพระองค์เจ้าอนุวงศ์ใส่กรงเหล็กประจานไว้หน้าพระที่นั่งสุทไธสวรรย์ พร้อมด้วยนำเครื่องทรมานต่างๆ มาทรมานพระองค์อย่างเหี้ยมโหด โปรดให้อดข้าว น้ำ ทั้งพระมเหสี พระชายา พระสนม ตลอดจนพระราชโอรสพระราชนัดดาหลายพระองค์ หลังจากนั้นไม่นานเจ้าอนุวงศ์และพระบรมวงศานุวงศ์ก็สิ้นพระชนม์ด้วยความทุกข์ทรมาน สิริพระชนมายุรวม ๖๑ พรรษา นับเวลาในการเสด็จครองราชย์ในนครเวียงจันทน์ได้ ๒๓ ปี หลังจากนั้นเป็นต้นมาทางสยามก็ไม่ได้มีการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้พระบรมวงศานุวงศ์พระองค์ใดในราชวงศ์ล้านช้างเวียงจันทน์ ขึ้นมาเป็นกษัตริย์เวียงจันทน์ ฝ่ายกรุงเวียงจันทน์ได้ถูกทำลายจากการปล้นและเผาจนไม่เหลือสภาพของเมืองหลวงและกลายเป็นเมืองร้างในที่สุด คงเหลือไว้แต่วัดสำคัญเพียงไม่กี่วัด ได้แก่ วัดพระแก้ว และวัดสีสะเกดเท่านั้น

title: เกิ่นเทอ

text: เกิ่นเทอ () เป็นเมืองใหญ่อันดับสี่ของประเทศเวียดนามและเมืองใหญ่ที่สุดในบริเวณดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง มีชื่อเสียงเรื่องตลาดน้ำ หมู่บ้านทำกระดาษสา และลำคลองท้องถิ่นที่สวยงาม เมืองแห่งนี้มีประชากรประมาณ 1.1 ล้านคนในปี ค.ศ. 2004 ตั้งอยู่ริมฝั่งใต้ของแม่น้ำเหิ่ว ซึ่งเป็นลำน้ำสาขาของแม่น้ำโขง ห่างจากนครโฮจิมินห์ไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 169 กิโลเมตร ในปี ค.ศ. 2007 สะพานข้ามแม่น้ำขนาดใหญ่แห่งหนึ่งได้ถล่มลงมาระหว่างการก่อสร้าง ทำให้มีผู้เสียชีวิต 50 ราย นับเป็นภัยพิบัติทางวิศวกรรมที่ร้ายแรงที่สุดของประเทศเวียดนาม ในปี ค.ศ. 2011 ได้มีการเปิดใช้ท่าอากาศยานนานาชาติเกิ่นเทอ ชื่อเมืองเกิ่นเทอเป็นรูปย่อของคำว่า "เกิ่มทีซาง" () แปลว่า "แม่น้ำแห่งบทกวี" นอกจากนี้ยังได้รับฉายาว่าเป็น "เมืองหลวงทางตะวันตก" () สภาพภูมิอากาศของเมืองเป็นแบบเขตร้อนและเขตมรสุม มีสองฤดู คือ ฤดูฝนที่เริ่มตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงพฤศจิกายน และฤดูแล้งที่เริ่มตั้งแต่เดือนธันวาคมถึงเมษายน

title: ประเทศเวียดนาม

text: ในปี ค.ศ. 938 Ngo Dinh ได้รบชนะจีนและก่อตั้งราชวงศ์ Ngo Dinh และราชวงศ์ Le ตอนต้น (ค.ศ. 939 - ค.ศ. 1009) การศึกษาส่วนใหญ่เป็นการดำเนินการโดยเอกชนและโรงเรียนพุทธศาสนา จนกระทั่งราชวงศ์ Le (ค.ศ.1009 - ค.ศ. 1225) เริ่มให้ความสำคัญกับการศึกษาเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะในเมืองใหญ่ ๆ เช่น เมืองหลวง Thang Long หรือ Ha Noi ในปัจจุบัน มีการก่อตั้งสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาในประเทศเวียดนามเป็นแห่งแรก ใน ค.ศ. 1076 ที่มีชื่อเรียกว่า "Quoc Tu Gian หรือ Royal College" เพื่อเป็นแหล่งการศึกษาของบุตรชายของครอบครัวที่มีฐานะดี ในยุคนี้มีการสร้างโรงเรียนของรัฐขึ้นอีกทั้งในส่วนกลางและจังหวัดต่างๆ เพื่อให้บุตรชายของสามัญชนเข้ารับการศึกษา ทำให้ระบบการศึกษาในประเทศเวียดนามในยุคนี้แบ่งออกเป็น 3 แบบ คือ

title: การรุกตรุษญวน

text: ฝ่ายคอมมิวนิสต์ดำเนินการโจมตีเป็นระลอกในกลางดึกของวันที่ 30 มกราคมในเขตยุทธวิธีเหล่าที่ 1 และที่ 2 ของเวียดนามใต้ การโจมตีช่วงแรกนี้ไม่นำไปสู่มาตรการป้องกันอย่างกว้างขวาง เมื่อปฏิบัติการหลักของคอมมิวนิสต์เริ่มในเช้าวันรุ่งขึ้น การรุกก็ลามไปทั่วประเทศและมีการประสานงานอย่างดี จนสุดท้ายมีกำลังคอมมิวนิสต์กว่า 80,000 นายโจมตีเมืองและนครกว่า 100 แห่ง ซึ่งรวมเมืองหลักของ 36 จาก 44 จังหวัด นครปกครองตนเอง 5 จาก 6 แห่ง เมืองเขต 72 จาก 245 แห่ง และเมืองหลวงของเวียดนามใต้ การรุกนี้เป็นปฏิบัติการทางทหารใหญ่ที่สุดของทั้งสองฝ่ายจนถึงเวลานั้น

title: การปกครองเวียดนามของจีนครั้งแรก

text: ในช่วง 111 ปีก่อนคริสตกาล ราชวงศ์ฮั่นของจีนได้ส่งกองทัพเข้ารุกรานและโค่นล้มผู้สืบทอดของเจ้า ถัว (เจี่ยวด่า) และรวมดินแดนอาณาจักรหนานเยฺว่ซึ่งรวมอาณาจักรเอิวหลัก เข้ากับราชวงศ์ฮั่น ภายใต้ชื่อใหม่ว่า เจียวจื่อ (เกียวจิ), โดนแบ่งการปกครองของอาณาจักรโบราณที่ยึดมาได้เป็น 9 กองบัญชาการ โดยมีหลักฐาน 3 กองบัญชาการในหนังสือประวัติศาสตร์เวียดนาม:ทั้ง 9 เขตได้รับการปกครองดูแลจาก ลองเบียน, ใกล้กับเมืองฮานอยเมืองหลวงของเวียดนามในปัจจุบัน; ทั้งหมดถูกปกครองโดยข้าราชการชาวจีนฮั่นที่ถูกส่งมาจากจีน โดยชาวพื้นเมืองเวียดนามจะเรียกผู้ปกครองเหล่านั้นว่า "หลักเหิ่ว" () และ "หลักเตื๊อง" ()

title: การยึดกรุงไซ่ง่อน

text: ในวันที่ 9 เมษายน กองทัพเวียดนามเหนือก็มาถึงเขตซวนลค แนวป้องกันสุดท้ายก่อนจะถึงไซ่ง่อน ที่ๆ กองพลเวียดนามใต้ที่ 18 ยืนหยัดต่อสู้ทหารเวียดนามเหนืออย่างดุเดือดในยุทธการซวนลค อยู่หลายวันจนกระทั่งกองทัพเวียดนามเหนือสามารถใช้กำลังที่มีอยู่มหาศาล ยึดซวนลคได้สำเร็จในวันที่ 20 เมษายน และในวันที่ 21 เมษายน ประธานาธิบดีเตี่ยวแถลงการณ์ลาออกทางโทรทัศน์ทั้งน้ำตา พร้อมกับตำหนิสหรัฐฯ ที่ไม่ยอมมาช่วยเหลือเวียดนามใต้ แนวหน้าของฝ่ายเวียดนามเหนือในตอนนี้อยู่ห่างใจกลางกรุงไซ่ง่อนไปเพียง 42 กิโลเมตร และชัยชนะที่ซวนลค ทำให้ทหารเวียดนามใต้เป็นจำนวนมากถอนกำลังออกไปจากพื้นที่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง เปิดทางให้กองทัพเวียดนามเหนือปิดล้อมกรุงไซ่ง่อน และในเวลาไม่นานพวกเขาก็ทำเช่นนั้น ด้วยการเคลื่อนกำลังพล 100,000 นายไปยังตำแหน่งรอบๆ เมืองในวันที่ 27 เมษายน ในเมื่อกองทัพเวียดนามใต้เองเหลือผู้ป้องกันเมืองหลวงเพียงเล็กน้อย อนาคตที่อยู่ข้างหน้าเมืองนี้ก็ชัดเจน

title: สาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชา

text: นอกจากการสนับสนุนการรุกรานและการควบคุมของเวียดนามแล้ว รวมทั้งการสูญเสียเอกราชในระหว่างนี้[13] ระบอบใหม่ได้รับการยอมรับจากประชาชนที่หวาดกลัวเขมรแดง[14] แต่เมืองหลวงคือพนมเปญก็ต้องตกอยู่ในความว่างเปล่า เพราะทหารเวียดนามขนส่งสินค้ากลับไปเวียดนาม ภาพพจน์ด้านนี้ถูกนำไปเผยแพร่โดยฝ่ายต่อต้านสาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชา[15] อย่างไรก็ตาม การคงอยู่ของกองทัพเวียดนามก็มีประโยชน์ในการบูรณะเมืองใหม่หลังจากถูกเขมรแดงทำลายไปโดยสิ้นเชิง[16]

title: สงครามกลางเมืองกัมพูชา

text: ต่อมาในวันที่ 20 สิงหาคม ฝ่ายสาธารณรัฐเขมรได้จัดตั้งปฏิบัติการเจนละ 2 ซึ่งเป็นการรุกครั้งแรกของปี จุดประสงค์หลักคือเพื่อเปิดเส้นทางหมายเลข 6 ไปยังกำปงธม ซึ่งเป็นเมืองใหญ่อันดับที่สองและถูกปิดกั้นจากเมืองหลวงไปกว่าปี ในช่วงแรกปฏิบัติการประสบความสำเร็จ สามารถเข้าถึงเมืองได้ กองทัพเวียดนามเหนือและเขมรแดง โจมตีกลับมาอีกครั้งในเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคมและยึดเมืองกลับไปได้ ความพ่ายแพ้ในปฏิบัติการเจนละ 2 ทำให้เขมรแดงและเวียดนามเหนือเป็นฝ่ายรุกโดยสมบูรณ์

title: เจ้าฟ้าทะละหะ (ปก)

text: ในขณะที่นักองค์เองลี้ภัยอยู่ที่กรุงเทพฯ เวียดนามเข้าไปมีอำนาจในกัมพูชา จัดให้ขุนนางเวียดนามมาปกครอง รัชกาลที่ 1 จึงโปรดให้เจ้าพระยาอภัยภูเบศร์เป็นผู้สำเร็จราชการเมืองเขมร เป็นเวลาถึง 12 ปี จนกระทั่งรบกับเวียดนามจนได้รับชัยชนะ ตั้งเมืองหลวงที่เมืองอุดงค์มีชัยหรือเมืองบันทายเพชรได้ใน พ.ศ. 2333 สถานการณ์เหตุการณ์วุ่นวายสงบลง จึงโปรดขอพระราชทานให้นักองค์เองออกไปครองกรุงกัมพูชา เมื่อทรงอภิเษกนักองค์เองกลับไปครองกรุงกัมพูชานั้น รัชกาลที่ 1 ทรงขอหัวเมืองเขมร คือ พระตะบอง เสียมราฐ ศรีโสภณ ให้เจ้าพระยาอภัยภูเบศร์ (แบน อภัยวงศ์) ปกครองโดยสิทธิ์ขาดถึงเก็บภาษีได้เอง ขึ้นการปกครองตรงต่อกรุงเทพฯ นักองค์เองทรงยินยอมดินแดนเขมรส่วนนี้จึงตกเป็นของไทยมาแต่บัดนั้น ส่วนเขมรตอนนอกนั้นนักองค์เองคงปกครองอย่างประเทศราชของกรุงสยามต่อมา

title: อาณาจักรหอคำเชียงรุ่ง

text:
อาณาจักรหอคำเชียงรุ่ง หรือ อาณาจักรเชียงรุ้ง เป็นอาณาจักรที่เคยทรงอำนาจมากในเขตประเทศจีนตอนใต้ ทั้งยังขยายอิทธิพลไปตีเอาเมืองใกล้เคียง เช่น
มีวัฒนธรรมที่โดดเด่นเป็นของตนเอง ใกล้เคียงกับวัฒนธรรมของพม่า ล้านนา สยาม ลาว และ เวียดนาม โดยแบ่งระบบการปกครองเป็น 12 พันนา 12000 พันนา หรือ 12 เขตการปกครอง โดยแต่ละเมือง จะมีเมืองเล็กๆหลายๆเมือง มารวมกันอยู่เมืองใหญ่ หรือ พันนา พูดอีกนัยหนึ่งก็คือ การปกครองแบบ สหพันธรัฐ และมีเมืองหลวงอยู่ที่ เมืองเชียงรุ่ง การแบ่งเช่นนี้ก็เพราะว่า ความสะดวกในการปกครองและการเก็บส่วยอากร เก็บเครื่องบรรณาการส่งไปยังเชียงรุ่งซึ่งเป็นเมืองหลวง

title: ท่าอากาศยานกามซัญ

text:
ท่าอากาศยานกามซัญ (, Sân bay quốc tế Cam Ranh) ตั้งอยู่ทางใต้ของเมืองเว้ เมืองหลวงเก่าของประเทศเวียดนาม
มันเป็นฐานทัพอากาศของชาวอเมริกันในสงครามเวียดนาม
สนามบินให้บริการ ญาจาง, 25 กม. ทางทิศเหนือของสนามบิน มี 3 เที่ยวบินทุกวันจากรัสเซียไปยังสนามบินนี้มี
"ไม่มีสายการบินใดให้บริการ"

title: ประเทศเวียดนาม

text: สมัยนี้เวียดนามเริ่มใช้นโยบายต่อต้านการเผยแพร่คริสต์ศาสนาของบาทหลวงชาวตะวันตก มีการจับกุมและประหารบาทหลวงชาวตะวันตกอย่างต่อเนื่อง รวมถึงชาวเวียดนามที่นับถือคริสต์ศาสนา จนถึงรัชกาลจักรพรรดิองค์ที่ 4 คือจักรพรรดิตึดึ๊ก ทรงต่อต้านชาวคริสต์อย่างรุนแรงต่อไป จนในที่สุดบาทหลวงชาวฝรั่งเศสขอความช่วยเหลือจากรัฐบาลของตนให้ช่วยคุ้มครอง พ.ศ. 2401 เรือรบของกองทัพเรือฝรั่งเศสเข้ามาถึงน่านน้ำเมืองดานัง (หรือตูราน) ฐานทัพเรือใกล้เมืองหลวงเว้ นำไปสู่การสู้รบกันของทั้งฝ่าย

title: ประวัติศาสตร์เวียดนาม

text: หลังจากนั้นอาน เซือง เวือง ได้รวบรวมกองทัพเอาชนะและโค่นล้มราชวงศ์ที่ 18 ของกษัตริย์หุ่งแห่งราชวงศ์ห่งบ่าง ในช่วง 258 ปีก่อนคริสตกาล อาน เซือง เวือง เปลี่ยนชื่อประเทศจากอาณาจักรวันลางมาเป็นเอิวหลักและสถาปนาเมืองหลวงใกล้กับเมืองฟู้เถาะ ทางตอนเหนือของเวียดนาม และได้สร้างป้อมปราการโก๋ลวาหรือป้อมเกลียวยาวประมาณ 10 ไมล์ ทางตอนเหนือของเมืองหลวง

title: บวนมาถ็วต

text: บวนมาถ็วต () หรือบางครั้งเรียกว่า บานเมถ็วต () ในภาษาไทยและภาษาลาวเรียกว่า "บ้านแม่ทวด" เป็นเมืองหลักของจังหวัดดั๊กลักในที่สูงตอนกลางของประเทศเวียดนาม มีประชากรประมาณ 300,000 คน เป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในภูมิภาคที่สูงตอนกลางเวียดนามและมีชื่อเสียงในฐานะ "เมืองหลวงของกาแฟ" ในระดับภูมิภาค

title: เว้

text: เว้ ( "เฮฺว้"; จื๋อโนม: 化) เป็นเมืองเอกของจังหวัดเถื่อเทียน-เว้ ประเทศเวียดนาม และเคยเป็นเมืองหลวงเก่าในสมัยราชวงศ์เหงียนช่วงปี พ.ศ. 2345-2488 มีชื่อเสียงจากโบราณสถานที่มีอยู่ทั่วเมือง จำนวนประชากรอยู่ที่ประมาณ 340,000 คน

title: ท่าอากาศยานนานาชาติฟู้บ่าย

text:
ท่าอากาศยานนานาชาติฟู้บ่าย () ตั้งอยู่ทางใต้ของเมืองเว้ เมืองหลวงเก่าของประเทศเวียดนาม
"ไม่มีสายการบินใดให้บริการ"

title: ฮานอย

text: ฮานอย (English: Hanoi; Vietnamese: Hà Nội ห่าโหน่ย) เป็นเมืองหลวงของประเทศเวียดนาม มีประชากร 6,472,200 คน (พ.ศ. 2552) ในอดีตเคยเป็นเมืองหลวงของเวียดนามเหนือระหว่าง พ.ศ. 2497 ถึง พ.ศ. 2519 และก่อนหน้านั้นเคยเป็นเมืองหลวงของพื้นที่เวียดนามในปัจจุบันเป็นครั้งคราวตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 11 จนถึง พ.ศ. 2345 ฮานอยตั้งอยู่บนฝั่งขวาของแม่น้ำแดง อุตสาหกรรมในเมืองคือเครื่องจักร ไม้อัด สิ่งทอ สารเคมี และงานหัตถกรรม ฮานอยตั้งอยู่ที่ 21°2' เหรือ 105°51' ตะวันออก (21.0333, 105.85)

title: สมเด็จพระรามราชาธิราชแห่งกัมพูชา

text: หลังกรุงแตก นักองค์โนนร่วมกับก๊กของพระยาตาก จนสามารถสถาปนากรุงธนบุรีเป็นเมืองหลวงได้สำเร็จ หลังจากนั้น สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงพยายามที่จะช่วยสถาปนานักองค์โนนให้เป็นกษัตริย์กัมพูชา โดยยกทัพไปตีเมืองบันทายเพชรถึงสองครั้ง ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2312 แต่ไม่ทันสำเร็จ มีข่าวว่าสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชเสด็จสวรรคต จึงเลิกทัพกลับมาก่อน อีกครั้งหนึ่งใน พ.ศ. 2314 ซึ่งหลักฐานทางฝ่ายไทยกล่าวว่าตีได้เมืองบันทายเพชร นักองค์ตนหนีไปเวียดนาม จึงอภิเษกให้นักองค์โนนขึ้นเป็นกษัตริย์กัมพูชา แต่หลักฐานทางกัมพูชากล่าวว่า สยามตีเมืองบันทายเพชรไม่สำเร็จ จึงให้นักองค์โนนประทับอยู่ที่เมืองกำปอต จน พ.ศ. 2318 เวียดนามที่สนับสนุนนักองค์ตนอ่อนแอลง นักองค์ตนจึงถวายราชสมบัติแก่นักองค์โนน