గీతా దత్ ఎప్పుడు జన్మించారు?
గీతా దత్
పై అంశాలను పరిశీలించిన తర్వాత, 1946-1949లోని సంగీత అభిమానులపై గీతా రాయ్ ప్రభావం ఏమేరకు ఉండేదో మనం సులభంగా ఊహించుకోవచ్చు. అంతేకాదు ఆనాటి మన సొంత రోజులను మనం ఈ సందర్భంగా గుర్తు చేసుకోవచ్చు. దో భాయ్‌లో గీతా రాయ్ ఆలపించిన ఒక పాటను ఈ సందర్భంగా మనం గుర్తు చేసుకుందాం. ఈ సందర్భంలో ఒకటి మాత్రం నిజం! వుర్తెరింగ్ హైట్స్ అనే ఏకాంత నవల, దాని రచయిత ఎమిలే బ్రోంటే పేరును అత్యంత మేథావిగా నిలబెట్టిన విధంగానే, దో భాయ్‌లో గీతా రాయ్ ఆలపించిన పాటలు వింటే చాలు ఒక మేథావి గాయకురాలిగా ఆమె మన జ్ఞాపకాల్లో నిలిచిపోతుంది. అలాగే ఉపఖండంలోని భారతదేశం మరియు పాకిస్థాన్‌తో సహా అన్నిచోట్లా ప్రఖ్యాత నేపథ్య గాయకుల్లో ఒకరిగా కూడా ఆమె పేరు మన మదిలో శాశ్వతంగా చోటు చేసుకుంటుంది. ఆమె పాడిన మేరా సుందర్ సప్నా బీత్ గయా అనే పాట విని చలించకుండా నిలవాలంటే అది కేవలం పాషాణ హృదయులకు మాత్రమే సాధ్యం. కేవలం పదహారేళ్ల వయసు కలిగిన అమ్మాయి ఆ స్థాయి విషాధాన్ని, ఆ రకమైన తియ్యదనాన్ని, ఆ విధమైన భావోద్వేగాన్ని స్వరంలో పలికించడమనేది నిజంగానే ఒక అద్భుతం. రోదిస్తూ మరియు బాధపడతూ అదేసమయంలో గుండెను పిండేసే బాధతో సతమతమయ్యే ఒక వ్యక్తిలా ఆమె ఈ పాటను ఆలపించారు, కష్టాలతో నిండిన తన జీవిత కథను ప్రపంచానికి చాటి చెప్పేందుకు, పాడేందుకు అన్నట్టు ఆమె గొంతు నుంచి ఈ పాట వెలువడింది. ఈ పాటలో వినిపించే మరో అత్యంత విషాదకరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఒకవేళ గీతా రాయ్ తన సొంత విషాదకర భావోద్వేగాలను ఇందులో పలికించారేమో అనే విధంగా ఈ పాట మనకు వినిపిస్తుంది: మేరీ ప్రేమ్ కహానీ ఖత్మ్ హోయే మేరే జీవన్ కా సంగీత్ గయా..., ఆంకేన్ అసువాన్ మేన్ దూబ్ గయేన్ హన్స్‌నే కా జమానా బీత్ గయా..... ఇస్ జీవన్ కో అబ్ ఆగ్ లగే..ముజే చోద్ కే జీవన్ మీత్ గయా...మేన్ ప్రేమ్ మేన్ సాబ్ కుచ్ హార్ గయే...బేదార్ద్ జమానా జీత్ గయా.... మేరా సుందర్ సప్నా బీత్ గయా అంటూ సాగే ఈ పాటలో చివరగా ఓ చిన్న నిటూర్పు విన్పిస్తుంది! ఈ పాటలోని వివిధ పంక్తులను ఆమె ఎలా పాడారు, E శబ్ధాలను ఎలా పలికారు అనే విషయాన్ని గమనించండి. గీతా రాయ్ వయసుని మరియు ఆమె పాటలో వినిపించే స్వేచ్ఛాయుత మాధుర్యం, జాలి స్వభావాన్ని పరిగణలోకి తీసుకున్నట్టైతే, ఒక దశాబ్దం తర్వాత అదే సంగీత దర్శకుని సారథ్యంలో ప్యాసా (1957) చిత్రం కోసం ఆమె పాడిన ఆజ్ సాజన్ మోహే అంగ్ లగాలో ...లేదా కాఘజ్ కే పూల్ (1959) చిత్రం కోసం పాడిన వాక్ట్ నే కియా క్యా హసీన్ సితమ్ కంటే ముందు పాడిన ఈ పాటే శక్తివంతమైనదిగా కనిపిస్తుంది. గీతా రాయ్‌లోని ఈ ప్రతిభ కారణంగానే ఆరోజుల్లో దో భాయ్ కోసం స్వరపర్చిన మొత్తం తొమ్మిది పాటల్లో ఆరు పాటలు పాడే అవకాశాన్ని S.D. బర్మన్ ఆమెకే ఇవ్వడం పెద్దగా ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించదు. 1947 ప్రారంభం నాటికి సంగీత ఆలాపనలో ఆమె ప్రమాణాలను మించిపోయారు. అనిల్ బిశ్వాస్ సంగీత సారథ్యంలో ఆమె పాడిన పాటలతో స్పష్టత, "మార్థవ్యం, శృంగారం మరియు శృతి" కలగలిసిన ఒక ఆకర్షకరమైన గాత్రం కలిగిన గాయనిగా ఆమెకు అసాధారణమైన గుర్తింపు లభించింది. ఆ సమయంలోనే "బంగల్ కా జాదూ" ఆశా భోస్లే పరిశ్రమలోకి అడుగుపెట్టారు. లతా మంగేష్కర్ సోదరిగా పరిశ్రమలోకి అడుగుపెట్టిన ఆమె, గీతా రాయ్ స్వరంలోని శృంగారాన్ని విని బాగా ప్రభావితం కావడమే కాకుండా, లతా మంగేష్కర్ నీడ నుంచి బయటికి వచ్చిన తర్వాత ఆమె కెరీర్‌లో ఆ రకమైన స్వరం ఒక గుర్తింపు చిహ్నంగా మారింది. అప్పట్లో ప్రతి ఒక్కరినీ కదిలించిన ఆ స్వరంలోని అద్భుతమే గీతా రాయ్ వృత్తి జీవితాన్ని అందనంత ఎత్తుకు తీసుకువెళ్లింది. మరో స్వచ్ఛమైన నిజం ఏమిటంటే, దో భాయ్ తర్వాత S.D. బర్మన్ సైతం మళ్లీ వెనక్కు తిరిగి చూసుకోలేదు â€“ తన చిత్రం కోసం ఆయన గీతా రాయ్‌ని ఎంచుకోవడమే అందుకు కారణం.