నువ్వులు మొక్క ఎంత ఎత్తు పెరుగుతుంది ?
నువ్వులు
2-5 అడుగుల
ఖరీప్‌ మరియు రబీ రెండు సీజనులలో నువ్వుల పంటను సాగు చేస్తారు. ఖరీప్‌లో ఎక్కువగా సాగు చేస్తారు. ఖరీఫ్ లో సాగు చేసిన పంట దిగుబడి అక్టోబరులో, రబీలో సాగు చేసిన జనవరిలో దిగుబడి వస్తుంది. ఎక్కువ వర్షాధార పంటగా సాగు చేస్తారు. ఖరీఫ్ సీజను అయితే జూన్-జూలైలో, రబీ అయితే అక్టోబరు, నవంబరులో విత్తడం మొదలు పెడతారు. పంటసాగుకు 25-27 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత అనుకూలం. క్షారలక్షణాలున్న తేలికపాటి ఇసుక నేలలు వ్యవసాయ భూములలో ఈ పంట బాగా దిగుబడి యిచ్చును. నువ్వుల మొక్క తల్లి వేరు కలిగియుండి 2-5 అడుగుల ఎత్తు పెరుగుతుంది. కొమ్మలు ఉంటాయి. కొన్ని ప్రాంతాలలో నువ్వుల పంటను జొన్నలు, వేరుశనగ, ప్రత్తి వంటి పంటలతో కలిపి మిశ్రమ పంటగా సాగు చేస్తారు.
విత్తటానికి నెల రోజుల ముందే 20-25 టన్నుల కాంపొస్ట్‌ ఎరువు, సేంద్రియ ఎరువును/హెక్టరుకు పొలమంతట కలిసే కలియ దున్నుతారు. కనీసం 50 మి.మీ వాన పడిన తరువాత విత్తడం మొదలు పెడతారు. సాలుకు, సాలుకు (వరుస) మధ్య దూరం 45 సెం.మీ. సాలులోని మొక్కల మధ్య దూరం 15 సెం.మీ వచ్చెలా నువ్వులను విత్తవలెను. నేల లోపల 2-3 సెం.మీ. లోతులో వుండేలా విత్తాలి. పంటకు పంటకాలం మొత్తం మీద 30 కీ.జిల నత్రజని, 60 కే.జి.ల భాస్వరం, 20 కే.జి.ల పోటాసియం రసాయనిక ఎరువులను వాడాలి. పొటాషియం, భాస్వరంలను ఒకేసారి విత్త్నాలు విత్తితకు ముందు చల్లాలి. నత్రజనిని మాత్రం మూడు దఫాలుగా, మొదటి మూడో వంతు విత్తనం విత్తేటప్పుడు, రెండో దఫా విత్తిన 30రోజులకు, మూడో దఫా, విత్తిన 40 రోజులకు వేయాలి. పంటకాలంలో పైరుకు నీరు పెట్టాలి. పైరుకు నీరు మొదటిసారి విత్తిన 20-30 రోజులకు, రెండో సారి పైరుపూతకు వచ్చే సమయానికి (45-50రోజులు), తరువాత కాయకాచే సమయంలో (65-70) పెట్టాలి. ఆకులు, కాయలు పసుపు రంగుకు రాగానే కోతచెయ్యలి. కాయ పూర్తిగా ఎండు వరకు వదలి వేసిన, కాయ పగిలి నువ్వులు రాలి పోతాయి. ఒకకాయలో 60-100 నువ్వులు వుండును. అందువలన కాయ ప్సుపు రంగుకు వచ్చి కొద్ది పచ్చిగా వున్నప్పుడె కోతచేసి, కంకులను చినచిన్న కట్టలులుగా కట్టి, కాయలున్న భాగంపైకి ఉండేలా, శుభ్రంగా వున్న కళ్లంలో ఆరబెడతారు. ఆరిన కాయలున్న కట్తలు చేతులతో, కళ్లంనేల మీదకాని, లేదా వస్త్రాని పరచి దాని మీదకొట్టి, నువ్వులను నూర్చెదరు. మిగతా పంటలతో పొల్చిన నువ్వుల దిగుబడి తక్కువగా ఉంటుంది. తతిమా నూనె గింజల దిగుబడి 1.0-2.0 టన్నులు/హెక్టరుకు వుండగా నువ్వులు 0.35-.04 టన్నులు మాత్రమే వచ్చును. నూనెను తీసిన నువ్వుల పిండిని పశువుదాణాగా, కోళ్లమేతలో వాడెదరు.నువ్వులనుండి ఎక్స్‌పెల్లరు అనే యంత్రాలద్వారా తీస్తారు. ఎక్స్‌పెల్లరునుండి వచ్చు తెలగపిండిలో 6-8% వరకు నూనె మిగిలి ఉంటుంది. ఆయిల్‌ కేకు నుండి సాల్వెంట్‌ ఎక్స్‌ట్రాక్షన్‌ పద్ధతిలో సంగ్రహిస్తారు. సాల్వెంట్‌ఎక్స్‌ట్రాక్షన్ వలన అయిల్‌కేకు లోని మొత్తం నూనెను తీయడం జరుగుతుంది.