ਕੌਣ ਹਨ ਗੌਤਮ ਨਵਲੱਖਾ ਤੇ ਆਨੰਦ ਤੇਲਤੁੰਬੜੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ NIA ਅੱਗੇ ਕੀਤਾ ਸਮਰਪਣ
ਭੀਮਾ-ਕੋਰੇਗਾਓਂ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮ ਬਣਾਏ ਗਏ ਗੌਤਮ ਨਵਲਖਾ ਤੇ ਆਨੰਦ ਤੇਲਤੁੰਬੜੇ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ NIA ਅੱਗੇ ਸਰੰਡਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1 ਜਨਵਰੀ 2018 ਨੂੰ ਪੁਣੇ ਨੇੜੇ ਭੀਮਾ-ਕੋਰੇਗਾਓਂ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਦੰਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਦਲਿਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ ਗੌਤਮ ਨਵਲੱਖਾ ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨੂੰ ਭੀਮਾ ਕੋਰੇਗਾਓਂ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਬਾਰੇ ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵੇਲੇ ਵੀ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵੇਲੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਹਨ। ਭੀਮਾ-ਕੋਰੇਗਾਓਂ ਕੇਸ ਕੀ ਹੈ? 1 ਜਨਵਰੀ 2018 ਨੂੰ ਪੁਣੇ ਨੇੜੇ ਭੀਮਾ-ਕੋਰੇਗਾਓਂ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਦੰਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਲੱਖਾਂ ਦਲਿਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, 31 ਦਸੰਬਰ 2017 ਨੂੰ, ਪੂਣੇ ਵਿੱਚ ਯਲਗਾਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਹੋਈ ਕਿ ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਕਰਕੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕੀ ਸੀ। ਪੁਣੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਆਨੰਦ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਠ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਨੰਧ ਤੇਲਤੁੰਬੜੇ ਨੇ ਛਤੀਸਗੜ੍ਹ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪੰਜ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਨਵਲੱਖਾ ਉੱਤੇ ਯੂ.ਏ.ਪੀ.ਏ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦੇ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਗੌਤਮ ਨਵਲੱਖਾ ਖਿਲਾਫ਼ ਭੀਮਾ ਕੋਰੇਗਾਓਂ ਕੇਸ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਐਫ਼ਆਈਆਰ ਦਰਜ ਹੋਈ ਨਵਲੱਖਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ। ਗੌਤਮ ਨਵਲੱਖਾ ਪੀਪਲਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਫਾਰ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਰਾਈਟਸ ਦੇ ਸੱਕਤਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਟ੍ਰਿਬਿਉਨਲ ਦੇ ਕਨਵੀਨਰ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਆਨੰਦ ਤੇਲਤੁੰਬੜੇ ਕੌਣ ਹਨ? ਆਨੰਦ ਤੇਲਤੁੰਬੜੇ ਦਲਿਤ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 26 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਾਲਮ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਤੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀ ਦਾ ਮਾਹਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਮੇਟੀ ਫਾਰ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਰਾਈਟਸ (ਸੀਪੀਡੀਆਰ) ਦੇ ਜਨਰਲ ਸੱਕਤਰ ਵੀ ਹਨ। ਆਨੰਦ ਤੇਲਤੁੰਬੜੇ ਨੂੰ ਜਾਤੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀ ਦਾ ਮਾਹਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ 31 ਦਸੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਯਲਗਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਭੀਮਾ ਕੋਰੇਗਾਓਂ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ 28 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਨੰਦ ਤੇਲਤੁੰਬੜੇ ਦੇ ਘਰ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 31 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ, ਤਤਕਾਲੀ ਵਧੀਕ ਜਨਰਲ ਪੁਲਿਸ ਪਰਮਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਣੇ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਦਿਖਾਇਆ ਜੋ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਨੰਦ ਤੇਲਤੁੰਬੜੇ ਸਮੇਤ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੰਜ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਭੀਮਾ-ਕੋਰੇਗਾਓਂ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਸੀ। ਇੱਕ ਟੇਪ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਆਨੰਦ ਤੇਲਤੁੰਬੜੇ ਨੇ ‘ਮਿਲਿੰਦ’ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ‘ਸੁਰੇਂਦਰ’ ਤੋਂ 90,000 ਰੁਪਏ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਪਰ, ਤੇਲਤੁੰਬੜੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਹਨ। 2018 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਭੀਮਾ-ਕੋਰੇਗਾਓਂ ਕੇਸ ਦਾ ਸੰਬਧਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪੁਣੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਝੁਕਾਅ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਯਲਗਾਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਕਸਲੀਆਂ ਦਾ ਹੱਥ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਾਓਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਆਨੰਦ ਤੇਲਤੁੰਬੜੇ ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਨਵਲੱਖਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਤੱਕ ਲੜਦੇ ਰਹੇ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਾਓਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਅਪੀਲ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਲਈ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ। ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)