5 ਗੱਲਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤੁਰਕੀ 'ਚ ਅਰਦੋਆਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ
ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੇਚੇਪ ਤੈੱਯਪ ਅਰਦੋਆਨ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਦੋ ਵਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਦੋਆਨ 2014 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ ਸਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਰਦੋਆਨ ਨੂੰ 53% ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ ਜਦਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰੜਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦੇ ਰਹੇ ਮੁਹੱਰਮ ਇੰਚੇ ਨੂੰ 31% ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਇੱਕੋ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨੇ ਜਾਣਗੇ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਕਿਹੈ ਹ ਕਿ ਉਹ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਗੱਲਾਂ ਰਿਜਿਪ ਟਾਈਪ ਅਰਦੋਆਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2017 ਦੀ ਰਾਏਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਹੋਈਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਅਰਦੋਆਨ ਮਨਪਸੰਦ ਨੇਤਾ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਥੋੜਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ। ਅਰਦੋਆਨ ਮਨਪਸੰਦ ਨੇਤਾ ਹਨ ਪਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ 50 ਫੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸੀ। ਜੇਕਰ 50 ਫੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਆਸਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਕੌਣ ਹਨ ਅਰਦੋਆਨ? ਇਸਲਾਮਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਾਲੀ ਏਕੇ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਰਿਜਿਪ ਟਾਈਪ ਅਰਦੋਆਨ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਟੇਟ ਦੀ ਸਥਾਮਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਰਕੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਮੁੜ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਰਦੋਆਨ ਦਾ ਜਨਮ ਕਾਸਿਮਪਾਸਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਰਾਲਾ ਸਾਗਰ ਦੇ ਕੋਲ ਹੋਇਆ। ਅਰਦੋਆਨ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਿਕ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਦੀ ਦਿਵਾਈ। ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਦੋਆਨ 11 ਵੀ ਗਏ, 11 ਸਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਤਖਤਾਪਲਟ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। 15 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ 15 ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 14 ਵਿੱਚੋਂ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਥਾਂ ਦਿਵਾਈ। 2016 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਲੱਖ 7 ਹਜ਼ਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜੁਲਾਈ 2016 ਤੋਂ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵੀ ਅਜੇ ਹੋਣੇ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਦੋ ਵਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਦੋਆਨ 2014 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਉੱਤੇ ਅਰਦੋਆਨ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਅਰਦੋਆਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਨਵੀਂ ਜਿੱਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਰਦੋਆਨ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਰਾਏਸ਼ੁਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੋਲ ਹੁਣ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਕੋਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)