ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਵੈਕਸੀਨ: ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲੇਗੀ
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਚੀਨ ਦੇ ਵੁਹਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰੋਗ ਕੋਵਿਡ-19 ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਕੋਈ ਵੀ ਟੀਕਾ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸਾਬਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
17 ਫਰਵਰੀ 2020 ਦੀ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਲਿੱਲੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਸੈਂਡਰੀਨ ਬਿਲੋਜ਼ਾਰਡ ਹਾਲਾਂਕਿ, 40 ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਵੈਕਸੀਨ ਕਲੀਨੀਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲ ਹੇਠ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਓਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਉੱਤੇ ਕੀ ਬੋਲੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤਿੰਨ ਟੀਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਗਲੇਰੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ, ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ, ਤੀਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਦਰਅਸਲ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਯਾਨਿ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ, ਟੀਕੇ ਦੀ ਵੰਡ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਬੈਠਕ ਸੱਦੀ ਸੀ। ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭੂਗੌਲਿਕ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆ, ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟੀਕੇ ਦੀ ਲੌਜਿਸਟਿਕ, ਵੰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਹਰੇਕ ਕਦਮ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ ਦੀ ਲੜੀ, ਵੰਡ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨੈਟਵਰਕ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਸਿਰਿੰਜ ਆਦਿ ਲਾਜ਼ਮੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰਹੇ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਐਨੀ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ? ਵਾਇਰਸ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਬਣ ਜਾਣ 'ਤੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਇੱਕ ਝਟਕੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਉਦੋਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿੰਗ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਮਿਲੇਗੀ। ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਉਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿੰਨਾ ਕੰਮ ਹੋਇਆ? ਵਾਇਰਸ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੋਜ ਕਾਫੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਰੀਬ 240 ਵੈਕਸੀਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ 40 ਕਲੀਨੀਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲ ਅਤੇ 9 ਟ੍ਰਾਇਲ ਫਾਈਨਲ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨਸ ਕਿੰਨੀਆਂ-ਕੁ ਅਸਰਦਾਰ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਕਲੀਨਿਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਕੋਵਿਡ-19 ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ? ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਵੈਕਸੀਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਦਹਾਕੇ ਵੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਹੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਓਨਾ ਕੰਮ ਕਰ ਲੈਣਗੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਵਿਡ-19 ਦਾ ਵੈਕਸੀਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਹੈ ਕਿ 2021 ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਕੋਵਿਡ-19 ਦਾ ਵੈਕਸੀਨ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ ਯਾਨਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੈਕਸੀਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ 12-18 ਮਹੀਨੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਉਪਲਬਧੀ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕੋਈ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਮਯਾਬ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਟ੍ਰਾਇਲ ਸਫ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਛੋਟੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਜਿਵੇਂ, ਸਿਹਤ ਕਰਮੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਟੀਕਾ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਚਾਰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਮ ਸਰਦੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਲਈ ਵੀ ਟੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਜੇ ਕਿੰਨਾ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਬਾਕੀ? ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਤਮਾਮ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਵੈਕਸੀਨ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਲੀਨਿਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਕੋਵਿਡ-19 ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵੈਕਸੀਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਇਸਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਏ। ਵੈਕਸੀਨ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਸਦੇ ਅਰਬਾਂ ਡੋਜ਼ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਦੇਖਰੇਖ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਇਹ ਸਭ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਚੀ ਰਹੇਗੀ, ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਅਰਬਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਲੌਜੀਸਟਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਲੋਕ ਪੀੜਤ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਵੀ ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਵੈਕਸੀਨ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ। ਸਫ਼ਲ ਲੌਕਡਾਊਨ ਨੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੌਲਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਮ ਸਕ੍ਰੀਨ'ਤੇ ਇੰਝ ਦੇਖੋ: ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਪੀੜਤ ਕਰਨਾ (ਚੁਣੌਤੀ ਅਧਿਐਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਤੇਜ਼ ਜਵਾਬ ਹੋਵੇਗਾ। ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਨੈਤਿਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ? ਵੈਕਸੀਨ ਕਿੰਨਾ ਕਾਰਗਰ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 60 ਤੋਂ 70 ਫ਼ੀਸਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇਕਰ ਵੈਕਸੀਨ ਕਾਰਗਰ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੀ ਹੈ ਵੈਕਸੀਨ? ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ 'ਚ ਵ੍ਹਾਈਟ ਬਲੱਡ ਸੈੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸਦੇ ਰੋਗ-ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਤੰਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਵੈਕਸੀਨ ਜ਼ਰੀਏ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਵਾਇਰਸ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਪਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਤੰਤਰ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਇਸ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਸਿੱਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਡਾਕਟਰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕੋਡ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਨਵਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਕਰ ਇਨਸਾਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਾਇਰਸ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਿਪਟਣ। ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਲਈ ਜਿਹੜੇ ਟੀਕੇ ਬਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਆਈ ਹੈ। ਪਰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਫਿਲਹਾਲ ਜੋ ਨਵਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸਦੇ ਲਈ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਜੇ ਘੱਟ ਹੀ ਪਰੀਖਣ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ Sars-CoV-2 ਦਾ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕੋਡ ਹੁਣ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਬਲੂਪ੍ਰਿੰਟ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਓਕਸਫੋਰਡ ਦੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕੋਡ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਨਵਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਕਈ ਡਾਕਟਰ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮੂਲ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕੋਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਇਰਲ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰੀਰ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਸਿੱਖ ਸਕੇ। ਕੀ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਬਚ ਸਕਣਗੇ? ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਘੱਟ ਅਸਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਵੈਕਸੀਨ ਨਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਮਰ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਦਮੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਫਲੂ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਘੱਟ ਅਸਰ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਵੈਕਸੀਨ ਨਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੈ ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਅਸਰ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੁਖ਼ਾਰ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਪੈਰਾਸਿਟਾਮੋਲ ਵਰਗੀ ਦਵਾਈ ਦੇ ਵੀ ਮਾੜੇ ਅਸਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਕਲੀਨਿਕਲ ਪਰੀਖਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਹ ਜਾਨਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਕਸੀਨ? ਜੇਕਰ ਵੈਕਸੀਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ? ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਸੀਮਤ ਸਪਲਾਈ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਵੈਕਸੀਨ ਕਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲੇਗੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਿਓਰਟਾਈਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੋਵਿਡ-19 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਹਤ ਕਰਮੀ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਟੌਪ 'ਤੇ ਹਨ। ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਾ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਇਹ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਕਾਰਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)