Gələcəyə Qayıdış II: film nəyi düz tapıb?
Gələcəyə Qayıdış günü gəlib çatdı – məşhur fantastika filminin ikinci bölümündə Marty və Doc gələcəyə səyahət edir.
Film 1989-cu ilin noyabr ayında buraxılıb. Filmin çəkilişindən 26 il sonra onu izləyərəkən, nə qədər texnologiya trendlərinin düzgün təxmin edildiyini görmək insanı heyran edir. Tanış olaq Bəzi şeylər isə xəyal olaraq qalır. Məsələn, “gedəcəyimiz yerdə yollara ehtiyac yoxdur...” – bax bu vəd yerinə yetməyib. Uçan maşınlar həmişə nə vaxtsa gerçəkləşəcəyi gözlənilib. Terrafugia 2012-ci ildə belə bir model avtomobilin satışına başlayacağını bildirmişdi. Lakin hələ də bu, reallığa çevrilməyib. Lakin filmdə uçan maşınlarla bağlı bir şey dəqiqdir. Hərəkət edən avtomobillərin səsinə qulaq asın və indiki Toyoto Prius və digər elektrik maşınlarından çıxan səsə bənzədiyini duyacaqsız. Lakin avtomobilin enerji əldə etməsi üçün tullantılardan istifadə edilməsi xəyal olaraq qalıb. Buna baxmayaraq avtomobillərin zibillə çalışması istiqamətində addımlar da atılıb. İngiltərənin Bristol və Bas şəhərləri bu yaxınlarda ərzaq tullantıları və peyinlə çalışan avtobusların istifadəsinə başlayıb. Başqa yerlərdə də kənd təsərrüfatı tullantılarından enerji mənbəyi kimi istifadə olunması uğrunda işlər görülür. Bundan başqa, Biff-in taksidə barmaqla ödəniş etməsi, bəzi taksi və digər nəqliyyat vasitələrində kartla ödənişə çox bənzəyir. Hətta filmdəki uçan hoverbord da elə də qərib görünmür. Lexus şirkəti avqust ayında özünün bu cür hoverbordunu nümayiş etdirib. Bu yaxınlarda isə Tony Hawk maqnit texnologiya ilə çalışan Hendo adlı bənzəri cihazı təqdim edib. Barkod qeydiyyat nömrələri isə zarafat olaraq qalır. Yaxşı görünür Filmdə Marty-nin danışan gödəkcəsi son zamanların geynilə bilən texnologiya vasitələrinə bir işarədəir. Bu günün geyimi yaş olduğumuz zaman bizi quruda bilməsə də, bəzi dəb mütəxəssisləri elektron parçaları sınaqdan keçirir. Filmdəki elektron mesaj nümayiş etdirən polis papağı son Twitter geyiminə bənzəyir. Nike şirkəti isə filmdə görüntülənmiş özü bağlanan ketlərə bənzər ayaqqabının patentini alıb. Lakin biz hələ də Doc tərzində üzümüzün dərisini çıxarmaqla cavanlaşa bilmirik. Buna baxmayaraq ABŞ-da ötən il həyata keçirilmiş 6.7 milyon Botoks iynəsi və 1.2 milyon kimyəvi pilinq onu göstərir ki, bir çoxu ən azı buna cəhd edir. Robotların yüksəlişi Gələcəyə Qayıdış filmindəki dronlar çox qısaca nümayiş etdirilsə də, bu günlər ayaqlaşır. BBC də daxil olmaqla, media şirkətləri kamera yerləşdirilmiş uçan qurğuların istifadəsinə başlayıb. Lakin onlardan hələ filmdə olduğu kimi izdihamlı yerlərdə istifadə olunmur. Artıq it gəzdirən dronlar da mövcuddur. Filmdə nümayiş etdirilən digər robot isə avtomobilləri yanacaqla təmin edir. Niderland bir neçə il bundan əvvəl artıq belə bir cihazı sınaqdan keçirib və Tesla şirkəti özünün elektrik avtomobilləri üçün oxşar cihazın hazırlanması ilə məşğuldur. Əyləncə Film sənayesi 3D texnologiyasından istifadə edir, Gələcəyə Qayıdışda olduğu kimi. Son lazer proyeksiya sistemi isə “daha işıqlı və aydın” görüntüləri təqdim edəcəyini elan edib. Ev əyləncə vasitələrinə gəldikdə isə, Gəlcəyə Qayıdış II hədəfə daha yaxındır. McFly-ın evindəki yığılan televizor ekranı, LG-nin bu yaxınlarda təqdim etdiyi elastik ekranlara çox bənzəyir. Onun tezliklə satışa çıxarılacağı da bildirilir. Smart TV-lər sayəsində isə, səslə idarə olunan televizorlar artıq reallıqdır. Smartfonlar deyil, ağıllı eynəklər... Biz balaca Marty-nin yüksək texnologiyalı eynək vasitəsi ilə nə gördüyünü dəqiq bilmirik, lakin bu gün bir sıra böyük şirkətlər bu cür ağıllı eynəklərin təqdimatı ilə məşğuldur. Filmdəki ən böyük çatışmamazlıq isə, güman ki smartfonlardır. Yalnız Marty bir məqamda telefonla ödəniş edir. Skype-a bənzər əlaqə zamanı təkcə zəng edən şəxs deyil, həm də onun haqqında məlumatlar da ekrana gəlir. Lakin bu cür əlaqə sadəcə TV vasitəsilə həyata keçirilir, cib telefonları vasitəsilə deyil. Filmdə Marty mümkün həbsi ilə bağlı qəzet vasitəsilə xəbərdar edilir, elektron tabletlər vasitəsilə deyil. Hələ Stanly Kubrick-in 1968-ci ildə ekranlaşdırılmış “2001: Kosmik Odissey” filmində elektron tabletlər nümayiş olunur. Filmdəki Hill Valley şəhərində saat qülləsinin təmiri üçün həyata keçirilən kampaniya zamanı da bu cür elektron tabletdən istifadə edilir. Oflayn gələcək İnternet məhz bu filmin ekranlara çıxdığı ildə ixtira olunmuşdur. Yəqin buna görədir ki, CD-Romlar və Lazer Disklər zibil kimi qalanıb. Eyni zamanda, email hələ ortaya çıxmadığı üçün filmdə piyada yolunda faks cihazını görmək mümkündür. Lakin aydın deyil ki, McFly-ın evində niyə bu qədər faks maşını var. Digər düzgün təxminlər Kompüterlə idarə olunan sobalardan fərqli olaraq, robot aşpaz bu yaxınlarda San Fransiskoda nümayiş etdirilib. Təəssüf ki, pizza hazırlayan cihaz hələ də xəyaldır. Bunun əvəzində isə ağıllı soyuducular ortalığa çıxır. Bu ayın əvvəlində isə, filmdə olduğu kimi, kompüterlə idarə olunan qapı kilidlərinin təqdimatı olub. Lakin George McFly-ı başıaşağı saxlayan cihaz hələ də qeyri ciddi görünür. Lakin sonra anlayırsan ki, bu üsuldan filmin ikinci hissəsində, birinci hissədə oynayan aktyordan fərqli aktyorun olduğunu gizlətmək üçün istifadə olunub.