Siyasətdə şimpanzelərdən öyrənməli 5 qayda
Dünyada siyasət aləmi ilə primatların yaşadığı aləm arasında inanılmaz bənzərliklər mövcuddur.
Şimpanzelərin davranışının öyrənilməsi müasir siyasətçilər üçün faydalı ola bilər. Professor James Tilley şimpanze qrupları arasında mübarizədən siyasət üçün müəyyən nəticələr çıxarıb. 1. Dostla yaxın olun, düşmənlə daha yaxın İnana bimirəm ki, siyasətlə səninlə birlikdə məşğul olacağam Şimpanze siyasəti müxtəlif ittifaqlar şəbəkəsi qurmaqdan ibarətdir. Bu siyasətdən bəhrələnmək üçün dostlarla daha yaxın olmaq, düşmənləri isə dost kimi qəbul etməyə hazır olmaq lazımdır. İttifaqların çoxunun əsasında dostluq yox, fayda durur. 2. İttifaq üçün güclünü yox, zəifi seçin Partnyorlar bərabər olanda, fayda da bərabər olur Şimpanze ittifaq quranda özündən güclü ilə yox, özünə bərabər olanı və ya özündən daha zəifi seçməyə üstünlük verir. Bu isə başa düşüləndi - müttəfiqiniz daha zəif olanda, faydanın bölgüsü sizin üçün daha əlverişli keçir, nəinki müttəfiniz sizdən daha güclü olanda. 3. Qorxurlarsa - yaxşıdır, amma sevirlərsə - daha yaxşıdır Siyasətdə populyar olmaq öz bəhrəsini verir Şimpanze dəstələrində liderlər qorxulu ola bilir və dəstəni güc hesabına idarə edirlər, lakin onların belə tərzdə liderlik etmələri çox çəkmir. Uğurlu lider olmaq üçün özünüzə və koalisiyanıza kütlə arasında dəstək qazanmaq lazımdır, bunun üçün isə həm həlim, həm də mətin olmaq lazımdır. 4. Bəyənilmək yaxşıdır, lakin hədiyyə verən daha yaxşıdır Bu sənin üçündür, dostum Ən uzun müddət liderlik edən şimpanzelər yemi başqa şimpanzelərlə paylaşan primatlar olub. Bununla onlar digər şimpanzelərin dəstəyini qazanıblar. BBC radioproqramlarından birində ovluq əti paylamaqla dəstəsinə 12 il liderlik edən şimpanzedən bəhs edilmişdi. 5. Xarici təhlükə dəstəyi gücləndirir (əgər dəstək gerçəkdirsə…) Ümumi düşmən amili kimi dəstəni birləşdirən başqa bir güc yoxdur Xarici təhlükə ilə üzləşəndə primatlar qrupu birləşir, aralarındakı nifaqı unudurlar. Maraqlıdır ki, insan cəmiyyətində, 9/11 hadisəsi miqyasında nəsə gözlənilməz bir şey baş verməzsə, bu qaydanın işlədiyini təsdiqləyən tutarlı misal tapmaq asan iş deyil.