Tarixin ən qəribə yadigarları
Ölümdən sonrakı həyat haqqında inamınızdan asılı olmayaraq, ölü bədəninizin hisslərinin eBay internet səhifəsində hərraca çıxarılmasından söz gedə bilməz.
Bu yaxınlarda müştərilərdən biri hansısa Katolik müqəddəsə məxsus sümük hissəsinin satışda olduğu ilə qarşılaşır və onlayn hərrac səhifəsini şikayət edir. Bu, biz öldükdən sonra fiziki qalıqlarımızın toxunulmazlığı ilə bağlı maraqlı suallar doğurur. Əlbəttə, tanınmış kəslərin fiziki qalıqlarının müdhiş alver hədəfi olması heç də yeni bir şey deyil. Əsrlər boyu peyğəmbər və şəhidlərin bədənindən qalan yadigarlara toxunmaq və ya yanında ibadət etmək üçün ziyarətlər düzəldilib. Bu günə kimi Buddanın dişi (Şri Lankada, Kandidə saxlanıldığı güman edilir), Məhəmmədin saqqalı (İstanbulda sarayda qorunduğu zənn edilir) və İsanın Müqəddəs Göbəyi (Romada Müqəddəs Con Lateran Bazilikasında qorunduğu deyilir) tərəfdarlar tərəfindən ziyarət edilir. Bəs bizlər necə? Sizi təşkil edən hissələrin başına bu əbədi torpaqdan yox olduqdan illər və əsrlər sonra nə gələcək? Əksəriyyətimiz heç şübhəsiz, qəbir daşımızın altında qurdlar imkan verdikcə skelet şəklində qalacayıq. Amma hər birimiz yox. Dünyanın bir də haqqında danışılmağa ehtiyac duyulan narafatedici tarixi var. Bura göz alması və barmaqları, beyin və ürəkləri dinc durmayan fərdlərin əbədi əlamətləri daxildir. Ən maraqlı anatomik sekulyar yadigarları sizə təqdim edirik. Qalileyin barmağı Renessans dövrü astronomu Qalileo Qalileyin baş və orta barmağı Florensiyada nümayiş olunur 2010-cu ilin iyun ayında İtaliya, mədəniyyət tarixinin ən xüsusi anlarından birinə şahid oldu. Renessans dövrünün ümdə astronomlarından biri Galileo Galilei-n baş və orta barmaq sümüyü Florensiyanın Elmi Tarix Muzeyi tərəfindən hərracda satın alınaraq alimin artıq nümayişdə olan dişi ilə bir arada təqdim olundu. Qalileyin nəşi 1737-ci ildə bir qəbirdən digərinə köçürülərkən barmaqlar (dişlərindən biri və fəqərə sümüyü ilə yanaşı) pərəstişkarlar tərəfindən qoparılıb oğurlanır. Astronomun kəşf etdiyi teleskoplarla birgə nümayiş olunan orqanlar özündən əvvəl heç kimin göylərə bu qədər yaxınlaşmadığı böyük şəxsin bu psevdo-türbəsinə müasir axını daha intensiv edir. Napoleonun penisi Deyilənə görə, Napoleon Bonopartın penisi bədənindən ayrıldılmış və nəsildən nəslə ötürülüb Bəzi sekulyar yadigarlar nümayişdə olduğu halda, digərləri şəxsi qorunur. Misal üçün, Napoleon Bonopartın penisi. 1821-ci ildə ingilis cərrahın bunu etdiyi söylənilir. Yenicə dünyasını dəyişmiş fransız rəhbərin bədəni Atlantik okeanında yerləşən Müqəddəs Helena adasında otopsi olunur. O buraya 6 il əvvəl fransızların Vaterlo döyüşündə britaniyalılara məğlubiyyətindən sonra sürgün edilmişdi. Uzun illər britaniyalılar bu fərasətli hərbçinin ölçüsünü götürə bilmirlər, lakin, generalın cinsi orqanının kəsilməsindən sonra, onlar bunu bacarırlar. Bu mövzu Britaniyalı karikaturaçılar tərəfindən tez-tez gülüş obyektinə çevrilir və "Bone-a-part" (ingiliscədən hərfi tərcüməsi "parçalanmış") adı altında Napoleon kəsilmiş və ölümə məhkum şəkildə təsvir olunur. Napoleonun penisi qəribə mədəni əşya kimi nəsildən nəslə ötürülür. 19-cu əsrdə italyan rahibdən 20-ci əsrdə Londonda kitab satan birinə qədər gələn orqanı 1969-cu ildə amerikalı uroloq $2900 ödəyərək alıb şəxsi kolleksiyasına daxil edir və 2007-ci ildə ölümünədək büzüşmüş dərini çarpayısının altında çamadanda saxlayır. 2016-cı ilin iyun ayında deyilənə görə uroloqun içinə Hermann Göringin özünü öldürmək üçün işlətdiyi sianid ampulası da daxil olan tarixi kolleksiyasını bir argentinalı kolleksiyaçı alır. Napoleonun penisinin də qənimətlərin arasında olduğu güman edilir. Eynşteynin gözləri Albert Eynşteynin ölümündən az sonra beyni və gözləri patoloq Thomas Harvey tərəfindən kəsilib götürülüb Napoleonun kiçik komandiri ictimaiyyətdən gizli saxlanan yeganə məşhur əşya deyil. Albert Eynşteynin onilliklər boyu kainat və ulduzlara baxan gözləri 1955-ci ildə ölümündən az sonra bədənindən ayrılır. Zənn edilir ki, onlar indi daha qaranlıq deşiyə zilləniblər: Nyu York şəhərində qorunduğu bir seyfin içinə. Məşhur alimin beyini araşdırma (uzun illər çəkəcək) üçün götürüldükdən sonra, gözləri Eynşteynin oftalmoloqu və yaxın dostu Henry Abrams verilir. Abrams 2009-cu ildə 97 yaşında vəfat edir. Zənn edilir ki, Eynşteynin hərraca çıxarılmamış gözləri hələ də qaranlığa tamaşa edir. Tomas Edisonun son nəfəsi İçində amerikali ixtiraçı və biznesmen Tomas Edisonun son nəfəsinin olduğu söylənən flakon Henri Ford Muzeyində nümayiş olunur Saxlanması mümkün olmayanı saxlamaq arzusunun sübutu Diaborn, Miçiqanda yerləşən Henri Ford Muzeyində nümayiş olunur. Orada mantar tıxacla qapanmış və pop-ulduz mikrofonu kimi yanakı formada qoyulmuş test klapanında əfsanəvi amerikalı ixtiraçı Tomas Edisonun son nəfəsi qorunur. Fonoqrafın, hərəkətli şəkil kamerasının və işıq lampasının məşhur ixtiraçısı 1931-ci ildə Nyu Cerseydəki mənzilində ölür və həkimi yanındakı açıq flakonu onun burnuna tutaraq son verdiyi nəfəsi doldurub ağzını bağlayır. Sonralar Edisonun oğlu Çarlz (yunanlar kimi) çox güman ki, son nəfəsin ruh ilə birgə getdiyinə inanaraq test klapanını atasının biznes partnyoru və avtomobil maqnatı Forda bağışlayır. Pancho Villa-nın tətik barmağı Meksika İnqilabının generalı Pancho Villa-nın nəşi qəbir oğruları tərəfindən öldürülməsindən üç il sonra tapılır Heç təəccüblü deyil ki, tanınmış şəxslərin fiziki qalıqları yalan və ya şişirdilmiş fraqmentlərə gətirib çıxardır. 2011-ci ildə bu cür problemli yadigar Texas-da El Paso-da ictimai diqqəti cəlb edir. Belə ki, Deyvin Girov Dükanı (Dave's Pawn Shop) Meksika İnqilabçısı Pancho Villa-nın tətik barmağına sahib olduğunu iddia edir. Villa sağlığında dəf olunması çətin biri olub. Ölümündən sonra da meyitini tapmaq qəliz olub. Əlbəttə ki, xalq qəhrəmanının güllə dəymiş başına sahib olduğunu hər kəs iddia edə bilər. 1926-cı ildə onun gizli qəbiri qəbir oğruları tərəfindən tapılır və götürülür. Bu onun avtomobilinin tələyə salınması və nişançılar tərəfindən güllələnərək öldürülməsindən üç il sonra baş verir. Barmağı "büzüşmüş və azacıq əyilmiş" kimi təsvir edən yerli reportyorlardan biri Deyvin Girov Dükanında satışda olan obyektin sanki qəbiri qazaraq özü çıxdığını deyirdi. Barmağın həqiqiliyini təsdiq edən heç bir şey olmasa da, dükanın sahibi yeddi il əvvəl onu əldə edərkən bu hekayənin ona danışıldığını söyləyir. Beş il keçməsinə rəğmən, Deyvin dükanı hələ də barmaq üçün alıcı tapa bilməyib. Öz Facebook səhifəsində isə dükan "bu cür başqa girov dükanı tapmayacaqsınız" sözünü verir. Bir kəsin başqa bir kəsdən qalma fiziki orqana sahib olması üçün ilham mənbəyinin nə olduğu müəmmadır. Ola bilsin ki, bənzəri fraqmentlər ömrün keçə biləcəyi gizli yollar kimi qəbul olunur. Yaxud bəlkə də onlar ölümün sonluq kimi həqiqi olmadığını sübut etmək üçün qəddar totem təki nümunə göstərilir. "Onun gözlərinə sahib olmaq," Eynşteynin göz həkimi 1994-cü ildə verdiyi müsahibədə deyir, "professorun həyatının bitmədiyi anlamına gəlir. Onun bir hissəsi hələ də mənimlədir."