Nərmin Kamalın bloqu: "Bizim yalanın üstünlüyü"
Yalanın belə bir növü var: sosial norma yalanı.
"Yalançı" plakatı tutan fəallar - Vaşinqton, ABŞ Sadə bir misal çəkək; bir gənc görür ki, onun çevrəsində istisnasız olaraq hər kəs filan kitabı oxuyub. Yəni o kitabın oxunması sosial norma vəziyyətinə çatıb. Təkcə həmin gəncdir həmin kitabı oxumayan. Onda bizim yalançımız sosial normaya uyğun görünməkdən ötrü həmin kitabı oxuduğu haqda yalan danışır. Bu yalanın ardınca gedib kitabı oxuya da bilər, oxumaya da bilər. Sosial normaya uyğunlaşmaq üçün deyilən yalan belə doğulur. Bunun bir növü də siyasi norma yalanıdır. Məsələn, bu həftə Azərbaycanın fəal vətəndaşları İlham Əliyevin Avropa Şurası Parlament Assambleyasındakı çıxışını müzakirə edirlər. Hər iki tərəf bir-birinin yalan danışdığını deyir. Bir tərəf deyir ki, İlham Əliyevin çıxışındakı yalanları saymağa başlayıb, sayı itirib. Qarşı tərəfsə ittihamların yalan olduğunu söyləyir. Əgər prezident yalan danışırsa Prezident deyir ki, Azərbaycanda heç kəs fikirlərinə, yazılarına, etiraz aksiyalarında iştirakına görə həbsdə deyil. Prezidentin belə bir yalan danışması o deməkdir ki, bizim ətrafımızda insanların fikirlərinə və yazılarına görə təqib olunması, tutulması pis hadisə hesab olunur və bu Avropa dəyəri bizim üçün də norma səviyyəsində olan anlayışdır. Ən azı o, bu normanı nəzəri cəhətdən doğru yol sayır, bu normaya uyğun olmamağın pis olduğunu qəbul edir. İlham Əliyevin AŞPA çıxışını müzakirə edən tərəflər bir-birinin yalan danışdığını deyir Azərbaycanın xoşbəxtliyi ondadır ki, bütün fəal tərəflər eyni bir siyasi normanı – demokratiyanı doğru yol sayır. Mübahisələr yalnız ona necə riayət olunması haqqındadır. Bunun əksi olsaydı Bəzi müsəlman ölkələrində müxtəlif məzhəb və təriqətlərdən olan insanlar bir-birini və demokratik düzən tərəfdarlarını fikirlərinə, çıxışlarına, yazılarına görə nəinki həbs edir, hətta diri-diri torpağa basdırırlar. Və bu zaman heç bir dolayı həbs bəhanəsinə, yalana ehtiyac duymurlar. Əslində onlar eyni bir şeyi - dövlətin dinləşməsini arzulayır, hesab edirlər ki, dövlət din adından hərəkət etməlidir. Amma din hər insanda başqa təcrübə tapıb fərqli cür qavranıldığına görə, onların düşüncə normaları da bir-birindən kəskin fərqlənir. Onlarda fərqlilikləri, opponentləri bir-birindən qoruyan birmənalı və ortaq qəbul olunmuş düşüncə norması yoxdur. Bizi isə Azərbaycanda bir-birimizdən qoruyan və qarşısında hesabat verməli olduğumuz düşüncə norması var. Bu, çağdaş demokratik dəyərlərdir, Avropa təsisatları qarşısında götürülən öhdəliklərdir. Nəticədə əgər prezident yalan danışırsa, o bunu ilk növbədə həmin siyasi normanı doğru yol kimi qəbul etdiyinə görə edir. Əgər biz onu yalan danışmaqda ittiham ediriksə, bu bizim həmin normanı doğru yol kimi qəbul etdiyimizə görədir. Biz həmin normaya uyğunlaşmağın mübahisəsini edirik. Budur Azərbaycanın yalanındakı yeganə üstünlük. Yazıçının fikirləri onun şəxsi mülahizələridir.