Britaniya mətbuatı Ukrayna haqqında
Ötən həftə ərzində olduğu kimi Britaniya qəzetlərinin həftəsonu saylarında da aparıcı mövzu Malayziya Hava Yolları şirkəıtinin iyulun 17-də Ukraynada vurulmuş MH17 təyyarəsi, bu faciə və onun ətrafındakı hadisələrə həsr olunub.
Fərqləndirici cəhət budur ki, məqalə müəlliflərindən biri ölkənin baş naziri David Camerondur. Baş nazir “The Sunday Times” qəzetində yazır ki, Malayziya təyyarəsinin yanmış qalıqlarını əks etdirən fotoşəkillər və süjetlər onun yadına o hələ gənc ikən, 1988-ci ildə baş vermiş Lokerbi faciəsini salıb. O xatırladır ki, MH17-nin göyərtəsində müxtəlif ölkələrin nümayəndələri ilə yanaşı 10 Britaniya vətəndaşı da həlak olub. Rəğbət və nifrət “Biz bu təcavüzə məruz qalan ölkələr və ondan təsirlənənlərlə çiyin-çiyinə dayanmışıq. Lakin bizim hüsn-rəğbətimizin içində qəzəb də var. Biz belə bir hadisənin baş verə bilməsindən hiddətlənmişik. Hiddətlənmişik ki, Moskva dayandırmalı olduğu münaqişəni daha da qızışdırıb. Qəzəblənmişik ki, Qərbdə bəziləri bu məsələ ilə məşğul olmaqdansa, onun öz-özünə yox olacağına ümid bəsləyiblər. Biz baş verənlərə aid bütün faktları müəyyən etməliyik” – yazır Cameron. David Cameron qeyd edir ki, artmaqda olan dəlillər təyyarənin qiyamçıların nəzarətində olan ərazidən yer-göy raketi ilə vurulduğunu göstərir. Onun fikrincə bu, Rusiyanın başqa bir ölkəni sabitsizləşdirməsinin, onun həmin ölkənin ərazi bütövlüyünü pozmasının, quldur silahlıları təlimləndiməsinin birbaşa nəticəsidir və bu hadisəni törədənlər ədalət qarşısına gətirilməlidirlər. İbarəli bəyanatlardan hərəkətə David Cameronun məqaləsində qeyd olunur ki, böyük ölkələrin kiçik ölkələri qısnamasının nəticələrini, “güc hər şey deməkdir” doktrisanın nəticələrini Avropanın yadına salmağa ejhtiyac yoxdur. “Avropa tarixini xüsusi olaraq yada salmağa ehtiyac yoxdur” – yazır Britaniya baş naziri. Cənab Cameron məqaləsində Avropanı Rusiyanın siyasətinə qarşı daha sərt olmağa çağırır. “İbarəli ifadələrdən ibarət kommünikelər əsl hərəkəti əvəz edə bilməz” – yazır baş nazir. Bu münaqişəni dayandırmaq olar David Cameronun fikrincə, bəzi münaqişələri dayandırmaq mümkün deyilidir, lakin bu münaqişə həmin qarşıdurmalardan fərqlidir. Onun inamına görə Rusiya Şərqi Ukraynadakı döyüşçüləri təchiz etməyi dayandırmalı, Ukrayna hökumətinə ölkə ərazisində asayişi bərpa etməsinə imkan yaratmalıdır və bununla da münaqişə dayanacaq. David Cameron məqalədə Avropanın Rusiyadan enerji asılılığına işarə edərək vurğulayır ki, Moskvanın Qərbə, onun bazarlarına daha böyük ehtiyacı var. Britaniya baş naziri Rusiyadan ilk növbədə təyyarənin düşdüyü yerə tam beynəlxalq girişə imkan yaratmağı və ona bəlli olan məlumatları açıqlamağı tələb edir. O yazır ki, Moskva qiyamçıların silahlandılrılmasını və təlimləndirilməsini dayandırmalıdır. “Onlar Ukrayna xalqını təmsil etmirlər” – yazır cənab Cameron. Cəsədlər sövdələşmə predmeti ola bilər Britaniyada çıxan bugünkü qəzetlərdə isə daha çox həlak olanların cəsədlərinin taleyi sual olunur. Qəzetlər həlak olanların yaxınlarına istinadən yazır ki, adamlar əzizlərinin cənazələrinə qarşı hörmətsizlik edildiyindən, onlardan danışıq sövdələşməsi kimi istifadə olunmasından narahatdırlar. “The Daily Telegraph” yazır ki, qiyamçılar 200-dək meyiti dörd soyuducu vaqona dolduraraq qeyri-müəyyən istiqamətdə göndərməyə hazırlaşırlar. Qəzetin aldığı məlumatlara görə qiyamçılar bəzi hallarda silah gücünə meyitləri və onların əşyalarını xilasedicilərdən alırlar. Məqalədə bildirlir ki, beynəlxalq təhqiqtçılara hələ də hadisə yerinə tam giriş verilməyib, bu isə sübutların itirilməsi ilə nəticələnə bilər. London Putinin oliqarx dostlarını hədələyir “The Daily Telegraph” ölkənin yeni xarici işlər naziri Philip Hammanda istinadən yazır ki, Moskva tədbir görməzsə, Putinin Londonda mənzillənmiş oliqarx dostları təsirlərinə bilər. Qəzet misal kimi Chelsea FK-nın shibi Abramoviçin adını çəkir. Britaniyanın baş naziri David Cameron Almaniya kansleri Angela Merkel və Fransa prezidenti François Hollande-la telefon danışıqlarında onları Rusiyaya qarşı yeni, daha ağır sanksiyaların zəruriliyinə inandıra bilib. Mətbuat yazır ki, bu barədə konkret qərarlar çərşənbə axşamı Avropa İttifaqı nazirlərinin sammitində qəbul olunacaq. Yeni sanksiyalara Rosneft və Gazprom kimi nəhəng şirkətlərin Avropadakı daşınmaz əmlakının dondurluması və xarici səfərləri qadağan olunmuş Rusiya rəsmilərindən ibarət siyahının genişləndirilməsi daxil ola bilər.