Maxaad ka ogtahay waxyaabaha muhiimka u ah nadaafadda?
Dadku waa in ay diiradda saaraan sidii looga hortagi lahaa jeermiska ku faafaya guryahooda halkii ay ku mashquuli lahaayeen nadiifinta meelaha ay u arkaan in ay wasakhaysan yihiin, sidaasi waxaa lagu sheegay warbixin ay soo saartay hay'adda RSPH ee arrimaha caafimaadka dadweynaha ee dalka Britain.
In xilliga ugu habboon la meyro gacmaha, dharka iyo waxyaabaha kale ayaa muhiin u ah nadaafadda balse hay'addani ayaa sheegeysa in mid ka mid ah afartii qofba uu u arko arrimhani in aysan muhiim ahayn. Haddii qofku uu wax kastaa waddada saxda ahi u maro, waxa ay taasi keeni kartaa in la yareeyo caabuqyada iyo in laga hortago in cudurradu ay adkeysi u yeeshaan dawooyinka antibiyootikada. Marnaba ma jiraan wax la is oran karayo "waa nadiif". Sida lagu sheegay warbixinta hay'adda RSPH, waxaa jira jahwareer haysta dadweynaha oo ku saabsan farqiga u dhexeeya wasakh, jeermis iyo nadaafad. Sahan lagu sameeyay 2,000 oo qof, ayaa lagu ogaaday in 23% oo ka mid ah dadkaasi ay rumeysan yihiin in jirka carruurtu uu u baahan yahay jeermiska halista ah si uu isaga difaaco jeermiskaasi. Laakiin khubarada diyaarisay warbixintan ayaa sheegtay in tani ay tahay "aragti mustaqbalka halis noqon karta" taasi oo keeni karta in carruurto halis loo geliyo caabuqyada halista ah. Taa baddalkeedana, waxa ayna ku talinayaan in dadku ay xoogga saaraan nadiifinta meela qaar wakhtiyo gaarka ah, xitaa haddii meelahaasi ay u muuqdaan kuwo nadiif ah, si ay u joojiyaan faafitaanka jeermiska "xun". Mararka ay nadaafaddu aad muhiim u tahay? Sida lagu sheegay warbixintani, waxaa muhiim ah in gacmaha la meyrto marka la diyaarinayo ama la cunayo cunnada, ka dib marka qofku uu suuliga ku soo xaaja guto, marka la qufacayo ama la hindhisayo iyo daryeelidda qofka xanuunsan. Nadiifinta jikada cunnada lagu kariyo iyo miisaska lagu jarjaro khudaarta iyo hilibka ayaa aad muhiim u ah gaar ahaan marka uu qofku jarjaro hilib cayriin ah iyo ka hor inta aadan cunnada diyaarin. Kuraasta fadhiga iyo gudaha qolalka jiifka ayaa laga yaabaa in ay marar badan u muuqdaan kuwo aan nadiif ahayn balse badanaa waxaa ku dul nool jeermis aan aad halis ugu ahayn caafimaadka dadka. Sidee nadiifintu ay meesha uga saartaa bakteeriayda? Weelasha iyo miisaska oo lagu dhaqo biyo qandac ah oo saabuun leh ayaa nadiifin karaya bakteeriyada. Balse in gebi ahaanba la dilo bakteeriyada waa in la helaa biyo aad u kulul. Waxyaabah ay tahay in aad isticmaashid? Inta badan waxyaabaha jeermiska iyo bakteeriyada lagula dagaallamo waxaa ay u kala baxaan ilaa saddex qeybood oo mid kastaa ay leedahay shaqo gooni ah. Sida ay sheegayaan khubaradu waa muhiim in qofku uu akhriyo macluumaadka ku qoran waxyaabahani nadaafadda loo adeegsado. Aragtida khubarada caafimaadka? Prof Sally Bloomfield, oo ka tirsan kulliyadda caafimaadka ee London ayaa sheegay in ay muhiim tahay in dadku ay kala ogaadaan farqiga u dhaxeeya nadaafad iyo in laga takhluuso jeermiska. Prof Lisa Ackerley, oo ka tirsan hay'adda ka shaqeysa caafimaadka dadweyanaha ee RSPH ee dalka Britain isla markaana ku takhasustay nadaafadda cuntada ayaa sheegtay in dadka marka ay dibadda u baxaan ee ay saaxibadooda la soo cayaaraan ama ay dibadda kula caweeyaan xubnaha qoskooda, waxaa soo raacaya bakteeriya iyo jeermis kale