Kumuu ahaa Barafasoor Maxamed Cabdi Xaaji Maxamed (Professor Gaandhi)?
Allaha u naxriistee, waxaa dalka Fransiiska ku geeriyooday Barafasoor Maxamed Cabdi Xaaji Maxamed oo ku magac dheeraa Pro Gaandhi, oo ahaa mid ka mid ah aqoonyahannada ugu caansan Soomaalida.
Barafasoor Gandhi wuxuu dhashay sanadka marka uu ahaa 1949-kii, wuxuuna waxbarashadiisa aasaasiga ah uu ku soo qaatay magaalada Muqdisho. Wuxuuna marxuumku sanadkan ahaa musharrax madaxweyne ee doorashada madaxtinimada Soomaaliya ee sanadkan 2021-da lagu waday iney ka dhacdo wuxuuna haystay laba Shahaado oo PHD ah isaga oo wax ku bartay dalka Faransiiska. Marxuumka intii uu noolaa wuxuu si weyn uga dhex muuqday siyaasadda Soomaaliya isaga oo xilal kala duwan soo qabtay. Xilalkaasi oo ay ka mid ahaayeen wasiirka wasaaradda gaashaandhigga iyo wasiirka gaadiidka iyo hawada ee dowladdii ku meel gaarka ee Soomaaliya, tani iyo 2009-kii wuxuu soo ahaa xildhibaan ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya, 2014-kiina waxaa loo magacaaabay danjiraha Soomaaliya u fadhiya Canada, tani iyo 1988-kiina wuxuu ahaa la taliyaha madxafka qaranka ee Soomaaliya Qof dadaal badan Barafasoor C/risaaq Cismaan Xassan oo loo yaqaano Jurile oo ah gudoomiyaha guddiga arrimaha dibadda iyo iskaashiga ee aqalka sare ee baarlamaanka Soomaaliya isla markaana ay in muddo ah saaxibo ahaayeen marxuumka geeriyooday ayaa BBC-da uga warramay taariikh noolaeedka Marxuumka. Brofesoor C/risaaq wuxuu sheegay iney marxuumka mudda dheer is yaqaanneen saaxibbana ahaayeen laga soo bilaaba dugsi sarana ay soo wada dhigteen ilaa jaamacaddana ay wada socdeen halka Barafasor Gandhi uu bartay cilmiga Antrapology Barafasoor C/risaaqna uu bartay Injineeriyadda. "Barafasoor Gaandhi Allaha u naxariistee wuxuu ahaa qof aan geeridiisa aad iyo aad uga naxay oo aan aad u jeclaa ayuu ahaa wuxuuna ahaa qof dun macaan, dadaal badan, Soomaalinimada ay ku weyn tahay cid walba oo la kulantana saaxib ka sameysan kara oo xumaan ka fog oo xuquuqda dadka aad u qaddariya ayuu ahaa, markaan soo koobana waxaan dhihi karaa qoyskiisa iyo umada Soomaaliyeedba waxaa ka baxay qof aad iyo aad u fiican" ayuu yiri. Marxuumka yaraantiisi ayuu qur'aanka kariimka ku xifdiyey. Dugsiga hoose marka uu si heer sare ah u soo dhameystayna wuxuu ku biiray dugsiga sare ee Jamaal Cabdilnaasir oo ardayda fahanka ah ay wax ka baran jireen wuxuuna ka qalin jabiyey 1970-kii. Maadaamaa dhibca aad ugu sarreeya uu kaga qalin jabiyey dugsiga sare wuxuu ka mid noqday ardayda deeq waxbarasho ka heshay dalka Faransiiska. Marxuumka dalka Faransiiska wuxuu tagay 1972-kii isaga oo ku biiray Jaamacadda Besançon wuxuuna ka qalin jabiyey bishii September 1979-kii isaga oo bartay cilmiga Geology shahaadada koobaadna ka qaatay. PHD koobaadna wuxuu barafasoorku ku qaatay cilmiga 'Applied Geology' uu ku qaatay 1983-kii, isla jaamacaddi uu ka qalin jabiyey ayuuna macallin ka noqday. Sanadkii 1990-kiina cilmiga Taariikhda iyo Ilbaxnimada ayuu ku qaatay shahaadada labaad ee PHD. Isaga oo wax ka dhiga jaamacadda Besançon ayuu shahaadada cilmiga 'Antroplogy of Space' uu ka qaatay jaamacadda New Lisbon sida oo kale wuxuu shahaadoyin kale oo dhowr ah uu ka qaatay jaamacadda Besançon iyo machadyo kale. "Barafasoor Gaandhi wuxuu kaalin mug leh uu ku lahaa yegleelidda maamullada Jubbaland iyo Puntland isaga oo sida oo kale door weyn ku lahaa iney ururro bulsho ka dhismaan Soomaaliya" ayuu yiri Barafasoor C/risaaq oo ay marxuumka muddo dheer isyaqaanneen. Marxuumka wuxuu qoray in ka badan 12 buug iyo 50 qoraal oo cilmiyeysan oo dhammaantood la daabacay. Hay'adda UNESCO inti u dhaxeysay 1995-1998 wuxuu u ahaa la taliye, afarta sano uu la shaqeynayey UNESCO wuxuu qoray qoraallo badan oo ay hay'adda UNESCO daabacday. "Inti uu ahaa wasiirka gaashaandhigga ee dowladdi ku meel gaarka ahayd ee Soomaaliya wuxuu dadaal xooggan u galay sidi ciidamada qaranka dib looga soo dhisi lahaa isaga oo abaabulka ciidamada iyo dhismaha wasaaraddaba gacan weyn ku lahaa, waxaa kale uu ka shaqeeyey dib u dhiska wasaaradda gaadiidka, iyo hay'adaha sharci dejinta Somaaliya oo dhan walba oo ay kaga soo aaddo waxaanna dhihi karaa tiirarka dowladnimada Soomaaliya ee aan hadda dhiseyno tiirarkii ugu muhiimsanaa oo wax ka qaatay ayuu ahaa" ayuu yiri Barafasoor C/risaaq Cismaan Xassan. Marxuum Barafasoor Maxamed Cabdi Xaaji Maxamed wuxuu guursaday laba xaas ah wuxuuna ifka kaga tagay 3 wiil iyo 1 gabar sida uu BBC u sheegay Barafasoor C/risaaq Cismaan Xassan oo loo yaqaano 'Jurile' oo marxuumka taariikh nooladeedkiisa nooga warramay BBC.