Maxaa kala heysta maamul goboleedyada iyo dowladda Federaalka?
Waxaa maalmahan ba magaalada Nairobi ee dalka Kenya ku sugan qaar ka mid ah madaxda maamul goboleedyada Soomaaliya, kuwaas oo kulammo la yeeshay Beesha Caalamka.
Kulammada Madaxweynayaasha Jubaland, Galmudug iyo Puntland ay ka wadaan Nairobi ayaa ku soo beegmaya xilli madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo uu sheegay in faragelin shisheeye ay haysato dowladdiisa. Injineer Cabdulqaadir Aadan oo ah lataliyaha dhanka kheyraadka u qaabilsan madaxweynaha maamul goboleedka Galmudug ayaa BBC-da u sheegay in kulammadaasi ay ahaayeen kuwo looga hadlayo mashaariicda dalka ka socota. "Waxa la iska wareystay waxa ugu badan waxay ahaayeen mashaariicdii 2018 wixii ka hirgalay, waxa aan qabsoomin ee sannadkan 2019 u dhacay iyo sababaha ay u qabsoomi waayeen, sababahaas ayaa jira, in la is waraystana ay muhiim u noqotay" ayuu yiri Cabdulqaadir. Madaxweynaha Dawladda Faderaalka ah ee Soomaaliya, Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa dhawaan sheegay in dawladda Soomaaliya ay haysato caqabodo badan oo ay kaw ka tahay midda Al Shabaab. "Waxaa nahaysta farogalin shisheeye oo runtii muddooyinkii ay dawladnimadii naga burburtay ka dib in cidwalba ay isku daydo wixii ay ku heli karto saamayn, dhaqaale, ama dano kale in ay Soomaaliya farogashato, oo dadkeenu ay aamineen haddii beesha caalamku aysan garab taagnayn in aysan dhaqaaqi karin, taasna waxay keentay in dad badan ay is dhiibaan oo shisheeye la isu dhiibo." Ayuu intaas ku sii daray madaxweynuhu. Haddaba waxaa la is waydiinayaa arrintan maxay ka dhigan tahay? "Maamul goboleedyadu waxay rabaan in ay la kulmaan beesha caalamla, iyaguna wada shawraan, Soomaalida tusaan in iyaga iyo xukuumadda faderaal ah aysan isku fiicnayn," ayuu yiri Ibraahim Faarax Bursaliid oo ah bare Jaamacadeed oo aad ugu dhuun duleela arrimahan. "Maamul goboleedyada sida ay wax u rabaan in ay u helaan macnaheedu ma aha in sida ugu habboon ay tahay, iyagana waxaa ku fiicnaan lahaa hal jamhuuriyad, hal hannaan dawladnimo iyo hal dhaqan siyaasadeed oo Soomaalidu ay wada leedahay," "Haddii ay noqoto in isbarbaryaac uu yimaaddo oo xukuumadda oo aan la marin calaaqaad toos ah lala furo waxay aflagaaddo ku tahay gobannimada iyo qarannimada." ayuu intaas ku sii daray Ibraahim Bursaliid. Sawir hore Intii ay qaar ka mid ah madaxda Ismaamul goboleedyadu ku sugnaayeen dalka Kenya waxaa baaqday shir ammaanka looga arrinsan lahaa oo xukuumadda faderaalka ah ay gogoshiisa fidisay. "Shirarka Golaha Ammaanka Soomaaliya waa la soo lafo-gurijiray, waxaana la isla meel dhigi jiray waxyaabaha siyaasadda ah ee ay tahay in laga sii heshiiyo, markaas ka dib ayaana la shiri jiray" ayuu yiri Injineer Cabdulqaadir Aadan oo lataliye u ah madaxweynaha maamul goboleedka Galmudug. "Waddadii saxda ahayd unbaan la marin ee diidmo ma jirto". ayuu intaas ku sii daray Cabdulqaadir. Maxaa la gudboon maamul goboleedyada iyo xukuumadda faderaalka? "Waxaa khasab ah in lawada fadhiisto, xukuumadda Faderaal ah ee uu gadhwadeenka ka yahay Maxamed Cabdullaahi Farmaajana ay isku daydo in ay raadiso maamul goboleedyada, si walaaltinimo ahna ula hadasho, wixii ay tabanayaanna ay ka qanciyaan," ayuu yir Bursaliid. "Maamulgoboleedyadana waxaa la gudboon in ay ka soo noqdaan hankoodan isbarbaryaaca ah, ayna ogaadaan oo qirtaan in ay tahay khalad istaraatiiji ah oo ay ka galayaan qaranka." Ayuu intaas ku sii daray. Si kastaba ha ahaatee ma caddo halka ay biyo dhigan doonto tallaabadan ay qaadeen madaxda maamulgoboleedyada, waxayna indhuhu hayaan sida ay uga falcelin doonto xukuumadda faderaalka ah.