Muxuu yahay hergebka uu u dhimanayo geela Soomaalida ee waqooy bari Kenya?
Xoolo dhaqatada ku nool deegaannada waqooyi bari ee Kenya ayaa maalmihii la soo dhaafay walaac ka muujinayay cudur ay sheegeen in uu laynayo geelooda, dadka qaar waxay sheegayaan in cudurkan uu yahay hergeb daran oo saameyn ku hayo geela, sida ay BBC-da u sheegeen qaar kamid ah dadka deegaanka.
Haweeney awr hogaamineyso meel u dhaw xerada qaxootiga Dhadhaab waqooy bari Kenya Maxamed Cabdi Shaalle oo ah wasiirka beeraha iyo xanaanada xoolaha ee maamulka Gaarisa ayaa BBC u xaqiijiyay in cudurkan u ku dhacay qaar ka mid ah geela gobolka isla markaana baaritaan ay sameeyeen ay ku ogaadeen in uu yahay cudur ka dhasha bakteeriyada. "In Geel badan uu cudurka la xanuunsaday oo ay xoolo dhaqatadu inoo sheegeen, kaddib waxaan sameynay in dhakhaatiir u dirno ay soo fiiriyaan waxa ay u maleyn karaan wax uu yahay cudurka, waxay markii hore u maleynayeen cudur la yiraahdo Mers mase noqon cudurkaas halista badan kaddib baaritaan aan sameynay waxaan ku ogaanay in uu yahay cudur sababa bakteeriyada" ayuu yiri wasiirka. Wuxuu sheegay in cudurkan uusan aheyn feyraska Corona, "Kaddib markii aan baaritaan ku sameynay sheybaar Gaarisa ku yaalla, waxaan xaqiijinay in cudurka uusan aheyn Corona ama Corona wax u dhaw ama feyras" Maxamed Cabdi Shaalle ayaa ka dhawaajiyay in geela xaaladdiisa ay soo hagaagtay kaddib markii ay siiyeen dawooyinka ka hortagga caabuqa. Ma cadda tirada geele iyo deegaannada uu cudurkan saameynta ku yeeshay. Dhanka kale, dowladda Kenya waxay sheegtay in geela ku nool deeganadaas uu ku dhacay xanuun ka dhasha bakteeriyada oo ku dhaca neefmareenka kaas oo halis ah haddii si deg deg ah loo daweyn waayo, sida uu ku warramaya wargeyska The Daily Nation. Deegaanaada uu saameeyay cudurkan waxaa kamid ah Marsabit, Wajeer, Isiolo iyo Gaarisa. "Baaritaanada waxay muujinayaan in cudurkan uu saameynayo geela dhallaanka ah, laguna arkay calaamadaha sida diif, qufac, neef qabatin iyo marka dambe dhimasho" ayuu yiri agaasimaha guud ee laanta xanaanada xoolaha ee Kenya, Charles Ochodo, sida uu ku warramay wargeyska. Makhaayad dadka qaarkood aanu kaftanku u furnayn Nin Soomaali oo celiyay geel uu dhacay 33 sanno ka hor Yurub oo geel argagixisada lagula dagaallamayo siisay dal Afrikaan ah Geela soomaalida Dowladda waxay sheegtay in cudurka uu laaynayo geela wixii ka yar labo jir balse uusan aheyn cudurka Mers ee markii ugu horreysay ka dilaacay Sucuudiga sannadkii 2012-kii. Dhaqane Karuur oo kamid ah dadka xoolo dhaqatada ee ku nool Gaarisa ayaa sheegay in geeliisa uu ku dhacay cudur ay u maleeyeen in uu yahay hergeb. "Xanuun hergeb ah oo geela ku dhaca ayaa jiraa ,neefka wuu qandhan, qanjiraha luquntana wey soo boodayaan, geela wuu qufaci marka uu xanuunkan ku dhaco, neefka dhogortiisaa ba baddalmin, socodka wuu gabi, duuf fara badan buu keeni , indhaha dhalxan buu ka keeni, Geela hergeb wax la yiraahdo wuu dhici jiray hadda sida ay tahay lama arki jirin " Wuxuu sidoo kale sheegay in cudurkan marka uu ku dhaca geela uu biyaha iyo baadka uusan qaadaneyn, halka qaar kamid ah ay kacayaan halka tiro kamid ah geelana uu dilay.