Mobaayiloonni ammayyaa attamiin yaada qunnamtii saalaa dargaggoota Indiyaa faalaa jiru?
Viidiyoowwan dirqiin gudeeduufi fiilmiin qunnamtii saalaa ykn 'pornography' akka salphaatti moobaayiloota ammayyaan qoodaman barnooti waa'ee qunnamtii saalaa dhabamuutti dabalamee Hindiyaa keessatti rakkoo jabduu uumaa jira.
Indiyaatti viidiyoowwan qunnamtii saalaa hojjechuunis ta'ee namaaf qooduun yakka Gochi kun jeequmsi qunnamtii saalaan wal-qabatu biyyattii keessatti akka babal'atu taasisaa jira. Jalqaba bara kanaa viidiyoon wayita dargaggooni saafelli gareen ta'anii shamarree tokko gudeeduuf yaalan mul'isu akka malee gama Whatsapp qoodamaa ture. Viidiyoon kun wayita shamarreen kun gocha isaanii akka dhaaban dargaggoota kana "bhaiyya" (Afaan Hindiin Obboleessa) jette kadhattu, isaan ammoo kolfaa, itti qoosan mul'isa. Viidiyoon sun akkuma nama hedduu bira gaheen, poolisiin wantichi kan raawwate ganda Kaaba kutaa biyyaa Bihaar keessatti ta'uu bira gahee dargaggoota sanas to'annaa jala oolche. To'annaa jala ooluun dargaggoota kanaa gandaa magaalaa guddoo kutaa biyyaa Bihaar kan taate Paatnaa irraa fageenya imala konkolaataa sa'aatii afurii irra jirtu kana keessatti nama hedduu oriisise. Manguddooti ganda kanaa dargaggoota gocha kana raawwatan osoo hin taane mobaayilii wanti sun ittiin qodame komatani. Indiyaa keessatti viidiyoowwan qunnamtii saalaa hojjechuunis ta'ee namaaf qooduun yakka ta'ee tumameera. Ta'uus garuu ijoollee xixiqqoo dabalatee namuu akka salphaatti viidiyoowwan qunnamtii saalaa argachuuf hiree qaba. Mucaan dhiiraa ganna 16 ganda kanaa tokko viidiyoo yeroo dubartiin gudeedamtu mul'isu 25 ol arguu isaa BBC'tti himeera. Hiriyoonni isaa moobaayilii isaaniin waliif qoodaa akka turanis ni dubbata. "Ijoolleen dhiirotaa hedduun daree koo baratan viidiyoowwan kana waliin ilaalu, gaaf gaaf ammoo qofaas," jedha. "Namuu waan ilaaluuf homaa nutti hin fakkaatu." Indiyaa keessatti dhiironni hedduu waa'ee qunnamtii saalaa akka kanaan baru jedhu ogeeyyiin. Viidiyoowan kunneen yeroo mara Whatsapp irratti qoodamu "Barnoota waa'ee qunnamtii saalaa barachaa hin guddanne, waa'ee kana waliinis hin haasofnu" jetti ogeettiin fiilmii fi barreessituu Paaromitaa Voohraa. Marsariitii ishee irratti namoonni waa'ee kanaa ifatti akka haasa'an jajjabeessaa jirti. "Namoonni viidiyowwan qunnamtii saalaa dirqiin raawwatamu yoo argan, akki itti qunnamtiin saalaa raawwatamu sana qofa itti fakkaata, hayyamni dubartii gaafatamuu akka qabus hin yaadan" jetti. Indiyaan namoota mobaayiloota ammayyaa fayyadaman miliyoona 400 ta'an qabdi. San keessaa walakkaan viidiyowwan kunneen kan irratti qoodamu Whatsapp fayyadamu. Kaampaniin Whatsapp BBC'f yaada kenneen viidiyowwan dirqiin gudeeduu fi qunnamtii saalaa ijoollee hirmaachise Whatsap irratti akka waliif qoodamu hin hayyamnu jedha. Eeruun yoo nuuf kenname nama sana ugguruu dabalatee tarkanfii saffisaa fudhanna jedhu. Qorannoo yakkaaf akka gargaaru bifa seera qabeessaan yoo gaafatamnes deebii ni kennina jedhan. Mootummaan Indiyaa marsariitiiwwan fiilmii qunnamtii saalaa dirqii agarsiisan 800 ol ugguree jira. Seeraanis dhorkaadha. Kuni garuu qofaa isaa furmaata hin ta'u jedhu hayyoonni. Qunnamtiin saalaa fedha dhiiraafi dubartiin waan raawwatamu ta'uufi akkamiin raawwatamuu akka qabu lammileen biyyattii heduun barnoota hin qabanis jedhu. Kana furuuf mootummaan bara 2009 sagantaa barnoota ga'eessotaa bocee waa'ee qunnamtii saalaa, koornayaa, dhukkuboota qunnamtii saalaan daddarbanii fi qoricha sammuu namaa hadoochuu barsiisuu eegalee ture. Garuu guutummaatti hojiirra hin oolle. Manneen barnoota waan kana quba hin qabnellee jiru.