Lola Tigraay: Waraanni Itoophiyaa himannaa Tigraayitti ajjeechaa raawwateera jedhu haale
Naannoo Tigraay keessa sarbamni mirgootaa Raayyaa Ittisa Biyyaa Itoophiyaan raawwataman jedhaman sobadha jechuun waraanni deebii kenne.
Raayyaa Ittisaa Biyyaatti daarektarri olaanaa Indoktirineeshinii Mejar Jeneraal Mohaammad Tasammaa ibsa miidiyaalee biyya keessaaf laataniin ''Tigraay keessa waraanni lammiilee nagaa ajjeeseera jechuun oduun hafarsamu, ergamtoota TPLFn kan qindaa'edha,'' jechuun dubbatan. Dabaluunis tarkaanfii waraanni fudhateen ''gareen TPLF akka lamuu hin kaanetti rukutamuu'' himuun, miseensonni garichaa hafan tokko tokko ''amala shiftummaan, bakka tokko tokkotti ummata saamaa, dararaafi ajjeesaa jiru,'' jedhan. Hidhattoonni kun lammiilee nagaa ajjeesaa, gochi kun Raayyaa Ittisa Biyyaan akka raawwatame fakkeessuuf gochaalee garagaraa hojjechaa jiru jedhan. Sagantaan BBC Africa Eye gabaasa qorannoo hojjeteen, Tigraay keessa iddoo Maahibara Dego jedhamtutti waraanni Itoophiyaa ajjeechaa jumlaa raawwachuusaa ragaalee mul'isan argachuusaa dhiyeenya gabaaseera. Kanaanis maloota garagaraa fayyadamuun, yoo xiqqaate bakka dhiironni 15 itti ajjeefaman adda baaseera. Viidiyoowwan kunneenis, wayita namoonni hidhatanii fi uffata dambii waraanaa uffatan garee dhiiroota hidhannoo hin qabanne gara qarqara allayyaatti osoo oofanuu, garii isaaniitti itti dhiheenyaan yeroo itti dhukaasanii fi reeffa isaanii gara allayyaatti irraan gadee gangalchan agarsiisa. Odeessaalee lola Tigraay biroo: Ajjeechaan gara jabeenyaa kunis Kaabaa Itoophiyaa Naannoo Tigraay, bakka waraanni Itoophiyaa humnootii TPLFn lolaa jiru, dhiheenya magaalaa Maahbara Dagootti raawwatamusaa BBCn mirkaneesseera. BBCn ragaalee viidiyoo walitti qabe kana mootummaa Itoophiyaaf kan dhiyeessee yoo ta'u, motummaan deebii barreeffamaan deebiseen ''maxxansawwanii fi himannaawwan miidiyaa hawaasaa akka ragaatti dhiyaachuu hin danda'ani" jedhe. Ergasii garuu UKtti embaasiin Itoophiyaa ibsa baaseen, poolisiin federaalaa fi abbaan alangee qorannoo gochuuf gara bakkichaa deemaniiru jedhe. MM Abiy Ahimad paarlaamaa biyyattiitti dhiyaachuun akka dubbatanitti, Tigraay keessa badii loltoota Itoophiyaatin raawwataman jedhaman irratti, qorannoon barbaachisu taasifamuun, kanneen balleessan seeraan akka gaafataman dubbatanii turan. Waraanni Itoophiyaa maal jedhe? Mejar Jeneraal Mohaammad Tasammaa Ibsa guyyaa Roobii kennameen TPLF ofii ajjeechaa raawwachuun, viidiyoo gulaalanii gochicha raayyaan ittisa biyyaa akka raawwate godhanii dhiyeessuun, maqaa balleessuuf akka yaalan Mejar Jeneraal Mohaammad Tasammaa dubbatan. Waltajjiidhuma sanarratti qondaalli waraanaa biraa Birigaader Jeneraal Kumaa Miidhaksaa viidiyicharratti ibsa bal'aa kennaniiru. Isaanis kanneen uffata dambii waraanaa uffachuun viidiyoo gubbaatti mul'atan, miseensa akka hin taane himuun, uffati dambii humnoota TPLFn saamameera jedhan. Uffati loltootaaf kennamu tokkoon tokkoo isaaniif akka tahuuf tahee kan hodhame oggaa tahu, kanneen viidiyoo gubbaa mul'atan garuu kan hanga isaaniif tahuun ol kan uffatan tahuu harkasaanirraa baruu dandeenya jedhu. Kana malees hidhannoon mudhiirraa kan miseensota raayyaa ittisa biyyaa akka hin taane himan. Qondaalli waraanaa kun dabaluun: ''Viidiyichi ta'iiwwan garagaraa sadii walitti fiduun kan dhiyaateefi kan sobaati. Kunis kaameeraafi mobaayilaan kan waraabame of keessaa qaba,'' jedhan. Inni jalqabaa kaameeraan kan waraabame oggaa tahu, bakki mul'atu bakka viidiyoo lammaffaarraa mula'tuun adda tahuu ibsan. Garaagarummaan isaas tokko dirree, inni kaan ammoo haallayyaa tahuu eeruun, viidiyoon sadaffaa ammoo kan reeffi itti mula'tuufi mobaayilaan kan waraabamedhas jedhan. Birgaader Jeneraal Kumaa, viidiyoo kanarratti ibsa bal'aa kennaniin, kun dursa itti qophaa'amee kan waraabameefi soba ta'uusaanii kaasan. Dabaluunis Raayyaan Ittisa Biyyaa Itoophiyaa walitti hidhamiinsa ajajaa kan qabuufi to'annoon cimaan kan irratti taasifamu ta'uu himuun; taateen tokkoon tokkoo ni beekama, yakka akkasiis hin raawwatu jedhan. Mejar Jeneraal Mohaammad Tasammaa gamasaaniin, viidiyoowwan kunniin ''ergamtoota TPLFn sobaan qindaa'ee ummata burjaajeessuuf kan hojjetamedha,'' jedhan. Kana malees waraanni Itoophiyaa kan naamuusaan ijaarameefi bu'uura uummataa kan qabu waan ta'eef, gochaa hawaasa miidhu akkasii hin raawwatu jedhan. Qorannoon viidiyoo ajjeechaa jumlaa Tigraayitti raawwatame irratti gaggeeffame maal agarsiisa? Lola Sadaasa darbe mootummaa Itoophiyaa fi loltoota TPLF jidduutti eegaleen namoonni kumaatamaan lakkaa'aman du'uu akka hin oolle tilmaama. MM Abiy Ahimad naannoo Tigraay keessatti sarbamni mirgoota namoomaa raawwatamaa jiraachuu gabaasaaleen agarsiisan jiraachuu dubbataniiru. Loltoonni sarbama mirgoota namoomaa raawwatan seeraan akka itti gaafatamanis himaniiru.