งบประมาณ 2563 : ธนาธร นั่งที่ปรึกษา กมธ. วิสามัญงบฯ
คณะกรรมาธิการ (กมธ.) วิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 นัดประชุมร่วมกันครั้งแรกวันนี้ (24 ต.ค.) ขีดเส้นพิจารณาจบภายใน 28 ธ.ค. ขณะเดียวกันมีการตั้งรองประธานถึง 19 ราย เลขานุการ 13 ราย
นายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ หัวหน้าพรรคอนาคตใหม่ ได้รับแต่งตั้งเป็นที่ปรึกษาคนที่ 2 ของ กมธ. วิสามัญพิจารณางบประมาณปี 2563 การกลับเข้าอาคารรัฐสภาย่านเกียกกายของนายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ หัวหน้าพรรคอนาคตใหม่ (อนค.) ในฐานะ กมธ.วิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ. งบประมาณปี 2563 ถูกทัดทานอย่างหนักจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) สังกัดพรรคพลังประชารัฐ (พปชร.) ถึงขั้นยื่นหนังสือต่อประธาน 3 องค์กรให้ตีความ เพราะเห็นว่าเป็นผู้มี "คุณสมบัติคลุมเครือ" ตามกฎหมาย อาจทำให้การจัดทำงบประมาณแผ่นดินเป็นโมฆะได้ แต่ถึงกระนั้น กมธ. วิสามัญฯ ยังประชุมร่วมกันตามปกติ ไม่มีเพื่อนร่วม กมธ. รายใดหยิบยกเรื่องนี้ขึ้นหารือ ตรงกันข้าม นายธนาธรยังได้รับแต่งตั้งให้เป็นที่ปรึกษา กมธ. คนที่ 2 ด้วย ขณะที่ตำแหน่งอื่นที่น่าสนใจคือ เลขานุการ กมธ. ซึ่งมีถึง 13 คน หลังจากนายเดชาภิวัฒน์ ณ สงขลา ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ ปฏิเสธจะรับหน้าที่เลขานุการ กมธ. ตามธรรมเนียมปฏิบัติ ทำให้ฝ่ายการเมืองกังวลว่าหากใครไปรับหน้าที่เลขานุการ อาจสุ่มเสี่ยงต่อการขัดรัฐธรรมนูญ มาตรา 114 ที่ห้ามมิให้ ส.ส. เสนอแปรญัตติงบประมาณเพื่อตัวเองไม่ว่าโดยตรงหรือโดยอ้อม สุดท้ายจึงให้นักการเมืองจากทุกพรรคร่วมใน กมธ. วิสามัญฯ เป็นเลขานุการร่วมกันทั้งหมด ที่มา : บีบีซีไทยสรุปจากมติที่ประชุม กมธ. วิสามัญ พิจารณาร่าง พ.ร.บ. งบประมาณปี 2563 เมื่อ 24 ต.ค. 2562 สิระอ้างปรึกษารองประธานสภาแล้ว ยื่นสกัดธนาธรทำหน้าที่ ก่อนการประชุม กมธ. วิสามัญฯ จะเริ่มต้นขึ้น นายสิระ เจนจาคะ ส.ส.กทม.พปชร. เข้ายื่นหนังสือต่อ กมธ. ที่อยู่ในสัดส่วนรัฐบาล เพื่อขอให้มีมติห้ามนายธนาธรทำหน้าที่ โดยชี้ว่าหัวหน้า อนค. ถูกศาลรัฐธรรมนูญสั่งให้ยุติการปฏิบัติหน้าที่ ส.ส. ชั่วคราว ระหว่างรอการพิจารณาคดีถือครองหุ้นกิจการสื่อมวลชน จึงเกรงว่าจะเกิดปัญหาทำให้ร่าง พ.ร.บ. งบประมาณปี 2563 ที่จะกลับเข้าสภาวาระ 2 และ 3 เป็นโมฆะได้ หากมี กมธ. รายหนึ่งรายใดมีปัญหาเรื่องคุณสมบัติ "ถ้านายธนาธรเข้ามาในฐานะ ส.ส. ตอนนี้ศาลรัฐธรรมนูญก็มีคำสั่งให้หยุดปฏิบัติหน้าที่ จึงทำหน้าที่ส.ส. ไม่ได้ ถ้าจะใช้สิทธิคนนอก ก็มีคำถามว่าเป็นคนนอกจริงหรือไม่ เพราะยังมีสมาชิกภาพ ส.ส. อยู่" และ "ไม่มั่นใจว่าการที่อนาคตใหม่เสนอชื่อนายธนาธร เกิดวันข้างหน้ามีคนยื่นตีความ จะทำให้การพิจารณางบประมาณเป็นโมฆะหรือไม่" นายสิระกล่าว รัฐธรรมนูญปี 2560 มาตรา 129 ระบุว่า สภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภามีอำนาจ "เลือกบุคคลผู้เป็นสมาชิกหรือมิได้เป็นสมาชิก" ตั้งเป็น กมธ. วิสามัญ หรือ กมธ. ร่วมกันตามมาตรา 137 เพื่อกระทำกิจการพิจารณาสอบหาข้อเท็จจริง หรือศึกษาเรื่องใด ๆ และรายงานให้สภาทราบตามระยะเวลาที่สภากำหนด นายสิระ เจนจาคะ ส.ส.กทม.พปชร. (ขวา) ยื่นหนังสือต่อกมธ.วิสามัญ พิจารณาร่าง พ.ร.บ.งบประมาณฯ เพื่อขอให้มีมติห้ามนายธนาธรทำหน้าที่ นายสิระกล่าวด้วยว่า ได้ปรึกษานายสุชาติ ตันเจริญ รองประธานสภาคนที่ 1 แล้วว่ากรณีนายธนาธรจะทำให้เกิดปัญหา ส่วนเหตุผลที่ไม่คัดค้านชื่อหัวหน้า อนค. ตั้งแต่ในคราวประชุมสภาเมื่อ 19 ต.ค. เพราะยังไม่ได้ตรวจสอบข้อกฎหมายอย่างชัดเจน อย่างไรก็ตามไม่มี ส.ส.พปชร. ร่วมรับรองชื่อนายธนาธรให้เป็น กมธ. วิสามัญฯ แต่อย่างใด วันเดียวกันนี้ นายสิระได้เข้ายื่นหนังสือต่อประธานสภา ให้มีคำสั่งเรียกประชุมสภาเพื่อให้ลงมติถอดถอนนายธนาธรออกจากการเป็น กมธ. วิสามัญฯ และยื่นคำร้องต่อประธานศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อขอให้มีคำสั่งไต่สวนกรณีนายธนาธรละเมิดและขัดคำสั่งศาลที่ให้ยุติการปฏิบัติหน้าที่ชั่วคราว อย่างไรก็ตามมือกฎหมายรัฐบาลอย่างนายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี ไม่ขอร่วมตีความคุณสมบัตินายธนาธร โดยให้ประธานสภาเป็นผู้พิจารณา หากไม่พอใจก็สามารถยื่นเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยได้ แต่โดยหลักการในอดีตเคยมีการตั้ง ส.ส. ที่ถูกยุติการปฏิบัติหน้าที่ไปเป็น กมธ. วิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ. งบประมาณมาแล้ว และอย่าเอาการตั้ง กมธ. สัดส่วนคนนอกมาเปรียบเทียบ เพราะตามข้อบังคับของสภาระบุชัดเจนว่า กมธ. ประกอบด้วยบุคคลที่เป็น ส.ส. หรือมิได้เป็น ส.ส. ก็ได้ กรณีของนายธนาธร หากเข้าไปในสัดส่วนคนนอกก็สามารถเป็น กมธ. ได้ เหมือนนายอุตตม สาวนายน รมว. คลัง หรือนายวราเทพ รัตนากร อดีต รมช. คลัง หรือปลัดกระทรวงการคลังและคนอื่น ๆ ดังนั้นจึงไม่ควรสงสัยว่าเป็นคนนอกหรือคนใน เพราะสภาเป็นคนตั้ง ส่งธนาธรมาศึกษางบ เผื่อมีโอกาสเป็นรัฐบาล ขณะที่นายธนาธรเดินทางเข้าร่วมประชุม กมธ. วิสามัญฯ นัดแรก โดยชี้แจงว่า เข้ามาทำหน้าที่ในสัดส่วน "คนนอก" โดยฝ่ายกฎหมายของ อนค. ยืนยันว่าทำหน้าที่ได้ อีกทั้งสภาก็ให้การรับรองแล้ว ซึ่งส่วนตัวตั้งใจจะมาศึกษากระบวนการ ส่วนที่ พปชร. วิเคราะห์ว่าอาจเป็นแผน "วางยา" ของฝ่ายค้านในการทำให้ร่าง พ.ร.บ. งบประมาณปี 2563 เป็นโมฆะนั้น นายธนาธรหัวเราะก่อนกล่าวว่า "ไม่ ๆ" อนค. เป็นพรรคที่เพิ่งตั้งขึ้นมา ไม่มีประสบการณ์ในการจัดทำงบประมาณ "อนาคตใหม่ตั้งใจส่งเสริมให้ผมมีความรู้และประสบการณ์ เราคิดว่าเป็นเรื่องดีที่แกนนำอนาคตใหม่ควรจะอยู่ใน กมธ. วิสามัญงบประมาณ เผื่อหลังจากนี้จะมีโอกาสเป็นรัฐบาล จะได้เข้าใจ" นายธนาธร หัวหน้าพรรคอนาคตใหม่ เดินทางมาถึงสภาในช่วงเช้าเพื่อเข้าร่วมประชุม กมธ. วิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ.งบประมาณฯ พบ 10 คนนอกร่วมเป็น กมธ. วิสามัญฯ งบประมาณ 2563 กมธ. วิสามัญชุดนี้เกิดขึ้นหลังจากที่ประชุมสภามีมติเมื่อ 19 ต.ค. "รับหลักการ" ร่าง พ.ร.บ. งบประมาณรายจ่ายประจำปี 2563 วาระแรก วงเงิน 3.2 ล้านล้านบาทด้วยคะแนนเห็นด้วย 251 ต่อ 0 เสียง งดออกเสียง 234 และไม่ลงคะแนน 1 จากนั้นได้ตั้ง กมธ. วิสามัญฯ รวม 64 คน โดยทุกรายชื่อที่ถูกเสนอขึ้นกลางวงประชุมสภาล่างได้รับการรับรองตามข้อบังคับการประชุมสภา และไม่มีใครท้วงติงหรือคัดค้านรายชื่อใด รวมถึงชื่อนายธนาธรด้วย สำหรับ กมธ. วิสามัญฯ อยู่ในสัดส่วนรัฐบาล 39 คน ประกอบด้วย คณะรัฐมนตรี 15 คน, พรรคพลังประชารัฐ 12 คน, พรรคประชาธิปัตย์ 5 คน, พรรคภูมิใจไทย 5 คน, พรรคชาติไทยพัฒนา 1 คน และพรรคพลังท้องถิ่นไทย 1 คน ส่วนสัดส่วนฝ่ายค้านมี 25 คน ประกอบด้วย พรรคเพื่อไทย 13 คน, พรรคอนาคตใหม่ 8 คน, พรรคประชาชาติ, พรรคเพื่อชาติ, พรรคเศรษฐกิจใหม่ และพรรคพลังปวงชนไทย พรรคละ 1 คน นอกจากนายธนาธรที่มีสถานะไม่ชัดเจนว่าเป็น "คนในหรือคนนอกสภา" บีบีซีไทยตรวจสอบพบว่า ในกมธ. วิสามัญฯ มีบุคคลภายนอกที่ไม่ได้เป็น ส.ส. รวม 10 คนอยู่ในสัดส่วน ครม. 7 คน, พท. 2 คน และ อนค. 1 คน นายวราเทพ รัตนากร กมธ. วิสามัญฯ โควต้า ครม. ถูกนำไปเปรียบเทียบกับกรณีนายธนาธร เนื่องจากเขามีคุณสมบัติต้องห้ามการเป็น ส.ส. แต่ทางรัฐบาลยืนยันว่าเสนอในนาม "คนนอก" กมธ. วิสามัญฯ จะพิจารณาร่าง พ.ร.บ. งบประมาณปี 2563 ซึ่งมีเนื้อหารวม 55 มาตรา ก่อนส่งร่างกลับเข้าสู่การพิจารณาของที่ประชุมสภาในวาระที่ 2 และ 3 วันที่ 8-9 ม.ค. 2563 การประชุมนัดแรกของ กมธ. วิสามัญฯ วันนี้ (24 ต.ค.) มีวาระสำคัญคือการเลือกตำแหน่งต่าง ๆ และกำหนดตารางการประชุม ที่มา : สำนักงบประมาณ