หนวดปลาหมึกยักษ์เหมือนแขนกลอัจฉริยะ คิดตัดสินใจได้เองไม่ต้องใช้สมอง
ความเฉลียวฉลาดของปลาหมึกยักษ์สร้างความพิศวงให้กับมนุษย์มาแล้วมากมายหลายเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นความสามารถในการใช้เครื่องมือ หรือการคิดแก้ปัญหาที่ซับซ้อน จนทำให้มันดูคล้ายกับ "เอเลียน" สิ่งมีชีวิตจากต่างดาวเข้าไปทุกขณะ
ล่าสุดทีมนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยวอชิงตันของสหรัฐฯ ยังพบว่า หนวดปลาหมึกยักษ์แต่ละหนวดซึ่งเปรียบเสมือนแขนทั้งแปดของมันนั้น สามารถทำงานได้ทั้งแบบเป็นอิสระจากกันและประสานงานร่วมกัน รวมทั้งคิดตัดสินใจในเรื่องต่าง ๆ เองได้ โดยไม่ต้องผ่านการประมวลผลจากสมองเสียก่อน ดร. เดวิด ไจร์ นักประสาทวิทยาศาสตร์ผู้นำทีมวิจัยดังกล่าว นำเสนอผลการศึกษาอันน่าทึ่งในที่ประชุมวิชาการชีวดาราศาสตร์ประจำปี 2019 ที่นครซีแอตเทิลของสหรัฐฯ โดยเขาบอกว่าเซลล์ประสาทราว 2 ใน 3 ของปลาหมึกยักษ์นั้นกระจายกันไปอยู่ตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกายที่นอกเหนือจากสมอง ทำให้ระบบประสาทของมันทำงานแตกต่างไปจากสัตว์มีกระดูกสันหลังซึ่งระบบประสาททำงานแบบรวมศูนย์ มีการทดลองให้ปลาหมึกยักษ์แปซิฟิก (Giant Pacific octopus)และปลาหมึกยักษ์แดงแปซิฟิกตะวันออก (East Pacific red octopus) จับวัสดุชนิดต่าง ๆ เพื่อค้นเอาอาหารที่อยู่ด้านในออกมา โดยมีการบันทึกภาพวิดีโอเพื่อศึกษาความเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อและกระแสประสาทที่เกิดขึ้นด้วย ระบบประสาทของปลาหมึกยักษ์จัดว่าเป็นรูปแบบหนึ่งของสติปัญญาที่แตกต่างออกไปจากสัตว์โลกส่วนใหญ่ ผลวิเคราะห์พบว่า เมื่อปลาหมึกยักษ์ใช้หนวดแหวกว่ายไปในน้ำหรือจับเหยื่อ ปมประสาทจำนวนมากที่กระจายกันอยู่ในหนวดทั้งแปดและเชื่อมต่อกันเป็นโครงสร้างรูปวงแหวน สามารถรับข้อมูลประสาทสัมผัสจำนวนมหาศาล และประมวลผลข้อมูลที่ซับซ้อนได้เองในทันที โดยสมองไม่ต้องรับรู้กระบวนการนี้แต่อย่างใดทั้งสิ้น นี่อาจเป็นคำตอบว่า เหตุใดปลาหมึกยักษ์จึงสามารถใช้หนวดทั้งแปดทำงานร่วมกันเพื่อแก้ปัญหายาก ๆ ได้อย่างคล่องแคล่วว่องไว และหนวดของมันยังคงมีปฏิกิริยาตอบสนองต่อสิ่งเร้า แม้จะถูกตัดขาดออกจากร่างของปลาหมึกยักษ์ที่ตายไปแล้วสักพักก็ตาม "การทำงานของระบบประสาทปลาหมึกยักษ์ ถือว่าเป็นรูปแบบหนึ่งของสติปัญญาที่แตกต่างออกไปจากสัตว์โลกส่วนใหญ่ ซึ่งการศึกษาระบบประสาทชนิดนี้ อาจช่วยให้เรามีความเข้าใจล่วงหน้าถึงความเฉลียวฉลาดของสิ่งมีชีวิตทรงภูมิปัญญาต่างดาว หากมนุษย์มีโอกาสได้พบกับพวกเขาในวันหนึ่ง" ทีมผู้วิจัยกล่าว