โถปัสสาวะรวมเพื่อผู้หญิง ช่วยประหยัดเวลารอคิวอันยาวนานได้จริงหรือ
หลายปีก่อน นาตาลี เดส อิสนาร์ด ไปเที่ยวงานแสดงดนตรีกับเดวิด สามีของเธอ หวังว่าจะได้เพลินเพลิดไปกับการชื่นชมศิลปินวงโปรด
ปัญหาหงุดหงิดใจตอนรอคิวเข้าห้องน้ำทำให้นาตาลีตัดสินใจทำอะไรสักอย่าง ก่อนที่การแสดงจะเริ่มขึ้น ทั้งสองคนขอแวะเข้าห้องน้ำเสียก่อน "ฉันใช้เวลารอคิวไปครึ่งชั่วโมงกว่าจะได้ปัสสาวะ" นาตาลีเล่า เธอหงุดหงิดมากเพราะสุดท้ายก็ต้องพลาดการแสดงช่วงแรกไป ทว่าสำหรับเดวิด เขากลับใช้เวลากับห้องน้ำไปเพียงแค่สองนาทีเท่านั้น แถมได้ชมการแสดงตั้งแต่ต้นจนจบครบถ้วน "ฉันเซ็งสุด ๆ และได้แต่บอกกับตัวเองว่า นี่พวกเราอยู่ในศตวรรษที่ 21 แล้วนะ มันต้องมีหนทางทำอะไรสักอย่างได้สิ" แล้วนาตาลีก็คิดประดิษฐ์ "โถปัสสาวะเพื่อผู้หญิง" ขึ้น มีลักษณะเป็นอ่างแบบเรียบง่ายปราศจากที่นั่ง มีกำแพงกั้นห้อง หลังคาปกคลุม และประตูเปิดปิด ทั้งหมดนี้เพื่อให้เข้าใช้งานได้อย่างรวดเร็วและเป็นส่วนตัว เธอทดลองติดตั้งโถปัสสาวะนี้ในบ้านของตัวเองก่อน "ฉันไม่ใช่คนออกแบบนะคะ แต่เป็นผู้ใช้งานคนแรก" นาตาลีที่ปัจจุบันอายุ 46 ปี กล่าว แม้เริ่มแรกเรื่องการเสียเวลาต่อแถวรอใช้ห้องน้ำของผู้หญิงไม่ใช่เรื่องที่มีคนพูดถึงมากนัก แต่ด้วยสื่อสังคมออนไลน์และการแข่งขันที่เข้มข้นขึ้นระหว่างผู้จัดงานอีเวนต์ ผู้คนจึงเริ่มตระหนักถึงประเด็นดังกล่าวมากขึ้นเรื่อย ๆ "บริษัทได้รับแรงกดดันให้พัฒนาบริการค่ะ" นาตาลีอธิบาย นอกจากนี้ ผู้จัดกิจกรรมยังเข้าใจแล้วด้วยว่า เมื่อผู้หญิงหมดเวลาไปกับการรอคิว พวกเธอก็ไม่ได้นำเงินไปจับจ่ายใช้สอยนั่นเอง นาตาลีเล่าว่า เมื่อปีที่แล้ว มีผู้หญิง 1 แสนคนใช้งานโถปัสสาวะ มาดามพี (madamePee) ในงานอีเวนต์ 15 งานที่จัดขึ้นทั่วประเทศฝรั่งเศส รวมถึงงานฟุตบอลโลกหญิงด้วย มาดามพี หวังจะช่วยลดเวลารอคิวเข้าห้องน้ำ นอกจากนี้ นวัตกรรมดังกล่าวยังถูกนำไปติดตั้งในกรุงปารีสสองจุด และมีแผนจะกระจายออกไปอีกหลายประเทศด้วย "เป้าหมายนั้นชัดเจนมากค่ะ คือ ทำให้เป็นมาตรฐานเลยว่าทุกครั้งที่คุณมีที่ปัสสาวะให้ผู้ชาย คุณก็ต้องมีที่ปัสสาวะเพื่อผู้หญิงด้วยเหมือนกัน" ผู้ประกอบการชาวฝรั่งเศสรายนี้กล่าว ยิ่งไปกว่านั้น ยังมีสิ่งประดิษฐ์ตัวใหม่ "เลพี" (Lapee) เพื่อให้ผู้หญิงทำธุระเบาได้อย่างสะดวกรวดเร็วมากขึ้นไปอีก โดยเป็นฝีมือการออกแบบของสถาปนิกชาวเดนมาร์ก จีนา เพรีเยร์ และ อเล็กซานเดอร์ อีเบียก์ หลักการทำงานของนวัตกรรมชิ้นนี้ คือ ห้องน้ำสามห้องที่สร้างขึ้นมาจากพลาสติกสีชมพูสดใส มีผนังกั้นแต่ละห้อง พลาสติกที่ใช้สามารถนำไปเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลต่อได้อีกด้วย เจ้าของได้แนวคิดมาจากการไปเป็นอาสาสมัครที่งานแสดงดนตรีแห่งหนึ่ง "เลพี" เป็นอีกสิ่งประดิษฐ์ที่ถูกออกแบบมาเพื่อผู้หญิง "ผมแทบจินตนาการไม่ออกเลยว่าถ้าไปเทศกาลหรืองานกีฬาอะไรแล้วไม่มีโถปัสสาวะของผู้ชายให้" อเล็กซานเดอร์ กล่าว "มันไร้เหตุผลมากครับที่ผู้หญิงไม่มีโอกาสได้ใช้โถปัสสาวะของพวกเธอบ้าง" บริษัทของสถาปนิกทั้งสองคนทำวิจัยพบว่า 90% ของผู้หญิงที่ต่อคิวเข้าห้องน้ำนั้นแค่ต้องการจะปัสสาวะเท่านั้น และสิ่งประดิษฐ์ของพวกเขาก็ทำให้ผู้หญิงเสียเวลากับการนี้แค่ 30 วินาที เท่านั้น เมื่อเทียบกับห้องน้ำทั่วไปที่กินเวลาประมาณ 1-2 นาที นอกจากนี้ เลพียังบรรจุน้ำ 1,100 ลิตร ข้างใต้ซึ่งเพียงพอสำหรับการใช้งานของผู้หญิงจำนวน 3,500 ครั้ง และแม้จะไม่มีประตู แต่ส่วนโค้งของกำแพงช่วยบดบังสายตาผู้คนภายนอกได้ และยังกระตุ้นให้เสร็จธุระโดยไว "พวกเราได้รับคำขอบคุณมากมายในอินสตาแกรมเลยค่ะ" จีนากล่าว เธอบอกว่าสาว ๆ ชื่นชอบการออกแบบของห้องน้ำนี้ สิ่งประดิษฐ์ชิ้นนี้ถูกนำไปใช้งานจริงครั้งแรกในเทศกาลดนตรีสามแห่งของเดนมาร์กเมื่อปีที่แล้ว รวมถึงจุดให้บริการอีก 48 แห่ง ในรอสกิลด์ เมืองสำคัญของเดนมาร์ก และขยายวงกว้างไปจนถึงงานวิ่งมาราธอนและกิจกรรมต่าง ๆ ในนอร์เวย์ ออสเตรเลีย และฝรั่งเศส จีนากล่าวเพิ่มเติมว่า วางเป้าจะติดตั้งเลพีบริเวณสถานที่สาธารณะ และงานชุมนุมต่าง ๆ ที่มีความต้องการห้องน้ำมากเป็นพิเศษ อีกทั้งยังจะพัฒนาให้นำสิ่งปฏิกูลไปทำเป็นปุ๋ยและผลิตพลังงานด้วย นวัตกรรมแห่งการปัสสาวะของผู้หญิงอีกชิ้น คือ ชีวี (SheWee) ซึ่งเป็นอุปกรณ์รูปทรงท่อที่ช่วยให้สตรีสามารถยืนปัสสาวะได้ โดยถือกำเนิดมานานแล้วเกือบสองทศวรรษ แซม ฟาวเทน เจ้าของสิ่งประดิษฐ์กล่าวว่า แม้เสียงตอบรับครั้งแรกจะปะปนกันทั้งดีและร้าย อีกทั้งสินค้ายังไม่ติดตลาด บริษัทสัญชาติอังกฤษแห่งนี้กลับทำยอดขายได้กว่า 1 ล้านชิ้นทั่วโลกจากทั้งคนที่อยากรู้อยากลอง ทหาร ผู้ป่วย และมูลนิธิการกุศลเพื่อผู้ลี้ภัยในค่าย "แวดวงสุขภาวะและห้องน้ำโดนประเมินต่ำไปจริง ๆ ครับ" คริสเตียน พาจ ให้ความเห็น เขาและนักออกแบบอีกสองคนร่วมกันสร้างพอลลี (Pollee) ห้องปัสสาวะสำหรับสี่คนเมื่อปี 2011 แต่หลังจากลองประเมินความคุ้มค่าในการลงทุนแล้ว พวกเขาก็ตัดสินใจหยุดพัฒนาต่อ ก่อนที่คริสเตียนจะมาร่วมงานกับ มาดามพี ในปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม เกล แรมสเตอร์ นักวิจัยจาก Helen Hamlyn Centre for Design ประจำราชวิทยาลัยศิลปะ Royal College of Art ยังไม่ค่อยมั่นใจนักกับแนวคิดเรื่องห้องปัสสาวะสำหรับผู้หญิง "เราต้องเปลี่ยนพฤติกรรมตัวเองพอสมควรเลยค่ะเพื่อใช้สิ่งประดิษฐ์เหล่านี้" เธอกล่าว นอกจากนี้ ปัจจัยเรื่องเสื้อผ้าและความเป็นส่วนตัวก็ยังสำคัญสำหรับผู้หญิงจำนวนหนึ่งด้วย "บางคนใช้ห้องน้ำเหล่านี้ตอนไปงานเทศกาลก็ถือว่าประสบความสำเร็จระดับหนึ่ง แต่ถ้าจะให้สิ่งประดิษฐ์พวกนี้เป็นที่นิยมในวงกว้างกว่านี้ ฉันยังมองไม่ค่อยออกค่ะ" โดยทั่วไปผู้หญิงมักจะใช้เวลาในห้องน้ำนานกว่าผู้ชายอยู่แล้วเนื่องจากเหตุผลทั้งด้านกายภาพและสังคม เช่น ประจำเดือน ดูแลบุตร หรือเสื้อผ้าประเภทต่าง ๆ เป็นต้น "เราใช้เวลามากกว่าประมาณ 1.5 ถึง 2 เท่า เทียบกับพวกผู้ชาย แต่แทนที่เราจะมีห้องน้ำใช้จำนวนมากกว่า เรากลับมีน้อยกว่าเสียอย่างนั้น" เกลกล่าว "ห้องน้ำของผู้ชายและผู้หญิงถูกออกแบบในพื้นที่ขนาดเท่ากัน แต่เพราะว่าเราสามารถติดตั้งโถปัสสาวะลงไปได้มากกว่า ส่วนใหญ่แล้วผู้ชายก็เลยมีสุขภัณฑ์สำหรับใช้งานมากกว่าผู้หญิงนั่นเองค่ะ" งานวิจัยจากมหาวิทยาลัยเกนต์ ประเทศเบลเยียม ได้จำลองสถานการณ์การต่อแถวเข้าห้องน้ำประเภทต่าง ๆ กันถึงหกแบบแล้วพบว่า การเพิ่มจำนวนห้องน้ำหญิงให้มากกว่าห้องน้ำชายช่วยประหยัดเวลาการรอคิวของผู้หญิงได้ดีกว่า ทว่าวิธีแก้ปัญหาที่ดีที่สุด คือ การติดตั้งห้องน้ำแบบไม่จำกัดเพศ แล้วเพิ่มโถปัสสาวะเป็นทางเลือกให้กับผู้ชาย ซึ่งนอกจากจะช่วยประหยัดเวลาให้ผู้หญิงได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งกว่า ก็ยังตอบโจทย์ความต้องการของบุคคลข้ามเพศอีกด้วย