อินเดีย-ปากีสถาน: สรุปสถานการณ์ความขัดแย้งล่าสุดระหว่าง 2 ชาติ
ปากีสถานระบุว่า ยิงเครื่องบินทหารของอินเดียตก 2 ลำ และจับตัวนักบินไว้ได้ 1 นาย หลังความขัดแย้งทวีความรุนแรงขึ้น ระหว่าง 2 ชาติมหาอำนาจนิวเคลียร์ในดินแดนแคชเมียร์
เครื่องบินรบของอินเดียข้ามเส้นแบ่งเขตหยุดยิง (Line of Control) และโจมตีเป้าหมายหลายแห่งในปากีสถานเมื่อวันอังคารที่ผ่านมา อินเดีย ระบุว่า เสียเครื่องบินรบ MiG-21 จำนวน 1 ลำ และเรียกร้องให้ปากีสถานปล่อยตัวนักบินของอินเดียกลับมาอย่างปลอดภัยในทันที ด้านนายกรัฐมนตรีอิมราน ข่าน ของปากีสถาน ระบุว่า ทั้งสองฝ่ายไม่อาจประเมินได้ว่าแต่ละฝ่ายมีอาวุธเท่าใด อินเดียและปากีสถาน ต่างเป็นชาติที่มีอาวุธนิวเคลียร์อยู่ในครอบครอง และอ้างกรรมสิทธิ์เหนือดินแดนแคชเมียร์ทั้งหมด แต่ต่างฝ่ายต่างได้ปกครองพื้นที่เพียงบางส่วนของแคชเมียร์เท่านั้น ทั้งสองประเทศทำสงครามกันมาแล้ว 3 ครั้ง นับตั้งแต่ได้รับเอกราชจากอังกฤษและแบ่งประเทศในปี 1947 แต่ในจำนวนนี้ 2 ครั้ง เป็นการทำสงครามสืบเนื่องจากข้อพิพาทดินแดนแคชเมียร์ การโจมตีทางอากาศข้ามเส้นแบ่งเขตหยุดยิง (Line of Control--LoC) ที่แบ่งดินแดนของอินเดียและปากีสถาน ถือเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่สงครามในปี 1971 ทหารปากีสถานยืนอยู่ข้างสิ่งที่ทางการปากีสถานบอกว่า เป็นซากเครื่องบินของอินเดีย การโจมตีนี้เกิดขึ้นหลังจากกลุ่มติดอาวุธก่อเหตุโจมตีในแคชเมียร์ ทำให้ทหารของอินเดียเสียชีวิตอย่างน้อย 40 นาย ถือว่ามากที่สุดนับตั้งแต่เกิดความไม่สงบต่อต้านการปกครองของอินเดียในแคชเมียร์ตลอด 30 ปีที่ผ่านมา กลุ่มติดอาวุธกลุ่มหนึ่งที่อยู่ในปากีสถานได้ระบุว่า เป็นผู้ก่อเหตุโจมตีดังกล่าว ซูติก บิสวาส ผู้สื่อข่าวบีบีซี ในกรุงนิวเดลี กล่าวว่า ความท้าทายของอินเดียและปากีสถานในขณะนี้คือ การจำกัดความรุนแรงที่เกิดขึ้น ก่อนที่ทุกสิ่งทุกอย่างจะไม่สามารถควบคุมได้ เรารู้อะไรแล้วบ้างเกี่ยวกับสถานการณ์นี้? โฆษกกองทัพของปากีสถาน กล่าวว่า เครื่องบินรบของปากีสถานหลายลำได้ "โจมตี" ในแคชเมียร์ส่วนที่อินเดียปกครองเมื่อวันพุธ แต่ไม่ได้ระบุรายละเอียดที่ชัดเจน เครื่องบินรบของกองทัพอากาศอินเดีย 2 ลำ จึงได้ตอบโต้ด้วยการบินข้ามเส้น LoC ที่แบ่งดินแดนแคชเมียร์ "เครื่องบินของเราเตรียมพร้อมและยิงเครื่องบินทั้งสองลำตก" พล.ต. อาซีฟ กาฟูร์ กล่าว เขากล่าวว่า นักบินของอินเดีย 1 นายถูกควบคุมตัวอยู่ที่กองทัพของปากีสถาน ด้านเจ้าหน้าที่ทางการกล่าวก่อนหน้านี้ว่า นักบิน 2 นายถูกจับตัวไว้ได้ และได้ส่งตัวไปยังโรงพยาบาล 1 นาย ไม่มีคำอธิบายว่า เหตุใดตัวเลขนักบินจึงเปลี่ยนแปลง พล.ต. กาฟูร์ กล่าวว่า นาวาอากาศโท อภินันดัน นักบินของอินเดียซึ่งถูกจับตัวไว้ "ได้รับการปฏิบัติตามบรรทัดฐานของจรรยาบรรณทางทหาร" ก่อนหน้านี้ กระทรวงข้อมูลข่าวสารของปากีสถาน ได้เผยแพร่วิดีโอที่แสดงให้เห็นภาพ นักบินดังกล่าวถูกปิดตาและมีเลือดอยู่บนใบหน้า กำลังระบุชื่อตัวเองกับทหารหลายนาย แต่ต่อมาได้ลบวิดีโอดังกล่าวทิ้ง กระทรวงข้อมูลข่าวสารของปากีสถาน ทวีตคลิปวิดีโอที่อ้างว่า เป็นนักบินอินเดียที่ถูกจับตัวไว้ คลิปวิดีโออีกคลิปหนึ่งที่มีการส่งต่อกันในโซเชียลมีเดีย เผยให้เห็น นักบินดังกล่าวกำลังถูกทุบตีจากพลเมืองที่อยู่ในแคชเมียร์ในส่วนที่ปากีสถานปกครอง ก่อนที่ทหารปากีสถานเดินทางมาถึง กระทรวงข้อมูลข่าวสารของปากีสถานยังได้ทวีตคลิปที่ระบุว่า เป็นเครื่องบินอินเดีย หนึ่งในลำที่ถูกยิงตก ส่วนในอินเดีย ราวีช กุมาร์ โฆษกกระทรวงกิจการภายนอก ยอมรับว่า ได้สูญเสียเครื่องบินไป 1 ลำ พร้อมกับนักบิน เขากล่าวด้วยว่า เครื่องบินของอินเดียได้ยิงเครื่องบินรบของปากีสถานตก 1 ลำเช่นกัน และกองกำลังภาคพื้นดินของอินเดียเห็นเครื่องบินลำดังกล่าวตกลงในฝั่งของปากีสถาน ด้านปากีสถานปฏิเสธว่า ไม่มีเครื่องบินของตัวเองถูกยิงแต่อย่างใด กระทรวงต่างประเทศของอินเดีย ได้ออกแถลงการณ์ในเวลาต่อมา เรียกร้องให้ปล่อยตัวนักบินของเครื่องบินรบของอินเดีย และประณามการส่งต่อภาพของนาวาอากาศโทอภินันดันในปากีสถาน โดยเรียกการกระทำดังกล่าวว่า เป็น "การแสดงความหยาบคายต่อบุคคลที่ได้รับบาดเจ็บ" อินเดียและปากีสถานมีปฏิกิริยาอย่างไร? ในการกล่าวผ่านทางโทรทัศน์ นายกรัฐมนตรีอิมราน ข่าน ของปากีสถาน เสนอให้มีการเจรจากับอินเดียเกี่ยวกับเรื่องก่อการร้าย และเตือนว่า ความรุนแรงอาจจะทวีสูงขึ้นไปอีก "ถ้าเราปล่อยให้มันเกิดขึ้น มันจะอยู่นอกเหนือการควบคุมของผม หรือของนเรนทรา โมดี" เขากล่าว "เราทำเพื่อให้พวกเขารู้ว่า เมื่อพวกเขารุกล้ำเข้ามาในดินแดนของเรา เราก็สามารถเข้าไปในดินแดนของพวกเขาได้เช่นกัน" เขากล่าวเพิ่มเติม รายงานหลายแหล่งของอินเดียระบุว่า นายโมดี ยังไม่ได้แสดงความเห็นต่อเรื่องที่เกิดขึ้น แต่กำลังหารือกับเจ้าหน้าที่ข่าวกรองและความมั่นคงเกี่ยวกับสถานการณ์นี้ นางซูชมา สวาราช รัฐมนตรีต่างประเทศของอินเดีย กล่าวว่า อินเดีย จะกระทำ "อย่างรับผิดชอบและไม่ผลีผลาม" "อินเดียไม่ต้องการเห็นสถานการณ์ทวีความรุนแรงเพิ่มขึ้น" เธอกล่าว ระหว่างการประชุมกับรัฐมนตรีต่างประเทศของรัสเซียและจีนในประเทศจีน การโจมตีทางอากาศก่อนหน้านี้ล่ะ? ปากีสถานยืนยันว่า ได้ยิงเครื่องบินของอินเดียตก 2 ลำ ไม่นานหลังจากที่รัฐบาลปากีสถานระบุว่า เครื่องบินรบของปากีสถานได้โจมตีเป้าหมายหลายแห่งในดินแดนของอินเดีย เจ้าหน้าที่ทางการอินเดีย ระบุว่า เครื่องบินของปากีสถานถูกบีบให้บินออกจากอินเดีย พล.ต. กาฟูร์ โฆษกของกองทัพปากีสถาน กล่าวว่า เครื่องบินหลายลำได้ "ร่วมปฏิบัติการ" กับ 6 เป้าหมายในดินแดนของอินเดีย แต่ได้โจมตีทางอากาศบน "พื้นที่โล่ง" "เราไม่ต้องการเข้าสู่เส้นทางของสงคราม" เขากล่าว อินเดียระบุว่า การโจมตีทางอากาศเมื่อวันอังคารในเมืองบาลาโคต ทางตะวันตกเฉียงเหนือของปากีสถาน ทำให้มีสมาชิกกลุ่มติดอาวุธเสียชีวิตจำนวนมาก แต่ปากีสถานระบุว่า ไม่มีผู้ได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต สหรัฐฯ, สหภาพยุโรป และจีน ได้เรียกร้องให้ทั้งสองฝ่ายอย่าวู่วาม เกิดอะไรขึ้นอีก? รายงานข่าวในอินเดียระบุว่า หน่วยงานการบินพลเรือนของปากีสถานระบุว่า ปากีสถานได้ปิดน่านฟ้าทั้งหมดของตัวเอง ส่วนสนามบิน 9 แห่งทางตอนเหนือของอินเดีย ได้ปิดลงชั่วคราว แต่ขณะนี้ได้กลับมาเปิดใช้งานแล้ว กลุ่มไฟลต์เรดาร์ (Flight Radar) ซึ่งสังเกตการณ์เที่ยวบิน ระบุว่า เที่ยวบินระหว่างประเทศได้หลีกเลี่ยงการบินผ่านพื้นที่ดังกล่าว ต่อมาเมื่อวันพุธ สายการบินไทย ซึ่งระบุว่า ได้รับผลกระทบโดยตรงจากการปิดน่านฟ้า ได้ยกเลิกเที่ยวบินที่เดินทางมายังยุโรปทั้งหมด และระบุว่า ได้ขออนุญาตใช้เส้นทางบินอื่นแล้ว ส่วนสายการบินหลายสาย เช่น บริติชแอร์เวย์ส, แอร์อินเดีย, เจ็ตแอร์เวย์ส, กาตาร์แอร์เวย์ส และสิงคโปร์แอร์ไลน์ส ได้เปลี่ยนเส้นทางบินใหม่ ทหารของอินเดียและปากีสถานต่างยิงปีนใหญ่ข้ามเส้นแบ่งเขตหยุดยิง ทำให้พลเรือนปากีสถาน 4 คน เสียชีวิต และอีก 10 คนได้รับบาดเจ็บ จากการยิงปืนใหญ่ข้ามพรมแดนเมื่อวันอังคาร ในฝั่งของอินเดีย เจ้าหน้าที่ทางการ บอกกับบีบีซีว่า มีทหาร 5 นายได้รับบาดเจ็บจากการยิงปะทะ โรงเรียนหลายแห่งในอย่างน้อย 2 เขตที่อยู่ตามแนวเส้นแบ่งเขตหยุดยิง คือ ราจูรี (Rajouri) และพูนช์ (Poonch) ถูกปิด ผู้คนที่อาศัยอยู่ตามแนวเส้นพรมแดนดังกล่าว ถูกขอให้อพยพออกจากบ้านเรือนของตัวเอง ส่วนในช่วงเช้าของวันพุธได้เกิดเหตุอีกเหตุหนึ่งคือ สมาชิก 6 นายของกองทัพอากาศอินเดีย เสียชีวิตขณะที่เฮลิคอปเตอร์ของพวกเขาตกลงในแคชเมียร์ในส่วนที่อินเดียปกครอง กระทรวงกลาโหมของอินเดียระบุว่า เหตุการณ์ดังกล่าว เกิดขึ้นระหว่างปฏิบัติการประจำวัน และเป็นอุบัติเหตุ ลำดับเหตุการณ์ตึงเครียดระหว่าง อินเดีย-ปากีสถาน อังกฤษแบ่งอินเดีย-ปากีสถานอย่างไร? ต.ค. 1947: สงครามครั้งแรกระหว่างอินเดียและปากีสถานสืบเนื่องจากข้อพิพาทแคชเมียร์ เกิดขึ้นหลังจากทั้งสองชาติได้รับเอกราชเพียง 2 เดือน ส.ค. 1965: ทั้งสองชาติสู้รบกันจากข้อพิพาทแคชเมียร์เป็นช่วงเวลาสั้น ๆ ธ.ค. 1971: อินเดียสนับสนุนความพยายามของปากีสถานตะวันออกที่ต้องการแยกตัวเป็นเอกราช กองทัพอากาศอินเดียได้วางระเบิดโจมตีปากีสถาน สงครามยุติลงด้วยการเกิดขึ้นของบังกลาเทศ พ.ค. 1999: ทหารปากีสถานและสมาชิกกลุ่มติดอาวุธได้ยึดป้อมทหารของอินเดียในแถบภูเขาคาร์กิล อินเดียได้เปิดฉากโจมตีทั้งทางอากาศและภาคพื้นดิน ผู้บุกรุกต้องถอยกลับออกไป ต.ค. 2001: การโจมตีที่สร้างความเสียหายต่อรัฐสภาในแคชเมียร์ในส่วนที่อินเดียปกครอง ทำให้มีผู้เสียชีวิต 38 คน สองเดือนต่อมา เกิดการโจมตีรัฐสภาอินเดียในกรุงนิวเดลี ทำให้มีผู้เสียชีวิต 14 คน พ.ย. 2008: เกิดเหตุโจมตีที่มีการวางแผนร่วมกันหลายแห่งที่สถานีรถไฟหลักในนครมุมไบ, โรงแรมหรู และศูนย์วัฒนธรรมชาวยิว ทำให้มีผู้เสียชีวิต 166 คน อินเดียกล่าวหากลุ่มลัชการ์-อี-ไทบา (Lashkar-e-Taiba) ในปากีสถานว่าเป็นผู้ก่อเหตุ ม.ค. 2016: การโจมตีนาน 4 วันที่ฐานทัพอากาศอินเดียในเมืองปาทานโคต ทำให้ทหารอินเดีย 7 นาย และสมาชิกกลุ่มติดอาวุธ 6 คน เสียชีวิต 18 ก.ย. 2016: การโจมตีฐานทัพในเมืองอูรีในแคชเมียร์ส่วนที่อินเดียปกครอง ทำให้มีทหารเสียชีวิต 19 นาย 30 ก.ย. 2016: อินเดียระบุว่า ได้ก่อเหตุ "โจมตีที่มีเป้าเฉพาะทางทหาร" ต่อสมาชิกกลุ่มติดอาวุธในแคชเมียร์ส่วนที่ปากีสถานปกครอง รัฐบาลปากีสถานปฏิเสธว่า การโจมตีดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้น