สมรสเท่าเทียม : เปิด 9 สาระสำคัญของ ร่างพ.ร.บ.คู่ชีวิต ฉบับ ครม. เห็นชอบ แต่ ก้าวไกลเห็นว่า "ไม่เท่าเทียม"
ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิต พร้อมกับการแก้ไขกฎหมายเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ซึ่งเป็นกฎหมายที่เกี่ยวเนื่องแล้ว เพื่อรับรองสิทธิ์ในการก่อตั้งครอบครัวของคู่รักที่มีเพศเดียวกันให้เป็นคู่ชีวิต
การผ่านร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิต และร่าง พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) ที่เสนอโดยกระทรวงยุติธรรม ในวันนี้ (8 ก.ค.) เกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกับที่สภาผู้แทนราษฎร ได้เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่าง พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติม ป.พ.พ. เพื่อเปิดทางสู่การสมรสของเพศเดียวกันที่เสนอโดย ธัญวัจน์ กมลวงศ์วัฒน์ ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล ซึ่งเป็นร่างกฎหมายคนละฉบับที่ผ่านความเห็นชอบของ ครม. ในวันนี้ อย่างไรก็ตาม ภายหลัง ครม.ให้ความเห็นชอบ ได้เกิดแฮชแท็ก #ไม่เอาพรบคู่ชีวิต ติดเทรนด์ทวิตเตอร์ภายในไม่กี่ชั่วโมง มีการวิพากษ์วิจารณ์ว่าเนื้อหาของร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิต ไม่ครอบคลุมการเข้าถึงสวัสดิการและสิทธิประโยชน์ของคู่ชีวิต นางสาวรัชดา ธนาดิเรก รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยผลการประชุม ครม. วันนี้ (8 ก.ค. ) ว่า ได้เห็นชอบร่างพระราชบัญญัติคู่ชีวิต พ.ศ. .... และร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่..) พ.ศ. .... เสนอโดยกระทรวงยุติธรรม ซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกาได้ตรวจพิจารณาร่าง พ.ร.บ. แล้ว สำหรับร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิต มีขึ้นเพื่อให้กลุ่มที่มีความหลากหลายทางเพศได้รับความคุ้มครองอย่างเป็นธรรมเท่าเทียมไม่เลือกปฏิบัติ ให้สามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีศักดิ์ศรี สาระของ พ.ร.บ. คู่ชีวิตมีอะไรบ้าง ในส่วนของร่าง พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มีสาระสำคัญ ดังนี้ นอกจากนี้ ครม.เห็นชอบให้กระทรวงยุติธรรมดำเนินการจัดให้มีการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย ตามมาตรา 77 ของรัฐธรรมนูญภายหลังจากที่ร่าง พ.ร.บ. รวม 2 ฉบับในเรื่องนี้ มีผลใช้บังคับแล้ว รวมทั้งให้ร่วมกับกระทรวงอื่น ๆ พิจารณาศึกษาผลกระทบและแนวทางในการแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ความคุ้มครองสิทธิและหน้าที่ของคู่ชีวิตให้มีความเป็นธรรม เท่าเทียม และไม่เป็นการเลือกปฏิบัติต่อสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายที่มีอยู่ในปัจจุบันอย่างแท้จริง ก้าวสำคัญของความเสมอภาคทางเพศ ร่าง พ.ร.บ คู่ชีวิตถือเป็นก้าวย่างสำคัญของสังคมไทยในการส่งเสริมความเสมอภาคเท่าเทียมของคนทุกเพศ เป็นการรับรองสิทธิในการก่อตั้งครอบครัวของคู่รักที่มีเพศเดียวกันให้เป็นคู่ชีวิต และเป็นเครื่องมือทางกฎหมายในการจัดการกับความสัมพันธ์ทางครอบครัวได้เช่นเดียวกับคู่สมรส ครอบคลุมการจดทะเบียนและการเลิกการเป็นคู่ชีวิต สิทธิและหน้าที่ระหว่างคู่ชีวิต การจัดการทรัพย์สิน การรับบุตรบุญธรรมและมรดก เพื่อเป็นการเสริมสร้างความเข้มแข็งของครอบครัวที่มีความหลากหลายทางเพศและสอดคล้องกับสภาพสังคมในปัจจุบัน อีกทั้งยังสอดคล้องกับเป้าหมายแผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติด้วย ส่วนสิทธิอื่น ๆ ที่อาจจะยังไม่มีเท่ากับการจดทะเบียนคู่สมรสชาย-หญิง เมื่อกฎหมายมีผลบังคับใช้แล้ว ก็จะมีการประเมินผลเพื่อพัฒนาให้มีความเหมาะสมกับบริบทต่าง ๆ ต่อไป รวมถึงการปรับปรุงกฎหมายฉบับอื่นที่เกี่ยวข้องด้วย แต่งงานเพศเดียวกัน เหมือน-ต่าง ร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิต และ ร่างแก้ไขเพิ่มเติม ป.พ.พ.พรรคก้าวไกล จนถึงขณะนี้ร่าง พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติม ป.พ.พ. ที่เสนอ โดย ส.ส.ธัญวัจน์ จากพรรคก้าวไกล มีผู้เข้าไปแสดงความคิดเห็นกว่า 50,000 คน พร้อม ๆ กับแฮชแท็ก #สมรสเท่าเทียม ที่ติดเทรนด์ทวิตเตอร์ในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา สาระสำคัญ คือ การแก้ไขถ้อยคำในหลายมาตราที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บัญญัติว่า "สามีและภรรยา" เป็น "คู่สมรส" มีการปรับถ้อยคำจากคำว่า "ชาย" หรือ "หญิง" เป็น "บุคคล" เพื่อให้สอดคล้องกับหลักการสมรสระหว่างบุคคล ธัญวัจน์ กมลวงศ์วัฒน์ ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล ส่วนร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิต เป็นการร่างกฎหมายขึ้นมาฉบับใหม่ ที่บัญญัติการจดทะเบียนสำหรับบุคคลเพศเดียวกันขึ้นมาโดยเฉพาะ ร่าง พ.ร.บ.ฉบับนี้ เคยผ่านความเห็นชอบจาก ครม.มาครั้งหนึ่งแล้วเมื่อเดือน ธ.ค.2561 ในสมัยรัฐบาล คสช. ต่อมาร่าง พ.ร.บ.ได้เข้าสู่กระบวนการรับฟังความคิดเห็นและขั้นตอนพิจารณาของกฤษฎีกา ก่อนเสนอต่อ ครม.อีกครั้งในวันนี้ ข้อวิจารณ์หลักที่มีการแสดงความไม่เห็นด้วยต่อร่าง พ.ร.บ.คู่ชีวิต คือ การไม่ครอบคลุมการเข้าถึงสวัสดิการและสิทธิประโยชน์บางประการของคู่ชีวิต เช่น การลดหย่อนภาษีของคู่สมรส โดยโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (ไอลอว์) ชี้ว่า ร่างพ.ร.บ.คู่ชีวิตได้กำหนดถ้อยคำที่แยกออกมาเป็น 'คู่ชีวิต' ทำให้คู่ชีวิตขาดโอกาสในการเข้าถึงสวัสดิการหรือสิทธิประโยชน์ที่รัฐได้กำหนดไว้ให้ 'คู่สมรส' เช่น การลดหย่อนภาษีของคู่สมรสตามประมวลรัษฎากร ความแตกต่างอื่น ๆ - การหมั้น - อายุขั้นต่ำจดทะเบียน