ม.112: อัยการเลื่อนฟังคำสั่งคดีการ์ด "ราษฎร" โพสต์ข้อความ "กล้ามาก เก่งมาก ขอบใจ"
พระราชดำรัส "กล้ามาก กล้ามาก เก่งมาก ขอบใจ" ที่ในหลวงรัชกาลที่ 10 ตรัสกับชายไทยคนหนึ่งที่มาเฝ้ารับเสด็จฯ กลับกลายเป็นข้อความที่ทำให้ชายไทยอีกคนหนึ่งตกเป็นผู้ถูกกล่าวหาในคดีหมิ่นสถาบันพระมหากษัตริย์ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112
"กล้ามาก กล้ามาก เก่งมาก ขอบใจ" กลายเป็นวลียอดนิยมในกลุ่มผู้ชุมนุม นายสมบัติ ทองย้อย อดีตการ์ด "คนเสื้อแดง" ที่อาสาทำหน้าที่เป็นการ์ดในการชุมนุมของกลุ่ม "ราษฎร" ช่วงปี 2563 เดินทางมารับฟังคำสั่งฟ้องหรือไม่ฟ้องของอัยการในวันนี้ (22 เม.ย.) แต่อัยการแจ้งขอเลื่อนและนัดหมายให้มาฟังคำสั่งอีกครั้งในวันที่ 19 พ.ค. ก่อนหน้านี้อัยการได้เลื่อนนัดฟังคำสั่งมาแล้ว 2 ครั้งในเดือน ก.พ. และ มี.ค. นี่จึงนับเป็นครั้งที่ 3 ที่อัยการเลื่อนฟังคำสั่งในคดีนี้ คดี "กล้ามาก เก่งมาก ขอบใจ" ของนายสมบัติเป็นคดี ม.112 ที่น่าจับตาอีกคดีหนึ่งเนื่องจากหากอัยการมีคำสั่งฟ้อง นายสมบัติจะเป็นคนแรกที่ตกเป็นจำเลยคดี ม.112 จากการโพสต์พระราชดำรัสดังกล่าว ซึ่งเป็นวลีที่มีผู้นำมาโพสต์ในโซเชียลมีเดียและถูกนำมาใช้ในที่ชุมนุมของกลุ่ม "ราษฎร" อย่างแพร่หลาย นอกจากนายสมบัติแล้ว น.ส.อินทิรา เจริญปุระ หรือ "ทราย" นักแสดงสาวที่สนับสนุนการชุมนุมของกลุ่ม "ราษฎร" เพื่อเรียกร้องประชาธิปไตยและการปฏิรูปสถาบันพระมหากษัตริย์ เป็นอีกคนหนึ่งที่ถูกแจ้งข้อหา ม.112 โดยหนึ่งในพฤติการณ์ที่พนักงานสอบสวนหยิบยกมาประกอบการแจ้งข้อหา น.ส.อินทิราคือการโพสต์ข้อความในเฟซบุ๊ก เช่น "ฉันคง ไม่กลับ ไปรักเธอ" และ "กล้ามาก เลย นะเธอ" ซึ่งพนักงานสอบสวนระบุว่าการนำถ้อยคำว่า "กล้ามาก" อันเป็นพระราชดำรัสของรัชกาลที่ 10 มาพูดซ้ำในเชิงล้อเลียน เสียดสี เป็นการล้อเลียนสถาบันพระมหากษัตริย์และทําให้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสื่อมเสียพระเกียรติ แต่อัยการยังไม่นัดหมายฟังคำสั่งคดี "กล้ามาก กล้ามาก เก่งมาก ขอบใจ" วันที่ 23 ต.ค. 2563 ภายหลังเสร็จสิ้นพระราชพิธีบำเพ็ญพระราชกุศลทักษิณานุปทาน เนื่องในวันคล้ายวันสวรรคตพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จพระดำเนินเยี่ยมพสกนิกรที่มาเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทรับเสด็จฯ บริเวณหน้ากองทัพภาคที่ 1 ถ.ราชดำเนินนอก ในหลวงและพระราชินีเสด็จพระดำเนินเยี่ยมพสกนิกรที่มาเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทรับเสด็จฯ เมื่อวันที่ 23 ต.ค. 2563 ระหว่างนั้น พระราชินีทอดพระเนตรเห็นชายคนหนึ่งในหมู่พสกนิกรสวมเสื้อสีเหลืองที่มาเฝ้ารับเสด็จฯ และทรงมีพระราชปฏิสันถารกับชายคนดังกล่าว ทราบภายหลังชื่อนายฐิติวัฒน์ ธนการุณย์ ซึ่งเป็นผู้ที่ยืนชูพระบรมฉายาลักษณ์ในหลวง ร.9 ไว้เหนือหัวระหว่างการชุมนุมของกลุ่ม "ราษฎร" ที่ย่านปิ่นเกล้าเมื่อวันที่ 21 ต.ค. 2563 ต่อมานายฐิติวัฒน์ได้เผยแพร่คลิปเหตุการณ์ที่พระราชินีและในหลวงมีพระราชปฏิสันถารกับเขา โดยตั้งค่าเป็นสาธารณะบนเฟซบุ๊ก พร้อมคำบรรยายว่า "ผมจะเป็นลมครับ พระองค์ท่านจำผมได้" ในคลิปดังกล่าว พระราชินีตรัสว่า "คนนี้ไปยืนถือป้าย คนนี้ไปยืนชูป้ายท่ามกลางผู้ประท้วง ขอบคุณมาก ๆ เราจำได้ ขอบคุณมาก ๆ เป็นกำลังใจให้ ขอบคุณมาก ๆ" จากนั้นพระเจ้าอยู่หัวทรงชี้พระดัชนีไปที่เขาแล้วทรงถามว่า "ใช่ไหม คนนี้" เมื่อพระราชินีตรัสตอบว่าเขาเป็นคนที่ถือพระบรมฉายาลักษณ์ ร.9 ต่อหน้ากลุ่มผู้ชุมนุม พระเจ้าอยู่หัวจึงตรัสกับนายฐิติวัฒน์ว่า "กล้ามาก กล้ามาก เก่งมาก ขอบใจ" จากนั้นทั้งสองพระองค์ทรงมีพระราชปฏิสันถารกับนายฐิติวัฒน์อีกเล็กน้อย ก่อนที่พระเจ้าอยู่หัวจะตรัสอีกครั้งว่า "กล้ามาก ขอบใจมาก" หัวอกคนรักเจ้า “ผมไปเรียกร้องในสิทธิของผม แต่กลับโดนคุกคาม” หลังจากคลิปวิดีโอถูกเผยแพร่ออกไปอย่างกว้างขวาง มีผู้ใช้โซเชียลมีเดียจำนวนมากนำพระราชดำรัสของพระองค์มาเผยแพร่ซ้ำในบริบทต่าง ๆ กันและในหลายรูปแบบไม่ว่าจะเป็นข้อความในภาพหรือแฮชแท็ก อีกทั้งยังกลายเป็นวลีที่นำมาใช้ในการชุมนุมของกลุ่มราษฎร เช่น ในการปราศรัยบนเวที เขียนบนป้ายผ้าขนาดใหญ่ หรือเขียนบนอุปกรณ์ที่นำมาประกอบการชุมนุม สมบัติ ทองย้อย นายสมบัติ ทองย้อย อายุ 52 ปี ให้สัมภาษณ์บีบีซีไทยหลังเข้าพบอัยการวันนี้ (22 เม.ย.) ว่าเขาเป็นอดีตการ์ดของกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) หรือกลุ่มคนเสื้อแดงช่วงปี 2553 เมื่อเยาวชนจัดชุมนุมเพื่อเรียกร้องประชาธิปไตยและการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ในปี 2563 เขาได้เข้าร่วมชุมนุมหลายครั้ง โดยมักจะเป็นอาสาสมัครดูแลความปลอดภัยของผู้ชุมนุมด้วย แต่ไม่เคยขึ้นเวทีหรือปราศรัยใด ๆ ทั้งสิ้น วันที่ 14 ธ.ค. 2563 นายสมบัติได้รับหมายเรียกจาก สน.ทุ่งมหาเมฆ ให้เดินทางมารับทราบข้อหา "หมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์" ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 และข้อหาฝ่าฝืนพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2560 กรณีโพสต์ข้อความ 3 ข้อความในเฟซบุ๊กเกี่ยวกับพระราชดำรัสและการเสด็จเยี่ยมประชาชนของกษัตริย์รัชกาลที่ 10 นายสมบัติ ทองย้อย เป็นอดีตการ์ดของกลุ่ม นปช. ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนให้ข้อมูลเกี่ยวกับคดีของนายสมบัติดังนี้ นายสมบัติบอกกับบีบีซีไทยว่าเขาไม่คิดว่าจะถูกดำเนินคดีมาตรา 112 เพราะเป็นเพียงผู้ร่วมชุมนุมคนหนึ่ง จึงรู้สึกตกใจเล็กน้อยเมื่อได้รับหมายเรียก แต่ก็เผื่อใจไว้บ้างเนื่องจากเคยถูกแจ้งข้อหาฝ่าฝืน พ.ร.ก.การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน จากการร่วมชุมนุมกับกลุ่มเยาวชนปลดแอกและกลุ่มราษฎรช่วงเดือน ก.ค.- ต.ค. มาแล้ว "ผมเชื่อมั่นว่าผมไม่ได้ทำอะไรผิด ข้อความที่ถูกกล่าวหานั้นก็เป็นข้อความที่คนใช้กันอย่างแพร่หลาย แม้แต่พนักงานสอบสวนยังบอกผมในทำนองเดียวกันนี้ แต่เขาอ้างว่าเหตุที่ต้องแจ้งข้อกล่าวหาเป็นเพราะหากไม่ดำเนินคดีจะมีความผิดฐานละเว้นการปฏิบัติหน้าที่" นายสมบัติซึ่งประกอบอาชีพธุรกิจส่วนตัวในกรุงเทพฯ เชื่อว่าคดีของเขาน่าจะเป็นการ "เชือดไก่ให้ลิงดู" และหากอัยการมีคำสั่งฟ้องจริงในวันที่ 19 พ.ค. นี้ก็เป็นเรื่องที่ต้องติดตามดูว่าแล้วประชาชนจำนวนมากที่เผยแพร่ข้อความนี้จะถูกดำเนินคดีทั้งหมดหรือไม่ ไม่มีองค์ประกอบความผิด น.ส.คอรีเยาะ มานุแช นายกสมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน ให้ความเห็นว่าคดีนี้เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของปัญหาของการใช้กฎหมายอาญามาตรา 112 ตั้งแต่การแจ้งข้อกล่าวหาของพนักงานสอบสวนแม้ไม่มีองค์ประกอบความผิด และการใช้กฎหมายนี้เป็นเครื่องมือในปิดกั้นการวิพากษ์วิจารณ์และการแสดงออกทางการเมืองของประชาชน นายกสมาคมนักกฎหมายสิทธิฯ มองว่าการโพสต์วลี "เก่งมาก กล้ามาก ขอบใจ" ไม่มีองค์ประกอบความผิดตามมาตรา 112 ซึ่งว่าด้วยการดูหมิ่น หมิ่นประมาท หรืออาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ ราชินี องค์รัชทายาท และผู้สำเร็จราชการ เพราะไม่ได้เป็นวลีที่ดูหมิ่น หมิ่นประมาทหรืออาฆาตมาดร้ายบุคคลที่ระบุในตัวบทกฎหมาย น.ส.คอรีเยาะกล่าวเพิ่มเติมว่าในคดีอาญา ทั้งพนักงานสอบสวนและอัยการต้องตีความกฎหมายอย่างเคร่งครัด "จะตีความตามอำเภอใจไม่ได้" "หลายคดีที่ผ่านมา อัยการมีคำสั่งฟ้องทั้งที่มีเพียงแค่มีหลักฐานพอฟังได้ว่าได้กระทำความผิด ซึ่งไม่เพียงพอ เพราะการที่จะฟ้องบุคคลใดให้ได้รับโทษทางอาญาต้องมีหลักฐานที่ชัดเจนว่าเขาได้กระทำความผิดจริง คดีอาญาต้องตีความกฎหมายโดยเคร่งครัด ไม่สามารถใช้ความรู้สึกส่วนตัวว่าคำพูดนี้ทำให้เสียหายดูหมิ่นเกลียดชัง" น.ส.คอรีเยาะกล่าว เธอเห็นว่าหากอัยการสั่งฟ้องนายสมบัติจากการโพสต์วลีดังกล่าว ก็ต้องอธิบายกับสังคมให้ได้ว่าข้อความนี้ทำให้บุคคลที่อยู่ในบทบัญญัติของมาตรา 112 ถูกดูหมิ่นเกลียดชัง เสื่อมเสียชื่อเสียงหรือเป็นการแสดงความอาฆาตมาดร้ายอย่างไร และมีความน่ากังวลว่าบุคคลอื่น ๆ ที่เคยนำวลีดังกล่าวมาใช้ก็อาจจะเสี่ยงถูกฟ้องร้องดำเนินคดีในลักษณะเดียวกันนี้ได้ เธอตั้งข้อสังเกตเพิ่มเติมว่าคนจำนวนมากนำวลีดังกล่าวมาใช้ในเชิงเสียดสี ซึ่งถือเป็นการแสดงความคิดเห็นในรูปแบบหนึ่งในสังคมที่ "พูดความจริงกันตรง ๆ ไม่ได้" "เรื่องนี้จึงสะท้อนว่าประเทศไทยไม่มีพื้นที่ปลอดภัยที่จะให้คนถกเถียงในเรื่องที่กระทบต่อสาธารณะได้โดยตรง คนจึงเลี่ยงไปใช้การเสียดสี และรัฐเองก็ใช้จุดอ่อนตรงนี้ย้อนกลับมาเล่นงานประชาชนที่มีความเห็นไม่ตรงกับรัฐบาล" นายกสมาคมนักกฎหมายสิทธิฯ กล่าว