วัคซีนโควิด-19: เกิดผลข้างเคียงอะไรบ้างกับคนไทย หลังฉีดวัคซีนของซิโนแวค-แอสตร้าเซนเนก้า
การสอบสวนของคณะกรรมการทางแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ยืนยันว่าผู้ป่วยโรคเส้นเลือดโป่งพองในท้องที่เสียชีวิตภายหลังรับวัคซีนโควิด-19 เมื่อวันที่ 25 มี.ค. ที่ผ่านมา ไม่ได้มีสาเหตุจากการรับวัคซีน
วัคซีนที่ทางการนำมาฉีดให้กับประชาชนในย่านบางแค กทม. เป็นวัคซีนจากบริษัทซิโนแวคของจีน สำหรับประชาชนย่านบางแค ซึ่งถือว่าเป็นพื้นที่ระบาดล่าสุด ได้รับการฉีดวัคซีน ระหว่างวันที่ 17-21 มี.ค. วันนี้ (26 มี.ค.) นพ.ทวี โชติพิทยสุนนท์ ผู้ทรงคุณวุฒิ คณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ และแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคติดเชื้อ เปิดเผยผลการสอบสวนเบื้องต้นเกี่ยวกับการเสียชีวิตของผู้ได้รับวัคซีนรายนี้ว่าเป็นผู้ป่วยชาย มีโรคประจำตัวคือโรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองในช่องท้อง ชายคนดังกล่าวได้เข้ารับการผ่าตัดเมื่อปลายเดือน ม.ค. ที่ผ่านมา และพักฟื้นที่โรงพยาบาลเป็นเวลา 40 วัน ก่อนแพทย์อนุญาตให้กลับบ้านได้ หลังจากนั้น ประมาณหนึ่งสัปดาห์พบว่ามีอาการปกติ ทางผู้ป่วยเห็นว่าตนมีความเสี่ยงเนื่องจากมีโรคประจำตัว จึงไปรับการฉีดวัคซีนเมื่อวันที่ 3 มี.ค. รายงานการฉีดวัคซีนที่ส่งกลับไปยังระบบไลน์ "หมอพร้อม" ในวันแรกของการฉีดวัคซีน (3 มี.ค.) พบว่ามีอาการปกติดี แต่วันที่ 7 หลังการฉีดวัคซีน ผู้ติดตามไม่สามารถติดต่อได้ ต่อมาตรวจสอบพบว่า วันที่ 9 หลังฉีด ผู้ป่วยมีอาการแน่นหน้าออก วิงเวียนศีรษะ เป็นลม จึงส่งตัวเข้ารักษาที่โรงพยาบาล หลังจากนั้นอาการทรุดลง และเสียชีวิตลงในวันที่ 13 หลังการฉีดวัคซีน ทางคณะกรรมการแพทย์สรุปว่าผู้ป่วยน่าจะเสียชีวิตจากโรคเส้นเลือดโป่งพองและมีอาการแตกหรือรั่ว ซึ่งเป็นโรคเก่า นพ.ทวีอธิบายว่า หลอดเลือดใหญ่เป็น "เหมือนท่อเมนของน้ำประปาที่จะเดินไปตามอวัยวะต่าง ๆ" เป็นเส้นเลือดที่ออกจากหัวใจพาดไปทางช่องอก ช่องท้อง โรคหลอดเลือดโป่งพองมักเกิดในกลุ่มผู้ป่วยที่มีอายุมาก ซึ่งเนื้อเยื่อของหลอดเลือดเสื่อมตามสภาพตามวัย ปัจจัยต่อมาเชื่อว่าเกี่ยวข้องกับโรคหัวใจ ความดันเลือดสูง ไขมันในเลือดสูง คนที่สูบบุหรี่ จะมีส่วนน้อยที่เป็นความพิการมาจากกำเนิด "โรคนี้เหมือนเป็นโรคที่เป็นระเบิดเวลาซ่อนอยู่ในร่างกายเรา ปัญหาใหญ่ที่สุดคือโรคนี้ไม่มีอาการ ส่วนใหญ่จะไม่มีอาการอะไรเลย หลายรายไปเจอโดยบังเอิญ จากการตรวจร่างกาย หรือบางราย มีอาการเจ็บหน้าอก เจ็บหลัง" สำหรับผู้ป่วยที่เสียชีวิตรายนี้พบว่าหลังจากรับวัคซีนในวันที่ 7-8 มีอาการจุกที่ลิ้นปี่ ทั้งนี้ยืนยันว่าการเสียชีวิตไม่ได้เกิดจากการรับวัคซีนโควิด-19 "สรุปว่าโรคนี้ (หลอดเลือดโป่งพองแตก) คงบังเอิญมาเกี่ยวข้องกับการฉีดวัคซีน แต่วัคซีนไม่ได้เป็นสาเหตุของการทำให้ผู้ป่วยรายนี้เสียชีวิต" นพ.โสภณ เมฆธน ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงสาธารณสุข ประธานคณะอนุกรรมการอำนวยการบริหารจัดการการให้วัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ระบุว่า ภายหลังการฉีดวัคซีน กระทรวงสาธารณสุขมีระบบในการติดตามสอบถามเป็นระยะ หลังจากฉีด 1 วัน 7 วัน และ 30 วัน กรณีนี้ทางสาธารณสุขรับทราบผ่านระบบติดตามดังกล่าว ซึ่งเป็นเรื่องที่ดำเนินการตามมาตรฐานการฉีดวัคซีน เช่นเดียวกับในต่างประเทศ ส่วนการฉีดวัคซีนโควิด-19 ในประเทศไทย ข้อมูลล่าสุด จนถึงวันที่ 24 มี.ค. มีการฉีดวัคซีนไปแล้ว 102,050 โดส แบ่งเป็นผู้รับวัคซีนเข็มแรก 96,188 ราย และรับวัคซีนครบ 2 เข็มแล้ว 5,862 ราย (ตั้งแต่วันที่ 28 ก.พ. - 23 มี.ค. 2564) ตามการเปิดเผยของ นพ.โสภณ เอี่ยมศิริถาวร รองอธิบดีกรมควบคุมโรค สำหรับวัคซีนโควิด-19 ล็อตใหม่ ที่ได้รับล่าสุดจำนวน 8 แสนโดสของซิโนแวค อยู่ระหว่างการตรวจรับรองรุ่นการผลิต จากนั้นองค์การเภสัชกรรมจะส่งมอบให้แก่กรมควบคุมโรค เพื่อจัดสรรและกระจายไปยังพื้นที่เป้าหมายต่อไปใน 3 พื้นที่ ได้แก่ พื้นที่ควบคุมการระบาด 6 จังหวัด, พื้นที่ท่องเที่ยว 8 จังหวัด และพื้นที่ชายแดน 8 จังหวัด รวม 22 จังหวัด จำนวน 5.9 แสนโดส ส่วนอีก 2.1 แสนโดส จะให้กับบุคลากรสาธารณสุข อสม. และเจ้าหน้าที่กลุ่มอื่น ๆ ที่จำเป็น อย่างไรคือ "อาการไม่พึงประสงค์ - ผลข้างเคียง - อาการแพ้" หลังฉีดวัคซีน นพ. ทวี อธิบายถึงความแตกต่างของอาการต่าง ๆ หลังการรับวัคซีน - อาการไม่พึงประสงค์ เป็นอาการที่เกิดขึ้นหลังจากฉีดวัคซีน แต่จะเกี่ยวข้องกับวัคซีนหรือไม่ ต้องให้แพทย์เป็นผู้วินิจฉัย - ผลข้างเคียงถือว่าเป็นผลจากตัววัคซีน มีทั้งชนิดรุนแรง เช่น อาการทางสมองอย่างการชัก ส่วนชนิดไม่รุนแรง ได้แก่ การปวดบริเวณที่ฉีด เป็นต้น นพ. ทวี ยกตัวอย่าง วัคซีนซิโนแวค ว่าผลข้างเคียงชนิดไม่รุนแรง เกิดขึ้นประมาณ 20-30% ในกลุ่มผู้รับวัคซีนมีเพียง 0.7% เป็นผลรุนแรง ดังนั้น จึงชี้ได้ว่าวัคซีนที่ไทยนำเข้ามามีความปลอดภัย - อาการแพ้ ชนิดไม่รุนแรง เช่น ผื่นคันตามตัว - อาการแพ้รุนแรง นพ.ทวี บอกว่าน่ากังวลกว่า เช่น แน่นหน้าอก เหนื่อย ปวดท้อง อาเจียน ผื่นขึ้นตามตัว อย่างไรก็ตามเจอได้น้อย เช่น วัคซีนของไฟเซอร์ พบอาการแพ้รุนแรง 11 ต่อล้านโดส ทั้งนี้การแพ้รุนแรง 90-95% เกิดขั้นภายใน 15 นาทีหลังฉีด จึงเป็นเหตุผลว่าเหตุใดต้องนั่งรอ ประมาณ 30 นาที หลังการเข้ารับวัคซีน เกิดผลข้างเคียงอะไรบ้างกับคนไทยหลังรับวัคซีนโควิด ภายหลังประเทศไทยเริ่มกระจายวัคซีนโควิด-19 เพื่อฉีดไปยังกลุ่มเป้าหมายแล้วเมื่อปลายเดือน ก.พ. ที่ผ่านมา มีรายงานอาการไม่พึงประสงค์และผลข้างเคียงจากการฉีดวัคซีน พบว่าส่วนใหญ่มีอาการข้างเคียงไม่รุนแรง ตามการเปิดเผยของ นพ.จักรรัฐ พิทยาวงศ์อานนท์ ผอ. ผู้อำนวยการกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค(คร.) เมื่อวันที่ 9 มี.ค. ประเทศไทยมีผู้ได้รับวัคซีนโควิดสะสม ตั้งแต่วันที่ 28 ก.พ.-8 มี.ค.2564 มีผู้ฉีดวัคซีนรวม 29,900 ราย ในจำนวนนี้มีการรายงานผ่านระบบไลน์ "หมอพร้อม" ว่ามีอาการข้างเคียงชนิดไม่รุนแรง จำนวน 2,380 ราย คิดเป็น 7.96% ของผู้รับวัคซีนทั้งหมด นพ.จักรรัฐย้ำว่า อาการข้างเคียงจากการฉีดที่เกิดขึ้นได้ปกติ บางคนอาจมีอาเจียน ปวดเมื่อยเนื้อตัว อักเสบบริเวณที่ฉีด ไข้ ปวดศีรษะ มีผื่นขึ้น "แต่กรณีที่ต้องเฝ้าระวังอย่างมาก คือ อาการข้างเคียงรุนแรง คือ ไข้สูง แน่นหน้าอก หายใจไม่ออก มีจุดเลือดออกจำนวนมาก ผื่นขึ้นทั้งตัว อาเจียนมากกว่า 5 ครั้ง ปากเบี้ยวกล้ามเนื้ออ่อนแรง ชัก หมดสติ ซึ่งเกี่ยวข้องกับระบบประสาท กรณีนี้ต้องมีการรายงานเข้ามาในระบบเฝ้าระวัง ซึ่งอาการข้างเคียงรุนแรงจำเป็นต้องสอบสวนโรค โดยข้อมูลวันที่ 28 ก.พ.-9 มี.ค. พบ 5 ราย ซึ่งคณะผู้เชี่ยวชาญพิจารณาแล้ว 1 ราย โดยอาจเกี่ยวข้องกับวัคซีนแต่เป็นชนิดไม่รุนแรง และรอการเสนอพิจารณา 4 ราย ซึ่งทุกรายกลับบ้านหมดแล้ว ไม่มีรายไหนอยู่รพ." นพ.จักรรัฐกล่าว วัคซีนโควิดของจอห์นสันแอนด์จอห์นสัน ขึ้นทะเบียนเป็นยี่ห้อที่ 3 ในไทย สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้อนุมัติทะเบียนวัคซีนจอห์นสันแอนด์จอห์นสัน เมื่อวันที่ 25 มี.ค. ถือว่าเป็นวัคซีนจากเอกชนรายที่ 3 ถัดจากแอสตร้าเซนเนก้า และซิโนแวค ที่มีการยื่นขอในไทย นพ.ไพศาล ดั่นคุ้ม เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา ระบุด้วยว่า ยังมีวัคซีนของบริษัท บารัต ไบโอเทค เทคโนโลยี ประเทศอินเดีย นำเข้าโดยบริษัท ไบโอจีนีเทค จำกัด อยู่ระหว่างการยื่นเอกสารแบบต่อเนื่อง ส่วนวัคซีนอื่น ๆ ได้แก่ โมเดอร์นาของประเทศสหรัฐอเมริกา วัคซีนสปุตนิก วี ของรัสเซีย และวัคซีน ซิโนฟาร์ม ของจีน ได้มีการเข้าหารือกับ อย. เพื่อเตรียมการยื่นคำขอขึ้นทะเบียนวัคซีนโควิด-19 แล้ว ไทม์ไลน์วัคซีนโควิด-19 ประเทศไทย