Thương người yếu thế Người yếu thế được nhắc ở đây, là những lao động làm việc trong những điều kiện khó khăn nhưng không có hợp đồng lao động, nếu có chỉ là thoả thuận bằng miệng, thậm chí phần lớn những người lao động này, không có bất cứ thoả thuận nào. Chính vì vậy, họ phải chịu rất nhiều thiệt thòi, không được hưởng các phúc lợi và các chính sách an sinh xã hội mà Nhà nước đã ban hành. Chẳng hạn như, họ phải làm việc trong những điều kiện không đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động, mức lương thấp; không được đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; việc làm không ổn định, nguy cơ thất nghiệp cao, dễ rơi vào vòng xoáy của các tệ nạn xã hội, con cái không đủ điều kiện học hành đến nơi đến chốn... Tóm lại, do nhiều hoàn cảnh đẩy đưa, khiến họ trở thành người yếu thế, dễ tổn thương mà một trong những mục tiêu của Đảng, là công bằng xã hội, nên các cấp chính quyền đoàn thể, cần phải đặc biệt quan tâm đến những người lao động này. Vì họ chiếm đến 18 triệu người, tương ứng với 57 2 trong tổng số lao động phi nông nghiệp, phần lớn tập trung ở 3 nhóm ngành nghề chủ yếu là bán buôn, bán lẻ; sửa chữa ô tô, xe máy; công nghiệp chế biến và xây dựng... Bởi vì, với một lực lượng lớn đến như vậy, đã được các chủ doanh nghiệp thuê mướn theo thời vụ mà bằng chứng là có đến 62 1 thương thảo làm việc bằng thoả thuận miệng và 14 6 lao động không có bất cứ thoả thuận gì cả. Điều trớ trêu này dẫn đến con số khiến những người có trách nhiệm trong lĩnh vực lao động, việc làm phải giật mình đau xót, vì có đến 97 9 lao động yếu thế này, không được đóng bảo hiểm xã hội. Nếu nói đến thu nhập, một vấn đề hết sức nhạy cảm thì theo bà Nguyễn Thị Xuân Mai, một quan chức của Tổng cục Thống kê, thuộc Bộ Kế hoạch- đầu tư cho biết: Tiền lương bình quân của những lao động yếu thế mà chúng ta thường gọi nhưng theo thuật ngữ chuyên môn, người ta gọi đó là lao động phi chính thức, bình quân thu nhập chỉ có 4 4 triệu đồng/ tháng. Với mức lương như vậy, dù người lao động có cố gắng thắt lưng buộc bụng cách mấy, cũng khó lòng đảm bảo tái tạo sức lao động cho bản thân và nuôi sống gia đình mình. Tất nhiên, quyền lợi kinh tế và các chính sách có liên quan đến phúc lợi xã hội không được đảm bảo, thì quyền lợi chính trị của người lao động cũng bị hạn chế trong việc hiểu biết pháp luật, để tự bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của mình. Cho nên hầu hết những lao động có hoàn cảnh đáng thương này, không được pháp luật bảo vệ trong các quan lệ lao động, kể cả khi xảy ra tai nạn lao động. Những vấn đề nóng bỏng kể trên, đặt ra những thách thức trước mắt nhưng cũng là thách thức tiềm năng đối với nền kinh tế với những hệ luỵ lâu dài. Do vậy, để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của 18 triệu lao động yếu thế cùng các thành viên gia đình của họ, có thể lên đến con số từ 36 triệu đến 54 triệu người, nếu tính mỗi gia đình có từ một đến hai con; các ngành chức năng, nhất là ngành Lao động và tổ chức Công đoàn phải vào cuộc. Nên chăng, cần sớm có một cuộc tổng rà soát trên phạm vi cả nước về những lao động yếu thế, xác định địa chỉ cụ thể; có thể lấy các ngành chế biến và ngành sửa chữa ôtô, xe máy làm thí điểm để yêu cầu chủ doanh nghiệp phải ký hợp đồng với người lao động là tuân thủ pháp luật như một điều kiện trong đăng ký kinh doanh và việc chăm lo phúc lợi cho người lao động, sẽ cải thiện năng suất lao động, tăng khả năng cạnh tranh lành mạnh. Việt Nam là một nước xác định mục tiêu tiến lên chủ nghĩa xã hội, phấn đấu làm cho xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Do đó không thể để mãi các khu chợ lao động ở các thành phố lớn, như là những vết thương làm nhức nhối xã hội. Đặc biệt, với 18 triệu người lao động yếu thế, dễ tổn thương, nhất thiết phải được bảo vệ.