Sáng 17/ 7, tại cuộc họp về triển khai các dự án điện trọng điểm quốc gia, trước tình trạng có tới 47 dự án chậm tiến độ do vướng mắc cơ chế, vốn khiến nguy cơ thiếu điện trầm trọng trong năm 2021, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh khẳng định sẽ ưu tiên dồn lực tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng ngành điện. Theo thông tin từ Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo( Bộ Công Thương), trong năm 2020 điện lực Việt Nam cơ bản đáp ứng nhu cầu điện cho phát triển kinh tế- xã hội. Nhưng việc cung ứng điện tiếp tục tiềm ẩn một số rủi ro, có thể đối mặt với nguy cơ thiếu điện trong các tình huống như: Nhu cầu phụ tải cao hơn dự báo, lưu lượng nước về các hồ thuỷ điện kém, tiếp tục xảy ra tình trạng thiếu hụt nguồn nhiên liệu than, khí cho sản xuất điện... Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh nêu cao tinh thần quyết liệt tháo gỡ khó khăn cho các dự án hạ tầng điện lực. Để đáp ứng nhu cầu điện với tốc độ tăng trưởng bình quân 8 6/ năm theo phương án cơ sở trong Quy hoạch điện VII điều chỉnh( sản lượng điện sản xuất cần bổ sung bình quân 26 5 tỷ kWh/ năm), mỗi năm công suất nguồn điện cần bổ sung tối thiểu 4.500- 5.000 MW nguồn nhiệt điện hoặc từ 14.000- 16.000 MW nếu sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo( do hệ số công suất sử dụng các nguồn NLTT thấp, chỉ từ 1.500- 2.000 h/ năm). Ông Phương Hoàng Kim- Cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo nhấn mạnh: Tuy nhiên, do nhiều dự án nguồn điện lớn bị chậm tiến độ so với quy hoạch, đặc biệt các nguồn điện BOT, các dự án nhiệt điện than, nên hệ thống sẽ thiếu điện trong cả giai đoạn 2021- 2025( mặc dù đã phải huy động tối đa các nguồn điện, kể cả các nguồn điện chạy dầu). Sản lượng thiếu hụt năm 2021 khoảng 6 6 tỷ kWh, đến năm 2022 tăng lên khoảng 11 8 tỷ kWh, năm 2023 có thể lên đến 15 tỷ kWh( tương ứng~ 5 nhu cầu), các năm 2024- 2025 thiếu hụt giảm dần sau khi bổ sung nguồn điện từ các cụm Nhiệt điện khí lô B, Cá Voi Xanh. Hiện nay, các dự án nguồn điện được thực hiện theo 3 hình thức đầu tư, gồm: Các dự án do các tập đoàn nhà nước như Tập đoàn Điện lực Việt Nam( EVN), Tập đoàn Dầu khí Việt Nam( PVN), Tập đoàn Than Khoáng sản Việt Nam( TKV) là chủ đầu tư; các dự án đầu tư theo hình thức BOT; các dự án đầu tư theo hình thức IPP. Cụ thể, tình hình tiến độ thực hiện 62 dự án có công suất lớn trên 200 MW thì 15 dự án đạt tiến độ, còn lại 47 dự án chậm tiến độ hoặc chưa xác định tiến độ so với tiến độ nêu trong Quy hoạch điện VII điều chỉnh. Đơn cử như giai đoạn 2016- 2030, EVN được giao đầu tư 24 dự án( bao gồm cả dự án thuỷ điện tích năng Bác Ái) với tổng công suất là 15.215 MW, trong đó giai đoạn 2016- 2020 hoàn thành 14 dự án với tổng công suất 7.185 MW. Trong tổng số 24 dự án, 9 dự án đã phát điện, 6 dự án dự kiến đúng tiến độ và 9 dự án chậm tiến độ. Đề cập đến nguyên nhân thiếu điện, theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng là do các dự án nguồn không được triển khai đúng tiến độ. Trong 62 dự án điện được thực hiện, đến nay chỉ có 15 dự án đạt tiến độ, còn 47 dự án chậm, có những dự án chậm tiến độ 3- 4 năm. Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng thẳn thắn chỉ rõ: Nếu không có biện pháp khắc phục thì đây sẽ là khó khăn lớn thời gian tới. Trong số 47 dự án chậm tiến độ, có nhiều dự án chậm tiến độ rất lâu. Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng cũng bày tỏ, đặc điểm các dự án năng lượng là đều có quy mô lớn, hầu hết các dự án nhiệt điện đều có tổng mức đầu tư trên 2 tỷ USD, thời gian thi công tương đối dài với cả nghìn hạng mục phức tạp, do vậy chủ đầu tư không tìm được nhà thầu có năng lực thì rất dễ xảy ra việc kéo dài nhiều năm. Bên cạnh đó, việc thay đổi chính sách trong bảo lãnh các dự án, ngay cả đối với một tập đoàn có tài chính mạnh như PVN mà không có bảo lãnh của Chính phủ cũng sẽ gặp khó khăn trong vấn đề về vốn. Trước kia khi có bảo lãnh của Chính phủ chỉ một năm là thu xếp được vốn, giờ không có nữa thì chắc chắn sẽ lâu hơn- Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng nêu rõ. Về trung hạn, Thứ trưởng cho rằng cần đẩy nhanh tiến độ các dự án đang triển khai. Theo đó, một tháng phải họp báo cáo một lần, 3 tháng lập đoàn kiểm tra tới các công trình 1 lần. Các dự án nào có vướng mắc đơn giản, có thể xử lý được sớm thì cần đẩy nhanh tiến độ hơn. Về dài hạn, cần phải thay đổi cách làm Tổng sơ đồ VIII- Thứ trưởng lưu ý. Liên quan các bất cập từ chính sách khiến quá trình thực hiện dự án bị kéo dài, Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng cho rằng: Đừng cứ bám vào những cái đã có rồi không làm, không làm thì sao phát triển được. Có những cái hôm qua đúng nhưng hôm nay đã khác. Cần phải xem vướng đâu để báo cáo Chính phủ, các Bộ ngành đều phải vào cuộc quyết liệt Bộ trưởng cho rằng, đến lúc này cần có biện pháp cụ thể, quyết liệt. Việc đầu tiên là phải đồng nhất trong sự chỉ đạo bởi điện, dầu khí là các vấn đề hạ tầng quan trọng, thiết yếu. Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nói thẳng:" Các hạ tầng khác cũng quan trọng nhưng nếu một ngày thiếu điện, một giờ thiếu điện sẽ ảnh hưởng vô cùng lớn, cần phải ưu tiên hàng đầu. Bộ trưởng chỉ đạo các đơn vị, cơ quan liên quan rà soát lại khuôn khổ pháp lý, báo cáo, xử lý các vướng mắc đối với các dự án chậm tiến độ. Bộ trưởng gợi mở, riêng với dự án án chậm tiến độ, dự án trọng điểm, chúng ta cần có tổ công tác của Bộ trực tiếp theo dõi, giám sát chỉ đạo, chịu trách nhiệm làm đầu mối phối hợp với Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp tập trung giải quyết vướng mắc và cần có cơ chế giải quyết. Tăng tốc các dự án nguồn điện trọng điểm nguy e cơ thiếu điện khơi nguồn điện