Theo chân rô bốt khủng đào hầm ngầm tuyến Metro số 1 Máy khiên đào TBM về đích tại ga Nhà hát TP Hồ Chí Minh cũng là lúc đội ngũ Ban quản lý đường sắt đô thị thành phố, cùng hàng trăm kỹ sư, công nhân của Việt Nam và Nhật Bản vỡ oà trong niềm vui sướng, niềm hân hoan và tự hào. Tại công trường dưới đường hầm ở độ sâu âm gần 30 m, họ đã phải nỗ lực làm việc rất nghiêm túc ròng rã hơn 5 tháng vừa qua và chỉ có tình đoàn kết, chia sẻ và giúp đỡ hết mình mới tạo ra thành quả đáng ghi nhận đó. Lãnh đạo Uỷ ban nhân dân Thành phố, Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản( JICA), Chủ đầu tư và Nhà thầu bấm nút Lễ đón máy khoan hầm TBM Ngày 8- 11, tại công trường thi công ga Nhà hát TP Hồ Chí Minh( quận 1), phóng viên báo Hà nội mới đã được anh Bình làm việc tại Ban quản lý dự án tuyến đường sắt đô thị số 1( gọi tắt là Metro), Bến Thành Suối Tiên, đích thân dẫn xuống đường hầm để thấy được quá trình tháo rời máy TBM. Ở độ sâu gần 30 m, tận mắt chứng kiến đội ngũ kỹ sư, công nhân Việt Nam Nhật Bản( thuộc Liên danh nhà thầu Shimizu Mead a) hăng say công việc trên con rô bốt khổng lồ này mới thấy được sự nỗ lực và quyết tâm trong mỗi người. Dường như khái niệm nghỉ ngơi thật quá xa xỉ, bởi ngay khi hoàn thành đường hầm phía Đông này, họ lại tiếp tục làm nhiệm vụ tháo rời các bộ phận máy TBM để vận chuyển về lại ga Ba Son lắp hoàn chỉnh phục vụ cho việc đào đường hầm phía Tây( song song với đường hầm hiện hữu). Có một tốp kỹ sư, công nhân khoảng gần 20 người tiến hành các thao tác kỹ thuật trực tiếp trên máy khiên đào, đứng bên trên máy có khoảng 3 đến 5 kỹ sư Việt Nam và Nhật Bản trao đổi với nhau rất sôi nổi để làm sao thực hiện công việc một cách hiệu quả nhất. Một lớp hàng rào bảo vệ công trường thi công cũng được giăng kín bao quanh, từng kỹ sư, công nhân đều được trang bị trang phục bảo hộ đúng với tính chất công việc, kể cả phóng viên cũng không ngoại lệ. Khi chúng tôi có ý định bước qua hàng rào vành đai bảo vệ để tiếp cận gần hơn và có góc hình đẹp hơn thì ngay lập tức anh Bình nhắc tuyệt đối không qua được vì quy trình an toàn tại công trường luôn phải được tuân thủ. Theo Ban quản lý dự án xây dựng tuyến Metro số 1, việc sử dụng máy khiên đào TBM cho công trình đánh dấu lần đầu công nghệ khiên đào tiên tiến của Nhật Bản được ứng dụng trong thi công công trình đô thị ở Việt Nam. Cũng theo đại diện Liên doanh nhà thầu Shimizu Mead a( Nhật Bản), tính ưu việt của biện pháp thi công này là thực hiện mọi việc trong lòng đất và ít gây tác động đến các công trình xung quanh, ít chiếm dụng mặt bằng và hầu như không có ảnh hưởng gì đến giao thông trên mặt đất. Chỉ cần một đội công nhân và kỹ sư 30 người, chia làm 2 ca làm việc và phần còn lại là sử dụng máy móc để thực hiện công việc. Ở tốc độ tối đa, mỗi ngày đào và xây được 10 m đường hầm. Vì vậy, chỉ cần vài tháng cho một đường hầm trong khu vực đô thị mà hầu như không có tác động đến các công trình xung quanh và giao thông trên mặt đất, đại diện Liên doanh nhà thầu Shimizu Mead a thông tin. Trong điều kiện thi công hết sức phức tạp, Ban quản lý đường sắt đô thị TP Hồ Chí Minh cùng Liên danh nhà thầu Nhật Bản đã khảo sát để biết rõ điều kiện địa chất và hiện trạng các công trình xung quanh. Từ đó phục vụ cho việc thiết kế kết cấu và chọn biện pháp thi công phù hợp nhất, ít gây ảnh hưởng đến các công trình xung quanh nhất. Trong quá trình xây dựng, Liên danh nhà thầu tiến hành quan trắc 24 h/ ngày và sử dụng gần 1000 cảm biến lắp đặt trên đường, trên các công trình xung quanh để theo dõi các thông số như: độ lún, độ nghiêng trong quá trình thi công, để có các biện pháp xử lý đúng lúc và đảm bảo an toàn cho các công trình xung quanh. Trả lời phóng viên báo Hà nội mới, Tiến sĩ Phan Hữu Duy Quốc, Phó Trưởng đại diện Tập đoàn Shimizu cho biết, với việc đào hai đường hầm theo kế hoạch đề ra, bằng phương pháp thi công cân bằng áp lực đất, máy khiên đào TBM sẽ tiến hành đào đất ở một áp lực và tốc độ phù hợp với điều kiện địa chất mà không gây xáo trộn lớn cho nền đất. Bên cạnh đó, khi máy đào tiến tới đâu thì vỏ hầm được lắp đến đó, nên việc lún sụp từ trên xuống hầu như không có cơ hội xảy ra. Chỉ riêng việc lựa chọn công nghệ khiên đào đã đảm bảo được việc gây ra tác động tối thiểu cho các hoạt động trên mặt đất, vì mọi việc được tiến hành trong lòng đất một cách chính xác và thận trọng. Các vấn đề như chiếm dụng mặt bằng, cản trở giao thông, tiếng ồn, khói bụi trong thi công được giảm tối đa. Đánh giá về kết quả đạt được, Tiến sĩ Quốc cho hay, đó là nhờ việc thực hiện nghiêm túc, thận trọng kế hoạch thi công đã đề ra và có những điều chỉnh phù hợp các thông số của máy đào, dựa trên kết quả đo đạt, quan trắc. Chúng tôi đã tiến hành việc đào hầm một cách thận trọng trong 1 tháng đầu tiên và tiến hành rút kinh nghiệm, hiệu chỉnh thiết bị cũng như khớp nối thuần thục, sau đó mới tăng tốc độ thi công, Tiến sĩ Quốc chia sẻ. Trong quá trình thi công cũng không gặp một ít khó khăn nhất định nhưng với phương châm làm mọi việc một cách thận trọng và an toàn là trên hết, Liên danh nhà thầu Nhật Bản từng bước khắc phục các khó khăn trên để hoàn thành đường hầm. Khi cần thiết còn huy động các chuyên gia giỏi nhất từ Nhật Bản và các nước để phân tích, đánh giá các tình huống và đưa ra giải pháp phù hợp. Hiện tại công trình đã đạt trên 5 triệu giờ lao động an toàn. Tình đoàn kết Việt Nam Nhật Bản Có mặt tại buổi lễ chứng kiến khoảnh khắc đón máy khiên đào TBM( ngày 31- 10 vừa qua) để đánh dấu sự hoàn thành đường hầm phía Đông( từ ga Ba Son đến ga Nhà hát thành phố), chúng tôi không khỏi xúc động khi chứng kiến những cung bậc cảm xúc mà đội ngũ người Việt Nam và Nhật Bản dành cho nhau, cứ như thể họ đã cùng làm việc bên nhau nhiều năm chứ không phải vẻn vẹn 150 ngày. Lá cờ tổ quốc của Việt Nam và Nhật Bản tung bay ngay đầu máy TBM tại đoạn cuối đường hầm ga Nhà hát thành phố, xen lẫn đó là những cái ôm thật chặt trong tiếng cười và nước mắt khi máy đào hầm về đích. Đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân xếp thành hàng ngang với nụ cười tươi rói trên khuôn mặt. Tại công trường, các kỹ sư Nhật Bản đánh giá cao khả năng tiếp cận công nghệ, thái độ làm việc nghiêm túc, tinh thần cầu thị của các kỹ sư và công nhân Việt Nam trong việc thực hiện đào hầm bằng công nghệ khiên đào. Tuy nhiên, theo các kỹ sư Nhật Bản, vài tháng làm việc cũng chưa thể nói lên điều gì và còn rất nhiều việc phải làm trong thời gian sắp tới. Các công việc hiện tại của nhóm công nhân và kỹ sư Việt Nam mang tính chất hỗ trợ là chính. Các chuyên gia Nhật Bản sẽ tiếp tục hỗ trợ để họ nắm bắt những phần việc phức tạp hơn, chẳng hạn như: trực tiếp điều khiển và thay đổi các thông số của thiết bị cho phù hợp, để các kỹ sư công nhân Việt Nam từng bước nắm bắt được công nghệ này sâu hơn. Nhằm mục đích chuyển giao công nghệ cho người Việt Nam, Liên danh nhà thầu Nhật Bản cũng hướng dẫn cho gần 30 công nhân và kỹ sư của một công ty xây dựng của Việt Nam để trong tương lai Việt Nam có thể tự thực hiện các công trình tương tự. Hiện tại Liên danh nhà thầu huy động 20 chuyên gia Nhật Bản cùng với 120 kỹ sư Việt Nam làm việc trong dự án này. Các chuyên gia Nhật Bản truyền đạt kinh nghiệm và đưa ra các chỉ thị quan trọng, phối hợp nhuần nhuyễn với các kỹ sư ưu tú của Việt Nam, với các nhà thầu phụ chuyên nghiệp để thực hiện thành công dự án. Có những lúc tranh luận chuyên môn rất gay gắt, nhưng rồi kết thúc trong những cái bắt tay rất chặt và thống nhất giải pháp. Các nhà thầu Nhật Bản cũng nhận thức rất rõ rằng, muốn thành công ở Việt Nam phải dựa vào nguồn lực của người Việt Nam. Cũng theo chia sẻ từ nhà thầu Nhật Bản, công trình được sự quan tâm rất lớn từ lãnh đạo và nhân dân TP Hồ Chí Minh, đặc biệt là quyết tâm cao độ của lãnh đạo thành phố, dù trong hoàn cảnh gặp những khó khăn về việc phân bổ vốn cho dự án. Nhưng những chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo thành phố và tinh thần làm việc nghiêm túc, trách nhiệm của Ban quản lý đường sắt đô thị thành phố đã giúp nhà thầu thi công rất nhiều trong quá trình thực hiện. Hiện nhà thầu thi công đang tháo rời các bộ phận của máy TBM và vận chuyển ngược về ga Ba Son lắp ráp lại. Mục tiêu là khởi động việc đào đường hầm thứ hai sau Tết Âm lịch 2018( khoảng cuối tháng 2 Dương lịch) và hoàn thành vào khoảng tháng 6 hoặc tháng 7 năm 2018. Ông Dương Hữu Hoà, Giám đốc Ban quản lý xây dựng tuyến Metro số 1( thuộc Ban quản lý đường sắt đô thị TP Hồ Chí Minh) cho biết, bằng sự chỉ đạo sâu sát, quyết liệt của lãnh đạo thành phố, cùng thái độ làm việc nghiêm túc, chuyên nghiệp của Liên danh nhà thầu Nhật Bản, tuyến đường hầm phía Đông từ ga Ba Son đến ga Nhà hát thành phố đã hoàn thành đúng kế hoạch, đảm bảo an toàn cũng như chất lượng công trình. Với kinh nghiệm và thành quả đạt được này, thời gian tới, với đường hầm phía Tây, Ban quản lý dự án cùng với Liên danh nhà thầu Nhật Bản sẽ quyết tâm thực hiện với tiến độ nhanh hơn và đảm bảo mọi quy định về kỹ thuật thi công, an toàn trên công trường và hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các công trình xung quanh. Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Trần Vĩnh Tuyến đánh giá cao Ban Quản lý đường sắt đô thị thành phố, Liên danh Tư vấn NJ PT và Liên danh nhà thầu Shimizu Maeda, đã nỗ lực trong suốt thời gian qua để tổ chức thi công rất tốt, đảm bảo an toàn tuyệt đối và đáp ứng yêu cầu về chất lượng, đúng tiến độ. Đồng chí cũng đề nghị Ban quản lý đường sắt đô thị thành phố tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị tư vấn, nhà thầu để đẩy nhanh tiến độ thi công xây dựng công trình, đảm bảo an toàn, chất lượng và tiến độ. Ban Quản lý Đường sắt đô thị hướng tới kỷ niệm 72 năm ngày thương binh- liệt sĩ( 25/ 7/ 2019)