Chính sách khuyến khích và hỗ trợ thực hiện hình thức hoả táng| Xã hội Thứ năm 27/ 06/ 2019 15: 03 Trước đó, Bộ Xây dựng đã nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Ngãi do Ban Dân nguyện chuyển đến theo Công văn số 09/ BDN ngày 10/ 01/ 2019. Nội dung kiến nghị như sau: Về chính sách khuyến khích và hỗ trợ thực hiện hình thức hoả táng: Trước những vấn đề về quy mô dân số ngày càng lớn, tốc độ đô thị hoá ngày càng nhanh, nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông lâm nghiệp cho sản xuất công nghiệp rất lớn và các vấn đề yêu cầu về đảm bảo môi trường đang đặt ra. Ngày 26/ 11/ 2013, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2282/ QĐ- TTg phê duyệt Đề án khuyến khích sử dụng hình thức hoả táng, với mục tiêu đề ra đến năm 2020 tỷ lệ sử dụng hình thức hoả táng trung bình: Đối với các thành phố trực thuộc Trung ương đạt: 30; Đối với các thành phố, thị xã còn lại đạt: 15. Đối với các khu vực nông thôn đạt: 5 và đề ra các giải pháp thực hiện. Tuy nhiên, ngoài việc thực hiện tốt ở một số thành phố lớn, vấn đề này chưa được thực hiện mạnh mẽ ở các tỉnh, thành khác. Đề nghị Bộ Xây dựng có giải pháp nhằm đẩy mạnh thực hiện có hiệu quả Đề án trên. Bộ Xây dựng trả lời vấn đề này như sau: Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2282/ QĐ- TTg ngày 26/ 11/ 2013 phê duyệt Đề án khuyến khích sử dụng hình thức hoả táng. Mục tiêu của Đề án là từng bước đưa việc sử dụng hình thức hoả táng trở thành hình thức táng phổ biến của người dân Việt Nam tại các địa phương trên toàn quốc theo hướng văn minh, hiện đại, tiết kiệm đất đai và bảo vệ môi trường. Để thực hiện mục tiêu này, Đề án đã đặt ra 5 nhóm giải pháp về cơ chế chính sách; đồng thời phân công nhiệm vụ thực hiện cho các Bộ, ngành, địa phương rất cụ thể. Sau 05 năm triển khai thực hiện Đề án, một số kết quả đã đạt được và những khó khăn, tồn tại. Về công tác hoàn thiện thể chế liên quan đến hoả táng Ở cấp Trung ương, các quy định pháp luật và cơ chế, chính sách liên quan đến lĩnh vực hoả táng được ban hành từ năm 2013 đến nay bao gồm: Luật Bảo vệ môi trường số 55/ 2014/ QH 13 được Quốc hội thông qua ngày 23/ 6/ 2014; trong đó quy định về Bảo vệ môi trường trong mai táng, hoả táng( Điều 84), Nhà nước khuyến khích việc hoả táng, chôn cất trong khu nghĩa trang theo quy hoạch, xoá bỏ hủ tục gây ô nhiễm môi trường. Bộ Xây dựng đã trình và được Chính phủ ban hành Nghị định số 23/ 2016/ NĐ- CP ngày 05/ 4/ 2016 về xây dựng, quản lý, sử dụng nghĩa trang và cơ sở hoả táng( thay thế Nghị định số 35/ 2008/ NĐ- CP ngày 25/ 3/ 2008 về xây dựng, quản lý và sử dụng nghĩa trang); bổ sung các quy định cụ thể về quản lý, sử dụng cơ sở hoả táng. Đồng thời tổ chức nghiên cứu, ban hành Quy chuẩn QCVN 07- 10: 2016/ BXD- Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về công trình nghĩa trang, trong đó có quy định yêu cầu kỹ thuật trong đầu tư xây dựng và quản lý vận hành cơ sở hoả táng. Bộ Tài nguyên và Môi trường đã trình và được Chính phủ ban hành Nghị định số 19/ 2015/ NĐ- CP ngày 14/ 2/ 2015 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường; trong đó, xác định dịch vụ hoả táng, điện táng thuộc Danh mục hoạt động bảo vệ môi trường được ưu đãi, hỗ trợ. Ở cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, hiện đã có khoảng 20 địa phương đã phê duyệt quy hoạch nghĩa trang và cơ sở hoả táng; 25 địa phương quy định về phân cấp quản lý; 7 địa phương ban hành cơ chế hỗ trợ, trong đó các chính sách hỗ trợ được quy định với từng mức khác nhau, ví dụ như: UBND TP Hà Nội đã ban hành Quyết định số 03/ 2017 QĐ- UBND ngày 10/ 02/ 2017 về quy định chính sách hỗ trợ khuyến khích sử dụng hoả táng trên địa bàn TP Hà Nội, cụ thể: Hoả táng đối với người lớn là 3.000.000 đồng/ trường hợp, đối với trẻ em dưới 6 tuổi là 1.500.000 đồng/ trường hợp; đối với chi phí vận chuyển khu vực nội thành là 500.000 đồng/ trường hợp, ngoại thành là 1.000.000 đồng/ trường hợp; UBND tỉnh Bắc Ninh ban hành Quyết định số 29/ 2015/ QĐ- UBND ngày 18/ 8/ 2015 về việc quy định hỗ trợ thực hiện hoả táng, điện táng người chết trên địa bàn tỉnh với mức hỗ trợ 10.000.000 đồng/ trường hợp thực hiện hoả táng, điện táng,... Về nhu cầu sử dụng hình thức hoả táng Trong thời gian qua, nhu cầu sử dụng hình thức hoả táng ngày một tăng, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội, tỷ lệ sử dụng hình thức hoả táng trên tổng số người chết khoảng 65, TP Hồ Chí Minh khoảng 70, Hải Phòng khoảng 29( đạt và vượt mục tiêu đề ra đến năm 2020 tại Quyết định số 2282 là 30 đối với các thành phố trực thuộc Trung ương). Tuy nhiên, tỷ lệ này tại Cần Thơ và Đà Nẵng vẫn còn thấp. Ở khu vực nông thôn, tỷ lệ sử dụng hình thức hoả táng chưa cao nhưng qua công tác tuyên truyền phổ biến, nhân dân đã có sự tiếp cận sử dụng hình thức hoả táng, nhận thức và thói quen tập quán về hình thức táng đang dần được thay đổi. Về đầu tư xây dựng cơ sở hoả táng Nhiều địa phương đã triển khai các dự án đầu tư xây dựng cơ sở hoả táng. Cả nước hiện có trên 200 cơ sở hoả táng với khoảng hơn 230 lò hoả táng, trong đó khoảng hơn 60 các lò đảm bảo vệ sinh. Các công nghệ hoả táng đang áp dụng chủ yếu là sử dụng năng lượng điện, nhiên liệu gas, dầu die zen hoặc nhiên liệu củi đốt. Một số lò hoả táng sử dụng điện hoặc nhiên liệu gas, dầu die zen đang hoạt động ổn định, hiệu quả và đảm bảo môi trường tập trung ở các địa phương như Hà Nội( 12 lò), TP Hồ Chí Minh( 8 lò), Bình Dương( 4 lò), Hải Phòng( 2 lò), Quảng Ninh( 3 lò), Đà Nẵng( 2 lò) Vùng Nam Bộ, nơi đồng bào Khmer sinh sống có nhiều lò hoả táng thô sơ sử dụng củi đốt được đặt tại các chùa với số lượng từ vài lò đến vài chục lò( Trà Vinh, Kiên Giang, Sóc Trăng), các lò này không đảm bảo được tiêu chuẩn về môi trường, đặc biệt là tiêu chuẩn môi trường không khí. Hiện nay, một số địa phương đang tiến hành các hoạt động đầu tư xây dựng cơ sở hoả táng áp dụng công nghệ hoả táng tiên tiến, thân thiện với môi trường như Thái Nguyên, An Giang, Vĩnh Phúc Các tỉnh thuộc vùng Nam Bộ cũng đang tìm kiếm nguồn vốn để dần thay thế các lò hoả táng sử dụng củi đốt. Bên cạnh những kết quả đạt được, việc phổ biến và thúc đẩy sử dụng hình thức hoả táng vẫn còn gặp phải một số khó khăn, tồn tại như: Việc xác định vị trí của các cơ sở hoả táng trong quá trình lập quy hoạch nghĩa trang và cơ sở hoả táng hoặc triển khai dự án đầu tư xây dựng cơ sở hoả táng thường gặp nhiều khó khăn để có được sự đồng thuận của cộng đồng dân cư ở địa phương do tâm lý e ngại và những lo lắng về yếu tố môi trường của người dân; Chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng cơ sở hoả táng và hỗ trợ các gia đình có người quá cố sử dụng hình thức hoả táng ở nhiều địa phương còn chưa cụ thể; Ở nhiều nơi, phong tục tập quán hung táng cho người quá cố đã áp dụng từ lâu đời với những ý niệm in sâu trong nhận thức, trong khi diện tích đất táng còn nhiều nên việc tuyên truyền, phổ biến thay đổi hình thức táng sang hoả táng gặp nhiều khó khăn; Hình thức và nội dung tuyên truyền chưa thực sự đa dạng, phong phú, chưa phân tích được sâu sắc những ưu điểm của hình thức hoả táng hiện nay so với các hình thức táng truyền thống trước đây. Giải pháp thúc đẩy việc thực hiện Đề án Thời gian tới, để thúc đẩy việc sử dụng hình thức hoả táng, Bộ Xây dựng, các Bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện một số giải pháp trọng tâm sau: Tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến hoả táng phù hợp với yêu cầu quản lý và các công nghệ hoả táng tiên tiến; Cụ thể hoá các chính sách hỗ trợ trong đầu tư xây dựng cơ sở hoả táng. Đẩy nhanh việc ban hành quy định phân công, phân cấp quản lý và chính sách hỗ trợ khuyến khích sử dụng hình thức hoả táng trên địa bàn ở cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. UBND cấp tỉnh tập trung chỉ đạo các cơ quan chức năng theo phân công, phân cấp của UBND cấp tỉnh thực hiện công tác cắm mốc theo quy hoạch và giải phóng mặt bằng đối với các vị trí được lựa chọn xây dựng cơ sở hoả táng trước khi thúc đẩy triển khai dự án đầu tư xây dựng cơ sở hoả táng. Đồng thời, công khai thông tin của dự án và tuyên truyền để tạo sự đồng thuận trong nhân dân và có cơ chế ưu tiên, hỗ trợ đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng cho địa bàn có khu vực triển khai thực hiện dự án đầu tư xây dựng cơ sở hoả táng. Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động cán bộ, Đảng viên và nhân dân sử dụng hình thức hoả táng với hình thức đa dạng và nội dung phù hợp; đưa Tỷ lệ sử dụng hình thức hoả táng là một trong những tiêu chí để đánh giá việc thực hiện xây dựng nếp sống văn minh, văn hoá của mỗi địa phương. Ưu tiên lựa chọn áp dụng công nghệ hoả táng hiện đại, thân thiện với môi trường trong triển khai đầu tư xây dựng cơ sở hoả tang. Thường xuyên kiểm tra, giám sát và công khai các chỉ tiêu giám sát môi trường theo quy chuẩn, tiêu chuẩn về môi trường đối với các cơ sở hoả táng; Có biện pháp xử lý kịp thời đối với cơ sở hoả táng không đảm bảo vệ sinh môi trường.