 by nghe thuat xua 0 Comments 23. Sep 2016 Hoạ sỹ nổi tiếng người Pháp gốc Nhật Bản Léo nard Fou ji ta( 1886 1968) đã từng bình phẩm về tranh của Hàm Nghi như sau: Những bức tranh của Ngài ấy hết sức thú vị, tỏ rõ tính chất của người nghệ sỹ đích thực và nhất là chúng mang đậm một sự nhạy cảm tinh tế. Một nhà báo Pháp đã viết vào năm 1926: Hãy cho phép chúng tôi được vinh hạnh chúc mừng Ngài vì sự thành công chính đáng mà các tác phẩm của Ngài đã đem lại. Và chúng tôi rất tự hào khi thấy những tác phẩm đó đã được các các nhà có thẩm quyền, giới báo chí và nhất là các nghệ sỹ vinh danh( Thư của P. Pe y tel gửi Hàm Nghi, ngày 9 tháng 12 năm 1926( tài liệu lưu trữ cá nhân). Theo bà Amandine Da bat, thì dẫu những điều kiện sung túc ấy vẫn không khiến Ngài quên được quá khứ của mình. Trong một lá thư viết năm 1897, Ngài thổ lộ với người bạn, Đại tá Via lar: Khi tôi nghĩ rằng lại một năm nữa đã trôi qua, và tôi đã sống qua chín năm làm thân biệt xứ, và sẽ còn đến bao giờ nữa đây, tôi không biết, và có lẽ sẽ đến tận khi tôi chết đi. Và Ngài khuây khoả bằng vẽ tranh, Ngài đã thổ lộ với đại tá Gon dre court, vào năm 1897: có thể nói những việc này cấu thành cuộc sống của tôi. Tôi đọc trên những bức tranh của mình nỗi thăng trầm thịnh suy trong ý nghĩ, niềm vui của mình và qua hàng ngàn sắc thái mà tôi lần lần nhìn lại từng nếp gấp trong tâm hồn Cũng trong một lá thư viết năm 1901, Hoàng thân viết cho người bạn Murat: Tôi ấy mà, mỗi khi cảm thấy nỗi chán chường sắp đến, tôi vớ vội hộp màu và chạy nhanh ra giữa cánh đồng. Tại đó, tôi lặng ngắm phong cảnh cả nhiều giờ liền và cố gắng ghi nhận những vẻ đẹp mà tôi nhìn thấy. Ngài sẽ nói rằng không phải ai cũng là hoạ sỹ. Nhưng ta có thể có một cảm xúc nghệ sĩ mà không cần để tâm đến tranh. Tất cả câu chuyện dây cà dây muống này chỉ để nói cho ngài biết là hội hoạ đã tạo cho tôi sự khuây khoả đến nhường nào, chính vì thế mà tôi bám víu vào đó bằng cả tâm hồn lẫn thể xác. Không có nó, tôi chẳng biết sẽ như thế nào, bởi tôi đã thấy, hệt như ngài, cuộc sống là một chuỗi đơn điệu. Nhìn nhận về Ngài, Marcel Gautier đã viết trong tác phẩm Le Roi Pro scrit( Vị vua viễn xứ), xuất bản năm 1940: Vua Hàm Nghi đã giữ được tính chất thiêng liêng đối với thần dân mình. Vô tình vị vua trẻ tuổi đã làm một việc có ảnh hưởng vang dội khắp nước: với ý chí cương quyết độc lập và dù người Pháp có đóng quân tại Huế, triều đình An Nam vẫn biểu dương một thái độ không hèn. Thái độ ấy do Hội đồng Phụ chính đề ra. Hội đồng ấy rất có lý mà tin chắc rằng dân chúng trông vào thái độ của nhà vua để noi theo, xem thái độ ấy như mệnh lệnh dù không nói ra bằng lời. Triển lãm tranh Pierre Bonnar d( 1867- 1947), bảo tàng Or say 0