eksempel
Store norske leksikon,Ordforklaringer,Fremmedord og lånord,Fremmedord med latinsk og gresk opphav
Eksempel er eit einskilt tilfelle eller forhold som blir brukt til å kaste lys over ein ålmenn regel; ordet blir òg brukt om eit tilfelle, forhold som kan tene til mønster eller åtvaring.
I mellomalderen var eksempelet også ei litterær form (latin exemplum), nært beslekta med den bibelske likninga. Eit slikt eksempel var ei kort historie, gjerne i form av ein fabel eller ei legende, med eit tydeleg moralsk poeng. Det var oftast utstyrt med ei fortolking etter sjølve historia. Eksempelet var eit innslag i ein større tekst, der det fungerte som ein modell som skulle illustrere ein bestemt idé og understreke den logiske argumentasjonen elles i teksten.Den norrøne termen for mellomalderens eksempel er gjerne dǿmisaga, 'dømesoge', eller berre dǿmi. Det er eit hyppig brukt verkemiddel i lærdomslitteratur som Kongespegelen og den oppbyggjelege Soga om Barlaam og Josafat, men eksempel førekjem òg i Sverressoga. Litteratur Haugen, O. E. (2009). Forteljingane i forteljinga: Interpolasjonane i Barlaams ok Josaphats saga. I K. G. Johansson & M. Arvidsson (Red.), Barlaam i nord: Legenden om Barlaam och Josaphat i den nordiska litteraturen (s. 47–73). Oslo: Novus.