Bryne
Store norske leksikon,Geografi,Norges geografi,Rogaland,Time
Bryne er ein tettstad i kommunane Time og Klepp i Rogaland. Tettstaden er ifølgje SSBs definisjon 5,7 km², og har 12 800 innbyggjarar (2022); 85,1 prosent i Time, 14,9 prosent i Klepp.
Bryne er administrasjonssenter i Time kommune på Jæren, ca. 30 km sør for Stavanger. Kommunestyret i Time vedtok i 2001 at Bryne kan bruke nemninga by.Bryne er den tredje største tettstaden på Jæren, etter dei tradisjonelle byane Stavanger og Sandnes, og er ikkje berre eit viktig trafikknutepunkt og handels- og skulesenter, men også ein viktig industristad. Industrien er dominert av verkstadsindustri, særleg jern- og metallvare- og maskinindustri. Bryne er sentrum i eit tett vegnett; den viktigaste vegen gjennom tettstaden er Fv. 44, det sentrale vegsambandet nord-sør over Jæren. Gjennom Bryne går Sørlandsbanen; her stoppar alle fjerntog, og tettstaden har dessutan hyppige lokaltog på strekninga Stavanger–Egersund.Bryne vart tidleg eit skulesenter med mellom anna meieriskule (1906) og Rogaland Landsgymnas (1924), i dag Bryne vidaregåande skule. Skulen som har eit breitt tilbod av både yrkesretta og studiespesialiserende linjer, er ein av dei største vidaregåande skulane i landet med rundt 1500 elevar.Forfattaren Arne Garborg var frå Time, og i Bryne ligg Nasjonalt Garborgsenter som blir driven av Jærmuseet og er eit supplement til kunstnarheimane Garborgheimen og Knudaheio. Senteret ligg i Forum Jæren, eit anlegg ved Bryne jernbanestasjon med eit 68 m høgt bygg i 20 etasjar med mellom anna kontorlokale, restaurant i toppetasjen og butikkar på gateplan, og dessutan to lågare bygg som husar Garborgsenteret og Time bibliotek. Ved Mølledammen ligg Fritz Røed Skulpturpark, opna i 2004.Namnet kjem av norrønt brún, 'kant, egg', og vin, 'naturleg eng', etter plasseringa ved enden av Frøylandsvatnet. Kart  Les meir i Store norske leksikon Time