askorbinsyre
Store norske leksikon,Næringsmidler og husholdning,Næringsmiddelteknologi
Askorbinsyre er ei kjemisk sambinding som blir brukt som tilsetjingsstoff i matvarer, med kodenummer E 300. Sambindinga blir kalla vitamin C når ein tenkjer på effekten ho har på menneskekroppen, men blir omtalt som askorbinsyre når ein tenkjer på eigenskapane til stoffet utanfor kroppen, til dømes at det aukar haldbarheita til matvarer.
Kjemisk sett er askorbinsyre eit monosakkarid med seks karbonatom som finst i fleire isomere former. Sjølv om askorbinsyre har «syre» i namnet er det ikkje ei karboksylsyre. Bindingane ved karbonatom to og tre er svært ustabile og vekslar raskt mellom å binde berre oksygen (O) eller ei OH-gruppe (hydroksylgruppe).Askorbinsyre fungerer godt som antioksidant. Askorbinsyre blir sjølv oksidert når ho gir frå seg hydrogen som blir bunde til fritt oksygen, slik at andre kjemiske sambindingar ikkje blir oksiderte. Denne effekten blir utnytta i matproduksjon for å hindre til dømes harskning av feitt og fargeforandring i syltetøy.Askorbinsyre finst naturleg i mange frukter og grønsaker, mellom anna i sitrusfrukt, jordbær, kiwi, kålrot og poteter. Utan tilførsel av mat som inneheld askorbinsyre (eller vitamin C i tablettform) får ein sjukdommen skjørbuk. Les meir i Store norske leksikon C-vitamin vitaminar tilsetjingsstoff skjørbuk