Anton Christian Bang
Store norske leksikon,Religion og filosofi,Religioner og livssyn,Kristendom,Den norske kirke
Anton Christian Bang var ein norsk kyrkjehistorikar, biskop og politikar. Han var den første som omsette juleevangeliet til landsmål.
Bakgrunn Anton Christian Bang var fødd i Dønna i Nordland og døydde i Kristiania (no Oslo). Han tok lærareksamen ved Tromsø Seminarium i 1860, tok artium som privatist i 1862 og vart cand.theol. ved universitetet i Kristiania i 1867. Teologi og politikk I 1876 tok han den første teologiske doktorgraden ved universitetet. Avhandlinga hadde tittelen Om Kristi Opstandelses historiske Virkelighed. Bang var prest i Gran på Hadeland, Tromsø og Kristiania og vart i 1885 utnemnd til ekstraordinær professor i kyrkjehistorie. I 1893–1895 var han kyrkjeminister i Emil Stangs andre regjering, og i 1896–1912 var han biskop i Kristiania stift. Han var konservativ både som politikar og teolog. Verk Han var ein produktiv forskar. I 1874 gav han ut Hans Nielsen Hauge og hans Samtid, eit kontroversielt verk på over 500 sider. I 1979 kom Kirken og Romerstaten indtil Constantin den Store, og seinare følgde ei rad arbeid om norsk kyrkjehistorie. I 1912 kom det store verket Den norske Kirkes Historie. Med Portrætter, Faksimiler og Billeder. I 1901–1902 gav han ut Norske Hexeformularer og magiske Opskrifter.Bang var den første som omsette juleevangeliet til ein variant av landsmål. «Gudspjallet aa fyrste Joladagen» vart prenta i Den norske Folkeskole i 1868 og vart seinare prenta på nytt i Den 17de Mai i 1897. Som biskop stødde han arbeidet for å gjere nynorsk til kyrkjespråk. Han hadde kontakt med målmennene i samtida. Då Aasmund Olavsson Vinje låg sjuk på Rikshospitalet, besøkte Bang Vinje og inviterte han til Gran på Hadeland, der Vinje døydde.Bang utarbeidde i 1891 ei ny utgåve av Luthers katekisme, som avløyste Pontoppidans forklaring, og gav i 1909 ut livsminna Erindringer. Les meir i Store norske leksikon Anton Christian Bang i Norsk biografisk leksikon kyrkjehistorie Den norske kyrkja Kristendommens historie i Noreg Litteratur Amundsen, Arne Bugge «Samlere, forskere og folkeminner på 1800-tallet», i Rogan, Bjarne og Eriksen, Anne (red.) Etnologi og folkloristikk. En fagkritisk biografi om norsk kulturhistorie, 2013, 58-61 Bondevik, Jarle: Og ordet vart nynorsk. Bergen 2003 Ellingsen, Terje: Nordnorske kirkemenn, [2003?] Grundt, Gulla: Biskop dr Bang, min far, 1958 Halse, Per: Gudsord og folkemål. Framveksten av nynorsk kyrkjespråk 1859–1908. Det teologiske fakultet, Universitetet i Oslo 2009 Molland, Einar: Norges kirkehistorie i det 19. århundre, 1979, 2 b.