australske språk
Store norske leksikon,Språk og litteratur,Språkfamilier,Orientalske språk utenom indisk og iransk
Australske språk er språk som blir tala av urfolka i Australia, eller som blei tala av urfolka før europearane kom til landet på 1700-talet, og som sidan er utdøydde.
Australske språk i tal Då europearane kom til Australia på 1700-talet, fanst det om lag 600 stammer som snakka minst 200–250 forskjellige språk. Over 50 av desse språka er no utdøydde. Om lag 100 språk er på veg til å døy ut.Følgjande tabell viser kor mange språk som har 1–10, 11–100, 101–500, 501–1000, 1001–2000 og over 2000 talarar. Eit språk er teke med berre når talet på talarar er oppgjeve i AUSTLANG (Australian Indigenous Languages Database).   1–10 11–100 101–500 501–1000 1001–2000 >2000     89 60 7 7 5 3    Australske språk blir i første rekkje tala i nord og nordvest og i det indre av landet i vest. Her er eit oversyn over talet på språk med minst éin talar i 2005 i dei ulike delstatane (nokre få språk blir tala i to delstatar):  Western Australia (WA): 48  South Australia (SA): 8  Northern Territory (NT): 62  Victoria (VIC): 6  New South Wales (NSW): 11  Queensland (QLD): 30 Torres Strait Islands (TSI): 3  Her er ei liste over alle australske språk med 500 eller fleire talarar. Familien pama-nyungansk er forkorta pn.   Språk Familie og undergruppe Delstat Talarar     pitjantjatjara pn, sørvest SA, NT 3000   warlpiri pn, sørvest NT 3000   tiwi isolat NT 2100   arrernte pn, arandisk NT 2000   dhuwaya pn, yuulngu NT 1500   wik mungkan pn, pamansk QLD 1500   anindilyakwa gunwingguansk, enindhilyagwa NT 1500   murrinh-patha daly, murrinh-patha NT 1150   alyawarr pn, arandisk NT 1000   anmatyerre pn, arandisk NT 900   kalaw kawaw ya pn, kala lagaw ya QLD, TSI 800   burarra gunwingguansk, burarransk NT 800   kala lagaw ya pn, kala lagaw ya QLD, TSI 800   ngaanyatjarra pn, sørvest WA 700   walmajarri pn, sørvest WA 500 Australske språkfamiliar og språkisolat Oppslagsverket Ethnologue deler dei australske språka i 15 familiar og 6 språkisolat, og følgjer ein klassifikasjon som er godteken av dei fleste ekspertane på australske språk. Det har ikkje blitt påvist slektskap med nokon språk utanfor Australia. Etter kvar språkfamilie og språkgrein står det eit tal i parentes som viser kor mange språk det er i familien. bunabansk (2) daly (19). Familien har 4 greiner: bringen-wagaydy (12), malagmalag (4), marriammu (1), murrinh-patha (2) djamindjungansk (2). djeragansk (3) giimbiyu (3) gunwingguansk (25). Familien har 13 greiner: burarransk (4), djauanisk (1), enindhilyagwa (3), gagudjuansk (1), gungaraganyansk (1), gunwinggisk (2), mangarayisk (1), maransk (4), ngalkbun (1), rembargisk (2), wagimansk (1), warayansk (1) og yangmanisk (3). limilngansk-wulna (2) nyulnyulansk (9) pama-nyungansk (281). Familien har 39 greiner: bigambal (1), bindal (1), kurnai (1), yuyu (1), arandisk (8), baagandji (1), bandjalangisk (4), bungandidj (2), durubulisk (3), dyangadi (2), dyirbalisk (4), Flinders Island (1), galgadungisk (3), gumbaynggirisk (2), guugu-yimidhirr (2), kala lagaw ya (2), karnisk (25, i ), kulin (12), lardil (1), marisk (22), mbara (1), muruwarisk (1), ngarinyerisk-yithayithisk (3), pallangan-middang (1), pamansk (61, i 16 undergrupper), sørvest (69, i 16 undergrupper), wagaya-warluwarisk (3), waka-kabisk (6), warumungisk (1), wiradhurisk (3), worimi (2), yalandyisk (3), yanyuwansk (1), yarli (3), yidinisk (2), yotayotisk (2), yugambal (1), yuin (10) og yuulngu (11). tangisk (3) umbugarla-ngumbur (2) West Barkly (3) worrorransk (12) yanyi (2) yiwaidjansk (7) lanima laragia lardil mbara muruwari tiwi Strukturen til dei australske språka  Dei australske språka skil mellom nomen og verb, ofte med rike bøyingssystem. Dei fleste australske språka har ei ergativ kasusform for subjektet ved transitive verb, medan subjektet ved intransitive verb og objekt har ei absolutiv kasusform.Dei fleste australske språka uttrykkjer syntaktiske funksjonar ved hjelp av kasus, og ordstillinga er som regel svært fri.Talord finst ikkje, berre ubundne (ubestemte) determinativ med tydingane 'ein', 'to', 'tre' og 'mange', som liknar våre determinativ ein og nokre. Det er vanleg med bøying av nomen i både eintal (singularis), total (dualis), tretal (trialis) og fleirtal (pluralis). Dei fleste australske språka har berre tre vokalfonem, /i/, /u/ og /a/, som i norsk li, lo og la. Australske språk manglar stort sett frikativar, men dei har plosivar, nasalar, lateralar, rotikon (r-lydar) og halvvokalar. Det er som regel ikkje noko skilje mellom ustemde og stemde plosivar. Plosivar og nasalar har som regel uvanleg mange artikulasjonsstader. Språket yanyuwa, som høyrer til den pama-nyunganske språkfamilien, har desse plosivane og nasalane, her attgjevne i ortografisk form:   labial b m     apiko-alveolar d n   apiko-postalveolar rd rn   laminal j ny   dorso-palatal gy   dorso-velar g ŋ Les meir i Store norske leksikon aboriginer Australias befolkning Eksterne lenkjer AUSTLANG – Australian Indigenous Languages Database. Oversyn over levande og døde språk i Australia, i kunnskapsbanken Ethnologue