IJzer(II)ionen geven in een oplossing van pH 2 tot 9 met
orthofenantroline een oranje gekleurd complex: [(C12H8N2)3Fe]2+.
De lichtabsorptie van de gekleurde vloeistof wordt gemeten met een
spectrofotometer. Er wordt een ijklijn opgesteld aan de hand van enkele
standaardoplossingen. Het gehalte van het onbekende monster kan via de
gemeten extinctie in de ijkgrafiek worden afgelezen. Om de juiste pH in te
stellen wordt ammonia en zoutzuur gebruikt m.b.v. paranitrofenol als
indicator. Voordat ammonia wordt toegevoegd breng je wijnsteenzuur in de
oplossing: wijnsteenzuur vormt met ijzer een complex zodat geen
ijzerhydroxide kan neerslaan. Hydroxylammoniumchloride (een sterke reductor)
wordt toegevoegd om ijzer(III) te reduceren tot ijzer(II) en om te voorkomen
dat ijzer(II) weer wordt geoxideerd.
Welcome!

Close

Would you like to make this site your homepage? It's fast and easy...

Yes, Please make this my home page!

No Thanks

Don't show this to me again.

Close

Gebrekverschijnselen Start

Een vergelijkend onderzoek tussen devolledige
voeding en een stikstofloze cultuur

Ronald van Aken

Lukas van der Bel

Yurriaan van Duyn

M2LA



Voorwoord

Dit is het verslag gaat over de gebrekverschijnselen bij
maïs is gemaakt door de studenten R. v. Aken, Y. v. Duyn en L. v.d. Bel van de
Rijn IJssel College uit M2LA en is in opdracht van de docenten biologie, chemie
en Nederlands. Dit verslag is bedoeld voor geïnteresseerden. Tot slot wil ik de
dhr. Van Laar bedanken voor zijn hulp bij het verrichten van de biologische
proeven, dhr. Van Prooyen voor zijn hulp bij het verrichten van de chemische
experimenten en dhr. Goldsmidt voor zijn hulp bij het tot stand komen van dit
verslag.

INHOUDSOPGAVE:

[H 1 Inleiding](#HOOFDSTUK 1) blz. 1

[H 2 Werkwijze en benodigdheden](#HOOFDSTUK 2) blz. 2

[H 3 Resultaten uit de](#HOOFDSTUK 3)

[gebrekverschijnselenproef](#HOOFDSTUK 3) blz. 4

[H 4 Conclusie](#HOOFDSTUK 4) blz. 6

[Bijlage I](#BIJLAGE I) blz. 9

[Bijlage II](#BIJLAGE II) blz. 10

[Bijlage III](#BIJLAGE III) blz. 13

[Bijlage IV](#BIJLAGE IV) blz. 18

Samenvatting.

Kort samengevat gaat dit verslag over het project
gebreksversijnslen. In dit project hebben we bekeken wat er gebeurt als je een
bepaalde voedingsbron weg laat. In ons geval is dat stikstof (N). als eerste
hebben we 20 kleine maïs plantjes in een hydrocultuur gezet en dat dus geen
stikstof bevatte. Om de twee weken en dat voor 8 weken lang hebben we er steeds
drie geoogst en bekeken wat voor en gebreken ze hebben vertoond en vergeleken
met andere groepen die andere stoffen hebben weggelaten. Ook hebben we elke week
de hydrocultuur getest op electrische geleidbaarheid en de pH gemeten. Wat is
gebleken is dat als je stikstof weglaat dan komt er necrosis in hoge maten voor.
De pH steeg en de EGV daalde drastisch. Daarbij bleven de plantjes erg klein en
een aantal gingen dood. In tegen stelling tot de volledige voedingsoplossing die
het veel beter heeft gedaan. En ook veel beter is gegroeid. Kortom maïs heeft
dus wel degelijk stikstof nodig.

****WOORDENLIJST****Anthocyaanvorming****het paars worden van de stengel of bladvoet****EGV****Electrische geleidbaarheid****Kb****baseconstante****Kz****zuurconstante****Necrosis****het afsterven van jonge bladeren en knoppen****Nucleïnezuren****bouwstoffen van DNA en RNA****SYMBOLENLIJST****NO3-****nitraat-ion****NH4+****ammonium-ion****

Logboek

Ronald van Aken, Lukas van der Bel, Yurriaan van Duyn

Datum

Naam

Werkzaamheden

Week 1

Ronald + Yurriaan

Opstelling gecorrigeerd

08-11-99

Ronald

pH gemeten, drooggewicht bepaald

08-11-99

Lukas

EG gemeten, water bijgevuld, percentages en diameters bepaald

Week 3

Ronald + Yurriaan

pH & EG gemeten, water bijgevuld

22-11-99

Lukas

pH & EG gemeten, drooggewicht bepaald

22-11-99

Ronald + Yurriaan

Percentages en diameters bepaald

29-11-99

Lukas

Water bijgevuld

29-11-99

Ronald + Yurriaan

Opstelling gecheckt

06-12-99

Ronald + Yurriaan

Drooggewicht bepaald, percentages en diameters bepaald

06-12-99

Lukas

pH & EG gemeten, bak opgeruimd en schoongemaakt

13-12-99

Yurriaan

Drooggewichten bepaald

16-12-99

Ronald + Yurriaan

Spectrofotometrische bepaling van ijzer

21-12-99

Ronald + Yurriaan

Spectrofotometrische bepaling van fosfor in gewas

11-01-00

R + L + Y

Spectrofotometrische bepaling van fosfor in gewas

WERKSTUK

Ronald + Yurriaan

Omslagpagina

Ronald + Yurriaan

Titelpagina

Lukas

Voorwoord

Yurriaan

Inhoudsopgave

Lukas

Samenvatting

Ronald + Yurriaan

Woordenlijst & Symbolenlijst

Ronald

H1 Inleiding

Ronald

H2 Werwijze en benodigdheden

Yurriaan

H3 Resultaten

Yurriaan

Conclusie

R – L – Y

Literatuurlijst

Ronald

Bijlage I

Lukas

Bijlage II

Ronald + Yurriaan

Bijlage III

Ronald + Yurriaan

Bijlage IV

HOOFDSTUK 1
Inleiding

Dit werkstuk gaat over maïs, de groei en de voedingstoffen
die een maïsplant nodig heeft. In de biologiepractica hebben wij een
voedingsoplossing gemaakt. Maar aan deze voedingsoplossing is geen stikstof
toegevoegd. Vervolgens hebben de maïsplanten er in gezet en een aantal weken in
de gaten gehouden. De metingen en waarnemingen zijn bijgehouden in ons
labjournaal. Het doel van de practica is dat er een verslag over de ontwikkeling
van de maïsplanten geschreven wordt Dit wordt beoordeeld door de biologieleraar
en de leraar Nederlands, het belang van de proef zelf is om er achter te komen
welken stoffen de planten nodig hebben en wat het gevolg is als er een stof
ontbreekt. Daarom zal eerst wat informatie volgen waarvoor stikstof in een plant
gebruikt wordt en wat de gevolgen waarschijnlijk zullen zijn.

Stikstof is een belangrijk onderdeel voor het maken van
eiwitten, nucleïnezuren, chlorofyl en moleculen die een belangrijke rol bij de
stofwisseling spelen. Stikstof komt in veel verbindingen voor. Er zijn maar een
paar soorten verbindingen die een plant kan opnemen. De belangrijkste is NO3-
maar ook NH4+ kan opgenomen worden. Als er te weinig of
zelfs geen stikstof aanwezig is dan zullen de volgende dingen bij de plant
gebeuren. Er zal een vermindering in groei plaats vinden, omdat de celdeling
langer gaat duren. De planten zullen niet volledig ontwikkelen en klein blijven.
Omdat er geen of minder chlorofyl wordt aangemaakt (chlorofyl is een belangrijke
stof voor de fotosynthese) zal de fotosynthese achteruit gaan hierdoor zullen er
gele bladeren ontstaan. De oudere en rijpere delen van de plant zullen hun
bladeren verliezen, omdat stikstof van de rijpe delen naar de onrijpe delen kan
stromen. De wortels zullen harder groeien in verhouding met de spruit. En er zal
anthocyaan vorming plaats vinden, omdat de koolhydraten niet meer kunnen worden
omgezet.

Andere belangrijke stoffen voor een plant zijn fosfor,
magnesium, ijzer en kalium Onze klas is verdeeld in 6 groepen 5 testen een
voedingsoplossing met een onbrekende stof en 1 de volledige oplossing.

De hypothese is gebaseerd op de theorie en luidt als volgt:

Onze planten die dus geen stikstof toegevoegd hebben gekregen
zullen:

HOOFDSTUK 3

Resultaten uit de gebrekverschijnselenproef

In dit hoofdstuk worden de resultaten weergegeven uit de
gebrekverschijnselenproef. Dit alles in overzichtelijke tabellen en grafieken.
De resultaten worden samen weergegeven met de waarnemingen uit de proef met de
volledige voeding.

Toelichting:

VV = waarneming "volledige voeding"

-N = waarneming "zonder
stikstof"

Tabel 2 Verloop pH

Week

VV

-N

0

5,1

5,0

2

6,0

5,4

4

6,2

5,3

6

6,4

5,5

8

6,5

5,5



Tabel 3 Verloop EGV (mS)

Week

VV

-N

0

1435

1460

2

1370

1446

4

1405

1372

6

1490

1292

8

1551

1271



Tabel 4a Verloop plantengroei

diameter blad (mm)

Week

VV

-N

0

2

9,60

5,69

4

8,85

5,38

6

9,96

7,73

8

16,70

5,40



Tabel 4b Verloop plantengroei

diameter stengel (mm)

Week

VV

-N

0

2

0,33

2,00

4

4,33

1,80

6

5,00

3,00

8

7,00

2,27



Tabel 5a Drooggewicht spruit
(gram)

Week

VV

-N

0

0,29

0,29

2

0,33

0,16

4

0,56

0,21

6

1,11

0,60

8

1,53

0,26



Tabel 5b Drooggewicht wortel (gram)

Week

VV

-N

0

0,11

0,11

2

0,08

0,11

4

0,05

0,08

6

0,20

0,19

8

0,16

0,17



Tabel 6a Ratio groen (%)

Week

VV

-N

0

2

97

67

4

88

60

6

93

45

8

95

32



Tabel 6b Ratio chlorosis (%)

Week

VV

-N

0

2

0

0

4

0

0

6

0

0

8

0

2



Tabel 6c Ratio anthocyaan (%)

Week

VV

-N

0

2

0

30

4

0

36

6

1

45

8

2

52



Tabel 6d Ratio necrosis (%)

Week

VV

-N

0

2

3

3

4

12

4

6

5

10

8

3

15



HOOFDSTUK 4

CONCLUSIE

Ons onderzoek is ten einde en nu kunnen we onze conclusies trekken uit de
gestelde hypothese. Het team heeft ontzettend goed zijn best gedaan om de
gegevens zo goed en betrouwbaar mogelijk te verzamelen.

Al met al is het een vruchtbaar onderzoek geweest. Het heeft de resultaten
opgeleverd die we verwacht hadden en we hebben er een hoop van geleerd.

LITERATUURLIJST

Susan Budavari, Maryadele J. O’Neill, Ann Smith, Patricia E. Heckelman, The
Merck Index, An encyclopedia of chemicals, drugs, and biologicals.
Eleventh Edition,Rahway, N.J. USA.,1989

Uitgave van NIA’TNO, vereniging van Nederlandse chemische industrie/VNCI,
Samson, CHEMIEKAARTEN, Gegevens voor veilig werken met chemicaliën. 14e
editie,1999,Alphen aan den Rijn 1998

Bundel Gebrekverschijnselen

Deel 2 M2L

BIJLAGEN



BIJLAGE I

In deze bijlage staat het verdunningsschema en de berekeningen voor
concentraties en pH.

stof

m (mg)

C (mg/l)

C (g/l)

C (mol/l)

Mm (g/mol)

pH

12% CaCl2

12,0

0,6

6.10-4

5,41.10-6

110,98

4,52

10% KH2PO4

5,0

0,25

2,5.10-4

1,84.10-6

136,082

6,47

10%MgSo4.7H2O

5,0

0,25

2,5.10-4

1,01.10-6

246,471

4,96

12% KCl

2,4

0,024

2,4.10-5

3,22.10-7

74,55

3,75

FE-EDTA

- 
- 
- 
- 
- 
- 

Berekeningen:

mV% = (m / V) x 100% à  m = (mV / 100%)
x V

pH = [H3O+] = -log (Ö Kz .
cz)

pH = 14 - -log (Ö Kb . cb)

c (mol/l) = c (g/l) / Mm

Sporen-

elementen

m

(mg)

C

(mg/l)

C (g/l)

C

(mol/l)

Mm (g/mol)

pH

H3BO3

611,1

30,56

3,06.10-2

4,95.10-4

61,832

?

MnCl2

388,8

19,44

1,94.10-2

1,54.10-4

125,84

5,24

CaSo4

55,5

2,78

2,78.10-3

1,74.10-5

159,616

5,58

ZnSo4

55,5

2,78

2,78.10-3

1,72.10-5

161,456

5,58

Al(So4)3

55,5

2,78

2,78.10-3

8,12.10-6

342,158

5,89

BiSo4

55,5

2,78

2,78.10-3

9,11.10-6

305,046

5,44

CoCl2

27,8

1,39

1,39.10-3

1,07.10-5

129,83

6,17

LiCl

27,8

1,39

1,39.10-3

3,28.10-5

42,391

5,26

KI

27,8

1,39

1,39.10-3

8,37.10-6

166,00

5,46

KBr

27,8

1,39

1,39.10-3

7,17.10-5

119,00

4,93

SnCl2

27,8

1,39

1,39.10-3

7,33.10-6

189,61

4,58

Tio2

55,8

2,79

2,79.10-3

3,49.10-5

79,878

11,77

Gemiddelde pH bij sporenelementen is 5,99

Gemiddelde pH totaal is 5,14

_Spectrofotometrische bepaling van fosfor in een hydrocultuur_BIJLAGE
II

De analyse berust op de vorming van een blauw gekleurd complex tussen
ammoniummolybdaat en fosfaationen in aanwezigheid van antimoonoxyionen en
ascorbinezuur. Dit complex heeft een absorptiemaximum bij 885 nm (indien niet
haalbaar: 720).

In de hydrocultuur (en controlemonster) is het fosfor als H2PO4-
ion aanwezig. In het gewas is fosfor niet als fosfaat aanwezig, maar gebonden
aan organische stoffen. Voor de bepaling van fosfor in de hydrocultuur kan in
een zuur milieu dus direct de kleurreactie worden toegepast.

Fosfaatstandaard (100 mg P/l)

Los 0,439 g KH2PO4 p.a. op in water en vul in een
maatkolf aan tot 1 liter.

Molybdaatreagens

Ascorbinezuuroplossing

Los 2 g ascorbinezuur (C6H8O6) op in 100
ml water.

Hydrocultuur + controlemonster

Monstervoorbereiding hydrocultuur:

IJklijn:

Monsters:

Voor controlemonster: cp = cl . (50 / Vm)

Voor hydrocultuur: cp = cl . (100 / 10) . (50 / Vm)

waarin:

cp = concentratie P in oorspronkelijke monsteroplossing (mg/l)

cl = concentratie P in verdunde oplossing volgens ijklijn (mg/l)

Vm = volume monsteroplossing waarmee kleurreactie is uitgevoerd (mg/l)

50 = volume maatkolf waarin kleurreactie is uitgevoerd (ml)

100/10 = verdunningsfactor hydrocultuur

IJkoplossingen (ml)

Extinctie

0

0.006

10

0.088

20

0.297

30

0.566

40

1.266

Hydrocultuurmonster 5 ml 1

0.389

Hydrocultuurmonster 5 ml 2

0.356

Hydrocultuurmonster 10 ml 1

0.767

Hydrocultuurmonster 10 ml 2

0.778

Controlemonster 10 ml 1

2.630

Controlemonster 10 ml 2

2.650

Blanco

0.000

De concentraties zijn:

De concentratie P in Hydrocultuurmonster 5 ml 1=1.297 mg/l

De concentratie P in Hydrocultuurmonster 5 ml 2=1.187 mg/l

De concentratie P in Hydrocultuurmonster 10 ml 1=2.558 mg/l

De concentratie P in Hydrocultuurmonster 10 ml 2=2.595 mg/l

De concentratie P in controlemonster 10 ml 1=8.773 mg/l

De concentratie P in controlemonster 10 ml 2=8.838 mg/l

De concentratie fosfor in de hydrocultuur si 0.248 mg/l

Leene en Udo; Analytische scheikunde; 1 e druk; blz. 126 t/m 146

_Spectrofotometrische bepaling van ijzer_BIJLAGE
III

IJzer(II)ionen geven in een oplossing van pH 2 tot 9 met
orthofenantroline een oranje gekleurd complex: [(C12H8N2)3Fe]2+.
De lichtabsorptie van de gekleurde vloeistof wordt gemeten met een
spectrofotometer. Er wordt een ijklijn opgesteld aan de hand van enkele
standaardoplossingen. Het gehalte van het onbekende monster kan via de
gemeten extinctie in de ijkgrafiek worden afgelezen. Om de juiste pH in te
stellen wordt ammonia en zoutzuur gebruikt m.b.v. paranitrofenol als
indicator. Voordat ammonia wordt toegevoegd breng je wijnsteenzuur in de
oplossing: wijnsteenzuur vormt met ijzer een complex zodat geen
ijzerhydroxide kan neerslaan. Hydroxylammoniumchloride (een sterke reductor)
wordt toegevoegd om ijzer(III) te reduceren tot ijzer(II) en om te voorkomen
dat ijzer(II) weer wordt geoxideerd.

Omdat ijzerionen aan glasoppervlak absorberen moet het glaswerk tevoren
goed worden gespoeld met verdund zoutzuur en daarna met demiwater.

Lees eerst het hele voorschrift door en beantwoord de volgende vragen:

Door het toevoegen van hydroxylammoniumchloride kan het
ijzer(II) worden

geoxideerd.

Ammonia (2 mol/l)

Hydroxylammoniumchloride-oplossing (100 g/l)

Orthofenantroline.H2O of orthofenantroline.HCl

Paranitrofenol

IJzer(II)oplossing (20mg/l)

Wijnsteenzuuroplossing (100 g/l)

Zoutzuur (2 mol/l)

Spectrofotometer

Cuvet 5 cm

Fe2+ + 3 C12H8N2 è      [ (C12H8N2)3Fe]2+

Let op: spoel het glaswerk tevoren met verdund zoutzuur en demiwater.

IJklijn: breng in 6 bekerglazen respectievelijk 0, 3, 6, 9, 12 en 15 ml
van de standaardoplossing die 20 mg/l ijzer(II) bevat. Voeg aan elke
oplossing 50 ml wijnsteenzuuroplossing en drie druppels paranitrofenol toe.
Voeg ammonia 2 mol/l toe tot de oplossing sterk geel gekleurd is. Druppel nu
zoutzuur 2 mol/l bij, tot de oplossing juist heel licht geel tot kleurloos
is.

Voeg nu 5 ml hydroxylammoniumchloride-oplossing en 50 ml
orthofenantroline-oplossing toe. Spoel de oplossingen kwantitatief over in
maatkolven van 500 ml. Vul aan met water tot de streep en homogeniseer.

Monsters: filtreer zo nodig: pipetteer in 6 bekerglazen respectievelijk
10 en 25 ml hydrocultuurmonster en 25 ml controlemonster (elk in duplo). De
monsteroplossingen krijgen dezelfde behandeling als de oplossingen voor het
opstellen van de ijklijn; zorg echter i.v.m. de andere maatkolven (hier 100
ml) dat de volumina van de toe te voegen oplossingen 5 keer zo klein zijn.
Spoel de oplossingen kwantitatief over in maatkolven van 100 ml. Vul aan met
water tot de streep en homogeniseer.

Laat de oplossingen in de maatkolven gedurende 30 minuten staan en meet
de extinctie van de oplossing tegen een blanco van de gebruikte chemicaliën
bij een golflengte van 510 nm in een cuvet van 5 cm.

Maak de ijkgrafiek en bepaal uit de gevonden extincties, met behulp van
de ijklijn, de concentraties ijzer in de monsters in mg/l

Maak een foutentabel (één per duplo) voor elke bepaling.

IJkoplossing (ml)

Extinctie

0

0,001

3

0,036

6

0,257

9

0,333

12

0,424

15

0,561

Hydrocultuurmonster 10 ml 1

0,133

Hydrocultuurmonster 10 ml 2

0,135

Hydrocultuurmonster 25 ml 1

0,295

Hydrocultuurmonster 25 ml 2

0,288

Controlemonster 25 ml 1

0,338

Controlemonster 25 ml 2

0,295

Blanco

0,000

De concentraties (afgelezen) zijn:

De concentratie Fe in Hydrocultuurmonster 10 ml 1 = 0,155
mg/l

De concentratie Fe in Hydrocultuurmonster 10 ml 2 = 0,158
mg/l

De concentratie Fe in Hydrocultuurmonster 25 ml 1 = 0,331
mg/l

De concentratie Fe in Hydrocultuurmonster 25 ml 2 = 0,328
mg/l

De concentratie Fe in controlemonster 25 ml 1 = 0,371
mg/l

De concentratie Fe in controlemonster 25 ml 2 = 0,288
mg/l

De concentratie berekend door V1 . C2
=V2 . C2

De concentratie Fe in Hydrocultuurmonster 10 ml 1

C1 . 10 ml = 100 ml . 0,155
mg/l

C1 = 1,55 mg/l

De concentratie Fe in Hydrocultuurmonster 10 ml 2

C1 . 10 ml = 0,158 mg/l .
100 ml

C1 = 1,58 mg/l

De concentratie Fe in Hydrocultuurmonster 25 ml 1

C1 . 25 = 0,331 mg/l .
100 ml

C1 = 1,334 mg/l

De concentratie Fe in Hydrocultuurmonster 25 ml 2

C1 . 25 ml = 0,328 mg/l .
100 ml

C1 = 1,312 mg/l

De concentratie Fe in de controlemonster 25 ml 1

C1 . 25 ml = 100 ml .
0,371 mg/ml C1 = 1,484 mg/l

In fles V1 . C1= V2 . C2

V . C1 = V2 . C2

10 ml . C1 = 1000 ml .
1,484 mg/l

C1 = 148,4 mg/l

De concentratie Fe in de controlemonster 25 ml 2

C1 . 25 ml = 100ml . 0,288 mg/l C1 = 1,152 mg/l

In fles 10 ml . C1 = 1000ml .
1,152 mg/l

C1 = 115,2 mg/l

In de controlemonster zat 1,1523 g Mohr’s zout opgelost
in 1000 ml

C Fe =(C / Mm Mohr's zout) . Mm Fe

C Fe =(1,1523 g/l / 392,15 g/mol).
55,85 g/mol = 164,111 . 10-3 g/l = 164,111
mg/l

Tabel 11 Foutentabel Hydrocultuurmonster 10 ml

Grootheid

Waarde

abs. fout

rel fout

% fout

V monster (ml)

10

0,01

1 . 10-3

0,1

V wijnsteenzuur (ml)

10

0,01

1 . 10-3

0,1

V hydroxylammoniumchloride (ml)

1

0,010

1 . 10-2

1,0

V orthofenantroline (ml)

10

0,01

1 . 10-3

0,1

V totaal (ml)

500

0,5

1 . 10-3

0,1

Extinctie

0,133

0,002

1,50 . 10-2

1,50

C Fe (mg/l)

0,155

2,81 . 10-3

1,81 . 10-2

1,81

C afgerond (mg/l)

0,155

3,0 . 10-3

2,0 . 10-2

2,0

Tabel 12 Foutentabel hydrocultuurmonster 25 ml

Grootheid

Waarde

abs. fout

rel fout

% fout

V monster (ml)

25

0,01

4 . 10-4

4 . 10-2

V wijnsteenzuur (ml)

10

0,01

1 . 10-3

0,1

V hydroxylammoniumchloride (ml)

1

0,010

1,0 . 10-2

1,0

V orthofenantroline (ml)

10

0,01

1 . 10-3

0,1

V totaal (ml)

500

0,5

1 . 10-3

0,1

Extinctie

0,295

0,002

6,78 . 10-3

6,78 . 10-1

C Fe (mg/l)

0,331

4,04 . 10-3

1,22 . 10-2

1,22

C afgerond (mg/l)

0,331

4,0 . 10-3

1,0 . 10-2

1,0

Tabel 13 Foutentabel Controlemonster

Grootheid

Waarde

abs. fout

rel fout

% fout

V monster (ml)

25

0,01

4 . 10-4

0,04

V wijnsteenzuur (ml)

10

0,01

1 . 10-3

0,1

V hydroxylammoniumchloride (ml)

1

0,010

1,0 . 10 –2

1,0

V orthofenantroline (ml)

10

0,01

1 . 10-3

0,1

V totaal (ml)

500

0,5

1 . 10-3

0,1

Extinctie

0,338

0,002

5,92 . 10-3

5,92 . 10-1

C Fe (mg/l)

0,371

4,36 . 10-3

1,18 . 10-2

1,18

C afgerond (mg/l)

0,371

4,0 . 10-3

1,0 . 10-2

1,0

De gevonden concentraties ijzer in het controlemonster
zijn lager dan de werkelijke waarden.

_Spectrofotometrische bepaling van fosfor in gewas_BIJLAGE
IV

De analyse berust op de vorming van een blauw gekleurd complex tussen
ammoniummolybdaat en fosfaationen in aanwezigheid van antimoonoxyionen en
ascorbinezuur. Dit complex heeft een absorptiemaximum bij 885 nm (indien
niet haalbaar: 720 nm).

In de hydrocultuur (en controlemonster) is het fosfor als H2PO4-
ion aanwezig. In het gewas is fosfor niet als fosfaat aanwezig, maar
gebonden aan organische stoffen. Voor de bepaling van fosfor in de
hydrocultuur kan in een zuur milieu dus direct de kleurreactie worden
toegepast. In het gewas moeten fosforverbindingen eerst worden omgezet in
fosfaat. Bovendien moet het fosfor ook in oplossing worden gebracht om deze
spectrofotometrisch te kunnen bepalen. We voeren daarom eerst een destructie
uit: het plantje wordt helemaal afgebroken, fosforverbindingen omgezet in
oplosbaar fosfaat.

Het bij de destructie gebruikte geconcentreerde zwavelzuur verkoolt het
organische materiaal (alles wordt zwart en bruin). Samen met
waterstofperoxide wordt al het organische materiaal geoxideerd waarbij de
fosforverbindingen worden omgezet in fosforzuur.

De kernreactie van fosfaat met molybdaatreagens wordt door
waterstofperoxide gestoord. Na volledige destructie moet daarom nog enige
tijd worden gekookt om de eventuele overmaat waterstofperoxide kwijt te
raken.

Kookpunt zwavelzuur 290 0C = 563 K

In zuur milieu kleurloos

In basisch milieu paarsrood bij pH > 13 vindt ontkleuring plaats

Fosfaatstandaard (100 mg P/l)

Los 0,439 g KH2PO4 p.a. op in water en vul in een
maatkolf aan tot 1 liter.

Molybdaatreagens

Ascorbinezuuroplossing

Los 2 g ascorbinezuur (C6H8O6) op in 100
ml water.

Zwavelzuur (geconcentreerd)

Waterstofperoxide (30%)

gewas + controlemonster

Dag 1:

Monstervoorbereiding gewas:

Zorg dat je minimaal over 3 g gedroogd gewas beschikt, snijdt het fijn en
meng het goed. Weeg hieruit 1,5 g af (in duplo) en breng dit over in
destructiekolven. Voeg in een zuurkast 50 ml geconcentreerd zwavelzuur
(voorzichtig!) en enkele kooksteentjes toe. Zwenk en plaats de
destructiekolf onder een hoek van 450 in een statief en breng het
mengsel aan de kook. Als de oplossing begint te schuimen haal je de vlam
even weg. Kook ongeveer 15 minuten (het organisch materiaal is nu verkoold).
Laat afkoelen en voeg druppelsgewijs 30% waterstofperoxide toe tot de
oplossing kleurloos wordt (voorzichtig: het kan gaan spatten!). Is het
destruaat na toevoegen van 1 ml nog niet kleurloos, dan eerst weer verhitten
en na afkoelen opnieuw waterstofperoxide toevoegen tot kleurloos (geen
overmaat waterstofperoxide). Als de vloeistof is ontkleurd weer 5 minuten
koken.

Laat afkoelen en breng het destruaat over in een maatkolf van 500 ml.
Spoel de destructiekolf voorzichtig na met demiwater (spatten!) in de
maatkolf. Vul de maatkolf aan met water (tussentijds af laten koelen) en
homogeniseer.

Zet op dezelfde manier een blanco bepaling in (in enkelvoud).

Breng de inhoud van de maatkolven over in een fles met schroefdop en
bewaar deze tot het volgende practicum.

Dag2:

IJklijn:

Monsters:

Filtreer zonodig het destruaat.

Breng in iedere maatkolf het volume op ca 40 ml. Voeg dan 2 ml
ascorbinezuur en 5 ml molybdaatreagens toe. Meng goed, vul aan met demiwater
en homogeniseer.

Laat de maatkolven tenminste 10 minuten en niet langer dan 30 minuten
staan. Meet dan de extinctie bij 885 nm (indien niet haalbaar 720 nm).

Voor het gewas: Gp = 50 /  C
l . Vm .½

Voor controlemonster: Gp = 50 /  C l .
Vm

i

waarin:

Gp = P gehalte in gewas (mg/g)

C l = concentratie P in verdunde oplossing volgens LIJNEN (mg/l)

50 = volume maatkolf waarin kleurreactie is uitgevoerd (ml)

Vm = volume monsteroplossing waarmee kleurreactie is uitgevoerd (mg/l)

½ = volume maatkolf waarin destruaat (l)

i = inweeg droog gewas (g)

Tabel 14 Inweeg gewas

Meting

1

2

massa schuitje + inhoud (g)

0,84

massa schuitje (g)

0,02

massa inhoud (g)

0,82

Tabel 15 Extincties [ nm]

ijkoplossing (ml)

Extinctie

0

10

20

30

40

destruaat 2 (ml) 1

destruaat 2 (ml) 2

destruaat 4 (ml) 1

destruaat 4 (ml) 2

blanco 1

blanco 2

De proef konden wij niet uitwerken, omdat de buis met destruaat gesprongen
is en het destruaat eruit gelopen is.