De instrumentale melodielijn van een jazzsolo staat dus los van het rythme, daardoor heeft jazz muziek vaak een speels en onvoorspelbaar karakter.
Jazz muziek kenmerkt zich door blue notes en vocals in de vorm van vraag en antwoord teksten, net zoals bij het voorlopende blues genre het geval is. Blues en jazz verschillen van elkaar doordat blues bestaat uit vastgestelde blues toonladders, deze zijn over het algemeen vrij voorspelbaar omdat deze vrijwel altijd als uitgangspunt worden genomen in de blues muziek. Jazz daarentegen kent meer swing doordat er binnen de jazzmuziek alle ruimte is voor improvisatie. Jazz wordt om die reden ook wel gezien als de Amerikaanse vorm van kunst. Jazz onderscheidt zich van de gebruikelijke majeur en mineur toonladders. Daarnaast is er bij jazz muziek sprake van syncopation, dat betekend dat de instrumentale en vocale accenten in de muziek worden gelegd op ongebruikelijke plekken in het rythme. De instrumentale melodielijn van een jazzsolo staat dus los van het rythme, daardoor heeft jazz muziek vaak een speels en onvoorspelbaar karakter.