Europa was vernield, arm en onzeker; in veel landen was grote steun voor communistische politieke partijen.
De Amerikanen hadden ondertussen hun eigen prioriteiten. Europa was vernield, arm en onzeker; in veel landen was grote steun voor communistische politieke partijen. De Amerikanen vreesden dat ook West-Europa zo in de greep van het communisme zou kunnen komen en besloten dat economische groei de beste oplossing was. Het zou de Europese samenlevingen weer op gang helpen (waarmee ook een afzetmarkt ontstond voor Amerikaanse producten) en de mensen zouden minder tot het communisme geneigd zijn. Daarom begonnen de VS in 1947 met het Marshallplan, een groot programma van economische hulp aan het bankroete Europa. Het bleek zeer effectief. Ze boden dit programma aan heel Europa aan, dus ook aan de Oost-Europese landen in de Russische invloedssfeer. De Russen vatten het echter op als een provocatie en noemden het een ‘kapitalistische samenzwering’. Volgens hen was het een teken dat de Amerikanen erop gebrand waren hun controle over Oost-Europa te vergroten en dus weigerden ze alle economische hulp.