De bevolkings- en welvaartsgroei leidde echter wel weer tot de zogeheten ‘backwash effects’: kapitaal, grondstoffen en mensen werden voor de economie in rijke gebieden onttrokken uit armere gebieden.
Gelukkig vonden er op de achtergrond ook goede ontwikkelingen plaats: zo ontstond geleidelijk een nieuwe sociale klasse, de arbeiders. In de stad konden zij ideeën uitwisselen en zich organiseren in vakbonden, belangenorganisaties, verenigingen en politieke partijen om zo actie te voeren tegen de uitbuiting van de grote machthebbers. Naarmate de welvaart toenam ontstond er een gevoel van optimisme, want de samenleving was niet langer afhankelijk van het klimaat: de natuur was voortaan onderworpen aan de wil van de mens. Het malthusiaans plafond werd doorbroken. De bevolkings- en welvaartsgroei leidde echter wel weer tot de zogeheten ‘backwash effects’: kapitaal, grondstoffen en mensen werden voor de economie in rijke gebieden onttrokken uit armere gebieden. Door dit proces werden arme landen vaak nog armer dan zij al waren.