Harmonische tonen en ensemble arrangementen worden weer belangrijker.
In de jaren '40 komt er al een einde aan de big bandperiode en blijven er kleine groepen over. Swing is een stijl die wel behouden blijft, en dan voornamelijk in jamsessies waarbij improvisatie van akkoorden meer van belang is dan subtiele melodielijnen. Cool jazz is de opvolger van bop en hangt ook samen met swing. Harmonische tonen en ensemble arrangementen worden weer belangrijker. Ook hard bop komt op in de jaren '50. Het ligt in het verlengde van bebop, maar de melodieën zijn dan net iets soulvoller. De ritmesecties zijn complexer en diverser dan de bop uit de jaren '40.