In de jaren vijftig werkten diverse muzikanten al in het buitenland, vooral via een Duits circuit van Amerikaanse legerbases (zoals The Millers in Garmisch-Partenkirchen).
De eerste tekenen dat de moderne Nederlandse jazzmusici zich niet meer voor honderd procent spiegelden aan de grote Amerikaanse voorbeelden, werden omstreeks 1958 zichtbaar. In de jaren vijftig werkten diverse muzikanten al in het buitenland, vooral via een Duits circuit van Amerikaanse legerbases (zoals The Millers in Garmisch-Partenkirchen). Bassist Eddie de Haas speelde in 1952 in Frankrijk met trompettist Bill Cole­man en zou vanaf 1957 als Edgar O’Hare met veel groten in de VS werken. Pianist Nico Bunink speelde bij Charles Mingus (1959, 1960). Ook Rob Pronk en de broers Ack en Jerry van Rooyen maakten in het buitenland carrière.