Distributivni šok
<s>Distributivni šok je posljedica poremećaja mikrocirkulacije i vazomotorne regulacije prokrvljenosti tkiva.</s>

<s>Tipovi šoka</s>

<s>Postoji više formi ovog šoka:
 Anafilaktički/anafilaktoidni šok
 Neurogeni šok
 Septički šok
 Endokrini šok
 Hipoglikemijski šok</s>

<s>Anafilaktični / anafilakoidni šok</s>

<s>Anafilaktični šok je posljedica trenutne burne i teške alergijske reakcije antigena i antitela.</s><s>Anafilakoidni šok je maksimalna varijanta trenutne burne reakcije čiji je patomehanizam u datom trenutku nepoznat.</s><s>U urgentnoj situaciji razlikovanje ova dva stanja šoka nije od značaja, jer je terapija ista.</s>

<s>Uzroci anafilaktičnog šoka su: lijekovi (penicilin, kontrastna sredstva), otrovi životinjskog porijekla (ubodi insekata, ujed zmije) i hrana (jagode, badem, orah).</s><s>U kliničkoj slici pored opštih gorenavedenih konstatuju se i znaci i simptomi alergijske reakcije: eritem, urtikarija, edemi kože, mučnina, povraćanje, proliv, spazam bronhija, dispneja, kašalj, edem glotisa.</s>

<s>Nakon brze dijagnostike terapija se sastoji u adekvatnoj oksigenaciji (4-8 l) i/ili endotrahealnoj intubaciji.</s><s>Nadoknada volumena se vrši davanjem zamjene za plazmu (npr. dekstran 40 i dekstran 70, koloidnih (Haemacel 3,5%) i/ili kristaloidnih (npr. Ringer laktat, 500-1.500 ml i više) tečnosti.</s>

<s>Sljedeća mjera je aplikacija adrenalina 0,1 mg svakih 1-3 min. sve do postizanja odgovarajućih vrijednosti sistolnog pritiska.</s><s>Potom se uvode H1- (npr. kloropiramin) i H2-antihistaminici (npr. ranitidin) intravenski.</s>

<s>Kortikosteroidi se daju u visokim dozama, npr metilprednizolon do 1.000 mg i. v.</s>

<s>Kod bronhospazma daje se aminofilin u bolusu (5 mg/kd), a po potrebi u infuziji ili inhalacija salbutamola ako dozvoljava stanje pacijenta.</s>

<s>Neurogeni šok</s>

<s>Ovaj oblik šoka nastaje kod neuroloških oboljenja ili češće povreda glave i kičmene moždine uslijed teškog oštećenja centralnog nervnog sistema.</s><s>Mehanizam nastanka neurogenog šoka se objašnjava oštećenjem periferne regulacije vazomotornih refleksa krvnih sudova i negativnim inotropnim dejstvom na miokard zbog teškog cerebralnog oštećenja.</s>

<s>Tok ovog šoka protiče manje dramatično od svih oblika distributivnog šoka.</s><s>Neurološka trauma sama po sebi je rijetko jedini uzrok teškog, protrahiranog šoka.</s><s>Zato je neophodno tragati za ostalim povredama i uzrocima šoknog stanja.</s>

<s>U simptomatici ovog oblika šoka pored opštih simptoma prisutni su neurološki poremećaji nastali kao posljedica neuroloških oboljenja ili češće neuro-traume.</s><s>Kada se postavi dijagnoza pristupa se terapiji, koja se sastoji u oksigenaciji, nadoknadi tečnosti, primjeni kateholamina (dopamina) ako je neophodno.</s><s>Kod bolesti i trauma CNS-a veoma je važno podići sistolni arterijski pritisak na oko 140 mm Hg, da bi se obezbijedila adekvatna perfuzija moždanog tkiva.</s>

<s>Septički šok</s>

<s>Septički šok je oblik distributivnog šoka koji se odlikuje teškom sistemskom upalnom reakcijom nastalom zbog infekcije.</s><s>Uzročnici koji dovode do razvoja septičkog šoka su gram-pozitivne i gram-negativne bakterije, virusi i dr. koji su već prouzrokovali određenu bolest u organizmu (pneumoniju, infekciju urogenitalnog sistema, peritonitis, upalu kože).</s><s>Širenje mikroorganizma u ostale organe odvija se preko krvi (bakterijemija, viremija), limfnog sistema, šupljih organa.</s><s>Dolazi do raspadanja uzročnika infekcije, čiji oslobođeni toksini djeluju vazodilatatorno na periferne krvne sudove.</s><s>Prekapilarni i postkapilarni krvi sudovi ne reaguju odgovarajuće na dejstvo kateholamina koji se oslobađaju u većim količinama dovodeći do relativnog smanjenja volumena krvi.</s><s>Iz oštećenih krvnih sudova tkiva i organa zahvaćenih upalom dolazi do ekstravazacije tečnosti i gubitka intravaskularnog volumena.</s><s>Kontarktilnost miokarda se smanjuje.</s>

<s>Simptomatika septičkog šoka se karakteriše: visokom febrilnošću, tahikardijom, tahipnejom, leukocitozom.</s>

<s>Kod hiperdinamskog oblika šoka („crveni“ ili „topli šok“) prisutna je tahikardija i hipotenzija sa toplom i dobro prokrvljenom kožom i dobrim minutnim volumenom.</s><s>Uslov za ovakvo stanje je očuvana funkcija srca sa očuvanim volumenom krvi.</s>

<s>Kod hipodinamskog oblika šoka („bijeli“ ili „hladni šok“) prisutna je tahikardija i hipotenzija sa hladnom i slabo prokrvljenom kožom i sniženim minutnim volumenom.</s><s>Često se razvija iz hiperdinamskog oblika septičkog šoka, kod koga su kompenzacioni mehanizmi organizma poremećeni.</s><s>U jedinicama intenzivne njege kod adekvatnog tretmana uglavnom se radi o hiperdinamskom obliku šoka.</s>

<s>Nakon precizno postavljene dijagnoze septičkog šoka terapija se sastoji pored opšte gorenavedene u dodatnom ordiniranju antibiotske terapije, po mogućnosti na osnovu antibiograma i/ili hirurškom tretmanu žarišta infekcije.</s>

<s>Vidi još 
 Šok
 Kardiogeni šok
 Opstruktivni šok
 Hipovolemijski šok</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura</s>

<s>Medicina
Prva pomoć</s>

