Careva džamija u Nevesinju
<s>Careva džamija u Nevesinju  (džamija sultan Bajazid Velije) je smještena na zapadnoj periferiji Nevesinja, Bosna i Hercegovina.</s><s>Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Ovu odluku komisija je donijela na sjednici održanoj 30. avgusta do 5. septembra 2005. godine, u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo (predsjedavajuća) i Tina Wik.</s><s>Nacionalni spomenik čine džamija i hadžijske sofe u okviru haremskog zida, haremski zid i objekt mekteba uz haremski zid.</s>

<s>Historija  
Džamija je sagrađena između 1481. i 1512. godine, i smatra se jednom od najstarijih džamija na prostoru Bosne i Hercegovine.</s><s>Uz džamiju su sagrađeni mekteb, medresa i šadrvan.</s><s>Za izdržavanje zadužbine zavještana je i izvjesna suma novca i prihodi od hana sa imaretom koji je bio smješten uz Pazar, vezan uz čaršiju.</s><s>Legator je.</s><s>Nije poznato kada je medresa prestala sa radom i kada su medresa i šadrvan srušeni.</s><s>Mekteb je bio smješten u posebnoj zgradi kraj džamije i radio je sve do 1992. godine.</s><s>Objekat hana sa imaretom je nacionalizovan nakon II svjetskog rata.</s><s>O veličini zadužbine Careve džamije govori i činjenica da je cijela jedna mahala (ulica) u Nevesinju nosila naziv Vakuf.</s>

<s>Velike intervencije na džamiji, u smislu proširivanja molitvenog prostora, su rađene 1578. godine i krajem 17. vijeka.</s><s>Obnavljana i krajem 18. i 19. vijeka, kao i 1989/91. godina kada je izvršena restauracija džamije.</s><s>Tarih o gradnji džamije nije sačuvan.</s><s>Jedini sačuvani natpis jeste natpis o jednoj od obnova džamije.</s>

<s>Tokom zadnjeg rata u Bosni i Hercegovini džamija je srušena.</s><s>Kamen sa porušene džamije i katoličke crkve Uznesenja Blažene Djevice Marije, je vraćen i ugrađen u obnovu džamije i crkve u obimu u kojem je to bilo moguće.</s>

<s>Obnovljena je na izvornoj lokaciji, u izvornom obliku, uz primjenu izvornih ili istovrsnih materijala i izvornih metoda građenja u najvećoj mogućoj mjeri, a na temelju dokumentacije o ranijem izgledu.</s><s>Dio sredstava, pored Medžlisa IZ-e Mostar osiguralo je federalno Ministarstvo za izbjegla i raseljena lica, a drugu fazu njene obnove finansirali su dobrotvori iz Kuvajta.</s>

<s>Opis 
Prema konceptu prostorne organizacije Careva džamija u Nevesinju pripada jednoprostornim džamijama sa otvorenim trijemom i kamenom munarom.</s><s>Natkrivena je četverovodnim krovom.</s><s>S obzirom na veliki nagib terena, džamija je sagrađena na podzidu.</s><s>Podzid je, kao i temelji džamije napravljen od velikih blokova kamena.</s><s>Dimenzije džamije iznose oko 19,0 x 13,0 m (dimenzije mjerene sa trijemom).</s>

<s>Džamija ima kamene zidove od pravilno tesanih kamenih blokova, debljine oko 70 cm iznutra krečene, dok je struktura zida vidljiva sa vanjske strane.</s>

<s>Literatura 
 Hivzija Hasandedić - Muslimanska baština u istočnoj Hercegovini, El Kalem, Sarajevo, 1990.</s><s>Evlija Čelebija - Putopis, Izdavačko preduzeće Sarajevo Publishing, Sarajevo, 1996.</s><s>Mehmed Mujezinović - Islamska epigrafika Bosne i Hercegovine, knjiga III, 3. izdanje, Biblioteka Kulturno naslijeđe, Sarajevo Publishing, 1998.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi 
 Sultan Bajazid Velina (careva) džamija (1481-1512)  
 Obnovljena Careva džamija u Nevesinju, nacionalni spomenik BiH
 Zvanična stranica komisije nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine</s>

<s>Nacionalni spomenici u Nevesinju
Džamije u Nevesinju</s>

