Kliconoša
<s>Kliconoša, je osoba ili životinja koja nakon preležane zarazne bolesti (npr. stafilokokne infekcije) u svom organizmu nosi i dalje patogene klice, pa je stalni (potencijalni) izvor zaraze, za svoju okolinu.</s><s>Kliconoša zarazu najčešće prenosi kapljičnim putem, zatim direktnim ili indirektnim kontaktomi preko vektora zaraznih bolesti.</s>

<s>Oblici kliconoštva 
Kliconoše mogu biti: zdrave/asimptomatske kliconoše, inkubacione kliconoše, akutne (rekonvalescentne) kliconoše i hronične kliconoše.</s>

<s>Aktivne kliconoše 
Aktivne kliconoše, ili pacijenti koji nemaju simptome bolesti,  mogu biti:
 osobe koje su preležale zarazne bolesti
 osobe koje rade sa životnim namirnicama 
 osobe koje rade sa vodom 
 osobe koje rade sa malom i školskom decom (jaslice, vrtići, škole) 
 zdravstveni radnici i drugo osoblje koje radi sa pacijentima.</s>

<s>Kliconoše prema dužini trajanja kliconoštva 
Prema dužini trajanja kliconoštva, potencijalni kliconoša kao rezervoar/izvor zaraze ili otpuštanja mikroorganizma u okolinu može biti;
 Akutni (rekonvalescentni) kliconoša - do 3 meseca od preležane bolesti se izlučuje iz organizma domaćina određeni infektivni agens (zaraženi: stafilokokom, streptokokom, meningokokom, šigelom i salmonelama u užem smislu).</s><s>Kliconoštvo kod ovih osoba traje nekoliko dana do nekoliko nedelja.</s><s>Akutno kliconoštvo otkriva se brisom nosa i ždrela najkasnije 5 dana nakon utvrđivanja simptoma; pregled se nastavlja dok se ne dobiju dva uzastopna negativna nalaza.</s><s>Hronični kliconoša - duže 3 meseca od preležane bolesti (nekad čak i više godina ili doživotno) se izlučuje iz organizma domaćina određeni infektivni agens(zaražen: tifusnom salmonelom, trbušnim tifusom ili paratifusom, virusnom žuticom tipa B ili AIDS).</s><s>Kliconoštvo kod ovih osoba traje više meseci ili godina.</s><s>Hronično kliconoštvo započinje godinu dana nakon ozdravljenja od zarazne bolesti i često traje doživotno.</s><s>Hronično kliconoštvo može biti povremeno (intermitentno) i trajno (permanetno).</s>

<s>Epidemiologija 
Statistički podaci iz literature navode da je u proseku svaka deseta osoba potencijalni kliconoša (a da ona sama to ne zna).</s>

<s>U brisevima radnika (kliconoša) koji profesionalno rade sa hranom najčešće se izoluju stafilokoke, ešerihija koli, ali ponekad i paraziti, poput glista.</s><s>Zbog toga se npr. samo u Beogradu svakoga meseca, zbog neispravnih briseva, pošalje na privremeno lečenje između 200 i 300 radnika kliconoša zaposlenih u gradskim pekarama, restoranima, ćevabdžinicama, sendvičarama.</s>

<s>Putevi prenošenja zaraze sa kliconoše na zdravu osobu 
Kliconoša zarazu prenosi 
 kapljičnim putem (preko kapljica tokom iskašljavanja, kijanja, govora ili poljupca kliconoša sitnim kapljicama ili aerosolom prenosi zarazu na zdravu osobu na rastojanju do 1 metra)
 direktnim kontaktom ( rukama tokom rukovanja, polnim odnosom, izlučevinama kao što su izmet, mokraća, krv, ispljuvak, ugrizom čoveka ili besne životinje)
 indirektnim kontaktom (preko raznih predmeta kao što su igračke, pribor za jelo i piće, medicinskih instrumenata u medicini i stomatologiji.)
 preko vektora (insekti, krpelji, grinje, buve).
 preko posteljice (placente) (u trudnoći sa majke na plod)</s>

<s>Mere prevencije 
U cilju sprečavanja daljeg širenja zaraznih bolesti kntrola na kliconoštvo sprovodi se prvenstveno:
 Kod svih osoba pre stupanja u radni odnos
 Kod osoba koje rade sa hranom i vodom svakih šest meseci 
 Kod ostalih osoba kao što su npr zdravstveni radnici, svake godine 
 Kod dece pre polaska u školu ili vrtić, kao i nakon preležanih zaraznih bolesti.</s><s>Kod osoba koje dolaze iz endemičnih područja (gde ima zabeleženih slučajeva obolelih od malarija, kolera i drugih bolesti) na graničnim prelazima.</s><s>Po završenom lečenju bolesnika obolelih od zaraznih bolesti.</s><s>Kontrola bolesnika na kliconoštvo nakon završenog lečenja pojedinih zaraznih bolesti
1. Kontrola kliconoša nakon preležanog tifusa i paratifusa sprovodi se:
 Sedam dana nakon prestanka lečenja (prvi pregled)
 Zatim u razmacima me manjim od 24 časa 
 Zatim jednom mesečno dok tri uzastopna nalaza stolice i mokraće ne budu negativna.</s><s>Tada se osoba proglašava za hroničnog kliconoša.</s><s>Kontrola se nadalje sprovodi svakih 6 meseci.</s><s>Da bi se takva osoba proglasila negativnom na kliconoštvo potrebno je da 6 uzastopnih nalaza stolice i mokraće budu negativni, a u zadnjem nalazu u žuči ubrazmazila uzetim ne kraćim od mesec dana.</s><s>2. Kontrola kliconoša nakon preležane dizenterije i trovanje hranom
 Nakon prestanka simptoma, tri dana se uzastopno pregledava stolica na kliconoštvo
 Ako je nalaz i dalje pozitivan nakon 14 ponovo se pregledava stolica i tako svaka tri meseca do dva uzastopna negativna nalaza.</s>

<s>NAPOMENA: Za vreme kliconoštva takve osobe ne smeju raditi u: proizvodnji i distribuciji životnih namirnica, sa vodom, u jaslicama, vrtićima, školama i zdravstvenim ustanovama.</s>

<s>Kliconoštvo prema Međunarodnoj klasifikaciji bolesti (MKB-10)
 Z22   -  Kliconoša zaraznih bolesti
 Z22.0 - Kliconoše trbušnog tifusa
 Z22.1 - Kliconoša drugih crevnih zaraznih bolesti
 Z22.2  - Kliconoša difterije
 Z22.3 - Kliconoša drugih označenih bakterijskih bolesti
 Z22.4 - Kliconoša uzročnika koji se pretežno prenose polnim putem
 Z22.5 - Kliconoša hepatitisa uzrokovanog virusom
 Z22.6 - Kliconoša humanog T-limfotropnog virusa tip 1 (HTLV-1)
 Z22.8 - Kliconoša drugih zaraznih bolesti
 Z22.9 - Kliconoša zarazne bolesti, neoznačene</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vidi još 
 Vektorske zarazne bolesti</s>

<s>Spoljašnje veze 
 Svaki deseti kliconoša, Politika on lajn</s>

<s>Infektivne bolesti</s>

