Okrug Banja Luka
<s>Okrug Banja Luka (njem.</s><s>Kreis Banjaluka) bio je niža bosanskohercegovačka administrativna jedinica u Austrougarskoj, Državi Srba, Hrvata i Slovenaca, Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca.</s><s>Pprvi puta osnovan je nakon aneksije Bosne i Hercegovine pod austrougarsku upravu  1878., na području dotadašnjeg Banjalučkog sandžala, а ukinut 1923., kada je osnovana Vrbaska oblast.</s>

<s>Djelovanje u Narodnoj Republici BiH</s>

<s>Okrug Banja Luka ponovo je uspostavljen u SFRJ, 1945. i postojao sve do 1964., kada je, kao i svi drugi okruzi bio ukinut Zakonom o komunalnoj reorganizaciji.</s>

<s>Zakon o teritorijalnoj podjeli Federalne  Bosne i Hercegovine na okruge, srezove i područja mjesnih narodnih odbora donesen je 18. avgusta 1945.</s><s>Od  Okružne skupštine, održane 15. maja do tada upravljao je  Okružni narodni odbor.</s><s>Okrug  Banja Luka   obuhvatao je  grad Banjaluka te srez Banjaluka sa mjesnim narodnim odborima u Aginom Selu, Bastasima, Bočcu, Budžaku, Dobrnji, Dragočaju, Drakuliću, Golešima, Jošavki, Junge Hadžiselimu, Kolima, Krminama, Krupi na Vrbasu, Muslimanskom Čelincu, Pavlovcu, Presnačama, Priječanima, Ramićima, Rekavicama, Gornjoj Slatini, Stričićima, Vilusima, Vrbanji i Zalužanima (koji su činili Seoski srez Banja Luka.</s>

<s>Koncem avgusta, pred  izbore lokalnih organa uprave i  Ustavotvorne skupštinu Demokratske Federativne Republike Jugoslavije, imenovane su okružne i sreske izborne komisije.</s><s>U mjesecu septembru povedena je velika politička kampanja.</s><s>Prvi izbori mjesnih, gradskih i sreskih narodnih odbora održani su 16. septembra 1945.</s><s>U Srezu Banja Luka bilo je registrirano  19.948 birača, od kojih glasalo je 17.513.</s><s>Narodnooslobodilački front  (NOF) , sa  [[Nikom Jurinčićem kao nosiocem liste,  dobio je 97% glasova.</s>

<s>Konstitutivna skupština novoizabranog Gradskog narodnog odbora Banjaluke (GNO)  održana je  22. septembra,  u vijećnici Okružnog narodnog odbora (Banskom dvoru).</s><s>Od 50 izabranih odbornika prisustvovalo ih je 40.</s><s>Sastava ovog NO izabrali  su Izvršni odbor grada Banjaluke.</s><s>Za predsjednika izabran je Hasanbeg Džinić, a  za potpredsjednike Sveto Đorđević i Franjo Odić.</s><s>Sekretari su postali Duško Đurić, a članovi Munib Demirović, dr. Šime Fabijanić, Abduselam Gvožđar, Sida Marjanović i Naim Ćejvan.</s><s>Dan kasnije održan je i sastanak 700 članova sreskih narodnih odbora sa članovima GNO Banjaluke i izabralo novi Okružni narodni odbor.</s><s>Okružni odbor i konstituisan je već narednog dana (23. 9. 1945.) kada je svoju prvu sjednicu održao i  Izvršni odbor GNO Banja Luke.</s>

<s>Administrativna podjela
Okrug Banja Luka obuhvatao je 10 srezova (kotara) i 5 sreskih (kotarskih) ispostava.</s><s>Srezovi su bili:
 Gradski srez Banja Luka,
 Seoski srez Banja Luka,
 Derventa,
 Bosanska Dubica,
 Bosanska Gradiška,
 Kotor Varoš,
 Bosanski Novi,
 Prijedor,
 Prnjavor,
 Tešanj.</s>

<s>Sreske ispostave su bile:
 Bosanski Brod,
 Bosanska Kostajnica,
 Doboj,
 Kozarac,
 Odžak.</s>

<s>Stanovništvo 
Broj stanovnika u Banjalučkom okrugu od 1898. do 1955., povećavao se različitom dinamikom:
1879 = 190.043
1885 = 265.456
1895 = 329.061
1910 = 403.817
1921 = 423.096
1931 = 483.307
1948 = 442.737 (Neoznačena okružna pripadnost Bosanskog Broda)
1953 = 514.535</s>

<s>Literatura</s>

<s>Banja Luka</s>

