Gotska arheološka nalazišta u BiH
<s>Gotska arheološka nalazišta u BiH svjedoče o vremenu kada se  Bosna i Hercegovina, nakon propasti zapadnog Rimskog carstva,  nalazila u kraljevstvu istočnih Gota.</s>

<s>Toponimi  
Postoji veliki broj toponima sa prostora Bosne i Hercegovine (Delegošta, Vogošća, Vareš, Mile, Moštre, Gudinoge, Gudelji, Konogovo, Godomilje, Gačani, Otolež, Gacko, Hrgud, Orgošta, Otilovci, Kotez) koji su derivati iz gotskog jezika.</s><s>Na području općine Visokog postoji na desetine toponima.</s>

<s>Ranohrišćanske bazilike 
U Brezi je 1913. godine otkrivena je građevina sa kapelicom, pogodna za stanovanje, gdje je istražen jedan njen dio dimenzija 30x15 metara.</s><s>Kompleks u Brezi predstavljao je rezidenciju višeg ostrogotskog upravnog službenika.</s><s>Godine 1930. otkrivena je ranohrišćanska bazilika.</s>

<s>U Gornjem Turbetu kod Travnika otkrivena je bazilika sa zlatnom ogrlicom koja sadrži osamnaest kružnih medaljona.</s>

<s>Nije rijedak slučaj postojanja dvojnih bazilika (Založje kod Bihaća, Skelani na Drini), gdje se na rastojanju od 100 metara nalaze po dvije građevine iz tog vremena.</s><s>Sjeverna strana ovih građevina je složenija, sa više prostorija, dok je južna strana uvijek jednostavna dvorana sa apsidom i predvorjem.</s><s>Raspored i odnos dviju kultnih građevina govori o postojanju dviju crkvenih organizacija u jednom mjestu.</s><s>Jedna je pripadala domaćem stanovništvu koji su bili pripadnici nikejskog pravovjernog kršćanstva, a druga istočnogotskim arijancima.</s>

<s>Nekropole 
Rakovčani kod Prijedora su najveće arheološko nalazište vezano za Gote.</s><s>Tu su grobovi poredani u redove i predstavljaju ranu pojavu organizovanja grobova u redove.</s><s>Ova pojava će se održati do duboko u srednji vijek i kod etnički sasvim različitih naroda.</s><s>Na tom lokalitetu u grobovima se prvi put pojavljuju zaštitne drvene ploče (Totenbrett), ali i izdubljena stabla (Totenbaum).</s><s>Nađene su i sjekire, mali noževi i neobične strelice.</s><s>Od ukrasnih predmeta pronađene su ogrlice od perli različitog oblika od ćilibara i staklene paste, pločaste fibule, par zlatnih naušnica sa jednostavnom kockom i veliki broj kopči različitog tipa, uglavnom od bronze, željeza i srebra.</s><s>Tu su i primjerci ukosnica u vidu bronzanih i srebrnih stilusa sa istaknutom i perforiranom glavom.</s>

<s>Skupocjeni nakit je otkriven u Potocima kod Mostara.</s><s>U jednom grobu pronađen je zlatni lanac koji predstavlja rijetkost među nakitom tog vremena na čitavom evropskom području.</s><s>Izvjesnu sličnost pokazuje sa dva nalaza (jedan u Mađarskoj, drugi u Italiji) koja pripadaju Ostrogotima.</s><s>U drugom je pronađen par srebrnih pozlaćenih lučnih fibula, par zlatnih naušnica i dio zlatnog lančića.</s><s>Ova zbirka zlatnog nakita također pripada luksuznom ostrogotskom nakitu s početka 6. vijeka.</s>

<s>U nekropoli sa Gradine u Koritima kod Tomislavgrada grobovi su ograđeni kamenom, a u nekoliko slučajeva i sa nepravilno otesanim pločama.</s><s>U njima su nađeni ukrasni ili upotrebni dijelovi nošnje (fibule, kopče, prstenovi, narukvice, naušnice).</s><s>Značajan nalaz je i par srebrnih i pozlaćenih lučnih fibula, par srebrnih naušnica i krupna perla od kalcedona iz Gornjih Pećina kod Travnika.</s>

<s>Par srebrnih i pozlaćenih lučnih fibula nađen je i u Mihaljevićima kod Sarajeva, a uz fibule pronađen je kristalni bikonični pršljen i bronzani prsten.</s><s>U nizu kopči koje su otkrivene u nekropoli u Mihaljevićima izdvaja se tip vizantijske kopče s okovom izvedenim u tehnici proboja.</s><s>Na jednoj od njih pojavljuje se motiv krsta, uz polumjesec.</s><s>Fibule iz Potoka, Gornjih Pećina i Mihaljevića pripadaju istočnogotskim tipovima ovih ukrasnih predmeta jer se javljaju u svim oblastima u kojima su boravili Istočni Goti, od Ukrajine do Italije.</s><s>Potekle su iz čuvenih gotskih zlatarskih radionica na Krimu, u Podunavlju, Sirmijumu, Akvileji i drugih.</s>

<s>Postoji još nalazišta čiji se nalazi vezuju za period Gota: Mogorjelo (Čapljina), Rotimlje (Stolac), Maslum (Gacko), Cimeše (Bosanski Petrovac).</s>

<s>Numizmatički materijal 
Uz navedene materijalne nalaze pronađen je i veliki broj numizmatičkog materijala.</s><s>Proađen je novac iz perioda bizantskih careva (Zenon, Anastazije I, Justinijan I i Mavrikije), ali posebnu vrijednost ima novčić gotskih vladara.</s><s>Srebrni novčići Athalariha (527-534) pronađeni su u Vinici kod Duvna i srebrni novac Theodahada (534-536) u okolini Bihaća, uz više nedefiniranih komada u mnogim zbirkama.</s><s>Svi ovi nalazi potvrđuju opticaj istočnogotskog novca u Bosni i Hercegovini u vrijeme njihovog kraljevstva.</s>

<s>Literatura 
 Alojz Benac-Đuro Basler-Borivoj Čović-Esad Pašalić-Nada Miletić-Pavao Anđelić, Sarajevo, 1966 -
KULTURNA ISTORIJA BOSNE I HERCEGOVINE 
 VIZANTIJA I GOTI NA BALKANU U IV I V VIJEKU –Nada Zečević, Vizantološki institut, Beograd, 2002
 SLAVENI, HRVATI I GOTI NA TERITORIJI RIMSKE PROVINCIJE DALMACIJE –Mužić, Split 1996. (6. izdanje: Dominović d.o.o, Zagreb 2002.)</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>Arheološka nalazišta u BiH
Bosna i Hercegovina u Gotskom kraljevstvu</s>

