Charles Smjeli
<s>Charles Smjeli francuski: Charles le Téméraire (Dijon, 10. novembar 1433. - (pored) Nancya, 5. januar 1477.) bio je od 1467. do smrti 1477. 
burgundski vojvoda.</s><s>Ostao je zapamćen kao posljednji veliki vladar tog vojvodstva.</s>

<s>Biografija</s>

<s>Charles je rođen kao sin vojvode Philipa Dobrog.</s><s>Odgajan je na francuskom dvoru zajedno sa prestolonasljednikom, kasnijim kraljem Louisom XI.</s><s>U to vrijeme ne samo da nije pokazivao nikakav animozitet prema Francuskoj, već je čak obuzdavao svog oca koji je htio da Burgundija postane što samostalnije, pa nakraju (ukoliko to prilike omoguće) i nezavisno kraljevstvo.</s>

<s>Charles je vladao vrlo uspješno do 1474., - proširio je Burgundsko Vojvodstvo, organizirao ga kao državu i oslobodio od francuske dominacije.</s><s>Strašno ga je naljutilo kad je Louis IX anektirao dotadašnje burgundske domene uz rijeku Somme, pa se premetnuo u njegova doživotnog neprijatelja.</s><s>Postao je jedan od lidera Lige za javno dobro, udruženja koje je okupilo prominentne francuske feudalce protiv Louisa IX.</s><s>Charles je primorao Louisa da mu vrati zemlje uz Somme, što su i dogovorili Ugovorom iz Conflansa u oktobru 1465., uz to mu je Louis morao obećati svoju kćer Annu za ženu sa Champagnom kao mirazom.</s><s>Ali je Louis nastavio poticati burgundske gradove Dinant i Liège na pobunu.</s><s>Charles je to vrlo brzo ugušio - Dinant 1466., a Liège 1467.</s>

<s>Charles se jako uzjogunio, pogotovo kad se uortačio sa engleskim kraljem Edwardom IV, čiju je sestru Margaret 1468. oženio kao svoju treću ženu, pa mu se učinilo da je u svemu nadmašio svog nominalnog suverena Louisa.</s>

<s>Louis je u oktobru 1468. pokušao izgladiti nesporazume sa Charlesom, pa su se sastali u Péronneu.</s><s>Upravo u toku pregovora Charlesa su obavijestili o novoj pobuni u Liègu iza koje je ponovo stajao Louis.</s><s>Charles koji je znao da ga Louis vara, ipak je nastavio pregovarati i prisilio ga da ukloni Flandriju, Ghent i Brugge iz jurisdikcije pariškog parlementa (vrhovni sud) i da mu pomogne ugušiti pobunu u Liègu, koja 
je u krvi ugušena a stanovnici masakrirani.</s>

<s>Sporazum međutim nije trajao jer je Louis naredio Charlesu da se pojavi pred sudom u Parizu, a između 1470.-71. mu je i zaplijenio neke od gradova duž Somme.</s><s>Vojvoda se osvetio napavši Normandiju i Île-de-France, opustošivši pritom sve krajeve sve do Rouena, ali nije uspio zauzeti Beauvais (1471.-72.).</s><s>Ponovno je napao u novembru 1472., ali se povukao i odlučio pričekati pomoć od Edwarda IV nebi li tako rješio problem istočnih granica 
svojih zemalja.</s>

<s>Charles je želio proširiti svoje teritorije sve do Rajne i tako učiniti svoje vojvodstvo kompaktnijim, zbog tog je 1469. od nadvojvode Siegmunda Austrijskog kupio neke zemlje i gradove u Alsacu, a 1473. u Nizozemskoj.</s><s>Nakon tog mu je preostalo da nekako domogneKölna, Švicarskih kantona i Lorraine.</s>

<s>U međuvremenu je reformirao svoju vojsku i administraciju.</s><s>U njegovoj vojci je četa od četiri voda postala pravilo, disciplina je povećana anagažmanom brojnih talijanskih kondotijera, a artiljeriju je poboljšao novim topovima.</s><s>Što se tiče državne uprave - 
centralizirao je državnu riznicu i uveo strožu kontrolu naplate poreza, koje je jako povisio.</s>

<s>Kako je silno želio kraljevsku titulu, za sastanka u Trieru septembru 1473, nagovorio je cara Svetog Rimskog Carstva Friedricha III da ga okruni za burgundskog monarha.</s><s>Iako je naoko sve bilo u redu a ceremonija pripremljena, sumnjičavi Friedrich se predomislio i u toku noći pobjegao.</s>

<s>Tako se u manje od tri godine, Charlesov san rasplinuo, a kruna mu iskliznula iz ruku.</s><s>Stvari su krenule loše kad je Louis IX u augustu 1474. sklopio primirje sa Edwardom IV, a još gore kad se oformila koalicija sastavljena od Švicarskih kantona, Siegmunda Austrijskog i gradova gornjeg Porajnja.</s><s>Nakon tog mu je loše krenulo i na ratnom planu, zaratio je sa Lorrainom, ali ni nakon jedanaest mjeseci opsade (od jula 1474. do juna 1475.) nije uspio zauzeti Neuss.</s><s>Ipak je novembru 1475. uspio zauzeti Nancy, ali je u martu i junu 1476. doživio teške poraze od Švicaraca (Bitka kod Grandsona, Bitka kod Morata).</s>

<s>Na kraju je oktobru izgubio Nancy, a nakon tog je 5. januara 1477. i poginuo u bitci da ga povrati.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Charles duke of Burgundy</s>

<s>Vojvode Burgundije
Vojvode Luksemburga
Grofovi Burgundije
Grofovi Flandrije
Grofovi Hainauta
Grofovi Holandije
Markgrofovi Namura</s>

