Islahijet
<s>Islahijjet  je graditeljska cjelina iz austrougarskog perioda u Brčkom, Bosna i Hercegovina.</s><s>Na sjednici komisije za očuvanje nacionalnih spomenika održanoj 7. do 13. jula 2013. godine u Sarajevu, graditeljska cjelina je proglašena za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović i Ljiljana Ševo.</s><s>Nacionalni spomenik čine: objekat Islahijetov dom, četiri stambeno-poslovna objekta sa magazama, objekti u nizu prekoputa Islahijetovog doma (dva  poslovna objekta sa mjestom i ostacima i parcele koje sa njima graniče).</s>

<s>Lokacija 
Graditeljska cjelina se nalazi u Brčkom, u stambenom naselju Kolobara, u blizini ušća rijeke Brke u rijeku Savu</s>

<s>Historija 
Kao toponim, Brčko se prvi put spominje, po jednom izvoru, 1548. godine, a po drugom, 1620. godine, u jednom od opisa Bosanskog pašaluka.</s><s>Tada je Brčko bilo u sastavu Tuzlanskog kadiluka (sreza) i Zvorničkog sandžaka (okruga).</s><s>Razvitak Brčkog u periodu između 1620. i 1716. godine bio je intenziviran.</s><s>Tada su sagrađene dvije javne banje, jedna kula, džamija i više stambenih objekata.</s><s>Godine 1716. austrijska vojska je do temelja srušila grad.</s><s>U ruševinama su nestale i sve značajnije građevine izgrađene do tog vremena.</s>

<s>Uspostavom austrougarske vlasti, Brčko se modernije razvija u pogledu urbanističko-arhitektonskih rješenja izgradnje grada.</s><s>Nastaju novi oblici „čaršije“ – cjeline u kojima se spajaju stanovanje i zanatsko-trgovačke funkcije zastupljene u jednom objektu, tako da se u prizemlju javlja javna funkcija dok je stanovanje smješteno na spratovima.</s><s>Jedna takva cjelina je naselja Kolobara, sa privatnim, stambeno-poslovnim objektima građenim u različitim godinama.</s><s>Izgradio ih je trgovac Mehmedaga Kantardžić i pošto nisu bili objekti od „javnog značaja“, danas nema mnogo pisanih tragova o njima.</s>

<s>U to vrijeme, 1907. godine, u Brčkom osnovano je i muslimansko prosvjetno i potporno društvo «Islahijjet» (izraz znači vaspitanje, odgajanje ili popravak).</s><s>Društvo su osnovali ugledniji muslimani Brčkog u svrhu  kulturnog i privrednog podizanja muslimanske omladine grada i kotara.</s><s>Društvo je u 6 sela imalo svoje pododbore sa čitaonicama.</s>

<s>Društvo je davalo materijalnu pomoć u školovanju na univerzitetima, za osposobljavanje na raznim zanatima u privredi i bilo aktivno u suzbijanju poroka razne vrste.</s>

<s>Godine 1922.  za potrebe društva, kupljena je i adaptirana zgrada koja je sagrađena 1912. godine i na taj način  postala «Islahijjetov dom» sa prostorijama za čitanje novina, bibliotekom, priređivanjem konverzacionih večeri i javnih predavanja.</s><s>Zgrada je proširena 1935  društvenom salom sa pozorišnom binom koja je mogla da primi preko 400 gostiju.</s>

<s>U zgradi je 1918. godine održana prva gradska konferencija radnika na kojoj su formirane sindikalne podružnice- obućara, krojača, abadžija, stolara i građevinskih manuelnih radnika.</s><s>Izabran je i odbor sindikalno organizovanih radnika za Brčko.</s><s>Ova konferencija je imala veliki značaj za dalji razvoj sindikalnog pokreta u Brčkom (Spomen-ploča na zgradi, 1981. godina).</s>

<s>Tokom rata 1992-1995 godine zgrada je zapaljena, kada su uništeni svi drveni elementi zgrade: krovna konstrukcija, vrata i prozori.</s><s>Tokom 2000. godine izvedeni su krovopokrivački radovi.</s>

<s>Opis 
Svi objekti građeni su odvojeno, u različitim periodima, iste spratnosti (P+1), nepravilnog oblika sa različitim uglovima zidnih ploha i različitog tretmana fasadnih ploha i plastike i krovnih ravni.</s>

<s>Stanje objekata 
Objekat Islahijjeta je rehabilitiran 2009. godine.</s><s>Realizirana je prva faza rekonstrukcije objekta (radovi na vanjskoj fasadi objekta, stolarski radovi i veći dio radova u enterijeru).</s>

<s>Ostali objekti graditeljske cjeline su u lošem građevinskom stanju - sva oštećenja su nastala uslijed lošeg održavanja i nekorištenja objekata, utjecaja atmosferilija, te zbog izražene pojave vlage u zidovima objekata.</s>

<s>Današnja Bošnjačka zajednica kulture Preporod - Brčko, je nasljednik Islahijeta.</s><s>U domu je smještena knjižnica, galerija, amfiteatar i klub Preporoda.</s><s>Godine 2007.</s><s>BZK Preporod Brčko je organizirao manifestaciju "100 godina Islahijjeta".</s>

<s>Literatura 
 Abdulah Bukvica, “Brčanski «Islahijjet» u službi zajednice”, Gajret kalendar za godinu 1941, Štamparija «Bosanska pošta»;
 Jovan dr. Marković, “Brčko – najveći grad Bosanske Posavine”, Gradovi Jugoslavije, Zavod za izdavanje udžbenika SR Srbije, Beograd, 1971, 175 – 178;
 “Blago na putevima Jugoslavije”, Enciklopedijsko-turistički vodič, Jugoslavija publish, Beograd, 1983, 2;</s>

<s>Reference</s>

<s>Nacionalni spomenici u Brčkom</s>

