Vrela Sane
<s>Vrela Sane nalaze se na teritorijama opština Mrkonjić Grad i Ribnik, Republika Srpska, Bosna i Hercegovina.</s><s>Obuhvataju područja: vrelo rijeke Sane, donji tok rijeke Korane i pećinu “Mračaj”, na nadmorskim visinama između 420 i 525 metara.</s><s>Osnovne vrijednosti ovog zaštićenog područja su vodno bogatstvo te reljefne i pejzašne raznovrsnosti.</s><s>Područje se stavlja se pod zaštitu radi očuvanja reprezentativnih hidrogeoloških, hidroloških i geomorfoloških obilježja.</s>

<s>Vrela rijeke Sane, odnosno tri kraška vrela, karakteriše visoka varijabilnost, koja se u minimumu ne spušta ispod 1,14 m3/s pa sve do 50 m3/s. i prosječnom izdašnošću od 8 m3/s. Prihranjuju se podzemno, vodonosnicima kraško-pukotinske poroznosti iz Glamočkog polja, te karstnih područja Mliništa i dijelom Baraća.</s><s>Sanska vrela dijele zonalnu podzemnu razvodnicu sa vrelima Plive, s obzirom da je utvrđeno da ponor Čardak livade prihranjuje oba vrela.</s><s>Zona isticanja vrela, koja su uglavnom silazno-prelivnog mehanizma, je na kontaktu mezozojskih karbonata sa vodonepropusnim verfenskim i paleozojskim stijenama.</s><s>Značajan faktor za formiranje vrela je rasjedna tektonika.</s><s>Voda izvorišnom dijelu odlikuje se najvišom, prvom klasom kvaliteta vode.</s>

<s>Hidrološki aktivna pećina Mračaj je sa utvrđenom dužine kanala oko 400 metara.</s><s>Iz pećine ističe i jedno od vrela Sane.</s><s>U samoj izvorišnoj zoni u Sanu se sa njene desne strane ulijeva rijeka Korana, koja se ističe klisurom usječenom u karbonatnim stijenama na dužini od oko 2 kilometra donjeg dijela toka.</s>

<s>Zaštićeno područje 
Vrela Sane proglašena su za zaštićeno područje, slijedećih karakteristika:
 zaštićeno je područje od: septembra 2021. godine.</s><s>IUCN kategorija zaštićenog područja: III - Spomenik prirode 
 stepeni zažtite: II (267,48 ha) i III (53,21) nivoa
 površina: 320,69 ha
 upravljač: Šumsko gazdinstvo “Lisina” iz Mrkonjić Grada i Šumsko gazdinstvo “Ribnik” iz Ribnika
 mjesto:  Mrkonjić Grad, Ribnik
Proglašenje Spomenika prirode “Vrela Sane” je rezultat djelovanja udruženja Koalicija za Sanu osnovanog 2009. godine, kada su i počeli kampanju protiv izgradnje MHE “Medna” na rijeci Sani.</s>

<s>Reference</s>

<s>Mrkonjić Grad
Ribnik
Spomenici prirode u Bosni i Hercegovini
Sana</s>

