Kraljevina Egipat
<s>Kraljevstvo Egipat () je bila nezavisna egipatska država pod Dinastijom Muhameda Alija od 1922. godine potpisivanjem unilateralne deklaracija o egipatskoj nezavisnosti od Ujedinjenog Kraljevstva.</s><s>Posle Anglo-egipatskog sporazuma 1926. godine kraljevstvo postaje nominalno nezavisno, jer su Britanci zadržali kontrolu spoljašnjih odnosa, komunikacije, vojsku i Ango-egipatski Sudan.</s><s>Između 1936. i 1952.</s><s>Britanci su zadržali svoje vojno prisustvo i političke savetnike, ali na smanjenom nivou.</s>

<s>Pravni status Egipta je bio veoma komplikovan, zbog de fakto otcepljenja od Osmanskog carstva 1805, i britanske okupacije 1882, i transformaciju u sultanat i britanski protektorat 1914.</s><s>Kada je promenjen status Egipta iz sultanata u kraljevstvo, Fuad I je promenio svoju titulu u kralj.</s>

<s>Nastanak 
Nacionalistički pokret u Egiptu je tokom Prvog svetskog rata mirovao očekujući da će Britanija po okončanju sukoba priznati nezavisnost Egipta.</s><s>Nacionalistička "delegacija" Vafd je pre početka mirovnih pregovora u Parizu vršila pritisak na London da prizna nezavisnost Egipta.</s><s>Britanci su na to odgovorili hapšenjem Saad Zaglul-paše, vođe pokreta.</s><s>U Egiptu izbija ustanak 1919. godine.</s><s>Revolucija je ugušena u krvi.</s><s>Međutim, nemiri su nastavljeni.</s><s>Plašeći se potpunog gubitka kontrole, Velika Britanija je primorana da 28. februara 1922. godine formalno prizna Egiptu nezavisnost.</s><s>Krunom se okitio Fuad I, poslednji potomak Muhameda Alija.</s><s>Time je Dinastija Muhameda Alija nastavljena.</s>

<s>Istorija 
Za nezavisnost Egipćani su platili veliku cenu.</s><s>Velika Britanija je zadržala kontrolu nad vojskom, policijom i Sueckim kanalom.</s><s>Prvi ustav donet je 1923. godine i ostavljao je kralju široka ovlašćenja kao što je npr. pravo raspuštanja Narodne skupštine.</s><s>Kralj se ovim pravom koristio više puta.</s><s>Tokom postojanja Kraljevstva, skupština je raspuštana 10 puta.</s><s>Godine 1925. pored britanske je formirana i egipatska vojska koja je 1928. godine brojala 11.400 ljudi.</s><s>Vrhovni komandant bio je kralj, ali je britanski general upravljao vojskom kao ranije sirdar.</s><s>Zaglulova delegacija pretvorila se u pravu političku partiju i time postala treći glavni akter na sceni britanske "liberalne" epohe.</s><s>Period od 1922. do 1952. godine predstavlja period tzv. "liberalnog" Egipta.</s>

<s>Godine 1928. nastaje verska organizacija "Muslimanska braća".</s><s>Osnovao ju je mladi nastavnik Hasan el Bana.</s><s>Poruka Muslimanske braće bila je jednostavna: treba, pre svega, obnoviti islam na polju duhovne prakse i načiniti od njega autentično nadahnuće života vernika.</s><s>Duhovna i običajna reforma vremenom će dovesti do temeljnog preobražaja islamskog društva, najpre u Egiptu, a kasnije i u celom muslimanskom svetu.</s><s>Organizacija je veoma brzo širila među narodom zbog toga što su njeni članovi pomagali bolnice, javne radove, a učestvovali su kao posebna armija u Drugom svetskom ratu.</s>

<s>Pod sve većim pritiskom egipatskog naroda za punom nezavisnšću, 1926. godine je sa Britanijom potpisan sporazum u Londonu kojim je okončana britanska vojna okupacija.</s><s>Oko 10.000 britanskih vojnika ostalo je da čuva Suecki kanal, britanski posed.</s><s>Britanski komesar zamenjen je ambasadorom, a Egipat je primljen u Društvo naroda (1937).</s>

<s>Kralj Faruk I, naslednik Fuada, nastojao je da Egipat potpuno osamostali od britanskog uticaja.</s><s>Tokom Drugog svetskog rata ispoljavao je otvorene simpatije prema silama Osovine (Italijom i Nemačkom) kako bi iskazao antibritanski stav.</s><s>Britanija je na to odgovorila napadom tenkovima na Egipat.</s><s>Pod pretnjom prinudne abdikacije, kralj je popustio.</s><s>Egipat je bio strategijska baza od izuzetnog značaja za Saveznike u Drugom svetskom ratu.</s><s>Omogućavao je postojanje savezničkih snaga na Sredozemnom moru, a i kidao je italijanske veze sa svojim kolonijama u Africi.</s><s>Zbog toga su britanske snage branile Egipat od napada italijansko-nemačke vojske 1940. i 1942. godine.</s><s>Diplomatski odnosi između Egipta i SSSR-a postavljeni su 1944. godine.</s><s>U septembru iste godine, u Kairu su postavljene osnove Arapske lige.</s><s>Egipatska vlada objavila je rat Nemačkoj i Japanu 24. februara 1945. godine, ali egipatska vojska nije učestvovala u ratnim operacijama.</s>

<s>Kraj</s>

<s>Nakon 1945. godine Egipat zapada u tešku ekonomsku krizu.</s><s>Sve veći otpor egipatskog naroda primorao je Britance da 1946. godine povuče svoje trupe iz Kaira, Aleksandrije i iz delte Nila.</s><s>Izraelsko-arapski rat izbio je 1948. godine.</s><s>Egipat je učestvovao na strani arapske koalicije protiv Izraela.</s><s>Egipatska vojska tučena je zbog zastarelog naoružanja i brojčane slabosti.</s><s>Sve to je izazivalo veliko nezadovoljstvo kod naroda.</s><s>To je dovelo do stvaranja revolucionarnih trupa.</s><s>Tokom ili uskoro nakon Drugog svetskog rata, formirano je društvo Slobodnih oficira.</s><s>Činili su ga najvažniji protagonisti buduće istorije Egipta: Gamal Abdel Naser, Anvar Sadat, Abdulhakim Amer i drugi.</s><s>Društvo Slobodnih oficira je 23. jula 1952. godine izvršilo uspešan državni udar.</s><s>Vladar je prinuđen na izgnanstvo iako je Republika proglašena godinu dana kasnije.</s><s>Za prvog predsednika Republike proglašen je Muhamed Nagib.</s><s>Potpomognuti Nagibom, vojnici preuzimaju vlast.</s><s>Republikanski Egipat je postao vodeća država u arapskom svetu.</s>

<s>Literatura</s>

<s>Istorija srednjeg istoka, Masimo Kampanini, Klio, 2001.</s><s>Vojna enciklopedija, tom 2, Beograd 1971. godina, 2. izdanje</s>

<s>Historija Egipta po periodima
Bivše države u Africi
Bivše države u Aziji</s>

