Crkva Blagovijesti Presvete Bogorodice u Donjem Vukovskom
<s>Crkva Blagovijesti Presvete Bogorodice u Donjem Vukovskom, opština Kupres, Bosna i Hercegovina, je srpska pravoslavna crkva u mitropoliji dabrobosanskoj.</s><s>Proglašena je za nacionalni spomenik BiH.</s><s>Nacionalni spomenik čini  crkva sa portom.</s>

<s>Lokacija 
Crkva je izgrađena na lokalitetu zvanom Crkvine, u selu Kudilji - Donje Vukovsko.</s><s>Naselje je udaljeno 12 km od Kupresa, sa kojim je povezano makadamskim putem.</s>

<s>Historija 
Toponimi Donje Vukovsko, te Ravno i Vukovsko (dva susjedna polja koja su povezana klancem Ravanjska vrata) prvi put se spominju 1516. godine, prilikom popisa provedenog u kupreškom kraju tokom osmanskog perioda.</s><s>Ovi toponimi spominju se ponovno u popisu iz 1574. godine, gdje se uz Donje Vukovsko spominje i toponim Dugo Polje.</s>

<s>Početkom prvih decenija 16. stoljeća na Kuprešku visoravan se doseljava pravoslavno stanovništvo sa kojim dolaze i sveštenici.</s><s>Broj pravoslavnog stanovništva se do 1851. godine povećavao, tako da je tada brojalo 4000 pravoslavnih vjernika.</s><s>Crkva je podignuta ili obnovljena 1864. godine.</s><s>Imala je izuzetno vrijedan ikonostas izrađen od orahovog drveta.</s><s>Ovaj ikonostas, zajedno s arhivom i parohijalnim stanom, nestao je 5. maja 1942. godine  u požaru podmetnutom od strane Italijana  i ustaša.</s><s>Obnovljena je u drugoj polovini 20. stoljeća.</s>

<s>Crkva je ponovo oštećena 1994. godine, tokom rata u BiH.</s><s>Tom prilikom je hram provaljen, oštećen, a ikone i drugi inventar opljačkani.</s><s>Danas crkva nije u upotrebi.</s><s>Obnova je u toku.</s>

<s>Opis 
Pravoslavna crkva Blagovijesti Presvete Bogorodice u Donjem Vukovskom pripada tipu jednobrodnih crkava sa zvonikom, zidanim kamenim blokovima.</s><s>Crkva ima pravougaonu osnovu dimenzija 17,70x10,10 m. Sa zapadne strane nalazi se zvonik, dimenzija 2,30x3,10 m, tako da ukupna dužina crkve, računajući i zvonik, iznosi 20,00 m. Ukupna visina crkve do sljemena iznosi 10,00 m, (na sjevernoj strani).</s><s>Pod crkve je u odnosu na visinsku kotu sjeverne prilazne fasade ukopan za cca 60 cm, pa je visinska razlika između kote poda crkve i vrha sljemena 10,60 m. Visinska razlika između kote terena sjeverne fasade i strehe iznosi cca 6,72 m, a visinska razlika između kote poda crkve i strehe iznosi 7,32 m.</s>

<s>Literatura 
 Ljiljana Ševo, Pravoslavne crkve i manastiri u Bosni i Hercegovini do 1878. godine, Biblioteka Baština Banja Luka, Banja Luka, 249.</s>

<s>Reference</s>

<s>Nacionalni spomenici u Kupresu
V</s>

