Sekundarna imunodeficijencija
<s>Sekundarna imunodeficijencija nastaju kao posledica dejstva uzroka izvan imunološkog sistema, tokom života.</s><s>Ona se češće pojavljuju od primarne imunodeficijencije, a može biti uzrokovane pothranjenošću, starenjem, lekovima (npr. hemoterapija, glukokortikoidi, imunosupresivni lijekovi) ili bolestima koje mogu direktno ili indirektno uticati na imunološki sistem (npr. leukemija, limfoma, multipli mijelom).</s><s>Najpoznatija sekundarna imunodeficijencija je ona uzrokovana HIV virusom, AIDS.</s>

<s>Etiopatogeneza 
Sekundarne imunodeficijencije nastaju usled poremećaja imunskog sistema koji se stiču tokom života:
U sklopu nekih drugih bolesti i stanja
 Bubrežne — Nefrotski sindrom, renalna insuficijencija, uremija
 Endokrine — Šečerna bolest
 Reumatološke — Reumatoidni artritis, sislemski eritematozn|i lupus 
 Gastrointestinalne — Insuficijencija jetre, hepatitis, intestinalna limfangiektazija, enteropatija sa gubitkom proteina
 Hematološke — Aplastična anemija, drepanocitoza
Kod tumora
Metastaze tumora smanjuju prostor za razvoj leukocita.</s><s>Infekcija
Na primer infekcija HIV dovodi do smanjenja broja pomoćničkih CD4+ T-ćelija.</s><s>Neadekvatne ishrane (malnutricije)
 Svaki sedmi čovek gladuje.</s><s>800.000 ljudi je hronično pothranjeno.</s><s>24.000 ljudi umire svakog dana od gladi ili bolesti prourzokovane pothranjenošću
 2 milijarde ljudi pate od nedostatka vitamina i oligoelemenata
 60% uzroka smrti dece u zemljama u razvoju povezano je sa pothranjenošću.</s><s>Loša ishrana dovodi do proteinske malnutricije, a ona zbom metaboličkih poremećaja dovodi do inhibicije i sazrevanja limfocita.</s><s>Fiziološke
Fiziološka imunodeficijencija u oodojčeta zbog nezrelosti imunskog sistema, trudnoća
Kao komplikacija terapije drugih bolesti i stanja (tzv. jatrogene imunodeficijencije)
 tumori (lečenje tumora zračenjem i hemoterapijom dovodi do smanjenja prekursora svih leukocita u koštanoj srži.
 autoimunskih i zapaljenskih bolesti
 transplantacije</s>

<s>Dijagnoza 
Dok se dijagnoza primarne imunodeficijencija određuje gotovo odmah nakon rođenja, ili u prvim mesecima života, kod sekundarna   to je moguće kod uznapredovale bolesti u odrasloj dobi.</s><s>Tako da se dijagnoza sekundarne imunodeficijencijama može se postaviti tek nakon sveobuhvatne dijagnoze (kompletna krvna sliku, proteinske frakcije krvi imunološki testovi itd).</s><s>Krvna slika
Osnovni test kojim se proverava stanje imuniteta je kompletna krvna slika sa leukocitarnom formulom.</s><s>Ona pokazuje smanjenje broja neutrofila, limfocita, kao i abnormalnosti u građi leukocita.</s><s>Stanje antitela
Stvaranje antitela procenjuje se merenjem imunoglobulina.</s><s>Ukoliko su oni znatno sniženi, to predstavlja jasan dokaz poreme- ćaja imuniteta.</s><s>Problem nastaje kada se imunoglobulini javljaju u graničnim vrednostima, jer variraju sa pacijentovom staro- šću.</s><s>Takođe, normalne vrednosti nisu iste kod svih zdravih osoba, pa je referentne pokazatelje teško definisati, zbog čega se rade dodatni testovi i meri nivo specifičnih antitela koja se stvaraju dve ili tri nedelje nakon primljene vakcine protiv tetanusa, difterije, pneumokoka, hemofilusa influence (uzimajući u obzir činjenicu da jak imunološki sistem nakon vakcinacije stvara antitela).</s><s>Kožni testovi
Za procenu ćelijskog imuniteta koriste se kožni testovi sa antigenima sa kojima je pacijent bio u kontaktu, a reakcija organizma prati se nakon 24 ili 48 sati.</s><s>Ukoliko je prečnik crvenila na koži nakon 72 časa veći od šest milimetara, postoji otpornost organizma, a potom se broje T-limfociti.</s>

<s>Terapija 
Lečenje stečene (sekundarne) imunodeficijencije zasniva se na: lečenju primarnog uzroka i profilaksi infekcija.</s><s>Antibiotici
U lečenju humoralne imunodeficijencije pribegava se razumnoj primeni antimikrobnih lekova, s ciljem da se infekcija smiri i stavi pod kontrolu.</s><s>Nadoknada antitela
Antitela se nadoknađuju intravenoznim davanjem savremenih preparata imunoglobulina.</s><s>Naročito treba izdvojiti čestu pojavu tranzitornih ili asimptomatskih hipogamaglobulinemija beba, kada terapija najčešće nije potrebna.</s><s>U slučaju izolovanog deficita imunoglobulina A (IgA) supstitucija može biti čak i štetna.</s><s>Lerčenje ćelijske imunodeficijencija
Lečenje ćelijske imunodeficijencije efikasno je jedino pomoću transplantacije koštane srži.</s><s>Treba imati u vidu i činjenicu
da osobe sa ćelijskom imunodeficijencijom ne smeju transfuzijom dobijati krv koja prethodno nije obrađena zračenjem.</s>

<s>Decu s udruženom humuralnom i ćelijskom imunodeficijencijom ne bi trebalo vakcinisati živim vakcinama, kao što su BCG, poliomijelitis, male boginje ili varičela, zbog moguće progresije osnovne bolesti.</s>

<s>Lečenje u slučaju disfunkcije komplementnog sistema sprovodi se primenom terapije slabim androgenima, ali se ona ne
preporučuje pre puberteta.</s><s>HIV kao izazivač najpoznatije sekundarne imunodeficijencije leči se kombinacijom antiretrovirusa, čiji je cilj zaustavljanje
razmnožavanja virusa i usporavanje razvoja bolesti.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Literatura 
 Bellanti J. A. and Boner A. L. Immunology of the fetus and newborn in Avary: Neonatology, Lippincotte, Philadelphia; l978.</s><s>Christensen RD.</s><s>Neonatal Hematology, Clinics in perinatology 2000; 27:3.</s>

<s>Spoljašnje veze</s>

<s>Imunologija</s>

