Džamija u Umoljanima
<s>Džamija u Umoljanima nalazi se u naselju Umoljani, općina Trnovo (FBiH), Bosna i Hercegovina, na nadmorskoj visini 1350 metara, na planini Bjelašnici.</s><s>Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 9. do 15. septembra 2008. godine, donijela je odluka da se  džamija u Umoljanima proglasi za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine Nacionalni spomenik čini džamija i groblje.</s>

<s>Historija 
O gradnji umoljanske džamije ne postoje pismeni tragovi, nije sačuvana vakufnama, niti ima nekog drugog dokumenta uz pomoć kojeg se pouzdano može datirati vrijeme njene izgradnje.</s><s>Na osnovu implicitnog zaključivanja smatra se da je prva džamija, drvena, na ovom mjestu izgrađena prije 200 godina, a današnja džamija je vjerovatno izgrađena početkom XX vijeka.</s><s>U ovoj džamiji, tokom Drugog svjetskog rata,  čuvana je  i  sačuvana Sarajevska Hagada.</s>

<s>Tokom rata 1992-1995. jedini objekat na području bjelašničkih sela koji nije bio zapaljen je džamija u Umoljanima.</s><s>O tome se stvaraju i legende.</s>

<s>Opis 
Džamija  je pravougaone osnove spoljnih gabaritnih dimenzija oko 8,20 x 15,55 m, zidana od kamena.</s><s>Sastoji se od otvorenog ulaznog trijema sa sofama,  pretprostora sa stepeništem za mahfil,  abdesthane, centralnog molitvenog prostora u prizemlju objekta, prednjeg mahfila i munare sazidane uz jugozapadni, perimetralni zid džamije.</s>

<s>Mihrabska niša je u jugozapadnom zidu, do nje je mahfil, sa kojeg se penje na tavanski prostor.</s><s>Krovna konstrukcija je drvena, a kao pokrov primijenjen je crijep.</s>

<s>Munara  je postavljena na postamentu zidanom od kamena i obložena je limenim plaštom.</s><s>U osovini munare postavljen je drveni jarbol (stožer).</s><s>Oko jarbola džamije je izvedeno spiralno stepenište kojim se penje na zatvorenu galeriju šerefe.</s><s>Unutrašnjost džamije u Umoljanima sadrži sedam kaligrafskih natpisa, šest od njih su napisani na tri džamijska zida i jedan u mihrabu.</s><s>Natpisi su rađeni u skorije vrijeme.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi 
 Džamija ostala sačuvana 
 Džemat Umoljani
 
Džamije u Trnovu (FBiH)
Nacionalni spomenici u Trnovu (FBiH)</s>

