Idris od Libije
<s>Idris (; El Sayyid Princ Muhammad Idris bin Muhammad al-Mahdi as-Senussi; 12. mart 1889 – 25. maj 1983), bio je libijski politički i vjerski vođa koji je služio kao emir Kirenajke a potom vladao kao prvi i posljednji kralj Libije od 1951. do 1969. godine, te također bio poglavar senusijskog derviškog reda.</s>

<s>Idris se rodio kao sin Muhameda al-Mahdi as-Senusija, senusijskog vođe, odnosno kao unuk senusijskog osnivača Muhameda ibn Ali as-Senusija.</s><s>Nadzor na Senusijima, koji su pod nominalnom osmanskom vlašću kontrolirali dijelove Kirenajke, je formalno preuzeo 1913. godine.</s><s>Neposredno prije toga su nakon Italijansko-turskog rata formalnu vlast preuzeli Italijani, protiv kojih su Senusiji nastavili voditi oružani otpor.</s><s>Za vrijeme Prvog svjetskog rata su Britanci, nastojeći smiriti situaciju na granici Egipta, sa Idrisom stupili u savez koji će u manjoj ili većoj mjeri biti zadržan od kraja njegove vladavine.</s><s>Njihovim posredovanjem je sklopljen niz sporazuma kojim su Italijani Idrisu priznali vlast nad unutrašnjošću Kirenajke, odnosno titulu emira, ali su oni 1922. godine stavljeni van snage, zbog čega je u Libiji došlo do rata, a Idris otišao u egzil u Egipat gdje će ostati do Drugog svjetskog rata, odnosno savezničke kampanje kojom je Libija došla pod britansku i francusku vlast.</s><s>Kada je 1951. godine Opća skupština UN odlućila da Libija stekne nezavisnost, Idris je određen za njenog kralja.</s>

<s>Iako je Libija bila ustavom određena kao federalna ustavna monarhija, Idris je de facto vladao kao apsolutistički monarh, a 1963. godine i formalno ukinuo federaciju i od Libije napravio unitarnu državu.</s><s>Na vanjskopolitičkom planu je nastavio savez sa Britanijom, kome su se pridružile SAD kojima je pružio podršku u Hladnom ratu i dozvolio držanje vojnih baza.</s><s>Godine 1959. su u Libiji nađene zalihe nafte zbog kojih je Libija postala jedan od najvećih svjetskih proizvođača i stekla veliko bogatstvo; ono je, međutim, zbog široko raširene korupcije uglavnom završilo u rukama režimske elite, pa se većinsko siromašno i politički marginalizirano stanovništvo počelo okretati arapskom nacionalizmu i socijalizmu.</s><s>Ono je kulminiralo kada je 1969. godine, dok je Idris bio na liječenju u Turskoj, mladi oficir Muamer el-Gadafi izveo puč, svrgnuo monariju i uspostavio novi režim koji je Idrisa osudio na smrt u odstustvu.</s><s>Idris je nakon toga ostatak života proveo u egzilu.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Libijski političari
Biografije, Hladni rat</s>

