Švedsko-novgorodski ratovi
<s>Švedsko-novgorodski ratovi (ruski: Шведско-новгородские войны) je ime čitavog niza vojnih sukoba između Novgorodske republike i Švedske za kontrolu sjeverne obale Finskog zaljeva – Ingriju, koja je bila naročito važna Hanzeatskom savezu jer je ležala na trgovačkom putu između Sjeverne Evrope i Bizanta.</s>

<s>Ti sukobi imali su i religijsku podlogu – kao sukob istočnih pravoslavaca, i zapadnih katolika, iako službeno sve do 14. vijeka rimske pape nisu odobrile nijedan križarski pohod.</s>

<s>Pozadina
Švedski Vikinzi - poznati kao Varjazi još su od ranog srednjeg vijeka upadali duboko na teritorij Rusije u svojim trgovačko - pljačkaškim pohodima, ali su to bili sukobi malih razmjera.</s>

<s>Isto tako je i Novgorodska republika odgovarala na takve upade slanjem malih jedinica koje bi za odmazdu znale brzo i iznenadno napasti i opustošiti tadašnja švedska naselja Porvoo, Turku (Abo), pa čak i Sigtunu i Stockholm.</s>

<s>Pojavom snažnije organiziranih državnih zajednica tokom 12. vijeka kako u Švedskoj tako i u Rusiji ti sukobi su od 100 porasli na 1000 i više sudionika - u prave ratove.</s>

<s>Tok rata</s>

<s>Kako iz tih vremena ima vrlo malo dokumenata, nezna se pouzdano kad su ti sukobi počeli.</s><s>Negdje 1142.</s><s>Finci i Šveđani napali su Utvrdu Ladoga ali su ih snage Novgorodske republike uspješno odbile .</s>

<s>Po novgorodskom ljetopisu, godine 1149. odred od 1.000 Finaca i Šveđana napao je Utvrdu Ladoga, pa posada utvrde i kneževe snage od nekih 500 ljudi nisu bile dovoljne da odbiju napadače, pa su žurno mobilizirani seljaci, pa je napad na kraju odbijen.</s>

<s>Nekih 1000 dobro naoružanih švedskih vitezova, sa svojim štitonošama, napalo je 1164. kraj oko Jezera Ladoga, ali su poraženi a neki od njih i zarobljeni.</s>

<s>Odmah nakon toga su Novgorođani poduzeli pohod na Švedsku i 1188. razorili tadašnju prijestolnicu Sigtunu, koju nakon tog više nije bilo moguće obnoviti, pa je preseljena u unutrašnjost na Jezero Mälaren pored Stockholma.</s>

<s>Po tadašnjim ljetopisima Šveđani su 1229. sa nekih 2.000 ljudi napali naselja na ušću rijeke Volhov u Ladogu.</s><s>Njihov napad je odbijen uz znatne žrtve na novgorodskoj strani.</s>

<s>Nevska bitka</s>

<s>Nevska bitka (Prvi švedski križarski rat) odigrala se 15. jula 1240. na lijevoj obali Rijeke Neve, na pola puta između Finskog zaljeva i Jezera Ladoga.</s>

<s>U njoj su se sukobile švedsko-norveško- finske snage od nekih 5.000 vojnika koje je vodio finski biskup Thomas, sa vojskom novgorodskog kneza od 1.000 najamnika i nekih 300 do 400 Ladožana i Ingrijaca koji su priskočili upomoć.</s><s>Rusi su i pored brojčane inferiornosti pobjedili.</s>

<s>Novgorođane je vodio mladi knez Aleksandar Jaroslavič, koji je je kasnije 1547. kanoniziran kao Aleksandar Nevski.</s>

<s>Promjena fokusa 
Nakon tog poraza Šveđani su od sredine 13. vijeka promjenili smjer svojih napada na Novgorod, pa su udarali preko Narve i Livonije.</s><s>Između 1249. - 1250. (Drugi švedski križarski rat) Šveđani su konačno uspjeli zauzeti finsku Tavastiju (Häme), gdje su 1250. podigli zamak Tavastehus i tako izbili na granice novgorodske Karelije.</s>

<s>Novi novgorodski knez Dimitrij Aleksanrovič poduzeo je 1278. pohod po finskoj Kareliji da prikupi porez i provjeri dali taj pogranični kraj pripada još uvijek pod njegovu vlast, ili se odmetnuo.</s>

<s>Šveđani su 1293. poduzeli invaziju na Karelijsku prevlaku, gdje su osnovali zamak Viborg.</s><s>Taj se pohod uzima i kao Treći švedski križarski rat.</s>

<s>Nakon tog su između 1293. i 1294. nastavali napadati na Novgorod i Kareliju ali se nisu pomakli.</s>

<s>Švedski garnizon iz Viborga je 1295. uz pomoć finskih milicija bez nekog većeg ruskog otpora zauzeo je kraj uz Rijeku Vuoksi i grad Priozersk gdje su osnovali zamak Kexholm.</s>

<s>Tako se, na kraju 13. vijeka švedsko-novgorodska granica, koja je nekad tekla uz rijeku Kymijoki pomakla za 100 – 150 a na nekim mjestima i 200 km prema istoku.</s>

<s>Šveđani su 1299. doplovili sa 1200 brodova i ušli u Nevu sve do njenog izvora kod Ladoge gdje su podigli zamak Landskronu.</s><s>Već 1301.</s><s>Novgorođani su razorili tu utvrdu.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze 
 Отношения между Шведским и Русским государством</s>

<s>12. vijek
13. vijek
Rusko-švedski ratovi
Srednjovjekovni ratovi</s>

