Kanon (crkva)
<s>Kanon (od grčkog κανών / kanon =model, pravilo) je ime za crkvena pravila i dogme, donešene tokom duge historije na brojnim koncilima i sinodima, i od ponekih biskupa.</s>

<s>Karakteristike i historija</s>

<s>Kako crkva od svojih početaka nema pravo sudovanja i kažnjavanja, već je to prepustila svjetovnim vladarima, ona se ograničila da kažnjava svoje članove (vjernike), koji se ne drže tih kanona - penitencijom, (pokajanjem, pokorom, ispaštenjem, kajanjem).</s><s>To su dakle pravila povezana sa pokorama koje treba učiniti za različite grijehe, a koje su izricali svećenici.</s><s>Ta pravila - kanoni, sakupljeni i prilagođeni kasnijoj praksi sa praktičkim direktivama, formirala su jezgru - penitencijskih knjiga, koje su svećenicima raznih denominacija olakšavale odmjeravanje kazni.</s><s>Njih netreba brkati sa Kanonskim pravom koji se odnosi na članove klera.</s>

<s>Pokornički kanoni na Istoku</s>

<s>Najveća karakteristika tih kanona / pokora - po Istočnoj Evropi i Orijentu, izricanih grešnicima (na duži ili kraći period) bila je zabrana prisustvovanja misi i isključenje iz zajednice.</s><s>Puno manje izricane su kazne, koje bi tražile da se vjernik molitvama umiri ili da čini dobra djela.</s>

<s>Pokore su prema težini grijeha različito trajale; po tri, pet, deset, dvanaest ili petnaest godina, ali je praksa da se izriču prestala već krajem 4. vijeka.</s><s>Nešto tih kanona sačuvano je u kanonskom pismu sv. Grigorija Čudotvorca (oko 263.), i zaključcima Ankirskog (314.) i Prvog nikejskog sinoda (325.).</s><s>Kanoni sa tih sinoda dospijeli su u različitim privodima i do Evropskog zapada, ali su pogrešno shvaćeni pa nisu nikad korišteni.</s>

<s>Rimski (zapadni) pokornički kanoni</s>

<s>Po evropskom zapadu se ispočetka nije znalo za razne klase i gradacije kanona, kao po Istoku, pa su se pokorničke kazne su se uglavnom svodile na isključenje iz crkve (zajednice) na duže ili kraće vrijeme.</s><s>Među najstarijim dokumentiranim kanonima su oni koje je donio papa Kalist I, kojim je dozvolio pokajanje za preljub, ubojstvo i otpadništvo od vjere (lapsi).</s>

<s>I Sinod iz Kartage (251.) dozvolio je pokajanje za lapsi, ali je Elvirski sinod i dalje odbio dozvoliti pokajanje za vrlo velike grijehe.</s><s>Nakon sinoda u Elviri i Arlesu (314) donošenje novih pokorničkih kanona postalo je prava rijetkost.</s><s>Broj im se povećao krajem 4. vijeka za pontifikata papa; Siricija, Innocenta i Lava I., ali se smanjilo trajanje pokore, uz to postale su nešto milosrdnije prema djeci ili prema grešnicima koji su počinili lapsi.</s>

<s>Pokornički kanoni kod Anglosaksonaca i Iraca</s>

<s>Ono što je najupečatljive kod pokorničkih kanona anglosaksonskog i irskog porijekla, je preciznost u određivanju djela koje grešnik mora obaviti da okaje svoj grijeh.</s><s>U njihovim Penitencijskim knjigama (Libri Poenitentiales) koje su bile u modi tokom 7. vijeka, se do detalja opisuje, što grešnik mora napraviti, i koliko dugo da okaje grijeh.</s>

<s>Prve penitencijske (pokorničke) knjige (priručnici) pojavile su se u Irskoj i Walesu tokom 6. vijeka, vjerojatno povezane sa Svetim Davidom i raznim sinodima koji su u to vrijeme održavani po Walesu.</s><s>Njih su misionari širili po kontinentalnoj Evropi, ali su na početku su bile slabo prihvaćene, jer su brojni  svećenici preferirali starije - tradicionalnije javne pokore.</s><s>Franci su ih počeli koristili krajem 6. vijeka, po Apeninskom poluotoku se počinju koristiti krajem 8. vijeka, a kod španjolskih Vizigota početkom 9. vijeka.</s>

<s>Kako su vremenom nametale proizvoljne pokore, koje bi se nakon tog objavljivale u takvim priručnicima, uz istovremenu pojavu nejednakih kriterija zbog odluka lokalnih sinoda i biskupa - slabio je i utjecaj takvih priručnika.</s><s>Krajnji rezultat je bio službena kodifikacija disciplinskih mjera i pokorničkih kanona ili zakona.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Penitential Canons 
Kršćanstvo</s>

