Juraj Najdhart
<s>Juraj Najdhart, arhitekt i urbanist, rođen je u Zagrebu 15.oktobra 1901.</s><s>Potiče iz ugledne porodice zanatlija i trgovaca iz njemačke pokrajine Wurtenberga.</s><s>Arhitekturu je studirao na bečkoj akademiji.</s><s>Nakon što je diplomirao, nastavlja rad u Berensovom berlinskom ataljeu, a zatim 1936. godine odlazi u Pariz i započinje rad u ataljeu kod čuvenog Le Corbusiera.</s>

<s>U tim godinama sudjeluje na mnogim urbanistickim i arhitektonskim projektima realiziranim  širom Evrope.</s><s>Godine 1939. godine Juraj Najdhart dolazi u Sarajevo na poziv slovenačko-bosanskog  arhitekte Dušana Grabrijana i tu ostaje do kraja života.</s><s>Kroz njihovo dugogodišnje prijateljstvo nastala je i knjiga Arhitektura Bosne i put u savremeno.</s>

<s>Njegova savremena  arhitektura se vodila načelima narodne tradicije koja je proizilazila iz kulta komšiluka, vodeći se izrekama ništa mimo svijeta i po mjeri čovjeka.</s>

<s>Od 1953. bio je profesor na Arhitektonsko-urbanističkome fakultetu, član JAZU (danas HAZU)od 1963, i ANUBiH od 1978.</s><s>Juraj Najdhart umro je 13. jula 1979. godine u Sarajevu.</s>

<s>Radnički stanovi 
Radeći u Zenici od 1939. godine do početka Drugog svjetskog  rata, Juraj Najdhart postavlja koncept nove stambene arhitekture za radničke porodice uz slogan na malim stvarima leži svijet.</s><s>Tipovi njegovih radničkih kuća su sinteza njegovih saznanja stečenih u Korbizijevom ataljeu i samostalnom istraživanju kulture stanovanja u Bosni.</s><s>Projektovao je nova naselja s karakterističnim radničkim zgradama, od kojih su možda najpoznatiji tzv. ešovi,  jednospratne zgrade sa  4 stana, kojih u Zenici ima 47.</s><s>Uradio je Rudarsku školu 1941. i prvi Generalni urbanistički plan u istoriji Zenice 1955. godine.</s>

<s>Značajan dio njegovog i privatnog i radnog života vezan je za gradić Vareš.</s><s>Tu je projektovao samački hotel za 250 radnika, prvi takve vrste u Jugoslaviji.</s><s>To je trokatna zgrada koja se nalazi unutar industrijskog kompleksa u naselju Brezik uz glavnu cestu.</s><s>Taj „hotel za bećare“, kako ga je zvao projektant, bio je komforan, sa stambenim i društvenim prostorijama, punim pansionom, svim higijenskim prostorijama, terasom na krovu, tuševima, prostorom za sunčanje radnika.</s><s>Zgrada ima i prizemni aneks sa kuglanom i restoranom, čime se potiče socijalna interakcija, odmaranje i rekreacija stanara sa dvorištem i zelenilom kako bi obični čovjek mogao uživati.</s><s>Ova zgrada je jedan i od Najdhartovih ranih projekata na kojima se veoma jasno uočavaju utjecaji Le Corbusierovih oblikovanih principa, koje Najdhart svojom senzibilnošću, na veoma originalan način, kombinira sa univerzalnim principima tradicionalnog naslijeđa: kuće na
stupovima, terasa na krovu, prozorske trake, konzolna arhitektura, kubične mase sa segmentnim ljuskama.</s><s>Sve to kako bi se postigla potrebna duhovna pripadnost i savremena kreativnost djela.</s><s>Danas je ovaj objekat u veoma lošem i zapuštenom stanju, ali vremenom je dobio i novu
funkciju upravno – administrativnog objekta.</s><s>Prenamjena objekta je rezultirala i izmjenu unutrašnjeg prostora objekta, kao i zadnje etaže tarase natkrivanjem cijelog objekta kosim krovom sa blagim nagibom.</s><s>To je u potpunosti dovelo do uništenja osnovne ideje i oblikovnog
koncepta objekta, koji predstavlja svjedočanstvo jednog originalnog osebujnog arhitektonskog stvaralaštva u kontekstu ranih, savremenih stremljenja arhitekture za čovjeka.</s>

<s>Većinu radničkih kuća na području Vareša Najdhart je projektovao 1940. god.</s><s>Izgrađene su 1947. godine u naselju Vareš Majdan od tri tipa zgrada, sa dva, četiri i šest stanova  Svaki stan ima poseban ulaz, kako bi stanari mogli imati potreban mir i obiteljsku slobodu.</s><s>U prizemne stanove se pristupa putem trijema, a u gornje preko formiranog jednokrakog vanjskog
stepeništa koje vodi do lođe, koja ujedno predstavlja i ulaz u gornje stanove.</s>

<s>Zapažena djela 
 Sklop Nadbiskupskoga sjemeništa na Šalati u Zagrebu, 1926.–1929. godine
 Paviljon i ljetna pozornica na Ilidži 1938. godine.</s><s>Radničko naselje Majdan u Varešu
 Skijaška kuća na Trebeviću, 
 Filozofski fakultet u Sarajevu, 
 Hemijsko-fizikalni institut u Sarajevu, 
 Dom izvidača u Sarajevu,  
 Urbanističko rješenje jezgre Marijin dvor u Sarajevu i 
 Zgrada Parlamenta Bosne i Hercegovine koja svojom jednostavnošću i elegancijom predstavlja najveći spomenik ovom velikom čovjeku, arhitekti i kosmopliti.</s>

<s>Literatura  
 Nedžad Kurto, Sarajevo 1492-1992,  Oko, Sarajevo.</s><s>Maja Pličanić, Elša Turkušić - Radničko naselje Moderne sa "kućom za neoženjene radnike" u Varešu – prilog istraživanju polivalentne arhitekture Juraja Neidhardta.</s><s>Sarajevo.</s><s>2012.</s><s>Jelica Karlić – Kapetanović - Juraj Najdhadrt – život i djelo.</s><s>Sarajevo: Veselin Masleša, 1990.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi 
 Juraj Najdhart</s>

<s>Moderna arhitektura u Bosni i Hercegovini
N
N
Vareš</s>

