Crkva uspenja presvete Bogorodice u Vođenici
<s>Crkva uspenja presvijetle Bogorodice  u Vođenici, Bosanski Petrovac, Bosna i Hercegovina, pripada Srpskoj pravoslavnoj crkvi i eparhiji bihaćko-petrovačkoj.</s>

<s>Historija 
Nekadašnja turska periferna pokrajina Bosna i Hercegovina, dodijeljena je 1878. god.</s><s>Austro-Ugarskoj na pacifikaciju i privremenu upravu.</s><s>Time je otpočeo i njen proces moderniziacije i uključenja u srednjoevropski civilizacijski krug.</s><s>U novim, povoljnijim političkim prilikama, uslijedio je i val doseljavanja u naselja Petrovačkog polje iz susjednih dijelova austrougarskog carstva (Lika i Dalmacija).</s>

<s>Dobrotvorka Mis Irbi i Džonstonova su u Vođenici 1879. god. za osnovnu školu sagradile drvenu zgradu, koju su do 1880 u cjelosti i finansirale.</s><s>Kad su napustile petrovački kraj, škola je bila pretvorena u parohijski dom, a nešto kasnije bio joj je dograđen i drveni zvonik sa jednim zvonom.</s><s>Nešto slično se desilo i u susjednom selu Bjelaju.</s>

<s>Na posljednjem austrougarskom popisu stanovništva 1910. godine Vođenica je mjesto i politička opština u kotaru Bosanski Petrovac, okrug Bihać.</s><s>Crkvena organizacije je nekoliko puta mijenjana.</s><s>Rješenjem cara Franje Josifa I od 14. januara 1900. odobreno je  ustrojstvo nove Eparhije banjalučko-bihaćke sa sjedištem u Banja Luci, kao četvrte srpske pravoslavne eparhije u Bosni i Hercegovini.</s><s>U novoj organizaciji, parohiju Vođenica, u protoprezviteratu petrovačkom, činilo je šest sela: Vođenica, Brestovac, Skakavac, Cimeše, Bjelaj i Vaganac, sa ukupno 345 kuća i 2070 stanovnika, dok je u samoj Vođenici bilo 170 domova sa 1.332 stanovnika.</s>

<s>Crkva je projektovana 1911, a sagrađena 1913. god.</s><s>Autor projekta je Miloš Miladinović, graditelj iz Sarajeva.</s><s>U vrijeme priprema za izgradnju crkve, prema popisu stanovništva iz 1910. god, Vođenica (sjedište parohije) je imala 1.332 stanovnika, susjedni Brestovac 311, a Skakavac 573.</s><s>Izgradnja crkve bila je zajednički poduhvat pravoslavnog stanovništva navedena tri sela.</s>

<s>Hram u Vođenici ustaše su zapapalile 2. avgusta  1941. godine, kada je porušeno 12 crkvi na ovom području.</s><s>Građevinski i konstrukciono je obnovljena 1991. god.</s><s>Ponovo je spaljena i opustošena 15. septembra 1995. god.</s><s>Obnovljena je u periodu 2004–2007. god.</s>

<s>Opis 
U kompoziciji volumena i spoljnoj arhitekturi crkva je primjer kombinovanja različitih stilova pravoslavnih hramova toga vremena.</s><s>Osnovni pravougaoni korpus spolja je širok 9,40 m, dok mu je dužina 15,40 m. Zajedno sa zvonikom i oltarskom apsidom, ukupna spoljna dužina crkve je  20,15 m.</s>

<s>Autentičnost arhitekture hrama nije obnovljena tokom obnove nakon rata.</s><s>Kako se može zaključiti iz arhivske dokumentacije, to je bilo bez naučne i stručne osnove sanacijskog postupka koji bi se temeljio na projektu i dokumentima izvornog izgleda.</s><s>Upoređeno sa Miladinovićevim projektom, pokazuje se da je crkva izgubila svoje visoke arhitektonske i stilske vrijednosti.</s><s>Narušene su proporcije, arhitektonske forme i detalji, a potpuno je nestao karakterističan stil romantičnog oslanjanja na autohtonu narodnu graditeljsku tradiciju, najbolje prisutnu u dizajnu visokog zakrivljenog krova s ​​dubokim strehama oslonjenim na nizove lijepo oblikovanih drvenih konzola.</s>

<s>Literatura 
 Đoko Slijepčević, Historija Srpske pravoslavne crkve, II knjiga, Od početka XIX vijeka do kraja Drugog svjetskog rata, Munchen, 1966. (korištene usluge biblioteke Bošnjačkog instituta, fondacija Adila Zulfikarpašića-Sarajevo), 1966.</s>

<s>Reference</s>

<s>Crkve u Bosanskom Petrovcu
Eparhija bihaćko-petrovačka
Vođenica</s>

