Mramorije (Perućac)
<s>Nekropola Mramorje, općina Bajina Bašta, nalazi se na listi 28 srednjovjekovnih nekropola stećaka koje su 2016. godine proglašene UNESCO-vom Svjetskom baštinom.</s><s>Na listi su 20 nekropole u Bosni i Hercegovini, po 3 u Srbiji i Crnoj Gori, a 2 u Hrvatskoj.</s>

<s>Ovi monolitni kameni nadgrobni spomenici (stećci) nastali su u periodu od druge polovine 12. do 16. vijeka, iako su se najintenzivnije izrađivali tokom 14. i 15. stoljeća.</s><s>Stećci su izuzetno svjedočanstvo o duhovnim, umjetničkim i istorijskim aspektima srednjovjekovnih kultura jugoistočne Evrope, područja u kojem su se tradicije i uticaji evropskog zapada, istoka i juga ispreplitali sa ranijim tradicijama.</s><s>Ističu se po svojoj međukonfesionalnosti, a sahranjivali su ih sve tri srednjovjekovne kršćanske zajednice, uključujući pravoslavnu crkvu, katoličku crkvu i bosansku (koja je trajala oko tri stoljeća do druge polovine 15. stoljeća).</s><s>Sačuvano je preko 70.000 stećaka na preko 3.300 lokaliteta), različutih oblika i motiva, bogatstvo reljefa, epigrafije i bogatstvo nematerijalnog kulturnog naslijeđa.</s>

<s>Lokalitet se nalazi pod zaštitom Republike Srbije, као spomenik kulture od izuzetnog značaja</s>

<s>Lokacija 
Arheološko nalazište Mramorije ograničeno je sa visokom desnom obalom reke Drine na sjevere strane i saobraćajnim pravcem Bajina Bašta – Tara na jugu, dok je zapadna granica je desna obala rijeke Vrelo koja se uliva u rijeku Drinu.</s><s>Teritorija Bajine Bašte, koja obuhvata današnji Perućac, nalazila se na periferiji srednjovekovne srpske države Raške na granici sa banovinom i kraljevinom Bosnom u periodu od 13. do 16. vijeka.</s><s>U 14. vijeku ovim krajem je vladao Nikola Altomanović, a ubrzo su njegovu teritoriju međusobno podijelili teritoriju knez Lazar Hrebeljanović i bosanski vladar Tvrtko I.</s>

<s>Arheološko istraživanje 2010. godine pokazalo je da su grobovi zatrpani u netaknuti sloj rastresite krečnjačke stijene.</s><s>U jednoj od grobnica otkriven je srebrni novac bosanskog kralja Stjepana Tomaša (1443-1461) na ploči koja je prekrivala pokojnika.</s>

<s>Opis  
Nekropola je iz XIV vijeka i imala je oko 200 stećaka, napravljenih od tvrdog krečnjaka.</s><s>Prema posljednjim podacima sada ih je 93, od toga:
 46 ploča
 18 sljemenjaka sa postoljem
 10 sljemenjaka bez postolja
 7 sanduka sa postoljem
 10 sanduka bez postolja 
 2 amorfna.</s><s>Dio stećaka je vremenom premješten, dio je utonuo, dva su prebačena u muzeje ( Etnografski muzej Beograd i Narodni muzej Užice).</s><s>Poređani su u pravilne redove.</s><s>Na stećcima nema natpisa, i vrlo mali broj je ukrašen motivima kruga, polumjeseca, mača i štita.</s>

<s>U ljeto 2011 obavljeno je kompleto čišćenje i konzervacija.</s><s>Korištena je specijalizirana mehanizacija za vraćanje položaja dvanaest spomenika što je moguće više na originalni položaj, a rekonstruirani su nedostajući dijelovi nekih spomenika.</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura</s>

<s>Šefik Bešlagić (1982): Stećci: kultura i umjetnost, Sarajevo: Veselin Masleša
 Šefik Bešlagić (1971): Stećci, kataloško-topografski pregled, Sarajevo: Veselin Masleša</s>

<s>Arheološka nalazišta u Srbiji
Stećci u Srbiji‎
Spomenici kulture od izuzetnog značaja
Svjetska baština u Srbiji
Opština Bajina Bašta</s>

