Stećci u Jablanici (BiH)
<s>Nekropole stećaka u Jablanici uglavnom se nalaze na području Parka prirode Blidinje, osnovanom 1995. godine s ciljem očuvanja i unapređenja njegovih prirodnih i kulturnih vrijednosti i posebnosti.</s><s>Nekropole sa stećcima su bogate ornamentima, simbolikom i figuralnim prikazima.</s><s>Prikazani motivi ukazuju na vezu ovog područja sa Hercegovinom, ali i Kupresom i zapadnom Bosnom.</s><s>Znatan dio ukrasa i drugih prikaza čine Blidinje zasebnom cjelinom.</s><s>Najveći broj stećaka je ukrašen rozetama, polumjesecima, križevima i raznim bordurama.</s><s>Figuralni prikazi su različitog sadržaja, od čega je najviše scena iz lova, turnira, kola.</s><s>Izgled i položaj u netaknutom prirodnom ambijentu svrstava ih u najbogatije i najinteresantnije nekropole u Bosni i Hercegovini.</s>

<s>Nekropola Dugo polje</s>

<s>Nalazi se na listi 28 srednjovjekovnih nekropola stećaka koje su 2016. godine proglašene Svjetskom baštinom UNESCO-a.</s><s>Na listi su 20 nekropole u Bosni i Hercegovini, po 3 u Srbiji i Crnoj Gori, a 2 u Hrvatskoj.</s>

<s>Nekropola sa stećcima Ponor 
Na zapadnom kraju sela Brčanj, na lokalitetu Ponor, nalazi se istoimena nekropola.</s><s>Sastoji se od 21 stećka, od toga je 14 sanduka i 7 ploča.</s><s>Orijentirani su u smjeru zapad - istok i poredani u redove.</s><s>Ukrašen je jedan stećak, oblika sanduka (168 x 60 x 48 cm), na zapadnoj čeonoj strani stepenasto završen.</s><s>Na južnoj bočnoj strani je prikazana plastično klesana scena iz turnira.</s><s>U sceni je prikazan muškarac koji u jednoj ruci drži ispruženo koplje ili mač.</s><s>Na vrhu koplja je neki neobičan dodatak, prav i koso položen.</s><s>U drugoj ruci je predmet u obliku šestokrake zvijezde.</s><s>Pored zvijezde je plastično izveden polumjesec.</s><s>Stećci su klesani u kamenolomu u Dragajicama, 600 m sjeverno od nekropole.</s><s>U kamenolomu je pronađen stećak koji je bio završen i spreman za transport.</s><s>Nekropola je nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s>

<s>Nekropola sa stećcima Risovac 
Risovac je malo naselje i područje u sjeveroistočnom dijelu parka prirode Blidinje.</s><s>Nekropola se nalazi pored puta i katoličkog groblja od kojeg je odvojena betonskom ogradom. zauzima prostor od 33 x 21 m. Dio nekropole je smješten na širokom tumulusu,  promjera oko 16 m. Sastoji se od 41 stećka, od toga je 10 ploča, 20 sanduka, 7 visokih sanduka, 3 sljemenjaka sa postoljem i jedan sljemenjak bez postolja.</s><s>Nekropola je nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s>

<s>Nekropole sa stećcima Sovići 
Nekropole su Nacionalni spomenik, raspoređene u tri mahale sela Sovići, na više lokaliteta:</s>

<s>Stublenica, srednjovjekovni spomenik – jedan grob sa stećkom;
 Zec, srednjovjekovna nekropola, sačuvano pet grobova sa stećcima; 
 Batuša, prahistorijski tumulus i osamljeni stećak;
 Hrbine, prahistorijski tumulus i srednjovjekovni grobovi sa dva stećka;
 Srednja mahala 2, dva groba sa stećcima sačuvana u katoličkom groblju;
 Svatovsko groblje (Ranica), srednjovjekovna nekropola, 18 grobova sa stećcima; 
 Donja mahala 1, srednjovjekovna nekropola uz muslimansko groblje, 21 grob sa stećcima i stari nišani u muslimanskom groblju.</s><s>Na nišanima nema natpisa, ali prema njihovom izgledu i stepenu oštećenja kamena mogu se datirati u period XVIII ili XIX stoljeća.</s><s>Donja mahala 2, lokalitet kod Mijića kuća, osam stećaka;
 Vrtla, 17 grobova sa stećcima;
 Plavi Greb, šest grobova sa stećcima.</s>

<s>Literatura 
 Anđelko Zelenika -Stećci jablaničkog područja, Mostar: Hercegovina IV, 1985, 51 -71.</s><s>Arheološki leksikon Bosne i Hercegovine, tom I, Sarajevo 1988, 190.</s><s>Omer Karić - Jablanica kroz stoljeća, u Jablanica 100 godina školstva (1903-2003), Jablanica, 2003, 13 – 36.</s>

<s>Reference</s>

<s>Nacionalni spomenici u Jablanici
J
J</s>

