Državni udar u Turskoj 1980.
<s>Puč 12. septembra () je bio državni udar koji su u Turskoj izvele oružane snage prilikom čega je svrgnuta vlada premijera Sulejmana Demirela, a na vlast preuzeo Savjet nacionalne sigurnosti, odnosno vojna hunta na čelu sa načelnikom Generalštaba Kenanom Evrenom.</s><s>Povod za puč je bila eskalacija političkog nasilja, kako od strane radikalne ljevice, tako i radikalne desnice (Sivi vukovi), od kojih je potonja uživala prešutnu podršku Demirelove vlade.</s><s>Evrenov režim je, tvrdeći da nastoji zavesti red i mir, suspendirala dotadašnji Ustav, započela sa masovnim hapšenjima i dovođenjem zatvorenika pred vojne sudove, gdje su optuženici osuđeni na dugogodišnje zatvorske kazne, a nekoliko desetaka, pretežno ljevičara, osuđeno na smrt i pogubljeno.</s><s>Brutalna represija je kratkoročno postigla cilj, te je Turska nakon mnogo godina dobila stabilnu vlast, te je pučistički režim, usprkos masovnih kršenja ljudskih prava, uživao podršku SAD, NATO-a i drugih saveznika iz Zapadnog bloka, dijelom zabrinutih zbog nedavnog sloma  prozapadnog i proameričkog režima u susjednom Iranu.</s><s>Za razliku od pučista koji su preuzeli vlast dvadeset godina ranije, Evren i njegova hunta su odlučili malo duže ostati na vlasti, te su, između ostalih, proveli niz ekonomskih reformi po preporukama MMF-a i uvođenja elemenata slobodnog tržišta i deregulacije u tursku ekonomiju.</s><s>Godine 1982. je hunta donijela novi Ustav, koji je odobren na referendumu, a krajem 1983. je ponovno uspostavljena civilna vlast nakon parlamentarnih izbora gdje su pobijedila pristaše puča okupljene u Domovinsku stranku Turguta Özala.</s>

<s>U junu 2011. su turske vlasti protiv sudionika i voda puča pokrenule krivični postupak zbog ubistava i kršenja ljudskih prava.</s><s>Evren i zrakoplovni general Tahsin Şahinkaya, jedini tada živući član hunte, su 2014. osuđeni na doživotni zatvor.</s>

<s>1980
Turska #1980
Historija Turske</s>

