Univerzitet u Lavovu
<s>Univerzitet u Lavovu (ukrajinski: Lьvіvsьkiй unіversitet; ; ; poljski: Lwowski Uniwersytet; njemački:Universität Lwiw), pod punim nazivom Nacionalni univerzitet Ivana Franka u Lavovu je najstariji univerzitet u Ukrajini koji djeluje i danas.</s><s>Sjedište univerziteta nalazi se u Lavovu, u Lavovskoj oblasti u zapadnoj Ukrajini.</s>

<s>Istorija</s>

<s>Počeci</s>

<s>Univerzitet je osnovan 20. januara 1661. godine kada je Jan II Kazimir kralj i knez Državne zajednice Poljske i Litve izdao diplomu kojom lokalnom isusovačkom kolegijumu osnovanom 1608. dodjeljuje "čast akademije i titulu univerziteta".</s><s>Isusovci su i prije toga 1589. neuspješno pokušali osnovati univerzitet.</s><s>Tome su se tada protivile vlasti u Krakovu koje su u novom univerzitetu na području tadašnje Poljske vidjeli konkurenciju njihovom Jagelovskom univerzitetu.</s>

<s>Kralj i knez Jan II Kazimir bio je simpatizer isusovačkog pokreta što je bilo presudno za usješno pokretanje univerziteta 1661. godine.</s><s>Osnivanje univerziteta bilo je obaveza i na osnovu Hajdačkog sporazuma iz 1658. godine koji je zahtijevao da se u Kijevu osnuje Rutenska akademija, i druga u Lavovu (Lavov nije eksplicitno određen ali se podrazumijevao) koji je bio značajan centar Istočne katoličke crkve.</s>

<s>Pod austrijskom vlašću</s>

<s>1772.</s><s>Lavov je anektiran od strane Habsburške Monarhije za vrijeme Prve podjele Poljske.</s><s>1773. papa Kliment XIV izdao je bulu Dominus ac Redemptor kojom je dokinuo rad Isusovaca što je potrajalo sve do 1814. i pape Pia VII.</s><s>Podjela Državne zajednice Poljske i Litve rezultirala je izlaskom institucije iz nadležnosti Komisije za narodno obrazovanje koja je funkcionirala kao ministarstvo obrazovanja zajednice.</s><s>Austrijanci su dali instituciji novi naziv Theresianum te je postala državna akademija.</s><s>21. oktobra 1784. austrijski car Josif II potpisao je odluku o osnivanjeu sekularnog univerziteta.</s><s>Njegova je administracija započela i sa germanizacijom institucije dovodeći neophodne profesore i eksperte iz raznih dijelova imperije.</s><s>Univerzitet je bio podijeljen na teološki, filozofski, medicinski i pravni fakultet.</s><s>Jezik predavanja u to je vrijeme bio latinski, dok su se kao pomoćni jezici koristili njemački i poljski.</s>

<s>1805. univerzitet je privremeno zatvoren zbog austrijskog sudjelovanja u Napoleonskim ratovima.</s><s>Univerzitet je ponovo otvoren 1817. godine kako bi se ograničio uticaj pro-poljske politike koju je u toj regiji podržavao ruski car Aleksandar I. Univerzitet je tada prešao na njemački kao jezik podučavanja, ali je ukupna razina rada bila vrlo niska budući da je institucija smatrana provincijalnom i nepoželjnom za rad uglednih profesora.</s>

<s>Kada je Proljeće naroda stiglo do Lavova sa sobom je donijelo i zahtjeve za polonizacijom univerziteta.</s><s>Austrijske vlasti odgovorili su na ove zahtjeve upotrebom sile kada su trupe generala Hamerštajna u bombardiranju grada oštetili i zgrade univerziteta, posebno zgradu biblioteke.</s><s>Ovi su događaji doveli do novog zatvaranja institucije.</s><s>Univerzitet je ponovo otvoren u januaru 1850. te mu je akademska autonomija ograničena.</s><s>Nakon godina otpora, austrijska je vlast ipak pristala na promjene i 4. je jula 1871. uvela poljski i rutenski (ukrajinski) kao službene jezike univerziteta.</s><s>Ova je odluka potakla osnivanje germanofonog Univerziteta u Červincima.</s><s>Nakon osam godina odluka je promijenjena pa je isključivo poljski postao službeni jezik dok su njemački i rutenski postali pomoćni jezici na kojima su se mogli provoditi ispiti jedino ukoliko ih je profesor govorio.</s><s>Ova je odluka dovela do otpora među rutenskim studentima koja su poprimila i nasilne karakteristike kada je 1908. rutenski student filozofskog fakulteta izvršio atentat na poljskog guvernera Galicije.</s><s>Paralelno sa rutenskim otporom, univerzitet je postao uticajna institucija kao jedan od dvije institucije na poljskom jeziku (uz Jagelonski univerzitet) koja je okupljala poljsku intelektualnu elitu onoga vremena.</s>

<s>Univerzitet Jana II Kazimira</s>

<s>U vrijeme Druge Poljske Republike od 1919. do septembra 1939. godine, univerzitet je bio preimenovan i u čast svoga osnivača nosio je naziv Univerzitet Jana II Kazimira, vladara nekadašnje Državne zajednice Poljske i Litve.</s><s>Odluku o promjeni imena donijela je Vlada Poljske 22. novembra 1919. godine.</s><s>Univerzitet je bio treći najveći u zemlji (nakon Univerziteta u Varšavi i Jagelovskog univerziteta).</s><s>1920. vlasti su univerzitetu predali zgradu skupštine bivše Kraljevine Galicije i Lodomerije koja od tada do danas služi kao centralna zgrada univerziteta.</s><s>Prvi rektor nakon dolaska poljske vlasti bio je pjesnik Jan Kasprovič, sudionik pokreta Mlade Poljske.</s><s>Ovaj je period ponovo obilježila i diskriminacija prema lokalnom nepoljskom stanovništvu.</s><s>Ukrajinski profesori koji su odbili datizakletvu na lojalnost Poljskoj izgubili su svoja radna mjesta.</s><s>Iako su kandidati koji su bili etnički Poljaci činili tek 15% ukupno prijavljenih kandidata, za njih je bila garantovana kvota od najmanje 50% od ukupnih dostupnih mjesta na univerzitetu.</s>

<s>Državni Univerzitet Ivana Franka u Lavovu 
Nakon Sovjetske invazije na Poljsku Lavov i njegov univerzitet našli su se u okviru Sovjetskog Saveza koji je dozvolio nastavak postojećih predavanja na univerzitetu.</s><s>Do kasne 1939. godine univerzitet je nastavio raditi po postojećem poljskom sistemu.</s><s>Ipak, 18. oktobra tadašnji poljski rektor je smijenjen i na njegovo je mjesto došao ugledni ukrajinski istoričar Mihajlo Marčenko.</s><s>Njegova je namjera bila da Univerzitet u Lavovu preobrazi u ukrajinski nacionalni univerzitet i sa tom je namjerom insitucija još jednom preimenovana 8. januara 1940. u Državni Univerzitet Ivana Franka u Lavovu.</s><s>Značajan dio poljskih profesora u ovim je godinama uklonjen sa univerziteta, a njihova su mjesta zauzeli etnički Rusi i Ukrajinci.</s><s>Univerzitet se u ovome periodu specijalizovao u oblastima marksizma, Lenjinovog učenja, političke ekonomije kao i ukrajinske i sovjetske književnosti, istorije i geografije.</s>

<s>Kampus</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze 
 lnu.edu.ua</s>

<s>Univerziteti u Ukrajini
1661</s>

