Samostan sv. Bonaventure u Visokom
<s>Samostan sv. Bonaventure u Visokom je katolički vjerski objekat, Vrhbosanska nadbiskupija, Bosna i Hercegovina.</s><s>Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 4. do 6. juna 2013. godine, donijela je odluku da se crkva proglasi za nacionalni spomenik BiH.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo.</s><s>Nacionalni spomenik se sastoji od zgrade Samostana sa gimnazijom i sjemeništem, pripadajuće crkve i pokretnog naslijeđa koje čini zbirka slika starih majstora.</s><s>Ime je dobio po Sv. Bonaventuri doktoru teologije, koji je bio poznat po svojoj skromnosti i jednostavnosti.</s>

<s>Historija 
Prvi franjevački samostan izgrađen je u Milama kod Visokog 1340/41. godine nakon uspostave Bosanske franjevačke vikarije.</s><s>Srušen je krajem XVII vijeka nakon provale Eugena Savojskog 1697. godine u BiH.</s><s>Franjevci se vraćaju u Visoko dva vijeka kasnije, 1900. godine.</s><s>Te godine izgrađeni su samostan i crkva, po projektu Ivana Holtza.</s>

<s>Franjevačka klasična gimnazija u Visokom od 1900. do 1914. godine broji šest razreda, a godine 1913/14. izvršena je dogradnja objekta na sjevernom dijelu pa je gimnazija imala osam razreda.</s>

<s>Tokom Drugog svjetskog rata Franjevačka gimnazija u Visokom je nastavila sa radom, iako je dijelove Samostana Sv. Bonaventure, kao i Konvikt zauzela njemačka vojska i domobrani.</s>

<s>Godine 1946. rad Franjevačke gimnazije u Visokom je zabranjen, ali je već naredne, 1947. godine, rad škole dopušten, s tim da su je mogli pohađati samo franjevački kandidati.</s><s>Dio gimnazijskog prostora zauzela je tadašnja državna gimnazija i u njemu ostala dvadesetak godina.</s><s>Godine 1950. provincijal fra Jozo Markušić je nakon prijema kod maršala Tita isposlovao vraćanje jednog kompletnog sprata objekta Franjevačkoj gimnaziji.</s><s>Godine 1953. na zgradu su dograđeni praonica, magacin i nekoliko soba.</s><s>Godine 1959. proširena je sakristija crkve u sklopu cjeline Samostana i nad njom je izgrađen oratorij, gdje je danas smještena „Etnografska zbirka“, sa ravnom terasom iznad.</s><s>Iste godine izvršeno je bojenje fasada kompletnog objekta .</s>

<s>Godine 1967, na svetkovinu zaštitnika Svetog Bona, franjevački red dobija nazad kompletnu zgradu, s obzirom da je iselila državna gimnazija „Janko Balorda“.</s><s>Tada je natrag vraćena i gimnazijska dvorana.</s>

<s>Nakon početka zadnjeg rata u BiH, iste godine, Franjevačka gimnazija iz Visokog je premještena u Bašku Vodu u Hrvatskoj, gdje ostaje do 1996. godine.</s>

<s>Opis 
Tlocrtne dimenzije zgrade samostana, računajući i unutrašnje dvorište, iznose 38,28 x 70,41 m. Spratnost iznosi Sut+P+2+Potkrovlje.</s><s>Crkva Sv. Bonaventure sa sakristijom građevinski pripada zgradi samostana.</s>

<s>Povezana je „toplom vezom“ sa južnim dijelom objekta, gdje se još nalaze prostorije, župnog ureda, gvardijana i gostinjskih soba.</s><s>U istočnom dijelu se nalaze prostorije biblioteke, dnevnog boravka i profesorskih apartmana.</s><s>U sjevernom dijelu se nalaze svečana sala, sala za razgovor, lapidarij, gostinjske i bolesničke sobe, zbornica i trpezarija , dok je zapadni dio rezerviran za kuhinju, sestarsku trpezariju i pomoćne prostorije.</s>

<s>Crkva pripada tipu jednobrodnih objekata zidanih opekom sa zvonikom na jugozapadu i apsidom na sjeveroistoku.</s><s>Ima pravougaonu osnovu dimenzija 9,20m x 20,50m, a uzdužna osovina je orijentisana u pravcu jugozapad - sjeveroistok.</s><s>Visina objekta do strehe dvovodnog krova iznosi 13,60 m, do sljemena 17,25 m i do vrha šatorastog krova zvonika 23,20 m. Unutrašnjost se sastoji od narteksa, naosa i svetišta.</s>

<s>Svod Crkve sv. Bonaventure oslikao je početkom XX vijeka Marko Antonini.</s><s>Zidne slike, četiri tonda sa središnjim prizorom Sv. Franjo u slavi, izvedene su u neobaroknom maniru.</s>

<s>U Samostanu je i zbirka nekoliko umjetničkih djela.</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura 
 Mladen Ančić - Gdje je bio podignut prvi franjevački samostan u srednjevjekovnoj Bosni.</s><s>Sarajevo: Institut za istoriju, Prilozi, br. 21, god. 20, 1985. godina</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Vrhbosanska nadbiskupija
 Samostan u Visokom</s>

<s>Bonaventura
Građevine u Visokom
Vrhbosanska nadbiskupija
Nacionalni spomenici u Visokom</s>

