Ivan Maček
<s>Ivan Maček Matija (Spodnja, kod Ljubljane, 28. maj 1908 — Ljubljana, 1. april 1993), učesnik Narodnooslobodilačke borbe, društveno-politički radnik SFRJ i SR Slovenije, junak socijalističkog rada i narodni heroj Jugoslavije.</s><s>U periodu od 1963. do 1967. nalazio se na funkciji predsednika Narodne skupštine SR Slovenije.</s>

<s>Biografija 
Rođen je 28. maja 1908. godine u selu Spodnja, kod Zadobrova, u blizini Ljubljane.</s><s>Osnovnu školu je završio u Polju, a zatim je kod strica učio tesarski zanat i završio tri razreda zanatske škole.</s><s>Još u ranoj mladosti došao je u dodir sa radničkim pokretom, koji je u njegovom kraju bio veoma snažan i masovan.</s><s>Godine 1930, posle odsluženja vojnog roka, u Karlovcu, primljen je u članstvo Komunističke partije Jugoslavije.</s>

<s>Godine 1931. izavran je za sekretara Rejonskog komiteta za Polje i Sestro, a ubrzo potom i za člana Okružnog komiteta za Ljubljanu i Pokrajinskog komiteta KPJ za Sloveniju.</s><s>Na Četvrtoj pokrajinskoj konferenciji, septembra 1934. godine, izabran je za sekretara PK KPJ za Sloveniju.</s><s>Godine 1935. poslat je u Sovjetski Savez, gde je završio „Lenjinovu školu“.</s><s>Po povratku u Kraljevinu Jugoslaviju 1937. godine učestvuje na Osnivačkom kongresu Komunističke partije Slovenije i biva izabran za člana Centralnog komiteta.</s>

<s>Godine 1938. je uhapšen i od Suda za zaštitu države osuđen na četiri godine zatvora.</s><s>Kaznu je izdržavao u zatvoru u Sremskoj Mitrovici, gde je bio član Kaznioničkog komiteta KPJ.</s><s>Posle Aprilskog rata i okupacije Kraljevine Jugoslavije, koji su ga zatekli u zatvoru, zajedno sa ostalim robijašima-komunistima učestvovao je u pripremi bega.</s><s>Kroz tunel, koji su prokopali ispod zidina zatvora, 22. avgusta 1941. godine, pobegla je grupa od 32 zatvorenika, među njima je bio i Ivan Maček.</s>

<s>Narodnooslobodilačka borba 
Posle bega iz zatvora, zajedno sa ostalim zatvorenicima pridružio se fruškogorskim partizanima.</s><s>Krajem septembra 1941. godine, s jednim delom bivših zatvorenika prešao je u Srbiju.</s><s>Tada ga je Vrhovni štab uputio u Sloveniju, ali zbog otpočinjanja Prve neprijateljske ofanzive, taj put je bio onemogućen i on je do marta 1942. godine vršio dužnost sekretara partijske ćelije Vrhovnog štaba.</s>

<s>Marta 1942. godine, zajedno sa Edvardom Kardeljem, dobio je lažne isprave i sa njima krenuo iz Čevljanovića u Sarajevo, a odatle dalje vozom preko Zagreba u Ljubljanu, gde su se tada nalazili Glavni štab Slovenije i CK KP Slovenije.</s><s>Po dolasku, imenovan je za političkog komesara Glavnog štaba slovenačkih partizanskih odreda.</s><s>Sredinom maja 1942. godine, zajedno sa ostalim članovima Štaba, prebacio se na oslobođenu teritoriju.</s><s>Oktobra 1942. godine imenovan je za komandanta Glavnog štaba i rukovodio je protivofanzivom protiv Bele garde, a u zimu borbama u Hrvatskoj i u vreme Četvrte neprijateljske ofanzive.</s>

<s>Jula 1943. godine dužnost komandanta Glavnog štaba Slovenije prepušta Francu Rozmanu, a kao člam Politbiroa CK KPS posvećuje se isključivo političkom radu.</s><s>Na Kočevskom zboru, oktobra 1943. godine, izabran je za člana Slovenačkog narodnooslobodičalkog odbora.</s><s>Februara 1944. godine postao je poverenik za unutrašnje poslove u Slovenačkom NO odboru.</s><s>U proleće 1944. odlazi u Vrhovni štab NOV i POJ, gde ga je zatekao nemački desant na Drvar.</s><s>Posle povratka u Sloveniju preuzeo je dužnost poverenika OZN-e za Sloveniju, a decembra 1944. godine dobija čin general-majora.</s><s>Iste godine izabran je i za člana Izvršnog odbora Osvobodilne fronte.</s>

<s>Posleratna karijera 
Posle oslobođenja Slovenije i Jugoslavije, obavljao je mnoge odbovorne dužnosti:
 od 1945. do 1953. godine bio je ministar unutrašnjih poslova, potpredsednik Vlade i predsednik Privrednog saveta NR Slovenije.
 od 1953. do 1963. godine potpredsednik Izvršnog veća NR Slovenije, član Saveznog izvršnog veća i organizacioni sekretar CK SK Slovenije,
 od 1963. do 1967. godine bio je predsednik Narodne skupštine SR Slovenije.</s>

<s>Za narodnog poslanika Skupštine Slovenije i Savezne skupštine SFRJ, biran je u više saziva.</s><s>Bio je dugogodišnji član Centralnog komiteta Saveza komunista Slovenije i Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije, predsednik SUBNOR-a Slovenije i član Saveta federacije.</s>

<s>Umro je 1. aprila 1993. godine u Ljubljani.</s><s>Njegova rođena sestra bila je Pepca Kardelj, supruga Edvarda Kardelja.</s>

<s>Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja, među kojima su - Orden junaka socijalističkog rada, Orden narodnog oslobođenja, Orden jugoslovenske zvezde sa lentom i Orden partizanske zvezde sa zlatnim vencem.</s><s>Ordenom narodnog heroja odlikovan je 15. jula 1952. godine.</s>

<s>Literatura</s>

<s>Vojna enciklopedija (knjiga peta).</s><s>Beograd 1973. godina.</s>

<s>Jugoslavenski komunisti
Članovi Centralnog komiteta KPJ-SKJ
Jugoslavenski partizani
Politički komesari NOVJ
Slovenija u Narodnooslobodilačkoj borbi
Nosioci Partizanske spomenice 1941.</s><s>Narodni heroji Jugoslavije
Junaci socijalističkog rada
Jugoslavenski političari
Poslanici Skupštine SFRJ
Članovi Saveta federacije SFRJ
Vijećnici AVNOJ-a
Generali JNA u rezervi
Beg iz sremskomitrovačkog zatvora
Slovenski komunisti
Slovenski političari
Biografije, Ljubljana</s>

