Strogi rezervat prirode Zelenika
<s>Zelenika je dio šumskog kompleksa planine Jelova Gora, na lokalnom putu Jelova Gora – Varda, opština Bajina Bašta, Srbija.</s><s>Ovaj lokalitet je stanište zelenike ili božikovine (Ilex aquifolium), čije je stanište u Evropi, jugozapadnoj Aziji, sjeverozapadnoj Africi.</s>

<s>Zelenika 
Zelenika (božikovina) je grm ili niže stablo, sporog rasta visine do 5 metara, a može da doživi starost i do 300 godina.</s><s>Odlikuju je tamnozeleni, sjajni i nazubljeni jako bodljikavi listovi.</s><s>Cvijetovi su blijedožute boje.</s><s>Koštunjavi bobičasti plod veličine graška je crvene boje, nalazi se na peteljci samo biljke sa ženskim cvjetovima.</s><s>Sadrži četiri ili pet sjemenki, sa kojima se hrane uglavnom ptice ili neke divlje životinje, dok se za ljudski rod smatra štetnim.</s>

<s>Cvijetovi božikovine su jednopolni i dvodomni, što znači da biljka može sadržati isključivo ženske ili muške plodove, koji se mogu odrediti između 4. i 12. godine starosti, odnosno prije cvjetanja biljke.</s><s>Za razliku od muških cvjetova, ženski cvjetovi božikovine su uglavnom izolovani ili smješteni u male grupe od po tri cvijeta, bele ili blago ružičaste boje, sa četiri latice.</s><s>Cvetanje božikovine odvija se krajem marta i početkom aprila.</s>

<s>Plodovi božikovine sazrevaju u novembru i zadržavaju se na granama sve do proleća, kada nestaju prilikom procesa oprašivanja od strane insekata.</s><s>Kroz stoljeća, u narodu se očuvalo mišljenje koje vrijedi za božikovinu, da biljke koje zimi rađaju plod imaju moć zaštititi čovjeka, jer prkose prirodi.</s><s>U keltskoj kulturi Druidi su vjerovali da stablo simbolizira sunce i spaljivali ga za zimskog solsticija.</s><s>Rimljani su vjerovali da grančica božikovine štiti od munje, uroka i zlih sila.</s><s>U kršćanstvu, cvijet božikovine predstavlja simbol rođenja Isusa, crveni plodovi simboliziraju njegovu krv, a bodljikavo lišće krunu od trnja.</s>

<s>Koristi se kao božićna dekoracija pa je time postala ugrožena vrsta.</s>

<s>Strogi rezervat prirode 
Uredbom Vlade Repunlike Srbije proglašena je 2015. godine zaštićenim područjem II kategorije, regionalnog odnosno velikog značaja, kao Strogi rezervat prirode „Zelenika”.</s><s>Ukupna površina zaštićenog područja je 0,45 ha i u državnoj je svojini.</s>

<s>Strogi rezervat prirode „Zelenika” stavlјa se pod zaštitu radi očuvanja šumskog kompleksa Jelove Gore obraslog šumom brdske bukve (Fagetum moesiace montanum ilicetosum) i staništa autohtone zajednice reliktne vrste zelenike (Ilex aquifolium).</s>

<s>Na području Strogog rezervata prirode uspostavlјa se režim zaštite I stepena.</s><s>Na površinama na kojima je utvrđen režim zaštite I stepena sprovodi se stroga zaštita kojom se omogućavaju procesi prirodne sukcesije i očuvanje staništa i životnih zajednica u uslovima divlјine.</s><s>Pored zabrane i ograničenja koje su regulisane propisima kojima se uređuje zaštita prirode, zabranjuje se i promena namjene zaštićenog područja.</s>

<s>Reference</s>

<s>Strogi rezervati prirode u Srbiji</s>

