Rimokatoličko groblje Hrast
<s>Rimokatoličko groblje Hrast nalazi se u naselju Hrast, nedaleko od Franjevačkog samostana i ostataka Crkva svete Marije u Jajcu, Bosna i Hercegovina.</s><s>Na sjednici komisije za očuvanje nacionalnih spomenika održanoj 20. do 26. januara 2004. godine, groblje proglašeno je za nacionalni spomenik BiH.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović , Ljiljana Ševo (predsjedavajuća) i Tina Wik.</s>

<s>Historija 
Gradsko katoličko groblje u Jajcu vrlo staro.</s><s>Datumi na pojedinim nadgrobnim spomenicima datiraju od 1719. godine, što ne znači da ovo groblje nije još starijeg datuma.</s><s>Do 1961. godine u groblju se nalazilo nekoliko srednjovjekovnih nadgrobnika.</s><s>U jednom izvještaju iz 1961. god, navodi se podatak da je »pri dnu groblja prisutno nekoliko srednjevjekovnih stećaka» stablo lipe koje predstavlja dendrološku vrijednost flore tih krajeva.</s><s>Groblje pruža neke elemente za proučavanje socioprofesionalne i nacionalne strukture stranih državljana koji su se nastanjivali u Jajcu poslije austrougarske okupacije.</s>

<s>Opis 
Zauzima površinu od 1 hektara i 28 ari.</s><s>Groblje je smješteno na maloj uzvišici koja počinje na jugoistoku i postepeno se penje prema najvišoj koti koja se nalazi na sjeverozapadnoj strani kompleksa.</s><s>Otprilike na polovini groblja nalazi se centralna staza postavljena u pravcu sjeverozapad – jugoistok, sa grobnom kapelicom na sredini, nastaloj u doba austrougarske uprave.</s><s>Glavni ulaz u groblje se nalazi sa sjeverozapadne strane.</s>

<s>Na groblju ima dosta i pojedinačnih obiteljskih grobnica, naročito iz vremena austorugarske vladavine.</s><s>Najstariji spomenici su u obliku stele, visoke oko 80 cm, koja je lučno završena.</s><s>Ukrasi su izrađivani uglavnom u plitkom reljefu, nekad vješto, a nekad vrlo jednostavno urađeni.</s><s>Prikaz križa je obavezan na svakoj steli, ali u raznim varijantama kao što su latinski križ, kalvarija-golgota.</s><s>Na nekim stelama je donja polovina rezervirana za natpis.</s><s>Natpis može biti kratak i urezan je na dnu stele, a ponekad zauzima donju polovinu spomenika.</s><s>Materijal za izradu nadgrobnika je najčešće kamen i to krečnjak, sedra i posebna vrsta lokalnog pješčara.</s>

<s>U groblju se nalaze i tri spomenika austrougarskim vojnicima koji su služili vojni rok u Jajcu, a koji su poginuli u borbama u Srbiji za vrijeme I svjetskog rata.</s><s>Ovakvi spomenici se sreću na svim gradskim grobljima po Bosni i Hercegovini i većinom su u obliku stele.</s>

<s>U vremenu iza II svjetskog rata, počinje podizanje mramornih i granitnih grobnica i traje do današnjih dana.</s>

<s>Literatura 
 Đoko Mazalić - Stari grad Jajce, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s. sveska VII, Sarajevo, 1952, 59-100.</s><s>Hamdija Kreševljaković - Stari bosanski gradovi, Naše starine I, Sarajevo, 1953, 7-47.</s>

<s>Reference</s>

<s>Nacionalni spomenici u Jajcu
Groblja u Jajcu</s>

