Poljska vlada u egzilu
<s>Poljska vlada u egzilu, formalno Vlada Republike Poljske u egzilu () je bila vlada u egzilu koja je predstavljala poljsku državu nakon njemačke i sovjetske invazije kojim je u jesen 1939. okupirana teritorija i de facto prestala postojati Druga poljska republika.</s>

<s>Osnovana je u Parizu 30. septembra 1939. godine, nakon što je predratni predsjednik Poljske Ignacy Mościcki, koji se u to vrijeme nalazio na posljednjim slobodnim područjima Poljske uz rumunjsku granicu formalno podnio ostavku i prenio svoje ovlasti državnog poglavara na Władysława Raczkiewicza, maršala poljskog Senata, koji je odmah položio zakletvu u poljskoj ambasadi u Parizu.</s><s>Rackiewicz je mandat za sastav vlade, odnosno kao novog premijera imenovao Władysława Sikorskog.</s><s>Iako nije raspolagala sa teritorijem, poljska vlada u egzilu je, zahvaljujući tome što se preko 120.000 poljskih vojnika bilo uspjelo iz Poljske evakuirati u saveznička područja Francuske i Britanije, raspolagala sa značajnim oružanim efektivima, poznatim kao Poljske oružane snage na Zapadu koje su sve do operacije Barbarossa i ulaska SSSR u rat predstavljale po broju ljudi treće oružane snage među Saveznicima.</s><s>Poljska vlada je svoje sjedište imala prvo u Parizu, odakle je nakon pada Francuske premještena u London gdje je ostala do kraja Drugog svjetskog rata.</s><s>Bila je priznata kao de iure vlada Poljske od strane zapadnih saveznika, a nakon operacije Barbarossa i od strane Sovjeta temeljem sporazuma Sikorski-Majski u julu 1941. godine.</s><s>Temeljem istog sporazuma su sovjetske vlasti organizirale puštanje, odnosno masovni transfer poljskih ratnih zarobljenika na Zapad kojim je formirana tzv. Andersova armija.</s><s>Odnosi između Sovjeta i poljske vlade u izbjeglištvu su, međutim, trajno pogoršani nakon što su njemačke okupacijske vlasti objavili otkrića o Katinksom masakru; poljski zahtjevi da se provede međunarodna istraga su doveli do prekida diplomatskih odnosa u aprilu 1943. godine.</s>

<s>Nastojanja britanskog premijera Winstona Churchilla da se spor izgladi je dodatno otežalo sovjetsko inzistiranje na tome da se poratne granice Poljske korigiraju u skladu sa Curzonovom linijom, odnosno istočna područja predratne Poljske (tzv. Kresy) pripojena 1939. sovjetskoj Bjelorusiji i Ukrajini nakon rata ostanu pod sovjetskom vlašću.</s><s>Poljska vlada u izbjeglištvu, pod vodstvom Stanisława Mikołajczyka se tome uporno opirala, kao što je odbijala Staljinove sugestije da za taj gubitak bude kompenzirana tadašnjim njemačkim teritorijama zapadno od poljskih granica.</s>

<s>Prodor Crvene armije na teritoriju Poljske 1944. godine je, međutim, izglednim učinio stvaranje nove poljske vlade pod sovjetskim pokroviteljstvom, a sa time su se na konferenciji u Jalti početkom 1945. godine složili i zapadni saveznici.</s><s>Mykolajczyk je zbog toga podnio ostavku i, smatrajući da se mora prihvatiti realnost, pridružio prokomunističkoj Privremenoj vladi od koje će kasnije nastati komunistička NR Poljska.</s><s>Novi entitet su nedugo nakon završetka rata U Evropi priznale Francuska, Velika Britanija i SAD, čime je poljska vlada u izbjeglištvu prestala postojati de iure.</s>

<s>Vlada u izbjeglištvu je svejedno nastavila funkcionirati za vrijeme Hladnog rata, okupljajući oko sebe antikomunističku i antisovjetski raspoloženu poljsku političku emigraciju, a diplomatsko priznanje su joj zadržale Republika Irska, frankistička Španija i Vatikan (do 1979. godine).</s><s>Nakon što je u Poljskoj smijenjen komunistički režim 1989. godine, vlada u izbjeglištvu je 1990. godine sve svoje ovlasti prenijela na prvog demokratski izabranog predsjednika Lecha Walesu.</s>

<s>Vanjske veze 
Statement of the Polish government in exile following the death of General Sikorski (1943) 
Publications on the Polish government (in exile) 1939-1990
Stamp Issues by the Polish government in exile
Polish Chancellery website: Prime Ministers IInd Republic of Poland in exile
Polish World War II website on the Polish government in exile
 
Historija Poljske</s>

