Nekropole stećaka u Varešu
<s>Nekropole sa stećcima u Varešu, opština Vareš, sadrže nadgrobnike iz dužeg perioda historije Bosne i Hercegovine.</s><s>Na području Vareša u 16 naseljenih mjesta evidentirane su 22 nekropole sa ukupno 314 stećaka (17 ploča, 191 sanduk, 100 sljemenjaka i 6 amorfnih stećaka).</s>

<s>Nekropole sa stećcima i starim nišanima u naselju Budoželje, na sjednici komisije za očuvanje nacionalnih spomenika održanoj od 20. do 26. januara 2009. godine, proglašene su za  nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Marti Cheery, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović (predsjedavajući) i Ljiljana Ševo.</s><s>Naselje Budoželje je udaljeno oko 10 km zračne linije od Vareša u pravcu jugoistoka.</s><s>Stećci i nišani su okrnjeni, oštećeni, prevrnuti, dijelom ili u potpunosti utonuli u zemlju i izloženi ubrzanom propadanju usljed nedostatka redovnog održavanja.</s>

<s>Nacionalni spomenik čine:</s>

<s>Nekropola sa 36 stećaka na lokalitetu Glavica (Hrid), od kojih su 34 u formi sanduka i 2 u formi sljemenjaka.</s><s>Sadrže ukrasne motive, predstava konja i čovjeka te konja i polumjeseca.</s><s>Stećci su klesani u obližnjem kamenolomu Krešnica, gdje se još mogu vidjeti nedovršene gromade kamenja.</s>

<s>Tri nišana na lokalitetu Gromile, na udaljenosti oko 60 m od nekropole stećaka.</s><s>Nišani su sa turbanom u gužve, bez natpisa, od kojih jedan sadrži ukrasne motive (sablja i sunce).</s><s>Nekropola na lokalitetu Višgreblje (Jabuka), sa 30 stećaka (25 sanduka i 5 sljemenjaka), i 20-ak starih nišana koji su jednostavne obrade, vidno oštećeni zbog starosti, bez natpisa i većina ih je utonula u zemlju ili oborena.</s><s>Nekropola sa 12 stećaka (8 sanduka i 4 sljemenjaka), na lokalitetu Solila (Trzan).</s>

<s>Nekropola sa 2 stećka na lokalitetu Vrh.</s>

<s>Nekropola sa stećcima na lokalitetu Lipa, Stupni Do, udaljena od Vareša oko 5 km zračne linije u pravcu juga, sadrži 68 stećaka.</s><s>Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Preovladava forma sanduka, a evidentirano je i pet sljemenjaka.</s>

<s>Literatura 
 Šefik Bešlagić, Sarajevo: “Veselin Masleša“, 1982.</s><s>STEĆCI – KULTURA I UMJETNOST
 Marian Wenzel, Ukrasni motivi na stećcima, Sarajevo, 1965.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>Zvanični sajt komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine
V
Nacionalni spomenici u Varešu</s>

