Hamdija Kreševljaković
<s>Hamdija Kreševljaković bio je bosanskohercegovački i jugoslavenski historičar rođen 1888. godine u Sarajevu.</s><s>Težište njegovih stručnih radova bila je historija Bosne i Hercegovine.</s>

<s>Biografija</s>

<s>Školovanje 
Kreševljakovići su porijeklom iz Kreševa.</s><s>Tamo su imali prezime Šećinovac, a kada su se doselili u Sarajevo dobili su novo prezime po mjestu svoga porijekla.</s><s>Hamdija Kreševljaković je rođen u Sarajevu 18. septembra 1888. godine u trgovačkoj porodici.</s><s>U Sarajevu je završio početno mektebsko obrazovanje, osnovnu školu (ruždiju), zatim trgovačku, pa onda prešao u Učiteljsku školu koju je završio 1912..</s><s>Predavali su mu književnici Silvije Strahimir Kranjčević, Ljudovit Dvorniković i Josip Milaković.</s><s>Stekao je diplomu nastavnika.</s><s>Sa šesnaest godina počeo je objavljivati narodne pripovjetke i pjesme u časopisima.</s>

<s>Mladost 
Nakon završene škole od 1. augusta 1912. bio je učitelj u osnovnim školama, radio je, potom, kao nastavnik u trgovačkoj školi.</s><s>Nakon završenog državnog ispita, i kao profesor u Učiteljskoj školi.</s><s>Od početka 1918. do 1919. godine, radio je kao učitelj u Vinkovcima.</s><s>U školama predaje historiju, geografiju i pedagogiju.</s><s>Suradnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, direktor i osnivač Instituta za istraživanje Balkana Karlo Patsch, potaknuo ga je na sakupljanje knjiga i djela bosanskih pisaca, koje objavljuje u naučnim časopisima, a kasnije i svoje samostalne naučne radove.</s><s>Kreševljaković je trebao napisati knjigu Bosnisch-herzegowinische Schriftsteller (njem.: Bosanskohercegovački pisci), ali zbog rada u školi, napušta rad na institutu.</s><s>1912. godine objavio je zapaženo djelo Kratki pregled hrvatske knjige u Herceg-Bosni.</s><s>Sakupljao je sudske isprave iz turskog vremena, deftere i fermane, te je u razgovorima sa suvremenicima tog vremana sakupljao informacije, koje je objavljivao u stručnim radovima.</s><s>U istraživačkom radu putovao je Bosnom, ali i Austrougarskom, Njemačkom, Poljskom, Grčkom, Italijom, Francuskom, Holandijom, Danskom, Švedskom i Islandom.</s><s>Monografijom Štamparije u Bosni za turskog vremena i prilogom Hasanaga Beširević-Pećki, objavljenih 1920. godine Kreševljaković prelazi iz književne historije na historijske teme.</s>

<s>Historijski rad 
Na nagovor prijatelja iz djetinjstva Josipa Matasovića 1922. godine u časopisu Narodna starina, objavljuje prilog Iz bosanske trgovine XIX. stoljeća.</s><s>Bavi se pručavanjem privrede u Bosni za vrijeme turske vladavine.</s><s>Te teme će obrađivati i kasnije, pa 1927. godine objavljuje rad Sarajevska čaršija, njeni esnafi i obrti za osmanlijske uprave, koji je kasnije doradio i od 43 stranice, proširio na 260 stranica u knjizi Esnafi i obrti u starom Sarajevu.</s>

<s>Od 1916. godine radio je u muslimanskim prosvjetnim ustanovama, u "Darul- mualliminu", Okružnoj medresi, a profesor Gazi Husrev-begove medrese bio je od 1926. do 1945. godine, i neprocjenjivo mnogo doprinio stabiliziranju ove škole i njenom organiziranju u Kraljevini Jugoslaviji.</s><s>U Gazi Husrev-begovoj medresi predavao je geografiju, historiju, filozofsku propedeutiku, pedagogiju i njemački jezik.</s><s>Profesor Kreševljaković predavao je još i u Prvoj gimnaziji, zatim u Srednjoj ekonomskoj školi.</s><s>Zapažen je i njegov angažman u Zavodu za zaštitu spomenika kulture Bosne i Hercegovine gdje je radio kao naučni saradnik sve do svoje smrti.</s><s>Kreševljaković je godinama bio radni član društva "Narodna uzdanica", u kojem je zadugo bio biran u glavni odbor.</s>

<s>Hamdija Kreševljaković bio je jedan od najuglednijih profesora Gazi Husrev-begove medrese.</s><s>Objavio je preko 350 radova iz oblasti historije, kulture, civilizacije, baštine Bosne i Hercegovne (naručito iz osmanskog doba).</s><s>Jedan je od utemeljitelja savremenog pristupa u proučavanju historije Bosne i Hercegovine.</s><s>Radovi  iz te oblasti preporučili su ga za najvisa naučna zvanja.</s>

<s>Kreševljakovićevo cjelokupno djelo, budući usredsređeno na historiju Bosne i Hercegovine i njenu kulturu, civilizaciju, upravu, zanate, danas se zasigurno smatra najrelevantnijim historijskim štivom o Bosni i Hercegovini.</s>

<s>Pisao je o kapetanijema i mutteslimima u Bosni i Hercegovini, potom o esnafima (naročito sarajevskim i mostarskim), napisao je i brojne monografije o znamenitim bosanskim mjestima (npr. o Kulen Vakufu) i porodicama u kojima je opisao Ćengiće, Dženetiće, Moriće.</s><s>Kad su posrijedi zanati, opisao je kazandžije, čizmedžije, sarače i druge.</s>

<s>Kreševljakovićev stil je osoben i primjetan, sa mnogo literarnih odlika u slikanju prošlih vremena.</s><s>Hamdija Kreševljaković je izabran za dopisnog člana Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti u Zagrebu 1938, a za redovnog člana Naučnog društva BiH 1952.</s><s>Bio je prvi potpredsjednik Naučnog društva BiH.</s><s>Odlikovan je Ordenom rada drugog reda.</s><s>Ime Hamdije Kreševljakovića nose osnovne škole u Sarajevu, Kaknju i Gradačcu.</s>

<s>Bibliografija
 1920. - Štamparije u Bosni za turskog vremena;
 1922. - Iz bosanske trgovine XIX. stoljeća
 1920. - Hasanaga Beširević-Pećki;
 1927. - Sarajevska čaršija, njeni esnafi i obrti za osmanlijske uprave;
 1937. - Sarajevo u doba okupacije Bosne 1878, Sarajevo;
 1937. - Hamami (javna kupatila) u Bosni i Hercegovini 1462.-1916., 23. sv. biblioteke Centralnog higijenskog zavoda u Beogradu, Beograd;
 Esnafi i obrti u Bosni i Hercegovini (1463.-1878.) I. dio;
 1951. - Esnafi i obrti u Bosni i Hercegovini II. dio: Mostar, Zagreb;
 1953. - Stari bosanski gradovi ;
 1954. - Kapetanije u Bosni i Hercegovini, Sarajevo;
 1957. - Hanovi i Karavansaraji u Bosni i Hercegovini, Sarajevo;
 1958. - Esnafi i obrti u starom Sarajevu, Sarajevo;
 1980. - Kapetanije u Bosni i Hercegovini, Sarajevo;
 1991. - Izabrana djela Hamdije Kreševljakovića objavljena su u četiri svezka;</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura</s>

<s>Ivan Alilović, Kreševljaković Hamdija, “Ivan Alilović, Bibliografija hrvatskih pisaca Bosne i Hercegovine između dvaju ratova”, Ivan Alilović-Hrvatsko književno društvo sv. Ćirila i Metoda, Zagreb 1989., 118-120.</s><s>Anto Babić, Hamdija Kreševljaković, Radovi ND BiH, Odjeljenje istorisko-filoloških nauka 13, 5 Sarajevo 1960, 5-9.
 Hamid Begić, Kreševljaković Hamdija, “Leksikon pisaca Jugoslavije III (K-LJ)”, MS, Beograd 1987., 425-426.</s><s>Ismet Bušatlić, Vakufi i džamije u djelu Hamdije Kreševljakovića, Islamska misao XI/126, Sarajevo 1989., 16-17.</s><s>Marija Divičić, Ostavština Hamdije Kreševljakovića (1888-1959); 1906-1960, GADAR BiH 31, Sarajevo 1991., 253-270.</s><s>Dejan Đuričković, Hamdija Kreševljaković kao književni istoričar, Godišnjak 10, Sarajevo 1978., 233-251.</s><s>Milorad Ekmečić, Kreševljaković Hamdija, “Enciklopedija srpske istoriografije (Priredili Sima Ćirković i Rade Mihaljčić)”, Knowledge, Beograd 1997., 453-454.</s><s>Ignacije Gavran, Putovi i putokazi IV, Svjetlo riječi, Sarajevo 1991.</s><s>Hadžem Hajdarević – Indira Kučuk-Sorguč, Hamdija Kreševljaković, “Desperadosi ili slavljenici (Na stećku stoljeća: Ličnosti i djela u bošnjačkoj kulturi XX stoljeća)”, Ljiljan 364, Sarajevo 2000., 42.</s><s>Džemal Ibrahimović, Merhum Hamdija Kreševljaković, kao nastavnik Gazine medrese, “Bosanski pogledi.</s><s>Nezavisni list Muslimana Bosne i Hercegovine u iseljeništvu 1960-1967, (Pretisak)”, Stamaco (Zürich), London 1984., 189-190.</s><s>Hamdija Kapidžić, Hamdija Kreševljaković, Godišnjak Društva istoričara Bosne i Hercegovine 10, Sarajevo 1959, 413-418.</s><s>Muhamed Kreševljaković, Korespondencija Hamdije Kreševljakovića, Islamska misao XI/126, Sarajevo 1989., 20-21.</s><s>Enes Pelidija, Hamdija Kreševljaković o svojim uzorima, prijateljima i saradnicima, Historijski zbornik 10, Banja Luka 1989., 189-193.</s><s>Enes Pelidija, Hamdija Kreševljaković o svojim uzorima, prijateljima i saradnicima, Islamska misao XII/139, Sarajevo 1990., 65-67.</s><s>Avdo Sućeska, Hamdija Kreševljaković - jedan od pionira bosansko-hercegovačke istoriografije osmansko-turskog perioda, (Uz stogodišnjicu rođenja), Pregled LXXIX/4-5, Sarajevo 1989., 401-411.</s><s>Avdo Sućeska, Djelo Hamdije Kreševljakovića, “Hamdija Kreševljaković, Izabrana djela I, (priredili Avdo Sućeska i Enes Pelidija)”, Veselin Masleša, Biblioteka Kulturno nasljeđe, Sarajevo 1991., 7-16.</s><s>Avdo Sućeska – Enes Pelidija, Napomena priređivača, “Hamdija Kreševljaković, Izabrana djela I, (priredili Avdo Sućeska i Enes Pelidija)”, Veselin Masleša, Biblioteka Kulturno nasljeđe, Sarajevo 1991., 5-6.
 Smail Tihić, Kreševljaković Hamdija, “Likovna enciklopedija Jugoslavije, 2 (K-Ren)”, JLZ Miroslav Krleža, Zagreb 1987., 130.</s><s>Mahmud Traljić, Profesor Hamdija Kreševljaković (Povodom 20-godišnjice smrti), Takvim za 1979., Sarajevo 1978., 349-353.</s><s>Mahmud Traljić, Prof. Hamdija Kreševljaković, Glasnik VIS-a u SFRJ XLII/5, Sarajevo 1979., 493-497.</s><s>Mahmud Traljić, Hamdija Kreševljaković kao vjernik i pedagog, Islamska misao XI/126, Sarajevo 1989., 21-24.</s><s>Mahmud Traljić, Bibliografija radova Hamdije Kreševljakovića i prilog bibliografiji radova o Hamdiji Kreševljakoviću, “Hamdija Kreševljaković, Izabrana djela IV, (priredili Avdo Sućeska i Enes Pelidija)”, Veselin Masleša, Biblioteka Kulturno nasljeđe, Sarajevo 1991., 297-328.</s><s>Mahmud Traljić, Hamdija Kreševljaković, “Mahmud Traljić, Istaknuti Bošnjaci”, Međunarodna zajednica za pomoć muslimanima Bosne i Hercegovine, Zagreb 1994., 83-90.</s><s>Mahmud Traljić, Hamdija Kreševljaković (1888-1959), “Mahmud Traljić, Istaknuti Bošnjaci”, Drugo dopunjeno izdanje, RIZ u BiH, Izdavačka djelatnost El-Kalem, Sarajevo 1998., 168-177.</s><s>Mahmud Traljić, Hamdija Kreševljaković – iskreni praktični vjernik, Takvim za 2001., Sarajevo 2000., 143-146.</s><s>Seid M. Traljic, Hamdija Kreševljaković, (18.</s><s>IX 1890-9.VIII 1959), Historijski zbornik 13, Zagreb 1960, 337-340.</s><s>Behija Zlatar, Sarajevo u djelima Hamdije Kreševljakovića, Islamska misao XI/126, Sarajevo 1989., 13-16.
 ...</s><s>Hamdija Kreševljaković, u: Spomenica ND BiH i ANUBiH 1951-1976, Sarajevo 1976, 117-118.
 ...</s><s>Hamdija Kreševljaković (1888.-1959), “Gazi Husrev-begova medresa u Sarajevu.</s><s>450 generacija”, Gazi Husrev-begova medresa, Sarajevo 2000., 59.
 ...</s><s>Kreševljaković Hamdija, “Opća enciklopedija Jugoslovenskog Leksikografskog zavoda, 4 (Iz-Kzy)”, JLZ, Zagreb 1978., 617.
 ...</s><s>Kreševljaković Hamdija, (Mali leksikon), “Bosanski pogledi.</s><s>Nezavisni list Muslimana Bosne i Hercegovine u iseljeništvu 1960-1967, (Pretisak)”, Stamaco (Zurich), London 1984., 183-184.
 ...</s><s>Kreševljaković Hamdija (1888–1959), u: Spomenica.</s><s>60 godina ANU BiH 1951-2011, ANU BiH, Sarajevo 2011, 208-209.
 ...</s><s>Ostavština Akademika Hamdije Kreševljakovića, (Vijesti iz domovine), “Bosanski pogledi.</s><s>Nezavisni list Muslimana Bosne i Hercegovine u iseljeništvu 1960-1967, (Pretisak)”, Stamaco (Zurich), London 1984., 44.</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>Bosanskohercegovački historičari
Biografije, Sarajevo
Članovi ANUBiH
Članovi HAZU
Jugoslavenski historičari
Rođeni 1888.</s><s>Umrli 1959.</s>

