Crkva sv. Georgija na Trnovcu
<s>Crkva svetog Georgija nalazi se na brdu Trnovac u Tuzli i pripada Srpskoj pravoslavnoj crkvi (Eparhija zvorničko-tuzlanska).</s><s>Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 7. do 13. jula 2009. godine, donijela je odluku da se crkva proglasi za nacionalni spomenik BiH.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo.</s><s>Nacionalni spomenik čine: hram svetog velikomučenika Georgija sa živopisom koji se sastoji od 29 slika, ikonostas sa 17 ikona i groblje.</s>

<s>Istorija 
Sa premještanjem sjedišta zvorničkog kajmekama iz Zvornika u Tuzlu, godine 1852, episkopska stolica je iz Zvornika prenesena u Tuzlu, a eparhija promijenila naziv u Zvorničko-tuzlanska.</s>

<s>Hram svetog velikomučenika Georgija je zadužbinska crkva bogate trgovačke porodice Jovanovića iz Donje Tuzle.</s><s>Podignuta je 1900. godine.</s><s>Porodica tuzlanskih Jovanovića je porijeklom iz Jerovog Luga, iz Sprečanske doline, općina Kalesija.</s><s>U Tuzli su se afirmisali i postali jedna od najznačajnijih građanskih srpskih porodica.</s>

<s>Opis 
Grobna crkva na Trnovcu ima trikonhalnu osnovu sa sažetim upisanim krstom, a prema konceptu prostorne organizacije, pripada tipu jednobrodne crkve sa pripratom, naosom, oltarskim prostorom i horskom galerijom.</s>

<s>Gabaritne spoljne mjere crkve iznose 9,46 x 11,61 metara.</s><s>Zidovi crkve su debeli oko 65 cm, a malterisani su sa unutrašnje i spoljne strane.</s><s>Dispoziciono rješenje crkve, kao i njeno likovno rješenje, te obrada detalja, ukazuju na uticaje moravske škole (najkarakterističnija odlika tog stila je osnova u obliku trikonhosa).</s>

<s>U njenoj silueti dominiraju centralno postavljena kupola i dva pravougaona tornja koji završavaju kupolama, prodor kvadratičnog kubusa naosa, ulazni rizalit sa polukružnim frontonskim završetkom i polucilindrične forme konhi trolista koje završavaju polukupolama.</s>

<s>Zidno slikarstvo i ikonostas 
O podizanju i osveštenju svjedoče dva natpisa isklesana u kamenu.</s><s>Prvi natpis, smješten unutar crkve, ispisan ćiriličnim pismom donosi značajne podatke o darovateljima hrama, te godini izgradnje: JDFO CDTNB.</s>

<s>Ikonografski program živopisanja crkve osmišljen je u skladu s tipom hrama, prema obrascu koji se primjenjuje za oslikavanje hramova s kupolom, tj. u najvišoj tački (kupoli) oslikan je Hrist Pantokrator, a ispod njega, u prostoru osmougaone piramidalne forme, četiri jevanđelista sa svojim simbolima.</s><s>U nišama istočne konhe oslikana je Bogorodica Širšaja (odnosno Mati Nebeska), a ispod nje Hrist sa krunom.</s><s>Hram je živopisan s ukupno 29 slika.</s>

<s>Groblje 
Groblje koje se nalazi uz hram svetog Georgija na Trnovcu obuhvata prostor od ukupno 35 689 m2.</s><s>Od svog nastanka do danas, groblje je multikonfesionalno, ali je pod vlasništvom i upravom Srpske pravoslavne crkvene općine u Tuzli.</s><s>Zbog toga je dopušteno ukopavanje po obredima svih konfesija, ali i bez obreda.</s><s>Groblje se kontinuirano koristi od kraja XVIII vijeka.</s>

<s>Na ulazu u groblje, SPKD „Prosvjeta“ iz Tuzle i Međunarodna galerija portreta Tuzla postavile su spomen-ploču Đorđu Mihajloviću (Tuzla, 1875. – Tuzla, 1919.), slikaru čija djela pripadaju početnoj fazi razvoja savremene umjetnosti u Bosni i Hercegovini.</s><s>Sahranjen je na trnovačkom groblju, ali se ne zna gdje mu je grob.</s><s>Ismet Mujezinović (Tuzla, 1907. – Tuzla, 1984.), također istaknuti bosanskohercegovački slikar sahranjen je na ovom groblju sa suprugom Marijom.</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura 
 Zoran M. Jovanović, Azbučnik pravoslavne ikonografije i graditeljstva, Beograd, Muzej srpske pravoslavne crkve.</s><s>Dragiša Trifković,Tuzlanski vremeplov, 1981</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Web stranica Mitropolije Dabrobosanske</s>

<s>T
Građevine u Tuzli
Eparhija zvorničko-tuzlanska
Nacionalni spomenici u Tuzli</s>

