Blastocist
<s>Blastocist je struktura koja se formira u ranom embrionskom razvoju sisara.</s><s>Posjeduje unutrašnju ćelijsku masu (ICM) koja naizgled stvara embrion, a izvor je embrionskih matičnih ćelija.</s><s>Vanjski sloj blastocista se sastoji od ćelija koje se zajednički nazivaju trofoblast.</s><s>Ovaj sloj okružuje unutrašnju ćelijsku masu i šupljinu ispunjenu tekućinom, tj. blastocel.</s><s>Trofoblast podržava stvaranje posteljice.</s>

<s>Kod ljudi, oblikovanje blastocista počinje otprilike oko 5. dana nakon oplodnje, kada se u moruli (skupu više malih, jednakih ćelija) pojavi tekućinom ispunjena šupljina.</s><s>Promjer blastocista je oko 0,1-0,2 mm, a ouhvata oko 200-300 ćelija koje se brzo uključuju u brazdanje – blastulaciju.</s><s>Nakon otprilike oko jedan dan, blastocist se ugnježđuje (nidacija) u endometrij zida maternice i takva ostaje u daljnjim fazama razvoja, u kojima prvo dolazi gastrulacija.</s>

<s>Upotreba blastocista u vanmaterničnoj in vitro oplodnji uključuje kulturu zigota, pet dana prije implantacije u maternicu.</s>

<s>Proces razvića
U toku ljudske embriogeneze, blastocist se razvija u maternici iz morule, pet dana nakon oplodnje.</s><s>Rani embrion (zametak) ulazi u diferencijaciju ćelija i strukturne promjene da postane blastocist.</s><s>Tada se priprema za implantaciju u zid maternice, šest dana nakon oplodnje.</s><s>Implantacija označava kraj začetne faze i početak embrionske faze individualnog razvoja.</s>

<s>Morfogeneza – Oblikovanje
Morula je prethodnica blastocista, a rani embrion sadrži 16 jednakih ćelija.</s><s>Kratko nakon ulaska morule (iz jajovoda) u maternicu, ona postaje blastocist, diferencijacijom i kavitacijom (dobijanjem šupljina) u sloju ćelija.</s><s>Ćelije morule se diferenciraju u dva tipa: unutarnju ćelijsku masu koja raste iznutra, na rubu, i u sloju ćelija trofoblasta koje rastu izvana.</s>

<s>Ona strana blastocista gdje se nalazi unutrašnja ćelijska masa, označava se kao animalni pol, a suprotna vegetativni pol.</s><s>Kavitacija je proces u kojem se, unutar embriona, formira tekućinom ispunjena šupljina.</s><s>Ćelije trofoblasta izbacuju natrijeve ione u centar embriona, što uzrokuje ulazak vode putem osmoze.</s><s>To oblikuje unutrašnji blastocel.</s>

<s>Implantacija
Implantacija je kritična faza za preživljavanje i razvoj ranog embriona.</s><s>Time se stvara veza između majke i embriona koja opstaje do kraja trudnoće.</s><s>Tu vezu omogućavaju strukturne promjene blastocista i zida endometrija.</s><s>"Zona pellucida" koja okružuje blastocist puca.</s><s>To uklanja ograničenje fizičke veličine embrionske mase i izlaže vanjske ćelije blastocista unutrašnjosti maternice.</s><s>Pored toga, hormonske promjene majke, tačnije vrh luteinizirajućeg hormona, pripremaju endometrij za prihvatanje i obavijanje blastocista.</s><s>Čim postanu ograničene vanćelijskim matriksom endometrija, trofoblastne ćelije izlučuju enzime i ostale faktore za ugradnju blastocist uz zid maternice.</s><s>Enzimi razgrađuju endometrijsko obloge, dok faktori rasta, kao što je horionski gonadotropin (hCG) i faktor rasta sličan insulinu (IGF), koji dozvoljavaju blastocistu da upada dublje u endometrij.</s><s>Implantacija u zid maternice dozvoljava prelazak u sljedeći korak embriogeneze, gastrulaciju, koja uključuje oblikovanje posteljice, od ćelija trofoblasta, uz diferencijaciju unutrašnje elijske mase u amnionsku vreću i epiblast.</s>

<s>Građa
Blastocist se sastoji od ćelija blastomere i blastocela.</s><s>Postoje dva tipa blastomerskih ćelija:
Unutrašnja ćelijska masa (embrioblast) iz koje se razvijaju primitivni endoderm i epiblast.</s><s>Primitivni endoderm se razvija u amnionsku kesu, koja formira blastocel sa embrionom tokom trudnoće.</s><s>Epiblast se razvija u tri zametna lista embriona u razvoju tokom gastrulacije (endoderm, mezoderm i ektoderm).</s><s>Trofoblast je sloj stanica koji oblikuje vanjsku stranu blastocista i, zajedno s materničkim endometrijem, stvara posteljicu.</s><s>Ćelije trofoblasta također luče faktore koji utiču na formiranje blastocela.</s><s>Citotrofoblast je unutrašnji sloj trofoblasta koji se sastoji od matičnih ćelija, iz kojih se diferenciraju tkiva i organi, uključujući horionske čupice, posteljicu i sincicijotrofoblast.</s><s>Sincicijotrofoblast je vanjski sloj trofoblasta.</s><s>Ove ćelije izlučuju enzime proteaze, za razlaganje endometrijskog vaćelijskog matriksa i tako omoguće implantaciju blastocist u zid maternice.</s><s>Tekućina blastocelske šupljine sadrži aminokiseline, faktore rasta i ostale molekule koje su potrebne za diferencijaciju ćelija.</s>

<s>Specijalizacija ćelija
Specijalizacijom ćelija upravljaju mnogi procesi, koji, na osnovu porijekla, proizvode trofoblast, epiblast i primitivni endoderm.</s><s>Ovi procesi uključuju: 
ekspresiju gena, 
ćelijsku signalizaciju, 
međućelijske veze,
pozicijske efekte i 
epigenetiku.</s>

<s>Kada se, unutar blastocista, uspostavi unutrašnja ćelijska masa, ona se priprema za daljnju specifikaciju u epiblast i primitivni endoderm.</s><s>Ovaj proces je određen djelomično pomoću signaliranja faktora rasta fibroblasta (FGF), koji stvara put mitogen-aktiviranoj proteinskoj (MAP) kinazi da promijeni ćelijske genome.</s>

<s>Daljnja diferencijacija trofoblasta i unutrašnje ćelijske mase regulirana je homeodomenskim proteinom Cdx2.</s><s>Ovaj faktor transkripcije potiskuje ekspresiju faktora Oct4 i Nanog, u trofektodermu (trofoblast nakon gastrulacije).</s>

<s>Te genetičke izmjene dopuštaju razvojnu specijalizaciju epiblasta i primitivnog endoderma po porijeklu, na kraju blastocistne faze razvoja, a koja prethodi gastrulaciji.</s>

<s>Trofoblasti, na površinama ćelija, eksprimiraju integrin, što omogućava adheziju vanćelijskog matriksa na zid maternice.</s><s>Ovo međudjelovanje dozvoljava implantaciju i aktiviranje daljnje specifikaciju u tri različita tipa ćelija, što priprema blastocist za gastrulaciju.</s>

<s>Povezano 
Klicin list
Embriogeneza</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>Blastocyst transfer and fertility treatment
 Risks of blastocyst transfer
 Blastocyst photos at different stages of development
 Diagram at weber.edu
 Blastocyst Differentiation Diagram</s>

<s>Razvojna biologija
Embriologija</s>

