Intolerancija na kravlje mleko
<s>Intolerancija na kravlje mleko najčešći je klinički entitet u okviru „protein-senzitivnog sindroma” koji se javlja u ranom detinjstvu.</s><s>Simptomi intolerancije se mogu se ispoljavati brzo ili postepeno.</s><s>Prvo može nastati anafilaktična reakcija (koja je potencijalno opasnosna po život i koja zahteva lečenje epinefrinom), a zatim atopijski dermatitis, zapaljenje jednjaka, enteropatiju (koja uključuje tanko crevo) i proktokolitis koji uključuju rektum i debelo crevo.</s><s>Poremećaj je, najčešće, prolaznog karaktera i primarno se javlja kod odojčadi sa naslednom sklonošču alergiji.</s>

<s>Istorija 
Na moguće neželjene efekte kravljeg mleka ukazao je još Hipokrat 370. godine p.n. e. rekavši:</s>

<s>Od tada,interesovanje za ovu vrstu poremećaja, naročito kod dece i problemi dijagnostikovanja su u stalnom porastu.</s><s>Franc Ingelfinger izneo je 1949. godine da se:
 
Uvid u učestalost pogrešnih dijagnoza i tretmana, doveo je u skorije vreme do saradnje između pedijatara alergologa i gastroenterologa što je rezultovalo napredkom u standardizaciji preventivnih, terapijskih i dijagnostičkih procedura u gastrointestinalnoj alergiji na hranu.</s>

<s>Epidemiologija 
Intolerancija na kravlje mleko se javlja kod 2—3 % dece, uglavnom kod novorođenčadi u periodu dojenja i malog deteta u razvijenim zemljama sveta.</s><s>Ova procena je zasnovanu na broju alergija izazvanih antitelima; prevalencija alergije na bazi celularnog imuniteta nije poznata.</s>

<s>Za sve starosne grupe, prema podacima iz pedeset studija sprovedenih u Evropi, procenjna je učestalos poremećaja kod 6,0 % slučajeva sa pretpostavljenom alergijom i kod 0,6% slučajeva sa potvrđenom alergijom [67].</s><s>Prema podaci iz nacionalnih istraživanja u Sjedinjenim Američkim Državama, sakupljenim od 2005 do 2006. godine, utvrđena je kod šestogodišnjaka i starije dece prevalenca serumske IgE u alergijama na mleko kod ispod 0,4 % slučajeva.</s>

<s>Klinička slika 
Sreće se najčešće kod odojčadi u drugom tromesečju života, a mManifestuje se:
 hroničnom nehemoragijskom dijarejom, 
 poremećajem napredovanja 
 sideropenijskom anemijom.</s>

<s>Dijagnoza 
Dijagnoza se zasniva na alergijskim testovima na proteine kravljeg mleka, nakon prethodno detaljno uzete lične i porodičneanamneze, kompletnom kliničkog pre­gleda i odgovarajućim laboratorijskim i drugim ispitivanjima prila­gođenim tipu hipersenzitivnosti i karakteru tegoba bolesnika.</s>

<s>Kod svih bolesnika sa hroničnom dijarejom neophodno je isključiti intoleranciju laktoze, kao i intestinalne i ekstraintestinalne infekci­je kao potencijalne uzroke tegoba.</s><s>Za dokazivanje reaginske preosetljivosti na proteine kravljeg mleka potrebno je uraditi kožnu probu i/ili odrediti nivo specifičnih IgE antitela u serumu.</s>

<s>Od pomoćnog dijagnostičkog značaja je nalaz većeg broja eozinofila u perifernom razmazu krvi.</s><s>Za pouzdanu potvrdu alergijskog proktokolitisa i protein-senzitivne enteropatije, odnosno enteritisa, međutim, neophodno je uraditi biopsiju sa patohistološkim pregle­dom uzoraka sluzokože.</s>

<s>Bitan dijagnostički značaj, svakako, ima i povlačenje tegoba bolesnika po prelasku na eliminacionu dijetu.</s>

<s>Dijagnostički testovi:</s>

<s>Terapija 
Osnovu terapije alergije čini eliminaciona dijeta.</s><s>Ukoliko je dete na ekskluzivnoj prirodnoj ishrani, eliminaciona dijeta se propisuje majci, dok se odojčetu koje se veštački hrani daju mlečne formule bazirane na ekstenzivnom protein­skom hidrolizatu, a nakon tog uzrasta koriste se formule sojinog mleka.</s><s>Zbog visokog rizika od senzibilizacije, sojino mleko se odojčetu alergi­čnom na proteine kravljeg mleka, posebno onom sa nereaginskim oblikom preosetljivosti i mlađem od 6 meseci, ne savetuje.</s>

<s>Pored navedenih proizvoda, postoje i mlečne formule sačinjene od slobod­nih amino kiselina, ali su one primarno namenjene ishrani dece koja su senzibilisana na ekstenzivne proteinske hidrolizate.</s>

<s>Zbog čitavog niza nutritivnih nedostataka, kao i velikog rizika od unakrsne i naknadne senzibilizacije, ovče i kozje mleko se ne preporuču­ju deci koja ne podnose proteine kravljeg mleka.</s>

<s>Prognoza 
Poremećaj tolerancije na proteine iz kravljeg meleka
Poremećaj tolerancije na proteine iz kravljeg mleka predstavlja prolaznu pojavu.</s><s>U nereaginskom obliku preo­setljivosti, koji se sreće u alergijskom proktokolitisu i proteinsenzitivnoj enteropatiji, kod najvećeg broja bolesnika tolerancija pro­teina kravljeg mleka se uspostavlja u uzrastu od godinu dana.</s><s>U tom smislu navršena prva godina predstavlja najčešći termin provoka­cije tolerancije proteina kravljeg mleka.</s><s>Zbog rizika od težih alergijskih reakcija, izvođenje ove procedure se ne savetuje van bolničkih uslova.</s><s>Reaginski oblik preosetljivosti
U reaginskom obliku hipersenzitivnosti poremećaj obično traje duže, a izuzetno retko i doživotno.</s><s>Značajan broj bolesnika sa reaginskim oblikom preosetljivosti na proteine kravljeg mleka u kasnijem detinjstvu boluje od astme i drugih alergijskih manifestacija od strane respiratornog sistema.</s>

<s>Prevencija 
Osnovu prevencije poremećaja tolerancije proteina kravljeg mleka čini prirodna ishrana, odnosno, kao njena alternativa, standardna mlečna formula.</s><s>Kod odojčadi sa izrazitom atopijskom konstitucijom, međutim, signifikantnu profilaktičnu prednost u odnosu na standar­dne formule kravljeg mleka imaju parcijalni proteinski hidrolizati.</s>

<s>Takođe zbog visokog rizika od senzibilizacije, odojčetu alergičnom na proteine kravljeg mleka nemlečna hrana se ne savetuje pre navrše­nih 6 meseci.</s><s>Takođe, uvođenje žumanca i pšeničnog brašna treba odložiti do navršenih godinu dana.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Alergologija
Prehrana
Pedijatrija
Mliječni proizvodi</s>

