Ljubomir Stojanović
<s>Ljubomir Stojanović (ponekad pominjan kao Ljuba Stojanović; Užice, 6/18. avgust 1860. – Prag, 16. jun 1930) bio je srpski državnik, političar i filolog, redovni član Srpske kraljevske akademije.</s>

<s>Biografija 
Filolog i istoričar po obrazovanju, Ljubomir Stojanović je završio Filozofski fakultet Velike škole u Beogradu, a usavršavao se u Beču, Petrogradu i Lajpcigu.</s><s>Najpre gimnazijski profesor, Stojanović je bio profesor na Velikoj školi u Beogradu od 1891. do 1899. godine.</s><s>U politiku, Stojanović ušao 1897, kao član Narodne radikalne stranke.</s><s>Kao osnivač i predsednik Samostalne radikalne stranke, proizašle iz izdvajanja mlađih radikala iz Narodne radikalne stranke, posle 1901. godine (stranka zvanično od 1905) bio je više puta ministar prosvete i crkvenih dela (1903, 1904, 1906, 1909) u Srbiji, pod demokratskom i ustavnom vladavinom kralja Petra I Karađorđevića.</s><s>U dva navrata bio je i predsednik samostalske vlade (1905-1906).</s><s>Izbori koje je sprovela samostalska vlada Ljubomira Stojanovića (23. jula 1905), ostali su zapamćeni kao naslobodniji u nizu parlamentarnih izbora sprovedenih po Ustavu od 1903. godine. državni savetnik, Stojanović je bio od 1910. do 1912.</s><s>Tokom Prvog svetskog rata</s>

<s>Posle Prvog svetskog rata Stojanović je bio jedan je od osnivača Republikanske stranke i prvi predsednik njenog Glavnog odbora.</s><s>Od 1913 do 1923. godine bio je sekretar Srpska kraljevske akademija nauka, buduće Srpske akademije nauka i umetnosti; vrlo aktivan na naučnom polju.</s><s>Stojanović je objavio izdanja velikog broja starih spomenika, rukopisa, dokumenata, zapisa, natpisa, rodoslova i pisama: Miroslavljevo jevanđelje, Stari srpski natpisi i zapisi (6 knj.), Stari srpski rodoslovi i letopisi, kataloge rukopisa Srpske kraljevske akademije i Narodne biblioteke u Beogradu i drugo.</s><s>Stojanović je objavljivao kritički priređena dela Vukova dela, ukupno 17 tomova, od kojih je najznačajnija Vukova prepiska.</s><s>Pisao je i priređivao udžbenike gramatike za srednje škole, studije o starim srpskim štamparijama, srpskim crkvama od 15. do 16. veka, o arhiepiskopu Danilu, a najznačajnije mu je delo biografija Život i rad Vuka Stefanovića Karadžića.</s>

<s>Opisivan je kao moralista u politici: „Drugi jedan cenzor javnih naravi, Ljuba Stojanović, više se bunio na njih što su onakve kakve su, nego što je ispitivao zašto su takve.</s><s>S njegovim u neku ruku totalitarnim shvatanjem demokratije, na lenjir izvedene, savršene u poretku i ljudima, on je u potcenjivanju svega današnjeg polazio od onoga što u dalekoj budućnosti jednog dana treba da bude.</s><s>Zato je svoj sud o svemu sekao kao na panju.</s><s>Prilaziti „neobrađenim masama“ sa težnjom da ih razume i strpljivo ih preobražava, on nije umeo.</s><s>S tim krutim stavom Ljubi Stojanoviću nelagodno je bilo praviti blagovoljenje birača, i zato je prilikom postavljanja njegove kandidacione liste u okrugu, objašnjavanja sa narodom, mesto njega morao vršiti neko drugi.</s><s>Nesavitljiv u svom moralnom asketizmu, nezavisan od svega i svakog i gotov na svako lično samopregorenje, Ljuba Stojanović nije mogao da pojmi da i svaki drugi nije u stanju da čini kao i on – u kakvim god prilikama bio, ličnim, porodičnim, s kakvom god glavom i opterećenjem u glavi...“</s>

<s>Objavio je monumentalno delo o srednjovekovnim srpskim izvorima „Stari srpski zapisi i natpisi“ u 6. tomova: 1. knjiga 1902. na 480 strana; 2. 1903. godine na 482 strane; 3. 1905. godine na 487 strana; 4. 1923. godine na 227 strana; 5. 1925. godine na 334 strane; 6. 1926. godine na 347 strana.</s>

<s>U Užicu je postojala njegova rodna kuća srušena aprila 2016. godine.</s>

<s>Dela 
  Srpski rodoslovi i letopisi, uredio ih Lj.</s><s>Stojanović, U Beogradu : Kraljevsko-srpska državna štamparija, 1883.</s><s>Miroslavljevo jevanđelje (Évangéliaire ancien serbe du prince Miroslav), Preface (in Serbian and French) and notes (pp.</s><s>203-229) by Ljubomir Stojanović. - "Édition de sa majesté Alexandre I roi de Serbie" p. [iv], Fotografska reprodukcija i štampa c. i k. dvorskog umetničkog zavoda Angerera i Gešla, u Beču, 1897.</s><s>Vuk Stefanović Karadžić : njegov rad na srpskom jeziku i pravopisu : govor prof. Ljub.</s><s>Stojanovića u svečanoj sednici akademijskog saveta Velike škole na dan prenosa Vukovih kostiju iz Beča u Beograd 20. septembra 1897. godine, Ljub.</s><s>Stojanović, Beograd : Državna štamparija Kraljevine Srbije 1899.</s><s>Stare srpske štamparije, od Ljub.</s><s>Stojanovića, Beograd : Nova električna štamparija Petra Jockovića, 1902.</s><s>Katalog Narodne biblioteke u Beogradu.</s><s>Knj.</s><s>4, Rukopisi i stare štampane knjigećć, sastavio Ljub.</s><s>Stojanović, Beograd : Kralj.-srpska državna štamparija, 1903.</s><s>Srpska gramatika za III razred gimnazijećć, sastavio Ljub.</s><s>Stojanović, Beograd : Velimir Valožić, 1913.</s><s>Život i rad Vuka Stefanovića Karadžića : (26. okt. 1787 + 26. jan. 1864), napisao Ljub. [Ljubomir] Stojanović, Beograd, Geca Kon, 1924, XXIV-783 str.</s><s>Stare srpske povelje i pisma.</s><s>Knj.</s><s>1, Dubrovnik i susedi njegovi.</s><s>Deo 1, sredio Ljub.</s><s>Stojanović, Beograd : Srpska Kraljevska Akademija, 1929.</s>

<s>Vidi još 
 Spisak predsednika vlada Srbije
 Stari srpski zapisi i natpisi</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura 
 Milan Grol: „Iskušenja demokratije“, Službeni glasnik, Beograd 2006.</s><s>Ljubomir Stojanović: život i delo / Naučni skup „Ljubomir Stojanović - život i delo“, (Užice, april 18-19. 2002); urednik Vidan Nikolić; Užice: Učiteljski fakultet, 2002.</s><s>Dušan T. Bataković: Nova istorija srpskog naroda, Beograd 2000.</s>

<s>Spoljašnje veze 
 Biografija na sajtu SANU</s>

<s>Srpski filolozi
Srpski ministri
Predsednici Vlade Kraljevine Srbije
Četnici (Borba za Makedoniju)
Akademici SANU
Biografije, Užice</s>

