Mala hidroelektrana Sokolovica
<s>Mala hidroelektrana Sokolovica je prva hidroelektrana izgrađena posle Drugog svetskog rata.</s><s>Puštena je u rad na Dan republike 29. novembra 1948. na Velikom Timoku kod Čokonjara, 22 km nizvodno od Zaječara.</s>

<s>Bila je od velikog značaja za celu Timočku Krajinu, posebno za privredni razvoj tog kraja.</s><s>Izgrađena je kao pribransko postrojenje na 100 metara nadmorske visine.</s><s>Brana je graviticiona.</s><s>Visina brane u odnosu na najnižu kotu temelja iznosi 18 metara, a u odnosu na kotu terena iznosi 17,5 metara i ukupne dužine 100 metara.</s><s>Projektovana zapremina akumulacionog jezera iznosi 1,100.000 m³, a maksimanlni kapacitet preliva pri koti normalnog uspora iznosi 750 m³/s. Prvi agregat je postavljen 1948. i dobijen je iz ratne odštete.</s><s>Radi se o Francisovoj turbini iz 1930-ih godina, koja je autonomna, može da krene bez pobude, dok su drugi i treći agregat projektovali jugoslovenski proizvođači Rade Končar i Litostroj.</s><s>Prosečna godišnja proizvodnja iznosi oko 11 miliona kWh.</s><s>Kada je izgrađena, bila je najveća u Istočnoj Srbiji.</s>

<s>Mada skromnog kapaciteta po današnjim merilima, ova hidroelektrana u slučaju raspada elektroenergetskog sistema, što se do sada dogodilo dva puta, služi za podizanje celog sistema.</s><s>S obzirom da jedna od turbina može ručno da se pusti u rad, nakon dostizanja pune snage njenog generatora, mogu da se pokrenu i ostala dva.</s><s>Sva tri zajedno imaju snagu dovoljnu za pokretanje generatora u HE Đerdap II, koji zatim može da pokrene generatore u HE Đerdapu I, sa čime bi se pokrenuli i svi ostali.</s>

<s>HE Sokolovica je jedna od retkih u Srbiji koja ima tzv. riblju stazu, odnosno mogućnost nesmetanog prolaska ribe sa obe strane brane, što značajno pomaže očuvanju ribljeg fonda.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Literatura</s>

<s>Sokolovica
Sokolovica
Grad Zaječar</s>

