Zildžića kuća
<s>Zildžića kuća nalazi se u podnožju planine Igman 1 km sjeverno od Vrela Bosne, a na udaljenosti 3 km od opštine Ilidža, Bosna i Hercegovina.</s><s>Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 29. januara do 04. februara 2008. godine, donijela je odluku da se Zildžića proglasi za  nacionalni spomenik BiH.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović,  Ljiljana Ševo i Tina Wik.</s>

<s>Historija 
Na ovom području, u osmanlijskom periodu, zbog izuzetnih klimatskih i drugih uslova (područje Ilidže bogato je ljekovitim termalnim vodama), bogati stanovnici Sarajevo gradili su takozvane ishodne kuće, kule i čardake.</s>

<s>Već u rano proljeće Sarajlije su fijakerima dolazili na Ilidžu da se provedu uz svirku i pjesmu, o čemu svjedoče i narodne pjesme (Vino piju age Sarajlije).</s>

<s>U Hrasnici pored Ilidže je sačuvano više ishodnih kuća.</s><s>Ove kuće pripadaju porodicama Hadžiosmanović, Sidro, Filipović i Glođo.</s><s>U Butmiru, do zadnjeg rata u BiH, su bile sačuvane ishodne kuće porodica Čomara i Kasumagić-Zečević.</s><s>U selu Kovači sačuvani su ostaci kuće Hasanbegović, stari više od dva vijeka, te nešto mlađi i manje zanimljivi primjeri, vremenom prepravljanih kuća porodica Semiz i Hrasnica.</s><s>Posjedovanje zemljišta u različitim područjima Ilidže određivao je društveni položaj vlasnika.</s><s>Posebnost pojedinog područja odražavala se na različite načine na terenu, u ovom slučaju dijelom i kroz gradnju različitih objekata ladanjske seoske arhitekture.</s>

<s>Najstariji do sada poznati podatak o ishodnoj kući na ovom području, nalazi se u putopisu Benedikta Kuripešića iz 1531. godine u kojem se spominje ljetnikovac Gazi Husref-bega u blizini Vrela Bosne.</s>

<s>Ishodne kuće spadaju u objekte za povremeni boravak tokom ljeta i druge vrste okupljanja u prirodi.</s><s>Imaju pravougaonu osnovu, i prostirale su se uglavnom u širinu.</s><s>Najčešće su imale jedan, a u rjeđim slučajevima dva sprata.</s><s>Građene su od kamena, ćerpiča i drveta.</s>

<s>Zildžića kuća građena je u XIX vijeku, u vlasništvu porodice Mašić.</s><s>Korištena je do zadnjeg rata u BiH (1992-95), do kada je kompletna originalna oprema i namještaj bila u vrlo dobrom stanju.</s><s>U periodu rata kuća je opljačkana, razorena i djelimično zapaljena.</s><s>Od bogatog pokretnog nasljeđa kuće nije ostalo ništa.</s>

<s>Opis 
Sastoji se iz prizemnog dijela i sprata, a između ovih nivoa nalazi se jedna manja međuspratna prostorija.</s><s>Tlocrtne dimenzije su 12,30 m x 7,90 m x 11,10 m. Pokrivena je četvorovodnim krovom.</s><s>Ulazni dio je uzdignut i sa kaldrmom.</s><s>Tu se nalazila drvena platforma gdje se provodio najveći dio vremena.</s><s>Kuća nema ognjište niti odžak, a hamamdžik je građen bez peći, što znači da se kuća nije zagrijavala niti se u njoj kuhalo i bila je isključivo ishodna kuća.</s><s>Ostale prostorije su: magaza, abdesluk, divhana, kupaonica, banjica (hamamdžik) i kamerija sa doksatom iz kojeg se pristupalo u dva odžaka.</s><s>Pod prostorija na spratu je drveni.</s><s>Uz kuću se nalazi mutvak, koji je korišćen kao ljetna kuhinja, i koji je, s obzirom na to da u objektu nema ognjišta niti odžaka, predstavljao funkcionalno komplementarnu cjelinu sa samim objektom.</s>

<s>Jedna od glavnih svrha dolaska vlasnika je bio izlazak u prirodu, o čemu svjedoče nesrazmjerno mali vanjski otvori u prizemlju.</s><s>Vanjski prostor je predstavljao pravi dnevni boravak ove ishodne kuće.</s>

<s>Literatura 
 Vladislav Skarić, Sarajevo i njegova okolina od najstarijih vremena do austrougarske okupacije.</s><s>Sarajevo: Izabrana djela, knj.</s><s>I, 1985, 37-42.</s><s>Vesna Mušeta-Aščerić, „Srednjovjekovna naselja na mjestu današnjeg Sarajeva“, u Prilozima istoriji Sarajeva.</s><s>Sarajevo: Radovi sa naučnog simpozijuma «Pola milenija Sarajeva» održanog od 19. do 21. marta 1993.</s><s>Godine, Institut za istoriju i Orijentalni institut, 1997, 36.</s><s>Alija Bejtić, Prilozi za orijentalnu filologiju i istoriju jugoslovenskih naroda pod turskom vladavinom, III-IV, Spomenici osmanlijske arhitekture u BiH, „Kultura stanovanja“, Sarajevo 1953.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>Zvanični sajt komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine
Nacionalni spomenici u Ilidži
Osmanske kuće u Bosni i Hercegovini</s>

