Petropavlov manastir Čičevo
<s>Petropavlov manastir u Čičevu je manastir Srpske pravoslavne crkve i nalazi se u naselju Donje Čičevo, 4 km jugozapadno od Trebinja.</s>

<s>Historija 
Manastir je osnovan krajem avgusta 1998. godine, kada je za potrebe sestrinstva sagrađen novi konak sa manastirskim paraklisom.</s><s>Manastirski kompleks sačinjavaju dvije Crkve: jedna posvećena Sv. Ap.</s><s>Petru, u današnjem obliku obnovljena 1906. godine i druga posvećena Sv. Ap.</s><s>Pavlu, koja je prvobitno bila samo krstionica a obnovljena 2007. godine.</s>

<s>Arheologija 
Austrijski general Đ. Babić 1883 izvršio iskopavanja manjeg obima.</s><s>U toku 1906. godine obavljeno rušenje ostataka Crkve sv. Petra i raskopavanje grobova; radove i ostatke kompleksa je snimio S. Delić.</s><s>Vladimir Ćorović je 1911 vršio iskopavanje grobova u Crkvi sv. Pavla i porti oko nje, a naročito ranih tridesetih godina XX stoljeća.</s><s>U okviru jugoslavensko-američkog projekta 1968 obavljena su ispitivanja šireg područja Trebišnjice u kojima je učestvovao i Marko Popović.</s><s>Nalazi ovih arheoloških istraživanja nalaze se u Muzeju Hercegovine u Trebinju.</s>

<s>U toku 2001. godine Đordje Janković obavio je reviziona arheološka istraživanja u Crkvi sv. Pavla i  područja na  kome je podignut novoutemeljeni manastir.</s><s>Novi nalaz iz 2001. godine je krstionica.</s><s>Njeno postojanje, između ostalih iznesenih argumenata, mijenja potpuno datiranje crkve.</s><s>Građena je od lomljenog kamena vezanog krečnim malterom i leži diretkno na stjenovitom tlu.</s><s>Centralni dio bazena je napravljen od tegula (antičkih ravnih krovnih cigala) i premazan je malterom pomiješanim sa tucanom antičkom ciglom.</s>

<s>Rezultati istraživanja 
Arheolog Marko Popović crkvu sv. Petra vezuje za  utemeljenje Manastira sv. Petra de Campo najkasnije do 80-ih godina XI stoljeća, u vrijeme jake benediktinske ekspanzije, kada se prvi put spominje u Ljetopisu popa Dukljanina u vezi sa sahranom kralja Radosava.</s>

<s>Crkvu sv. Pavla Popović datira s polovine XII stoljeća, kada se spominje u djelu M. Orbina sahrana župana Dese koji je, vjerojatno, sahranjen u narteksu Crkve sv. Pavla, kao njen ktitor.</s><s>Popović podvlači da arhitektura Crkve sv. Pavla ima dosta složenu problematiku.</s><s>Tip osnove Crkve sv. Pavla, odnosno trikonhos, susreće se u arhitekturi Istoka, Bizantije i u arhitekturi na Zapadu.</s><s>Sam oblik trikonhosa Crkve sv. Pavla sa polukružnim apsidama iznutra, a svana u obliku trapeza, mogla bi se vezati za bizantijske trikonhose i to u V i VI stoljeću, kao i kasnije, u X stoljeću.</s><s>Međutim, postoje razlike  u odnosu na bizantijsku arhitekturu i to u konstruktivnim rješenjima koja su sličnija romaničkoj arhitekturi.</s><s>Crkva sv. Pavle nije imala kupolu niti svodove već drvenu krovnu konstrukciju, a samo su joj apsidalni prostori  bili zasvedeni konhama.</s><s>Po opusu zidanja, obradi prozorskih bifora i kasnije zazidanom lučnom portalu, Crkva sv. Pavla pripada romaničkoj arhitekturi.</s>

<s>Arheolog Đorđe Janković smatra da ova dva hrama potiču iz antičkog perioda, kada je  ovo mjesto bilo Saborni hram mjesta Ziza i možda episkopsko sjedište toga vremena.</s><s>Njegova istraživanja pokazuju da su hramovi više puta rušeni.</s><s>Bazilika je prvi put stradala početkom V vijeka, pri pohodu zapadih Gota iz Grčke na Italiju, a drugi sloj rušenja se vezuje za pohod Avara u Dalmaciju krajem VI i početkom VII vijeka.</s><s>Nakon požara u vrijeme Avara (između 597. i 615) ova crkva sv. Petra sve do 1906. nije obnavljana.</s>

<s>Sadašnje stanje dobra 
Sačuvani ostaci zidova najstarije Crkve sv. Petra, 1999. godine prekriveni su betonom u koji su postavljenje kamene ploče.</s><s>Pri tome su radovi izvedeni tako da su označene betonskim trakama konture tlocrta oko crkve građene 1906. godine.</s><s>Tako su (u zemlji) sačuvani  dio zidova i temelji najstarije crkve kako ga je otkopao M. Popović 1968. godine.</s><s>Cijela Crkva sv. Petra je sada okružena prilaznim platoom na kojem su označene konture apside, đakonikona i protezisa, pjevnica, kapela i na zapadnoj strani narteksa.</s>

<s>Ostaci zidova Crkve sv. Pavla su sačuvani u visini od oko 3 do 5 m. Sačuvani su ulaz, prozori i dijelovi polukalota nad apsidama.</s><s>U odnosu na stanje iz 1968. godine, vidljivi su tragovi naknadnih intervencija: otvoren je ponovo ulaz na zapadnom zidu, donekle je zatvoren razoreni istočni zid apside i dio zida sjeverne konhe.</s>

<s>Arheološko područje – ostaci crkava sv. Petra i sv. Pavla, crkva sv. Petra sagrađena 1906 i  nekropola stećaka u Čičevu, proglašeno ja za nacionalni spomenik BiH.</s>

<s>Ostale aktivnosti 
Osim bogosluženja, svoje vrijeme sestre provode i u radionicama od čijih prihoda manastir živi: radionica za šivenje i vez, radionica za ikonopis, radionica za proizvodnju tamjana, radionica za kaligrafiju.</s><s>U obližnjoj školi monahinje predaju veronauku.</s><s>Među sestrama manastira nalaze se i monahinje iz drugih zemalja.</s>

<s>Literatura 
 Liljana Ševo,   Biblioteka Baština, Banja Luka, 2002. - Pravoslavne crkve i manastiri u Bosni i Hercegovini do 1978.</s><s>Godine</s>

<s>Vanjski linkovi 
 Petropavlov manastir
 
 
 Eparhija zahumskohercegovačka i primorska</s>

<s>Reference</s>

<s>Srpski pravoslavni manastiri
Manastiri u BiH
Nacionalni spomenici u Trebinju
Zahumsko-hercegovačka i primorska
Manastiri Eparhije zahumsko-hercegovačke i primorske
Ranokršćanska arheološka nalazišta u BiH
Srednjovjekovna arheološka nalazišta u BiH</s>

