David Albala
<s>David Albala (rođen: David Kovu) (1. 9. 1886, Beograd - 4. 4. 1942, Washington, SAD), istaknuti jugoslavenski lekar, političar i cionista.</s>

<s>Biografija 
David Albala je rođen 1. 9. 1886 kao David Kovu u jevrejskoj porodici Avrama i Lee Kovu.</s><s>Otac mu je bio limar i religiozni sefardski Jevrej koji je redovito odlazio u beogradski templ Bet Jisrael.</s><s>Odrastao je uz šestero braće i sestara.</s><s>Davida su posle smrti majke, 1892, usvojili tetka Isak i teča Sofija Albala, čije je prezime nosio tokom života.</s><s>Završio je osnovnu školu kod Saborne crkve i Prvu beogradsku gimnaziju u kojoj je bio izabran za  predsjednika lokalnog cionističkog društva.</s><s>1905 je osnovao jevrejsko omladinsko udruženje "Gideon".</s><s>Medicinski fakultet u Beču upisao je 1905, a diplomirao je u septembru 1910 godine.</s><s>Finansijsku pomoć za školovanje u inostranstvu dobio je od jevrejske organizacije "Potpora" i nekih pojedinaca poput Benciona Bulija i Haima Melameda.</s><s>Za vreme studija u Beču, bio je blagajnik i predsednik Društva Židova akademičara "Bar Giora" iz jugoslovenskih zemalja u kojem je surađivao sa još jednim znanim jugoslovenskim cionistom, dr. Aleksandrom Lichtom iz Zagreba.</s>

<s>Nakon diplome, po povratku u Beograd, David je sve ređe odlazio u templ.</s><s>Njegov otac ga je po tom pitao zašto je tome tako, a David mu je odgovorio; "Ali ja sam odani Cionist!", na što mu je otac rekao; "Moj sine, moraš biti Jevrej kao i Cionist.".</s><s>Vojni rok u vojsci Kraljevine Srbije je odslužio u bolnici pod upravom V. Subotića.</s><s>U periodu od 1910 do 1912, bio je lekar na brodu na liniji Trst - Južna Amerika.</s><s>Učestvovao je u Balkanskim ratovima, a po završetku dobio je službu sreskog lekara u Bitolju gde je služio od januara do jula 1914.</s><s>U Prvom svetskom ratu bio je trupni lekar u jedinicama koje su vodile bitke na Drini i Ceru.</s><s>Posle povlačenja preko Albanije i dolaska na Krf, poslat je na oporavak u Bizertu, pa u Egipat da bi, već u septembru 1916 služio u francuskoj vojnoj bolnici u Bitolju.</s><s>Tokom boravka na Krfu, izložio je Nikoli Pašiću mogućnost da ga pošalju u misiju u SAD kako bi informisao američku javnost o ciljevima Kraljevine Srbije.</s><s>Stoga je, od septembra 1917 do novembra 1918 godine, bio član srpske vojne misije u SAD, čiji su ciljevi bili pridobijanje jevrejske javnosti za borbu Kraljevine Srbije i dobijanje finansijskih sredstava.</s><s>U SAD-u je, 1917, upoznao suca Vrhovnog suda Louisa Brandeisa koji mu je ubrzo postao prijatelj preko kojeg je stupio u kontakt sa Chaimom Weizmannom, Stephenom Wiseom, Cyrusom Adlerom i ostalim utjecajnim američkim Jevrejima.</s><s>Uspeo je da obezbedi ratni zajam od milion dolara, a uticao je i da srpska vlada, odmah posle Velike Britanije, prihvati Balfurovu deklaraciju.</s><s>Učestvovao je u agitaciji za upisivanje ratnog zajma među stanovnicama SAD, proputovavši celu državu.</s><s>Bio je jedan od organizatora pripreme prve jevrejske brigade, koja je 1918 otišla da ratuje u Palestinu.</s><s>Predvodio je kolonu u svečanom maršu kroz Petu aveniju.</s><s>Po nalogu vlade Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, bio je prisutan na Versajskoj konferenciji kao stručnjak za jevrejska pitanja u Kraljevini.</s><s>Sa Weizmannom i ruskim cionistom Menahemom Usiškinom je aktivno razgovarao o stvaranju Izraela.</s>

<s>Tokom života David je delovao na tri polja; kao lekar, kao jugoslovenski i kao jevrejski nacionalni radnik.</s><s>Lekarsku praksu obavljao je leti u Vrnjačkoj Banji, a tokom ostatka godine posvećivao se javnoj delatnosti.</s><s>Po povratku u Beograd, 1919, pristupio je Radikalnoj stranci (RS) i dobio posao opštinskog lekara.</s><s>Kratko vreme bio je odbornik opštine grada Beograda, da bi potom dao ostavku na mesto opštinskog lekara.</s><s>Usled neslaganja sa metodama drugih članova stranke, brzo je napustio RS.</s><s>Na molbu jugoslavenske vlade, 1935 godine, David je u Palestini zasadio maslinovo drvo u spomen-šumu kralja Aleksandra I. Karađorđević.</s><s>U SAD je otišao u decembru 1939 godine, na predlog kneza Pavla Karađorđevića, kao specijalni delegat pri Jugoslovenskom kraljevskom poslanstvu u Washingtonu.</s><s>U okviru druge američke misije, trebalo je, neformalnim kanalima, da obezbedi kredite i moderno naoružanje, ali u tome nije uspeo.</s><s>Međutim, aktivno je delovao na organizovanju pomoći Kraljevini Jugoslaviji i jevrejskom narodu, posebno jevrejskim izbeglicama iz Kraljevine u SAD-u.</s>

<s>David je bio član Centralne uprave Udruženja rezervnih oficira i ratnika Kraljevine Jugoslavije, te nosilac Albanske spomenice.</s>

<s>U međuratnom životu jugoslavenske jevrejske zajednice, bio je jedan od njenih najaktivnijih članova tj. osnivač, inicijator i član brojnih organizacija.</s><s>Održao je veliki broj predavanja na priredbama raznih organizacija i učestvovao u mnogim humanitarnim akcijama.</s><s>Već 1919 osnovao je cionističko udruženje mladih devojaka "Karmel" u Beogradu i Sarajevu, kao i Jevrejsko nacionalno društvo u Beogradu.</s><s>U okviru Saveza jevrejskih vjeroispovjednih opština Jugoslavije (SJVOJ), bio je predsednik Kulturne sekcije, član Izvršnog i Glavnog odbora i potpredsednik.</s><s>Bio je predsednik Kulturno-prosvetnog odbora, potpredsednik i predsednik Sefardske opštine u Beogradu od 1938 do 1942, član Izvršnog odbora Saveza cionista Jugoslavije, predsednik Jevrejskog narodnog fonda, jedan od osnivača i potpredsednik "Keren Hajesoda", jedan od osnivača Mesne cionističke organizacije i dramskog udruženja "Maks Nordau".</s><s>Osnivač je i prvi predsednik udruženja intelektualaca "Bratstvo".</s><s>U SAD-u je bio član uprave Mesne cionističke organizacije u Washingtonu, te inicijator i učesnik osnivačkog sastanka Društva jugoslovenskih Jevreja u SAD-u 4. 9. 1941.</s>

<s>U okviru beogradske jevrejske sredine, pokrenuo je izdavanje tri časopisa; 1920 godine Jevrejski glasnik, 1933 godine Glasnik Saveza jevrejskih veroispovednih opština i 1939 godine Vesnik jevrejske sefardske veroispovedne opštine.</s><s>U Jevrejskom glasniku i Glasniku Saveza jevrejskih veroispovednih opština bio je i glavni urednik.</s><s>Pisao je članke za Politiku, zagrebački Židov, Jevrejski glas, Vreme, Srpski književni glasnik i dr. Napisao je i dva pozorišna komada; Erev Jom Kipur i Kriza.</s><s>Dobio je nagradu Srpske kraljevske akademije nauka za delo "Tuberkuloza pluća" 1925 godine.</s>

<s>David Albala je preminuo iznenada 4. 4. 1942 godine Washingtonu, SAD-u, ne doživjevši strahote Holokausta.</s><s>Njegova urna je preneta u New York, gde mu je Društvo jugoslovenskih Jevreja SAD-a podiglo spomenik.</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura</s>

<s>Biografije, Beograd
Jugoslavenski Jevreji
Jugoslavenski liječnici
Jugoslavenski političari
Jugoslavenski cionisti</s>

