Fethija džamija (Bihać)
<s>Fethija Džamija (Bihać)  proglašena je za nacionalni spomenik BiH.</s><s>Nacionalni spomenik sastoji se od objekta džamije, harema i nadgrobnih ploča.</s>

<s>Lokacija 
Fethija džamija nalazi se u donjem dijelu grada Bihaća, u nekadašnjoj Varoši, na trgu.</s>

<s>Historija 
Crkva je podignuta 1266. godine (ili možda u XIV vijeku), posvećena sv. Antunu, i služila je kao gradska crkva pod upravom dominikanaca.</s><s>Uz crkvu se, prema istome autoru, nalazio i dominikanski samostan, koji se spominje i ranije, još u XIII vijeku.</s><s>Godine 1592. crkva je pretvorena u džamiju.</s><s>Kad su Turci crkvu pretvorili u džamiju, činila im se odviše visoka, pa zato napraviše iznutra ispod svoda novi strop, nad kojim je još danas prostor do svoda.</s><s>Gotički zvonik ove građevine služio je kao munara do 1863. godine, kada je usljed dotrajalosti srušen i zamijenjen novim.</s><s>Fethija arhitektonskim značajkama utječe na oblikovanje džamija pored ostalog i na stvaranje nešto izduženijeg prostora za molitvu, a također i na primjenu izduženih prozora.</s><s>Fasade mnogih džamija u Krajini mijenjaju izgled.</s><s>Stari prozori koji su bili postavljeni u dva reda nestaju, a zamjenjuju ih pravokutni, izduženi prozori poput prozora na Fethiji.</s>

<s>Opis 
Gradjena je u gotskom stilu sa šiljastim prozorima i visokim krovom.</s><s>Zvonik je bio na osam kutova, veoma visok, imao je gore u vijencu više zidanih tornjića na sominu i umjesto krovova veoma visok, šiljast tuljac od kamena.</s><s>Džamija ima pravokutnu osnovu dužine 22,00 i širine 11,50 m. Visina objekta bez krova iznosi 10,50 m, dok je krovna konstrukcija visoka oko 5,00 m.</s>

<s>Na spoljnjim se površinama zidova nalaze klesarski znakovi kojima je obilježen skoro svaki blok kamena.</s><s>Postoje ukupno 16 različitih klesarskih znakova.</s><s>Znakovi su plitko urezani i nihova veličina varira od 3-5 cm.</s><s>Ne zapaža se nikakvo pravilo u odnosu na mjesto na kome je postavljen znak.</s><s>Iz toga se može zaključiti da znakovi nisu služili da se njima označi raspored ugrađivanja blokova u zidu, nego su stavljani kao oznaka majstora koji je klesao kamen zbog kasnije isplate za urađeni posao.</s>

<s>Osim klesarskih znakova na zapadnom zidu objekta, u dijelu oko portala zapaženi su natpisi, koji nisu dešifrirani.</s>

<s>Uz ulazni dio objekta je formiran mahfil dubok 6,00 m, u dvije etaže, čime je korisno upotrijebljena velika visina objekta.</s><s>Mahfil je izveden u drvenoj konstrukciji i oslanja se na šest drvenih stupova sa sedlima postavljenim u tri poprečna reda i u dvije etaže.</s><s>Ovakav princip postavaljanja dubokog mahfila, dobijen je prostor koji odnosom širine i visine odgovara džamiji.</s>

<s>Munara je izgrađena od kamena od koga je urađen i objekt i podignuta je na mjestu srušenog gotičkog tornja.</s><s>Osnova je postamenta munare pravokutna i njegova visina je nešto manja od visine vijenca objekta.</s><s>Dimenzije postamenta munare iznose 2,73 x 1,55 m. Svi vijenci su, kao i šerefe munare, bogato dekorirani, a dekoracije su u vidu tordiranog užeta i loptastih istaka.</s><s>Vrh kace munare je ukrašen.</s>

<s>Grobne ploče 
U Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine 1894. godine doneseno je devet nadgrobnih spomenika.</s><s>Ploče su datirane u period od 1519. do 1565. godine.</s><s>Većina ploča je sa grobova pripadnika hrvatskog plemstva koji su služili u Bihaću i njegovoj okolici.</s>

<s>Literatura 
 Radoslav Lopašić - Bihać i Bihaćka krajina, Zagreb 1890.</s><s>Ferdo Šišić,  Vojvoda Hrvoje Vukčić Hrvatinić i njegovo doba, Zagreb, 1902
 Ćiro Truhelka, Sredovječni spomenici Bosanske Hrvatske, Hrvatsko kolo XXIII, Zagreb, 1942.</s><s>Marko Vego - Crkva sv. Ante (Fethija džamija), Naše starine, str. 255-268, 1954.</s><s>Enisa Jusić - Srednjevjekovna crkva sv. Antuna – sadašnja džamija Fethija u Bihaću, Zbornik krajiških muzeja VII, str. 169. – 177.</s>

<s>Reference</s>

<s>Nacionalni spomenici u Bihaću
Džamije u Bihaću</s>

