Pad Beograda (1915)
<s>Austrougarska je posle poraza u Kolubarskoj bici, planirala novu ofanzivu protiv Srbije.</s><s>Iako su Srbija i Crna Gora odnele pobede u borbi protiv Austrougara, bile su materijalno i fizički istrošene.</s><s>Saveznici su obećali pomoć, ali je ona bila neznatna, a dodatni problem je predstavljao trbušni tifus, koji su u Srbiju doneli zarobljeni austrougarski vojnici.</s>

<s>Širina fronta koji su branile srpske jedinice je bio 50 kilometara, i to između Vinče i Ostružnice, a po dubini do Torlaka.</s><s>Frontovski položaji nisu imali zaštitu od neprijateljskog bombardovanja, kao ni neke složenije odbrambene sisteme.</s><s>Snaga jedinica koje su činile odbranu Beograda su se sastojale od 20 bataljona pešadije, 2 eskadrona konjice i 77 topova različitih kalibara.</s><s>Te jedinice su jedva bile dovoljne da pokriju širinu fronta, a rezerve su bile malobrojne.</s>

<s>Snage koje su napadale Beograd su bile sačinjene od Treće austrougarske armije, kao i 22. nemačkog korpusa.</s><s>Treća austrougarska armija se sastojala od 130 pešadijskih bataljona, 136 artiljerijskih baterija, 4 avionska odeljenja, kao i od rečne flotile sa 9 monitora i 20 drugih brodova.</s>

<s>Cilj austrougarskih jedinica je bio da pređu Dunav i Savu i zauzmu liniju Kneževac - Ritopek - Avala.</s><s>Time bi se navukle veće Srpske jedinice na tu liniju, što bi omogućilo udar 11. nemačke armije na železnički put Beograd - Sofija.</s><s>Za to vreme, Bugarska armija bi nastupala prema Nišu, i odsekla povlačenje Srpske vojske ka Solunu.</s>

<s>Napad austrougarskih i nemačkih jedeinica je počeo 5. oktobra 1915. godine.</s><s>Beograd je bombardovan tokom celog dana i noći teškom artiljerijskom vatrom.</s><s>Po nekim podacima, na Beograd je tok dana ispaljeno 30 hiljada granata.</s><s>Neprijatelj je počeo da prelazi Dunav 7. oktobra.</s><s>Na dunavskom keju, branioci su ih dočekali jakom pešadijskom i artiljerijskom vatrom.</s><s>Vojske su se sukobile u desetak juriša, što neprijatelja nije nimalo omelo, jer je koristio sve prednosti jake artiljerijske podrške.</s><s>Prestonicu su osim vojnika, branili i civili, žene, deca i starci, koji su uzimali oružje od poginulih vojnika.</s>

<s>Očajnička borba je trajala tri dana, pri čemu su branioci morali prvo da se povuku u Dušanovu ulicu, a zatim u Vasinu.</s><s>U isto vreme, branioci su potisnuti sa Ade Ciganlije i Banovog brda, odakle su se povukli ka Zvezdari i današnjem Pravnom fakultetu.</s><s>Kada su nemačke jedinice zauzele Dedinje, branioci su se povukli na Avalu, a nakon toga na liniju Brestovik - Parcanski visovi.</s><s>U tom trenutku je Bugarska napala Srbiju, i zbog toga je Moravska divizija drugog poziva prebačena na taj front.</s><s>Time su okončane borbe oko Beograda 1915. godine.</s>

<s>Nakon završetka borbi u gradu je ostao manji deo stanovništva - oko 8 hiljada, dok se veći deo povukao sa vojskom.</s><s>Međutim, pošto ih je neprijatelj sustigao, bili su prinuđeni da se vrate u Beograd.</s>

<s>Vidi još 
 Borbe oko Beograda 1914.</s>

<s>Literatura</s>

<s>Spoljašnje veze 
 Postavljena spomen ploča u čast svim palim borcima („Večernje novosti“, 7. oktobar 2013)
 Zaboravljeni heroji Prvog svetskog rata („Večernje novosti“, 18. januar 2014)
 Ostaci branitelja Beograda u dorćolskom podvožnjaku („Večernje novosti“, 1. februar 2014)
 Zaboravljeni junaci sa Dunavskog keja i Sremski dovrovoljački odred</s>

<s>1915
Bitke Prvog svjetskog rata
Srbija u Prvom svjetskom ratu
Austro-Ugarska u Prvom svjetskom ratu
Istorija Beograda</s>

