Logor smrti Treblinka
<s>Logor Treblinka (njemački: Vernichtungslager Treblinka) bio je uz Auschwitz glavni nacistički logor i logor smrti, smješten pored sela Treblinka, 80 km sjeveroistočno od Varšave na magistralnoj željezničkoj pruzi Varšava-Białystok.</s>

<s>Historija i karakteristike</s>

<s>Zapravo se radilo o dva logora; Treblinka I. i Treblinka II.</s><s>Nacisti su podigli Treblinku I. u januaru 1941., kao radni logor 4 km od željezničke stanice.</s><s>Drugi puno veći - ultratajni logor - u službenim depešama označavan kao T.II (Treblinka II) - udaljen 1,6 km od prvog izgrađen je u julu 1942. kao logor za istrebljenje Židova i dio konačnog rješenja židovskog pitanja - holokausta.</s><s>Nacisti su osnovali taj logor - zajedno sa logorima Belzec i Sobibor - u sklopu Operacije Reinhard, akcije za istrebljenje Židova iz Okupirane Poljske.</s>

<s>Masovna deportacija Židova iz Varšave započela je 22. jul 1942.</s><s>Tokom sljedeća dva mjeseca, Nacisti su uspjeli deportirati preko 250 000 ljudi iz Varšave u Treblinku.</s><s>Nacisti su u tom roku također pobili više od 100.000 Židova iz drugih krajeva Poljske u tom logoru.</s>

<s>Po dolasku u Treblinku II u željezničkim teretnim vagonima, logoraši su razdvojeni po spolu, skidani do gola i po grupama slani u barake u kojima su bile takozvane kupaonice - zapravo plinske komore u kojima su iz cijevi sa stropa puštan ugljični monoksid.</s><s>Logor je možda kasnije koristio i otrovni plin Ciklon B.</s>

<s>Invalide i nepokretne logorski stražari prevozili su do područja zvanog ambulanta, zbog mimikrije ukrašenog brojnim zastavama Crvenog križa.</s><s>Tu se nalazio veliki jarak u kom su ubijeni.</s>

<s>Prvi komandant logora Irmfried Eberle, je u augustu 1942. zamijenjen drugim SS oficirom Franzom Stanglom, koji je prethodno radio u Logoru Sobibor.</s><s>Ono što je interesantno je da samo oko 30 njemaca (uključujući i Stangla) radilo u logoru.</s><s>Svi su oni bili veterani Akcije T4 u kojoj su ubijani invalidi i hendikepirani.</s><s>Većina stražara bilo nekih stotinjak Ukrajinaca, kojima je u radu logora pomagalo oko 700–1000 židovskih zatvorenika.</s><s>Oni su uglavnom čistili logor i uklanjali leševe (prethodno im izvadivši zlatne zube) i bacali ihu masovne grobnice.</s>

<s>U početku je tempo ubijanja bio spor zbog ograničenog kapaciteta plinskih komora, mjesec dana nakon otvaranja Nacisti su izgradili dodatne plinske komore, i tako utrostručili kapacitet ubijanja.</s><s>Ukupan broj ubijenih u Treblinki iznosio je oko 750 000 (pa čak i više), što ga svrstava na drugo mjesto po broju ubijenih Židova nakon Auschwitza.</s>

<s>U logoru je 2. augusta 1942. izbila pobuna, koju je podigla grupa od nekih 200 židovskih zatvorenika, oni su pobili ukrajinske stražare i jednog SS-ovca, i pobjegli.</s><s>Zbog slabe organizacije i nepoznavanja terena većina ih zarobljena ili ubijena.</s>

<s>Nacisti su zatvorili objekte u Treblinki II u oktobru 1943., a one u Treblinki I u julu 1944.</s><s>Za razliku od nekih drugih sačuvanih logora kao što je Auschwitz 
ili Majdanek, Treblinku su Nacisti u velikoj mjeri uništili zbog napredovanja Crvene armije, kako bi sakrili dokaze o tome što se tamo događalo.</s>

<s>Nakon oslobođenja logora u njemu se nalazilo samo 100 preživjelih logoraša.</s>

<s>Šesdesetih Poljska država podigla je impresivan spomenik na mjestu nekadašnjeg logora, koji je dovršen 1962.</s><s>Sastoji se od 17 000 kamena, koji označavaju gdje se nalazio logor.</s><s>Betonski blokovi nalik na željezničke pragove označavaju ulaz u logor.</s><s>Veliki blok od kamenih blokova podignut je na mjestu gdje je bila baraka sa plinskim komorama, a polje sa crnim kamenima označava mjesto na kom su leševi spaljivani.</s>

<s>Nakon rata u Zapadnoj Njemačkoj je suđeno je desetorici stražara i oficira Logora Treblinka.</s><s>Na tom suđenju koje je trajalo 10 mjeseci i završilo u augustu 1965., najvišu kaznu doživotnog zatvora dobio je zamjenik komandanta logora Kurt Franz.</s><s>Komandant logora Franz Stangl također je osuđen na doživotni zatvor na 
suđenju 1970.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Treblinka concentration camp, Poland 
 About the museum</s>

<s>Treblinka
Holokaust</s>

