Deset umjerenih godina
<s>Deset umjerenih godina ili Umjerena dekada () je izraz kojim se u historiji Španije označava period od 1843. do 1854. godine kada su tom zemljom upravljale konzervativne vlade iz Umjerene stranke.</s>

<s>Umjerenu stranku na čelu sa generalom Ramonom Marijom Narvaezom su činili nekadašnji liberali koji su zajedno sa Naprednom strankom bili saveznici u borbi protiv reakcionarnih karlista.</s><s>Umjerenjaci su se sa naprednjacima počeli razilaziti po pitanju radikalnosti liberalnih reformi, ali i spremnosti na kompromis sa karlistima poraženim u krvavom i iscrpljujućem Prvom karlističkom ratu.</s><s>Narvaezovi pristaše su 1843. uspjele nadvladati naprednjake i uspostavili režim koji će vladati sljedećih deset godina.</s>

<s>Glavna značajka unutrašnje politike Umjerene stranke u tom periodu je bilo inzistiranje na političkoj stabilnosti, odnosno uvođenju i očuvanju reda i zakona, što se odrazilo na raspuštanje milicija, čvrstu centralizaciju te novi Ustav Španije 1845. godine, koji je značajno ograničio ljudska i građanska prava.</s><s>Umjerena stranka je uvela restriktivan izborni zakon temeljen na imovinskom cenzusu, koji je u praksi doveo da izborno pravo uživa samo 1 % stanovništva.</s><s>Na ekonomskom planu se nastojalo provesti postepenu industrijalizaciju i modernizaciju zemlje, te su se počele graditi željezničke pruge i osnivati moderne banke.</s><s>Režim je također želio popraviti javne financije, ali se odustalo u neposrednog poreza na prihod, i umjesto toga su se uveli posredni porezi na promet robe, koji su najteže pogodili najsiromašnje slojeve.</s><s>Tako se akumuliralo nezadovoljstvo koje će 1854. eskalirati uslijed poskupljenja živežnih namirnica izazvanih prekidom isporuke žita iz carske Rusije uslije Krimskog rata.</s><s>Vojnička pobuna na čelu sa Leopoldom O'Donnellom je na vlast dovela naprednjačkog vođu Espartera kojim je okončan umjerenjački režim i uspostvaljen liberalni režim zvan Dvije naprednjačke godine.</s>

<s>Literatura
 José Luis Comellas García-Llera, Los moderados en el poder, 1844-1854, Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 1970. .</s><s>Carlos Seco Serrano, "La década moderada", in La ingeniería del agua en España en el siglo XIX : ciclo de conferencias, Fundación Canal de Isabel II, 2002, p. 19-38.</s>

<s>Historija Španije
1840-e
1850-e</s>

