Stara drvena džamija u Tuholju
<s>Stara drvena džamija u Tuholju nalazi se u naselju Tuholj, općina Kladanj, Bosna i Hercegovina.</s><s>Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Nacionalni spomenik čine stara drvena džamija sa pokretnim nasljeđem (ćilimi) i haremom u Tuholju.</s>

<s>Lokacija 
Sjeverozapadno od Kladnja smješteno je selo Tuholj u čijem središtu se nalazi Stara drvena džamija sa haremom.</s><s>U haremu je uz Staru džamiju izgrađena zgrada nove džamije, koja nije nacionalni spomenik.</s>

<s>Historija 
Pouzdanih podataka o vremenu izgradnje džamije nema.</s><s>S obzirom na arhitekturu Stare džamije i činjenicu da je najstariji čitljivi nišan datiran u godinu 1804, predpostavlja se da je izgrađena krajem 18. vijeka.</s>

<s>Uz džamiju se nalazi i staro mezarje koje je i dalje aktivno.</s><s>Iako starih nišana ima nekoliko desetaka, natpisi na njima su oštećeni.</s><s>U istom haremu gdje su stara džamija i mezarje izgrađena je i nova džamija koja ne uživa režim zaštite.</s><s>Izgradnjom nove džamije, Stara džamija se prestala koristiti, osim za prvu džumu u mjesecu.</s>

<s>Opis 
Džamija u Tuholju je primjer dobro očuvane drvene džamije u Bosni i Hercegovini.</s><s>Prema prostornoj organizaciji pripada tipu drvenih džamija sa prednjim mahfilom, otvorenim ulaznim trijemom, strmim četvorovodnim krovom i drvenom munarom.</s>

<s>Ukupni gabariti su 6.70 x 9.30 metara.</s><s>Visina zidova iznosi 3.40 metara, dok je ukupna visina džamije do vrha krova oko 9 metara.</s><s>Visina džamije do vrha alema munare iznosi oko 15 metara.</s>

<s>Munara je osmougaona i postavljena je na krovnu konstrukciju, te prodorom kroz krovnu ravan izlazi napolje.</s><s>Ravni stranica munare blago se sužavaju prema vrhu.</s><s>Ukupna visina munare od stropa do vrha alema iznosi približno 11 metara.</s><s>Bazu munare čini drveni roštilj, postavljen na krovne talpe, kojega čine tri podužne i tri poprečne grede, međusobno vezane tesarskim vezama pero-utor.</s><s>Na roštilj su postavljeni nosivi stupovi i to centralni jarbol munare (dimenzija 18 x 14 cm) i osam radijalno postavljenih drvenih stupova različitih poprečnih presjeka.</s>

<s>U prostoru džamije, osim savremenih prostirki, nalazi se i pet vunenih, ručno tkanih ćilima, bosanske provinijencije.</s><s>Ćilimi su u dobrom stanju, bez oštećenja i vjerovatno izrađeni u drugoj polovini 20. stoljeća.</s>

<s>U haremu džamije nalazi preko 100 mezara sa starim i novim nišanima.</s><s>Iako broj starih nišana nije zanemarljiv  jedino su se na dva mogla identificati natpisi iz 1874.</s><s>I 1804. god. i reljefni ukrasi sablje i čomage (štap).</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura 
 Madžida Bećirbegović, Publishing, Sarajevo, 1999.</s><s>-Džamije sa drvenom munarom u Bosni i Hercegovini
 Bratislava Vladić Krstić,  Ćilimarstvo u Bosni i Hercegovini, prilog proučavanju starih tkanja u Bosni i Hercegovini u Glasnik Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine, Etnologija Sv. XXXII/1977.</s><s>Sarajevo: Zemaljski muzej BiH, 1978.</s><s>Sakib Softić, Stanovništvo Tuholja: historijska građa.</s><s>Knjiga II.</s><s>Zavod za zaštitu i korištenje kulturno-povijesnog i prirodnog nasljeđa: Tuzla, 2016.</s>

<s>Vanjske veze 
 Zvanični sajt Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini
 Zvanični sajt komisije nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine</s>

<s>Džamije u Kladnju
Nacionalni spomenici u Kladnju</s>

