Stambeno-poslovna zgrada u ulici Maršala Tita 27 (Sarajevo)
<s>Stambeno-poslovna zgrada u ulici Maršala Tita broj 27 predstavlja secesijsko ostvarenje s početka XX. vijeka koje je do danas zadržalo stambeno-poslovnu funkciju.</s><s>Objekat ima visoku ambijentalnu vrijednost u centralnom dijelu grada, sa nizom historicističkih i secesijskih elemenata iz austrougarskog perioda, kao i elemenata izvedenih u duhu moderne iz perioda između dva svjetska rata.</s><s>Nalazi se u općini Centar u Sarajevu, Bosna i Hercegovina.</s><s>Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 4. do 6. novembra 2014. godine, donijela je odluku da se zgrada proglasi za  nacionalni spomenik BiH.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović (predsjedavajući) i Ljiljana Ševo</s>

<s>Historija 
Početkom XX. stoljeća u Sarajevu i Bosni i Hercegovini izveden je veliki broj značajnih stambeno-poslovnih i drugih objekata koji su rađeni u
duhu secesije, ali sa primjesama ranije prisutnih stilova – historicizma i eklektike.</s><s>Takve tendencije su bile prisutne do početka I. svjetskog rata, odnosno do kraja austrugarskog perioda.</s><s>U kategoriju objekata izvedenih u duhu secesije sa primjesama historicizma spada i stambeno-poslovni objekat izveden u današnjoj ulici Maršala Tita na broju 27.</s>

<s>Nije sačuvana tehnička dokumentacija, niti je poznat projektant.</s><s>Na osnovu raspoložive dokumentacije moguće je potvrditi samo da je objekat izveden početkom XX stoljeća, između 1903. i 1906. godine. .</s><s>U prizemlju objekta se nalazi poslovni prostor, a ostatak objekta ima stambenu funkciju.</s><s>Godine 1983, u unutarnjem dvorištu, gdje se nalazio pomoćni objekat, uz samu sjevernu fasadu, izveden je poslovni objekat do visine P+1, i taj prostor je pridodat poslovnom prostoru u prizemlju.</s><s>Istovremeno je izvedena ploča u nivou prvog sprata, koja je pokrivena strehom i zatvorena bravarijom.</s>

<s>Zgrada predstavlja relativno dobro održavan objekat.</s>

<s>Opis 
Zgrada je pravougaonog oblika dimenzija 16,00m x 17,90m, a spratnost iznosi Podrum+P+3+Potkrovlje.</s>

<s>Južna fasada zgrade je asimetrična, podijeljena na uži i širi dio te raščlanjena u četiri horizontalna niza koji se razlikuju prema dekorativnim motivima.</s><s>U stilskom oblikovanju, korišteni su dekorativni elementi secesije.</s><s>Zona prvog sprata odvojena je od prizemlja kordonskim vijencem sa stiliziranim motivima u obliku srca čije su lučne stranice ukrašene kuglama.</s><s>Iznad ulaza postavljen je
medaljon.</s><s>U zoni prvog sprata, dekoracija je izvedena u reljefu, koncentrirana iznad i ispod lučno zaključenih prozora.</s><s>Iznad prozora pojavljuju se maskeroni otvorenih usta, flankirani stiliziranim vijenčićima, a ispod prozora, ornament je jednostavniji i čini ga reljef kvadratnog osnova sa floralnim motivom.</s><s>U zoni drugog sprata, dekoracija se pojavljuje samo ispod prozora, koji su, kao i prozori prvog kata zaključeni lučno.</s><s>Ukras drugog sprata ponavlja dekorativni odabir prvog sprata sa floralnim motivom smještenim ispod prozora.</s><s>Zone drugog i trećeg sprata odvojene su reljefnim frizom sa gutama.</s><s>U zoni trećeg sprata, dekoracija je skromnija nego na ostatku fasade.</s><s>Bočni prozora flankirana su polustupovima, s tim da se na desnom pojavljuje ukras u vidu kapitela sa geometrijskim motivom i gutama, dok je lijevi bez ukrasa.</s>

<s>Literatura 
 Alija Bejtić -Ulice i trgovi Sarajeva.</s><s>Sarajevo: Muzej grada Sarajeva 1973. godine
 Ibrahim Krzović - Arhitektura secesije u Bosni i Hercegovini, Kulturno naslijeđe, Sarajevo
 Nedžad Kurto - Sarajevo 1492-1992, Oko, Sarajevo.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>Nacionalni spomenici u Sarajevu
Građevine u Sarajevu
Secesijska arhitektura u Bosni i Hercegovini</s>

