Protok
<s>Protok (oznaka Q ili q) je fizikalna veličina koja opisuje količinu nekoga fluida (tekućina ili plin) što protječe promatranim presjekom (na primjer cijevi, riječnoga korita, srčane arterije) u vremenskom intervalu.</s><s>Mjerenje protoka tekućina jednostavnije je od mjerenja protoka plinova jer su tekućine nestlačive; mjerenje protoka plinova ponekad zahtijeva mjerenje tlaka i temperature.</s><s>Naprava, uređaj ili mjerni instrument kojim se mjeri protok naziva se mjerilo protoka.</s>

<s>Volumni protok</s>

<s>Volumni protok ili volumetrijski protok je fizikalna veličina koja određuje obujam (volumen) fluida koji prolazi neku točku u jedinici vremena (m3/s).</s><s>Protok je jedna od osnovnih fizikalnih veličina koja se mjeri u industrijskom pogonu.</s><s>Mjerenjem protoka određuju se energetske i materijalne bilance na osnovu kojih se određuje produktivnost procesa proizvodnje.</s><s>Istovremeno protok je najčešće i osnovna veličina čijom se promjenom upravlja procesom proizvodnje.</s><s>Mjerenje protoka kapljevina, plinova, višefaznih tekućina i suspenzija je složeno, podložno je brojnim pogreškama, i zato je razvijen je veliki broj različitih mjernih postupka u svrhu preciznog i pouzdanog mjerenja.</s>

<s>Volumni protok se određuje kao:</s>

<s>.</s>

<s>gdje je:
 Q - volumni protok (m3/s),
 ΔV - promjena obujma fluida (m3), koji teče kroz neki presjek (npr. cijevi), ,
 Δt - vrijeme trajanja toka fluida koji teče kroz neki presjek (s).</s><s>Volumni protok u cijevi je određen limesom omjera volumena tekućine koja protječe kroz presjek cijevi u intervalu vremena kada interval postaje beskonačno mali:</s>

<s>Kubni metar u sekundi je mjerna jedinica za volumni protok.</s><s>Najčešće se koristi za mjerenje volumnog protoka vode.</s><s>Također može poslužiti i za mjerenje količine eksploatacije raznih materijala poput kamena, pijeska i sl.</s>

<s>1 m3/s je 1000 litara u sekundi.</s>

<s>Volumni protok u cijevi se može odrediti i kao:</s>

<s></s>

<s>gdje je:
v – brzina fluida u cijevi (m/s),
A – presjek cijevi (m2).</s>

<s>Brzina tekućine u cijevi mijenja se položajem i vremenom.</s><s>Bitno se razlikuje laminarno od turbulentnog protjecanja.</s>

<s>Maseni protok</s>

<s>Maseni protok je masa fluida koja prolazi neku točku u jedinici vremena (kg/s).</s><s>Maseni protok se može odrediti kao:</s>

<s>gdje je:
ρ - gustoća fluida (kg/m3),
v – brzina fluida u cijevi (m/s),
A – presjek cijevi (m2),
 Q - volumni protok (m3/s),
 jm - maseni fluks.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Fizičke veličine
Mehanika fluida
Hidraulika</s>

