Zgrada stare željezničke stanice (Sanski Most)
<s>Zgrada stare željezničke stanice u Sanskom Mostu je sagrađena tokom vladavine Austrougarske Monarhije 1913. godine.</s><s>Na sastanku  Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika održanom od 6. do 8. novembra 2013. zgrada je proglašena za Nacionalni spomenik BiH<ref</s>

<s>Historija 
Izgradnja šumskih željeznica u Bosni i Hercegovini za vrijeme austrougarske uprave najuže je povezana sa eksploatacijom bosanskih šuma i razvitkom drvne industrije.</s><s>Austrougarska uprava vidjela je u šumskom bogatstvu Bosne i Hercegovine važan izvor javnih prihoda.</s><s>U početku se nije moglo pristupiti eksploataciji šuma u većim razmjerama zbog nedostatka potrebnih komunikacija.</s><s>Da bi se to postiglo, bile su potrebne velike investicije za postrojenja za preradu drveta i izgradnju šumskih komunikacija, odnosno šumskih željezničkih kolosijeka.</s><s>Pred kraj austrougarske uprave, krajem 1916. godine u Bosni i Hercegovini bilo je oko 1220 km šumskih pruga.</s><s>Najveće su bile pruge bečkog industrijalca Ota Štajnbasa u zapadnoj Bosni koje će se kasnije nazivati "Šipadove pruge".</s><s>Njima su pripadale i pruge Prijedor – Sanski Most - Srnetica – Drvar – Lička Kaldrma i Srnetica – Mliništa – Jajce.</s><s>Ove pruge imale su vlastiti vozni i vučni park i ložionice.</s>

<s>Izgrađena je 1913. godine u sklopu projekta produženja uskotračne šumske pruge od Srnetice do Prijedora.</s><s>Ukinuta je 1976. godine.</s><s>Zgrada danas služi kao alternativni smještaj.</s>

<s>Opis 
Zgrada Stare željezničke stanice u Sanskom Mostu je pravougaone osnove 18,48 x 10,30 m. Građevinski je u lošem stanju.</s><s>Tokom rata u BiH znatno je oštećena.</s><s>Danas se prizemlje objekta ne koristi pošto se nalazi u ruševnom stanju, i praktično je neupotrebljivo, dok se sprat koristi za stambenu namjenu.</s>

<s>Zgrada je većim dijelom zadržala svoju autentičnost, drveni trijem, prozori, vrata, dekoracija iznad prozora i vrata kao i vertikalna dekoracija na uglovima zgrade, zatim natpisi Sanski Most na zabatnim fasadama i na istočnoj fasadi.</s><s>Pored velikog procenta autentičnosti, historijske i arhitektonske vrijednost, veliki značaj ovog objekta je to što on predstavlja jedan od simbola Sanskog Mosta, kao jednog od rijetkih objekata iz perioda austrougarske vladavine u BiH koji je sačuvan do danas.</s><s>Dana 25. januara 2019. godine je izbio požar u zgradi, čime je još dodatno oštećena.</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura 
 Ajdin Fevzija - Historija željeznica Bosne i Hercegovine - Nacionalna univerzitetska biblioteka Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 2006.</s><s>Dževad Juzbašić - Izgradnja željeznica u BiH u svijetlu austrougarske politike od okupacije do kraja Kallayeve ere. - Akademija nauka i umjetnosti BiH Sarajevo, 1974.</s>

<s>Sanski Most
Nacionalni spomenici u Sanskom Mostu</s>

