Biopolimeri
<s>Biopolimeri su makromolekulska jedinjenja, molekulske mase od nekoliko hiljada do nekoliko stotina hiljada, koji se u prirodi nalaze kao delovi biljnih ili životinjskih tkiva.</s><s>Za takve materijale kaže se da potiču iz obnovljivih izvora (eng. renewable resources).</s>

<s>Klasifikacija biopolimera 
To su međusobno vrlo različita i složena jedinjenja.</s><s>Mogu se svrstati u nekoliko grupa:
 Polisaharidi
 Lignin ili polimerni materijali na bazi koniferil alkohola
 Proteini (belančevine) ili prirodni poliamidi
 Prirodni kaučuk
 Prirodne smole</s>

<s>Tri tipa biopolimera koji su od esencijalnog značaja za život su ugljeni hidrati, belančevine i nukleinske kiseline.</s><s>Preko ugljenih hidrata i njihovom razgradnjom, sunčana energija se koristi za održavanje života; pomoću belančevina katalizuju se reakcije koje su uključene u životne procese, a značaj nukleinskih kiselina je u tome što imaju čitav niz funkcija kao što je na primer, uloga prenosioca naslednih osobina i sinteza belančevina u ćelijama .</s>

<s>Podela biopolimera prema poreklu i načinu dobijanja</s>

<s>Na osnovu porekla i načina dobijanja polimera iz obnovljivih izvora u širem smislu smatraju se tri grupe polimera:</s>

<s>Polimeri ekstrahovani/izolovani direktno iz biomase</s>

<s>Ova kategorija biopolimera je najviše prisutna na tržištu.</s><s>Polimeri ove kategorije dobijaju se od biljaka, morskih i domaćih životinja.</s><s>Primeri su polisaharidi, celuloza, skrob i citin, proteini surutke, kazein, kolagen, proteini soje, miofibrilarni proteini životinjske muskulature, itd.</s><s>Ovi materijali imaju dobra barijerna svojstva za gasove, ali su veoma hidrofilni .</s>

<s>Polimeri proizvedeni klasičnom hemijskom sintezom iz monomera poreklom iz obnovljivih izvora</s>

<s>Primer je polilaktid ili poli(laktidna kiselina), (PLA), biopoliester sintetiziran iz mlečne kiseline.</s><s>Monomer, mlečna kiselina, proizvodi se fermentacijom ugljeno hidrata.</s>

<s>Polimeri sintetizovani u mikroorganizmima ili genetski modifikovanim bakterijama.</s>

<s>Do danas ovu grupu čine uglavnom poli(hidroksi-alkanoati): poli(hidroksi-butirat), (PHB), poli(hidroksi-valerat) (PVA) i njihovi kopolimeri, a u toku su i istraživanja bakterijski sintetizovane celuloze.</s>

<s>Najvažniji biopolimeri mogu se podeliti i prema načinu vezivanja pojedinih osnovnih jedinica u makromolekuli.</s><s>Visoko molekularni ugljeni hidrati mogu se smatrati poliacetalima.</s><s>U proteinima su osnovne jedinice vezane amidnim vezama, a nukleinske kiseline su u osnovi poliestri, gde fosforna kiselina deluje kao bifunkcionalna kiselina.</s>

<s>Primena biopolimera</s>

<s>Poput sintetičkih polimera i prirodni polimeri retko se upotrebljavaju u sirovom obliku, već se za određene primene modifikuju ili im se dodaju različiti dodaci odnosno aditivi, kao što su punila, pigmenti, stabilizatori, omekšivači i kao takve smese nazivaju se prirodni polimerni materijali.</s><s>Aditivi, iako prisutni u relativno malim koncentracijama, bitno poboljšavaju jednu ili više osobina pa se tako dobijaju upotrebljivi polimerni materijali u različitim industrijama (tekstilna, prehrambena, farmaceutska, kozmetička, ind. boja i lakova itd.).</s><s>Neki prirodni polimeri već se prilikom izolacije iz sirovine dobijaju u modifikovanom obliku (kao npr. alginska kiselina u obliku alginata).</s><s>Većina prirodnih polimera biološki je razgradljiva (biorazgradljivi polimeri) tj. mogu se razgraditi delovanjem mikroorganizama (bakterija, gljivica, algi) do ugljen dioksida i vode u aerobnim, odnosno ugljen dioksida i metana u anaerobnim uslovima u prihvatljivom vremenskom periodu (koji se razlikuje od polimera do polimera).</s><s>Na brzinu biorazgradnje utiču faktori okoline i osobina polimernog materijala (struktura, morfologija, kristaliničnost, funkcionalnost, topljivost i molekulna masa)(Andričić, 2009).</s><s>Biorazgradljivi polimeri su našli primenu za izradu ambalaže (folije i posude za jednokratnu primenu), u medicini : kao implatanti, hiruški konci, itd., u poljoprivredi kao folije za zaštitu semena i komposta.</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura</s>

<s>Andričić, B. (2009 )Prirodni polimerni materijali : Priručnik, Kemijsko-tehnološki fakultet Sveučilišta u Splitu, Split, 1-3.
 Bucci D. Z., Tavares L. B. B. and Sell I. (2005) PHB packaging for the storage of food products .</s><s>Polymer Testing, 24 (5): 564- 571.</s><s>Karlson, P. (1989) Biokemija, Školska knjiga, Zagreb, 14-15.</s><s>Nemet, N.(2015) Biopolimeri u proizvodnji ambalaže, U: Tehnologija hrane, Enciklopedija, Novi Sad.</s><s>Nikolić, M.S., Poleti, D., Đonlagić, J.(2003)Biodegradabilni poliestri na bazi ćilibarne kiseline, Hemijska industrija, 57(11) 526-535.</s><s>Petrović, S.D.; Mijin, D.Ž.; Stojanović, N.D. (2005) Hemija prirodnih organskih jedinjenja, Tehnolođko-metalurški fakultet, Univerzitet u Beogradu, Beograd, 283.</s>

<s>Vanjske grupe 
 NNFCC: The UK's National Centre for Biorenewable Energy, Fuels and Materials
 bioplastics MAGAZINE - The only trade magazine, 100% dedicated to biopolymers
 Biopolymer group
 Bio-Polym Blog 
 What’s Stopping Bioplastic?</s>

<s>Biomolekule
Polimeri
Molekularna biologija
Biotehnologija
Bioplastike</s>

