Zgrada Zemaljskog vakufa
<s>Zgrada Zemaljskog vakufa (Rijaseta Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini i Vakufske direkcije) i Hadim Ali-pašinog vakufa  nalazi se u opštini Centar, u Sarajevu, Bosna i Hercegovina.</s><s>Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 11. do 17. sepembra 2007. godine, donijela je odluku da se zgrada proglasi za nacionalni spomenik BiH.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović (predsjedavajuäi), Ljiljana Ševo i Tina Wik.</s>

<s>Lokacija 
Zgrade se nalazi na uglu ulica Džemaludina Čauševića i Mis Irbine, u neposrednoj blizini zgrade Predsjedništva BiH i zgrade Kantona Sarajevo.</s>

<s>Historija 
U pogledu samog naziva zgrade, postoje određene kontroverze.</s><s>Prema članku objavljenom u Novom beharu iz 1933/34, izvršena je zamjena identiteta bosanskog sandžakbega Gazi Ali-paše sa Hadim Ali-pašom, koji je bio egipatski namjesnik, i umro je u Kairu 1560. godine.</s><s>Po ovom izvoru, naziv Hadim Ali-paša je pogrešan.</s><s>Pošto je naziv postao dio historije zgrade i dalje se koristi.</s><s>Gradnja zgrade završena je 1910. godine.</s><s>Svrstava se u arhitekturu bosanskog stila.</s><s>Sastoji se od dva krila, rađena u dvije etape.</s>

<s>Jedno krilo je Hadim Ali-pašin vakuf, a drugo je Zemaljski vakuf.</s><s>Projektant Hadim Ali-pašinog vakufa,  je Josip Pospišil koji je bečkom stručnom časopisu Der Bautechniker 5. januara 1912. godine objavio tekst pod naslovom „O bosanskoj praksi“.</s><s>Pospišil je tada objavio svoje nacrte i komentare vezane za projektovanje i gradnju Hadim Ali-pašinog vakufa.</s>

<s>Arhitektura 
Kraj austrougarskog perioda, u arhitekturi vezan je za pojavu bosanskog sloga koji  ima visoke dokumentarne, historijske, ali i umjetničke odlike.</s><s>Objekat Zemaljskog vakufa i Hadim Ali-pašinog vakufa predstavljaju gotovo čisto ostvarenje ove arhitekture, sa vrlo malo primjesa drugih arhitektonskih izraza.</s>

<s>Sva tri bitna elementa modelacije Hadim Ali-pašinog vakufa - puni postament; slobodno vođeni volumen sprata koji je obavijen zidom koji je zatim oštro perforiran, prozorima, a potom kontrapunktiran lodžom u drvetu; snažni volumen krova koji na jednostavan način sve to pokriva, upućuju na zaključak da se ovdje radi o jednom čistom primjeru bosanskog sloga, zanemarujući izvjesne kompozicione nesuglasice prisutne na prizemnom krilu u ulici Džemaludina Čauševića.</s>

<s>Gradnjom krila zgrade Zemaljskog vakufa, današnjeg sjedišta Rijaseta IZ u BiH i Vakufske direkcije, ovaj jedinstveni istorijski ansambl je zaokružen.</s><s>Jednostavan projekat koji, pored prizemlja, nudi tipičan bosanski sprat.</s><s>Rezultat je građevina jedinstvene arhitektonske i kompozicione cjeline, iako se radi o dva fizički razdvojena objekta unutrašnjom zidnom plohom.</s>

<s>Opis 
Objekat je spratnosti P+2 prema ulici Dž.</s><s>Čauševića i P+3 prema unutrašnjem dvorištu.</s><s>U pogledu organizacije prostora, prizemlje je rezervisano za javni, poslovni dio, tako da se u prizemlju Hadim Ali-pašinog vakufa nalazi apoteka,  uprava apoteke i neki drugi poslovni prostori.</s><s>Nakon posljednje sanacije, zgrada je u vrlo dobrom stanju.</s>

<s>Literatura 
 Alija Bejtić -Ulice i trgovi Sarajeva.</s><s>Sarajevo: Muzej grada Sarajeva 1973. godine
 Nedžad Kurto - Sarajevo 1492-1992, Oko, Sarajevo.</s><s>Vladislav Skarić - Sarajevo i njegova okolina od najstarijih vremena do austrougarske okupacije, Izabrana djela, knj.</s><s>I, Veselin Masleša, Sarajevo, 1985.</s><s>Hamdija Kreševljaković – Gazi Ali-paša, a ne Hadim Ali-paša“, Novi behar str. 170 i 171, broj 11-14, Sarajevo 1933/34.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>Nacionalni spomenici u Sarajevu
Građevine u Sarajevu</s>

