Ulcinjska solana
<s>Ulcinjska solana se nalazi na krajnjem jugu Crne Gore, na granici sa Albanijom.</s><s>Udaljena je vazdušnom linijom 1 km od Ulcinja i isto toliko od granice sa Albanijom.</s><s>Nekada je na prostoru današnje Solane bilo Zoganjsko blato (“zog” na albanskom znači “ptica”), močvara sa  slanom  vodom nižeg saliniteta od morske, nastalom  mješanjem mora s tekućom vodom, ili kišnicom.</s>

<s>Stanari močvare, lagune, naselili su prostor prije nego što je ovdje  nastao proizvod mora, Sunca i vjetra – morska so.</s><s>Za  ptice Solana je važan biodiverzitet: i za selice,  i za one kojima je slano jezero  stanište tokom cijele godine.</s>

<s>O značaju ovog areala za svijet ptica govore podaci:
 500 vrsta ptica nalazi se prostoru Evrope
 350 vrsta ptica registrovano je u Crnoj Gori
 oko 250 vrsta ptica našlo je stanište u  Solani, na prostoru od 1.492 ha.</s><s>U regionu pa i šire postoje staništa gdje je broj registrovanih vrsta veći, ali ono što Solanu odvaja od svih ostalih je kvalitet vrsta i njihova brojnost.</s><s>Rezultati zimskog cenzusa ptica koji se na Solani provodi od 1999. godine ukazuju na prisustvo oko 20.000 ptica svake godine, bez obzira da li su bazeni ispunjeni vodom ili ne.</s>

<s>Historija 
Današnja solana počela se graditi u periodu 1926. do 1934. godine.</s><s>Prva berba soli realizovana je 1935. godine i iznosila je 6.000 tona.</s><s>Rekordna berba od 41.882 tona zabilježena je 1952. godine, a 1959. solana se rekonstrukcijom proširuje na 9,3 km2.</s><s>Razorni zemljotres 15. aprila 1979. godine jako je oštetio infrastrukturu.</s><s>U procesu obnove, proširena je na 1.477 ha.</s><s>Ulcinjska Solana je jedna od deset najvećih i jedna od najmlađih solana na Mediteranu.</s>

<s>Solana je decenijama imala važan i veliki uticaj na privredu grada Ulcinja.</s><s>U istoriji ovog najstarijeg ulcinjskog preduzeća zabeleženo je da samo dva puta nije bilo berbe soli.</s><s>Jednom je to bilo 1943. godine, za vrijeme Drugog svetskog rata, a drugi put 1964. godine, kada je dugotrajna kiša sasvim istopila slane kristale.</s><s>Posle 80 godina proizvodnje, berba iz 2013. godine je bila posljednja, što je dovelo u opasnost cjelokupan ekosistem.</s>

<s>Zaštićeno područje 
Ulcinjske soline je najvažnije mjesto za zimovanje, gniježđenje i ishranu ptica na istočnoj obali Jadrana i ključno mjesto zaustavljanja ptica koje migriraju na Jadranskom preletnom putu.</s><s>Sveukupno, 252 vrste ptica su zabilježene na lokaciji, od kojih je 20 globalno ugroženih.</s><s>Pored toga, prisutni su i jedan ugroženi vodozemac (albanska vodena žaba), jedan gmaz (evropska barska kornjača) i jedan sisar (evropska vidra).</s><s>Zbog prestanka proizvodnje soli, Lokalitet je u opasnosti od gubitka halofitne vegetacije, koja bi bila zamijenjena češćim vrstama vegetacije, što negativno utiče na biodiverzitet koji podržava.</s>

<s>Godine 2019. proglašena je močvarom od međunarodnog značaja i uvrštena na Ramsar svetsku listu močvarnih područja.</s>

<s>Solana je 24. juna 2019. godine odlukom Skupštine opštine Ulcinj proglašena parkom prirode.</s>

<s>Ptice</s>

<s>Flamingosi 
Flamingosi se u svijetu ptica izdvajaju  raskošnom pojavom.</s><s>To su neobične  ptice sa  dugim nogama roze boje, tankim vratom i roza  kljunom, čiji je vrh crn.</s><s>Mogu da narastu do 145 centimetara.</s><s>Raspon njihovih krila je od 140 do 170 centimetara.</s><s>Imaju perje od najsvijetlijih do roskastih nijansi.</s>

<s>Najveći dio njihove ishrane čine sitni beskičmenjaci kao što je salamurski račić, a ta ishrana je bogata beta karotenom.</s><s>Zbog toga im je perje  ružičaste boje.</s><s>Zanimljivo je da mužjaci imaju izražajnije boje perja,  čak do nijansi  crvene.</s><s>Zimi, kada nema račića, oni se hrane crvima, larvama, malim puževima i školjkama.</s>

<s>Flamingosi su rijetke ptice koje mladunčad hrane mlijekom.</s><s>Ptičije mlijeko je simbol raskoši, bogatstva.</s>

<s>Jedino gnjezdilište flamingosa na istočnoj obali Jadrana je Solana u Ulcinju gdje ove ptice borave  svih 12 mjeseci.</s><s>Slana jezera su omiljeno stanište flamingosa.</s><s>Flamingosi su još 2003. godine registrovani na području Solane.</s><s>Tokom 2006. boravili su na Solani cijelo proljeće, od marta do maja, a u jesen iste godine registrovane su ptice sa delte rijeke Ebro u Španiji.</s><s>Godine 2010. prvi put je zabilježen značajniji broj, kada je oko 180 jedinki ovdje provelo zimu.</s><s>U novembru 2011. ornitolozi su zabilježili više od 450 flamingosa, novembra 2012. 735, da bi se u oktobru 2014. godine na solani registrovalo oko 2500 jedinki.</s><s>Očitavanje prstenova ukazuje njihovu regionalnu povezanost sa Španijom, Francuskom, Italijom, Turskom, Tunisom i Alžirom.</s>

<s>Zbog poremećaja biodiverziteta izazvanog prestankom rada solane godine 2013. na solani se gnijezdilo svega oko 350 parova, zbog loših uslova gnežđenja, što podrazumeva uznemiravanja, krađe jaja ili nedostatka vode u bazenima.</s><s>Te godine desio se incident u kom su pokradena sva jaja flamingosa.</s><s>Poslednjih godina uslovi za boravak flamingosa, kao i drugih vrsta ptica, na Ulcinjskoj solani se popravljaju, pa se ove ptice ponovo gnijezde i donose na svijet svoje piliće na ovom području.</s>

<s>Pelikani 
U skladu sa podacima sakupljenim od 2003. godine, Solana Ulcinj pokazuje da ima odlične uslove za ishranu i odmor globalno ugroženih pelikana u period od avgusta do novembra.</s><s>Jata koja dolijeću na Solanu najčešće broje oko 50 jedinki.</s><s>Najveći broj od 96 jedinki registrovan je 2005. godine.</s><s>Pelikani na Solani provedu obično 4 mjeseca.</s><s>Bazeni na kojima se regrutuju pelikani su najrasprostranjeniji, bez tamaris]a i trske u njima.</s><s>Otvoreni pogled im omogućava zaštitu od predatora i uznemiravanja od strane čovjeka.</s><s>Glavna hrana pelikana su ribe.</s>

<s>Ostale 
Čiope (lat. Apodidae) su porodica ptica izuzetno prilagođenih životu u zraku.</s><s>Veoma su slične lastavicama, ali uopće nisu u srodstvu ni sa jednom vrapčarkom.</s><s>Crna čiope (Apus apus) u Ulcinj dolaze uvijek oko 20. marta.</s><s>Njihov dolazak kalendarski označava početak proljeća.</s><s>To su ptice čija je dužina nepunih 20  centimetara, raspon krila oko 45 cm, težine do 35 grama, a  može deset mjeseci  da leti bez slijetanja.</s><s>Ornitolozi su mišljenja da čiope imaju sposobnost da se hrane  i spavaju u vazduhu.</s><s>To objašnjavaju – dok je jedna polovina mozga ovih ptica aktivna, druga spava.</s><s>Crna čiopa je jedan od simbola grada Dubrovnika.</s><s>Za pticu godine proglašena je 2003. godine  i to od strane Njemačkog saveza za zaštitu prirode (Naturschutzbund Deutschland, NABU) iz Bona.</s>

<s>Seoske laste (Hirundo rustica) i gradske laste (Delichon urbica) sa brojem od nekoliko hiljada koriste Solanu kao odmorište tokom povratka iz Afrike.</s><s>Drveće tamariksa je malo za ove živahne ptice, pa one slijeću i odmaraju na nasipima.</s>

<s>Posmatranje ptica 
Evropski vikend posmatranja ptica (Eurobirdwatch)  koju  organizuje “Birdlife International” sa ornitološkim organizacijama zemalja Evrope tradicionalno se održava prvog vikenda oktobra.</s><s>Cilj manifestacije je popularizacija posmatranja i istraživanja ptica,  edukacija i podizanje svijesti javnosti o potrebi zaštite ptica i njihovih staništa.</s><s>Procjenjuje se da u zemljama EU ima preko šest miliona ljubitelja posmatranja ptica, a u SAD čak oko 50 miliona ljudi.</s><s>U Velikoj Britaniji, je 1889. godine formirano Kraljevsko društvo za zaštitu ptica, prvo takve vrste, danas ima tri miliona onih koji se bave proučavanjem ptica.</s><s>Ornitolozi kažu da je posmatranje ptica u Velikoj Britaniji  “nacionalni sport”.</s>

<s>Reference</s>

<s>Parkovi prirode u Crnoj Gori
Ramsarska područja u Crnoj Gori
Ulcinj</s>

