Titov voz na Oštrelju
<s>Titov voz na Oštrelju  nalazi se na području opštine Bosanski Petrovac, Bosna i Hercegovina.</s><s>Proglašen je za nacionalni spomenik BiH</s>

<s>Lokacija 
Nalazi se u blizini centra naselja Oštrelj, 25–30 m desno od magistralnog puta Bosanski Petrovac – Drvar, u blizini nekadašnjeg šumskog kolosjeka koji vodi prema Javorovoj kosi – Osječenici, uskotračne Štainbajsove željezničke pruge koja je povezivala Drvar sa Srneticom.</s>

<s>Historija  
Za vrijeme Drugog svjetskog rata prugu na području Oštrelja koristili su partizani u nekoliko navrata.</s><s>U upravi željeznica NDH u Zagrebu cijelo vrijeme je bila označena crvenom bojom – ne radi.</s><s>Vrhovni štab NOVJ, sa Josipom Brozom Titom, 8. oktobra 1942. godine iz pravca Mliništa dolazi na Oštrelj i smješta se u manju kompoziciju.</s><s>Oštrelj je tada bio u sastavu slobodne teritorije Bihaćke republike.</s><s>Obuhvat Bihaćke republike zauzimao je dužinu od 250 km i širinu oko 80 do 100 km.</s><s>U tom trenutku ova lokomotiva sa kompozicijom bila je jedini voz koji je saobraćao na teritoriji Europe koja nije bila okupirana od strane Njemačke.</s>

<s>Opis 
Parna lokomotiva oznake znov n. 12 Maffei 2438/1904 je proizvedena u njemačkom preduzeću Krauss-Maffei 1904. godine.</s><s>Lokomotiva je imala maksimalnu brzinu 25 km/h. Oznaka osovina po njemačkoj notifikaciji bila je B´Bt-n4v(12).</s><s>Vozila je isključivo na Steinbeisovim/Šipadovim prugama.</s>

<s>Poštanski, dvoosovinski metalni vagon Dn 5202, u kojem je bio smješten Josip Broz Tito, dug je 7,90 m. Tokom Titovog boravka na Oštrelju u oktobru 1942. godine, vagon je bio podijeljen na dva dijela.</s><s>U jednom dijelu nalazila se metalna peć, nepomična klupa i polica.</s><s>U drugom odjeljenju nalazila se jedna šira nepomična klupa (krevet), polica, stol i četiri stolice.</s><s>Poštanska kola su izvana bila obojena zelenom bojom, a iznutra obložena celuloznim papirom sive boje proizvedenim u tvornici celuloze u Drvaru.</s><s>Tokom Drugog svjetskog rata ova kola su sa namještajem izgorjela.</s>

<s>Prilikom restauracijskih i konzervacijskih poslova izvođenih tokom 2006. i 2007. godine, voz je dobio izgled iz ratnog perioda (ćirilični natpis Proleterka, zvijezde petokraka na lokomotivi, brojčane oznake – nazivi lokomotive i vagona).</s><s>Voz se nalazi u blizini nekadašnjeg šumskog kolosjeka koji je vodi prema Javorovoj kosi – Osječenici.</s>

<s>Sadašnje stanje 
Voz se nalazi u dobrom stanju</s>

<s>Literatura 
 Vladimir Dedijer, Dnevnik 1941-1945.</s><s>Beograd: 1954</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>Bosanski Petrovac u Narodnooslobodilačkoj borbi
Nacionalni spomenici u Bosanskom Petrovcu</s>

