Samostan u Tomislavgradu
<s>Samostan u Tomislavgradu je franjevački samostan u Mostarsko-duvanjskoj biskupiji, u Tomislavgradu, Bosna i Hercegovina.</s><s>Proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine na sjednici održanoj u Sarajevu od 11. oktobra 2017. godine.</s><s>Odluku donijela je Komisija u sastavu: Amir Pašić, Goran Milojević (predsjedvajući), Radoje Vidović.</s><s>Nacionalni spomenik se sastoji od: crkve sv. Nikole Tavelića i zapadnog krila franjevačkog samostana.</s>

<s>Historija 
Samostan je građen od 1930. do 1940. godine.</s><s>Za izgradnju crkve prikupljeno je 300.000 dinara, a kralj Aleksandar je poslao prilog od 60.000 dinara.</s><s>Popravke i sanacioni radovi samostana i crkve, koji su bili teško oštećeni 1944. godine eksplozijama avionskih bombi, sanirani su u dugom periodu obnove nakon završetka II svjetskog rata, sve do 1987. godine.</s>

<s>Nakon 2000. godine, prema projektu arhitekte Davorina Smoljana (projektna firma Arhitekt d.o.o.</s><s>Mostar), samostanu su dograđena tri krila: južno, istočno i sjeverno, koja zajedno sa starom samostanskom zgradom (koja de facto postaje zapadno krilo), čine kvadratno-prstenastu formu sa unutrašnjim klausterom-atrijem.</s>

<s>Opis 
Samostan i crkva su izvedeni prema projektu istaknutog hrvatskog arhitekte sa početka 20. stoljeća Stjepana Podhorskog, koji je istražujući i primjenjući morfologiju predromaničkih crkava stvarao novi stil crkvene arhitekture zasnovan na elementima bizantske i starohrvatske arhitekture.</s><s>Crkva u Tomislavgradu je projektovana kao trobrodna bazilika longitudinalne osnove, sa kupolom iznad latinskog križa, prezbiterijem sa apsidom na istočnoj strani, te asimetrično pozicioniranim crkvenim tornjem na sjeveroistočnom uglu crkve.</s><s>Dimenzije crkve su 39,70 x 18,20 m.</s>

<s>Kod oblikovanja vanjskog volumena crkvenog objekta, Podhorsky primijenjuje romanički princip stepenovanja volumena, gradacijom volumena od manjeg prema većem.</s><s>Kod vanjskog oblikovanja fasada,  primijenjeni su dekorativni romanički elementi.</s>

<s>Crkveni toranj je kvadratnog tlocrtnog oblika, dimenzija 5,75 x 5,75 metara,  pozicioniran je asimetrično na sjeveroistočnom uglu crkve.</s><s>Toranj sazidan od pravilnog klesanog kamena ima visinu od oko 27 metara (mjereno do krovnog vijenca tornja).</s><s>U vertikalnog smislu, rasčlanjen je horizontalnim profiliranim vijencima na tri dijela.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi 
 Zvanična stranica samostana</s>

<s>Samostani u Bosni i Hercegovini
Mostarsko-duvanjska biskupija
Nacionalni spomenici u Tomislavgradu</s>

