Nekropola stećaka Jasik
<s>Nekropola stećaka Jasik nalazi se u  naselju Gračanica, općina  Živinice, Bosna i Hercegovina.</s><s>Na sjednici održanoj od  25. do 29. aprila 2013. godine u Sarajevu, Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika donijela je odluku da se nekropola proglasi za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cheery, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović (predsjedavajući) i Ljiljana Ševo.</s>

<s>Na području općine Živinice nalazi se 27 nekropola i 13 pojedinačnih spomenika sa ukupno 305 stećaka.</s><s>Najviše ima sljemenjaka 122, zatim stupova 103, sanduka 17, jedna ploča i 62 neutvrđena oblika.</s>

<s>Lokacija 
Naselje Gračanica se nalazi u jugoistočnom dijelu općine Živinice, od čijeg centra je udaljeno oko 12 km.</s><s>U centralnom dijelu naselja na manjem uzvišenju s desne strane puta na njivi Jasik nalazi se nekropola sa stećcima.</s>

<s>Historija 
Veoma je mali broj istorijiskih podataka vezanih za teritoriju današnje opštine Živinice.</s><s>S obzirom na geografski položaj i blizinu tuzlanskog bazena, može se pretpostaviti da je ova teritorija bila naseljena od najstarijih vremena.</s><s>Prostor opštine Živinice prije dolaska Rimljanja naseljavali su Iliri.</s><s>Od mnogobrojnih plemena koja su naseljavala teritoriju Bosne i Hercegovine, njen sjeveroistočni dio zaposjelo je pleme Ditriani, a plemena sa kojima su imali doticaja bili su: Desidijati, Breuci i Panoni.</s>

<s>Rimljani su teritoriju Bosne i Hercegovine zauzeli u I st. n. e., a oblast sjeveroistočne Bosne ušla je u sastav rimske provincije Panonija.</s><s>Po dolasku Slavena na prostor Bosne i Hercegovine, formiraju se prve teritorijalne jedinice (župe)</s>

<s>U ranofeudalnoj župskoj organizaciji teritorija opštine Živinice bila u sastavu župe Gornja Spreča, koja je u kasnijem periodu kao manja teritorijalna jedinica bila u sastavu župe Soli.</s><s>Evidentno je i to da je jedan dio opštine Živinice bio u sastavu kasnofeudalne župe Dramešin, drugi u sastavu kasnofeudalne župe Gostilj, kojoj je pripadalo i naselje Gračanica.</s>

<s>Opis 
Na lokalitetu Jasik je evidentiran 31 stećak; 6 ploča, 2 sanduka, 20 sljemenjaka i 3 stuba.</s><s>Na osnovi zastupljenih formi stećaka, nadgrobnici se mogu datirati u kasni srednji vijek (XIV i XV stoljeće).</s><s>Ukrašeno je 8 stećaka, čiji su ukrasni motivi; krug, uzdužna traka, rozeta (3 primjerka), dvostruka spirala (2 primjerka), polumjesec (5 primejraka), krst i stilizovan krst, motiv koji simbolizuje krovnu konstrukciju kuće i motiv pravougaonika (2 primjerka).</s><s>Ukrasi su rađeni tehnikom reljefnog ispupčenja (visoki i plitki) i udubljenja i urezivanja.</s><s>Rađeni su od kvalitetnog materijala–krečnjaka, a o klesarima koji su iskazali veliko umijeće kako u samoj obradi stećaka tako i u njihovoj simbolici nema podataka.</s>

<s>Literatura 
 Seudin Muratović, Zehudin Maslić -Stećci na području općine Živinice.</s><s>Živinice: 2008.</s><s>Edin Mutapčić,  Župa Dramešin u srednjem vijeku.</s><s>Tuzla- Banovići: Zbornik radova sa naučnog skupa; Kulturno-historijsko i prirodno naslijeđe općine Banovići, 2010.</s><s>Šefik Bešlagić, Sarajevo: “Veselin Masleša“, 1982.</s><s>STEĆCI – KULTURA I UMJETNOST
 Šefik Bešlagić, Sarajevo: Veselin Masleša, 1971.</s><s>STEĆCI, KATALOŠKO-TOPOGRAFSKI PREGLED
 Marian Wenzel, Ukrasni motivi na stećcima, Sarajevo, 1965</s>

<s>Reference</s>

<s>Nacionalni spomenici u Živinicama
Jasik</s>

