Mogorjelo
<s>Mogorjelo je naziv utvrđenog naselja iz rimskog doba, smještenog u neposrednoj blizini Čapljine, Bosne i Hercegovine.</s><s>Proglašeno je za Nacionalni spomenik BiH</s>

<s>Lokacija 
Nalazi se na jednom brežuljku, uz rukavac rijeke Neretve, 5 km južno od Čapljine, pored puta prema Gabeli.</s>

<s>Historija 
Kompleks je nastao sredinom I vijeka kao privatno imanje za preradu poljoprivrednih proizvoda (villa rustica fructuaria), sa stambenom zgradom (villa rustica habitatoria).</s><s>Objekat je izgorio u III vijeku.</s><s>Početkom IV vijeka preko njegovih ruševina izgrađeno je državno imanje sa vilom koja danas čini glavninu spomeničkog kompleksa.</s><s>Vila na Mogorjelu je služila za snabdjevanje grada Narone.</s><s>Imanje je razrušeno između 401. i 403. godine, za vrijeme prodora Vizigota u ove krajeve.</s><s>Lokalitet je kroz historiju i dalje bio naseljen, sve do XIX vijeka.</s>

<s>Arhitektura 
Kompleks građevina na Mogorjelu, ima oblik pravougla, dimenzija 102 x 86 m. Uglovi i vrata velikog okvirnog zida su zaštićeni isturenim tornjevima.</s><s>Vrata su bila široka i dvodjelna.</s><s>Sjeverna vrata, Porta decumana, bila su ukrašena sa dva ortostata u obliku cippusa, sa prikazom akanta na jednom i vinove loze na drugom bloku.</s><s>Ortostati su činili špalir onima koji su ulazili u vilu.</s><s>Uz sva vrata postojale su zidane stepenice za prilaz prsobranima, jer je vila bila koncipirana kao refugij.</s><s>U unutrašnjosti, uz perimetralne zidove, bio je izgrađen niz prostranih komora za smještaj radnika, te za ostavu alata i poljoprivrednih proizvoda.</s><s>Ispred ovih prostorija pružao se vrlo prostran i natkriven trijem na zidanim stupovima.</s>

<s>Glavni objekat Mogorjela je velika palača u južnom dijelu izgrađena u vrijeme Dioklecijana.</s><s>Sastojala se od niza prostorija.</s><s>Na krajevima ovih prostorija su izbočena krila koja u prizemlju imaju stepenište za sprat.</s><s>Prostorije na spratu su bile namijenjene luksuznom stanovanju, sa podovima pokrivenim mozaikom i zidovima ukrašenim lažnim mramorom.</s><s>Trijem na spratu je imao korintske stubove od korčulanskog kamena.</s><s>Unutar vile polovinom V vijeka su sagrađene skoro istovremeno dvije crkve.</s>

<s>Ekonomski dio vile iz I vijeka, zajedno sa proizvodnim napravama za vino i ulje, te mlinom i pekarom bio je, uz manje prepravke, uklopljen u novu građevinu.</s><s>Danas su sačuvani temelji samo istočnog dijela te vile, dok je zapadni dio iskrčen tokom iskopavanja.</s><s>Četiri velika kanala služila su za odvod otpadne vode, i to jedan prema Neretvi, a ostala tri jugozapadno prema njivi, gdje je u I vijeku postojao stambeni objekat sa piscinom i instalacijama za centralno loženje.</s>

<s>Arheološki nalazi 
Pokretni arheološki nalazi: antički sarkofag iz V vijeka sa akroterijima (dim.: 2.23x6.99x1.11 m), grobne stele, dijelovi arhitektonske plastike (pragovi, osnove stubova, dio nadvratnika sa prikazom vitica vinove loze i pticom koja kljuje grožđe, imposti, stubovi i dijelovi od ograde nadzemne piscine), te razno grublje obrađeno kamenje nedefinirane namjene iz IV-VI vijeka, sitni metalni predmeti, fibule, novac iz antičkog i kasnoantičkog doba, keramika od I-X vijeka, karolinški mač i pozlaćena pojasna garnitura karolinškog doba IX vijeka i tri stećka.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi 
 http://www.capljina.ba; Mogorjelo, galerija slika</s>

<s>Nacionalni spomenici u Čapljini
Rimska arheološka nalazišta u BiH</s>

