Pruga Sarajevo-Ploče
<s>Pruga Sarajevo - Ploče je pruga u Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj.</s><s>Cijelom dužinom je elektrificirana i dio je evropskog koridora 5c od Ploča preko Sarajeva i Osijeka prema Budimpešti.</s>

<s>Historija 
Povezivanje sredozemnog primorja i kontinentalne unutrašnjosti dolinom rijeke Neretve počelo je u prahistodijsko doba.</s><s>U antičko doba Grci su na ušću Neretve osnovali prvu luku, staru Naronu.</s><s>Rimljani su je razvili u upravni, prometni, kulturni i trgovački centar.</s><s>U srednjem vijeku lučku ulogu igrala je Drijeva (današnja Gabela), povezujući Dubrovnik i srednjovjekovnu Bosnu.</s><s>Kad je Gabela razvaljena u mletačko-osmanskim ratovima, lučke funkcije u XVIII vijeku preuzeo je Metković.</s>

<s>Uskotračna pruga 
Gradnja prve pruge dolinom Neretve koja je povezala Jadransko more i Sarajevo realizovana je nakon uspostave austrougarske vkasti u Bosni i Hercegovini.</s><s>Ukupna dužina pruge od Metkovića do Sarajeva iznosila je 177,64 km, a troškovi gradnje iznosili su 19,900.000 kruna.</s><s>Mogućnosti prijevoza prugom bile su oko 600.000 tona godišnje.</s><s>Građena je u  četiri etape:
 Metković – Mostar, 43,678 km, puštena u saobraćaj 14. maja 1885.</s><s>Mostar – Ostrožac, 65,315 km, puštena u saobraćaj 22. avgusta 1888.</s><s>Ostrožac – Konjic, 13,030 km, puštena u saobraćaj 10. novembra 1889.</s><s>Konjic – Sarajevo, 55,432 km, puštena u saobraćaj 1. avgusta 1891</s>

<s>Luka Ploče 
Dvadesetih godina XX stoljeća riječna luka Metković, udaljena 25 km od ušća rijeke Neretve u Jadransko more, je bila druga po značaju izvozna luka na istočnoj obali Jadrana, ali se uvidjelo da su njeni kapaciteti limitirani.</s><s>Radovi na izgradnji nove luke u Pločama su počeli 1939. godine.</s><s>Ploče su se tada nazivale Aleksandrovo, u spomen na Aleksandra I. Karađorđevića, kralja Jugoslavije, koji je poginuo u atentatu u Marselju 1934. god.</s><s>Ploče su kasnije još jednom promijenile ime u Kardeljevo, po istaknutom političaru u SFRJ.</s><s>Italijanske okupacione vlasti su do polovine 1943. godine sagradili 410 metara obale te postavili jednu dizalicu.</s><s>Željeznička pruga od Metkovića do Ploča je završena 1942. godine.</s>

<s>Pravi početak izgradnje luke Ploče počeo je 1945. god, sanacijom porušene obale, željezničke pruge, izgradnjom novih vezova i podizanjem prvih skladišta.</s><s>Ukupan promet u luci premašio je 1967. god. milion tona robe.</s>

<s>U 1969. godini dolazi do integracije poduzeća «Luka Ploče» i ŽTP Sarajevo zbog podudaranja njihovih ciljeva, što je pridonijelo znatnom povećanju prometa.</s><s>U godini integracije promet u luci Ploče je bio 1.078.000 tona, a u 1977. već je 2.950.000 tona.</s><s>Na tako brz rast prometa utjecao je ponajprije  dinamičan razvitak nekoliko velikih industrijskih kompanija u BiH posebno Željezare Zenica,  Koksno hemijskog kombinata Lukavac i tvornice Aluminij Mostar te drvne i prerađivačke industrije.</s><s>Ova činjenica je zahtijevala i modernizaciju lučkih kapaciteta te je uslijedila intenzivna izgradnja lučkih skladišta, terminala, silosa, obala te nabavka dizalica i ostale lučke mehanizacije.</s><s>Najveći promet luka je ostvarivala krajem 80-ih godina XX stoljeća kada je preko luke pretovareno više od 4,5 miliona tona raznih roba.</s>

<s>Izgradnja pruge 
Bilo je neophodno modernizirati i prugu Sarajevo – Ploče, obzirom da je luka u Pločama bila najpovoljniji izlaz industrije Bosne i Hercegovine na Jadransko more.</s><s>Najveći problem bio je rješavanje najteže dionice pruge preko Ivan planine.</s><s>Istražni radovi i studije trajale su od 1948. do 1958. u kojem vremenu je analizirano 13 mogućih rješenja.</s><s>Usvojeno rješenje je predviđalo maksimalno korištenje postojećeg tunela kroz Ivan planinu te naselja i industrije uz postojeću uskotračnu prugu.</s><s>Petogodišnjim planom je utvrđeno da se pruga izgradi do kraja 1962.</s>

<s>Radovi na pruzi počeli su 1958, ali zbog nedostatka financijskih sredstava izgradnja se produžila. radovi se  intenziviraju 1961., a 1964. se radilo na cijeloj dužini pruge.</s><s>Dio sredstava u iznosu od 35 mil. dolara obezbijeđen je kreditnim aranžmanom Jugoslavenske investicione banke sa Međunarodnom bankom za razvoj u Vašingtonu.</s><s>Pruga je završena 1. decembra 1966.</s><s>Vuču su obavljale dizelske lokomotive.</s><s>Elektrifikacija pruge završena je u maju 1972., a sistem daljinskog upravljanja saobraćaja i energetskih postrojenja za napajanje kontaktne mreže 1972. god.</s>

<s>Uoči samog rata, 1992. izvršena je modernizacija velikog dijela željezničke infrastrukture u BiH, remont pruga, kao i modernizacija voznih i vučnih vozila.</s><s>Rat u Bosni i Hercegovini je doveo do prekida saobraćaja na većini željezničkih pruga.</s>

<s>Karakteristike 
Duga je 194,6 km. sa 27 stanica (stanje iz 1975.), 71 mostom zbirne dužine 3,7 km i 106 tunela zajedničke dužine oko 36,6 km.</s><s>Između Bradine i Konjic su 46 tunela i 21 most (ili vijadukt).</s><s>Najduži je Ivan tunel sa 3,23 km dužine.</s><s>Najveći nagib iznosi 25 promila na dijelu Bradina–Konjic</s>

<s>Tehnički podatci o pruzi:
 dužina: 194,6 km.</s><s>Pravolinijsko rastojanje je 119,4 km pa je koeficijent razvijanja pruge 1,63.
 broj kolosjeka: 1
 broj stanica: 27
 mostova: 71 ukupne dužine 3,7 km<
 tunela: 106 ukupne dužine od 36,6 km (najduži Ivan sedlo, 3,23 km)
 od navedenih podataka 46 tunela i 21 most je na dionici između Bradine i Konjica
 zemljani radovi 7.358.000 m3
 betonski radovi 838.000 m3
 dužina kolosijeka u stanicama: 130,7 km (od toga u Sarajevu 23,7 km)
 minimalni poluprečnik na najtežim dionicama: 250 m (između stanica Grad i Konjic)
 minimalni poluprečnik na ostalim dionicama: 400 m
 predviđene brzine (po projektu): najmanja 65 km/h, najveća 110 km/h
 osovinski pritisak: 20 t
 napon el. mreže: 25 kV, 50 Hz.</s>

<s>Danas 
Iako je remont pruge uglavnom u cijelosti napravljen, danas se cijelom trasom pruge obavlja prvenstveno teretni saobraćaj, sa realizacijom oko 2,3 miliona tona u 2015. god.</s><s>Putnički saobraćaj se odvija između Sarajeva i Čapljine.</s><s>Prugom upravljaju tri željeznička operatera: Željeznice Federacije Bosne i Hercegovine (zaključno sa željezničkom stanica Čapljina), HŽ Cargo i Enna Transport na teritoriji Hrvatske.</s>

<s>2022. godine je obnovljen sezonski (Juli-Septembar) putnički saobraćaj na dionici Sarajevo - Ploče sa 3 para vozova ŽFBiH sedmično (petak, subota, nedelja) ujutro iz Sarajeva, naveče iz Ploča.</s>

<s>Galerija</s>

<s>Reference</s>

<s>Željezničke pruge u Bosni i Hercegovini</s>

