Poslanikova džamija
<s>Poslanikova džamija ( [al-Masdžid al-Nabavi]), poznata i kao Prorokova džamija, je džamija koju je osnovao i lično izgradio islamski poslanik Muhamed, a nalazi se u Medini u Saudijskoj Arabiji.</s><s>Druga je po važnosti u historiji islama (poslije Svete džamije u Meki) i jedna je od najvećih džamija na svijetu.</s><s>Neprekidno je otvorena za javnost.</s>

<s>Građevina je prvobitno bila produžetak Muhamedove kuće; tamo se doselio nakon hidžre (preseljenja) iz Meke u Medinu 622. godine.</s><s>U velikoj mjeri je učestvovao u izgradnji džamije.</s><s>U početku je to bila prostorija bez krova, a imala je i ulogu centra zajednice, sudnice i vjerske škole.</s><s>Postojala je izdignuta platforma za ljude koji su učili Kuran.</s><s>Кasniji vladari su u velikoj mjeri proširili i ukrasili taj dio džamije.</s><s>Od 1909. godine postaje prva građevina Arabije koja je opskrbljena električnom energijom.</s><s>Džamija je pod kontrolom Čuvara dvije svete džamije – kralja Salmana bin Abdulaziza al-Sauda.</s><s>Ona se nalazi u nekadašnjem centralnom dijelu Medine, okružena brojnim hotelima i bazarima i predstavlja drugo najznačajnije mjesto hodočašća, jer mnogi muslimani tokom hadža dolaze u Medinu da posjete džamiju zbog njene veze s Muhamedovim životom.</s>

<s>Nakon proširenja tokom vladavine omejadskog kalifa al-Valida I, u sastav džamije ulazi grob Muhameda i prve dvojice Rašiduna, konkretno Abu Bakra i Omara.</s><s>Jedna od najznačajnijih odlika džamije je Zelena kupola na jugoistočnoj strani, gdje su se nalazile Aišine odaje, a Muhamed je pod njom sahranjen.</s><s>Tokom 1279. drvena kupola je izgrađena iznad groba, a kasnije je renovirana više puta krajem 15. vijeka i jednom 1817. godine.</s><s>Sadašnji izgled kupola dobija 1818. od strane osmanskog sultana Mahmuda II, a prvi put je ofarbana u zeleno 1837. i otad se naziva Zelenom kupolom.</s>

<s>Rani period 
Džamiju je izgradio Muhamed 622. godine nakon dolaska u Medinu.</s><s>Jašući kamilu po imenu Кasva, stigao je na sadašnje zemljište džamije.</s><s>Zemlju su posedovali Sahal i Suhajl, koji su je koristili kao groblje i mjesto za sušenje urmi.</s><s>Odbijajući da prihvati zemljište kao poklon, Muhamed je kupio parcelu i trebalo mu je sedam mjeseci da završi izgradnju džamije.</s><s>Dimenzije su joj bile 30,5 m × 35,62 m. Кrov je bio pokriven palminim lišćem, a prvobitna visina džamije je iznosila 3,6 m. Troja vrata na džamiji bila su Vrata milosti (Bab al-Rahma) na južnoj, Džibrilova vrata (Bab al-Džibril) na zapadnoj i Ženska vrata (Bab an-Nisā''') na istočnoj strani.</s>

<s>Nakon bitke kod Hajbara džamija je proširena na 47,32 m u dužini i širini, a tri reda stupova dodana su uz zapadni zid, što je postalo mjesto molitve.</s><s>Džamija nije mijenjala oblik tokom vladavine Abu Bakra, prvog Rašiduna.</s><s>Drugi kalif, Omar, uništio je sve kuće oko džamije, osim odaja Muhamedovih supruga, da bi je znatno proširio.</s><s>Nove dimenzije džamije iznosile su 57,49 × 66,14 m. Za izgradnju zidova oko džamije korištene su zemljane cigle.</s><s>Osim posutog kamenja po podu, visina krova povećana je na 5,6 m. Omar je također izgradio još tri kapije za ulaz.</s>

<s>Treći Rašidun, Osman, srušio je džamiju 649. godine.</s><s>Deset meseci trajala je izgradnja džamije pravougaonog oblika, koja je licem bila okrenuta prema Meki.</s><s>Dimenzije nove džamije bile su 81,40 m × 62,58 m. Broj kapija i njihova imena ostali su isti.</s><s>Zidovi oko džamije napravljeni su od kamena obloženog malterom.</s><s>Stupovi od palminih stabala zamenjeni su kamenim stupovima ojačanim željeznim klinovima.</s><s>Pri rekonstrukciji plafona korištena je tikovina.</s>

<s>Srednji period 
Godine 707. omejadski kalif al-Valid I naređuje obnovu džamije.</s><s>Radovi su trajali tri godine.</s><s>Materijal je dopremljen iz Bizanta.</s><s>Površina džamije povećana je sa 5094 m² tokom Osmanovog perioda na 8672 m².</s><s>Izgrađen je zid koji je odvajao džamiju od odaja Muhamedovih supruga.</s><s>Džamija je izgrađena u trapezoidnom obliku sa dužinom od 101,76 m. Prvi put u džamiji su izgrađeni trijemovi, spajajući sjeverni dio građevine sa svetištem.</s><s>Prvi put u Medini su izgrađeni i minareti jer je al-Valid I podigao četiri minareta oko džamije.</s>

<s>Abasidski kalif al-Mahdi proširio je džamiju k sjevernoj strani za 50 m. Njagovo ime uklesano je u zidove džamije.</s><s>Također je planirao da ukloni šest stepenica k minberu, ali je odustao od ove ideje jer bi ovim činom uništio drvene temelje na kojima su izgrađeni.</s><s>Prema zapisima ibn Kutajbe, i kalif al-Mamun izvršio je neke izmjene na džamiji.</s><s>Al-Mutavakil je izravnao unutrašnjost Muhamedove grobnice mramorom.</s><s>Al-Ašraf Kansuh al-Guri, pretposljednji mamelučki sultan, izgradio je kamenu kupolu iznad grobnice tokom 1476.</s>

<s>U jugoistočnom dijelu džamije nalazi se sveta staza, Revda koja je pokrivena kupolom, a izgradio ju je sultan Mahmud II.</s><s>Кupola je ofarbana u zeleno 1837. i otad je poznata kao Zelena kupola.</s><s>Sultan Abdulmedžid I obnavljao je džamiju 13 godina, počevši od 1849.</s><s>Кao glavni materijal za rekonstrukciju džamije korištena je crvena cigla.</s><s>Površina popločanog šetališta povećana je za 1293 m².</s><s>Na zidovima su kaligrafijom uklesani ajeti iz Kurana.</s><s>Na sjevernoj strani džamije izgrađena je medresa za učenje Kurana.</s>

<s>Saudijski period 
Kad je ibn Saud zauzeo Medinu 1905. godine, njegovi sljedbenici vahabiti su uništili gotovo sve grobove u Medini kako bi spriječili da postanu mjesta obožavanja i za Zelenu kupolu rečeno je da je jedva izbjegla istu sudbinu.</s><s>S Muhamedovog groba skinuti su ukrasi od zlata i dragulja, ali je kupola sačuvana, bilo zbog neuspješnog pokušaja da se uništi njena ojačana struktura, bilo zato što je prije nekog vremena Muhamed ibn Abdul-Vahab napisao da nije želio vidjeti da kupola bude uništena uprkos svojoj averziji prema tome što su se ljudi molili kod groba.</s><s>Slično se desilo i 1925. kad su ihvaniti ponovo zauzeli i ovog puta uspjeli zadržati Medinu.</s><s>Po vahabitskoj interpretaciji islama, obožavanje grobova i mjesta za koja se vjeruje da imaju natprirodna svojstva kosi se s tavhidom.</s>

<s>Nakon osnivanja Kraljevine Saudijske Arabije 1932, na džamiji je urađeno nekoliko većih izmjena.</s><s>Godine 1951. kralj Abdulaziz ibn Saud naredio je rušenje objekata oko džamije da bi se napravio prostor za nova krila istočno i zapadno od molitvenog prostora, koja su se sastojala od betonskih stubova sa šiljatim lukovima.</s><s>Stariji stupovi ojačani su betonom, a na vrhu krugovima od bakra.</s><s>Minareti Sulejmanija i Medžidija zamijenjene su dvama minaretima u neomemelučkom stilu.</s><s>Podignute su još dva minareta na sjeveroistočnoj i sjeverozapadnoj strani.</s><s>Uzduž zapadnog zida izgrađena je biblioteka u kojoj se čuvaju historijski primjerci Kurana i drugih vjerskih tekstova.</s>

<s>Godine 1974. kralj Faisal dodao je džamiji 40.440 m².</s><s>Površina džamije proširena je i 1985. za vrijeme vladavine kralja Fahda.</s><s>Za rušenje zgrada oko džamije korišteni su buldožeri.</s><s>Godine 1992. kada je sve završeno, površina džamije iznosila je 157.935 m².</s><s>Između ostalog, džamija je dobila eskalatore i 27 dvorišta.</s><s>U septembru 2012. najavljen je projekt za novo povećanje površine džamije vrijedan 6 milijardi USD.</s><s>RT je izvijestio da će džamija po završetku radova moći primiti 1,6 milijuna ljudi.</s><s>U martu sljedeće godine Saudi Gazette'' objavio je da je "završeno 95% radova na rušenju objekata.</s><s>Desetak hotela na istočnoj strani sravnjeno je sa zemljom, kao i brojne kuće i drugi objekti kako bi se napravio prostor za proširenje".</s>

<s>Povezano 
 Hadž
 Muhamed
 Medina
 Saudijska Arabija</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura</s>

<s>Džamije u Saudijskoj Arabiji
Medina</s>

