Spata
<s>Spata je vrsta pravog i dugog mača, dužine od 0,75 do 1 metra.</s><s>Korišćen je tokom prvog milenijuma nove ere u Evropi, a na teritoriji Rimskog carstva do oko 600. godine.</s><s>Kasniji mačevi od 600. do 1000. godine, poput vikinškog mača su u suštini bile kopije spate.</s>

<s>Etimologija 
Reč je nastala od latinske reči spatha, koja potiče od starogrčke reči  (spáthē), koja znači „bilo koje sečivo, od drveta ili metala“ ali i „veliko sečivo mača“.</s>

<s>Rimsko carstvo</s>

<s>Spata je korišćena u ratu i u gladijatorskim borbama.</s><s>U literaturi spata se u Rimskom carstu prvi put sreće u prvom veku nove ere kao oružje koje su koristili u borbama sa germanskim pomoćnih jedinica a vremenom je postao standardno teško oružje, čime je potisnut gladijus.</s>

<s>Veliki broj spata je pronađen u Nemačkoj i Britaniji.</s><s>Intenzivno su ga koristili nemački ratnici.</s><s>Nejasno je da li je nastao od pomejskog gladijusa ili od keltskog mača.</s><s>Spata je bila veoma popularna tokom velike seobe naroda.</s><s>Najverovatnije je vremenom evoluirao u viteški mač u kasnom srednjem veku oko 1100. godine.</s><s>Detalji proizvodnje spate su danas nepoznati.</s>

<s>Spata je uvedena u rimsku vojsku početkom carskog perioda kada se keltska konjica borila zajedno sa rimskom vojskom noseći preteču ovog mača.</s><s>Rani gladijus mačevi je bio zamenjen spatom u periodu između kraja drugog i početka trećeg veka, kada su legionari i konjanici počeli da nose spate na levoj strani zamenivši stari koncept sa štitom skutumom i gladijusom.</s>

<s>Tokom imperijalnog perioda, Rimljani su usvojili grčki naziv spata za ovakav mač.</s><s>Spata se prvi put pojavila kod Plinija Starijeg i Seneke sa različitim značenjima: lopata, metalo-prerađivački alat, palmin list i tako dalje.</s><s>Reč spata sa značenjem mača se prvi put pojavila kod Tacita.</s>

<s>Čak 90 mačeva je pronađeno na arheološkoj lokaciji Nidam Moz u Danskoj 1858.</s><s>Imali su oblik spate i zbog toga su nazvani rimskim mačevima.</s><s>Datirali su iz perioda 200. - 400. godine nove ere.</s>

<s>Vidi još 
 Gladijus</s>

<s>Reference</s>

<s>Izvori 
 Ewart Oakeshott, The Archaeology of Weapons, Barnes & Noble, 1994, .</s><s>The book was copyrighted in 1960.</s>

<s>Spoljašnje veze</s>

<s>THE NORWEGIAN VIKING SWORDS by JAN PETERSEN (1919) translated by Kristin Noer (1998)
 A RECORD OF EUROPEAN ARMOUR AND ARMS THROUGH SEVEN CENTURIES by Sir Guy Francis Laking (1919)
 Anatomy of the Sword
 A Sword from the Late Viking Age from the Higgins Museum 
 VikingSword.com</s>

<s>Rimska vojska
Hladno oružje</s>

