Donji grad u Srebrenici
<s>Tvrđava u Srebrenici je utvrđenje nastalo u srednjem vijeku na jednoj lokaciji i topničko utvrđenje nastalo u  osmanlijskom dobu na susjednoj lokaciji, uz današnju Srebrenicu, Bosna i Hercegovina.</s><s>Topničko utvrđenje proglašeno je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine</s>

<s>Lokacija 
Na istočnom rubu naselja je planinska kosa koja se stepenasto spušta prema Srebrenici.</s><s>Na najvišoj terasi nalaze se ruševine srednjovjekovne tvrđave koja se u literaturi spominje kao Srebrenik u Srebrenici ili „Stari grad“.</s><s>Na nešto nižem platou iste kose nalazi se utvrđenje podignuto u osmansko doba.</s><s>U literaturi je poznat kao Donji grad, a tako ga nazivaju Srebreničani.</s>

<s>Historija</s>

<s>Srednji vijek 
U srednjem vijeku, Srebrenica je bila jedan od najvećih rudnika na Balkanu i jedno od najrazvijenijih rudarskih i trgovačkih naselja u srednjovjekovnoj bosanskoj državi.</s><s>Kao rudnik prvi put se spominje 1352. pred kraj vladavine bana Stjepana II.</s><s>Srebrenica je prvo bila u okviru kraljevske domene, kasnije u Zemlji Kovačevića.</s><s>Godine 1411. ugarski kralj Sigismund zauzima Srebrenicu i daruje je srpskom despotu Stefanu Lazareviću.</s><s>Pokušaji bosanskih kraljeva da ratovima i upadima ponovo dođu u posjed ovog važnog rudnika nisu imali trajnijeg uspjeha.</s><s>Srebrenica ostaje uglavnom u sastavu srpske despotovine sve do pada pod osmansku upravu.</s><s>Vrijednost carinarnice u Srebrenici je porasla za sedam i po puta u odnosu na vrijeme vladavine Tvrtka I. Pored rudarstva se intenzivno razvija trgovina, a oko Srebrenice niču nova naselja u srednjem Podrinju.</s><s>Kroz regiju se pojačava i trgovački tranzit u pravcu Ugarske i Srbije.</s><s>Članovi dubrovačke kolonije su bili naročito aktivni u to doba, a njihova naseobina postaje jedna od najvećih na Balkanu.</s>

<s>Prvo pominjanje grada Srebrenika iznad Srebrenice u dubrovačkim izvorima je 1425. godine, pri neuspješnom napadu bosanske vojske pod kraljem Tvrtkom II na Srebrenicu.</s><s>Još nekoliko puta se javlja utvrđenje u Srebrenici u dubrovačkim aktima i to maju 1444. godine kada je bosanski kralj zauzeo tvrđavu, 1448. godine kada se dubrovački trgovci žale dubrovačkoj vladi na naredbu bosanskog kralja Tomaša, da moraju zidati kuće u tvrđavi, te 1451. povodom spora širih razmjera između kralja Tomaša i despota Đurđa Brankovića.</s>

<s>Doba osmanlijskog carstva 
Stalno prisustvo Osmanlija u Zvorniku i Srebrenici počinje 1462. godine.</s><s>Srebrenica je pripala teritoriji smederevskog sandžaka u koji su ušli i Zvornik, Kušlat i Šurbin na lijevoj obali Drine.</s><s>To se vidi iz prvog popisa Smederevskog sandžaka sastavljenog u periodu 1476–1478.</s><s>Po osnivanju Zvorničkog sandžaka, navedeni gradovi na lijevoj obali Drine činili su njegovo prvobitno jezgro.</s><s>Zvornički sandžak osnovan je u periodu poslije 1478. i prije 1483.</s><s>Godine, najprije u sastavu budimskog, a kasnije bosanskog pašaluka.</s>

<s>Donji grad sagrađen je dosta potkraj 17. vijeka.</s><s>Godine 1776. godine na njemu su vršene popravke.</s><s>Prema jednom popisu iz 1804. godine u utvrđenju je bilo oko 30 džebedžija (oklopnici, vode brigu o municiji i prebacuju je na potrebno mjesto) i isto toliko mustahfiza mustahviza-timarlija koji su se brinuli o održavanju grada i opkopa, i da brane grad sa puškom i sabljom u ruci.</s><s>Za svoju službu uživali su mala lena.</s><s>Tek u popisu iz 1833. javljaju se dva grada u Srebrenici.</s><s>U Gornjem gradu je bilo prema popisu iz 1833. godine: 5 topova i 2300 tovara hrane.</s><s>U Donjem gradu je bilo 180 oka naboja 710 oka baruta, 170 oka običnog baruta, 5 pokvarenih i 7 dobrih topova.</s>

<s>Opis 
Jedan anonimni opis tvrđave u Srebrenici, koji potiče iz osamdesetih godina 17. vijeka, opisuje je kao staru tvrđavu na jednom brežuljku, jaku i opasanu šancem.</s>

<s>Donji grad je topnička tvrđava nepravilnog četverougaonog oblika prilagođenog terenu.</s><s>Planinska kosa na kojoj je Donji grad zadire u naselje.</s><s>Širine su 80 i 60 m, dužina je165 m, tako da tvrđava zauzima površinu od oko 12400 m2.</s>

<s>Prilaz je uz poligonalnu petougaonu kulu, zapravo bastion.</s><s>Tvrđava ima tri kule.</s><s>Izgrađena je od sitnijih komada grubo oklesanog kamena slaganog u redove.</s><s>Bedemi su na pojedinim dijelovima bili dosta debeli, a naročito južni „udarni zid“ u kojem je smješten i „kazamat“.</s><s>Topovi na kulama su bili upereni prema ulazu u Srebrenicu.</s><s>Bedemi grada, pošto su podignuti na kosom terenu visoki su sa vanjske strane do 5 metara, a sa unutrašnje jedva da se, na nekim mjestima naziru.</s><s>Sa unutrašnje strane tvrđava je zasuta i prekrivena raslinjem, a sa vanjske strane je djelomično očuvana oplata zida.</s><s>Unutar bedema vidljiva je jedna solidno građena komora.</s><s>Tvrđava je u vrlo ruševnom i zapuštenom stanju.</s>

<s>Literatura 
 Hamdija Kreševljaković, Naše starine 1953 -Stari bosanski gradovi
 Husref Redžić, 2009 -Srednjovjekovni gradovi u Bosni i Hercegovini
 Hazim Šabanović, Bosanski pašaluk, postanak i upravna podjela (II.</s><s>Izdanje), Svjetlost, Sarajevo, 1982.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>S
Nacionalni spomenici u Srebrenici</s>

