Republički seizmološki zavod (Srbija)
<s>Republički seizmološki zavod skraćeno RSZ je samostalna državna stručna ustanova čija je osnovana delatnost registrovanje, prikupljanje, analiza i praćenje seizmičkih pojava na teritoriji Srbije i u regionu.</s><s>Seizmološka mreža zavoda je digitalna seizmološka mreža sa analognim senzorima koja je utemeljena na prenosu signala internetom u realnom vremenu.</s><s>Mreža se sastoji od 21 seizmološke stanice i 25 akcelerografa i tri lokalne mreže 
akcelerografa čiji je glavni cilj brzo i tačno utvrđivanje lokacije zemljotresa.</s><s>Sedište zavoda je u Beogradu, na Paliluli.</s><s>Seizmološka služba osnovana je 28. marta (9. aprila) 1893. godine pri Geološkom zavodu Velike škole (Univerzitet u Beogradu) kada je oformljena zemljotresna komisija nakon Resavskog potresa.</s><s>Godine 1901., služba prelazi u nadležnost Opservatorije koja otpočinje sistematski da prikuplja podatke o zemljotresima, a 1904. nabavlja i prvi seizmograf.</s><s>Služba 1906. prelazi ponovo pod Geološki zavod da bi se 1909. godine uselila u prvu stalnu Seizmološku stanicu.</s><s>Seizmološka služba 1919. prerasta u Zavod pri Univerzitetu koji u narednoj deceniji nabavlja savremene mehaničke instrumente tipa Majnk i Vihert.</s><s>Zavod se od 1935. godine nalazio pod neposrednim patronatom Ministarstva prosvete.</s><s>Zgrada Seizmološkog zavoda odlukom Vlade Srbije 2007. godine proglašena je za spomenik kulture.</s><s>Godine 2009.</s><s>Seizmološki zavod postaje član ORFEUS (Observatories and Research Facilities for European Seismology) – Opservatorije i istraživačke ustanove Evropske seizmologije.</s>

<s>Osnivanje 
Nakon rušilačkog zemljotresa kod Svilajnca, 27. marta (8. aprila) 1893. godine, a na zahtev upravnika Geološkog zavoda Velike škole Jovana Žujovića i profesora Svetolika Radovanovića osnovana je Seizmološka služba pri ovom zavodu za prikupljanje podataka o zemljotresima.</s><s>Profesor Žujović uputio je naročit proglas o prikupljanju podataka o trusevima u celoj zemlji, a o potrebi nabavke seizmografa govorio je na predavanju u Srpskoj kraljevskoj akademiji, koje je održao povodom Resavskog zemljotresa.</s><s>Na čelu službe se nalazila „zemljotresna komisija“ koja je rukovodila ovim poslovima.</s><s>Pristigli podaci sa terena su saopštavani na sednicama geološkog društva a potom publikovani u „Zapisnicima“ istog društva, kao i „Spomenici“ SKA.</s><s>Međutim, tada nije bio uređen sistematski organizovan postupak prikupljanja podataka već se svodio na dobrovoljnoj bazi koju su sačinjavali uglavnom privatni izveštači.</s><s>Ovo je bio glavni razlog zbog čega je profesor Žujović sklopio sporazum o prikupljanju podataka o zemljotresima sa profesorom Milanom Nedeljkovićem, upravnikom Astronomske i meteorološke opservatorije, koja je imala čitavu mrežu meoteoroloških stanica u Srbiji.</s><s>Tim sporazumom 1901. godine Seizmološku službu preuzela je Opservatorija od Geološkog zavoda Filozofskog fakulteta, koja je prikupljanje izveštaja o zemljotresima obavljala preko svojih rukovalaca meteoroloških stanica.</s><s>Za šefa Seizmološke službe u okviru opservatorije postavljen je Jelenko Mihailović, asistent sa Velike škole, koji je te iste godine otpočeo sa makroseizmičkim poslovima koristeći postojeću mrežu meteoroloških stanica i za seizmološko premrežavanje Srbije.</s><s>Godine 1901., uvedeno je 
sistematsko prikupljanje podataka o zemljotresima, koji su publikovani u mesečnom biltenu „Bulletin Mensuel de l`Observatoire de Belgrade“, Année 1902, 1903, 1904.</s><s>Godine 1903. u krugu Opservatorije, pored dva postojeća astronomska 
paviljona podignuta su još dva: seizmološki i geomagnetski.</s><s>Za seizmološku službu Ministarstvo građevina sazidalo je krajem 1903. paviljon, u kojem je namešten seizmograf Vinčentinijeve konstrukcije po modifikaciji Konkoljevoj sa vertikalnim i horizontalnim klatnom zasebno, aprila 1904.</s><s>U istom paviljonu namešten je i Agamemnov zemljotresni avertiser upozorivač.</s><s>Ovim seizmografom prvi put su u Srbiji registrovani zemljotresi.</s>

<s>Rad zavoda 
Godine 1906.</s><s>Seizmološka služba prelazi ponovo u nadležnost Geološkog zavoda.</s><s>U to vreme, Jelenko Mihailović sa dr Svetolikom Radovanovićem (tada dekan Filozofskog fakulteta) pokreće akciju za izgradnju stalne Seizmološke stanice.</s><s>Ministar prosvete i crkvenih dela Andre Nikolića odobrio je aprila 1906. godine sredstva za nabavku instrumenata i izgradnju namenskog objekta za Seizmološku stanicu.</s><s>Postupajući po zahtevu ministra prosvete i crkvenih dela, Andre Nikolića, predsednik Beogradske opštine Velisav Vulović odobrio je 6. septembra 1908. godine zemljište na Tašmajdanu za izgradnju Seizmološke stanice Geološkog zavoda.</s><s>Radovi su počeli četiri dana kasnije, a završeni su maja 1909. godine.</s><s>Projekat je uradio arhitekta Momir Korunović.</s><s>Instalacija instrumenata je završena 8. avgusta 1909. a narednog dana registrovan je prvi zemljotres.</s><s>Predstavnici Seizmološke službe Geološkog zavoda učestvovali su na kongresima Međunarodnog seizmološkog saveza 1907. godine, u Hagu, Holandija, 1909. u Cermatu, Švajcarska i 1912. godine, u Mančesteru u Ujedinjenom Kraljevstvu.</s><s>Godine 1919.</s><s>Seizmološka stanica je prerasla u Seizmološki zavod a na njenom čelu za upravnika se našao Jelenko Mihailović.</s>

<s>Vidi još 
 Republički hidrometeorološki zavod
 Astronomska opservatorija u Beogradu</s>

<s>Napomene</s>

<s>Izvori</s>

<s>Spoljašnje veze 
 Službena stranica Republičkog seizmološkog zavoda „Srbije“
 Poslednji zemljotres , stranica RSZS.</s><s>Katalog zemljotresa Republičkog seizmološkog zavoda Srbije
 „Merni informacioni sistemi u Republičkom seizmološkom zavodu“, Mr Slavica Radovanović, 2013.</s><s>„Seizmološki rad astronomske i meteorološke opservatorije u Beogradu“, Milan Jeličić, 2010.</s><s>„U lov na zemljotrese“ , Lepša strana Srbije, 22. septembra 2013.</s><s>„Jelenko čeka da dobije svoju ulicu“, Glas javnosti, S. Marinković 7. avgust 2006.</s>

<s>Nastanci 1893.</s><s>Srpske organizacije
Naučne organizacije
Nauka i tehnologija u Srbiji
Seizmologija</s>

