Behram-efendijina džamija
<s>Behram-efendijina, odnosno Behram-begova džamija nalazi se u banjalučkom naselju Novoselija.</s><s>Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Nacionalni spomenik sastoji se od džamije sa kuijom (podzemna prostorija za ibadet1), turbetom, mektebom,  haremom, česmom, kapijom i kamenim zidom koji ograđuje kompleks.</s><s>Predpostavlja se da je najstarija banjalučka džamija.</s><s>Osim po tome, poznata je i po svojoj pisarnici, u kojoj su se za vrijeme Osmanskog carstva prepisivale knjige.</s><s>Te knjige danas su smještene u bilblioteci Medžlisa islamske zajednice Banjaluka.</s>

<s>Lokacija 
Nalazi se u ulici Avde Gazića u Desnoj Novoseliji na desnoj obali Vrbasa.</s><s>Novoselija nastala je poslije doseljavanja seljaka iz sela Trn, gdje je zavladala kuga.</s><s>Oni su osnovali naselje koje se sastojalo od pet mahala, i to na desnoj obali Šaban-agina i Mustaj-pašina, a na lijevoj hadži Zulfikareva i hadži Kurd.</s>

<s>Historija 
Porodica Đumišić vodi porijeklo iz Male Azije iz mjesta Gümüşhane, nedaleko od obale Crnog mora (na rijeci Harşit, južno od Trabzona), gdje je od davnina bila vlasnik rudnika srebra.</s><s>Prvi Đumišići u Bosni, dvojica braće hadži Behram i hadži Osman, doselili su se u Banju Luku krajem XVI stoljeća i tu počeli kupovati zemlju.</s><s>Njihovi su potomci, sve do agrarne reforme 1945. godine, bili među najbogatijim zemljoposjednicima u cijeloj Bosni i Hercegovini.</s>

<s>Jedan od spomenute braće hadži Behram-efendi nastanio se u Gornjem Šeheru.</s><s>On je u Desnoj Novoseliji 1560. godine podigao džamiju koju je narod prozvao Behram-efendijina džamija.</s><s>Behram-efendija je bio pripadnik derviškog reda pošto je uz džamiju izgradio malu podzemnu prostoriju “kuiju” koja je služila za osamljivanje u molitvi (ibadet).</s>

<s>Džamija je pod zaštitom UNESCO-a kao kulturni spomenik svjetske baštine I. kategorije.</s>

<s>Rušenje 
Srušena od strane Vojske Republike Srpske 26. maja 1993. godine.</s>

<s>Obnova 
Behram-efendijina džamija je obnovljena, te otvorena u oktobru 2005. godine.</s>

<s>Opis 
Behram-begova džamija pripada tipu džamija sa sofama i drvenom munarom.</s><s>Jedna od karatkeristika ove džamije je ta što je džamija pored prostorije za namaz i sofa sa sjeveroistočne strane ima i dograđeno turbe u kojem je sahranjen osnivač.</s><s>U haremu džamije je počelo sahranjivanje već početkom XVII vijeka, odnosno iz doba osnivanja džamije.</s><s>Posebno su vrijedni bašluci po svojoj likovnoj obradi koji su imali turban izrađeni od mekanog domaćeg kamena.</s>

<s>Povezano 
 Spisak džamija u Bosni i Hercegovini
 Spisak džamija u Banjoj Luci
 Spisak džamija u Banjoj Luci sagrađenih u 16. vijeku
 Ibrahim ef.</s><s>Halilović</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura 
 Alija Bejtić, Banja Luka pod turskom vladavinom, Arhitektura i teritorijalni razvitak grada u 16. i 17. vijeku, Naše starine I (Godišnjak Zavoda za zaštitu spomenika kulture SR Bosne i Hercegovine), Sarajevo 1953.</s><s>Sabira Husedžinović, Džamije Banja Luke u planovima austrijskih ratnih karata iz XVIII vijeka, Prilozi za orijentalnu filologiju 47-48, Orijentalni institut, Sarajevo 1999.</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Zvanična stranica muftijstva Banja Luka
 Zvanična stranica medžlisa IZ Banja Luka
 Zvanična stranica komisije nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine</s>

<s>Džamije u Banjoj Luci</s>

