Crkva Pokrova Presvete bogorodice u Rudicama (Novi Grad)
<s>Crkva Pokrova Presvete Bogorodice u Rudicama  nalazi se u opštini  Novi Grad, Bosna i Hercegovina.</s><s>Pripada Srpskoj pravoslavnoj crkvi, i  Eparhiji banjalučkoj.</s><s>Sa školom/parohijskim domom,  proglašena je za nacionalni spomenik BiH.</s>

<s>Lokacija 
Naselje Rudice nalazi se oko 6,2 km južno od Novog Grada, uz rijeku Unu i željezničku prugu Bosanski Novi – Bihać.</s>

<s>Historija 
Vrijeme austrougarskog upravljanja Bosnom i Hercegovinom (period 1878–1918) karakterizira intenzivna izgradnja, čime nova uprava nastoji zadovoljiti potrebe vlasti i stanovništva.</s><s>Kulturni razvoj Bosne i Hercegovine u to doba nije zaostajao u odnosu na druge pokrajine Austro-Ugarske monarhije, a arhitektura eklektike, odnosno arhitektura historicizma u Bosni i Hercegovini je dala brojna i kvalitetna ostvarenja u smislu interpretacije evropskih stilova.</s>

<s>Školska zgrada u Rudicama sagrađena je 1882. godine na zemljištu koje je Zemaljska vlada Bosne i Hercegovine dodijelila Crkvenoj opđtini, kao i korištenu mostovsku drvenu građu za izgradnju crkve, koja će se 1886. početi graditi pored školske zgrade.</s>

<s>Crkva je podignuta oktobra 1888. godine,  uz pomoć i sredstava iz blagajne Cara Franje Josifa. ali je srušena zbog nesolidne gradnje.</s><s>Ponovo je podignuta 1902. godine,  za četiri mjeseca.</s>

<s>Opis 
Vanjske dimenzije crkve su cca 15,54 x 8,39 metara.</s><s>Crkveni zvonik, kvadratne osnove (3,10 x 3,10m) na 40 cm od izlaska iz krovne ravni prelazi u osmougaoni tambur visine oko 3 metra, a u svakoj stranici je postavljen prozor sa polukružnim završetkom, visine cca 0,50 x 1,85 m. Unutar prozorskih otvora su postavljene metalne žaluzine.</s><s>Završeci zidnih ravnina tambura, u geometrijskoj formi međusobno spojenih kružnih segmenata, su naglašeni bogato profiliranim vijencem.</s><s>Lukovica kupole je izvedena od 8 kriškastih segmenata, a na vrhu lukovice je postavljen krst (ukupne visine cca 1,80m).</s><s>Ukupna visina crkve iznosi cca 15,70 metara.</s>

<s>Ikonostas je izradio Ljubomir Gajić, akademski slikar iz Banje Luke 2008. godine i riječ je o manje razvijenom tipu ikonostasne pregrade.</s><s>Ikone su izrađene u maniru ruskih ikona sa kraja 19. i početka 20. stoljeća, tehnikom ulje na platnu.</s><s>Konstrukcija ikonostasa je jednostavna i izvedena u drvetu.</s><s>Ukupne dimenzije ikonostasa su dužina 5,4 m i visina 4 m. Program ikonostasa je jednostavan, podjeljen u dva pojasa.</s>

<s>Neobičnost i rijetkost kod ove crkve, u odnosu na upotrebljeni arhitektonski vokabular primjenjen kod ostalih pravoslavnih crkava iz austrougarskog perioda na prostorima BiH, jeste upotreba prozora oblika četvrtine kruga na bočnim rizalitnim istacima crkve.</s><s>Unutar kompleksa sa crkvom i školom, podignut je i spomenik kralju Aleksandru Karađorđeviću (obnovljen 2008. godine), na mjestu gdje je nekada ranije postojao.</s>

<s>Na crkvi su u znatnoj mjeri primjetna oštećenja na fasadnim platnima, prouzrokovana vlagom.</s>

<s>Literatura 
 Ljiljana Ševo,  Pravoslavne crkve i manastiri u Bosni i Hercegovini do 1878. godine, Glas srpski, Grad Banja Luka, Banja Luka, 2002.</s>

<s>Reference</s>

<s>Novi Grad
N</s>

