Pruga Semizovac - Čevljanovići
<s>Pruga Semizovac - Čevljanovići je prva rudnička uskotračna pruga u Bosni i Hercegovini dužine oko 22 km, izgrađena u austro-ugarskom periodu, kao odvojak od željezničke linije u dolini rijeke Bosne.</s><s>Pruga je puštena u saobraćaj 26. januara 1885. godine.</s><s>Izgrađena je za potrebe rudnika mangana u Gornjim Čevljanovićima, današnja opština Ilijaš.</s>

<s>Pruga je prvobitno bila vlasništvo Rudničke zadruge Bosnia (Gewerkschaft Bosnia), koja je eksploatisala rudnik.</s><s>U finansiranju njene izgradnje učestvovala je i Zemaljska vlada.</s>

<s>Izgradnja produžetka pruge do susjednog naselja Ivančića, dugog oko 2 km, takođe je finansirala zadruga „Bosnia“.</s><s>Taj dio pušten je za teretni  saobraćaj 15. januara 1894, a u javni saobraćaj (putnički) tokom 1899. godine, kada je pruga već bila većinsko vlasništvo države.</s><s>Promet na njoj vodile su “Bosansko-hercegovačke državne željeznice”, na liniji Vogošća - Ivančići.</s>

<s>Opis  
Izgrađeni krak trase željezničke pruge od Semizovca do Donjih Čevljanovića dug je: do Ljubine 9 km +523 m, do Srednjeg 16+169 i do Donjih Čevljanovića 20+252.</s><s>Najmanji radijus krivina je 40 metara.</s><s>Uspon i pad pruge je: do Srednjeg 20, a do Čevljanovića 26 ‰.</s><s>Vožnja do Čevljanovića na usponu trajala je oko 83 minute, a nazad (pad pruge) oko 61 minuta.</s><s>Broj kolosijeka po stanicama bio je: Semizovac 6, Ljubina, Srednje i Čevljanovići po dva, s tim što je u stanici Čevljanovići izgrađena posebna rampa i kolosijek za utovar iskopane rude u teretne vagone („Erzewerks“).</s><s>Nijedna stanica nije imala okretnicu, a ni trianglu (okretanje tendera lokomotive).</s>

<s>Stanica Semizovac za potrebe prevoza putnika imala je  jedna kola tipa De (Troosovinska službena kola) i tri para kola tipa BCns (dvoosovinska 2 i 3 razreda sa hodnikom po sredini kola).</s><s>Za potrebe manevrisanja i vuče vozova u stanici Semizovac snabdijevanje sa lokomotivama tražilo se iz Ložioničke ispostave u Podlugovima.</s>

<s>Pruga Semizovac – Ivančići ukinuta je za željeznički saobraćaj 25. maja 1963. godine.</s><s>Stara željeznička zgrada uzane pruge u Semizovcu adaptirana je u stambenu zgradu sa više stambenih jedinica koji su proglašeni „službenim“ (kadrovskim) stanovima.</s>

<s>Reference</s>

<s>Željezničke pruge u Bosni i Hercegovini
Bosna i Hercegovina u Austro-Ugarskoj
Ilijaš
Vogošća</s>

