Stari grad Doboj
<s>Stari grad Doboj je srednjovjekovni grad na području Usore, Doboja, Bosna i Hercegovina.</s>

<s>Lokacija 
Nalazi se na stjenovitom brijegu iznad doline rijeke Bosne, nasuprot ušću rijeke Spreče.</s><s>Nešto južnije  je i ušće rijeke Usore u Bosnu.</s>

<s>Historija 
Sagrađen je u 13. ili u prvoj polovini 14. vijeka.</s><s>Prvi put Doboj se spominje u pismu Dubrovčana od 28. 6. 1415. godine.</s><s>U Doboju je 1449. godine postignut sporazum između bosanskog kralja Stjepana Tomaša i Ugarske o zajedničkom vojnom nastupu protiv Osmanlija.</s><s>Sredinom 15. vijeka ovo podrušje bilo je poprište bosanske, mađarske i turske strane da bi konačno 1476. ušlo u sastav turske države.</s>

<s>Nakon Beogradskog mira 1739. godine osnovana je dobojska kapetanija.</s><s>Po teritoriji i broju vojnika spadala je među male kapetanije.</s><s>Grad je napušten 1851. godine.</s>

<s>Tokom Drugog svjetskog rata tvrđava u Doboju bila je adaptirana u savremeno ratno utvrđenje.</s><s>Nijemci su južnu kulu, glavnu tabiju i plato gornje tvrđave adaptirali u savremene bunkere.</s><s>Hala ispod glavne tabije prekrivena je betonskom pločom.</s>

<s>Opis 
Dobojska tvrđava sastoji je iz gornjeg i donjeg dijela utvrđenja.</s><s>Konfiguracija terena uslovila je oblik utvrđenja nepravilne trougaone osnove.</s><s>Sjeverna strana je najbolje utvrđena.</s><s>Gradski bedemi, dužine 70-80 m, spuštaju se niz najistaknutija “rebra” brda.</s><s>Tokom vremena utvrđenje je pretrpjelo razne adaptacije.</s><s>Cjelokupna površina utvrđenja iznosi oko 3600 m2.</s><s>Plato gornjeg dijela utvrđenja koji je prvobitno bio krševit i strm, nasut i zaravnan u osmanskom periodu, kada se pojavila potreba za bastionima i podupiranjem bedema.</s>

<s>Gornji dio tvrđave, prvobitno sagrađeno srednjovjekovno utvrđenje, smješten je na vrhu kamene glavice.</s><s>Sastoji se od glavne kule, cisterne, ekonomske zgrade ispod glavne kule, južne isturene kule i obziđa.</s><s>Od prvobitnih spoljnih bedema na samom vrhu tvrđave sačuvan je samo sjeverozapadni ugao, kasnije pretvoren u bastion, i sjeverni dio zapadnog bedema.</s><s>Srednjovjekovni bedemi prvobitnog utvrđenja debeli su oko 1 m. Svi vanjski prvobitni bedemi još su u periodu srednjeg vijeka ojačani.</s><s>Južna kula je pretvorena u manji bastion šestougaone osnove.</s><s>Nešto kasnije dozidan je obor na istočnoj strani, koji preuzima funkciju prednje linije odbrane.</s>

<s>U 18. stoljeću, funkciju prednje linije odbrane  dobijaju dograđeni spoljni dijelovi utvrđenja.</s><s>Vanjski plašt tih bedema je visok, a sa unutarnje strane bedem je bio visine do oko jednog metra.</s><s>Bedemi gornjeg dijela tvrđave su takođe ojačani.</s><s>Unutar njih sagrađena je manja kula u sjeveroistočnom uglu, a paralelno sa njom na vanjskoj strani bedema dograđena je velika tabija.</s><s>Sjeverozapadni ugao takođe je adaptiran u veliku tabiju.</s><s>Uz glavnu kulu sagrađena je manja barutana zidova debelih 1,5 m. Sjeverni zid i tabije imali su otvore za topove.</s><s>Na istočnom zidu napravljen je tajni prolaz.</s>

<s>Stari grad Doboj je nacionalni spomenik BiH.</s>

<s>Literatura 
 Hamdija Kreševljaković, Naše starine I, Sarajevo, 1953, 7-45. - Stari bosanski gradovi
 Zdravko Kajmaković, -STARI GRAD DOBOJ — KONZERVATORSKI RADOVI 1962.</s><s>GODINE</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi 
 Stari grad Doboj
 Stari grad Doboj</s>

<s>Usora i Soli‎
D
Nacionalni spomenici u Doboju</s>

