Sokolski dom u Banjoj Luci
<s>Sokolski dom u Banjoj Luci, smješten je u zoni gradskog centra Banje Luke.</s><s>Među lokalnim stanovništvom poznatiji je pod imenom Sportski dom „Partizan“ s obzirom da je to ime nosio za vrijeme SFRJ.</s><s>Proglašen je za nacionalni spomenik BiH.</s><s>Nacionalni spomenik sačinjava objekat Sokolskog doma sa pratećim sportskim terenima.</s>

<s>Historija 
Organizacija za fizičko vaspitanje Soko, zasnovana je u Češkoj i prvo društvo osnovano je 16. februara 1862. u Pragu.</s><s>U Ljubljani je 1863. osnovan Južni soko, prvo društvo kod Južnih Slovena.</s><s>Pokret se širio vrlo brzo: 1866. u SAD; 1870. u Rusiji; 1874. u Zagrebu (Hrvatski sokol); 1890. u Njemačkoj...</s><s>Članovi Sokola u Austrougarskoj u najvećem broju bili su Slaveni, pa je Soko pored sportskog, imao karakter i patriotske organizacije slavenskih naroda pod austrougarskom upravom.</s><s>Pokret je naročito manifestovan preko svesokolskih sletova.</s>

<s>Dekretom od 5. decembra 1929. godine osnovan je Soko Kraljevine Jugoslavije.</s><s>Ban Vrbaske banovine takođe podržavao je rad sokolskog udruženja, pa su njegova lična zalaganja doprinijela izgradnji doma u Banjoj Luci.</s><s>Radovi na izgradnji izvođeni su u dvije faze: 1932. godine završena je prva faza, a 1937. godine završena je i druga faza kada je objekat zvanično i otvoren.</s>

<s>Opis 
Arhitektura objekta definisana je kroz simbiozu stiskih, konstruktivnih i funkcionalnih parametara.</s><s>Istoricizam se naročito ogleda u raskošno dekorisanoj ulaznoj fasadi.</s><s>Svedenost oblika i detalja na ostalim fasadama, pročišćenost forme i funkcionalna komponenta dispozicije objekta upućuju na načela moderne arhitekture.</s><s>Danas je ovaj prostor adaptiran i prilagođen novim funkcijama.</s>

<s>Dimenzije vanjskih gabarita iznose 39,50 m. x 25,00 m. Dispoziciju objekta karakterišu jasno definisane funkcionalne zone: prostor ulaznog hola, centralna zona velike sale za vježbanje i oko njih prostori sporednih sadržaja.</s>

<s>Sokolski dom nalazi se u konstruktivno stabilnom stanju.</s><s>Fasade zadržale su u većem dijelu prvobitan izgled i materijalizaciju, sa ulazne fasade uklonjen je originalan natpis i figura sokola, a fasada je obojena u upadljivu oker boju.</s>

<s>Literatura 
 Ljiljana Ševo, Urbanistički razvoj Banje Luke.</s><s>Banja Luka: Zavod za zaštitu spomenika kulture i prirode Banja Luka, 1996. godina.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>Nacionalni spomenici u Banjoj Luci
Građevine u Banjoj Luci</s>

