Cross of Iron
<s>Cross of Iron () je britansko-zapadnonjemački ratni film snimljen 1977. godine u režiji Sama Peckinpaha, poznat kao jedno od klasičnih ostvarenja žanra.</s><s>Predstavlja adaptaciju romana Das Geduldige Fleisch njemačkog pisca Willija Heinricha, inspiriranog autorovim iskustvima vojnika Wehrmachta na Istočnom frontu u Drugom svjetskom ratu.</s><s>Radnja se događa 1943. godine prilikom njemačkog povlačenja sa Kubanjskog mostobrana, a protagonist, koga tumači James Coburn je iskusni podoficir čija jedinica dobiva novog aristokratskog zapovjednika (čiji lik tumači Maximilian Schell) koji žudi za Željeznim križem i tom cilju je spreman žrtvovati živote svojih potčinjenih.</s>

<s>Peckinpah, koji je sredinom 1970-ih uživao izuzetan ugled kao specijalist za vesterne i akcijske filmove, projekt je preuzeo nakon što je bio odbio ponude za prestižne spektakle kao što su King Kong i Superman.</s><s>Cross of Iron je sniman sa relativno niskim budžetom na lokacijama u tadašnjoj Jugoslaviji, pri čemu je producentima pomogla JNA, koja im je posudila autentično oružje i opremu iz vremena Drugog svjetskog rata (prije svega tenkove T-34).</s><s>U filmu je također sudjelovalo nekoliko domaćih glumaca, među kojima se izdvaja Igor Galo u ulozi poručnika Mayera i Slavko Štimac kao zarobljeni sovjetski dječak-vojnik.</s><s>Snimanje su obilježili problemi, najviše vezani uz Peckinpahovu sklonost alkoholu zbog koje se cijeli projekt odužio.</s>

<s>Peckinpah je u Cross of Iron ponovno iskazao izuzetnu sklonost spektakularnim, ali uznemirujućim scenama borbe i beskrompromisno realističnom prikazu nasilja.</s><s>Svemu tome je dodatnu dimenziju dalo to što se nasilje događa u kontekstu svjetskog rata, a Peckinpah je također filmu dao i tada, s obzirom na svježa iskustva sa Vijetnamom i aktualnu pacifističku notu.</s><s>To se vidi u uvodnoj špici koja koristi njemačku dječju pjesmicu Hänschen klein kao kontrast prema ratnim razaranjima, te odjavnoj špici koja prikazuje prizore iz kasnijih oružanih sukoba.</s><s>Osim Peckinpahove režije se posebno hvalila i glumačka postava, a posebno Coburn; iako je bilo kritičara koji su držali da je s obzirom na dob od 48 godina prestar za ulogu njemačkog podoficira, Coburnov nastup se smatra jednim od najboljih u njegovoj karijeri.</s><s>Iako je dio kritičara, pogotovo američkih, Peckinpahu zamjerao pretjerivanje u nasilju, a sam film imao slabe komercijalne rezultate u SAD, njegov je prijem u Evropi bio daleko bolji.</s><s>Orson Welles je, pak, izuzetno pohvalio film i nazvao ga "najboljim ratnim filmom od Na Zapadu ništa novo", a Quentin Tarantino će ga kasnije također izuzetno hvaliti i navoditi kao jednu od inspiracija za svoj hit Inglorious Basterds.</s>

<s>Uspjeh Cross of Iron je zapadnonjemačke producente potakao da 1979. snime nastavak pod naslovom Breakthrough, čija je radnja smještena godinu dana  kasnijena Zapadni front.</s><s>Coburn, Schell i većina članova ekipe su, međutim, isto kao Peckinpah, odbili sudjelovati, te je ulogu narednika Steinera preuzeo Richard Burton; taj je film doživio neuspjeh i kod kritike i kod publike.</s>

<s>Cast</s>

<s>James Coburn ...</s><s>Nar.</s><s>Rolf Steiner
 Maximilian Schell ...</s><s>Kap.</s><s>Stransky
 James Mason ...</s><s>Puk.</s><s>Brandt
 David Warner ...</s><s>Kap.</s><s>Kiesel
 Klaus Löwitsch ...</s><s>Kaplar Krüger
 Vadim Glowna ...</s><s>Redov Kern
 Roger Fritz ...</s><s>Por.</s><s>Triebig
 Dieter Schidor ...</s><s>Redov Anselm
 Burkhard Driest ...</s><s>Redov Maag
 Fred Stillkrauth ...</s><s>Kaplar Karl "Schnurrbart" Reisenauer
 Michael Nowka ...</s><s>Redov Dietz
 Véronique Vendell ...</s><s>Marga
 Arthur Brauss ...</s><s>Redov Zoll
 Senta Berger ...</s><s>Eva
 Igor Galo ...</s><s>Por.</s><s>Meyer 
 Slavko Štimac ...</s><s>Ruski dječak
 Demeter Bitenc ...</s><s>Kap.</s><s>Pucher
 Vladan Živković ...</s><s>Wolf
 Bata Kameni ...</s><s>Kap.</s><s>Joseph Keppler 
 Hermina Pipinić ...</s><s>Ruskinja</s>

<s>Vidi još
Wheels of Terror</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Britanski filmovi
Zapadnonjemački filmovi
Ratni filmovi
Akcije (filmovi)
Dramski filmovi
Filmovi o Drugom svjetskom ratu</s>

