Lička basa
<s>Basa, poznata i kao lička basa ili petrovačka basa je autohtona vrsta mekog belog sira, koja se tradicionalno priprema u Lici i delovima Bosanske Krajine.</s><s>Najčešće se upotrebljava kao sirni namaz.</s><s>Smatra se specijalitetom ovih krajeva.</s>

<s>Podela</s>

<s>Basa se tradicionalno deli na tri vrste:</s>

<s>posna basa, napravljena od obranog mleka;</s>

<s>(standardna) basa, napravljena od obranog i punomasnog mleka;</s>

<s>basa pomješa, napravljena od mešavine standardne base i skorupa.</s>

<s>Proizvodnja</s>

<s>Južnim delovima Bosanske Krajine dominiraju planinski krajevi sa sa kraškim poljima i planinskim visoravnima, čime su prirodni uslovi poljoprivredu ovog područja orijentisali ka stočarstvu.</s><s>Međutim i pored toga, ovde nije došlo do masovne proizvodnje sira kao robe koja bi se prodala na tržištu, tako da se proizvodnja base zasnivala na primitivnoj proizvodnji za sopstvene potrebe domaćinstva.</s>

<s>Hrvatski list "Mljekarstvo" u članku iz 1962. posvećenom proizvodnji sireva u južnim delovima Bosanske Krajine navodi: "U jednom dijelu ovih krajeva ukorjenjeno je shvatanje da mlječni prizvodi nisu tržna roba, jer pripadaju u dijelokrug domaćica (maja).</s><s>Ovakva shvatanja uzrokuju da se mlječni proizvodi izrađuju na stari i primitivan način, a to pridonosi velikoj šarolikosti proizvoda uz siromašan asortiman.".</s>

<s>Analiza uzoraka base sa područja Like, koju je 1983. izvršila dr LJerka Kršev pokazala je da je industrijska proizvodnja base za široko tržište moguća uz korićenje standardne mlekarske opreme.</s>

<s>U današnjem vremenu, komercijalna proizvodnja base u Ličko-senjskoj županiji se odvija uglavnom u okviru malih seoskih gazdinstava.</s><s>U Bosanskoj Krajini proizvodnja je zastupljena u okolini Bosanskog Petrovca, u manjem broju je zastupljena i kod nekih proizvođača u Vojvodini.</s>

<s>Opština Petrovac-Drinić je kao strategiju razvoja opštine (2011-2016) navela stvaranje uslova za brendiranje base.</s>

<s>Priprema</s>

<s>Uglavnom se priprema od kravljeg, a ređe od kozijeg i ovčijeg mleka.</s>

<s>Proizvodnja sira se mahom odvija u kućnoj radinosti, i način pripreme može varirati kako od mesta do mesta, tako i od domaćinstva do domaćinstva.</s><s>Varijacije u pripremi se ne zaustavljaju samo pri tehnologiji izrade, već i kod sirovina koje se koriste prilikom izrade.</s>

<s>Receptura</s>

<s>Prema terenskim istraživanjima sprovedenim 1974. u okolini Vrhovine i Otačca, receptura za pripremu ličke base je bila sledeća:</s>

<s>Sveže pomuženo mleko se procedi kroz čistu gazu, a zatim se kuva 15 minuta na laganoj vatri.</s>

<s>Šerpa se sklanja sa šporeta dok se temperatura mleka ne spusti na 45 stepeni.</s>

<s>Nakon toga, uklanja se skorup sa površine.</s>

<s>Mleko se preliva u posudu koja se obično koristi za sirenje base, i dodaje mu se kiselo mleko od prethodnog dana.</s><s>Odnos je 1/2 supene kašike kiselog mleka na 1 litar mleka.</s>

<s>Mleko se dobro promeša, a zatim lonac poklopi i prekrije čistom krpom i ostavi na toplom mestu (pored šporeta).</s>

<s>Nakon 4-5 sati, dolazi do zgrušavanja mleka, nakon čega se ono premešta u hladnu prostoriju kako bi se ohladilo.</s>

<s>Ohlađeno mleko se prebacuje u čistu lanenu krpu, kroz koju se cedi surutka narednih 18 sati.</s>

<s>Dobijeni meki sir se meša sa skorupom i soli po želji, nakon čega se dodaci dobro promešaju sa dobijenim sirom.</s>

<s>Hemijski sastav</s>

<s>Popularna kultura</s>

<s>U selu Smoljana u opštini Bosanski Petrovac se tradicionalno održava manifestacija posvećena ovom siru pod nazivom Dani base i krompira.</s>

<s>Dragan Torbica, izmišljeni lik iz TV serije Državni posao, veliki je ljubitelj ove hrane i često se u toj seriji spominje u kontekstu krajiškoga specijaliteta.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Sirevi</s>

