Venecijanska utvrđenja od XVI do XVII vijeka
<s>Venecijanska utvrđenja od XVI do XVII vijeka su dio strategije obrane razvučenih granica Mletačke Republike.</s><s>Venecija je u tom najvažnijem periodu duge istorije Mletačke Republikeost gradila tvrđave u brojnim gradovima koje je kontrolisala.</s><s>Sama  sebe nije utvrđivala na klasičan zidani način, već se odbrana same Venecije bazirala na razvijenoj mreži utvrđenja u bližoj i daljoj okolini i neposredno, putem lagune, kao prirodnog specifikuma ovog grada i položaja u njoj.</s>

<s>Mletački imperij se do 1500. godine proširio od Kipra na istoku do granice s milanskim teritorijem na rijeci Adda na zapadu.</s><s>Bila je to duga i uska teritorija kojoj je prijetila opasnost da bude presječena.</s><s>Prva izgrađena tvrđava bila je Palmanova koja se smatra za idealni vojni grad 16. stoljeća.</s><s>Svojom vizuelnom koherentnošću i disciplinom inspirirala je vojnu arhitekturu evropskih gradova, bilo da su poput nje primjenjivali radijalni plan ili ortogonalnu mrežu ulica poput Vallette na Malti.</s><s>Palmanova i Valletta predstavljaju prototip grada nastao proučavanjem starorimske vojne i kolonijalne prakse, razrađen renesansnom teorijom idealnog grada i u brojnim humanističkim vojnim traktatima.</s>

<s>Ovaj veliki poduhvat Mletačke republike na velikom teritorijalnom području bio je moguć samo zahvaljujući upečatljivoj saradnji fortifikacijskih stručnjaka, ali i uredbama, društvenim modelima i novoj vrsti uprave kojom se mletačka kultura spajala s drugim kulturama istočne obale Jadrana.</s>

<s>Svjetska baština 
Transnacionalna, serijska nominacija venecijanskih utvrđenja od XVI do XVII vijeka, prihvaćena je na 41. zasijedanju UNESCO Komiteta za svjetsku baštinu u Krakovu od 02-12. jula 2017. god.</s><s>Upisano je šest pojedinačnih spomenika: utvrđeni gradovi Bergamo, Peskijera del Garda i Palmanova iz Italije, odbrambeni sistem Zadra i tvrđava svetog Nikole u Šibeniku iz Hrvatske, te Kotorska tvrđava iz Crne Gore.</s><s>Utvrđenja se protežu na više od 1.000 km između regije Lombardije u Italiji i istočne obale Jadrana.</s><s>Tvrđave su štitile Mletačku Republiku od drugih evropskih sila na sjeverozapadu, a one na moru štitile su pomorske puteve i luke od Jadranskog mora do Levanta.</s><s>Bile su neophodne za podršku širenju i autoritetu Republike.</s><s>Uvođenje baruta dovelo je do značajnih pomaka u vojnoj tehnici i arhitekturi koji se ogledaju u dizajnu takozvanih bastiona, utvrđenja, koja su se proširila širom Evrope.</s>

<s>Komitet u svojoj odluci ostavlja mogućnost da se tvrđava u Herceg Novom, priključi upisanom dobru nakon što se donesu odgovarajuće studije i sprovedu konzervatorske mjere.</s>

<s>Literatura</s>

<s>Reference</s>

<s>Svjetska baština u Italiji
Svjetska baština u Hrvatskoj
Svjetska baština u Crnoj Gori</s>

