Savo Brković
<s>Savo Brković (Velje Brdo, kod Podgorice, 16. jun 1906. – Titograd, 9. oktobar 1991), učesnik Narodnooslobodilačke borbe, društveno-politički radnik Socijalističke Republike Crne Gore i publicista, junak socijalističkog rada i narodni heroj Jugoslavije.</s>

<s>Biografija 
Rođen je 16. juna 1906. godine u selu Velje Brdo, kod Podgorice.</s><s>Poticao je iz siromašne zemljoradničke porodice.</s><s>Njegov otac Krsto poginuo je u Drugom balkanskom ratu, 1913. godine.</s><s>Osnovnu školu završio je u Spužu a gimnaziju u Podgorici 1927. godine.</s><s>Nakon mature, otišao je u Beograd, gde je upisao Pravni fakultet.</s>

<s>Još 1924. godine, kao osamnaestogpdišnjak postao je član tada ilegalne Komunističke partije Jugoslavije (KPJ).</s><s>Kao partijski aktivista aktivno je radio s omladinom.</s><s>Bio je aktivan i u partijskoj organizaciji kao sekretar partijske ćelije u svom selu, a potom sekretar Mesnog komiteta KPJ u Piperima.</s><s>Godine 1932. je postao član Mesnog komiteta KPJ za Podgoricu, a sledeće 1933. godine postao je sekretar Okružnog komiteta KPJ za Podgoricu.</s><s>Uporedo sa partijskim radom, Savo je sarađivao i u partijskim listovima „Radni narod”, koji je izlazio tokom 1927. i 1928. godine, kao i u listu „Glas naroda,” koji je izlazio u periodu od 1926. do 1929. godine.</s><s>Pisao je zapažene kritičke natpise o tadašnjem režimu i borio se za prava radničke klase.</s>

<s>U vreme velike policijske provale u partijsku organizaciju u Crnoj Gori, 1936. godine je kako bi izbegao hapšenje emigrirao u Kraljevinu Albaniju.</s><s>Sledeće 1937. godine se vratio u Crnu Goru i tom prilikom je bio uhapšen i u istražnom zatvoru je proveo dva meseca.</s><s>Nakon toga je bio izveden pred Državni sud za zaštitu države u Beogradu, koji ga je usled nedostataka dokaza oslobodio optužbi za komunističko delovanje.</s><s>Godine 1939. postao je sekretar Privremenog pokrajinskog komiteta KPJ za Crnu Goru, Boku, Sandžak, Kosovo i Metohiju, a kasnije kada je bio formiran novi Pokrajinski komitet postao je njegov član i član njegovog Biroa.</s>

<s>Kada je krajem 1940. godine bila formirana Vojna komisija pri Pokrajinskom komitetu KPJ za Crnu Goru, Savo je postao njen rukovodilac.</s><s>Kao rukovodilac ove Komisije, nakon Aprilskog rata i okupacije Kraljevine Jugoslavije, 1941. godine aktivno je učestvovao u pripremama oružanog ustanka u Crnoj Gori.</s><s>Bio je učesnik sastanka Pokrajinskog komiteta održanog 8. jula 1941. godine u Stijeni Piperskoj, kod Podgorice, na kome je doneta odluka o dizanju ustanka.</s><s>Bio je aktivni učesnik Trinaestojulskog ustanka, kao član Glavnog štaba NOP odreda Crne Gore i Boke.</s>

<s>Aprila 1942. godine, zajedno sa ostalim članovima Pokrajinskog komiteta KPJ za Crnu Goru i Boku bio je smenjen, zbog slabosti i grešaka koje su imale uticaja na slabljenje pozicija Narodnooslobodilačkog pokreta (NOP) u Crnoj Gori.</s><s>Nakon toga je bio raspoređen u partizanske jedinice, gde se nalazio na dužnostima političkog komesara Prvog bataljona Nikšićkog partizanskog odreda, a zatim politički komesar Prvog bataljona Pete proleterske crnogorske udarne brigade.</s><s>Od septembra 1942. godine nalazio se na dužnosti rukovodica Politodela Treće krajiške proleterske udarne brigade.</s>

<s>Juna 1943. godine je povučen iz brigadi i po zadatku je kao politički radnik poslat u pozadinu na dužnost sekretara Okružnog komiteta KPJ za Podgoricu, a zatim sekretara OK KPJ za Nikšić.</s><s>Martu 1944. godine ponovo je bio izabran za člana Pokrajinskog komiteta KPJ za Crnu Goru i Boku, a nešto kasnije i za člana Biroa ovog komiteta.</s>

<s>Februara 1945. godine Savo je bio postavljen za načelnika Odeljenja za zaštitu naroda (OZNA) za Crnu Goru, a aprila 1946. godine je bio postavljen za ministra unutrašnjih poslova u prvoj Vladi Narodne Republike Crne Gore.</s><s>Na ovoj dužnosti je bio do 31. decembra iste godine, nakon čega je bio ministar pravosuđa, do 4. februara 1947. godine, a potom ministar građevina.</s><s>Avgusta 1948. godine je bio izabran za predsednika Komisije državne kontrole Vlade NR Crne Gore.</s><s>Poslije toga se nalazio na dužnostima predsjednika Glavnog odbora Saveza boraca NOR Crne Gore, potpredsjednika Izvršnog veća NR Crne Gore.</s><s>Više puta je bio biran za republičkog i saveznog narodnog poslanika, a nakon penzionisanja je bio član Saveta federacije.</s>

<s>Kao delegat je učestvovao na Prvom osnivačkom kongresu Komunističke partije Crne Gore, oktobra 1948. godine.</s><s>Dugi niz godina je bio član Izvršnog komiteta Centralnog komiteta Saveza komunista Crne Gore.</s><s>Na Šestom i Sedmom kongresu SKJ bio je biran za člana Centralne revizione komisije SKJ, a na Osmom kongresu za člana Kontrolne komisije SKJ.</s>

<s>Nakon „antibirokratske revolucije” u Crnoj Gori i neslaganja sa novim partijskim rukovodstvom, na čelu sa Momirom Bulatovićem, aprila 1990. godine je istupio iz članstva Saveza komunista Jugoslavije.</s>

<s>Umro je 9. oktobra 1991. godine u Titogradu, a sahranjen je u selu Grbe, kod Danilovgrada.</s>

<s>Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja, među kojima su Orden junaka socijalističkog rada, Orden narodnog oslobođenja, Orden zasluga za narod prvog reda, Orden bratstva i jedinstva prvog reda i dr. Ordenom narodnog heroja odlikovan je 27. novembra 1953. godine.</s>

<s>Publicistički rad 
U posleratnom periodu nastavio je sa novinarskom delatnošću započetom u toku ilegalnog partijskog rada, a sarađivao je u listu „Pobjeda”.</s><s>Bavio se i publicističkim radom pišući uglavnom o istoriji Crne Gore.</s><s>U „Istorijskim zapisima” objavio je izvode iz svog ratnog dnevnika, a 1963. godine je ovo objavio kompletan dnevnik pod nazivom Zapisano u ratu.</s>

<s>Godine 1974. je objavio knjigu O postanku i razvoju crnogorske nacije, u kojoj je predstavio pokušaj objašnjenja etnogeneze Crnogoraca.</s><s>Stvaranje savremene crnogorske nacije Brković je pokušao prikazati marksističkim tumačenjem prošlosti.</s><s>Godine 1988. objavio je knjigu Etnogenezofobija – prilog kritici velikosrbstva koja je predstavljala skup studioznije zasnovanih teza iz njegove prve knjige.</s><s>On je u ovoj knjizi izneo brojne dokaze koje smatra falsifikatima, koji su kao naučne istine poturani Crnogorcima o njihovom etničkom identitetu i poreklu.</s>

<s>Njegova druga knjiga izazvala je brojne reakcije, kako među Srbima u Crnoj Gori, tako i od rukovodstva Saveza komunista Crne Gore, posebno nakon „antibirokratske revolucije” u Crnoj Gori, januara 1989. godine.</s><s>Poznate su bile njegove polemike vođene preko štampanih medija sa generalom Milijom Stanišićem i Batrićem Jovanovićem.</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura</s>

<s></s>

<s>Jugoslavenski partizani
Borci Pete proleterske brigade
Crnogorski komunisti
Politički komesari NOVJ
Društveno-politički radnici SR Crne Gore
Poslanici Skupštine SFRJ
Članovi Saveta federacije SFRJ
Nosioci Partizanske spomenice 1941.</s><s>Junaci socijalističkog rada
Narodni heroji Jugoslavije
Biografije, Podgorica</s>

