Fatničko polje
<s>Fatničko polje je kraško polje u opštini Bileća, Bosna i Hercegovina.</s><s>Udaljeno je oko 3 km jugoistočno od Dabarskog polja i njegov je prirodni je produžetak u smjeru jugoistok.</s><s>Odvojeni su manjim krečnjačkim grebenom, pa su po hidrološkim karakteristikama odvojene cjeline.</s><s>Okruženo je planinama Kosmatuša, Brusnik, Vranjevića, Kuk, Oblo Brdo i Gruba Glava.</s><s>Prečaga Humac (510 m) dijeli polje na Gornje i Donje.</s><s>Izgrađeno je od krečnjaka gornje krede.</s><s>Zahvata površinu od oko 5,6 km² i nalazi se na nadmorskoj visini od 460-500 m.</s>

<s>Naselja u polju su: Fatnica, Kalac, Orahovice, Bačevice, Divin, Narat, Pađeni.</s><s>Na jugu su krečnjačka brda iza kojih su naselja Kukričje i Kuti.</s><s>Stanovništo se pretežno bavi stočarstvom i zemljoradnjom.</s>

<s>Hidrologija 
Dio voda koji se gubi u ponoru Srđevići u sjeverozapadnom dijelu Gatačkog polja, nakon podzemnog toka pojavljuje se u izvoru Obod, u istočnom dijelu Fatničkog polja.</s><s>To je ujedno i osnovni dotok vode u polje, s obzirom da je njegov orografski sliv relativno mali, površine 40 km².</s><s>U blizini je i izvor Zvonuša.</s><s>Još 1958. god registrirani su u Zavodu za zaštitu prirodnih znamenitosti.</s>

<s>U području južnog dijela Fatničkog polja postoji široka zona, sa nizom ponora u vidu sistema uskih pukotina.</s><s>Najznačajniji ponor je Pasmica, čije vode se pojavljuju na izvorima Trebišnjice, s kapacitetom gutanja od 15 - 20 m³/s. Ponorska zona Velika pećina drenira manji dio ovog polja u pravcu izvora rijeke Bregave.</s>

<s>U polju je usječeno suho korito Fatničke rijeke, koje se za vrijeme obilnijih jesenjih kiša ispuni vodom.</s><s>Kako ponori ne mogu primiti svu vodu, polje se plavi od novembra do maja.</s><s>Ovo ekološki posebno značajno područje izloženo je ljudskim djelatnostima.</s><s>Sredinom 1980-ih u sklopu projekta Gornji horizonti probijen je tunel ispod naselja Kuti, koji spaja Dabarsko i Fatničko polje.</s><s>U toku 2006. god probijen je i tunel ispod naselja Pađeni, do naselja Čepelica, u dužini 15.650 metara.</s><s>Kanal kroz Fatničko polje, dužine 3000 metara, takođe je u izgradnji.</s><s>Namjena objekta je povezivanje dva tunela i skupljanje voda u samom polju.</s>

<s>O mogućim utjecajima transporta vode kroz tunel Fatničko polje – akumulacija Bileća na hidrološki režim rijeke Bregave, a samim tim i Neretve, mišljenja su podijeljena.</s>

<s>Ukoliko se takva područja ne zaštite, smatra dio stručne javnosti, postoji velika opasnost od izazivanja ekološke neravnoteže, koja u konačnici može uzrokovati nesagledive dalekosežne i dugotrajne ekološke katastrofe.</s><s>Zbog toga se takve prakse sve češće napuštaju te se upravljanje i rehabilitacija vodotoka vrše prema prirodnom režimu poplava i ekološki prihvatljivih protoka.</s>

<s>Pokušaj zatvaranja Oboda 
O tome da bilo koji ljudski zahvat u kraškim poljima može uzrokovati neželjene pa čak i katastrofalne posljedice najbolje svjedoči slučaj zatvaranja povremenog kraškog izvora Obod.</s><s>Protok ovog izvora kreće se od 0 do 60 m³/s. Sa svrhom obrane od poplava Fatničkog polja otvor izvora Obod bio je zatvoren masivnim betonskim čepom visokim 10m. i prosječno širokim 3,5 m. Vrlo kratko po završetku izrade
ovog čepa (1964. godine) pala je u kratkom vremenu vrlo velika količina padavina (više od 200 mm u 24 sata), što nije neuobičajene u tim krajevima.</s><s>Uslijed nemogućnosti istjecanja kroz otvor izvora, nivo podzemne vode uzvodno od čepa naglo se podigao.</s><s>Pojavile su se desetine novih snažnih izvora na visinama višim od 100 m iznad izvora Obod koji su uzrokovali klizišta i razorili infrastrukturu (ceste, električnu mrežu itd.) te srušili više stambenih objekata smještenih 250 do 300 m iznad izvora Obod.</s><s>Također su izazvali i lokalne potrese.</s><s>Ekstremno brzo punjenje kraškog podzemlja uzrokovalo je eksplodiranje zračnih jastuka zarobljenih u krškim kanalima i pećinama.</s><s>Problem je riješen tako da je čep eksplozijom uništen.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjske veze 
 Fatničko polje 
 HE Dabar
 Polja kod Bileća</s>

<s>Kraška polja u Bosni i Hercegovini
Bileća</s>

