Zajednice bora munike
<s>Munika (Pinus heldreichii) je tercijarni relikt, očuvan tokom glacijacije na srednjem i zapadnom dijelu Balkanskog poluostrva i južnom dijelu Apeninskog poluostrva.</s><s>To je i endemska vrsta drveća ograničenog, isprekidanog i malog prirodnog areala.</s><s>Time se opšte rasprostranjenje munike uklapa u submediteransko područje, gdje šumske zajednice te vrste drveća zauzimaju pretežno više predjele (uglavnom između 1.000 i 1.900 pa i preko 2.200 m).</s>

<s>Njeno stanište je na strmim i suhim padinama, na krečnjačkoj i dolomitnoj podlozi, čineći vrlo često i gornju granicu šumske vegetacije.</s><s>Raste sporo u sastojinama, na supstratu sa serpentinskim ili kiselim silikatnim supstratima.</s><s>U prvom slučaju zauzima izrazito ekstremna staništa sa uskim grebenima, strmim padinama s izraženim liticama i točilima.</s><s>U takvim uslovima, na plitkim i kamenitim tlima, sastojine munike se održavaju kao trajni stadij vegetacije.</s><s>Na taj način munici ne konkuriraju druge vrste šumskoga drveća, te je stoga za takve terene, koji su uz ostalo redovito i bezvodni, praktično postala jedina vrsta koja dolazi u obzir za pošumljavanje.</s>

<s>Zajednice bora munike na Orjenu (300ha), Lovćenu (300ha) i Rumiji (100ha) proglašene su za zaštićeno područje kategorije III - spomenik prirode.</s>

<s>Funkcija ove vrste je višestruka u zaštiti biodiverziteta: ekološka i socijalna jer štiti biljne vrste, zemljište ali i vode ispod.</s><s>Na području Parka prirode Orjen munika je 2008. i 2017. godine pretrpjela veliku štetu u požarima.</s><s>Opožarene jedinke ni nakon više od 10 godina nisu uspjele da se revitalizuju te je neophodna sanitarna sječa, inspekcijski nadzor i stalno pošumljavanje.</s>

<s>Reference</s>

<s>Spomenici prirode u Crnoj Gori</s>

