Željeznička stanica Sarajevo
<s>Željeznička stanica u Sarajevu nalazi se u općini Centar, na teritoriji grada Sarajeva, Bosna i Hercegovina.</s><s>Objekat Željezničke stanice u Sarajevu, projektovan u periodu 1947/48 godina i izgrađen do 1952. godine, predstavlja jedno od najznačajnijih ostvarenja bosanskohercegovačke arhitekture iz sredine XX vijeka, kada je izvedena smjela konstrukcija prednapregnutih paraboličnih hiperboloida iznad hola građevine.</s>

<s>Projekat je rađen od strane čeških arhitekata Kohouta, Prohaske, Hacara i drugih, a nakon njihovog povratka u domovinu objekat je izveden od strane arhitekte Bogdana Stojkova.</s><s>Željeznička stanica danas ima veliku arhitektonsku, dokumentarnu ali i ambijentalnu vrijednost u okviru gradske ambijentalne cjeline Sarajevo.</s>

<s>Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj  2016. godine, donijela je odluka da se stanica sa trgom proglasi za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Amir Pašić, Goran Milojević i Radoje Vidović (predsjedavajući).</s>

<s>Historija 
Jedan od najznačajnijih projekata tog doba bila je izgradnja željezničke pruge Željeznička pruga Šamac–Sarajevo 1947. god, koja je  povezivala industrijski bazen sjeverne Bosne sa glavnim gradom BiH.</s><s>Pruga je završena na novoj željezničkoj stanici u Sarajevu, monumentalnom zdanju čija je izgradnja započeta u junu 1947. godine, po nacrtima arhitekata iz Čehoslovačke i Istočne Njemačke.</s>

<s>To ambiciozno arhitektonsko rješenje, sa krovom od armirano-betonske ljuskaste konstrukcije, bilo je jedno od simbola superiorne arhitekture Istočnog bloka.</s><s>Međutim, samo godinu dana nakon početka gradnje, u junu 1948. komunistički Informbiro rezolucijom napada Komunističku partiju Jugoslavije i njeno rukovodstvo, nakon čega dolazi do potpunog zahlađenja odnosa Jugoslavije sa komunističkim zemljama, na čelu sa Staljinovim Sovjetskim savezom.</s>

<s>Projektanti i glavnina tehničkog osoblja napušta Sarajevo, a gradnju nastavlja Ministarstvo za građevine Narodne republike BiH.</s><s>Na čelo projekta dolazi pomoćnik ministra, arhitekta Jahiel Finci (jedan od osnivača Tehničkog fakulteta i pokreta Collegium Artisticum), kojem pomažu kolege Muhamed Kadić i Emanuel Šamanek, te inžinjeri Bogdan Stojkov i Lorenc Eichberger.</s>

<s>Sa njemačkim ratnim zarobljenicima, koji su kao radnici učestvovali u izgradnji stanice, sklopljen je dogovor da radove nastave bez stalnog tehničkog nadzora, a zauzvrat su im bili poboljšani uslovi života i dato obećanje da će biti oslobođeni čim gradnja bude okončana.</s><s>Nakon skoro šest godina od početka izgradnje, nova Željeznička stanica u Sarajevu otvorena je u proljeće 1953. i danas je jedna od prepoznatljivih atrakcija grada na Miljacki.</s>

<s>U trideset i devet godina svoga živog postojanja, od 1953. do 1992, bila je najveća i najmonumentalnija građevina u Sarajevu.</s><s>Bio je to željeznički kolodvor za grad višestruko veći od Sarajeva.</s><s>Njegova se aula mogla mjeriti s kolodvorima najvećih evropskih gradova, iako je broj kolosijeka i perona ostao vrlo skroman.</s><s>Prema prvobitnoj arhitektonskoj zamisli nije bilo tako: perona i kolosijeka trebalo je biti trostruko više, jer se predpostavljalo da će Sarajevo postati milionski grad.</s>

<s>Reference</s>

<s>Nacionalni spomenici u Sarajevu
Željezničke stanice u Bosni i Hercegovini‎</s>

