Arheološki lokalitet Vis
<s>Arheološki lokalitet Vis je nalazište iz prahistorijskog perioda u Derventi.</s><s>Proglašeno je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Nacionalni spomenik čine gradina i pokretni arheološki materijal s lokaliteta.</s>

<s>Lokacija  
Gradina Vis nalazi se oko 9 km zračne linije, jugoistočno od Dervente.</s><s>Lokalitetu nije moguć pristup jer se nalazi u minskom polju.</s>

<s>Arheološka istraživanja 
Sistematska arheološka istraživanja vršena su 1963. i 1964. godine, na prostoru koji je obuhvatio 192 m kvadratna.</s><s>Istraživanja je vodio Branko Belić.</s><s>Analiza pronađenog keramičkog materijala utvrdila je prisustvo četiri sloja i hronologiju naselja na Visu:</s>

<s>Vis A (lasinjska kultura) – eneolit.</s><s>Stanovništvo naselja je prvobitno stanovalo u zemunicama, a kasnije u nadzemnim pravokutnim kućama (dva horizonta lasinjske kulture).</s><s>Prema oblicima posuda, određenih tehnika ornamentiranja i motiva (facetiranje i kaneliranje oboda i ramena posuda), Vis se vezuje za kulturu polja sa urnama.</s><s>Vis B (Kostolačka kultura) - kasni eneolit.</s><s>Nositelji kostolačke populacije živjeli su u kućama četvorougaone osnove.</s><s>U keramičkom repertoaru Visa izostao je "turban" ukras, dobro poznat u klasičnoj kulturi polja sa urnama.</s><s>Prisutna je upotreba geometrijskih motiva u kombinaciji s bijelom inkrustacijom, što predstavlja vezu sa kulturom iz srednje Bosne.</s>

<s>Vis C1 – kasno bronzano doba (Halštat A)</s>

<s>Vis C2 – kasno bronzano doba i početak željeznog doba (Ha B-C1).</s><s>Ovaj period karakteriše nalaz željezne troske i to je bio posljednji period života u naselju.</s><s>Pored najbrojnih keramičkih nalaza, istraživanja u podgrađu otkrila su i bogate slojeve sa osteološkim nalazima.</s><s>Koštani su artefakti nekoliko alatki od ulni govečeta, korištenih vjerovatno kao noževi na mekim, organskim materijalima.</s><s>Jedan cijeli i jedan nedovršeni disk/cilindar od roga predstavljaju ukrase ili dio odjeće/opreme, a naročito se izdvaja nalaz pločice od roga za dvije perforacije, korišten kao dio zaštitne opreme strielaca.</s><s>Otpaci od rogova svjedoče o postojanju radionice i o značaju ove sirovine u starijem željeznom dobu.</s>

<s>Literatura 
 Zdravko Marić, -Vis kod Dervente, naselje kasnog bronzanog doba.</s><s>Glasnik Zemaljskog muzeja XV-XVI (n.s.), Sarajevo: 1961.</s><s>Branko Belić -Vis, Modrana, Derventa- višeslojno praistorijsko nalazište - Arheološki pregled 6. Beograd: 1964.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>Nacionalni spomenici u Derventi
V
V
V</s>

