Eozinofilni ezofagitis
<s>Eozinofilni ezofagitis EoE, jedan je od najčešćih i najbolje razjašnjenih eozinofilnih gastrointestinalnih poremećaja (bolesti), koji se karakteriše simptomima disfunkcije jednjaka, hroničnom zapaljenskom reakcijom i eozinofilnom infiltracijom sluzokože jednjaka, bez znakova nekoga drugog potencijalnog uzroka eozinofilije.</s><s>Eozinofili su potentne ćelije imunskog sistema koje značajno doprinose održavanju homeostaze crevne (intestinalne barijere, i patogenezi nekih poremećaja digestivnog sistemu što su pokazala i brojna dosadašnja istraživanja.</s>

<s>Istorijat 
Eozinofilni ezofagitis prvi put je opisan pre 30 godina kod bolesnika sa disfagijom i značajnom ezofagealnom infiltracijom eozinofilima.</s><s>Deceniju unazad ovaj oblik ezofagitisa sve više je izazvao pažnju medicinske i naučne zajednice, pre svega zbog evidentnog neprestanog porast incidence i prevalencije bolesti u 21. veku</s>

<s>Prvi konsenzus o dijagnostici i terapiji eozinofilnog ezofagitisa objavljen je 2007. godine, nakon što je pre toga ustanovljeno da je postojala značajna varijabilnost definisanja EoE u literaturi.</s><s>Nakon donošenja konsenzusa postignuta je bolja, mada ne i potpuna ujednačenost definicije ovog poremećaja.</s><s>Prema ovom konsenzusu EoE je kliničko-patološko stanje, što znači da su za dijagnozu bolesti potrebni istovremeno i klinički i histološki kriterijumi.</s><s>Ovim konsenzusom postavljena su tri specifična kriterijuma koje je traba da poseduje bolesnik za dijagnozu EoE:</s>

<s>1. Simptomi disfunkcije jednjaka — koji mogu biti disfagija, impakcija hrane, gorušica, bol u grudima, regurgitacija.</s>

<s>2. Najmanje 15 eozinofila/vvp  — u barem jednom biopsijom uzetom uzorku sluzokože jednjaka.</s>

<s>3. Isključenje gastroezofagealni refluksne bolesti — kao uzroka ezofagealne eozinofilije bilo izostankom odgovora na terapiju visokim dozama IPP-a ili negativnim nalazom pH-vrednosti.</s>

<s>Kako bi se sva saznanja prikupljena u drugoj deceniji 21. veka uzela u obzir, 2011. godine donet je novi konsenzus prema kojem je EoE definisan kao hronični poremećaj jednjaka posredovan imunim antigenom sa klinički karakterističnim simptomima disfunkcije jednjaka i histološki predominantnom eozinofilnom zapaljenjskom infiltracijom.</s><s>Kako bi se postavila dijagnoza EoE, po ovom konsenzusu bolesnik za dijagnozu EoE treba da ispolji:</s>

<s>1. Simptomi disfunkcije jednjaka</s>

<s>2. Maksimalni broj eozinofila — koji je > 15 eos/vvp, sa nekoliko izuzetaka</s>

<s>3. Eozinofiliju koja je ograničena na jednjak i iskqučuje druge potencijalne uzroka eozinofilne infiltracije jednjaka uključujući
PPI-REE.</s>

<s>Nove smernice posebno su istakle ograničenja vezana za isključivanje GERB-a u svim slučajevima, i donosi određenu fleksibilnost u histološkoj interpretaciji i prepoznaju PPI-REE kao novog entitet</s>

<s>Epidemiologija 
Prevalencija EoE varira, li se može zaključiti iz brojnih izvora da u opštoj populaciji on iznosi 0,2-4 / 1.000 asimptomatskih pacijenata.</s><s>Kod bolesnika nakon endoskopiju bolest je evidentirana u 5-6% slučajeva.</s>

<s>Smatra se da prevalencija u opštoj populaciji iznosi 43 i 52 / 100.000.</s>

<s>Etiologija 
Radi se o imuni posredovanom poremećaju u kome hrana ili neki drugi alergeni dovode do imuni reakcije u organizmu posredovane Th2 -ćelijama Ključni citokini kao što su IL-4, IL-5, IL-13 stimulišu produkciju eotaksina-3 u sluzokoži jednjaka.</s><s>Eotaksin-3 je snažan hemokin koji angažuje eozinofile u sluzokoži jednjaka.</s>

<s>Tako aktvirani eozinofili luče proinflamatorne i profibrotičke medijatore koji uzrokuju lokalno tkivno oštećenje i privlače druge upalne ćelije (mastocite i fibroblaste) pojačavajući upalni odgovor koji dovodi do remodelovanja jednjaka.</s><s>Ovaj proces dokazana je kod interakcije faktora okruženja sa genskom preosetljivošću na miševima i kod bolesnika sa EoE.</s>

<s>Klinička slika 
Simptomi i znaci koji dominiraju kliničkom slikom disfunkcije jednjaka u EoE mogu biti:
 Bol u epigastrijumu (čašici), 
 Gorušica 
 Disfagija, koja se javlja u 25-100% bolesnika.</s><s>Akutna impakcija hrane koja je manifestna kot gotovo 50% bolesnika sa EoE.</s><s>Nespecifični simptomi kod deca, odbijanje (intolerancija hrane), povraćanje (regurgitacija hrane) i zastoj u rastu.</s><s>Kod oko 33% bolesnika klinička slika EoE može biti bez ikakvih simptoma.</s>

<s>Dijagnoza</s>

<s>Endoskopija
Endoskopski znaci bolesti, kod EoE nisu strogo specifični, i mogu se javiti zasebno ili u kombinaciji: vertikalne linije, linearno nabiranje sluzokože, koncentrični prstenovi sluzokože, sužen lumen jednjaka, beli plakovi ili eksudat po sluzokožii, istanjena sluzokoža koja je sklona rascepima pri prolazu endoskopa</s>

<s>U 7-10% slučajeva endoskopski nalaz jednjaka može biti neupadljiv, i zato se preporučuje biopsije sluzokože jednjaka u svim bolesnika sa sumnjom na EoE bez obzira na njen endoskopski izgled.</s><s>Međutim zbog mrljaste raspodele eozinofila po sluzokoži jednjaka, kao i činjenice da se u distalnom delu jednjaka pod uticajem refluksa kiseline može naći eozinofilna infiltracija, potrebno je uzorkovati biopsijski materijal najmanje 2-4 puta iz distalnog dela jednjaka i 2-4 puta iz proksimalnog dela jednjaka.</s><s>Time se povećava verovatnoća tačne dijagnoze bolesti.</s>

<s>Terapija 
Primarni cilj lečenja EoE bio bi povlačenje svih simptoma i realizacija potpunog histološkog odgovora.</s><s>Međutim kako u kliničkoj praksi to nije uvek moguće,tokom lečenjem ovih bolesnika očekuje se bar delimični klinički odgovor uz smanjenje infiltracije eozinofilima
i minimalnih neželjenih posledica primenjene terapije.</s>

<s>Podaci zasnovani na studijama sprovedenim u prve dve decenije 21. veka nedvosmisleno podržavaju tri pristupa zbrinjavanju EoE: medikamentna terapija, dijetalna ishrana i endoskopska dilatacija.</s>

<s>Medikamentna terapija
Topički kortikosteroidi čine osnovu u lečenju EoE.</s><s>Najviše se primenjuju inhalacionim preparati namenjenim za lečenje bolesnika sa astmom, međutim kod bolesnika sa EoE ove je preparate potrebno progutati, a ne inhalirati.</s><s>Topički kortikosteroidi se dobro tolerišu, ali još nema pouzdanih studija o potencijalnim dugotrajnim učincima steroida kod EoE.</s><s>Nakon prekida terapije topičkim kortikosteroidima kod većine bolesnika dolazi do ponovne pojave simptoma, pa se postavlja pitanje terapije održavanja dostignutog nivoa lečenja kod ovih bolesnika.</s>

<s>Sistemski kortikosteroidi primenjuju se kao druga linija terapije, kod bolesnika sa teškim i refraktornim simptomima.</s>

<s>Dijetalna ishrana
U terapiji EoE postoje tri pristupa dijetoterapiji:
 Elementarna dijeta, čija je primena nepraktična, skupa i narušava kvalitet života
 Empirijska dijeta, koja se zasniva na eliminaciji ovih šest sastojaka hrane — jaja, mleko, žitarice, soja, koštičavo voće i morski plodovi.</s><s>Ciljana dijeta, u kojoj su uklonjeni sastojci koji su alergijskim testiranjem dokazani kao škodljivi.</s><s>Endoskopska dilatacija
Endoskopska dilatacija jednjaka jedna je od efikasnijih metoda lečenja bolesnika sa strikturama ili suženjem lumena jednjaka.</s><s>Zato je ona podržana od struke i danas je jedna od glavnih procedura u terapiji EoE.</s>

<s>Dilatacija se preporučuje u slučajevima neuspeha medikamentne i dijetalne ishrane ili kod mogućih komplikacija.</s><s>U tom cilju predloženi su brojni dijagnostički i terapijski algoritam dilatacije kod EoE.</s>

<s>Napomene</s>

<s>Izvori</s>

<s>Izvori 
 Liacouras CA, Wenner WJ, Brown K, Ruchelli E. Primarna eozinofilni ezofagitis u djece: uspješno liječenje oralnim kortikosteroidima.</s><s>J Pediatr Gastroenterol Nutr 1998; 26: 380-5.
 Liacouras CA Eozinofilni ezofagitis u djece i odraslih.</s><s>J Pediatr Gastroenterol Nutr.</s><s>2003 studeni-prosinac; 37 Suppl 1: S23-8.</s><s>Lim J, Gupta S, J Fitzgerald, Cro.e J, Pfe.erkorn M, Molleston J. White mrlje u jednjaka sluznica (WSEM): istina endoskopski manifestacija teške eozinofilni ezofagitisa (EE) u djece [sažetak].</s><s>J Pediatr Gastroenterol Nutr 2001; 33: 411.</s><s>Markowitz JE, Spergel JM, Ruchelli E, Liacouras CA.</s><s>Elemental dijeta je efektivni tretman za eozinofilni ezofagitis u djece i adolescenata.</s><s>Jesam J Gastroenterol.</s><s>Fock KM, Poh CH.</s><s>Gastroesophageal reflux disease.</s><s>J Gastroenterol.</s><s>2010 Jun 29.</s><s>Gallup Organization.</s><s>Heartburn Across America: A Gallup Organization National Survey.</s><s>Princeton, NJ: Gallup Org. 1988.</s><s>Richter JE.</s><s>Surgery for reflux disease: reflections of a gastroenterologist.</s><s>N Engl J Med.</s><s>1992 Mar 19. 326(12):825-7. 
 Bello B, Zoccali M, Gullo R, Allaix ME, Herbella FA, Gasparaitis A, et al. Gastroesophageal reflux disease and antireflux surgery-what is the proper preoperative work-up?.</s><s>J Gastrointest Surg.</s><s>2013 Jan. 17(1):14-20; discussion pp.</s><s>20. [Medline].</s><s>Erdogan Z, Silov G, Ozdal A, Turhal O. Enterogastroesophageal reflux detected on 99m-technetium sestamibi cardiac imaging as a cause of chest pain.</s><s>Indian J Nucl Med.</s><s>2013 Jan. 28(1):45-8. [Medline]. [Full Text].</s><s>Wu YW, Tseng PH, Lee YC, Wang SY, Chiu HM, Tu CH, et al. Association of esophageal inflammation, obesity and gastroesophageal reflux disease: from FDG PET/CT perspective.</s><s>PLoS One.</s><s>2014. 9 (3):e92001. [Medline].</s><s>Levine MS, Rubesin SE.</s><s>Diseases of the esophagus: diagnosis with esophagography.</s><s>Radiology.</s><s>2005 Nov. 237(2):414-27. [Medline].</s><s>Mattioli S, Lugaresi ML, Di Simone MP, et al. The surgical treatment of the intrathoracic migration of the gastro-oesophageal junction and of short oesophagus in gastro-oesophageal reflux disease.</s><s>Eur J Cardiothorac Surg.</s><s>2004 Jun. 25(6):1079-88. [Medline].</s><s>Shan CX, Zhang W, Zheng XM, Jiang DZ, Liu S, Qiu M. Evidence-based appraisal in laparoscopic Nissen and Toupet fundoplications for gastroesophageal reflux disease.</s><s>World J Gastroenterol.</s><s>2010 Jun 28. 16(24):3063-71. [Medline]. [Full Text].</s><s>Scheffer RC, Samsom M, Haverkamp A, et al. Impaired bolus transit across the esophagogastric junction in postfundoplication dysphagia.</s><s>Am J Gastroenterol.</s><s>2005 Aug.</s><s>100(8):1677-84. [Medline].</s><s>Mirjana Kalauz, Ivica Škrlec, Eosinophilic Gastrointestinal Diseases, BurnInG Issues In GastroenteroloGy MEDICUS 2012.</s><s>Vol.</s><s>21, No.</s><s>2, 215—221</s>

<s>Spoljašnje veze 
 Digestive System Disorders: Esophagus: Reflux Disease
 Medical Encyclopedia → Esophagitis</s>

<s>Gastroenterologija
Infektivne bolesti</s>

