Mehmed Zekerijah Ćinara
<s>Mehmed Zekerijah ef.</s><s>Ćinara (ponekad: Zeki; Taslidža, 15. maja 1878. – Skoplje, 1956.), bošnjački je teolog, prvi i jedini vrhovni muftija u Srbiji (Sandžaku, Sjevernoj Makedoniji, Kosovu) i Crnoj Gori u razdoblju Kraljevine Jugoslavije.</s><s>Dužnost je obavljao od 1914. do 1929. godine, odnosno do stvaranja jedne jedinstve Islamske zajednice u Kraljevini Jugoslaviji.</s><s>Također, u jednom periodu je obavljao je i dužnost vrhovnog šerijatskog kadije u Skoplju.</s>

<s>Životopis 
Mehmed Zekerijah Ćinara je rođen 1878. godine u tadašnjoj Taslidži, u Hadži Arap mahali nedaleko od Husein-pašine džamije.</s><s>Rođen je u uglednoj bošnjačkoj porodici Osmana (Salihovog) Ćinare, oficira tadašnjeg Osmanskog carstva.</s><s>Mekteb-ibtidaijju završava 1894. godine u rodnoj Taslidži, a već naredne godine kao učenik čije se znanje isticalo upisuje teološke studije u Istanbulu, gdje svoje školovanje okončava 1908. godine i dobija idžazetnamu kod muderisa Huseina Nedžmudina Prizrenlije.</s><s>Nakon završenih studija Mehmed Ćinara polaže muftijski ispit 1909. godine pred ders-vekilom Jeni-šeherli Ali-efendijom i dobija menšuru šejh-ul-islama Mehmed Zijaudina.</s><s>Iste godine dolazi do sporazuma između poslanika Osmanskog carstva u Beogradu i Ministarstva inostranih djela Kraljevine Srbije, pa na zahtjev pomenutog ministarstva Mehmed Zekerijah Ćinara 1909. godine biva postavljen za niškog muftiju.</s><s>U svim gradovima tadašnje Kraljevine Srbije gdje je muslimansko stanovništvo dominiralo, Niš je bio najbrojniji stanovnicima islamske vjere.</s><s>Iz tog razloga je Niš odabran za sjedište muftije kao vjerskog poglavara.</s>

<s>Po dozvoli šejh-ul-islama, muraselom rumelijskog kadi-askera, muftija Mehmed-ef.</s><s>Ćinara biva postavljen također i za niškog kadiju, sa dozvolom da rješava šerijatske sporove među muslimanima na teritoriji cijele Kraljevine Srbije.</s><s>Ovu dužnost obnašao je do kraja aprila 1914. godine.</s><s>Bio je veoma stručan iz šerijatskog prava.</s><s>Poznato je da je bio poštivan od naroda, a i vrha vlasti.</s><s>Dekretom šejh-ul-islama Nesib Abdurahmana 1909. godine i na osnovu sultanske irade, odlikovan je velikom vjerskim naslovom Brusa Haridž-muderisi.</s><s>To mu donosi još veći ugled i poštovanje u zemlji i inozemstvu.</s>

<s>Dekretom predsjednika Vlade Kraljevine Srbije, krajem jula 1914. godine, postavljen je za vršioca dužnosti vrhovnog muftije u Beogradu, a za vrhovnog muftiju u prijestolnici Srbije postavljen je ukazom kralja Aleksandra I Karađorđevića, 22. marta 1921. godine.</s><s>Na toj dužnosti se nalazio  do 1929. godine, odnosno do neposrednog stvaranja jedne jedinstvene Islamske zajednice u Kraljevini Jugoslaviji 1930. godine.</s><s>Kao vrhovni muftiju u Beogradu, imao je petnaest okružnih muftija u Srbiji, Sjevernoj Makedoniji, Sandžaku, Kosovu i Crnoj Gori.</s>

<s>Mehmed ef.</s><s>Ćinara 1929. godine biva postavljen za vrhovnog šerijatskog kadiju Apelacionog suda u Skoplju.</s><s>Kao šerijatski sudija, radi na dobrim međureligijskim odnosima.</s><s>U međuvremenu, Ćinara je izvršio bejat (zakletvu) posljednjem kalifu Abdul-Medžidu II. 24. aprila 1922. godine.</s>

<s>Muftija Mehmed Zekerijah Ćinara je bio u dobrim odnosima, kako privatnim tako i poslovnim, sa svojim komšijom iz Pljevalja, a također visokim vjerskim poglavarom Srpske pravoslavne crkve, patrijarhom Varnavom Rosićem.</s><s>Kao osoba koja nikada nije zaboravila svoje rodno mjesto, muftija Mehmed-ef.</s><s>Ćinara, zajedno sa patrijarhom Varnavom, od regenta Aleksandra I Karađorđevića dobija ratne reparacije – novac za izgradnju Pljevalja.</s><s>Nažalost, novčana sredstva su propala zbog neaktivnosti pljevaljskih poslanika iz tog vremena.</s>

<s>Aprila 1941. godine bugarske trupe ulaze u Skoplje, muftiji Mehmed Zekerijah ef.</s><s>Ćinari prijete smrću zbog velikog uticaja na tamošnje Bošnjake.</s><s>Protjeravaju ga u njegovo rodno mjesto Pljevlje.</s><s>U svome gradu boravi od 1941. do 1944. godine, pružajući otpor okupatorima, gdje na njihovu ponudu da se njegova mjesečna nadoknada, koju je primao kao vjerska ličnost i vrhovni šerijatski kadija, nastavi, on s prezirom odbija.</s><s>Njegov gest odbijanja plaće od okupatora je imao veliki utjecaj na ostatak stanovništva, koji je također bojkotovao i odbijao saradnju sa okupacionim snagama tog vremena.</s><s>Život u okupaciji provodio je skromno sa svojom porodicom, koja je jedini izvor prihoda imala sa svojih imanja.</s>

<s>Od prvih dana NOB-a njegovi sinovi Dželal i Dževad te kćerka Nevzada aktivno su uključeni u Narodnooslobodilački pokret kao skojevci.</s><s>Nevzada je prva Bošnjakinja iz pljevaljskog kraja koja je otišla, zajedno sa svojom braćom, u partizanske jedinice.</s><s>I ovaj postupak prodice Ćinara imao je velikog odjeka među bošnjačkim stanovništvom da se aktivnije i masovnije uključe u Narodnooslobodilački pokret.</s>

<s>Zbog toga je muftija Mehmed ef.</s><s>Ćinara bivao svakodnevno na meti njemačkih okupacionih snaga.</s><s>Osudili su ga na smrt, zbog njegovog vjerskog uticaja na Bošnjake i zbog odlaska u NOP njegove djece.</s><s>Zbog velikog broja poznanstava i mnogo prijatelja u Pljevljima to saznaje i muftija Ćinara, koji tada kreće u izbjeglištvo na Kosovo, gdje se u okolini Prištine kod svojih prijatelja skriva od okupatora koji su ga neprestano tražili zbog izvršenja smrtne kazne na koju su ga osudili.</s>

<s>Do kraja Drugog svjetskog rata muftija Mehmed ef.</s><s>Ćinara biva na Kosovu, gdje dobija ponudu od tamošnjih vlasti da obavlja povjereničku dužnost.</s><s>Ustavom iz 1946. godine ukida se Šerijatski sud, a njegov poglavar Mehmed ef.</s><s>Ćinara odlazi u mirovinu.</s><s>Nakon toga muftija Ćinara odlazi u Skoplje.</s>

<s>Preminuo je u Skoplju 1956. godine gdje je i ukopan.</s>

<s>Priznanja</s>

<s>Brusa Haridž-muderis od šejh-ul-islama Nesib Abdurahmana
 Karađorđeva zvijezda za zasluge iz Prvog svjetskog rata 
 Ordenom Svetog Save III., II. i I. stepena sa lentom od kralja Aleksandra I Karađorđevića
 Orden Osmanlija IV. stupnja od sultana Mehmeda Rešada V
 Ordenom bratstva i jedinstva sa zlatnim vijencem od Josipa Broza Tita.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske poveznice 
 Mehmed Zekerijah Zeki Ćinara (1878.-1956.)</s>

<s>Bošnjaci u Crnoj Gori
Biografije, Pljevlja</s>

