Iskrvavljenost
<s>Iskrvavljenost, (), smrt izazvana krvarenjem, je stanje u organizmu, koje nastaje nakon povreda krvnih sudova, i praćeno je isticanjem krvi iz njih sve do potpunog gubitka krvi.</s><s>Krvarenje se može okončati iskrvavljenjem (do potpunog gubitka krvi) ili može da traje sve dok to ne bude spontano sprečeno bilo vazokonstrikcijom (stezanjem krvnih sudova), bilo koagulacijom krvi u predelu ozlede zida krvnog suda ili nakon nadvladavanja pritiska od izlivene krvi u okolini nad pritiskom koji vlada u krvnom sudu.</s>

<s>Vrste iskrvavljenosti 
Na osnovu količine izgubljene krvi u toku krvarenja razlikujemo sledeće vrste iskrvavljenosti;
 Kompletna iskrvavljenost-potpuni gubitak krvi (), završava smrtnim ishodom.</s><s>Veliki gubitak krvi (), koji prati hipovolemija i pojava šoka.</s><s>Može okončati smrtnim ishodom ako se pravovremeno ne započene sa nadoknadom izgubljene krvi (transfuzijom krvi ili zamenama za transfuziju (infuzijom rastvora), ako krv nije trenutno dostupna).</s>

<s>Količina izgubljene krvi 
Krv kod čoveka u proseku čini trinaestinu njegove ukupne telesne masa.</s>

<s>Iskustveno je utvrđeno da zdrava osoba može da izgubi 10-15% krvi bez ozbiljnih posledica.</s><s>Zato kod dobrovoljnog davanja krvi maksimalna količina uzete krvi ne sme biti veća od 8-10%.</s><s>Kod krvarenja, iz zida oštećenog većeg krvnog suda, važniju ulogu u spontanom zaustavljanju krvarenja ima obrazovanje krvnog ugruška (koaguluma).</s><s>Kod krvarenja iz većeg broja manjih krvnih sudova (venule i kapilari) važniju ulogu u spontanom zaustavljanju krvarenja ima vazokonstrikcija (stezanje krvnih sudova).</s>

<s>Količina izgubljene krvi koja može dovesti do smrtnog ishoda, je individualna, ali se smatra, da je kod prosečne osobe, dobrog zdravstvenog stanja, gubitak krvi preko 40% celokupne krvi, opasan po život.</s><s>Kod bolesnih, starih osoba, dece i bolesnika nakon operativnog zahvata gubitak i manje količine krvi može rezultovati smrtnim ishodom.</s><s>Organizam mnogo teže podnosi hronični gubitak krvi čak i ako se radi o manjim količinama.</s>

<s>Etiologija 
Prema uzroku i načinu nastanka iskrvavljenja mogu biti;
 samoubilačka i ubilačka rezanja arterija (vratnih, podlakatnih i nadlakatnih, butnih)
 povrede krvnih sudova, izazvana mehaničkom ili fizičkom silom,(najčešće kod povredom izazvane amputacije udova, rascepa slezine....),
 akutne i hronične bolesti praćene promenama na krvnim sudovima (rascep aneurizme aorte, čira na želucu i dvanaestopalačnom crevu, kod tuberkulozne kaverne, varikoznog sindroma u jednjaku, tumora debelog creva itd)
 hematološke bolesti,(hemofilija, trombocitopenija)
 bolesti krvi, (poremećaj faktora koagulacije izazvan bolešću ili nekontrolisanom upotrebom antikoagulantnih lekova)
 nakon hiruški zahvata i invazivnih dijagnostičkih procedura, porođaja, kiretaže itd., kao njihova komplikacija ili zbog propusta u radu. (nakon operativnog zahvata na krvnim sudovima i srcu zbog popuštanja šavova, nakon eksplorativne i nasilne kiretaže, zbog nepotpunog otstranjenja posteljice nakon porođaja itd)</s>

<s>Klinička slika 
Promene kod iskrvaljenosti karakterišu sledeće manifestacije;
 bledilo kože,
 suvoća u ustima i izražena žeđ
 sumaglica i vrtoglavica
 malokrvnost i suvoća tkiva i unutrašnjih organa,
 nesvestica koja prelazi u gubitak svesti,
 poremećaj srčanog ritma (u početku ubrzan (>120 otkucaja) a kasnije usporen zbog smanjenog ili potpunog prestanka priliva krvi u srčane šupljine-„srce radi na prazno“),
 jako oslabljen puls 
 pad krvnog pritiska sve do nemerljivog.
 smrtni ishod.</s>

<s>Vidi još 
 Rana
 Krvarenje
 Krvarenje u lobanjskoj duplji
 Kraniocerebralne povrede
 Krv
 Hipovolemijski šok</s>

<s>Izvori</s>

<s>Literatura 
 Kratofil B, Maldini B. Kardiopulmonalna reanimacija.</s><s>U: Jukić M, Majerić Kogler V, Husedžinović I, Sekulić A, Žunić J. Klinička anesteziologija., Zagreb: Medicinska naklada, 2005:341-360.</s><s>Ćeremilac A. Patologija mehaničkih povreda (sudsko medicinski značaj) Medicinska knjiga Beograd-Zagreb 1973.</s>

<s>Prva pomoć
Sudska medicina
Medicina</s>

