Vukanovići
<s>Vukanovići su srpska vladarska porodica koji će se pojaviti oko 120 godina iza Vlastimirovića.</s><s>Na čelu Raške bili su u periodu 1083-1165.</s><s>Dukljanski kralj Bodin je uzeo od Vizantije Rašku, Bosnu i Hum i napravio je običnim pokrajinama Duklje.</s><s>Za namjesnike u Raškoj postavio je dva svoja dvorska župana Vukana i Marka.</s>

<s>Vukanovići su bili veoma aktivni u borbi protiv Vizantije.</s><s>Sam Vukan je prisiljavao cara da u četiri navrata kreće sa vojskom na Rašku, ali bez većih posljedica.</s><s>Odnosi su postali prijateljski, a Vukan je bio prvi srpski vladar koji je ravnopravno razgovarao sa carem.</s><s>Njegovi nasljednici su imali manje sreće, jer je Raška doživljavala i razaranja Rasa.</s><s>Pogotovo su bila česte promjene na mjestu velikog župana u nastojanju Carigrada da ima što vjernijeg saveznika.</s>

<s>Vukan je vještom politikom doprinio i slabljenju Duklje, pa će Raška preuzeti njenu ulogu u borbi za nezavisnost od Vizantije.</s>

<s>Shvatajući da sami ne mogu protiv Vizantije, Srbi pod Vukanovićima traže pomoć od Mađara.</s><s>Uroš I je oženio svoju kćerku Jelenu za mađarskog kralja Belu.</s><s>Sa njom je na dvor otišao i njen brat Beloš, pa će njih dvoje jedno vrijeme i vladati Mađarskom umjesto maloljetnog Geze.</s><s>Bio je to prvi izlazak Srbije na međunarodnu scenu.</s>

<s>Tako su Vukanovići, aktivnom borbom i međunarodnim priznanjem utrli put Nemanjićima, njihovim nasljednicima, prema konačnoj nezavisnosti Srbije.</s>

<s>Literatura 
 Georgije Ostrogorski, Prosveta Beograd, 1996 -Istorija Vizantije
 Vladimir Ćorović, Beograd, novembar 2001 - Istorija srpskog naroda
 Stanoje Stanojević, „Istorija srpskoga naroda“ (treće izdanje, reprint izdanja iz 1926), Beograd, 1989.</s><s>Božidar Ferjančić, „Vizantijski izvori za istoriju naroda Jugoslavije II“ (fototipsko izdanje originala iz 1959), Beograd, 2007.</s><s>Andrija Veselinović Radoš Ljušić, „Srpske dinastije“ , Novi Sad, 2001.</s><s>Tibor Živković, „Portreti srpskih vladara (IX-XII)“ , Beograd, 2006.</s>

<s>Istorija Srbije u srednjem veku
Srpski vladari
Vukanovići</s>

