Raï
<s>Raj (, ) predstavlja žanr alžirske popularne muzike koja se pojavila dvadesetih godina prošlog veka u gradu Oranu i njegovoj okolini kao zaseban muzički stil.</s><s>Predstavlja svojevrsnu fuziju tradicionalne arapske i berberske narodne muzike sa jedne i raznih francuskih, španskih i afričkih muzičkih elemenata sa druge strane.</s><s>Pojavila se kao odraz bunta među mlađom populacijom i siromašnim slojevima društva i kao odraz njihovih težnji ka modernizaciji tradicionalnih islamskih vrednosti i društvenih normi.</s><s>Regionalni, sekularni i religiozni bubnjevi, melodije i instrumenti upareni su sa modernim instrumentima sa zapada.</s><s>Kasnih osamdesetih godina raj muzika je postala jednim od najpopularnijih svetskih muzičkih žanrova.</s><s>Izvođači ove muzike obično se nazivaju šeb ili šabab (; u doslovnom prevodu mlad), dok je ime samog muzičkog pravca izvedeno od iz alžirskog arapskog i u doslovnom prevodu označava mišljenje ili savet.</s>

<s>Istorijat 
U početku je raj muzika predstavljala hibridnu mešavinu tradicionalnih seoskih melodija i muzike francuskih kabarea i bila je namenjena svim onim potlačenim i poniženim slojevima alžirskog društva, od radnika u fabrikama i na plantažama, do seljaka kojima su evropski doseljenici otimali zemlju.</s><s>Početkom tridesetih godina raj pesme su se bavile uglavnom socijalnim problemima alžirskog stanovništva, epidemijama, progonima i sveopštim siromaštvom, ali su dosta zastupljene bile i pesme lirske tematike koje su govorile o vinu, ljubavi, neverstvima.</s><s>Od samog nastanka žene su igrale značajnu ulogu u raj muzici, što se kosilo sa strogim islamskim zakonima i pravilima.</s><s>Za razliku od drugih muzičkih žanrova karakterističnih za Alžir, sastavni deo raj muzike su bili ples i igra, koji su do izražaja naročito dolazili u rodno mešovitim okolinama.</s><s>Kako je grad Oran, u kom je nastala raj muzika, bio etnički i kulturološki veoma heterogen, svi ti uticaju stapali su se u jedno i menjali i obogaćivali raj muziku.</s><s>Tako su neki tradicionalni instrumenti poput darbuke i roga zamenjeni klavirom, harmonikom i violinama.</s>

<s>Sa sticanjem nezavisnosti Alžira tokom 1960.ih godina raj muzika značajnije dobija na popularnosti i poprima karakter mejnstrima širom države, a u narednom periodu sve više različitih muzičkih uticaja oblikuje nove oblike raj muzike (kao na primer jamajkanski rege ili južnoevropske šansone).</s><s>Uvođenjem instrumenata kao što su električne gitare, bubnjevi, trube i sintesajzeri razvija se novi podžanr raj muzike, pop raj i u tom periodu ustaljuju se nazivi šeb i šaba za izvođače modernog raj zvuka.</s><s>Začetnikom savremenog raj zvuka smatra se Rašid Baba Ahmed.</s><s>Tokom sedamdesetih i osamdesetih godina organizuju se brojni festivali širom zemlje, a raj muzika doživljava svoj vrhunac popularnosti.</s>

<s>Iako su lokalne vlasti u jednom periodu činile sve da zabrane ovu vrstu muzike, prevashodno zbog suviše slobodnih tekstova u kojima se pominje alkohol i peva o klasičnom potrošačkom društvu, a što je bilo u suprotnosti sa tradicionalnim islamskih učenjima, raj muzika doživljava procvat izvan Alžira, posebno u Francuskoj gde je postojala jaka severnoafrička arapska imigrantska struja.</s><s>Državne vlasti tokom osamdesetih i devedesetih ukidaju zabranu za rej muzičare, ali su svi tekstovi morali biti u skladu sa tadašnjim društvenim normama i nisu se smeli pominjati socijalni problemi i kritike države i društva.</s><s>Mnogi raj izvođači su u tom periodu delovali van Alžira, a oni koji se nisu povinovali državnim zakonima neretko su dobijali pretnje smrću od strane lokalnih islamističkih pokreta.</s><s>Šeb Hasni i Rašid Baba Ahmed su zbog svojih pesama ubijeni od strane militanata tokom 1994, odnosno 1995. godine, dok je jedan deo izvođača poput Šeba Mamija i Šabe Fadele napustio zemlju i emigrirao u Francusku.</s><s>Islamistički pokreti u zemlji su insistirali na zabranjivanju ove vrste muzike smatrajući da loše utiče na omladinu jer promoviše liberalne poglede na svet, alkoholizam, seksualnost i konzumerizam.</s>

<s>Prvi raj muzičar koji je postigao značajniji međunarodni uspeh bio je Šeb Haled čiji je studijski album Kutché iz 1988. dostigao višestruki platinasti tiraž na evropskom tržištu.</s><s>Tokom osamdesetih godina značajniji međunarodni supeh ostvarili su i Huari Benšene, Rajna Raj i Šeb Mami.</s><s>Među savremenim izvođačima ovog žanra ističu se Rašid Taha i Faudel.</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura 
 
Dopunska literatura
 Al Taee, Nasser.</s><s>"Running with the Rebels: Politics, Identity & Sexual Narrative in Algerian Raï".</s><s>Schade-Poulsen, Marc.</s><s>"The Social Significance of Raï: Men and Popular Music in Algeria". copyright 1999, University of Texas Press.</s><s>Mazouzi, Bezza.</s><s>La musique algérienne et la question raï, Richard-Masse, Paris, 1990.</s><s>Morgan, Andy.</s><s>"Music Under Fire".</s><s>2000.</s><s>In Broughton, Simon and Ellingham, Mark with McConnachie, James and Duane, Orla (Ed.), World Music, Vol.</s><s>1: Africa, Europe and the Middle East. str. 413–424.</s><s>Rough Guides Ltd, Penguin Books.</s>

<s>Spoljašnje veze</s>

<s>Raj muzika na enciklopediji Britanika</s>

<s>Muzički žanrovi
Alžirska muzika
Oran</s>

