Parada (film, 2011)
<s>Parada je srpski komedijsko-dramski film iz 2011. godine reditelja i scenariste Srđana Dragojevića.</s><s>Film se bavi pitanjima LGBT prava u Srbiji i prikazuje snimke prve beogradske parade ponosa u samostalnoj Srbiji iz 2010. godine.</s>

<s>Film je premijerno prikazan u Beogradu 31. oktobra 2011.</s><s>Uprkos kontroverzne teme, Paradu je u bioskopima pogledalo preko 150,000 ljudi u prve tri sedmice, odnosno 350,000 u prvih jedanaest sedmica prikazivanja.</s><s>U prvih osam sedmica, pogledalo ga je 150,000 ljudi u Hrvatskoj, 40,000 u Bosni i Hercegovini, 25,000 u Sloveniji i 20,000 u Crnog Gori.</s>

<s>Radnja
Grupa gej aktivista pokušava da organizuje paradu ponosa u Beogradu, što nije lak zadatak u Srbiji, o čemu svedoči i nasilje u pokušaju 2001. godine.</s><s>Gotovo deceniju kasnije, situacija nije mnogo bolja.</s><s>Na najavu novog pokušaja Prajda, desničarske, nacionalističke i neo-nacističke organizacije opet su se ujedinile da nasilno spreče gej aktiviste čiju je manifestaciju beogradska policija odbila da štiti.</s>

<s>Među organizatorima se nalazi i Mirko Dedijer (30), pozorišni reditelj koji uglavnom zarađuje za život planirajući raskošne i kičaste svadbene svečanosti.</s><s>Mirko živi u Beogradu zajedno sa svojim ženstvenim dečkom Radmilom (35), uspešnim veterinarom, koji nije toliko političan i zadovoljan je živeti diskretno i u tajnosti.</s><s>Mirko i vokalni gej aktivisti svakodnevno doživljavaju fizičke napade i zlostavljanje homofobične većine svoga grada.</s><s>Radmilo ipak podržava svog partnera Mirka u snu da organizuje prvi uspešan Prajd u Beogradu.</s><s>No nemajući koga da im obezbeđuje skup i već trpeći pre-manifestacijske napade, većina gej aktivista vide da je održavanje ovog Prajda nemoguće.</s>

<s>S druge strane, u radnji se pojavljuje Miško Drašković "Limun", mačo kriminalac i ratni veteran u svojim kasnim 40-ima koji danas vodi džudo klub koji je istovremeno i telohraniteljska agencija (njihovi klijenti većinom su nouveau riche biznismeni i turbo-folk pevačice).</s><s>Limun je rastavljen muškarac čiji je sin iz prethodnog braka, Vuk, automehaničar i član marginalne desničarske skinhead grupe koja napada homoseksualce.</s><s>Limun izlazi s mlađom ženom, luckastom kozmetičarkom po imenu Biserka.</s>

<s>Putevi ova dva para se ukrštaju.</s><s>Limunov voljeni buldog postane žrtva pucnjave iz automobila koja je njegovom gospodaru poslužila kao opomena.</s><s>Svog psa Limun odvede u veterinarsku ambulantu, gde mu operacijom Radmilo spasi život.</s><s>Istovremeno, Biserka unajmi Mirka da isplanira njeno i Limunovo venčanje.</s><s>Konačni susret svih četvero u Mirkovoj prodavaonici haljina zbog Limunove nasilne i homofobične strane pođe užasno po zlu; gurnući ga na stakleni stol, Mirko zadobije ozljede na glavi.</s><s>Zbog svih homofobnih napada, Mirko se konačno odluči za preseljenje iz rođene zemlje Srbije u Kanadu, gde je već dobio imigrantsku vizu, čime bi iza sebe ostavio Radmila.</s>

<s>Zbog nasilnosti svog dečka, Biserka se odluči ostaviti Limuna i otkaže sav kontakt s njime.</s><s>Navečer nazove Radmila da mu se ispriča i opiše njihovu situaciju, dok Radmilo sazna da se ovi bave telohraniteljstvom i uvidi zadnju priliku u obezbeđivanju Prajda.</s><s>Radmilo se sledećeg jutra pojavi u Limunovom džudo klubu te mu kaže da mu se obratila Biserka, te predstavi svoj ponudu - Mirkove usluge u organizovanju svadbene zabave u zamenu za Limunovo osoblje koje bi obezbedilo gej paradu.</s><s>Limun nerado prihvata, no iako mu se Biserka vraća, osoblje njegovog kluba odbija učestvovati u štićenju homoseksualaca, delom zbog sramote i verovatnih reakcija svoje zajednice.</s><s>Ne videći drugu opciju, Limun odlučuje da stupi u kontakt sa bivšim ratnim protivnicima, većinom onim koji su se bavili sitnim švercom preko granica tokom jugoslovenskih ratova.</s><s>Limun i Radmilo kreću na regrutsko putovanje po bivšoj Jugoslaviji.</s>

<s>Za svoju misiju uspiju regrutovati: Roka (45) - hrvatskog ratnog veterana koji sada vodi kafanu, Halila (50) - Bošnjaka koji vodi svoju videoteku, te Azema (45) - Albanca sa Kosova koji zarađuje za život od prodaju droge ukradene preko ptica pismonoša, uglavnom američkim trupama koje su tamo stacionirane.</s>

<s>Kada Limunov pokušaj da obuči gej aktiviste u borilačkim veštinama propadne, skinheadsi odbijaju da budu potkupljeni i policija odbija mito da zaštiti paradu, mala grupa je na dan parade napadnuta i brutalizovana, a Mirko je ubijen pre nego što policija interveniše.</s><s>Međutim, zahvaljujući ovoj hrabrosti i trudu, film se završava proslavom uspešne parade sledeće godine koju štiti nekoliko hiljada policajaca.</s>

<s>Uloge</s>

<s>Produkcija
Prema piscu i reditelju filma Srđanu Dragojeviću, film je nastao u leto 2001. godine dok je gledao snimak nasilja na pokušaju parade ponosa u Beogradu.</s><s>Napisao je prvi nacrt scenarija za Paradu 2004. godine, ali se vratio na njega tek 2007. pošto nije uspeo da obezbedi finansiranje za svoj drugi filmski projekat pod nazivom "1999".</s><s>U to je vreme eksperimentisao sa uokvirivanjem scenarija Parade u različite žanrove, ali je na kraju odlučio da je politički nekorektna komedija najbolja platforma za ispričati ovu priču.</s><s>Konačnu verziju scenarija pisao je tokom tri sedmice leta 2008. dok je letovao na ostrvu Mljetu u Hrvatskoj.</s>

<s>Do jeseni 2009.</s><s>Dragojević je bio spreman da počne snimanje, a prvobitni plan je bio da snimi scene filma na gej paradi 20. septembra 2009. u Beogradu koja je na kraju otkazana zbog bezbednosnih razloga.</s><s>Snimanje filma je započeto godinu dana kasnije na paradi 2010. i nastavila se krajem marta 2011. na lokacijama u Hrvatskoj (Pag, Rab i Obrovac) i Makedoniji (Bitola).</s>

<s>Prema jednoj od njegovih producenata Biljani Prvanović (Delirium Films), izrada filma Parade koštala je 1,3 miliona evra, a finansirali su ga Eurimages fond Evropskog saveta, Hrvatski audiovizualni centar (HAVC), Ministarstvo kulture Srbije, Ministarstvo kulture Slovenije, Ministarstvo kulture Makedonije, i ambasade Nemačke, Holandije i Francuske u Beogradu kao i srpske kompanije Dunav osiguranje, Prva srpska televizija i Serbia Broadband.</s><s>Dragojević se u intervjuima žalio da ga je više od sto kompanija u Srbiji odbilo za finansiranje jer nisu želeli da budu asocirani sa gej projektom.</s>

<s>Kao producenti filma navedeni su: Biljana Prvanović iz Delirium Films iz Srbije, Igor Nola iz Hrvatskog audiovizualnog centra (HAVC), Eva Rohrman iz slovenačkog Forum filma, Vladimir Anastasov iz makedonskog Sektor filma i Mike Downey iz britanskog Film & Music Entertainment (F&ME).</s>

<s>Nagrade i festivali 
 Film je 2012. godine dobio nagradu za najbolji scenario na Festivalu filmskog scenarija u Vrnjačkoj Banji.</s><s>Berlinski filmski festival 2012. godine - Nagrada publike u programu Panorama, Nagrada Ekumenskog žirija, Nagrada čitatelja magazina Siegessäule
 Torino LGBT Film Festival - Nagrada publike 
 Galway Film Festival - Najbolji film iz međunarodne konkurencije 
 Međunarodni žiri filmskih saveza u Odesi - Najbolji film 
 Freiburg Film Festival - Nagrada publike 
 Pulski filmski festival 2012. godine - Manjinske koprodukcije - Zlatna arena za najbolji scenario, Zlatna Arena za najbolju glumicu (Hristina Popović) 
 Festroia - Gran pri - Zlatni delfin, Nagrada publike 
 Red Goddess u Prištini - Najbolji balkanski film 
 Mojkovac - Najbolji glumac (Nikola Kojo) 
 MedFilm u Rimu - Gran pri
 Festival u Monpeljeu - Nagrada publike 
 Lausanne Cine Festival - Nagrada Titra mladog žirija 
 Mediterranean Film Festival u Briselu - Nagrada publike 
 Međunarodni filmski festival u Tirani - Najbolja režija, Najbolja montaža</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Zvanični veb-sajt (arhiviran)</s>

<s>Filmovi na albanskom jeziku
Filmovi na srpskohrvatskom jeziku
Filmovi Srđana Dragojevića
Filmovi sa LGBT tematikom
Dramedije
Dramski filmovi
Filmske komedije
Srpski filmovi</s>

