Arhivski fondovi i zbirke Arhiva Republike Srpske
<s>Arhivski fondovi i zbirke Arhiva Republike Srpske  se nalazi u ulici Aleja sv. Save  Banja Lukea, Bosna i Hercegovina.</s><s>Na sjednici komisije za očuvanje nacionalnih spomenika održanoj od 16. do 20. januara 2007. godine, arhiv je proglašena za nacionalni spomenik BiH.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo (predsjedavajuća) i Tina Wik.</s>

<s>Historija 
Arhiv Bosanske Krajine u Banjoj Luci osnovan je rješenjem Narodnog odbora grada Banje Luke, broj 4735, od 20. aprila 1953. godine, pod nazivom Arhiv grada Banje Luke.</s><s>Do tada na području sjeverozapadne Bosne o zaštiti arhivske građe nije vođena organizirana briga.</s><s>Na osnovi odobrenja Izvršnog vijeća NR BiH, broj 1719-14, od 30. maja 1956. godine, Arhiv grada postao je Sreski arhiv Banje Luke i djelovao na području srezova Banja Luka i Prijedor.</s><s>Arhiv je 1963. godine dobio proširenje djelatnosti i od tada se nadležnost proteže na srezove Banja Luka i Bihać, a organizacija dobija naziv Arhiv Bosanke Krajine.</s><s>Tokom 1963. i 1964. godine, na regionalnom području osnovana su tri arhivska sabirna centra i to u Prijedoru, Jajcu i Bihaću.</s><s>Od početka 1967. godine pa do kraja 1973. godine, prava osnivača vršila je Skupština SR BiH, a od 1. janura 1974. godine, prava osnivača i finansijera preuzela su 23 opštine Bosanske Krajine.</s>

<s>U to vrijeme u Arhivu su postojale organizacione jedinice:</s>

<s>Odjeljenje za sređivanje i obradu arhivske građe,
 Odsjek za zaštitu arhivske građe i nadzor registratura i
 Odsjek za opće poslove.</s>

<s>Krajem 1975. godine, Arhiv je posjedovao 270 arhivskih fondova i zbirki u količini od 1700 dužinskih metara.</s><s>Veću količinu arhivske građe sadržavali su fondovi nastali od 1878. godine, dok je najveći broj arhivskih fondova nastao nakon 1945. godine.</s><s>Arhivska građa se odnosila na društveno-politički, ekonomski i kulturni razvoj sjeverozapadne Bosne.</s><s>Građa iz tog perioda je pisana na turskom, njemačkom, srpskohrvatskom odnosno hrvatskosrpskom jeziku.</s><s>Najstariji čuvani dokument Arhiva potječe iz 1311. godine i nalazi se u Zbirci orijentalnih rukopisa.</s>

<s>Većina arhivskih fondova je pronađena u zgradi bivše Kraljevske banske uprave Vrbaske banovine u Banjoj Luci.</s>

<s>U sastavu Arhiva se nalazi biblioteka sa preko 13 950 naslova (knjiga, zakona, propisa, periodike i novina) historijskog i arhivističkog sadržaja.</s><s>Fondovi proglašeni nacionalnim spomenikom smješteni su u dvije prostorije u prizemlju zgrade.</s><s>Zgrada Arhiva je nedavno adaptirana, tako da se građa čuva u dobrim uvjetima.</s><s>U toku je digitalizacija arhivskih fondova.</s>

<s>U okviru Odjeljenje za sređivanje i obradu arhivske građe djeluju i četiri područne jedinice, organizirane po teritorijalnom principu i to:</s>

<s>Područna jedinica u Doboju,
 Područna jedinica u Zvorniku,
 Područna jedinica u Foči,
 Područna jedinica u Trebinju.</s>

<s>Arhiv je 2006. godine dobio kompletno opremljenu laboratoriju za zaštitu i konzervaciju arhivalija donacijom Vlade Japana.</s>

<s>Zbirke 
 OKRUŽNA OBLAST BANJA LUKA (KREISBEHORDE BANJA LUKA) OD 1878.</s><s>DO 1918.</s><s>GODINE (25 kutija, 11 knjiga).</s><s>OKRUŽNA OBLAST BANJA LUKA OD 1919.</s><s>DO 1922.</s><s>GODINE (30 kutija, 6 knjiga)
 VELIKI ŽUPAN VRBASKE OBLASTI OD 1922.</s><s>DO 1929.</s><s>GODINE (89 kutija, 14 knjiga)
 KRALJEVSKA BANSKA UPRAVA VRBASKE BANOVINE BANJA LUKA OD 1929.</s><s>DO 1941.</s><s>GODINE (817 kutija, 182 knjiga)
 USTAŠKI STOŽER I POVJERENIŠTVO ZA BIVŠU VRBASKU BANOVINU OD 1941.</s><s>DO 1942.</s><s>GODINE (18 knjiga)
 GRADSKO POGLAVARSTVO BANJA LUKA OD 1941.</s><s>DO 1945.</s><s>GODINE (22 kutije, 7 knjiga)
 VELIKA ŽUPA SANA I LUKA OD 1941.</s><s>DO 1945.</s><s>GODINE (100 kutija, 26 knjiga)
 OKRUŽNA KOMISIJA ZA UTVRĐIVANJE ZLOČINA OKUPATORA I NJEGOVIH POMAGAČA, BANJA LUKA OD 1944.</s><s>DO 1946.</s><s>GODINE
 ORGAN ZEMALJSKE KOMISIJE ZA UTVRĐIVANJE ZLOČINA OKUPATORA I NJIHOVIH POMAGAČA ZA OKRUG KOZARA OD 1944.</s><s>DO 1945.</s><s>GODINE
 ORGAN ZEMALJSKE KOMISIJE ZA ISPITIVANJE ZLOČINA OKUPATORA I NJEGOVIH POMAGAČA ZA OKRUG PODGRMEČ OD 1944.</s><s>DO 1945.</s><s>GODINE
 OKRUŽNA KOMISIJA ZA ISPITIVANJE ZLOČINA OKUPATORA I NJEGOVIH POMAGAČA, PRNJAVOR OD 1944.</s><s>DO 1945.</s><s>GODINE
 OKRUŽNI ORGAN ZEMALJSKE KOMISIJE ZA ISPITIVANJE ZLOČINA OKUPATORA I NJEGOVIH POMAGAČA PRI OKRUŽNOM ODBORU ZA SREDNJU BOSNU, TESLIĆ OD 1944.</s><s>DO 1945.</s><s>SRESKA KOMISIJA ZA UTVRĐIVANJE ZLOČINA OKUPATORA I NJEGOVIH POMAGAČA, PRIJEDOR OD 1944.</s><s>DO 1945.</s><s>GODINE
 KOMISIJA ZA ISPITIVANJE ZLOČINA OKUPATORA I NJEGOVIH POMAGAČA PRI OPĆINSKOM NARODNOOSLOBODILAČKOM ODBORU PISKAVICA 1945.</s><s>GODINE
 KOMISIJA ZA ISPITIVANJE ZLOČINA OKUPATORA I NJEGOVIH POMAGAČA PRI OPĆINSKOM NARODNOOSLOBODILAČKOM ODBORU PALANČIŠTE 1944.</s><s>GODINE
 KOMISIJA ZA ISPITIVANJE ZLOČINA OKUPATORA I NJEGOVIH POMAGAČA PRI OPĆINSKOM NARODNOOSLOBODILAČKOM ODBORU STARI MAJDAN 1944.</s><s>GODINE
 OBJEDINJENI FOND O AGRARNOJ REFORMI I KOLONIZACIJI OKRUGA BANJALUČKOG OD 1946.</s><s>DO 1957.</s><s>GODINE
 OKRUŽNI SUD BANJA LUKA OD 1878.</s><s>DO 1945.</s><s>GODINE
 IZVANREDNI NARODNI SUD BANJA LUKA OD 1941.</s><s>DO 1942.</s><s>GODINE
 FABRIKA DUHANA BANJA LUKA OD 1888.</s><s>GODINE DO DANAS
 ZBIRKA ORIJENTALNIH RUKOPISA I DOKUMENATA OD XVII DO XX STOLJEĆA
 ZBIRKA KARATA I MAPA OD 1807.</s><s>GODINE
 ZBIRKA RADOVA VESELINA MASLEŠE OD 1928.</s><s>DO 1943.</s><s>GODINE
 ZBIRKA DOKUMENATA SREDNJOBOSANSKOG ČETNIČKOG KORPUSA OD 1943.</s><s>DO 1945.</s><s>GODINE</s>

<s>Literatura</s>

<s>Reference</s>

<s>Nacionalni spomenici u Banjoj Luci</s>

