Manastir Lomnica
<s>Manastir Lomnica  ili manastir sv. Georgija je na području opštine Šekovići, Bosna i Hercegovina.</s><s>U dijelu literature nosi naziv – Lovnica.</s>

<s>Lokacija  
Nalazi se u Donjem Birču, oblasti uz srednji tok rijeke Drinjače.</s><s>Manastir je od centra opštine Šekovići udaljen oko 2,5 km prema istoku.</s>

<s>Istorija 
Sagrađen je u 16. vijeku.</s><s>Najstariji pisani podaci o manastiru su dva zapisa u Tipiku koji se nalazio u Zbirci rukopisa SAN pod brojem 59.</s><s>U kojima se navodi da je Tipik pisan u Lomnici 6. novembra 1577/78.</s><s>Godine.</s>

<s>Na zidovima crkve nalaze se mnogobrojni natpisi iz istorije manastira.</s><s>Iz natpisa na zapadnom zidu naosa, iznad vrata koja vode u pripratu, saznaje se da je godine 1607/08 oslikan hram sv. Georgija i da je naručilac živopisa bio jeremonah iguman Prohor.</s><s>Značajno je da je ovo prvi izvor u kome se pominje iguman manastira u Lomnici.</s><s>Natpis  iz 1761. godine  govori o posjeti Pajsija, đakona sarajevskog mitropolita Vasilija Brkića (1759-1762), potonjeg srpskog patrijarha.</s>

<s>Tokom ratova crkva nije doživjela veća razaranja.</s><s>U toku II svjetskog rata zapaljena je zgrada konaka, kojoj je izgorio krov.</s><s>U neposrednoj blizini manastira nalazila se partizanska bolnica koja je počela sa radom septembra 1941.</s><s>Početkom 1943. godine imala je stotinu ležaja smještenih u manastiru, a dio ranjenika i bolesnika bio je smješten u okolna sela.</s><s>Spomen-groblje poginulim borcima iz ll svjetskog rata nalazi se u neposrednoj blizini manastira.</s><s>Uređeno je 1961. godine.</s><s>Groblje je predstavljalo dio muzejske postavke VI istočno-bosanske proleterske brigade.</s><s>Zbirku su sačinjavali dokumenti, fotografije i drugi materijali iz perioda kada je u Šekovićima bilo sjedište vojnog i političkog vrha rukovodstva NOP za istočnu Bosnu.</s>

<s>Opis 
Crkva sv. Georgija manastira Lomnice pripada tipu jednobrodnih crkava sa poluobličastim svodovima u unutrašnjosti.</s><s>Vanjske dimenzije crkve iznose 15,00 x 7,00 metara, dok su unutrašnje 8,50 x 5,50 metara.</s><s>Sastoji se od priprate, naosa i oltarskog prostora.</s><s>Lomnička crkva posjeduje najbolje sačuvano zidno slikarstvo nastalo u periodu XVI vijeka zapadno od Drine.</s>

<s>Freske 
Pećki monah Longin bio je jedan od najtalentovanijih i najobrazovanijih slikara na ovim prostorima u vremenu poslije 1557. godine.</s><s>Njegova lomnička dekoracija – freske u kupoli i pandantifima, Bogorodica okružena anđelima u oltarskoj konhi, Vaznesenje, Duhovi, likovi proroka ispod ovih svetaca, starozavjetne teme u oltaru, likovi u potrbušju trijumfnog luka, Rođenje i Silazak u Ad, te Ulazak u Jerusalim – pokazuju cjelovitost programskog sklopa.</s><s>Zograf Longin bio je upućen u suštinu rasporeda slikarstva u hramovima.</s>

<s>Druga grupa od četiri slikara je živopisala lomničku crkvu, tokom 1608. i 1609. godine.</s><s>Na osnovu ikonografskih tema koje su slikali ovi majstori uočava se da su se oslanjali na slikarstvo spomenika s juga koje je nastalo oko sredine tog vijeka.</s><s>Pri tom su im se potkradale greške koje otkrivaju njihovo oskudno obrazovanje i mehaničko preuzimanje pojedinosti sa starijih primjera.</s><s>U  njihovom slikarstvu se primjećuju i neki grčki uticaji, kao što je pojava grčkih natpisa uz monaške likove u priprati i grčki tekstovi na svicima arhanđela koji govore u prilog pretpostavci da je slikar najvećeg dijela najniže zone priprate bio Grk.</s>

<s>Ikonostas 
Longin je u manastiru Lomnica 1578.</s><s>Godine naslikao kompletan ikonostas od 30 ikona među kojima su dvije prijestone, koje se po dimenzijama ubrajaju u red najvećih ikona na drvetu sačuvanih u bivšoj Jugoslaviji.</s><s>Ikonostas sačinjavaju dva zasebna dijela: 
 Longinova ikonopisna površina koja obuhvata tri reda ikona i
 Rad nepoznatog duboresca i ikonopisca koji je neposredno nakon Longinovog rada dovršio ikonostas dodavši mu dveri i veliko Raspeće na vrhu.</s><s>Longinov rad se sastoji od prestonih ikona Bogorodice sa Hristom, anđelima i prorocima, Hrista sa Bogorodicom, Jovanom Pretečom (Deizis) i apostolima, ikona sv. Georgija i sv. Dimitrija.</s><s>U drugom redu, gdje je nekada bilo davanest ikona sa scenama Velikih praznika, sada je sačuvano samo sedam: Blagovijesti, Kršetnje, Lazarevo vaskrsenje, Ulazak u Jerusalim, Raspeće, Vaznesenje i Silazak Svetog Duha na apostole.</s><s>Od nekadašnjih trinaest ikona Deizisa sa apostolima sa trećeg reda ikonostasa, danas su sačuvane samo četiri ikone sa predstavama stojećih figura apostola – Vartolomej, Jovan Bogoslov  Jakov i Matej, te ikona Nedremano oko nad carskim dverima.</s>

<s>Manastirska riznica 
Izuzev ikona na ikonostasu, manastir Lomnica posjeduje manju kolekciju ikona, knjiga i predmeta umjetničkog zanatstva.</s><s>Budući da je od kraja XVII do početka XVIII vijeka manastir bio samo parohisko predmeti iz njene riznice su raznošeni i dotrajavali.</s><s>Tako se brojni predmeti manastira Lomnice susreću u Vlasenici, Kladnju, Bešenovu, Žitomisliću, Beogradu i drugdje.</s>

<s>Pijevnica 
Najznačajniji predmeti umjetničkog zanatstva su dva intarzijom ukrašena pijevnička stola.</s><s>Ornamenti intarzije su na jednoj pijevnici složeni od krugova, rozeta i heksagona, a na drugoj su rozete i standardna traka složene od niza malih šestokrakih zvjezdica.</s><s>Na obje pjevnice je obilato korištena tokarena mušarabija, koja se smjenjuje sa nizovima tokarenih stubića od drveta.</s><s>Mušarabija je rustične izrade.</s>

<s>Manastir je proglašen za nacionalni spomenik BiH</s>

<s>Literatura 
 Ljiljana Ševo, Manastir Lomnica, Republički zavod za zaštitu spomenika, Beograd, 1999.</s><s>Ljiljana Ševo,  Pravoslavne crkve i manastiri u Bosni i Hercegovini do 1878. godine, Glas srpski, Grad Banja Luka, Banja Luka, 2002.</s><s>Izet  Mašić, Korijeni medicine i zdravstva u Bosni i Hercegovini, Sarajevo, 2004.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi 
 Manastir Lovnica</s>

<s>Srpski pravoslavni manastiri
Manastiri u BiH
Nacionalni spomenici u Šekovićima
Manastiri u Republici Srpskoj
Manastiri Eparhije zvorničko-tuzlanske</s>

