Mark Sever Bell
<s>Mark Sever Bell (Sydney, 15. 5. 1843. – Windlesham, 26. 6. 1906), britanski oficir, inženjer, obavještajac i autor, učesnik britanskih vojnih ekspedicija u Aziji i Africi.</s>

<s>Biografija 
Bell je rođen 1843. u australijskom Sydneyju (Novi Južni Wales), kao drugi sin Emily (r. Royes) i  Hutchinsona Bella, porijeklom iz jorkširskog naselja Leconfielda.</s><s>Obrazovao se u Kraljevskoj školi i na Kraljevskom koledžu u Londonu, postavši članom društva () 1890. godine.</s><s>Godine 1862. priključio se Kraljevskim inženjerima (RE) i od 1865. do 1866. sudjelovao je kao pomoćni terenski inženjer u Butanskom ratu, za što je nagrađen medaljom.</s><s>Istovremeno, služio je i u Bengalskim inženjerima (BEG).</s><s>Tokom 1868. komandirao je inženjerskim jedinicama u Hazarskom pohodu (današnji Pakistan) i nakon prisilnog marša od gotovo 1000 km zaradio je MiD.</s>

<s>Uspješnu vojničku karijeru nastavio je i u Africi, gdje je sudjelovao u Trećem ašantskom ratu (današnja Gana), poznatom i kao Prva ašantska ekspedicija.</s><s>Dana 4. februara 1874. pod zapovjedništvom G. Wolseleyja kao ađutant borio se u bitci za Ordašu i zbog iskazane hrabrosti odlikovan je Viktorijinim križem (VC), te unaprijeđen u kapetana.</s><s>Kasnije je stekao i čin majora (1882), zatim potpukovnika (1884), te konačno pukovnika (1887).</s><s>Druga polovina Bellove vojne karijere bila je obavještajnog karaktera – prvo je od 1880. do 1885. obnašao dužnost pomoćnog general-konačara (AQMG) u Bengalu, potom zamjenika general-konačara (DQMG) od 1885. do 1888. godine, a od 1887. do 1900. služio je kao aide-de-camp kraljici Viktoriji za što je 1893. odlikovan Redom kupelja (CB) odnosno 1887. jubilarnom medaljom.</s><s>Među njegovim obavještajnim zadacima ističe se Burmanska ekspedicija (1886–1887).</s>

<s>Od 1894. do 1898.</s><s>Bell je komandirao zapadnim distriktima Kraljevskih inženjera, a u augustu 1898. zbog bolesti je otišao na privremeni odmor uz polovičnu plaću.</s><s>Konačno, umirovljen je 15. maja 1900. godine.</s><s>Bell se ženio dvaput i imao je petero djece.</s><s>Njegova prva žena bila je Angelina Helen (vj.</s><s>1875), kći kapetana H. B. F. Dickensona.</s><s>Rodila mu je dva sina, no obojica su umrli još za Bellovog života – Mark Fector Hougham (1876–1894) kao 17-godišnjak odnosno Charles kao novorođenče (1877).</s><s>Sama Angelina Helen također je preminula 1879. godine.</s><s>Druga žena bila mu je Nora Margaret, kći Hexta Bogera iz devonskog Incewortha, koja mu je rodila troje djece – Anthonyja Harleyja Marka (r. 1892), Roberta de Houghama Marka (r. 1895) i Iantheu Joan de Hougham (r. 1899).</s><s>Dva sina isto su se okušala u vojnim karijerama; stariji je nagrađen Vojnim križem, a mlađi je poginuo kao 20-godišnjak na Zapadnom frontu, u redovima KRRC-a.</s>

<s>Kao obavještajac i pustolov Bell je putovao hiljadama kilometara, prošavši kroz brojna (u to vrijeme) neistražena područja Kine, Centralne Azije, Irana i Anatolije.</s><s>Napisao je nekoliko vojnih i geografskih članaka odnosno monografija, među kojima su neke prevedene na ruski jezik.</s><s>Velik dio tih radova publicirao je Blackwood's Magazine i obavještajni odjel Britanske Indije, a obrađene teme uključuju organizaciju britansko-indijskih snaga, vojne potencijale Kine i Afganistana, te geografiju i saobraćaj Irana.</s><s>Uz istraživača F. Younghusbanda i pukovnika T. Holdicha, Bell je jedan od najranijih članova Kraljevskog centralnoazijskog društva (RCAS), organizacije utemeljene 1901. s ciljem prikupljanja i obrade materijala o geografskim, ekonomskim i naučnim aspektima Centralne Azije.</s><s>Također, Bell je bio i članom Vojno-mornaričkog kluba i Kluba ujedinjene službe u Simli.</s><s>Na temelju djela o izviđanju od Zavoda ujedinjene službe (USI) nagrađen je MacGregorovom medaljom.</s><s>Preminuo je 26. juna 1906. u Windleshamu i sahranjen je na groblju All Soul's Churchyard u Južnom Ascotu (Berkshire).</s><s>Njegov Viktorijin križ izložen je u Muzeju Kraljevskih inženjera u engleskom Chathamu.</s>

<s>Opus 
Monografije</s>

<s>Raporti</s>

<s>Članci</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjske veze 
  Bell, Mark Sever (Reg. No.80), Victoria Cross (VC)
  Colonel Mark Sever Bell, VC CB ADC, Roy Royes Family Links</s>

<s>Britanski oficiri
Britanski inženjeri
Obavještajci
Iranisti</s>

