Manastir Starčeva Gorica
<s>Hram Uspenija Presvete Bogorodice na Starčevom ostrvu na Skadarskom jezeru iz vremena Balšića (1378. g.).</s><s>Osnivač starac Makarije, isihasta i ugledni duhovnik onoga vremena.</s>

<s>Prošlost 
Manastir Uspenija Presvete Bogorodice ili manastir Starčevo, kako je odomaćeni naziv, nalazi se na Starčevoj Gorici, ostrvu pored zapadne obale Skadarskog jezera.</s><s>Manastir na Stračevoj gorici, odnosno Gorici Starca Makarija, bivši metoh manastira Hilandara, podignut je, odnosno obnovljen sedamdesetih godina 14 vijeka.</s><s>Najvjerovatnije da je izgrađen između 1376. i 1378, u vrijeme vladavine Đurđa I Balšića i da mu je ktitor bio tada već poznati Starac Makarije, isihasta i ugledni duhovnik onoga vremena, jer odmah dobija ime „Gorica Svetoga starca Makarija“, a kasnije Starčevo ili Starčeva gorica.</s><s>Prolog pisan sedamdesetih godina 14. vijeka sa zapisom “ U Gorici Svetoga starca Makarija v dni blagočestivago gospodina Balše i hristoljubivago gospodina Đurđa Balšića“, danas se nalazi u Državnoj bibilioteci u Berlinu.</s><s>Veliko Četvorojevanđelje koje je nekada pripadalo vladici Stefanu, a sada je u biblioteci Markijana u Veneciji sadrži zapis „sije jevangelije Starčevi Gorice“.</s><s>Starčevo se pominje i u turskim popisima krajem 15. i 16. vijeku i kod Marjana Bolice.</s>

<s>Sačuvani ostaci manastirskih prostorija i utvrđenja upućuju na njegov izvanredan značaj i arhitektonske specifičnosti u obliku i načinu gradnje.</s><s>Bio je opasan visokim zidom.</s><s>Imao je malu luku za prilaz sa južne strane, od koje je vodio ozidan put i stepenice do glavne kapije.</s><s>Od svih trikonhosnih crkava na Skadarskom jezeru starčevačka je u arhitektonskom pogledu najjednostavnije i najčistije riješena.</s><s>Uz južnu stranu priprate proteže se paraklis, možda posvećen Vaznesenju kako je to nagovjestio Vojvoda Božidar Vuković Podgoričanin u svom testamentu.</s><s>Tokom vremena nestalo je iz sjećanja kojem Bogorodičinom prazniku je crkva bila posvećena i od 2000. praznuje se Presveta Bogorodica – Živonosni Istočnik.</s>

<s>Od osnivanja i tokom 14. vijeka bio je poznat kao škola prepisivačkog i iluminatorskog rada i jedan je od vodećih među onima na drugim ostrvima i u priobalnom dijelu Skadarskog jezera.</s><s>Starčeva gorica je bilo jedno od mjesta prepisivačkog rada Skriptorija Skadarskog jezera, pored Vranjine, Beške, Moračnika, Goričana i drugih mjesta u priobalnom dijelu jezera, o čemu svjedoče sačuvani poznati rukopisi sa kraja 14. i iz 15. vijeka.</s><s>Prepisivački rad na Skadarskom jezeru odvijao se više od 100 godina sve do prenošenja prestonice Crne Gore na Cetinje i do osnivanja Cetinjskog manastira i u njemu prve štamparije 90-tih godina 15. vijeka.</s>

<s>Iako uz stalne borbe za opstanak, na Skadarskom jezeru su se naglo i uspješno razvijali raznovrstan umjetnički rad i graditeljstvo.</s><s>Više od jednog vijeka ovaj prostor bio je centar umjetničkog razvoja, na specifičan način i u specifičnim uslovima, kao sinteza prethodnih kultura, autohtonog senzibiliteta stvaralaca i uticaja novih savremenih kultura koje su se razvijale u Evropi.</s><s>Nažalost, ovaj sveopšti razvoj i uspon dugo nije mogao biti nastavljen.</s><s>Jedino su knjiga, književnost i umjetničko zanatstvo nalazili mogućnosti za stalni razvoj i uspon, pa makar i van njenih granica.</s>

<s>Reference</s>

<s>Spoljašnje veze</s>

<s>Starčeva Gorica
Starčeva Gorica
Opština Podgorica
Skadarsko jezero</s>

