Stari grad Cazin
<s>Stari grad Cazin nastao je u periodu srednjeg vijeka, na užem gradskom području i u okolini Cazina (Bosna i Hercegovina), a dograđivan je nakon što su okolni krajevi u 16. vijeku postali dio Osmanskog carstva.</s>

<s>Nalazi se na nižem čunjastom uzvišenju (376 m nadmorske visine).</s><s>U podnožju uzvišenja, teče Čajin potok koji izvire u neposrednoj blizini.</s><s>U historijskim izvorima, Cazin se češće spominje od 1522. godine, kada su Osmanlije osvojile Knin.</s><s>Tada je Cazin sljedećih pedesetak godina postao sjedište kninskih biskupa.</s>

<s>U julu 1576. godine, pod komandom Ferhad-paše Sokolovića, Osmanlije su konačno zauzele Cazin i Bužim.</s><s>Već 1577. godine u gradu je bila osmanlijska posada od 50 konjanika i 150 pješaka.</s><s>Sljedeće godine je Ferhad-paša bez borbe predao Cazin generalu Ivanu Ferenbergu, ali ga je iste godine opet, i to definitivno, opet zauzeo.</s><s>Osmanlije su 1584. godine radile na još jačem utvrđivanju cazinskog grada pa je postao jedan od najutvrđenijih gradova na granici između dva carstava.</s>

<s>Tvrđava je napuštena 1851. godine.</s><s>Iste godine u Cazinu je podignuta buna protiv Omer-paše Latasa.</s><s>U znak pobune tada je sa cazinskog grada opalio posljednji top.</s>

<s>Karlovačkim mirom 1699. godine Cazin je izgubio stratešku važnost.</s><s>Osnivanjem Bihaćkog sandžaka, u kojem je uvijek prevladavala krajiško–kapetanijska uprava, osnovan je i Bihaćki kadiluk.</s><s>Tokom 17. stoljeća njemu su pripojeni svi gradovi u Pounju.</s>

<s>Srednjevjekovna tvrđava sa četiri kule podignuta je na platou.</s><s>U osmanlijskom periodu, na strmom terenu, oko cijele tvrđave podignuti su novi bedemi, pa cijela tveđava ima površinu 5 hektara.</s>

<s>Godine 1576. unutar bedema izgrađena je džamija.</s><s>Srušena je 1879. godine.</s><s>Iste godine je sagrađena nova, prvobitno sa drvenom munarom, koja se ubrajala među najveće džamije u Bosni i Hercegovini.</s><s>Prema Kreševljakovićevim navodima, u njoj je klanjalo 2.000 ljudi.</s>

<s>Stari grad Cazin sa džamijom proglašen je za nacionalni spomenik BiH</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura 
 Ćiro Truhelka, Naši gradovi, opis najljepših sredovječnih gradova Bosne i Hercegovine, Sarajevo, izdanje knjižare J.  Studnička i drug., 1904.</s><s>Hamdija Kreševljaković,  Cazin i okolina, Sarajevo, 1934.</s><s>Radoslav Lopašić, Bihać i bihaćka krajina, II izdanje, Zagreb, 1943.</s><s>Hamdija Kreševljaković, Prilozi  povijesti bosanskih gradova pod turskom upravom, Prilozi za orijentalnu filologiju i istoriju jugoslovenskih naroda pod turskom vladavinom, II/1951, Orijentalni institut u Sarajevu, Sarajevo, 1952,119-184.</s><s>Marko Vego, Naselja srednjovjekovne bosanske države,    1957.</s><s>Šefik Bešlagić, Stećci, kataloško-topografski pregled, IRO  "Veselin Masleša", Sarajevo, 1971.</s>

<s>Vanjski linkovi 
 Cazinska Krajina 
 Stari grad Bijela stijena</s>

<s>Cazin
Nacionalni spomenici u Cazinu</s>

