Kretska Država
<s>Kretska Država (; osmanlijski turski: كريد دولتى) osnovana je 1898. godine odlukom tadašnjih velikih sila (Austro-Ugarska, Britanska Imperija, Treća Francuska Republika, Njemačko Carstvo i Rusko Carstvo) na grčkom ostrvu Kreti koji je do tada bio u sastavu Osmanskog Carstva.</s><s>1897. godine na ostrvu je izbila pobuna nakon koje je Osmansko carstvo proglasilo rat Kraljevini Grčkoj što je i dovelo do Grčko-turskog rata iz 1897. godine.</s><s>Britanska Imperija, Francuska, Kraljevina Italija i Rusko Carstvo tvrdei kako Osmansko Carsto više nije u stanju samostalno zadržati kontrolu nad tokom događaja.</s><s>Proglašenje autonomne Kretske Države bilo je uvod u aneksiju otoka u sastav Kraljevine Grčke,  de facto 1908, a de jure 1913. godine.</s>

<s>Istorija</s>

<s>Istorijska pozadina
Ostrvo Kreta, naseljen većinom pravoslavnom grčkom populacijom, završilo je u okviru Osmanskoga Carstva nakon Kandijskoga rata sa Mletačke Republike.</s><s>Za vrijeme Grčkog rata za nezavisnost i hrišćani na Kreti pobunili su se više puta protiv vlasti koju su smatrali stranom.</s><s>Ustanci na ostrvu su nasilno ugušeni ali je lokalno stanovništvo izborilo određene ustupke pod pritiskom javnog mišljenja u evropskim državama.</s><s>Paktom u Halepu (današnja Kanija) iz 1878. godine određeno je da će Kreta biti autonomna država u okviru Osmanskog Carstva do 1889. kada je Carstvo istupilo iz pakta.</s>

<s>Kolaps sporazuma o autonomiji doveo je do ponovnih pobuna 1895. godine koje su se dodatno razbuktale 1896. i 1897. godine i prekrile veći dio ostrva.</s><s>Nacionalistička tajna društva i javno mišljenje u Grčkoj prinudili su vlati u Ateni da pošalje vojne snage na ostrvo što je izazvalo sukob sa Osmanskim Carstvom.</s><s>Iako su grčke vojne snage uspjeli zauzeti veći dio ostrva, nisu bile sposobne oduprijeti se Osmanskom Carstvu na sjeveru gdje su osmanske snage okupirale Tesaliju.</s><s>Intervencija velikih sila prisilila je grčke vojne snage da se povuku sa ostrva i obustavu napredovanja osmanskih snaga na sjeveru.</s><s>Carigradskim ugovorom iz 1897. godine Osmansko je Carstvo pristalo na potpuno provođenje odredbi Pakta u Halepu.</s>

<s>Osnivanje Kretske Države
Do marta 1897. godine velike su sile odlučile da će uspostaviti red na ostrvu predajući vlast komitetu četvorice admirala čiji je zadatak bio uspostava i vođenje prelazne vlasti do dolaska princa Đorđa od Grčke i Danske kao prvog visokog komesara autonomne Krete, efektivno nezavisne od Osmanskog Carstva, 9. decembra 1898. godine.</s><s>25. avgusta 1898. godine rulja nastala od lokalnog etnički turskog stanoništva masakrirala je više stotina lokalih Grka, britanskog konzula i 17 britanskih vojnika.</s><s>Nakon ovoga događaja velike su sile donijele odluku o protjerivanju osmanskih vojnih snaga sa ostrva u novembru 1898. godine dok je visokog komesara imenovala Grčka.</s><s>Nacionalna banka Grčke osnovala je Banku Krete koja je trebala imati 40 godina monopola na izdavanje novčanica na ostrvu.</s><s>Lokalno je grčko stanovništvo osnovalo i paravojnu formaciju pod nazivom Kretska žandarmerija koji su bili osmišljeni po uzoru na talijanske karabinjere.</s>

<s>Historija Grčke
Bivše države u Evropi
Bivše države na Balkanu
Osmansko Carstvo
Krit
Egejsko more</s>

