Batalova grobnica
<s>Batalova grobnica se nalazi u Turbe, na području opštine Travnik, Bosna i Hercegovina.</s><s>Na sjednici održanoj od  25. do 31 januara 2005. godine u Sarajevu, Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika donijela je odluku da se arheološko područje proglasi za nacionalni spomenik BiH.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo i Tina Wik.</s>

<s>Lokacija 
Turbe je naselje situirano u dolini rijeke Lašve, 7 km zapadno od Travnika.</s><s>Na manjem uzvišenju pored ceste, na lokalitetu Crkvine, nalaze se ostaci srednjovjekovne nekropole.</s><s>Ispod sljemenjaka je bio sahranjen tepčija Batalo Šantić.</s>

<s>Historija 
Batalovu grobnicu (mauzolej) je 1915. godine otkrio kapetan Teplý na uzvišenju Crkvine.</s><s>Crkvine predstavljaju višeslojno arheološko područje koje datira u kulturno-istorijskom kontinuitetu od neolita i eneolita, pa preko ranorimske nekropole i kasnoantičkog mauzoleja do kraja 14. st.</s><s>Iste godine obavljena su arheološka istraživanja pod rukovodstvom Ćire Truhelke.</s>

<s>Istraživanja  
Batalova grobnica je prvobitno bila smještena u objekt (mauzolej) kvadratne osnove (dimenzija 5,80 x 5,80 m) sa trijemom (dimenzija 7,20 x 3,10 m).</s><s>U vrijeme prvih arheoloških istraživanja 1915. godine oko grobnice su zatečeni ostaci zidova mauzoleja, visine 80-85 cm, i velike količine razbacanih sedrenih blokova sa slikarskim dekoracijama živih boja.</s><s>Oko mauzoleja je bilo manje dvorište opasano sa svih strana iskopanim jarkom, tako da je objekt podsjećao na malo utvrđenje.</s>

<s>Batalo je sahranjen u kamenom sarkofagu od pješčara i položen u dvostruku zidanu raku (dimenzija 2,05x1,05x1,26 m).</s><s>Glava pokojnika je bila okrenuta prema zdjelici udubljenoj u gornjem uglu sarkofaga.</s><s>U zidovima grobnice, iznad sarkofaga, bile su učvršćene konzole koje su držale unutarnju pokrovnu ploču.</s><s>Na taj način raka je na prvi pogled izgledala prazna i zaštićena od pljačkaša.</s><s>Ispod ploče je pronađena tekstilna zavjesa pričvršćena željeznim čavlima.</s><s>Na gornjoj ploči je stajao stećak u obliku sljemenjaka.</s><s>Čeona kamena ploča je sa natpisom u bosanskoj ćirilici, dimenzija 17 x 24 cm.</s><s>Ploča je oštećena u gornjem dijelu na kojem se nalazi natpis:</s>

<s>:Ase leži]  uzmo [žni] muž' t [ep']čija Batal[o] bosan'ski a pisa Radomil' dijak'.</s>

<s>Tokom iskopavanja zatečene su samo razbacane kosti pokojnika i ostaci brokata.</s><s>Nisu pronađeni nikakvi grobni prilozi.</s><s>Proglašena je, za nacionalni spomenik BiH.</s><s>Nacionalni spomenik čine arheološko područje sa ostacima grobnice i pokretno naslijeđe pronađeno na arheološkom području koje se nalazi u Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine u Sarajevu.</s>

<s>Između dva svjetska rata sagrađena je crkva svetog Jovana Krstitelja, koja je apsidom nalegla na ulazni dio grobnice.</s><s>Crkva je porušena tokom Drugog svjetskog rata.</s><s>Na njezinim temeljima 1970. godine sagrađena je nova.</s>

<s>Literatura 
 Sima Ćirković, Istorija srednjovekovne bosanske države, Beograd, 1964.</s>

<s>Reference</s>

<s>Nacionalni spomenici u Travniku
Srednja Bosna
B</s>

