Arganija
<s>Arganija (lat: Argania spinosa) poznata i kao Marokansko željezno drvo i Argan je endemska vrsta stabla iz sušnih krajeva jugozapadnog Maroka i južnog Alžira.</s>

<s>Karakteristike</s>

<s>Arganija je dugovječno (150-200 godina) zimzeleno trnovito stablo, srednje veličine visoko 8 do 10 m (ponekad i do 20 m).</s><s>Korijenje mu može doseći dubinu od 35 m, što biljci omogućuje da preživi sušu.</s><s>Deblo je čvorasto i ima promjer do 1 m i nosi gustu krošnju.</s><s>Listovi su mali, grozdasti sposobni apsorbirati bilo kakvu vlagu iz zraka.</s><s>Cvjetovi su dvospolni, zelenkaste žute boje.</s><s>Plodovi su jajolikeo mesnate koštunice kojima treba do godina dana da sazriju.</s><s>Zelene su do jarko žute boje, a pulpa im sadrži mliječni lateks neugodan za ljude.</s><s>Prilično su slični plodovima masline, ali su krupniji i okrugliji, i mogu sadržavati i do 3 sjemenki.</s><s>Sjemenka arganije je orašasta i sadrži do 3 zrna, koje prešanjem daju 50% jestivog ulja.</s>

<s>Arganija prve plodove nakon sadnje, daje nakon 5 do 8 godina, a punu plodnost ima nakon 60 godina.</s><s>Nakon duže suše gubi lišće i hibernira po nekoliko godina.</s><s>Cvate od maja do juna.</s>

<s>Korištenje</s>

<s>Arganija je važan ekonomski resurs lokalnog stanovništva u Maroku, koje ga prvenstveno zgaja zbog jestivog ulja za kuhanje i salatu.</s><s>Ulje arganije pojavilo se u Evropi tokom 18. vijeka, ali se nije prihvatilo, zbog maslinovog ulja koje je Mediterancima ostalo graže jer nema tako intenzivni okus.</s>

<s>Njeno ulje ima vrijedan profil masnih kiselina jer sadrži 13% palmitinske kiseline i više od 80% mononezasićenih i polinezasićenih masnih kiselina, uključujući 48-59% oleinske i 30-40% linolne kiseline.</s><s>Zna se da smanjuje štetni kolesterol i triglicerid, i sadrži velike količine Vitamina E. 
Pored tog ima i dobre dermatološke osobine, pa se odavno koristi za liječenje strija na trbuhu, kozica i akni.</s>

<s>Danas se koristi u kozmetičkoj industriji za proizvodnju žutih sapuna, sredstava za njegu kose i kože.</s>

<s>Sve do kraja 20. vijeka u Sjevernoj Americi se Arganiji i njenom ulju gotovo ništa nije znalo,  kad se saznalo za njene blagodati naglo je postalo popularno i izuzetno skupo.</s>

<s>Njeno tvrdo drvo naročito je otporno na insekte pa se puno koristi za u građevinarstvu i stolarstvu, od njeg se prave i posude.</s><s>Koristi se kao ogrjevno drvo i to ne samo grane već i ljuske sjemenki.</s>

<s>Arganijino stablo je glavni izvor hrane za ovce, koze i deve u Maroku.</s><s>I to ne samo lišće koje stoka sama brsti (koze se veru po čitavoom stablu), već i plodovi pa čak i ostatci od prešanog ulja. .</s>

<s>Rasprostranjenost</s>

<s>Raste od razine mora do nadmorske visine od 1500 m. Uspijeva na gotovo svim vrstama tla, ali ponajviše na pjeskovitom i suhom koje ne prima više od 100 do 500 mm godišnje kiše i tamo gdje nema mraza.</s><s>To se uglavnom svodi na Regiju Sus u Maroku i na susjednu alžirsku Pokrajinu Tinduf.</s><s>Svojevremeno se pokušalo zasaditi Arganiju u Tunisu, Španjolskoj i Izraelu.</s>

<s>U Maroku se 2013. arganija uzgajala na 830.000 hektara, pa je proizvedeno 4000 tona ulja, od čega je 60% izvezeno.</s>

<s>Ugroženost</s>

<s>U Maroku su zbog velikih suša početkom vijeka saharski nomadski stočari svoja stada sklanjali u gajeve Arganije koje bi gladna stoka ubrzo obrstila.</s><s>Uz to je i lokalno stanovništvo pretjerano sjeklo stabla za gorivo, ali i da poveća količinu oranica, rezultat tog je smanjenje gustoće stabala (sa 100 na 30 stabala po / ha) u proteklih17 godina.</s>

<s>UNESCO je 1998. u cilju očuvanja Arganije (relikvije iz tercijara) velik dio Regije Sus (2.560.000 hektara) u Maroku proglasio Rezervatom biosfere.</s>

<s>Šumarci Arganije koji rastu uz granicu Sahare djeluju kao zaštitni pojas protiv dezertifikacije.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Argan (Argania spinosa)</s>

<s>Ericales
Krmne biljke
Endemizam</s>

