Kasnoantička bazilika Dabravine, Vareš
<s>Kasnoantička bazilika Dabravine nalazi se u naselju Dabravine, opština Vareš, Zeničko-dobojski kanton , Federacija Bosne i Hercegovine , Bosna i Hercegovina.</s><s>Proglašena je za nacionalni spomenik BiH.</s>

<s>Lokacija 
Dabravine se nalaze između Vareš i Breze, iznad klisure potoka Stavnja, na lijevoj obali, na teško pristupačnoj zaravni Gradina.</s>

<s>Istraživanja</s>

<s>Metalurški inženjer Karl Fitzinger je 1891. godine vršio prva iskopavanja na lokalitetu.</s><s>Rezultate iskopavanja je objavio kustos Vjenceslav Radimski 1892. godine.</s>

<s>Tokom 1954. godine izvršeno je reviziono iskopavanje, pod stručnim nadzorom Dimitrija Sergejevskog.</s><s>Pokretni arheološki materijal je deponiran u prostorijama Zemaljskog Muzeja u Sarajevu i u Zavičajnom muzeju u Visokom.</s>

<s>Bazilika je izgrađena krajem 5. ili u prvoj polovini 6. stoljeća.</s><s>Uništena je požarom u provali Avara i Slavena krajem 6. ili početkom 7. stoljeća.</s><s>Prije toga su izvršene prepravke kamenog namještaja.</s><s>Prilikom iskopavanja u gareži su pronađeni ulomci tegule, rastopljenog prozorskog stakla i avarska strelica.</s>

<s>Crkva je jednobrodna, sa narteksom ugrađenim u stijenu.</s><s>Oko bazilike je zid sa dva objekta slična tornjevima.</s><s>Osim crkve u unutrašnjosti zidina je pronađen i niz malih prostorija koje podsjećaju na monaške ćelije.</s><s>Građena je vrlo nemarno.</s><s>Upotrijebljen je lomljeni kamen koji je samo mjestimično pritesan, bez reda polagan u zidove (opus incertum) i vezan nekvalitetnim malterom.</s><s>Pod je bio nabijena zemlja ili estrih.</s><s>Kao pokrov korišten je rimski crijep.</s><s>Kameni namještaj, sudeći po tipiziranoj i preciznoj izradi, te bogatim dekorativnim motivima, proizvod je iskusne klesarske radionice.</s><s>Izrada skulpture podsjeća na drvorez.</s><s>Dekorativni motivi u većini su tipično kasnoantički.</s><s>Prikazani su motiv krsta sa dva jagnjeta, listovi vrbe i vinove loze, ptice raširenih krila, glave ovnova, medvjeda, jelena, ljudske glave i poznati repertoar simbolike jevanđelja (orao, krava, dijete)</s>

<s>Reference</s>

<s>Nacionalni spomenici u Varešu
Ranohrišćanske bazilike u Bosni i Hercegovini‎</s>

