Cirkadijani ritam
<s>cirkadijani ritam (lat. circa: oko, približno + dies: dan), cikličke oscilacije neke biološke funkcije s trajanjem jednoga ciklusa oko 24 sata.</s><s>Cirkadijani ritmovi su endogeni, tj. reguliraju ih mehanizmi unutar organizma (cirkadijani satovi), no usklađeni su sa stalnim vanjskim uvjetima (entrainment; zeitgeber).</s><s>Cirkadijani ritmovi opaženi su u biljaka, životinja, gljiva i cijanobakterija.</s>

<s>Disciplina koja se bavi biološkim temporalnim ritmovima, bez obzira na njihovo trajanje (dnevni, plimni, tjedni, mjesečni, sezonski i godišnji ritmovi), naziva se kronobiologija.</s><s>Proces sa 24-satnim oscilacijama općenito se naziva dijurnalni ritam i, striktno govoreći, ne bi ga trebalo nazivati cirkadijani ritam osim ako nije potvrđena njegova endogena priroda.</s>

<s>Iako su cirkadijani ritmovi endogeni (»ugrađeni«, samoodrživi), oni su usklađeni (»entrenirani«) s lokalnom okolinom pomoću eksternih signala odnosno cajtgebera (njem.</s><s>Zeitgeber: davalac vremena) ili sinkronizatora.</s><s>Razlikuju se jaki cajtgeberi (npr. svjetlo, temperatura), koji postižu točnu sinkronizaciju, sa 24-satnim periodom, i slabi cajtgeberi (npr. ciklusi svjetla i tame te hranjenja i gladovanja), koji ne ostvaruju stvarnu sinkronizaciju, ali obavještavaju biološki sistem o 24-satnom periodu.</s>

<s>Vidi još</s>

<s>aktigrafija (aktimetrija)
 ARNTL
 ARNTL2
 bakterijski cirkadijani ritmovi
 cirkadijana disritmija
 poremećaj napredne faze spavanja
 poremećaj odgođene faze spavanja
 hipernikthemeralni sindrom
 cirkasemidijani ritam
 cirkaseptani ritam, 7-dnevni biološki ciklus
 kriptokrom
 CRY1 i CRY2, kriptokromska porodica gena
 dijurnalni ciklus
 efekti svjetla na cirkadijani ritam
 svjetlo u školskim zgradama
 PER1, PER2 i PER3, periodna porodica gena
 fotosenzitivna ganglijska stanica, dio oka uključen u regulaciju cirkadijanog ritma
 polifazno spavanje
 Rev-ErbA alfa
 segmentirano spavanje
 arhitektura spavanja (spavanje u čovjeka)
 spavanje u nečovječjih životinja
 Stefania Follini</s>

<s>Izvori</s>

<s>Eksterni linkovi</s>

<s></s>

<s>Spavanje
 
Biologija bipolarnog poremećaja</s>

