Logor smrti Chełmno
<s>Chelmno (njemački: Vernichtungslager Kulmhof) bio je nacistički logor smrti smješten u selu Chełmno u današnjem 
poljskom Velikopoljskom vojvodstvu.</s>

<s>Historija i karakteristike
Chelmno je bio prvi logor smrti u poljskim zemljama koje je okupirao Treći Reich, a započeo je sa radom 8. decembra 1941, 
samo nekoliko sati nakon Napada na Pearl Harbor.</s>

<s>Njegov glavni zadatak bila je eliminacija poljskih Židova, ali su u njemu pobijeni i neki sovjetski ratni zarobljenici i 
nešto više od 4 000 Roma (Cigana).</s><s>Njegove žrtve ponajviše su bile su iz Geta u Lodzu i ostalih 36 geta iz zapadnih krajeva Okupirane Poljske.</s><s>U Chelmnu je završilo i 88 djece iz češkog grada Lidice, čije je stanovništvo desetkovano kao kolektivna osveta zbog atentata na Reinharda Heydricha u 
maju 1942.</s>

<s>Procjene o broju žrtava Logora Chełmno kreće su od 170 000 do 360 000 ljudi.</s>

<s>Pored baraka za smještaj logoraša Chelmno je imao tri mobilne plinske komore.</s><s>To su bili preuređeni kamioni koji su 
plinove iz motora ispuštali u lažnu kupaonu.</s>

<s>Najveći problem Nacista i SS-ovskog personala u logoru bio je premalo mobilnih komora, njihov ograničeni kapacitet, i sporost 
usmrćivanja.</s>

<s>Neopisive muke žrtava, koje su umirale zbog gušenja ugljičnim monoksidom, SS-ovce nisu toliko brinule, koliko mukotrpan i neugodan posao 
istovarivanja leševa i čišćenja nakon svakog lažnog tuširanja.</s><s>Jer su žrtve umirale sporo u velikim mukama, pa su im se pritom nekontrolirano praznila crijeva.</s><s>Zbog tog su svi drugi naknadno izgrađeni logori smrti koristili stacionarne plinske komore koje je bilo lakše čistiti.</s>

<s>Paradoksalno je da je i Chelmno stekao dobru reputaciju zbog svoje efikasne mašine za drobljenje kostiju (Knochenmühle).</s>

<s>Ispočetka su žrtve pokopane u šumi Rzuchowski, približno 4 km od logora, ali je to prekinuto u ljeto 1942. zbog nesnosnog smrada iz masovnih grobnica.</s><s>Nakon tog su leševi spaljivani u dva izgrađena krematorija široka 10 metara i duga 5-6 m.</s>

<s>Logor je prekinuo rad u aprilu 1943. i privremeno je zatvoren, aktivnosti su nastavljene tokom juna 1944.</s><s>SS-ovci su posljednje pogubljenje 47 logoraša izvršili 17. januara 1945., svega par dana uoči dolaska Crvene armije u Chełmno.</s><s>Nacisti su spalili i uništili sve što su zatekli u logoru i pokušali tako izbrisati sve tragove njegova postojanja.</s>

<s>Za Logor u Chelmnu se saznalo relativno rano, jedan od prvih bjegunaca iz logora izvestio je o tom već u junu 1942.</s><s>Poljsku vladu u egzilu u Londonu i lidera Geta u Lodzu Chaima Rumkowskog.</s>

<s>Strahote Chelmna preživjela dva logoraša koji su pronađeni nakon Drugog svjetskog rata.</s>

<s>Logor nakon rata</s>

<s>Komandanti logora Herbert Lange i Hans Bothmann izbjegli su suđenje, Lange je poginuo u obrani Berlina 1945., dok je Bothmann izvršio samoubistvo u britanskom zatvoru.</s><s>Jedini koji odgovarao bio je Bothmannov zamjenik - Walter Piller koji je osuđen na smrt na sudu u Łódźu 1949.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Chelmno, concentration camp, Poland (na portalu Encyclopædia Britannica)</s>

<s>Chełmno
Holokaust</s>

