Tesproti
<s>Tesproti ili Tesproćani (, Thesprōtoí) bili su starogrčko pleme, slično Mološanima, koje je živjelo u kraljevstvu Tesprotidi u Epiru.</s><s>Zajedno s Mološanima i Haonjanima, tvorili su glavna plemena sjeverozapadne grčke skupine.</s><s>Na sjeveroistočnoj granici susjedi su im bili Haonjani, a na sjevernoj granici kraljevstvo Mološana.</s><s>Pjesnik Homer često spominje Tesprotiju koja je bila u prijateljskim odnosima s Itakom i Kefalonijom.</s><s>Tesproti su izvorno kontrolirali proročište u Dodoni, najstarije religijsko svetište u staroj Grčkoj.</s><s>Kasnije su bili dio espirske države, dok nisu pripojeni Rimskom Carstvu.</s>

<s>Geografija</s>

<s>Strabon smješta teritorij Tesprota, tj. Tesprotidu (Thesprotis), na obalu jugozapadnog Epira.</s><s>Tesprotida se protezala između Ambrakijskog zaljeva na jugu do rijeke Tijamisa (danas Kalamas) na sjeveru, te između Pindskih planina i Jonskog mora.</s><s>Prema legendi, ovo je pleme svoje ime dobilo po pelaškom vođi i prvom vladaru Tesporotu (Thesprotos), koji je podigao grad Kihir (, Cichyros), koji je kasnije nazvan Efira (, Ephyra) i koji je bio glavni grad Tesprotide.</s><s>Ostali su važni gradpvi u toj oblasti bili: Pandosia, Titani, Himerij, Torina, Fanota, Kasopa, Fotika, Buheta i Batije.</s><s>Postojao je i grad po imenom Tesprotija, koji je tako dijelo isto ime s sa samim plemenom.</s>

<s>Pleme
Prema Strabonu, Tesproćani (zajedno s Haonjanima i Mološanima) bili su najpoznatiji među četrnaest epirskih plemena, jer su nekada vladali cijelom regijom.</s><s>Haonjani su prvi vladali Epirom, dok su Tesproćani i Mološani vladali poslije.</s><s>Plutarh nam govori da su Tesproćani, Haonjani i Mološani bili tri glavna skupa grčkih plemena koja su se pojavila u Epiru, a sva su tri bila najmoćnija među svim ostalim plemenima.</s><s>Strabon također bilježi da su Tesproćani, Mološani i Makedonci starce nazivali pelioi, a starice peliai (PIE: *pel- znači "sijed"; starogrčki: pelitnós – "siv", peleia – "golubica", nazvana tako zbog svoje tamnosive boje, poliós – "siv" i pollós – "taman").</s><s>Njihovi su se senatori zvali Peligones (Πελιγόνες), slično makedonskim Peliganima (Πελιγᾶνες).</s><s>Jedan natpis iz Gumanija, datiran u drugu polovicu 4. stoljeća pne., ukazuje na to da je organizacija tesprotske države bila slična organizaciji ostalih Epirana.</s><s>Državni su se službenici zvali "prostati" (grčki: προστάτες), u doslovnom značenju "zaštitnici", poput većine grčkih plemenskih država u to vrijeme.</s><s>Drugu nazivi za državne službe bili su gramatej ili grammateus (grčki: γραμματέυς) u značenju "tajnik", "demijurzi" ili demiourgoi (grčki: δημιουργοί, doslovno značenje "stvoritelji"), "hijeromnemoni" (grčki: ιερομνήμονες) u doslovnom značenju "(čovjek) svete uspomene" i "sinarhonti", što znači "suvladari".</s>

<s>Podplemena
Tesporoti su bili podijeljeni u mnoga podplemena, koja su obuhvaćala Elope (Elopes), Greke (Graeci), Kasopejane (Kassopaeoi), Driope (Dryopes), Dodonce (grčki: Δωδωναίοι), Egestaje (Aegestaeoi), Elejane (Eleaeoi), Eline (Elinoi), Efirane (Ephyroi), Ikadote (Ikadotoi), Kartate (Kartatoi), Kestrince (Kestrinoi), Klautrijce (Klauthrioi), Kropijce (Kropioi), Larisejane (Larissaeoi), Onoperne (Onopernoi), Opate (Opatoi), Tijejce (Tiaeoi), Toridejce (Torydaeoi), Fanotejane (Fanoteis), Farganejane (Farganaeoi), Paravejce, Filate (Fylates ) i Himerane (Chimerioi).</s><s>Neka od tih plemena tijekom antike migrirala su i uspostavila kolonije na Itaci, Lefkadi, Akarnaniji, dijelovima južne Grčke, Tesalije i Italije.</s>

<s>Mitologija
Prema Telegoniji (pjesmi iz epskog ciklusa), Odisej je došao uzemlju Tesprotiju i u njoj boravio niz godina.</s><s>Oženio se tesproćanskom kraljicom Kalidikom (Callidice, Kallidice) i s njom dobio sina koji se zvao Polipet.</s><s>Odisej je predvodio Tesproćane u ratu protiv Brigijaca (Brygi), ali je izgubio bitku jer je Ares bio na strani Brigijaca.</s><s>Atena je pošla podržati Odiseja, angažirajući boga rata u drugom sukobu sve dok ih Apolon nije razdvojio.</s><s>Kad je Kalidika umrla, Odisej se vratio kući na Itaku, ostavljajući njihovog sina Polipeta da vlada Tesprotijom.</s>

<s>Historija
Savez s Korintom u 5. stoljeću pne.</s><s>Savez s Atenom i Molođanima, 415–404. pne.</s><s>Molođani zauzimaju Kasopu, Dodonu i istočnu Tesprotiju 400. pne.</s><s>Tesprotski savez, sredina 4. stoljeća pne.</s><s>Savez s Makedonijom, 343–300. pne.</s><s>Dio saveza Mološana, 300. pne.</s><s>Dio Epirskog saveza, koji je uključivao i Haonjane i Molođane, 220–167. pne.</s><s>Status pokrajine u okviru rimske provincije Makedonije, 148–127. pne.</s><s>Status pokrajine u okviru rimske provincije Ahaje od 27. pne.</s>

<s>Popis Tesproćana u izvorima
Kraljica Kalidika, supruga Odisejeva.</s><s>Kralj Edonej iz Efire, suprug Perzefonin.</s><s>Pojon: Admat; Tesproti: Petoaj, Simak; Skepant, Aristodam iz Kasopeje; Dioszot iz Pandosije; theorodokoi u Epidauru, 365 pne..</s><s>Aleksandar (prostat), sredina 4. stoljeća pne.</s><s>Ksenarh, sin Ksenona iz Kasopeje (nadgobna stela), oko 310. pne.</s><s>Galit, sin Ksenonaiz Kasopeje (nadgobna stela), oko 275. pne.</s><s>Sokratida, kći Sotiona iz Buhete (nadgobna stela), oko 250. pne.</s><s>Ksenija iz Kasopeje (proksen u Tirejonu u Akarnaniji), 3. stoljeće pne.</s><s>Alkim, sin Nikandra (proksen u Delfima), oko 215. pne.</s><s>Euharon, Eunostida (prokseni u Termosu u Etoliji), kraj 3. stoljeća – početak 2. stoljeća pne..</s><s>Milon, sin Sosandra, kome je počast ukazao Koinon Epirarin, kraj 3. stoljeća pne..</s><s>Opat, koji posvećuje zavetni dar Zeusu Naosu, Dioni i Zeusu Buleutu u Dodoni, oko 215–210. pne.</s><s>Simak, sin Falakriona, pankratist iz 2. stolječa pne., Epidaurija (kažnjen globom od 1000 statera, s još dvojicom atletičara).</s><s>Demetrije, sin Mahate, koji posvećuje zavetni dar Apolonu u Kurionu na Cipru, 200–193. pne., ptolemejski upravitelj grada Kuriona.</s><s>Alkemah, sin Haropa, sudionik u trci na 400 metara na Panatenejama, 190/189. pne., nećak Demetrija.</s><s>Ehenika, kći Menedama i Aristokrateje iz Kassope, žena Liziksena (nadgobna stela), 2. stoljeće pne.</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura</s>

<s>Vanjske veze
Thesprotia: A Pleiades Place Resource</s>

<s>Starogrčka plemena</s>

