Arthur Balfour
<s>Artur Balfor (; 25. jul 1848 — Voking, 19. mart 1930) bio je engleski državnik i političar iz Konzervativne partije, premijer 1902-1905.</s>

<s>Biografija</s>

<s>Balfor je rođen u Škotskoj kao najstariji sin u porodici.</s><s>Ime je dobio po kumu Arturu Velsliju, vojvodi od Velingtona.</s><s>Studirao je humanističke nauke na univerzitetu Kembridž.</s>

<s>Godine 1874. je kao Konzervativac izabran za člana Parlamenta kao predstavnik grofovije Hartfordšir na godinu dana.</s><s>1878. godine je postao privatni sekretar kod svog ujaka, lorda Solsberija.</s>

<s>Kao ministar za Irsku u periodu od 1887. do 1891, Balfor se protivio njenoj samoupravi.</s><s>U Irskoj je dobio nadimak „krvavi Balfor“ zbog surovosti prema pobunjenicima.</s><s>Postao je premijer 1902. godine i ustanovio je nacionalni sistem srednjoškolskog obrazovanja.</s><s>Obrazovao je Komitet za odbranu Imperije 1904. i pomogao osnivanje "Srdačne Antante" (Entente Cordiale) s Francuskom.</s><s>Balfor je podneo ostavku u decembru 1905, posle podele kabineta oko ukidanja slobodne trgovine, a zatim je bio svedok poraza torijevaca na opštim izborima 1906.</s>

<s>Godine 1915. je ušao u koalicionu vladu Herberta Askvita kao prvi lord admiraliteta, a 1916. postao ministar spoljnih poslova u novoj koaliciji, na čelu sa Dejvidom Lojdom Džordžom.</s><s>Na tom položaju Balfor će ostati upamćen po Balforovoj deklaraciji koja podržava ideju o Palestini kao domovini Jevreja.</s>

<s>Pomogao je u proglašenju Versajskog mira i odigrao važnu ulogu u određivanju granica u Evropi posle Prvog svetskog rata.</s>

<s>Balfor je umro 19. marta 1930.</s><s>Na njegov zahtev, javna sahrana nije bila održana, a on je sahranjen u krugu porodice u selu Vitingem u Škotskoj.</s><s>Ceremoniju sahrane je obavila crkva Škotske, iako je pripadao i Engleskoj crkvi.</s>

<s>Na osnovu njegove posebne želje, titula grofa je prešla na njegovog brata Džeralda.</s>

<s>Balforova deklaracija</s>

<s>Balforova deklaracija je britanska deklaracija izdata 2. novembra 1917.</s><s>U deklaraciji se podržava ideja o Palestini kao domovini Jevreja.</s><s>Napisana je u vidu pisma upućenog lordu Rotšildu, istaknutom cionisti.</s><s>U njoj se obećava britanska pomoć jevrejskom narodu pod uslovom da poštuju prava nejevrejskih etničkih grupa u Palestini.</s><s>Dokument deklaracije postao je izuzetno značajan za cionistički pokret, jer je predstavljao svojevrsnu povelju na koju se počeo odlučno pozivati i koristiti je.</s>

<s>Pored finansijske podrške koju je dobio od cionističkih krugova, Balfor je imao i drugih motiva za izdavanje deklaracije, među kojima se ističe činjenica da su krajem 19. veka jevrejske izbeglice iz istočne Evrope preplavile Evropu u kojoj nisu baš rado primane.</s><s>Na londonskim ulicama organizovane su česte demonstracije protiv Jevreja, a bilo je i sukoba.</s><s>Arapi iz Palestine smatrali su da Deklaracija krši brojna obećanja koja su im data, a britanska vlada je 1939. godine odustala od principa Deklaracije.</s>

<s>Literatura 
 Ilustrovana istorija sveta, Mladenska knjiga, Beograd, 2006.</s>

<s>Premijeri Ujedinjenog Kraljevstva
Britanski diplomati
Britanski političari</s>

