Crkva Vaznesenja Gospodnjeg u Gračanici (BiH)
<s>Hram Vaznesenja Gospodnjeg, u Gračanici, Bosna i Hercegovina, pripada Srpskoj pravoslavnoj crkvi i eparhiji zvorničko-tuzlanskoj.</s><s>Gradnja crkve započeta je 1921 i završena 1926. godine.</s><s>Na sjednici održanoj od  2. do 4. septembra 2013. godine u Sarajevu, Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika donijela je odluku da se crkva sa ikonostasom proglasi za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović (predsjedavajući), i Ljiljana Ševo i Tina Wik.</s>

<s>Opis 
Crkva pripada tipu krstoobrazne kubične građevine sa kupolom, dva zvonika na zapadnoj strani i apsidom na istočnoj strani.</s><s>Gabaritne vanjske mjere iznose 19,12 x 13,16 metara.</s>

<s>Nad centralnim prostorom naosa uzdiže se kupola, visine do tjemena oko  17,00 metara i unutrašnjeg radijusa oko 3,00 metara.</s><s>Tambur kupole je sa unutrašnje strane kružnog, a spolja šesnaetostranog presjeka.</s>

<s>Zidno slikarstvo        
Živopis je izveden u periodu od 1986. do 1989. godine.</s><s>Hram je živopisao akademski slikar Dimitrij Ridžiski, iako bez teološke naobrazbe poštivao je tematski program živopisa, ali i ikonografske kanone uopće.</s><s>Prostor zida bez zidnih slika prekriven je šablonskim ukrasima (uglavnom prepleti i križevi).</s><s>Zidne slike su od ostatka zida odvojene iluzijom okvira.</s>

<s>Ikonostas  
Jednostavan ikonostas u cijelosti je očuvan, a potječe iz vremena gradnje same crkve (dimenzija približno 6,30m x 5,20m).</s><s>Izveden je od drveta i ukrašen jednostavnom profilacijom koja sugerira arhitektonski element stub čija je funkcija razdvajanje polja sa ikonama.</s><s>Konstrukcija ikonostasa je ukrašena i sa šest istovjetnih duborezbarenih lučnih vijenaca koji se nalaze iznad ikona te šest krstova u donjem dijelu prve zone.</s><s>Ikonostas nosi dvanaest ikona koje su raspoređene u dvije pravolinijske horizontalne linijae.</s><s>Odražava duh neoklasicizma dok su ikone pod utjecajem ruskog baroka.</s>

<s>Literatura 
 Omer Hamzić, Gračanica i okolina u periodu između dva svjetska rata, Travnik, 2012.</s><s>Đoko Slijepčević, Historija Srpske pravoslavne crkve, II knjiga, Od početka XIX vijeka do kraja Drugog svjetskog rata, Munchen, 1966. (korištene usluge biblioteke Bošnjačkog instituta, fondacija Adila Zulfikarpašića-Sarajevo), 1966.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>Nacionalni spomenici u Gračanici
G‎
Eparhija zvorničko-tuzlanska</s>

