Iž
<s>Iž (talijanski: Eso ili Eso Grande) je otok u Jadranskom moru u Hrvatskoj, koji administrativno podpada pod grad Zadar u Zadarskoj županiji.</s>

<s>Geografske karakteristike</s>

<s>Iž je jedan od otoka Zadarskog arhipelaga, dug 12,3 i širok 2,6 km u smjeru sjeverozapad-jugoistok, na kom je 2011. živjelo 559 stanovnika.</s><s>Leži između Ugljana na istoku te Rave i Dugog otoka na zapadu.</s>

<s>Građen je od krednih vapnenaca i dolomita, najviše brdo ima 168 metara.</s>

<s>Otok ima površinu od 17,59 km², a dužina njegove obale iznosi 35,222 km.</s>

<s>Ispred zapadne i istočne obale leže brojni otočići; Beli, Fulija, Glurović, Knežak, Kudica, Mali, Mrtovnjak, Rutnjak, Sridnji, Temešnjak.</s><s>Oko 60% površine je pokriveno borovom šumom.</s>

<s>Jedina dva naselja Veli Iž (376 st.) i Mali Iž (183 st.) leže na istočnoj obali.</s>

<s>Malobrojni stanovnici bave se pomorstvom, ovčarstvom, maslinarstvom, vinogradarstvom, ribarstvom i turizmom.</s><s>Veli Iž ima marinu koja može primiti do dvjestotinjak brodova i crkvu Sv. Petra i Pavla iz 14. vijeka, sa elementima romanike.</s>

<s>Otok je poznat je po tradiciji grnčarstva koja se održala do danas - Iški lopiž.</s>

<s>Historija</s>

<s>Otok je bio naseljen još od prahistorije, tragovi Ilirske gradine i rimskog naselja.</s><s>U srednjem vijeku bio poznat pod imenom Ez, tad  je bio pod vlašću zadarske komune, koja ga je kao feud dala ženskom benediktinskom samostanu sv. Marije, a kasnije u zakup zadarskoj aristokraciji (porodice; Benja, Fanfonja, Nassi, Soppe, 
Civalleli, Grisogono).</s>

<s>Od 1409.</s><s>Iž je u sastavu Mletačke Republike.</s><s>Za mletačko-turskih ratova tokom 15. i 16. vijeka, na otok se doselilo puno izbjeglica iz kopna, naročito iz Ravnih kotara.</s>

<s>Iž je za Drugog svjetskog rata bio poznat po snažnom antifašističkom pokretu.</s>

<s>Transport</s>

<s>Otok je povezan dnevnim brodskim linijama sa Zadrom.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Otok Iž na karti Jadrana</s>

<s>Sjevernodalmatinski otoci
Otoci u Hrvatskoj</s>

