Aerodrom Medeno Polje
<s>Aerodrom Medeno Polje je improvizovani aerodrom iz vremena Drugog svjetskog rata odakle je evakuisano oko 2000 ranjenika na liječenje u savezničke bolnice.</s><s>Poslije rata, na mjestu aerodroma, redovno se 27. jula, na dan ustanka naroda Bosne i Hercegovine održavao narodni zbor.</s><s>Nalazio se na istoimenom polju pored planine Osječenice, 7 km zapadno od Bosanskog Petrovca, Bosna i Hercegovina.</s>

<s>Vrhovni štab je formirao Bazu NOV i POJ u Bariju u Italiji, jer su bili stvoreni uslovi da se avionima i brodovima organizuje prihvat i prebacivanje savezničke pomoći.</s><s>Aprila 1944 g. Vrhovni štab je izdao kratko uputstvo, uz saglasnost savezničkih vojnih misija, o organizaciji aerodromske službe, da bi se na svim aerodromima i terenima za bacanje pomoći, posao odvijao isto.</s><s>Zdenko Ulepić, referent za vazduhoplovstvo Vrhovnog štaba NOVJ, organizuje izgradnju improvizovanog aerodroma Medeno Polje.</s>

<s>Organizacija aerodroma 
Prvo što je urađeno je obezbjeđenje.</s><s>Oko aerodroma su postavljena tri stalna teška mitraljeza »toreda« za obezbjeđenje sa zemlje i iz vazduha.</s><s>Pista je bila minimalno uređena, da ne bi izgledala kao aerodrom, kako ne bi bila otkrivena.</s>

<s>Najava aviona vršena je preko posebnih radio-stanica Vrhovnog štaba, a u Medeno Polje prenošena telefonom iz Drvara.</s><s>To je bilo neophodno zbog pripreme letilišta, kao i zbog pripreme određenog broja ranjenika koje je trebalo otpremiti.</s><s>Avioni koji nisu slijetali već samo padobranima spuštali materijal takođe su bili unaprijed najavljeni.</s><s>Pored štaba aerodroma i njegovog pratećeg voda, za prikupljanje bačenog materijala koristili su se borci Petrovačkog odreda i jedne inženjerijske brigade .</s>

<s>Svjetlosna organizacija letilišta, prihvat i otprema aviona organizovani su na slijedeći način:
Na planini Oštrelj (između KlekovačaKlekovače i Osječenice), kao najvišoj tački u rejonu aerodroma, u toku noći gorjela je jaka vatra, koja je približno označavala mjesto aerodroma, jer je bila uočljiva, a istovremeno je označavala i Oštrelj kao prepreku.</s><s>Ovakve vatre gorjele su na još nekoliko manjih prepreka u okolini aerodroma, a paljene su u prvi sumrak svakog dana kada je trebalo primiti avione.</s><s>Obilježavanje samog letilišta vršeno je u obliku slova »T« i to uzdužna osa piste zapaljenom naftom u konzervama, kao i pravci vožnje po zemlji, dok su krajevi piste i prepreke neposredno ispred nje bili označeni po jednom jačom vatrom od drva.</s>

<s>Prihvat aviona 
Postupak za prijem aviona bio je slijedeći:</s>

<s>Čim padne mrak sve ljudstvo je moralo da bude na svojim mjestima spremno da na dati znak pali vatre, odnosno naftu u konzervama.</s><s>Zatim se osluškivao zvuk avionskih motora i čim bi se čuo, palile su se po jednu »fakeliu«, čija je izrazito jaka bijela svjetlost omogućavala avionu da se približno orijentiše u odnosu na aerodrom.</s><s>Zatim se čeka da avion doleti bliže i da on prvi da ugovoreni svjetlosni znak.</s><s>Ako avion nije davao ugovoreni znak, na erodromu nisu dalje reagovali sve dok se ne udalji iz zone.</s><s>Međutim, ako je avion bio saveznički, čim bi uočio svjetlost upaljene »fakele« i doletio bliže aerodromu, davao je ugovoreni signal, na koji je odgovaralno ugovorenim svjetlosnim signalom pomoću »aldis« lampe.</s><s>Time bi međusobno identifikovanje bilo izvršeno, kako se to praktikuje u noćnom letenju.</s>

<s>Avioni su obično dolazili jedan za drugim u razmaku od tri do pet minuta i tada je svjetlosna orijentacija na zemlji gorjéla neprekidno sve dok se ne izvrši slijetanje svih, odnosno dok ne otpočne i dok se ne završi polijetanje.</s><s>Međutim, čim je nastupao veći razmak između dolazećih, odnosno polazećih aviona, sva svjetla na aerodromu su se gasila, a pri dolasku sljedećeg aviona postupak se ponavljao kao i sa prvim.</s><s>Zapadni Saveznici su koristili isključivo avione »DC-3«.</s><s>Na početku, u toku jedne noći dolazilo je po pet do šest aviona na slijetanje.</s><s>Međutim, kasnije je dolazilo i po deset, a jedne noći čak i dvanaest aviona.</s><s>Normalno se ukrcavalo po 25 ranjenika.</s>

<s>Dotur padobranima 
Avioni koji su slijetali dovozili su razni materijal, a oni koji su spuštali materijal padobranima doturali su većinom municiju i hranu.</s><s>Spuštanje materijala padobranima vršili su i avioni SSSR-a, koji su bacali materijal redovno sa velikih visina, pa je ponekad padao toliko daleko od aerodroma da se nije mogao ni pronaći.</s><s>Ovo je bilo i logično, jer su zbog bezbjednosti morali da lete visoko, a nad ciljem, s obzirom na daljinu puta, nisu imali vremena da snižavaju visinu i gube gorivo potrebno za povratak.</s><s>Front Crvene armije bio je tada još daleko.</s><s>Za najavu i navođenje ovih aviona u neposrednoj blizini aerodroma bila je smještena radio -stanica sa goniometrom, koja je ranije dopremljena jedrilicom koju je dovukao »IL-2«.</s><s>Tom radiostanicom rukovala je grupa sovjetskih oficira na čelu sa potpukovnikom Ivanovim, koji su pripadali misiji SSSR-a pri Vrhovnom štabu.</s><s>Bili su smješteni u speci jalno izrađenim malim barakama u neposrednoj blizini aerodroma, koje su bile dobro maskirane.</s><s>Članovi ostalih misija bili su smješteni u Bosanskom Petrovcu, a na aerodrom su dolazili samo noću kad su slijetali avtioni.</s>

<s>Transport ranjenika 
Rad na samom aerodromu bio je moguć isključivo noću, jer je u toku dana bio izložen neprekidnom izviđanju, mitraljiranju i bombardovanju od strane njemačkih aviona.</s><s>To je pričinjavalo posebne teškoće, jer se prikupljanje i dnevni boravak ranjenika morao vršiti dosta daleko od aerodroma u obližnjim šumama i na obroncima okolnih planina.</s><s>Bilo je mnogo teških ranjenika, koje je trebalo dovoziti volujskim kolima.</s><s>Zato je u prvim časovima sumraka na aerodromu, i pored svih mjera opreznosti, vladala velika gužva.</s><s>Stotine ranjenika čekalo je sa nestrpljenjem, jer su svi htjeli da budu baš te noći prebačeni, zbog neizvjesnosti da li će im to omogućiti situacija narednih noći.</s><s>Brojna volujska kola zakrčavala su neposrednu okolinu aerodroma, a svaki je seljak žurio da se što prije vrati, prije zore svakako.</s><s>Medicinsko osoblje je klasifikovalo ranjenike po težini rana — bolesti, tješeći one koji ostaju da će, takođe, iste noći biti prebačeni.</s><s>Na žalost, ranjenika je uvijek bilo više nego raspoloživih mjesta i svaki put jedan broj je morao da bude vraćen.</s><s>Strani piloti su dolazili do ranjenika i izražavali svoje žaljenje, a istovremeno i divljenje, za one koji su ih pjesmom i igrom bodrili da istraju.</s><s>Nudili su cigarete, čokoladu, novac, skidali cipele i poklanjali, a u zamjenu uzimali opanke itd.</s><s>Takva atmosfera vladala je skoro svake noći na aerodromu »Medeno polje« od polovine aprila do 25. maja.</s><s>Na dan 25. maja, Nijemci su počeli Desant na Drvar, i aerodrom je prestao sa radom.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjske veze 
 Zavičajno udruženje Petrovac 
 Općina Bosanski Petrovac</s>

<s>Bosanski Petrovac u Narodnooslobodilačkoj borbi
Bosanska krajina u Narodnooslobodilačkoj borbi</s>

