Atrezija vagine
<s>Atrezija vagine je kongenitalna anomalija kod koje postoji nedostatak lumena vagine u većoj ili manjoj dužini, a umesto lumena vagine, nailazi se vezivno tkivo.</s><s>Može da javi kao blaža forma (imperforacija himena ili kao niski trans­verzalni septum), ili kao prava vaginalna atrezija, odnosno agenezija, koja može biti kompletna, proksimalna i distalna.</s><s>Potpuni nedostatak vagine je retko usamlje­na anomalija.</s><s>Obično je udružena sa nepravilnosti­ma materice, bubrega i skeleta.</s>

<s>Epidemiologija 
Procenjuje se da se vaginalna atrezija javlja kod 1 od 5.000 do 10.000 živorođene ženske dece.</s><s>Anomalija je često neopažena do perioda adolescencije, kada, dijagnostiku pokreće primarna amenoreja ili bol u stomaku zbog oštećenog uterovaginalnog trakta.</s>

<s>Vaginalna atrezija je evidentirana kao drugi najčešći uzrok primarne amenoreje u centrima tercijarne nege.</s>

<s>Poprečni vaginalni septum, ranije nazvan delimična vaginalna ageneza, relativno je neuobičajen, i javlja se sa učestalošću 1 na 70.000 žena.</s>

<s>Etiopatogeneza 
Prema načinu nastanka atrezija vagine može biti urođena i stečena.</s><s>U prvom slučaju njen uzrok je poremećaj formiranja reproduktivnih organa u fazi fetalni razvoj.</s><s>Stečeni oblik se mnogo ređe javlja, a može biti posledica operacije na genitalnim organima.</s><s>Po lokalizaciji atrezije vagine se dele na:
 niske, 
 srednje 
 visoke 
 potpune.</s><s>Kompletna agenezija vagine može biti uzrokovana regresijom kompletnog Müllero­vog sistema u nedostatku Müllerove inhibitorne substance koja se luči u testisima, kao kod pacijenata sa muškim pseudohermafroditizmom uzrokovanim poremećajem androgenih receptora.</s>

<s>Kada je kompletna atrezija vagine, uzrokovana nekim mezenhimnim poremećajem, onda izostaje spajanje Müllerovih kanala sa urogenitalnim sinusom.</s><s>Postoje normalni jajnici i jajovodi, a materica je postavljen visoko, rudimen­tirana je i dvoroga.</s>

<s>Postoje dva oblika atrezije vagine — proksimalni i distalni:
Proksimalna atrezija vagine 
Ovaj oblik atrezije vagine nastaje kao posledica nekompletne fuzije Mülle­rovih kanala, koji ne formiraju Müllerov tuberkul, i defekt je u nivou cerviksa.</s><s>Distalna vaginalna atrezija 
Ovaj oblik atrezije vagine nastaje kao posledica poremećaja razvoja sinovijalnog pupoljka.</s>

<s>Kod atrezije vagine postoji normalan ženski kariotip - 46 XX.</s>

<s>Klinička slika 
Simptomi i tegobe izazvani malformacijama ne moraju bitno da remete opšte zdravstveno stanje žene, pa njihov klinički značaj nije uvek u srazmeri sa veličinom malformacije.</s><s>Tako, nekad vrlo izražene aniomalije ne daju velike tegobe, dok manje dovode do izraženijih smetnji.</s>

<s>Smetnje kod atrezije vagine nastaju tek u pubertetu usled nakupljanja krvi iznad mesta prepreke (hematometra).</s><s>Ova anomalija dosta rano po rođenju deteta može da pravi neprijatnosti.</s><s>Nakupljen sekret cervikalnih žlezda i vaginalni detritus ispune vaginu i uterus - matericu (mucocolpos, mucometra), pa svojom veličinom imitiraju tumor smešten u maloj karlici ili u donjem delu trbuha.</s>

<s>Simptomi su isti kao kod imperforiranog himena i zavisno od lokalizacije atrezije, mogu dovesti do dispareunije (bolni polni odnosi), odnosno, nemogućnosti polnog odnosa.</s>

<s>Dijagnoza 
Dijagnoza atrezije vagine postavlja se kliničkim i ultrazvučnim pregledom.</s>

<s>Diferen­cijalna dijagnoza 
Diferen­cijalno dijagnostički dolaze u obzir:
 neperforirani himen, 
 poprečna pregrada vagine 
 aplazija vagine</s>

<s>Terapija 
Lečenje vaginalne atrezije često se počinje u kasnim tinejdžerima ili ranim dvadesetim, ali može početi i u starijem žiivotnom dobu.</s><s>Osnovni princip lečenje ove anomalije je da se u atretičnom području stvori nov i dovoljno širok kanal, kako bi se omogućilo oticanje menstrualne krvi, a kasnije i koitus.</s><s>U zavisnosti od individualnog stanja, lekar može da preporuči jedan od sledećih načina terapije:
 
Samodilacija
Kao prvi korak, u neinvazivnom lečenju, predlaže se dilatacija vagine.</s><s>Izvodi se malim, okruglim instrumentom (dilatatorom) pritiskom na na kožu ili u postojeću vaginu u trajanju od 30 minuta do dva sata dnevno.</s><s>Da bi se dobio željeni rezultat, lečenje može potrajati nekoliko mjeseci, uz primenu na svakih nekoliko nedelja većeg dilatora.</s><s>Ova metoda još uvek nije dobro proučena, a često je potrebno veštačko podmazivanje.</s>

<s>Krvenje i bol su mogući neželjeni efekti, naročito na početku terapije.</s>

<s>Hirurška terapija
Ako samodilacija ne daje rezultat, operacija za stvaranje funkcionalne vagine (vaginoplastika) može biti opcija.</s><s>Kod totalne i visoke atrezije sigurnije je ako se primeni kombinovani abdomino - perinealni put, a kod niskih i srednjih atrezija vagine operacija se može izvršiti samo perinealnim putem.</s>

<s>Jedna od metoda je upotreba kožnog grafta (McIndoe procedura).</s><s>Kod McIndoe metode, hirurg koristi kožu zadnjica kako bi od nje formirao vaginu.</s>

<s>Nakon toga pacijentica koristi vaginalni dilatori, slično čvrstom tamponu, koji se uklanja kada pacijentica koristi kupatilo ili ima seksualni odnos.</s><s>Nakon otprilike tri meseca, dilatator se koristi samo noću.</s><s>Seksualni odnosi sa veštačkim podmazivanjem i povremenomm dilatacijom pomažu osobi da održi vaginu u funkcionalnom stanju.</s>

<s>Prognoza 
Pre tretmana vaginalna ageneza može uticati na seksualne odnose.</s>

<s>Nakon lečenja, bolesnica najčešće ima normalan, zadovoljavajući seksualni život.</s><s>Međutim, ako je atrezija udružena sa anomalijama materice takva žene neće nećete moći spontano da zatrudni.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Spoljašnje veze</s>

<s>Ginekologija
Pedijatrija
Kongenitalni poremećaji</s>

