Arsenal
<s>Arsenal (od talijanskog: arsenale, od arapskog: dār-ṣinā‘a=radionica) je kompleks radionica i skladišta za izradu, popravak i čuvanje oružja, municije i ratnog materijala za snabdjevanje vozila i ratnih brodova gorivom i hranom.</s>

<s>Historija</s>

<s>Prvi arsenali pojavili su se u Antičkom Egiptu i Asiriji tokom 12. vijeka pne..</s><s>Od 7 vijeka pne. arsenale grade Kartažani, Grci (neorie) i Rimljani (navalia).</s>

<s>Prvi grčki arsenali bili su od drva, a prvi zidani pojavili su se u 4. vijeku pne. - takav je bio onaj iz Samosa.</s><s>Čuven je bio arsenal pirejske luke Zea, poznat po tome da može primiti oko 400 brodova.</s><s>Grci su svoje arsenale nazivali ὁπλοϑήκη (oružarnica) a Rimljani - armamentarium, sa istom značenjem.</s>

<s>Za antike pomorski arsenali koristili su se za čuvanje i popravak brodova, dok se gradnja odvijala u privatnim brodogradilištima.</s>

<s>U srednjem vijeku najpoznatiji i najveći bio je Venecijanski arsenal podignut između 1150. - 1200. koji je do 15. vijeka izrastao u pravi industrijski pogon, sa natkrivenim dokovima, u kom se pored brodova proizvodilo i oružje, užad, jedra i gotovo sve ostalo što treba mornarici.</s><s>Pored njega velike arsenale imali su Amalfi i Pisa kog su podigli Medici početkom 16. vijeka.</s><s>I Engleska je počela graditi brojne arsenale, kad je shvatila da je ratna mornarica najvažnija za supremaciju u svijetu, tako su podignuti arsenali u Portsmouthu (1495), Deptfordu (1509.), Southamptonu, Woolwichu, Sheernessu (za Elizabete I).</s><s>A od 19. vijeka u Gibraltaru, Hong Kongu, Simon's Townu.</s>

<s>Kako se razvijala artiljerija, pojavio se i novi tip arsenala za kopnenu vojsku kao što je onaj iz Torina čija je izgradnja počela 1659., a dovršen je 1738.</s><s>Takav je bio i berlinski Zeughaus koji je izgrađen od 1694. do 1706.</s><s>Odtad se arsenali dijele na pomorske i vojne.</s><s>Poznati vojni arsenali podignuti su u Strasbourgu, Kijevu, Madridu i Beču.</s>

<s>U vrijeme ratova s Osmanlijama tokom 16. i 17. vijeka - Hrvatska Vojna krajina snabdjevana je oružjem i vojnom opremom iz arsenala u [[Ljubljana|Ljubljani i Grazu.</s>

<s>Arsenali na istočnoj obali Jadrana</s>

<s>Na istočnoj jadranskoj obali najstariji pomorski arsenal sagrađen je u 13. vijeku u Dubrovniku (orsan), i nešto kasnije i na Hvaru (oko 1300.</s><s>On je između 16./17. vijeka i natkriven, a koristio se kao zimovalište venecijanske jadranske flotile i kao logistički punkt za brodove koji su 
plovili prema Levantu.</s><s>Arsenali su izgrađeni i u Cresu (arsan), Kotoru (14. vijek), Korčuli (18. vijek) i Zadru (Veliki arsenal iz 1752).</s>

<s>Austrijsko Carstvo je između 1856–64. podiglo moderni pomorski arsenal u Puli sa brodogradilištem i natkrivenim suhim i plutajućim pontonskim dokovima.</s>

<s>Danas se funkcija arsenala sve više gubi jer njihov posao preuzimaju brodogradilišta i specijalizirane tvornice za proizvodnju oružja.</s>

<s>Povezano 
 Venecijanski arsenal
 Arsenal u Puli</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Arsenale (na portalu Treccani)</s>

<s>Vojne baze
Vojno-industrijski kompleks</s>

