Vojvodstvo Estonija (1561–1721)
<s>Vojvodstvo Estonija (švedski: Hertigdömet Estland, estonski: Eestimaa hertsogkond, njemački: Herzogtum Estland) ili Švedska Estonija bila je vojvodstvo - domena Kraljevine Švedske, koja je egzistirala od 1561. do 1721.</s>

<s>Historija 
Vojvodstvo je nastalo 1584. za Livonskog rata, kad je švedska vojska zauzela sjevernu Estoniju (to su današnji okruzi Harju, Viru, Järva i Lääne).</s>

<s>Krajem 15. vijeka oko tadašnje Terre Mariane izrasle su dvije velike sile Poljsko-Litvanska Unija, koja je već zauzela dobar dio juga, i Velika Moskovska Kneževina koja je osvojila Novgorod, na istoku.</s><s>Više diplomacijom negoli ratnim pobjedama, Velika Kneževina Litvanija je dobila Terra Marianu raspuštanjem Teutonskog viteškog reda 1561.</s>

<s>Moskovski car Ivan Grozni je 1558. zauzeo Narvu i prodro duboko u Estoniju, donoseći sa sobom pustoš, Šveđani su tek 1581. uspjeli protjerati rusku vojsku</s>

<s>Posljednji biskup Biskupije Ösel-Wiek (Saare-Lääne) prodao je 1559. otoke 
Zapadnoestonskog arhipelaga Danskoj, ali su ih Šveđani do 1645. uspjeli anektirati.</s>

<s>Nakon Altmarskog primirja 1629., kojim je okončan Prvi poljsko-švedski rat - Poljsko-Litvanska Unija predala je Švedskoj veći dio Terre Mariane.</s>

<s>Posljednje Južne dijelove Terre Mariane pod kontrolom Poljsko-Litvanske Unije 
Šveđani su zauzeli 1645., odtad je cijela zemlja bila pod njihovom vlašću.</s>

<s>Dugotrajni ratovi ostavili su zemlju razorenu, jer su brojni feudi ostali bez kmetova pa je zemlja postala pustopoljina.</s><s>Taj prazni prostor djelomično su popunili strani kolonisti koji su ubrzo asimilirani.</s><s>To je također dalo priliku germaniziranim feudalcima da uvećaju svoje feude, dignu poreze i traže više prisilnog rada od svojih kmetova.</s>

<s>U Estoniji se vrijeme švedske vladavine ponekad naziva Dobrim starim švedskim vremenima (estonski: Vana hea Rootsi aeg).</s><s>Historičari su podijeljeni oko tog jeli to legenda ili stvarnost, dali je stanovništvo doista mislilo da je taj period bolji od vremena ranijih vladara.</s>

<s>Za švedske vladavine provedene su neke reforme sa ciljem da se smanji utjecaj lokalnog germaniziranog 
plemstva, u korist domicilnog estonskog seljaštva.</s><s>Ubrzo nakon što je Karlo XI postao punoljetan 1672., livonski feudalci morali su dokumentima dokazati vlasništvo nad svojim feudima.</s><s>Ukoliko to nisu mogli - feudi su im oduzeti u ime monarhije, pa su postajali obični zakupci.</s>

<s>Za švedske vladavine osnovan je Univerzitet u Tartuu, Gimnazija Gustava Adolfa i Žalbeni sud u Tartuu.</s>

<s>Švedska Estonija raspala se nakon poraza Karla XII u Bitci kod Poltave 1709., od snaga 
cara Petra Velikog.</s>

<s>Vladavina je efektivno završila 1710., kad su sve švedske baltičke domene kapitulirale pred ruskim trupama u završnoj fazi Velikog severnog rata.</s>

<s>Tragovi švedske vladavine još uvijek su jasno vidljivi po otocima Ruhnu i Vormsi u primjerima 
drvene arhitekture i crkvama.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze 
 Estonians and Swedes go back a long way</s>

<s>Bivše države u Evropi
Historija Estonije
Historija Švedske</s>

