The Long Goodbye (film)
<s>The Long Goodbye (), u Jugoslaviji prikazan pod naslovom Privatni detektiv, je američki kriminalistički film snimljen 1973. godine u režiji Roberta Altmana.</s><s>Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Raymonda Chandlera, za koju je scenario napisala Leigh Brackett.</s><s>Protagonist, čiji lik tumači Elliott Gould, je Philip Marlowe, losanđeleski privatni detektiv koji postane uključen u nekoliko naizgled nepovezanih kriminalističkih slučajeva.</s>

<s>Altman, koji je režiju filma dobio na preporuku Petera Bogdanovicha, zamislio ga je kao satirički osvrt na hard boiled detektivske romane, a tome je u susret izašla i Brackett, koja je značajno izmijenila brojne detalje zapleta, te radnju smjestila u moderno doba.</s><s>Altman je to iskoristio da stvori kontrast između lika Marlowea, koji je svojim životnim navikama i svjetonazorom ostao zarobljen u 1940-im i osjeća se kao stranac u modernoj i progresivnoj Kaliforniji početka 1970-ih.</s><s>Gould je, pak, glavnu ulogu dobio nakon dvogodišnje pauze u karijeri, izazvane ekscesima na setu filma A Glimpse of Tiger zbog kojih se našao na neslužbenoj crnoj listi hollywoodskih studija.</s><s>Fotografija Vilmosa Zgismonda je koristila posebne pastelne filtere kako bi ublažila efekte sunčanog vremena u Kaliforniji i tako stvorila "pomaknuti" ugođaj, a Altman je također koristio svoju omiljenu tehniku stalno pokretne kamere.</s><s>Muziku za film je napisao John Williams, pri čemu se ističe naslovna tema koja će u filmu dobiti brojne varijacije u različitim stilovima.</s>

<s>Film je na početku imao neprijateljske kritike, ali su se one ublažile kada ga je pohvalila uticajna Pauline Kael.</s><s>The Long Goodbye je, međutim, loše prošao kod publike, za razliku od dvije godine kasnije snimljenog Farewell, My Lovely, u kome je ulogu Marlowea tumačio Robert Mitchum i koji se mnogo vjernije držao Chandlerovog predloška.</s>

<s>Radnja
Jedne noći, u sitne sate, privatnog detektiva Philipa Marlowea poseti njegov bliski prijatelj Terry Lennox, koji ga zamoli da ga odveze iz Los Angelesa do kalifornijsko-meksičke granice kod Tijuane.</s><s>Marlowe mu izađe u susret.</s><s>Vrativši se kući, Marlowea sretnu dvojica policijskih 
detektiva koji optužuju Lennoxa za ubistvo svoje bogate supruge Sylvije.</s><s>Marlowe odbije da im da bilo kakve informacije, te ga oni uhapse.</s><s>Nakon trodnevnog pritvora policija ga pusti na slobodu saznavši da je Lennox izvršio samoubistvo u Meksiku.</s><s>Policija i štampa veruju da je slučaj okončan, ali Marlowe ne prihvata zvaničnu verziju.</s>

<s>Marlowea unajmi Eileen Wade, koja ga zamoli da pronađe njenog nestalog supruga Rogera, romanopisca koji pati od alkoholizma i autorske blokade, čija se mačo persona, nalik Hemigwayu, pokazuje kao autodestruktivna, što rezultira njegovim višednevnim nestancima iz njihovog doma u Malibuu.</s><s>Ispitujući nestanak Eileeninog muža, Marlowe poseti privatnu kliniku za detoksikaciju čiji su pacijenti bogati alkoholičari i narkomani.</s><s>On tamo pronađe Rogera i, vrativši ga kući, sazna da su Wadeovi lično poznavali Lennoxove, te posumnja da slučaj Lennoxovog samoubistva i Sylvijinog ubistva nije do kraja rasvetljen.</s><s>Marlowe izazove gnev gangstera Martyja Augustinea, koji potražuje novac koji mu je Lennox dugovao, te zapreti Marloweu unakažavanjem sopstvene žene.</s>

<s>Nakon puta u Meksiko, gde mu zvaničnici saopšte detalje o Lennoxovoj smrti, Marlowe iznova poseti kuću Wadeovih.</s><s>Zabava se prekine nakon kratke rasprave povodom Rogerovog neplaćenog duga iz klinike za detoksikaciju.</s><s>Kasnije te večeri Eileen izenada spazi Rogera kako pijan odluta u okean; pre nego što ga ona i Marlowe mogu zaustaviti, on se utopi.</s><s>Eileen prizna da je Roger imao ljubavnu aferu sa Sylvijom, te da ju je možda on ubio.</s><s>Marlowe to prenese policiji, koja mu saopšti da mu vreme provedeno na klinici pruža alibi.</s>

<s>Nakon posete Augustineu, čiji je nedostajući novac vraćen, Marlowe spazi Eileen kako se odvozi u svom Mercedes-Benzu 450SL otvorenog krova.</s><s>Potrčavši za njom, udari ga jedan automobil, te biva hospitalizovan.</s><s>Osvestivši se, pacijent iz susednog kreveta, čije se lice ne vidi jer mu je celo telo u zavojima, pokloni mu usnu harmoniku.</s><s>Vrativši se u Malibu, on zatekne kompaniju za nekretnine kako iseljava stvari iz kuće Wadeovih, uz obrazloženje da se Eileen navodno odselila u Evropu.</s>

<s>On iznova ode u Meksiko, gde podmiti lokalne službenike da mu otkriju istinu.</s><s>Oni priznaju da su inscenirali Terryjevo samoubistvo i otkriju mu da je on živ i zdrav u jednoj meksičkoj vili.</s><s>Marlowe pronađe Terryja, koji prizna da je ubio Sylviju i otkrije mu da ima ljubavnu aferu sa Eileen.</s><s>Roger je bio razotkrio aferu i obelodanio ju je Sylviji, nakon čega ju je Terry ubio tokom nasilne svađe.</s><s>Terry mu zlurado saopšti da je naseo na njegove manipulacije, okarakterisavši ga kao rođenog gubitnika, na šta ga Marlowe upuca iz pištolja.</s><s>Dok se Marlowe udaljava, mimoiđe se sa Eileen, koja je na putu ka Terryjevoj vili.</s><s>Marlowe izvadi usnu harmoniku i zasvira šetajući veselo putem.</s>

<s>Uloge</s>

<s>Elliott Gould ...</s><s>Philip Marlowe
 Nina van Pallandt ...</s><s>Eileen Wade
 Sterling Hayden ...</s><s>Roger Wade
 Mark Rydell ...</s><s>Marty Augustine
 Henry Gibson ...</s><s>Dr. Verringer
 David Arkin ...</s><s>Harry
 Jim Bouton ...</s><s>Terry Lennox
 Warren Berlinger ...</s><s>Morgan
 Jo Ann Brody ...</s><s>Jo Ann Eggenweiler
 Stephen Coit ...</s><s>Det.</s><s>Farmer
 Jack Knight ...</s><s>Mabel
 Pepe Callahan ...</s><s>Pepe
 Vincent Palmieri ...</s><s>Vince</s>

<s>Pancho Córdova ...</s><s>Ljekar
 Enrique Lucero ...</s><s>Jefe
 Rutanya Alda ...</s><s>Rutanya Sweet
 Tammy Shaw ... plesačica
 Jack Riley ...</s><s>Riley
 Ken Sansom ... čuvar Kolonije Malibu
 Jerry Jones ...</s><s>Det.</s><s>Green
 John S. Davies ...</s><s>Det.</s><s>Dayton
 Rodney Moss ... blagajnik u supermarketu
 Sybil Scotford ... agentica za nekretnine
 Herb Kerns ...</s><s>Herbie
 Arnold Schwarzenegger ...</s><s>Augustineov suučesnik (nenaveden na špici)
 David Carradine ...</s><s>Socrates (nenaveden na špici)</s>

<s>Izvori
Fusnote</s>

<s>Literatura
McGilligan, Patrick.</s><s>Robert Altman: Jumping off the Cliff.</s><s>New York: St.</s><s>Martin's Press, 1989.</s><s>Thompson, David.</s><s>Altman on Altman.</s><s>London: Faber and Faber.</s><s>2005.</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Američki filmovi
Triler filmovi
Kriminalistički filmovi
Detektivski filmovi
Satirični filmovi</s>

