Opstrukcija dvanaestopalačnog creva
<s>Opstrukcija dvanaestopalačnog creva ili atrezija i stenoza duodenuma je kongenitalna anomalija digestivnog trakta koja može biti uzrokovana unutrašnjim, spoljašnjim ili kombinovanim lezijama, bez ikakvog razloga (sporadično).</s><s>U retkim slučajevima ona je posledica autozomno recesivnih genetskih osobina, a u oko 50 % slučajeva udružena je sa drugim kongenitalnim anomalijama.</s><s>Može se ispoljiti potpunim prekidom u prolaznosti dela kanala (lumena) dvanaestopalačnog creva – atrezijom, ili delimičnim (parcijalnim) suženjem – stenozom.</s>

<s>Epidemiologija 
Incidencija unutrašnje dvanaestopalačne opstrukcije je 1:5.000 novorođenčadi.</s><s>U dece sa Daunovim sindromom incidencija je mnogo veća i iznosi 46 na 1.000 novorođenčadi.</s><s>Muškarci i žene su ravnomerno pogođeni, jednakim brojem slučajeva.</s>

<s>U Finskoj, stopa opstrukcija dvanaestopalačnog creva je nešto veća i iznosi jedan slučaj na 3.400 živorođenih.</s>

<s>Embriologija 
Atrezija dvanaestopalačnog creva, membrana ili stenoza najčešće se javljaju u drugom delu dvanaestopalačnog creva, blizu utoka žučnog i pankreasnog voda.</s><s>U ranom embrionalnom životu, između 5. i 10. nedelje gestacije, dvanaestopalačno crevo je ispunjena traka, a u lumenu mu se stvara vakuolizacijom i rekanalizacija.</s><s>Dvanaestopalačna atrezija i stenoza nastaju poremećajem u ovoj fazi razvoja.</s>

<s>Anularni pankreas nastaje poremećajem u razdvajanju prednjeg i zadnjeg pupoljka gušterače, te se formira prsten koji obuhvata drugu porciju dvanaestopalačnog creva.</s><s>U 80% anomalija se nalazi na ili ispod utoka Vaterove ampule.</s>

<s>Etiopatogeneza 
Kako opstrukcija dvanaestopalačnog creva može bitu uzrokovana unutrašnjim, spoljašnjim ili kombinovanim lezijama, njihovi mogući uzroci prikazani su u ovoj tabeli:
Unutrašnja i spoljašnja opstrukcija dvanaestopalačnog creva mogu biti uzrokovana:</s>

<s>Klasifikacija 
Uobičajena klasifikacija atrezija dvanaestopalačnog creva je u tri grupe:</s>

<s>Osim ovih tipova atrezije postoje i drugi, kao što je perforirana membrana, rastegnuta membrana ili anularni pankreas (gušterača).</s>

<s>Većina slučajeva dvanaestopalaćne atresije ili stenoze javlja se bez ikakvog razloga (sporadično).</s><s>Postoje dve teorije o tome kako nastaju ove abnormalnosti.</s><s>Po jednoj uzrok su: 
Anomalije krvnih sudova
Anomalije krvnih sudova koje u embrionu nastaju zbog njihovog odsustva ili suženja dvanaestopalaćnog creva rezultuje smanjenjem snabdevanja krvlju pogođenog područja, 
Otoka ćelija
Otoka ćelija u dvanaestopalačnom crevu ometa prohodnost kanal prvog dela (lumena) dvanaestopalačnog creva, koji se javljaj u tokom šeste ili sedme nedelje razvoja fetusa.</s>

<s>Genetika 
Iako se za sada ne smatra da se ova kongenitalna anomalija digestivnog trakta nasleđuje otkriveno je nekoliko slučajeve nasleđenih atrezija dvanaestopalačnog creva zbog autozomno recesivnih genetskih osobina.</s><s>Nekoliko slučajeva opstrukcije dvanaestopalačnog creva nastalo je zbog nasleđenih autozomno recesivnih genetskih osobina.</s><s>Naime čovekove osobine, uključujući i klasične genetske bolesti, su rezulata interakcije dva gena, jednog od oca i jednog od majke.</s><s>U recesivnim poremećajima, stanje se ne javlja, osim ako osoba nasledi isti defektni gen za istu osobinu od svakog od roditelja.</s>

<s>Ako pojedinac primi jedan normalan gen i jedan gen za bolest, osoba će biti nosilac bolesti, ali obično neće imati simptome atrezije.</s>

<s>Rizik od prenosa bolesti kod dece, koji su nosioci recesivnog poremećaja, iznosi 25 %.</s><s>Dok 50 % dece rizikuje da budu nosioci bolesti, ali generalno neće pokazivati ​​simptome poremećaja.</s><s>Dok 25 % njihove dece može primiti oba normalna gena, po jedan od svakog roditelja, i biti genetski normalna (za tu osobinu).</s><s>Rizik je isti za svaku trudnoću posebno.</s>

<s>Udružene anomalije 
Visoki je procenat udruženih anomalija koje prate unutrašnje lezije dvanaestopalačnog creva, među kojima sa 30 % dominira Daunov sindrom.</s>

<s>Od ostalih anomalija značajan broj imaju ove:
 anularni pankreas, 
 urođene mane srca, 
 intestinalna malrotacija, 
 atrezija jednjaka, 
 anomalije urotrakta, 
 atrezije anusa, 
 vertebralne anomalije.</s>

<s>Klinička slika 
Oko polovina novorođenčadi sa anomalijom dvanaestopalaćnog creva je prevremeno rođeno i male telesne težine.</s><s>Povraćanje se javlja prvog dana života, a s ozirom da je 80 % opstrukcija lokalizovano distalno od Vaterove papile, sadržaj je prebojen sa žuči.</s><s>Abdominalna distenzija je minimalna ili odsutna jer je prepreka visoka.</s><s>U prvom danu života može se ponekad eliminisati oskudna mekonijalna stolica.</s><s>Ukoliko je opstrukcija nekompletna, simptomatologija se sporije razvija.</s>

<s>Dijagnoza 
Najkonstantniji znak u prenatalnoj dijagnostici koji govori u prilog postojanju anomalije dvanaestopalačnog creva je polihidramnion.</s><s>Prenatalna dijagnostika 
Prenatalna dijagnostika koja se zasniva na ultrazvučnoj dijagnostika počiva na prikazivanju duplog mehura, koji se javlja zbog istovremene distenzije želuca i bulbusa duodenuma.</s><s>U tom slučaju se traga za mogućim udruženim anomalijama, kao i za hromozomskim anomalijama, pre svega trizomiji 21, te je obavezno uraditi kariotip.</s><s>Ukoliko se radi o multiplim anomalijama ili udruženim hromozomopatijama postavlja se pitanje daljeg nastavka trudnoće.</s><s>Postnatalno se dijagnostika 
Postnatalno se dijagnostika bazira na radiografskom ispitivanju.</s><s>Ukoliko se radi o atreziji dvanaestopalačnog creva, patognomoničan je nalaz dva mehura sa hidroaeričnim nivoom, praćen odsustvom gasa u distalnim delovima creva, na uspravnoj radiografiji trbuha.</s>

<s>Ukoliko se radi o delimičnoj opstrukciji, osim dva mehura distalno se vidi manja količina gasa.</s>

<s>U slučajevima delimične opstrukcije (perforirana dijafragma) nativni snimak trbuha može pokazivati normalan raspored gasa, a simptomatologija može biti odložena za neko vreme.</s>

<s>Terapija 
Ako se ne započne brzo sa rehidratacijom, razvijaju se dehidratacija i elektrolitni disbalans, koji vodi u šok i brzu smrt novorošenčeta.</s>

<s>Lečenje anomalije duodenuma je operativno, a tehnika zavisi od tipa anomalije.</s><s>U slučajevima atrezije duodenuma, stenoze ili anularnog pankreasa savetuje se duodenoduodenostomija.</s><s>U slučajevima perforirane dijafragme ili membrane preporučuju se delimična resekcija i duodenoplastika.</s>

<s>Prevencija 
Genetsko savetovanje može biti korisno za bolesnike i njihove porodice sa naslednim oblikom opstrukcija dvanaestopalačnog creva.</s>

<s>Prognoza 
Na morbiditet i mortalitet bolesnika sa opstrukcijom dvanaestopalačnog creva utiče prisustvo udruženih anomalija i mala porođajna težina (prematuritet).</s>

<s>Ukoliko je dvanaestopalačno crevo veoma distendirano, postoperativni tok komplikuje dug period adinamičnog ileusa.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Literatura 
 Calkins CM, Karrer F. Duodenal Atresia. eMedicine Journal.</s><s>Aug 09, 2016.</s>

<s>Bolesti digestivnog trakta
Kongenitalni poremećaji
Embriologija</s>

