Jeremija II Carigradski
<s>Jeremija II Tranos (o.1530 – septembar 1595) bio je vaseljenski patrijarh Carigrada u tri navrata - od 1572. do 1579. godine; od 1580. do 1584. godine, te od 1587. do smrti.</s>

<s>Život
Jeremija Tranos se rodio u Anhijalosu (današnje Pomorije u Bugarskoj), u uticajnoj grčkoj porodici.</s><s>Datum rođenja nije precizno utvrđen, ali se najčešće navodi 1530. godina, iako poneki učenjaci sugeriraju i 1536. godinu.</s><s>Bio je obrazovan od strane najboljih grčkih učitelja svog doba, a u mladosti je postao monah.</s><s>Zahvaljujući podršci bogatog grčkog poduzetnika Mihaila Kantakuzina je oko 1568. godine imenovan za episkopa Larise.</s>

<s>Kada je Kantakuzin ishodio svrgavanje patrijarha Mitrofana III, Jeremija je uz njegovu pomoć prvi put izabran za patrijarha 5. maja 1572.</s><s>Jeremijina prva brigfa je bila reforma Crkve, te je sazvao Sinod sa ciljem da da iskorijeni simoniju.</s><s>Također je obnovio sabornu crkvu, koja je tada bila crkva Pamakaristos.</s><s>Za vrijeme prvog stolovanja Jeremija je prvi put imao službene kontakte sa luteranima a koji su završili razilaženjem po teološkim pitanjima.</s><s>3. marta 1578. je njegov pokrovitelj Kantakuzin pogubljen, te je Jeremijin položaj oslabio.</s><s>23. ili 29. novembra 1579.</s><s>Jeremija je svrgnut i izopćen, a njegov suparnik Mitrofan III se vratio na mjesto patrijarha.</s>

<s>Mitrofan III je umor u augustu 1580, te se Jeremija po drugi put vratio na mjesto patrijarha, najvjerojatnije 13. augusta.</s><s>Od 1580. do 1583. su postojali kontakti između Jeremije i pape, a koji su se ticali uvođenja gregorijanskog kalendara u Grčkju: Rim je bio gotovo siguran da će biti prihvaćen, ali se Jeremija tome na kraju usprotivio.</s><s>Godine 1584. je pak Jeremija papi Grguru XIII ponudio darove - dvije relikvije iz crkve svetog Jovana Zlatoustog i Svetog Andreje Kritskog.</s>

<s>Zimi 1583/1584. se protiv Jeremija skovala zavjera grčkih episkopa, a koju su vodili Pahomije uz Cezareje i Teolept iz Filipuploisa; oni su ga optužili da je podržavao grčki ustanak protiv Osmanskog Carstva, da je krstio muslimane te da je održavao koresponedneciju sa papama.</s><s>Jeremija je uhapšen i pretučen te je tri puta izveden pred sud: od prve je optužbe oslobođen, ali je treća potvrđena te je 22. februara 1584. svrgnut i izgnan na Rodos.</s>

<s>Zahvaljujući intervenciji francuskog ambasadora na osmanskom dvoru, godine 1586. je Jeremija oslobođen izgnanstva na Rodosu te je počeo putovati kroz Poljsko-Litavsku Uniju (što je uključivalo današnju Ukrajinu) i Rusko Carstvo kako bi prikupio novac za Crkvu.</s><s>Za vrijeme tog putovanje je došao u Moskvu 11. jula 1588, te je nakon pregovora sa Borisom Godunovom (regentom cara Fjodora I) 26. januara 1589.</s><s>Joba Moskovskog ustoličio kao prvog patrijarha Moskve i cijele Rusije.</s><s>Na povratku za Carigrad Jeremija je svrgnuo kijevskog mitropolita Onisifira Divočku, a na njegovo mjesto imenovao i posvetio Mihaila Rohozu.</s>

<s>U međuvremenu su nakon 1584. na mjestu patrijahra bili Pahomije II i Teolept II, od kojih je potonji svrgnut maja 1586.</s><s>Crkvom je upravljao Jeremijin pristaša đakon Nikifor (u. 1596), a deset dana đakon Dionisije Filozof (kasniji mitropolit Larise).</s><s>U aprilu 1587.</s><s>Jeremija je formalno izabran za patrijaha, ali je zbog njegovog odsustva crkvom uprvaljao đakon Nikifor.</s><s>4. jula 1589. sultan je formalno imenovao Jeremiju za carigradskog patrijarha po treći put.</s><s>Jermija je doznao da je ponovno izabran u patrijarha tek 1589. u Moldaviji kada se vraćao u Carigrad gdje je stigao 1590.</s>

<s>12. februara 1593. je sinod u Carigradu potvrdio autokefalnost Moskovske patrijaršije.</s><s>Precizan datum Jeremijine smrti nije poznat, ali se ona zbila između septembra i decembra 1595. u Carigradu.</s>

<s>Grčka Augusburška konfesija
Od 1576. do 1581. je Jeremija održao prvu važniju teološku raspravu između pravoslavaca i protestanata.</s><s>24. maja 1575. luterani Jakob Andreae i Martin Crusius iz Tübingena su patrijarhu dostavili prijevod Augsburške konfesije.</s><s>Jeremija II je napisao tri odgovora na nju, a koji su ustanovili kako pravoslavna crkva ne prihvaća [[Protestantska reformacija|reformaciju].</s><s>Luterani su odgovorili na dva pisma, ali je treće dovelo do konačnog razilaženja.</s><s>Ti su dokumenti po prvi put na jasan i precizan način ustanovili odnos pravoslavne i reformacijskih crkava.</s>

<s>Dostignuća
Jeremija je najpoznatiji po svojoj ulozi u uspostavi Moskovske patrijaršije, pri čemu je prvo sebe predložio za prvog moskovskog patrijarha; od toga je odustao kada je Boris Godunov predložio da bi mu sjedište trebalo biti u Vladimiru, koji je tada bio siromašan grad.</s><s>Umjesto toga Jeremija je za patrijarha ustoličio Godunovljevog suradnika, mitropolita Joba.</s>

<s>Patrijarh Jeremija je također uspio ishoditi povlastice za grčku zajednicu unutar Osmanskog Carstva, a koja se uglavnom ticala osnivanja škola.</s><s>U Jeremijino vrijeme je bila samo jedna škola na grčkom jeziku u cijelom Carstvu - "Velika škola nacije".</s><s>Pod Jeremijinim pokroviteljstvom se do kraja 16. vijeka osnovalo još sedam škola - u Ateni, Livadiji, Hiosu, Smirni, Kidoniji, Patmosu i Janjini, a kasnije još četrdeset druugih škola</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze
Tibbs - Patriarch Jeremias II, the Tübingen Lutherans, and the Greek Version of the Augsburg Confession 
Schaff - The Answers of Patriarch Jeremiah to the Lutherans, A.D. 1576</s>

<s>Rođeni 1530-ih
Umrli 1595.</s><s>Carigradski patrijarsi
Pravoslavni teolozi
Episkopi Larise</s>

