Krste Crvenkovski
<s>Krste Crvenkovski Stevo (Prilep, 16. jul 1921. – Skoplje, 21. jul 2001), učesnik Narodnooslobodilačke borbe, društveno-politički radnik SFR Jugoslavije i SR Makedonije i narodni heroj Jugoslavije.</s><s>Od jula 1963. do marta 1969. godine obavljao je funkciju predsednika Centralnoga komiteta Saveza komunista Makedonije.</s>

<s>Biografija 
Krste Crvenkovski rođen je 16. jula 1921. godine u Prilepu, u zanatlijskoj porodici.</s><s>Osnovnu školu i osam razreda gimnazije završio je u rodnom gradu.</s><s>Još u prvim razredima gimnazije, kada je zbog ukidanja ove škole u Prilepu pauzirao, radio je u duvanskom monopolu, gde je kontaktirao sa istomišljenicima, čitao marksističku literaturu i formirao svoj politički stav.</s>

<s>1935. godine primljen je u članstvo Saveza komunističke omladine Jugoslavije.</s><s>Nakon toga razvija komunističku delatnost u gimnaziji, formira čitalačke grupe, a 1939. godine i partijsku ćeliju.</s><s>Kao njen sekretar, primljen je za člana Mesnog komiteta, ali je došla direktiva da kao učenik osmog razreda gimnazije ne može da bude član Mesnog komiteta.</s>

<s>Narodnooslobodilački rat 
Posle završene gimnazije, 1939. godine upisuje se na Filozofski fakultet u Skoplju i tamo radi u partijskoj tehnici.</s><s>Krste je u oktobru poslao jedan kofer ilegalnog materijala za Mesni komitet u Prilepu, ali je kurir na putu bio uhvaćen.</s><s>On je odao Krsta, koji je od tada do okupacije Jugoslavije bio u ilegalnosti.</s><s>Odmah posle okupacije uključuje se u pripremanje partijske organizacije za oružanu borbu i 11. oktobra 1941. godine učestvuje u napadu na grad.</s>

<s>U oktobru 1941. godine postaje politički komesar Prilepskog partizanskog odreda.</s><s>Na prvom partizanskom mitingu u Makedoniji, 1941. godine u selu Carević, održao je govor u kome je objasnio platformu Narodnooslobodilačke borbe.</s><s>Kad je odred rasformiran, izvesno vreme je bio ilegalac u Skoplju, a zatim član, pa sekretar Okružnoga komiteta Komunističke partije Jugoslavije za zapadnu Makedoniju.</s>

<s>U septembru 1942. godine pao je u ruke italijanske policije, koja nije uspela da sazna osnovne informacije o njemu.</s><s>Bio je odveden u zatvor u Tirani.</s><s>Iz zatvora je pobegao sa još dvadeset i dva politička zatvorenika kroz prokopan podzemni tunel i u aprilu 1943. godine priključio se jednom albanskom partizanskom odredu.</s><s>Kasnije je prešao na gostivarski teren i postao sekretar Prvog oblasnog komiteta Komunističke partije Makedonije.</s>

<s>U decembru 1943. godine rukovodio je Prvim kongresom Narodnooslobodilačkog omladinskog saveza Makedonije u Fuštanima, u svojstvu člana Pokrajinskoga komiteta SKOJ-a.</s><s>Od novembra 1944. godine je sekretar Pokrajinskoga komiteta SKOJ-a.</s><s>Učestvovao je u Bogomilskom pohodu u februaru 1944. godine.</s><s>Nekoliko meseci bio je zamenik političkog komesara Prve makedonske brigade.</s>

<s>Posleratna karijera 
Posle oslobođenja zemlje zauzimao je niz odgovornih političkih i državnih funkcija:
 član i potpredsednik Vlade NR Makedonije
 član Saveznog izvršnog veća
 savezni sekretar za prosvetu i kulturu
 poslanik Savezne skupštine i Sobranja Makedonije
 član Saveta federacije
 potpredsednik Predsedništva SFR Jugoslavije od 1971. do 1974. godine</s>

<s>Biran je za kandidata za člana Centralnoga komiteta KP Jugoslavije na Petom kongresu, a na Šestom, Sedmom, Osmom i Devetom kongresu za člana Centralnoga komiteta SK Jugoslavije, odnosno za člana Predsedništva SK Jugoslavije.</s>

<s>Za člana Centralnog komiteta KP Makedonije biran je na Prvom kongresu KPM.</s><s>Bio je član Biroa Centralnog komiteta SK Makedonije i organizacioni sekretar CK SK Makedonije od jula 1963. do marta 1969. godine.</s><s>Na Osmom kongresu SK Jugoslavije izabran je u Izvršni komitet Centralnog komiteta SK Jugoslavije, a na Devetom kongresu izabran je za člana Predsedništva Saveza komunista Jugoslavije i za člana Izvršnog biroa SK Jugoslavije (1959-1971.).</s>

<s>Početkom sedamdesetih istakao se kao liberal i vodeći makedonski reformski komunist, ali je od 1974. isključen iz političkog života i javnosti, sve do 1989. godine.</s><s>Zajedno sa Slavkom Milosavlevskim osnovao je Socijaldemokratsku partiju Makedonije.</s>

<s>Umro je 21. jula 2001. godine u Skoplju.</s>

<s>Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja.</s><s>Ordenom narodnog heroja odlikovan je 27. novembra 1953. godine.</s>

<s>Stvaralaštvo 
Krste Crvenkovski je bio i publicista.</s><s>Objavio je sledeća dela:
 „Problemi na reformata na univerzitetot“ (1959, na srpskohrvatskom jaziku)
 „Sojuzot na komunistite na Makedonija i demokratizacijata na opštestvoto“ (1971)
 „Vo odbrana na makedonskata kauza“ (1989)
 „Podvodni grebeni na politikata: razgovori so Krste Crvenkovski“ (1993)
 „Našiot pogled za vremeto na Koliševski“ (zajedno sa Slavkom Milosavlevskim) (1996)
 „Na branikot na makedonskata samobitnost: materijali od političkite razgovori za makedonskoto prašanje“ (1999)
 „Zarobena vistina“ (2003)</s>

<s>Literatura</s>

<s>Enciklopedija Jugoslavije (knjiga treća), „Jugoslavenski leksikografski zavod“, Zagreb, 1984. godina</s>

<s>Makedonski političari
Makedonski komunisti
Makedonski pisci
Jugoslavenski partizani
Jugoslavenski komunisti
Članovi Centralnog komiteta KPJ-SKJ
Narodni heroji Jugoslavije</s>

