Rimska vila u Višićima
<s>Rimska vila u Višićima nalazila se u naselju Višići, opština Čapljina, Bosna i Hercegovina.</s>

<s>U doba Rimljana, blizina Narone i pogodan geografski položaj, doprinijeli su tome da je područje Čapljine bilo jedan od centara trgovine i saobraćaja s okolnim krajevima, ali i centar poljoprivredne proizvodnje.</s><s>Potvrđuju to nalazi sa arheološkog područja Kućišta – Rimska vila (Villa Rusticae), sa ostacima iz rimskog antičkog perioda, ranog i kasnog srednjeg vijeka (slavensko naselje i groblje).</s><s>Područje je proglašeno nacionalnim spomenikom kulture Bosne i Hercegovine.</s><s>Rekognosciranje terena izveo je 1955. godine, Marko Vego, kada je ustanovljeno da se radi o značajnom objektu s mozaicima i zidnim slikarstvom.</s><s>Arheološka istraživanja, kojima je rukovodila Irma Čermošnik, trajala su na ovom lokalitetu od 1956. godine.</s>

<s>Pokretni arheološki materijal nalazi se u Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine u Sarajevu.</s>

<s>Nalazi</s>

<s>Vila u Višićima pripadala je tipu velikih imanja (fundusa) sa luksuzno opremljenim zgradama u kojima su stanovali vlasnici.</s><s>Oko njih bile su raspoređene prostorije domaćinstva i radionice, zajedno s poljoprivrednim i drugim zgradama koje su bile smještene podalje od grupe luksuznih zgrada.</s><s>U kupatilu vile , na sekundarnom mjestu, nađen je okrugli kamen (area) sa žlijebom na periferiji (canalis rotunda) koji potiče iz prese za vino ili ulje.</s><s>Od imanja u Višićima otkrivene su samo centralne zgrade s potrebnim domaćinskim prostorijama i zanatskim radionicama.</s><s>Naselje je imalo centralno gtijanje.</s>

<s>Istraživanja vile dala su uvid i u umjetničko stvaranje rimskog perioda, na osnovu očuvanih mozaika, zidnog slikarstva, keramike i rimskih lampica.</s>

<s>Među rjeđe arhitektonske nalaze spada i jedan cijeli antefix i jedan fragment antefixa s reljefom Meduzine glave.</s><s>Oba su nađena u vrtu zgrade s peristilom.</s><s>Predstava Meduzine glave dosta je stilizirana, te tako njena kosa više liči na dijademu, a na čelu umjesto zmijskih glava je nešto slično privjesku u obliku palmete.</s><s>Izraz lica Gorgone je miran, a ne mrk, te predstavlja varijantu mirne Gorgone – dosta česte predstave u rimsko doba.</s><s>Prema rimskom vjerovanju Meduza je bila zaštitnica i okućnice (domaćinstva), te je njezin lik na antefixima služio da zaštiti kuću.</s>

<s>Slavenski period 
Na prostoru rimske vile nađeni su tragovi stanovanja i iz vremena nakon rušenja i napuštanja vile.</s><s>Vila je porušena koncem IV. stoljeća, a na istom mjestu Slaveni su razvili svoje naselje sa grobljem.</s><s>Brojni tragovi privremenih ložišta i s nekoliko zidanih ognjišta na prostoru vile govore u prilog tome da su Slaveni izvjesno vrijeme upotrebljavali ruševine vile kao zaklon.</s><s>Brojni nalazi keramike i slavenskog nakita upućuju da je naselje s grobljem iz perioda do X stoljeća.</s><s>Većina otkrivenih grobova, ukopanih u ruševinu, nemaju priloga, izuzev uz dva groba, gdje su nađeni fragmenti slavenskih posuda.</s><s>Uz lubanju skeleta u jednom grobu nađene su dvije ogrlice od žice.</s>

<s>Ni po čemu se danas ne može  zaključiti da je na lokalitetu bila rimska vila.</s><s>Rijetki mještani znaju da se ona tu nalazila i da su vršena arheološka istraživanja sredinom XX vijeka.</s><s>Izgrađene su kuće, zasađeni voćnjaci, zemlja je izorana i ne mogu se primijetiti nikakvi nalazi (eventualno kockice mozaika i sl.)</s>

<s>Literatura 
 Adnan Busuladžić, Umjetnost antičkih mozaika na tlu BiH.</s><s>Sarajevo: 2008
 Irma Čermošnik, Rimska villa u Višićima, Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s., A, svezak XX.</s><s>Sarajevo: 1965.</s>

<s>Reference</s>

<s>Čapljina
Nacionalni spomenici u Čapljini</s>

