Egipatski Kedivat
<s>Egipatski Kedivat (arapski: خديوية مصر; osmanski turski: خدیویت مصر) je bila vazalna država Osmanskog carstva koja je od 1867. do 1914. godine postojala na teritoriji današnjeg Egipta.</s>

<s>Formiranje 
Egiptom od 1805. vlada Dinastija Muhameda Alija, njen osnivač - Muhamed Ali, je sa osmanskim sultanom vodio dva rata u kojima se izborio za nasljedno pravo namesništva nad Egiptom.</s><s>Godine 1863. na egipatski presto došao je Ismail-paša, Muhamedov unuk.</s><s>Bio je veliki obožavalac Zapada.</s><s>Žudeo je da Egipat učini evropskom, a ne afričkom zemljom.</s><s>To je dovelo do više nepromišljenih i neodmerenih troškova koji su, istina, podigli nivo života i modernizacije Egipta, ali su istovremeno doveli do njegove propasti.</s><s>Ismail-paša je 1867. godine od turskog sultana po visokoj ceni kupio titulu kediva (gospodara).</s>

<s>Britanska okupacija Egipta 
U vreme Ismailove vladavine, evropski činovnici, vaspitači, savetnici i vojnici masovno su pristizali u Egipat.</s><s>Stranci su imali povlašćeni položaj; bili su oslobođeni od visokih poreza, za njih su formirani posebni sudovi i sl.</s><s>To je dovelo do guranja Egipćana u stranu, a istovremeno i do pojave egipatskog nacionalizma.</s><s>Rezultat je bio nacionalistički Urabijev ustanak 1881. godine.</s><s>Francuska se povlači, a Velika Britanija je odlučila da vojno interveniše.</s><s>Dana 11. jula 1882.</s><s>Britanska mornarica bombardirala je Aleksandriju, i nakon četiri dana zauzela grad.</s><s>Nakon pobeda u Bitci kod Tel el Kabira (Garnet Wolseley i Aḥmed Urabi) Velika Britanija je zagospodarila Egiptom.</s><s>Strateška važnost Sueskog kanala bila je prevelika da bi Britanci mogli tolerisati nezavisnost Egipta.</s><s>Vlada u Londonu je, nakon izvesnih nedoumica, odlučila da u Kairu postavi generalnog konzula.</s><s>On bi trebalo da vlada Egiptom u ime Britanaca.</s><s>Egipat se sada nalazio u paradoksalnoj situaciji.</s><s>Zvanično je i dalje bio deo Osmanskog carstva, ali je njime upravljao kediv (vicekralj) nezavisan od Istanbula koji je, zapravo, bio pod političkom i vojnom kontrolom Velike Britanije.</s>

<s>Ukidanje kedivata 
Egipatski kedivat postojao je do izbijanja Prvog svetskog rata.</s><s>Već 5. avgusta, egipatska vlada je objavila dokument koji je u suštini značio objavu rata Centralnim silama.</s><s>Kako je Osmansko carstvo stalo na stranu Nemačke i Austrougarske, Britanci su i formalno proglasili kraj turskom suverenitetu i uveli svoj protektorat u Egipat koji je proglašen sultanatom.</s>

<s>Povezano 
 Egipatski Sultanat
 Egipatski Ejalet</s>

<s>Literatura 
 Vojna enciklopedija, tom 2, Beograd 1971. godina, 2. izdanje
 Istorija srednjeg istoka, Masimo Kampanini, Klio, 2001.</s>

<s>Kedivat
Novovjekovne države
Bivše države u Africi
Bivše države u Aziji</s>

