Divna Veković
<s>Divna Veković (Lužac, 1886 – 1944) bila je prva prva školovana babica i zubarka u Crnoj Gori, doktorka književnosti i prva prevoditeljka Njegoševog Gorskog vijenca na francuski jezik.</s><s>Autorka je i francusko-srpskog rječnika.</s>

<s>Odlučivši se za studije, ona je marljivim prikupljanjem znanja ostavila svojevrsan pečat ne samo na oblast svog primarnog, ljekarskog poziva, već i na oblast književnog stvaralaštva i prevođenja.</s><s>Bila je veoma aktivna u upoz­navanju Evrope sa duhovnim bogatstvima Crne Gore.</s>

<s>Biografija 
Divna Veković rođena je 1886. godine u selu Lužac kod Berana u srpskoj porodici, kao šesto od sedmoro djece Uroša i Tole Veković.</s><s>Osnovnu školu je završila u manastiru Đurđevi Stupovi a zatim nižu gimnaziju u Skoplju i Djevojački institut na Cetinju.</s><s>O njenom porodičnom životu nema pouzdanih podataka.</s>

<s>Školovanje 
Kao izuzetno talentovanu učenicu, knjaz Nikola je upućuje na studije u Pariz i dodjeljuje joj stipendiju Knjaževine Crne Gore.</s><s>Kao odlična učenica i jedna od najboljih u svojoj generaciji Divna je bila stipendistkinja Djevojačkog instituta na Cetinju, instituta za školovanje ženske djece „Carica Marija”.</s><s>Na Sorboni je 1907. završila medicinu i postala ljekarka.</s><s>Obrazovanje koje je stekla u Francuskoj obuhvatilo je jednogodišnje studije Babičke škole u Amijenu, drugi, završni razred pri Medicinskom fakultetu na Sorboni, i dvogodišnju dentističku školu koju je završila 1917. u Parizu Bila je članica Međunarodnog crvenog krsta.</s><s>Vratila se u Crnu Goru 1939. godine.</s><s>Od odlaska na studije u Francusku do povratka uglavnom je boravila u Parizu, tako da je usavršila poznavanje francuskog jezika.</s>

<s>O završetku pripremnog razreda babičke škole i škole za dentiste postoje službeni podaci, međutim o stipendiji za studije na Sorboni i upisu na medicinski fakultet ne postoji službena beleška.</s><s>Ove podatke daju članovi njene uže porodice, a dokumentacija koju je posjedovala Divna Veković, 1945. godine je uništena.</s>

<s>Godine 1926. u Beogradu je odbranila doktorsku tezu iz književnosti.</s>

<s>Književni rad 
Divna Veković prva je prevela Njegošev Gorski vijenac na francuski jezik, 1917. godine.</s><s>Predgovor za ovo francusko izdanje napisao je francuski pisac i akademik Anri de Renjije (Henri de Régnier).</s><s>Cijeneći tu njenu zaslugu, knjaz Nikola ju je nagradio spomen-brošem izrađenim u zlatu i platini, sa likom Njegoša.</s><s>Bilo je to priznanje koje je dodjeljivano ženama visokog ranga, a za čiju je dodjelu, po nekim izvorima, najzaslužnija kneginja Milena.</s><s>Poznato je i da je prepjevala pjesme Jovana Jovanovića Zmaja, prevela knjigu Vuka Karadžića Život i običaji naroda srpskoga, Srpske narodne priče, Epske pjesme, Basne i druge radove.</s><s>Autorka je dva riječnika francuskog jezika, francuske gramatike i knjige Krvni umir (1931).</s><s>Sem ovog bavila se prikupljanjem narodnih umotvorina, običaja, nošnji u Vasojevićima i Crnoj Gori.</s>

<s>Angažovanje tokom ratova 
Kao studentkinja Sorbone Divna Veković se istakla kao ljekar i humanista u Prvom svjetskom ratu.</s><s>Dobrovoljno se priključila 1918. godine borcima na Solunskom frontu, obavljajući
profesionalne dužnosti.</s><s>Na Solunskom frontu je i ranjena.</s><s>Posle rata se posvijetila obrazovanju srpske i crnogorske djece koja su se školovala u Francuskoj.</s>

<s>Divna Veković je preko trideset godina živjela i radila u Parizu.</s><s>Godine 1939. vraća se u Jugoslaviju, gdje i ostaje zbog ratnih sukoba koji su počeli.</s><s>Boraveći u vrijeme Drugog svjetskog rata u Crnoj Gori, angažovala se u zdravstvenoj službi i bila veoma predana humani­tarna radnica.</s><s>Radila je u svom rodnom mjestu, brinući se o bolesnima, ranjenicima i siromašnima.</s><s>Od 1943. godine bila je zaposlena na mjestu činovnice pri Domu zdravlja u Beranama.</s>

<s>Osim profesionalnog angažovanja, Divna se bavi prosvjećivanjem žena u beranskom kraju.</s><s>Od 1941. do kraja rata piše za Glas Crnogorca.</s><s>Početkom rata je, kao poznavalac stranih jezika, sa ondašnjim vasojevićkim prvacima prisustvovala pregovorima sa italijanskom komandom u Beranama.</s><s>Spadala je u one ljude koji su duboko vjerovali da treba voditi takve pregovore kako bi se spriječilo uništavanje naroda.</s>

<s>Smrt 
Divna Veković je slijedila političke ideje kralja u izbjeglištvu i bila odana nacionalnim ciljevima srpskog naroda.</s><s>U prikupljenim podacima
nema traga da je bila članica bilo koje političke partije u Francuskoj ili u Crnoj Gori, ali je bila pristalica monarhističkog uređenja.</s><s>Njen stariji brat Panto Veković, sveštenik po obrazovanju i profesiji, bio je uključen u političke prilike Berana, zajedno sa grupom ljudi iz Vasojevića, koji su zauzimali značajne društvene funkcije u doba Otomanske uprave.</s>

<s>Pred kraj rata, kada su Italijani odstupali prema Albaniji, a partizani nadirali i oslobađali Podgoricu, pročuo se glas da će svi građani koji nisu pristupili partizanima biti podvrgnuti sudskim procesima.</s><s>Formirali su se čuveni zbjegovi crnogorskog naroda u kojima je veliki broj ljudi, plašeći se nove vlasti, krenuo preko Bosne i Hrvatske ka zapadnim teritorijama.</s><s>U jednom od tih zbjegova, kao pristalica monarhističkog uređenja države, bila je i Divna.</s><s>Ubijena je u zbjegu 1944. godine.</s><s>Iako u istoriografiji za sada važi da je umrla krajem Drugog svetskog rata, u nepoznatim okolnostima, postoje i tvrdnje da je stradala kao žrtva događaja na Zidanom mostu, kada je partizanska vlast, bez suđenja, streljala više desetina hiljada ljudi iz Srbije, Crne Gore i Hrvatske, koji su se našli u ovim zbegovima.</s>

<s>Priznanja i počasti 
Godine 2017. je pored manastira Đurđevi stupovi otvorena Narodna kuhinja koja je simbolično ponijela ime Divne Veković.</s>

<s>Djela</s>

<s>Povezano 
 Vasojevići</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura</s>

<s>Spoljašnje veze 
 "Žena-četnik koja je prevela "Gorski vijenac" na francuski" - Vreme - 6.april 1941.</s>

<s>Žene lekari
Beranci</s>

