Novakova pećina
<s>Novakova pećina je u Bosni i Hercegovini, na području opštine Pale.</s><s>Ime je dobila po hajduku Starini Novaku.</s><s>Starina Novak je istorijska ličnost iz druge polovine 16. vijeka, porijeklom iz Smedereva.</s><s>Bio je hajduk po Srbiji i Hercegovini, ali se najduže zadržao na Romaniji i, kao rijetko koja ličnost, ostavio u narodu dubok trag.</s>

<s>Pećina se nalazi se na južnim strmim liticama planine Romanije, na nadmorskoj visini od 1515 m. Pristup od Pala vodi planinarskom stazom koja je uredno obilježena i počinje od lovačkog doma na Majdanima ili planinarskog doma u Stajni, koji se nalazi svega 4-5 km od Pala.</s><s>Staza prvo vodi do Novakovog vrela, velikog planinskog korita.</s><s>Neposredno ispod pećine put je obilježen i ojačan sajlama, jer je dosta strm i težak.</s><s>Drugi pristup je od pravca Sokoca, od Crvenih stijena preko platoa Romanije.</s>

<s>Ispod Novakove pećine su Carske vode, najpoznatije vrelo u širokom pojasu Romanije.</s>

<s>Speleomorfološki, pećina se sastoji od horizontalnog i vertikalnog kanala (odžaka), kojim je pećina povezana sa Romanijskim platoom.</s><s>Ukupna dužina svih kanala pećine iznosi 60 metara.</s><s>U gornjem dijelu ulaza u pećinu nalazi se kameni zid koji.</s><s>Kasnije su na prelazu iz prvog u drugi dio pećine postavljena željezna vrata.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi 
Novakova Pećina</s>

<s>Pale
Pećine u Bosni i Hercegovini</s>

