Alcide De Gasperi
<s>Alcide De Gasperi (čita se: Alčide De Gasperi) Pieve Tesino, 3. april 1881 – Borgo Valsugana, 19. august 1954) bio je italijanski političar i osnivač Demokršćana (DC - Democristiani), jedne od najuticajnijih političkih partija u Italiji do početka 1990-ih.</s>

<s>De Gasperi je prvi put postao premijer 1945. u koalicionoj vladi u kojoj su pored Demokršćana bili i Komunisti, 
Socijalisti, Republikanci, Liberali i Partija Akcije.</s><s>Nakon tog je do 1953. bio je premijer u još 7 koalicionih vlada predvođenih Demokršćanima, što je bio jedan od najdužih premijerskih mandata u političkoj istoriji moderne Italije.</s><s>Svojom politikom i žestokom antikomunističkom kampanjom pripomogao je Julijskom egzodusu.</s><s>Bio je jedan od osnivača evropske alijanse za ugljen i čelik, preteće Evropske unije, uz Roberta Šumana i nemačkog kancelara Konrada Adenauera.</s>

<s>Biografija</s>

<s>Rane godine 
Rođen je u gradiću Pieve Tesino, Tirol (Trentino), tada deo Austrougarske monarhije.</s><s>Otac mu je bio lokalni policajac.</s><s>De Gasperi je od 1896. godine bio aktivan u socijalno-hrišćanskom pokretu.</s><s>Godine 1900. upisao je Fakultet književnosti i filozofije u Beču, gde je odigrao važnu ulogu u pokretanju hrišćanskog studentskog pokreta.</s><s>Godine 1904. učestvovao je u demonstracijama na kojima je zahtevana veća zastupljenost italijanskog jezika na univerzitetu, nakon čega je bio zatvoren na 20 dana.</s><s>Diplomirao je filologiju 1905. godine.</s>

<s>Od 1905. godine uređivao je list „La Voce Catolica“, kojeg je 1906. zamenio list „Il Trentino“.</s><s>Zalagao se za kulturnu posebnost italijanskog dela Tirola, ali nikad nije podržavao njegovo izdvajanje iz Austrougarske u korist Italije.</s><s>Od 1911. do 1917. godine bio je poslanik Narodnog političkog saveza Tirola u austrijskom Carevinskom vijeću.</s><s>Tokom Prvog svetskog rata, bio je politički neutralan i živeo je u Beču.</s><s>Kada je deo Tirola s italijanskim većinskim stanovništvom priključen Italiji, prihvatio je italijansko državljanstvo.</s>

<s>Otpor fašizmu 
Godine 1919, bio je jedan od osnivača Italijanske narodne partije (PPI), a od 1921. do 1924. poslanik u Parlamentu, period obeležen usponom fašizma.</s><s>Isprva je podupirao učešće PPI u prvoj Musolinijevoj vladi 1922. godine.</s><s>Kako je rastao Musolinijev uticaj, naposletku se sukobio s fašistima oko ustavnih promena i njihovog vršenja nasilja nad opozicijom; kulminacija svega bilo je ubistvo socijalističkog političara Giacoma Matteottia.</s><s>PPI se podelila 1924, a De Gasperi je bio vođa antifašističke frakcije.</s><s>Uhapšen je 1927. godine i osuđen na četiri godine robije.</s><s>Zdravlje mu se pogoršalo, pa je pušten iz zatvora u julu 1928. godine.</s><s>Bio je nezaposlen i životario je sve dok preko poznanstava nije dobio posao kao katalogizator u Vatikanskoj biblioteci; tamo je radio sve do sloma fašizma jula 1943. godine.</s>

<s>Tokom Drugog svetskog rata, osnovao je prvu, tada ilegalnu, hrišćansko-demokratsku partiju, Hrišćansku demokratiju.</s><s>Januara 1943, objavio je program partije, a 1944. izabran je za prvog sekretara Hrišćanske demokratije.</s>

<s>Premijer Italije 
Nakon oslobođenja Rima juna 1944, bio je ministar bez portfelja, a zatim ministar spoljnih poslova.</s><s>Od 1945. do 1953. godine bio je predsednik osam stabilnih vlada u kojima je dominirala Hrišćanska demokratija, zajedno u koaliciji s Italijanskom komunističkom partijom i Italijanskom socijalističkom partijom.</s><s>Tokom njegovog mandata, Italija je proglašena Republikom 1946; 54 % glasačkog tela opredelilo se za republikansko uređenje.</s><s>Bio je predsednik italijanske delegacije na pariskoj mirovnoj konferenciji, gde je uspeo da dobije jamstva za suverenitet Italije.</s><s>Potpisivanjem mirovnog sporazuma sa Saveznicima 1947, Italija je među ostalim ostala bez pograničnih područja na istoku u korist Jugoslavije, a Slobodna teritorija Trsta naposletku je bila podeljena između dve države.</s><s>Ostvareno je članstvo u NATO-u i savezništvo s SAD 1949. godine, što je pomoglo obnovi italijanske privrede preko Maršalovog plana.</s><s>Iste je godine Italija postala članica Evropske zajednice za ugalj i čelik, preteče Evropske unije.</s>

<s>Izbori 1948.</s>

<s>Italijanski paralmentarni izbori 1948. godine uveliko su odredili izgled političke scene i Italiji, te odnose između SAD i Sovjetskog Saveza tokom Hladnog rata.</s><s>Nakon komunističkog puča u Čehoslovačkoj februara 1948, administracija SAD zabrinuila se da bi Italija na isti način mogla da potpadne pod uticaj SSSR-a, jer su italijanski komunisti imali snažnu potporu među narodom.</s><s>Izbori su ostali poznati po žestokoj i prljavoj kampanji s obe strane, dotad neviđenoj u Italiji.</s><s>Hrišćansko-demokratska propaganda ostala je poznata po izjavama da u komunističkim zemljama deca šalju svoje roditelje u zatvor, država je vlasnik dece, ljudi jedu svoju decu, te da će Italija generalno propasti ako komunisti dođu na vlast.</s><s>Italo-amerikance su pozivani da pišu svojim rođacima u Italiji, slavni pevač Frenk Sinatra (poreklom Italijan) ohrabrivao je Italijane preko radija, CIA je kroz crne fondove uložila 2 miliona dolara u kampanju Hrišćanske demokratije.</s><s>Hrišćanska demokratija je napolsetku pobedila sa 48 % glasova (njen najbolji rezultat ikad), a komunisti su osvojili upola manje od rezultata izbora iz 1946. godine.</s><s>De Gasperi je uspešno formirao novu vladu desnog centra i bio njen predsednik sledećih pet godina.</s>

<s>Silazak s vlasti i smrt 
Iako je do 1952. obezbedio veliku potporu unutar partije i u vladi, De Gasperi je bio kritikovan od strane levog krila Hrišćanske demokratije.</s><s>Njegovi pripadnici optuživali su ga da se nije dovoljno založio za socijalnu i ekonomsku reformu i interese partije podredio interesima vlade.</s><s>Pošto Hrišćanska demokratija na izborima 1953. nije uspela da osvoji većinu, De Gasperi nije uspeo da formira većinu, te je dao ostavku na mesto premijera.</s><s>Naredne godine napustio je i mesto predsednika partije.</s><s>Dva meseca kasnije, umro je u Borgu Vasugani, u svom rodnom Trentinu.</s><s>Sahranjen je u bazilici San Lorenco van Zidina u Rimu.</s><s>Proces njegove beatifikacije pokrenut je 1993. godine.</s>

<s>Reference</s>

<s>Premijeri Italije
Italijanski političari
Austrougarski političari
Italijanski novinari
Italijanski diplomati
Biografije, Hladni rat</s>

