Sokolačka tvrđava kod Bihaća
<s>Sokolačka tvrđava kod Bihaća je poznati srednjovjekovni grad na području Bihaća, Bosna i Hercegovina.</s><s>Nalazi se na  jednom brijegu sa istočne strane brda Debeljače, uzvodno na lijevoj obali Une.</s>

<s>Historija 
U srednjovjekovnim dokumentima spominje se pod tri naziva: Sokol, Zokol i Sokolatz.</s><s>Prvi spomen grada vezuje se za 1380. godinu.</s><s>Dugo vremena bila je izložena borbama za kraljevsko prijestolje i bosansku krunu između kraljeva Sigismunda Luksemburškog i Ladislava Napuljskog.</s><s>Nakon toga kraljevi su često ustupali grad plemićima, ali i odkupljivali od njih.</s><s>Osmanska vojska zauzela je tvrđavu 1592. godine.</s><s>Za period osmanske vlasti nema puno podataka.</s><s>Bila je u Bihaćkom sandžaku do 1711, a kasnije u sastavu Bihaćke kapetanije.</s><s>Cijeli period osmanske vladavine bio je važniji grad obližnji Ripač koji se nalazio na otoci na Uni, južno od  grada Sokoca.</s><s>Prema popisu  izvršenom 1833. godine u tvrđavi u Sokocu (u kadiluku Bihać) bila su  samo 2 manja topa, a iz nedatiranog popisa vidi se da je u gradu bilo svega 12 vojnika.</s><s>Napuštena je poslije 1878. godine.</s>

<s>Opis 
Na mjestu današnje tvrđave još u bronzano doba postojala je praistorijska gradina, dimenzija 670 x 170 metara.</s><s>Tragovi praistorijske keramike pronađeni u vrijeme arheoloških iskopavanja ukazuju na vrijeme od 10. do 9. vijeka p.n.e., što se podudara s vremenom postojanja sojenica na Uni u obližnjem naselju Ripač.</s><s>U to vrijeme područje Une naseljavali su pripadnici ilirskog plemena Japodi.</s>

<s>Tvrđava ima oblik trougla, i predstavlja ostake srednjovjekovne i osmanske utvrde.</s><s>Na vrhu bedema vide se ostaci gusto poredanih grudobrana, svaki sa malom puškarnicom u sredini.</s><s>U prostranoj unutrašnjosti grada uočeni su tragovi ostataka kuća prislonjenih uz bedeme.</s><s>Na ulazu u grad je trospratna Kapi kula s mašikulama na vrhu.</s><s>Gradski obor dosta je prostran, s najvećom dužinom od 175 i širinom od 120 metara.</s><s>Na najvišoj tački u oboru smještena je Glavna kula, koju s četiri strane opasava mali unutrašnji obor, nepravilna četvrtasta oblika.</s><s>Promjer Glavne kule iznosi 10, a visina 16 metara.</s><s>Ulaz u nju je na drugom spratu i s unutrašnjim oborom povezana je drvenim stepeništem.</s><s>Na samom vrhu kule su puškarnice, sa zaštinom ogradom, bez drvenog šiljastog krova koji je izvorno pokrivao kulu.</s><s>S prvog sprata jedne stepenice vode u tijesno prizemlje s malom prostorijom.</s>

<s>Tvrđava proglašena je za nacionalni spomenik.</s>

<s>Literatura 
 Hamdija Kreševljaković, Naše starine I, Sarajevo, 1953, 7-45. - Stari bosanski gradovi</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi 
 Obnovljena tvrđava Sokolac
 Tvrđava Sokolac</s>

<s>Tvrđave u Bosni i Hercegovini
Nacionalni spomenici u Bihaću</s>

