Crkva sv. Petra i Pavla u Tešnju
<s>Crkva svetog Petra i Pavla u Tešnju katolička je crkva u Vrhbosanskoj nadbiskupiji, opština Tešanj, Bosna i Hercegovina.</s><s>Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 1. do 3. februara 2016. godine, donijela je odluku da se crkva proglasi za  nacionalni spomenik BiH.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović i Ljiljana Ševo (predsjedavajuća).</s>

<s>Lokacija 
Nalazi se na lokalitetu Zvečaj, u podgrađu tešanjskog starog grada, udaljena oko 200 metara istočno od centralne gradske zone.</s>

<s>Historija 
Za vrijeme boravka u BiH (1884–1921), na osnovi sačuvane arhivske građe u Nadbiskupskom arhivu u Sarajevu, arhitekta Josip Vancaš je projektirao, gradio ili dograđivao oko 70 crkava u duhu historicizma, primjenjujući široku lepezu stilova: neogotiku, neorenesansu, neoromaniku, neobarok ili kombinaciju ovih stilova.</s><s>Godine 1910. projektovao je i crkvu sv. Petra i Pavla u Tešnju.</s>

<s>Djelomično obnovljena je 1973. godine, a u periodu 1998–2002. godine je izvršena njena detaljna obnova.</s>

<s>Opis 
Crkva je jednobrodna, i predstavlja eklektičko ostvarenje u kombinaciji neoromaničkog i neogotičkog duha, gabaritnih tlocrtnih mjera oko 20,60 × 8,60 metara.</s>

<s>Ulazna fasada naglašena je tornjem osnove oko 4 × 4m i visine tornja do završnog profiliranog vijenca 13 metara.</s><s>U dispozicionom smislu toranj polovinom svoga plašta je izbačen u odnosu na ravan ulazne (sjeverne) fasade.</s><s>Krov tornja, na čijem vrhu je postavljen metalni križ visine oko 2,70 metara, ima oblik jednostavne četvorostrane piramide izvedene sa zalomljenjenjem i proširenjem krovnih ploha u donjoj zoni piramide.</s><s>Ovaj zvonik je stilski najbliži Vancaševim zvonicima sarajevske Katedrale.</s>

<s>Iznad ulaznog portala nalazi se detalj kao fasadni ukras u formi reljefa, dimenzija 40 cm širine, koji simbolizira oko Božije.</s><s>Oko, bez uobičajenog prikaza zraka, smješteno je unutar trougla, što je uobičajen ikonografski prikaz i predstavljeno je izraženom plavom i crnom bojom na krajevima.</s><s>Oko prikazano na ovaj način simbol je Božje sveprisutnosti i svevidljivosti.</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura 
 Mirza Hasan Ćeman, Urbana antropologija Tešnja: 1461–1878, Tešanj: Centar za kulturu, 2006, str. 35–42.</s><s>Jela Božić, Arhitekt Josip pl. Vancaš; Značaj i doprinos arhitekturi Sarajeva u periodu Austrougarske uprave : Doktorska disertacija / Univerzitet u Sarajevu, Arhitektonski fakultet, 1989, str. 35–36.</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Župa Jelah
 HIFA i porodica Ahmetlić renovirali katoličku crkvu u centru Tešnja</s>

<s>T
Nacionalni spomenici u Tešnju
Vrhbosanska nadbiskupija</s>

