Slavenizacija
<s>Slavenizacija je istorijski fenomen iz perioda VI-VIII stoljeća, na prostoru istočne Evrope.</s><s>Slaveni su tada živjeli u simbiozi sa stanovništvom tri države: Avarski kaganat, Bugarska i Vizantija.</s>

<s>Avarski kaganat 
U svojoj najvećoj moći, na prelazu 6. u 7. stoljeće, zauzimala je avarska država prostranstva od rijeke Dnjepar i poluostrva Krim na istoku, pa na zapadu do rijeke Soče i tvrđave Aguntum na Dravi u Alpama i rijeke Saale u Njemačkoj, te od luke Patras na poluotoku Peloponez na jugu Grčke pa do ponoćnog sunca na sjeveru Europe.</s><s>Glavni upravni centar ili „okrug“ Avarske države nalazio se na rijeci Tisi, blizu današnjeg grada Szolnok u Mađarskoj.</s>

<s>Odmah poslije dolaska u Panoniju,  Bajan I. užurbano forsira naseljavanje zadobijenih prostranstava, a naročito pograničnog prostora prema Francima.</s><s>Prvi kontigenti avarskih kolonista ili deportiranog stanovništva sačinjavali su brojni Anti.</s><s>Anti su govorili kao i Slaveni, pa su tako i deportirani Anti postajali Slaveni.</s><s>Bio je to početak slavenizacije Avarskog kaganata, a ne avarizacija.</s>

<s>Društveno uređenje Avarskog kaganata 
Kaganat je imao više staleža ili društvenih klasa:</s>

<s>Prvi ratni i upravni staleš činila je avarska ratna konjica.</s><s>U tom sloju bili su samo Avari, brojčano mali stalež ratnika konjanika, ali su činili upravni i zapovjednički sloj u Avarskom kaganatu.</s><s>Prvih pedesetak godina postojanja svoje države Avari su se uglavnom izdržavali profesionalnim ratovanjem i pljačkanjem,  te iznudama i ucjenom svojih susjeda, a naročito Bizantskog carstva.</s><s>Drugi sloj je činila ratna pješadija, uglavnom Slaveni, razdijeljena na odrede ratnika, radnih odjeljenja, te intendantskih vodova pri konjici.</s><s>Slaveni su bili ključni faktor pri kolonizaciji prostranstva kojeg je uspješno osvajala nesalomiva avarska konjica, te čuvari javnog reda i mira.</s><s>Oni su bili kolonizaciona masa ljudstva, a bili su i ti koji su sprovodili strano zarobljeno stanovništvo do odredišta po naređenju kagana.</s><s>Treći sloj je činilo pokoreno stanovništvo, uglavnom zemljoradnici, koje nije imalo nikakvih prava.</s><s>Četvrti sloj su činili zarobljenici i dovedeno roblje, takođe bez ikakvih prava.</s><s>Klasičnih robova u Kaganatu nije bilo, dakle niko nikog nije mogao prodati.</s>

<s>Iz tog trećeg i četvrtog sloja svako je mogao postati „Slaven“, pod uslovom da se uvrsti, bilo dobrovoljno ili prisilno, u taj ratni stalež pješadije i ide u rat.</s><s>Tako se vršila, skoro sama od sebe, slovenizacija avarske države, a ne avarizacija.</s><s>To se u stručnoj literaturi naziva asimilacija manjine u većinu.</s>

<s>Kagan Bajan I. je, nakon drugog pohoda protiv Franaka, bio zadovoljan učinkom Slavena na bojnom polju.</s><s>Oni postaju njegovi miljenici.</s><s>Pored avarske konjice, Slaveni su mu bili draži od bilo kog pokorenog naroda.</s><s>Od tada pa do kraja svog života Bajan I. se oslanjao u svemu na Slavene i njihove kontingente pješadije.</s><s>Tako su Slaveni tada postali ratni stalež pješadije.</s><s>Dobili su neku ulogu posrednika između avarskog upravnog sloja konjanika i potčinjenih naroda.</s><s>Bili su čuvari reda i mira, neumorni graditelji, a prije svega postali su avarski kolonisti osvojenih teritorija.</s>

<s>Kroz taj proces stvorile su se velike mase slaveniziranog ljudstva po istočnom dijelu Europe, što je dalo trajnu geopolitičku sliku kontinenta, na istoku Avari i „njihovi“ Slaveni, na zapadu ostali.</s><s>Zbog postojeće čudne i ne baš dobro razjašnjena simbioze Avara i Slavena, tok njihove istorije skoro da i nije moguće razdvojiti.</s><s>Ovakav proces slavenizacije je istorijski fenomen „tihe revolucije“.</s><s>To je dovelo do toga da se poslije izvjesnog vremena u cijelom Avarskom kaganatu govorilo isključivo nekim jedinstvenim slavenskim govorom (ili bolje rečeno antskim), a avarski će biti samo još službeni jezik.</s>

<s>Propast I avarskog kaganata 
Avari su, zajedno sa Slavenima doživjeli veliki slom 626. godine prilikom opsada Carigrada, što će se narednih godina pretvoriti u veliku državnu katastrofu.</s><s>Balkanski Slaveni otkazali su poslušnost kaganu i njegovoj konjici.</s><s>Tokom 627-628 Južni Slaveni i Avari vodili su borbe oko prevlasti na Balkanu.</s><s>Slaveni su uz veliku podršku Konstantingrada potisnuli Avare preko Dunava i Save.</s><s>Poslije 630. godine nestaju sva arheološka svjedočanstva o prisustvu Avara južnije od Save i Dunava.</s><s>Država Avarski kaganat nastavila je i dalje postojati na velikim prostranstvima Panonske nizije.</s><s>„Avarskim“ Slavenima je ostalo prostranstvo Balkana u naslijeđe, gdje oni i danas žive.</s>

<s>Bugarska država</s>

<s>Poslije smrti bugarskog kana Kuvrata (642. god.), pod pritiskom turskih Hazara, nastaje i pomjeranje bugarskih plemena.</s><s>Asparuh je doveo Bugare u područje dunavske delte.</s><s>Nastupajući prema zapadu, podjarmljivali su slovenska i avarska plemena, na koja su putem nailazili.</s>

<s>Slavenska plemena, koja su bila u tom kraju, nisu mogla da odole novim osvajačima i priznali su vrhovnu bugarsku vlast.</s><s>Vojnički bolje spremni, iako malobrojni, lako su savladali razasuta slavenska plemena i naturili im svoju vlast.</s><s>Slavene i Bugare, združivala je zajednička borba protiv Vizantije.</s><s>Slaveni su u Bugarima, i preko volje, dobili saveznika.</s><s>Po svojoj dosta pasivnoj prirodi nisu Slaveni reagovali na to, što je vrhovna vlast dopala Bugarima i što su ovi svojom organizacijom i imenom dali karakter novoj državi.</s><s>Slaveni su živeli u svojim masama odvojeno od Bugara.</s><s>Vrhovni poglavar države bio je kan, sa svojim kafkanom kao prvim savetnikom i tarkanom kao namesnikom u pokrajinama, sa višim i nižim plemstvom, boljarima i bagainima, a na drugoj strani slavenska plemena sa svojim poglavicama.</s>

<s>Trebaće više od dva veka, da se ta relativno mala grupa došljaka krvnim mešanjem sa Slavenima, zajedničkim životom, izjednači sa masom svog stanovništva, i da počne predstavljati jednu zajednicu.</s><s>Rezultat je poznat: Bugari su primili jezik svojih mnogobrojnih slovenskih podanika, a Sloveni su dobili bugarsko ime i bugarsku državnu organizaciju.</s>

<s>Vizantija 
Potiskivanjem Avara u Panoniju, Balkansko poluostrvo se nominalno vratilo u sastav Vizantije koja nije imala snage da uspostavi svoju čvrstu vlast.</s><s>U toj situaciji dolazi do formiranja i izdizanja nove elite u istočnojadranskom zaleđu.</s><s>Lokalni moćnici postaju upravitelji novooformiranih  župa, kneževina i oblasti unutar vizantijskog teritorijalnog sistema.</s><s>Uz njih su i drugi pripadnici vladajuće elite, i svi zajedno iskazuju svoj status i prvi poznati skupni identitet.</s><s>Izuzev općenitog slavenskog javljaju se identiteti: Guduščana, Smoljana, Strumljana, Timočana, Travunjana, Konavljana, Neretljana (Pagana), Srba.</s><s>Najvjerojatnije krajem 820 ih godina na mjestu Guduščana, vodeće Francima odane skupine u Dalmaciji, zamijenili su ih Hrvati.</s>

<s>Čitavo balkansko područje zvalo se, prema opštem nazivu, slovenska zemlja (Sklavinija), "Slovenska", Σκλαβινια, Sclavenia i Sclavonia.</s>

<s>Položaj elite nije bio sasvim siguran, kao što nije bilo niti nasljeđivanje vlasti.</s><s>To se očituje u nekoliko pokušaja svrgavanja knezova, od kojih su neki bili i uspješni.</s><s>U takvom društveno-političkom kontekstu čvrsti oslonac nađen je u Hrišćanskoj Crkvi te je povezivanjem s crkvenim strukturama, pogotovo s papom, vladar dobivao nužni institucionalnu oslonac i dodatni ugled u društvu.</s><s>Gradnjom, obnavljanjem i opremanjem crkava, činovima darivanja, sami vladari i drugi pripadnici elite potvrđivali su svoju moć.</s>

<s>Vremenom će politički organizirani teritoriji postati jedan od generatora (procesa) etnogeneze te će imati konstitutivni učinak pri oblikovanju etničkoga identiteta.</s>

<s>Tamo gdje su vizantijski carevi imali stvarnu vlast (područje današnje Grčke), vršeno je preseljavanje Slavene u Malu Aziju.</s><s>Tamo je tekao proces helenizacije koji je doprinio da slavenski narod nestane iz južnih i jugoistočnih dijelova Balkanskog poluostrva.</s>

<s>Literatura 
 Georgije Ostrogorski, Prosveta Beograd, 1996 -Istorija Vizantije
 Walter Pohl, Beck, München 1988,  (2., aktualisierte Auflage. ebenda 2002, ). - Die Awaren.</s><s>Ein Steppenvolk in Mitteleuropa 567–822 n. Chr 
 Goran Bilogrivić Zagreb 2014 ETNIČKI IDENTITETI U RANOSREDNJOVJEKOVNOJ HRVATSKOJ – MATERIJALNI I PISANI IZVORI 
 Vladimir Ćorović, Beograd, novembar 2001 - Istorija srpskog naroda</s>

<s>Reference</s>

<s>Historija Južnih Slavena
Historija Slavena
Istočnorimski ratovi
Srednjovjekovna Bosna i Hercegovina
Evroazijski Avari</s>

