Špijunski film
<s>Špijunski film je izraz koji se koristi za filmski žanr čija su specifičnost zaplet i/li likovi vezani uz špijunažu, u pravilu vezanu uz odnose među različitim državama.</s><s>Špijunski filmovi se najčešće smještaju u širi žanrovski okvir trilera, a ovisno o perspektivi, kontekstu i širem pristupu mogu također pripadati i širim žanrovskim okvirima, odnosno sadržavati elemente drame, komedije, kriminalističkog, pustolovnog ili ratnog filma.</s>

<s>Špijunski film je jedan od najstarijih filmskih žanrova, koji se još u nijemoj eri, odnosno još u prvim decenijama filmske djelatnosti počeo profilirati, najčešće kao posebna podvrsta kriminalističkog filma.</s><s>Tome su u značajnoj mjeri poticaj dali razni špijunski skandali u doba tzv. Belle epocquea (kao Dreyfusova afera i slučaj pukovnika Redla), a još više Prvi svjetski rat tokom koga su maštu javnosti počele zaokupljati priče o egzotičnim špijunkama kao što su Mata Hari i Mademoiselle Docteur.</s><s>Jedan od najvažnijih špijunskih filmova bio je Spione, nijemi njemački film Fritza Langa iz 1928. godine, čije će fiktivne motive kasnije kopirati brojni drugi autori.</s>

<s>Dodatni poticaj špijunskom žanru dao je i Drugi svjetski rat, tokom koga se počinje bilježiti i prvo nastojanje pojedinih vlada da kroz nacionalne kinematografije koriste špijunski žanr za vlastite političke ciljeve; to se prije svega odnosi na motiv špijunaže kao ugrožavanja nacionalne sigurnosti, odnosno špijunski filmovi služe kao sredstvo da se javnost upozori i potakne na prijavljivanje sumnjivih i potencijalno "subverzivnih" elemenata u društvu.</s><s>Jedan od primjera je pružila američka kontraobavještajna služba FBI koja je pod vodstvom J. Edgara Hoovera blisko surađivala sa Hollywoodom u njegovom klasičnom periodu, te se kao primjer takve suradnje navodi Kuća u 92. ulici iz 1945. godine, film temeljen na stvarnim događajima vezanim za razbijanje njemačke obavještajne mreže.</s>

<s>Špijunski filmovi su vrhunac popularnosti dobili u doba Hladnog rata, koji je, sa jedne strane njihovu temu učinio aktualnom, ali i zbog svoje globalne prirode omogućio da im se radnja odvija na najrazličitijim lokacijama širom svijeta.</s><s>U brojnim slučajevima su te lokacije bile atraktivne ili egzotične, odnosno dobra prilika da se špijunski žanr kombinira sa akcijom.</s><s>Najuspješniji izdanak te formule bila je serija o britanskom tajnom agentu Jamesu Bondu započeta sa filmom Dr. No 1962. godine.</s><s>Nju su slijedile brojne imitacije, koje su sredinom 1960-e dobile i specifičan oblik u žanru eurospy filmova.</s><s>U nekim slučajevima su se špijunski zapleti vrtjeli oko zavjera apokaliptičkih razmjera i planova, odnosno takvi filmovi su sadržavali futurističku tehnologiju čineći ih hibridom sa žanrom science fictiona, te je tako sredinom 1960-ih nastao hibridni žanr spy-fi.</s>

<s>Od sredine 1960-ih se, pak, počinju snimati špijunski filmovi koji obavještajnu djelatnost nastoje prikazati na realističan, odnosno ne-romantičan način.</s><s>Tome je poseban doprinos dala proza bivšeg britanskog obavještajca Johna le Carea i njene ekranizacije u kojima su obavještajci prikazani kao skromni i nimalo glamurozni birokrati, a njihova djelatnost kao monotona, frustrirajuća i često nezahvalna.</s><s>Kraj Hladnog rata je početkom 1990-ih doveo do prestanka snimanja špijunskih filmova, prije svega onih radnjom smještenom u današnjicu.</s><s>Novi zamah takvim filmovima je od početka 2000-ih dao Rat protiv terorizma, koji je pažnju javnosti ponovno skrenuo na rad obavještajnih službi.</s><s>Tome se, između ostalog, pripusuje i uspjeh filmske serije o Jasonu Bourneu koja se uz seriju o Bondu danas smatra najuspjelijim primjerom žanra.</s>

<s>Filmski žanrovi
Authority control 2</s>

