Jevrejsko groblje u Tuzli
<s>Jevrejsko groblje u Tuzli, nalazi se na lokalitetu  Borić, Tuzla, Bosna i Hercegovina.</s><s>Na sjednici Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika održanoj od 31. jula 2018. godine, groblje je proglašeno za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Amir Pašić, Goran Milojević i Radoje Vidović.</s>

<s>Historija 
Jevrejsko groblje u Tuzli svjedoči o prisutnosti Jevreja i njihovom životu u tom mjestu od XIX stoljeća.</s><s>Jevreji (mahom Aškenazi) se u Tuzlu u velikom broju počinju naseljavati sa dolaskom austrougarske uprave, a dotada je postojanje Jevreja u Tuzli bilo sporadično.</s><s>U Tuzli su postojale dvije jevrejske općine i dva hrama.</s><s>Aškenaska jevrejska općina osnovana je između 1885. i 1890. godine, a sinagoga, koja se nalazila u Klosterskoj ulici u Tuzli, izgrađena je 1902. godine.</s><s>Sefardi su bili brojčano manji.</s><s>Sinagogu su podigli u današnjoj Jevrejskoj ulici i to je bila prva sinagoga u Tuzli.</s>

<s>Popisom iz 1940. godine, evidentirano je da tuzlanska jevrejska općina broji 373 ljudi.</s><s>O stradanju Jevreja u Drugom svjetskom ratu govori podatak da ih je iz Tuzle u periodu 1941–1943. u koncentracione logore odvedeno oko 300, dok ih se poslije rata vratilo svega dvadesetak.</s>

<s>Zajedničko groblje i za Sefarde i za Aškenaze zvanično oformljeno je 1900. godine, iako su ukopi vršeni i ranije, a o tome svjedoče natpisi na nadgrobnicima.</s>

<s>Opis 
Forme i oblici nadgrobnika raznovrsni su.</s><s>Stariji, koji pripadaju Sefardima, su u obliku položenih kamenih sanduka.</s><s>Dolaskom Aškenaza u drugoj polovini 19. stoljeća, na groblju se pojavljuju i moderniji oblici nadgrobnika po uzoru na one nastale u Zapadnoj Evropi.</s><s>Dvije forme nadgrobnika dominiraju grobljem, a to su nadgrobnici u formi stele i obeliska koji se javljaju kao samostojeći, na postolju ili u kombinaciji sa horizontalnom pločom.</s><s>Veliki broj natpisa je ostao očuvan, što je važan dokument o porodicama koje su živjele u Tuzli u tom periodu.</s><s>Natpisi su dvojezični, isklesani hebrejskim kvadratnim pismom i latiničnim pismom.</s><s>Oblici, ukrasi, simboli kao i natpisi pružaju jednu od najbolje dokumentiranih svjedočanstava razvoja tradicije i kulture jevrejske zajednice u Bosni i Hercegovini.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi 
 Jevrejsko groblje proglašeno za nacionalni spomenik
 Jevrejsko groblje u Tuzli 
 Zvanični sajt komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine</s>

<s>Nacionalni spomenici u Tuzli
Jevrejska groblja u Bosni i Hercegovini</s>

