Bespolno razmnožavanje
<s>Bespolno, vegetativno  ili aseksualno razmnožavanje jest proces u kojem organizmi stvaraju genetički slične ili identične sopstvene kopije, bez doprinosa genetičkog materijala nekog drugog organizma.</s><s>Poznato je i pod nazivima bespolna reprodukcija i nespolno razmnožavanje.</s>

<s>Bakterije se  bespolno  dijele putem binarne fisije; virusi preuzmu kontrolu nad ćelijom  domaćina da bi proizveli  više virusa; hidra  i kvasac su u mogućnosti da se razmnožavaju pupljenjem.</s><s>Ovi organizmi često ne posjeduju različite spolove, a   sposobni su  za "cijepanje"  u dva ili više sopstvnih  primjeraka.</s><s>Većina biljaka  imaju sposobnost za bespolnu reprodukciju, kao  i mrav vrste Mycocepurus smithii.</s><s>Smatra se da  se u potpunosti i redovno  razmnožavaju aseksualnim putem.</s>

<s>Najpoznatiji primjeri bespolnog razmnožavanja se primjenjuju u voćarstvu ili hortikulturi, gdje se od pojedinih biljnih tkiva i oragana dobijaju cjelovite nove jedinke.</s><s>Najčesći reprodukcijski materijal su reznice izdanaka, listovi, pupovi, položenice, stoloni, podanci, gomolji, rizomi i druge pogodne vegetativne strukture.</s>

<s>Suvremeni način vegeteativnog razmnožavanja u ovim i drugim oblastima je putem kulture tkiva, kojom se jedna biljka može umnožiti u praktično beskonačno mnogo primjeraka.</s><s>Neke vrste koje se reproduciraju bespolno, kao što su hidra i  kvasac  mogu i spolno.</s><s>Na primjer, većina  biljaka je sposobna za vegetativno razmnožavanje – reprodukciju bez sjemena ili spora,  može se reproducirati i seksualno.</s><s>Isto tako, bakterije mogu razmjenjivati genetičke informacije, tj. rekombinirati genetički materijal,  putem povremenog konjugiranja.</s>

<s>Drugi načini aseksualna reprodukcije uključuju partenogenezu, fragmentaciju i formiranje spora,  koji uključuju samo mitozu.</s><s>Partenogeneza je rast i razvoj embriona ili sjemena bez oplodnje  jajeta spermatozoidom.</s><s>Prirodno se  javlja u nekim vrstama, uključujući i niže biljke  (gdje se naziva apomiksija), beskičmenjaka (npr.  dafnija  uši, neke pčele  i parazitske  osice)  i kičmenjaka  (npr. neki reptili ribe, uključujući i ajkule, a vrlo rijetko i ptice).</s>

<s>Ponekad se također koristi za opisivanje reprodukciju u hermafroditnih vrsta,  koje se mogu samostalno oploditi.</s>

<s>Vidite još 
Razmnožavanje
Spolno razmnožavanje</s>

<s>Naizmjenična seksualna i aseksualna reprodukcija</s>

<s>Neke vrste vrše prelaze između seksualne i aseksualne strategije u zavisnosti od okolnosti, što je sposobnost poznata kao heterogamija.</s><s>Alternacije su uočene kod nekoliko vrsta rotatorija (ciklična partenogeneza e.g. kod vrste Brachionus) i nekoliko tipova insekata, kao što su listne uši koje pod određenim uslovima proizvode jaja koja ne prolaze kroz mejozu, te tako kloniraju sebe.</s><s>Južnoafričke pčele Apis mellifera podvrsta. capensis se mogu reprodukovati aseksualno putem procesa zvanog telitoki.</s><s>Nekoliko vrsta vodozemaca, reptila, i ptica ima sličnu sposobnost (pogledajte na primer partenogenezu).</s><s>Slatkovodni ljuskar Daphnia se reprodukuje putem partenogeneze u proleće da bi brzo popunio jezera, zatim prelazi na seksualnu reprodukciju sa povećanjem intenziteta kompeticije i predacije.</s><s>Još jedan primer su već pomenute monogonontne rotatorije roda Brachionus, koje se reprodukuju putem ciklične partenogeneze: pri niskim gustinama populacije ženke se reprodukuju aseksualno, dok se pri većim gustinama hemijski znaci akumuliraju i indukuju prelaz na seksualnu reprodukciju.</s><s>Mnogi protisti i gljive alterniraju između seksualne i aseksualne reprodukcije.</s>

<s>Sluzava plesan Dictyostelium podleže binarnoj fiziji (mitozi) u obliku jednoćelijske amebe pod povoljnim okolnostima.</s><s>Međutim, kad okolnosti nisu povoljne, ćelije formiraju agregate i slede jedan od dva različita razvojna puta, u zavisnosti od uslova.</s><s>U društvenom putu, one formiraju višećelijskog puža koji zatim formira plodonosno telo sa aseksualno generisanim sporama.</s><s>U seksualnom putu, dve ćelije se spajaju da formiraju gigantsku ćeliju koja se razvija u veliku cistu.</s><s>Kad ta makrocista proklija, ona oslobađa stotine amebnih ćelija koje su produkt mejotičke rekombinacije između dve originalne ćelije.</s>

<s>Hife obične plesni (Rhizopus) imaju sposobnost da proizvedu mitotičke kao i mejotičke spore.</s><s>Mnoge alge slično tome prelaze između seksualne i aseksualne reprodukcije.</s><s>Brojne biljke koriste seksualni i aseksualni način formiranja novih biljki, neke vrste menjaju svoje primarne modove reprodukcije od seksualnih do aseksualnih sa promenom okolnosti životne sredine.</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura</s>

<s>Graham, L., J. Graham, & L. Wilcox.</s><s>2003.</s><s>Plant Biology.</s><s>Pearson Education, Inc., Upper Saddle River, N.J.: pp.</s><s>258–259.</s><s>Raven, P.H., Evert, R.F., Eichhorn, S.E. 2005.</s><s>Biology of Plants, 7th Edition.</s><s>W.H. Freeman and Company Publishers, NY.</s><s>Avise, J. 2008.</s><s>Clonality: The Genetics, Ecology, and Evolution of Sexual Abstinence in Vertebrate Animals.</s><s>Oxford University Press
 Friedrich W. Stöcker, Gerhard Dietrich (Hrsg.): Brockhaus abc Biologie.</s><s>7. Auflage.</s><s>Brockhaus, Leipzig, 1986, .</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Asexual reproduction 
 Intestinal Protozoa</s>

<s>Biologija
Razmnožavanje</s>

