António Guterres
<s>António Manuel de Oliveira Guterres () je portugalski političar i diplomata koji je krajem 2016. godine izglasan za devetog generalnog sekretara Ujedinjenih nacija.</s><s>Mandat na položaju generalnog sekretara UN-a započinje mu 1. januara 2017. godine.</s>

<s>Guterres je od 1995. do 2002. bio premijer Portugala iz redova Socijalističke partije, a bio je i predsednik Socijalističke internacionale u periodu od 1999. do 2005. godine.</s><s>Od juna 2005. do decembra 2015. služio je kao Visoki komesar Ujedinjenih nacija za izbeglice.</s><s>U oktobru 2016.</s><s>Opšta skupština Ujedinjenih nacija aklamacijom ga je izglasala za naslednika Ban Ki-moona na mestu generalnog sekretara UN-a.</s>

<s>Rane godine
António Guterres rođen je i odrastao u portugalskom glavnom gradu Lisabonu kao sin Virgílija Diasa Guterresa (1913–2009) i njegove supruge Cândide de Oliveira (rođene 1923. godine).</s><s>Pohađao je i 1965. godine završio Liceu de Camões, prestižnu srednju školu na kojoj je osvojio i nagradu Prémio Nacional dos Liceus za najboljeg učenika u zemlji.</s><s>Nakon srednje škole započeo je studij fizike i elektroinženjeringa na Tehničkom institutu Univerziteta u Lisabonu.</s><s>Fakultet je završio 1971. godine nakon čega se zaposlio kao asistentski predavač na fakultetu pre nego što će ući u politički život.</s>

<s>Politička karijera
Guterresova politička karijera započela je 1974. godine kada se pridružio Socijalističkoj partiji.</s><s>Nedugo nakon toga će da prekine dotadašnju akademsku karijeru i u potpunosti se posveti politici.</s><s>U periodu Karanfilske revolucije 25. aprila 1974. kojom je oboren režim eksrtemno desne (po mnogima i fašističke) Caetanove diktature, Guterres je ušao u vodstvo Socijalističke partije i obnašao više visokih funkcija.</s><s>U kasnim 70-im godinama bio je deo tima koji je pregovarao o uslovima ulaska portugala u tadašnju Evropsku ekonomsku zajednicu, preteču današnje Evropske unije.</s><s>Guterres je bio jedan od osnivača Portugalskog izbegličkog saveta 1991. godine.</s><s>1992. godine postao je generalni sekretar Socijalističke partije, treći u svega šest godina, i lider opozicije.</s><s>Za zamenika predsednika Scijalističke internacionale izabran je 1992. godine.</s>

<s>Premijer Portugala
Nakon mandata Aníbala Cavaca Silve, Socijalistička partija odnela je pobedu na izborima 1. oktobra 1995. godine nakon čega je Guterres postao portugalski premijer.</s><s>Njegova predizborna kampanja temeljila se na platformi zadržavanja čvrste kontrole nad budžetskim rashodima u nameri da zemlja ispuni uslove za ulazak u eurozonu pri njezinom osnivanju 1. januara 1999.</s><s>Guterres se u tome trenutku pridružio kao sedmi socijalistički premijer na vlasti u zemljama Evropske unije (Španija, Danska, Finska, Švedska, Grčka i Holandija).</s><s>Sa stilom koji se razlikovao od prethodnika po otvorenosti prema dijalogu i diskusiji, Guterres je uživao visoku potporu u prvim godinama premijerskog mandata.</s><s>Budući da je portugalska ekonomija bila u uzlaznoj putanji, vlada je u isto vreme uspela da ispuni cilj smanjenja budžetskog deficita dok je u isto vreme povćala potrošnju i pokrenula nove uslovljene programe socijalne pomoći.</s><s>Kao premijer Guterres je predsedao izložbom Expo '98 u Lisabonu na kojoj se obeležavala i 500-ta godišnjica putovanja moreplovca i istraživača Vasca de Game.</s>

<s>U međunarodnoj politici vlada je inzistirala na intervenciji Ujedinjenih nacija u Istočnom Timoru 1999. godine, bivšoj portugalskoj koloniji uništenoj u indonezijskoj okupaciji i ratu nakon izglasavanja neovisnosti.</s><s>Guterres je 1999. godine ponovo izabran za premijera i od januara do juna predsedavao je Vijećem Evropske unije, međutim unutarnji partijski sukobi i usporavanje ekonomije, zajedno sa katastrofom sa urušavanjem Hintze Ribeiro mosta 4. marta 2001. godine narušili su autoritet i popularnost vlade.</s>

<s>Nakon katastrofalnih rezultata Socijalističke partije na lokalnim izborima u decembru 2001.</s><s>Guterres je odstupio sa mesta premijera izjavljujući "odstupam kako bih sprečio da se zemlja uruši u političku močvaru".</s><s>Parlament je raspušten i raspisani su novi izbori.</s><s>Socijalistička partija izgubila je sledeće izbore pred Socijaldemokratskom partijom predvođenom Joséom Manuelom Barrosom.</s>

<s>Portugalski političari
Diplomati
Generalni sekretari Ujedinjenih naroda</s>

