Vrgada
<s>Vrgada (talijanski: Vergada) je otok u Jadranskom moru u Hrvatskoj, koji administrativno podpada pod Zadarsku županiju.</s>

<s>Geografske karakteristike</s>

<s>Vrgada je najjužniji otok Zadarskog arhipelaga, na kom je 2011. živjelo 240 stanovnika.</s><s>Leži između Pašmana na sjeverozapadu i Murtera na jugoistoku, u Murterskom moru koje se prostire od kopna do Kornata.</s>

<s>Otok je dug 2,8 i širok do 1,2 km, od kopna i Pakoštana, ga razdvaja istoimeni kanal.</s>

<s>Otok ima površinu od 2,32 km², a dužina njegove obale iznosi 9,188 km.</s><s>Najviše brdo Srabljinovac ima 112 metara.</s>

<s>Oko Vrgade leže brojni otočići; Kozina, Kamičić, Artina, Obun, Šipnata, Obrovanj, Oblik, Murvenjak, Gira, Mali i Veli Školjić.</s>

<s>Jedino naselje Vrgada leži na sjeveroistočnoj obali okrenutoj kopnu, koja je niža i razvedenija, dok je sjeverozapadna obala prema Kornatima strma i nepristupačna.</s><s>Sjeveroistočni dio je i pitomiji i mjestimično obrastao šumom.</s><s>Veće uvale su Sveti Andrija, Luka i Kranje.</s>

<s>Malobrojni stanovnici bave se ratarstvom, ovčarstvom, ribarstvom i turizmom.</s><s>Vrijedi napomenuti da je 1948. na otoku živjelo 538 stanovnika.</s>

<s>Najstarija crkva sv. Andrije u uvali Pocrikva podignuta je u 9. vijeku, sve do 17. vijeka služila je i kao parohijska crkva, tad je na brdu Sudujmu podignuta crkva Sv.Trojice, koja je od 1696. preuzela tu ulogu.</s><s>Vrgada je zbog svoje izoliranosti ostala arhiv glagoljaške liturgije.</s>

<s>Historija</s>

<s>Sve do 923. otok bio je pod vlašću bizantskih careva, kao takvog ga spominje i Konstantin Porfirogenet u svojoj kronici po imenom Lumbrikaton.</s><s>Kasnije je dokumentiran pod imenima Lubricata i Levigradae, a od 15. do 17. vijeka navodi se pod slavenskim imenom Lapkat</s>

<s>Za srednjeg vijeka bio je pod vlašću zadarske komune, a od 1409. u sastavu Mletačke Republike, koja ga je davala u zakup zadarskoj aristokraciji.</s>

<s>Iz bizantskih vremena ostale su ruševine utvrde, u koju su krajem 14. vijeka naselili pavlinski lfratri (izbjegli iz Vrane) i koristili ga kao samostan sve do oko 1410. kad im je naređeno da ga napuste.</s>

<s>Od 1909. do danas na Vrgadi djeluje ribarska zadruga, koja se danas pretežno bavi transportom, ona održava dnevnu brodsku liniju sa Biogradom na Moru.
.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Vrgada na portalu Turističke zajednice Pakoštana 
 Vrgada na karti Jadrana</s>

<s>Sjevernodalmatinski otoci
Otoci u Hrvatskoj</s>

