Željezni most princa Karla
<s>Željezni most princa Karla premošćuje rijeku Drinu, opština Foča, Bosna i Hercegovina.</s>

<s>Lokacija 
Nalazi se iznad rijeke Drine, kod Kazneno-popravnog zavoda Opštine Foča.</s>

<s>Istorijski podaci 
Prema kazivanju starijih Fočaka, na mjestu mosta princa Karla, Austrijanci su najprije izgradili drveni most.</s><s>Današnji željezni most počeo se graditi u junu 1882., a dovršen je i pušten u promet 22. oktobra 1884. godine.</s><s>Projektovao ga je austrougarski pionirski natporučnik Krichbamuer.</s>

<s>Most je svojoj namjeni služio sve do 4. maja 1942. godine kada je usljed ratnih dejstava, odnosno prilikom povlačenja partizanskih jedinica iz Foče, po naređenju maršala Tita, miniran i srušen.</s><s>Nakon Drugog svjetskog rata izvršena je njegova sanacija.</s><s>Most je drugi put porušen u NATO bombardovanju 1995. godine.</s><s>Tokom bombardovanja porušen je središnji dio mosta, između dva noseća stuba.</s><s>Kao prelazno rješenje, nekoliko godina poslužio je pontonski most njemačkog SFOR-a koji su njemački vojnici odlaskom iz Foče odnijeli.</s>

<s>Nakon toga, Drina je na tom mjestu ponovo premoštena takozvanom Bejli konstrukcijom koju su postavile oružane snage BiH.</s><s>Sadašnja čelična konstrukcija mosta, koju je ustupila Vojska Republike Srpske, godinama predstavlja stalnu opasnost za vozače, a posebno za djecu i pješake.</s><s>Mostovna konstrukcija znatno je oštećena posljednjim ratnim djelovanjima, a i nakon rata nebrigom i neodržavanjem nastavlja se destrukcija i devastacija, tako da je most u potpunosti izgubio svoju fizičku cjelovitost.</s>

<s>Tokom 1941. i 1942. godine, na željeznom mostu u Foči su se desila masovna ubistva velikog broja civila, od kojih su najveći broj bili muslimani.</s>

<s>Opis 
Izveden je kao mostovna konstrukcija sa tri noseća stuba (nekada su to bila četiri), ovalne osnove, izrađene od precizno klesanih kamenih blokova, složenih u horizontalne slojeve.</s><s>Dužina mosta iznosi 180 m, a najviša tačka mosta je 9,13 m iznad dna rijeke.</s><s>Visina nosivih stubova mosta iznosi cca 7,4 m (mjereno od dna rijeke) a visina stuba iznad stojeće vode iznosi 2,65 m. Širina stuba u dnu iznosi 4 metra dok se prema vrhu sužava i iznosi 3 metra.</s><s>Gornja površina mosta je horizontalna i čini je rešetkasta čelična konstrukcija koja je ujedno i ograda mosta.</s><s>Most je bio sastavljen od četiri lučna rešetkasta nosača, od kojih su dva srednja bili skoro dva puta viša u odnosu na krajnje nosače.</s><s>Srednji lučni nosači – uzvodni i nizvodni – bili su u gornjoj zoni mosta međusobno povezani.</s><s>Ulaz na most je naglašen parom kamenih pilona sa obje strane rijeke, čija visina iznosi oko 6 m. Ukupna širina mostovne konstrukcije iznosi 6 m. Most nema nikakve dekoracije, niti natpisa.</s>

<s>Željezni most princa Karla je nacionalni spomenik BiH.</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura 
 Džemal Čelić, Mehmed Mujezinović, Sarajevo: Sarajevo - Publishing, 1998.</s><s>-Stari mostovi u Bosni i Hercegovini.</s><s>Faruk Muftić, Sarajevo: DES, 2006 -Foča kroz vrijeme.</s>

<s>Vanjske veze 
 Obnova mosta</s>

<s>Mostovi u Bosni i Hercegovini
Rešetkasti mostovi
Građevine u Foči
Nacionalni spomenici u Foči</s>

