Hipobarija
<s>Hipobarija, hipobarizam ili dizbarizam je skup poremećaja, bez hipoksije, koji nastaje kao posledica uticaja sniženog barometarskog pritiska sredine na telo čoveka, u kome se zbog većeg pritisak gasa u telesnim šupljinama i telesnim tečnostima, gasovi šire u šupljinama tela (vršeći pritisak na njihove unutrašnje zidove) i stvaraju gasni mehurići u tkivima zbog težnje gasova rastvorenih u telesnim tečnostima da izađu iz rastvora.</s>

<s>Patofiziologija 
U hipobariji efekti povećanja pritiska javljaju se samo na stišljivim supstancama u telu.</s><s>Kako se ljudsko telo najvećim delom sastoji od vode, koja je nestišljiva, promeni atmosferskog pritiska mogu da budu izloženi:
 gasovi u šupljinama tela i viskoznim organima,
 gasovi rastvoreni u krvi.</s><s>Fizičke karakteristike gasova i promene u telu koje se dešavaju u hipobariji najbolje se mogu opisati uz pomoć osnovnih gasnih zakona od kojih je su najznačajniji:</s>

<s>Bojlov zakon</s>

<s>PV = K</s>

<s>(P = pritisak, V = zapremina, K = konstanta)</s>

<s>Na konstantnoj temperaturi, zapremina gasa varira i obrnuto je proporcionalna pritisku.</s><s>Slično tome, za koliko puta povećamo pritisak gasa, toliko puta ćemo smanjiti zapreminu i obrnuto, uz uslov da je tempertura konstantna.</s><s>Pritisak varira inverzno sa zapreminom (volumenom).</s><s>Jednostavno rečeno, to znači da ako se pritisak udvostruči obim je prepolovljen, i obrnuto.</s>

<s>Posledice 
Nakon naglog izlaganja niskom atmosferskom pritisku ili hipobariji, u organizmu čoveka nastaje po život više opasnih posledica, pre svega na: plućima, srcu i mozgu, ali i ne manje značajene u telesnim šupljinama, mišićima i potkožnom tkivu.</s>

<s>Oštećenje pluća u hipobariji može nastati u brzoj ili eksplozivnoj dekompresiji a javlja se prvenstveno zbog velike razlike između natpritiska koji vlada u plućima i niskog pritisak u spoljašnjoj sredini, ili diferencijalne razlike od oko 80 mmHg, koja je dovoljna da izazove cepanje (rupturu) plućnog parenhima i rupturu alveola ; krvarenje u plućima (u rasponu od petehijalnog do kontinuiranog krvarenja u zavisnosti od veličine i brzine dekompresije).</s><s>U plućima vrlo brzo nastaju i emfizematozne promene koje su posebno izražene u gornjim partijama, i atelektaza i edem u donjim partijama pluća.</s><s>Kardiovaskularna oštećenja i promene u srčanom mišiću povezana su sa pojavom gasnih mehurića (ebolusa) koji izazivaju istezanje miokarda pre svega zbog nedostatka kiseonika (hipoksija).</s><s>Puls raste prvih 20 sekundi, zatim nakon šezdeset sekundi opada na 40% od osnovne vrednosti.</s><s>Nakon oko dva minuta arterijski krvni pritisak pada na nulu a pulsni talas se gubi, ali se kontrakcije srca održavaju najmanje još 5 do 7 minuta.</s><s>Centralni nervni sistem, u brzoj ili eksplozivnoj dekompresije iznad 19.000 metara, trpi najveća oštećenja.</s><s>Ona su pre svega posledica hipoksije zbog nedostatkom kiseonika u moždanom tkivu, kao posledica smanjenog protoka krvi kroz mozak izazvanog cerebralnom ili globalnom ishemijom 
 U koži i mišićima nakon dekompresije promene su najizraženije, iako direktno ne ugrožavaju život.</s><s>Promename su u vidu gomilanja gasnih mehurića ili embolusa (izazvanih hladnim ključanjem tečnosti), koji se manifestuju potkožnim otokom i bolovima u mišićima.</s><s>Ove promene mogu vrlo brzo „naduvati“ telo čija se zapremina može uvećati i do dva puta od normalne.</s>

<s>Mere prevencije 
Redovna procena zdravlja treba da se sprovede kod svakog radnika, pre zapošljavanja, na radnim mestima na kojima je radnik:
 izložen velikim visinama u toku rada duže od šest meseci,
 boravi u uslovima hipobarije najmanje 30% radnog vremena, isprekidano, sa sistemom zaštite.
 boravi naizmenično na velikim i malim visinama bez prethodnog iskustva u boravku na velikim visinama
Vanrednim pregledima podležu radnici nakon što su imali zdravstvene probleme u toku boravaka u uslovima hipobarije.</s><s>Zdravstvene procene za boravak u uslovima hipobarije plaća poslodavac, odnosno kompanija koja ima potrebu da zaposlene izlaže uslovima hipobarije.</s>

<s>Vidi još 
 Barotrauma
 Dekompresiona bolest
 Armstrongova granica</s>

<s>Izvori</s>

<s>Literatura 
 Barcroft J. (1925) Respiratory Function of the Blood.</s><s>Part I. Lessons from High Altitude. (Cambridge Univ.</s><s>Press, New York).</s><s>Search Google Scholar
 Bert P. (1978) Barometric Pressure. (Undersea Med.</s><s>Soc.</s><s>Bethesda, MD).</s><s>Search Google Scholar
 Chryssanthou C., Palaia T., Goldstein G., Stegner R. (1987) Increase in blood-brain barrier permeability by altitude decompression.</s><s>Aviat.</s><s>Space Environ.</s><s>Med.</s><s>58:1082–1086.</s><s>Hackett P. H., Roach R. C. (1995) High-altitude medicine. in Wilderness Medicine, ed Auerbach P. A. (Mosby, St.</s><s>Louis, MO), pp 1–37.</s><s>Haldane J. S. (1927) Acclimatization to high altitudes.</s><s>Physiol.</s><s>Rev.</s><s>7:363–383.</s>

<s>Avijacijska medicina
Svemirska medicina</s>

