Novecento (film)
<s>{{Infobox film|slika=Novecento.jpg|film name=|režija=Bernardo Bertolucci|producent=Alberto Grimaldi|screenplay=|uloge=|muzika=Ennio Morricone|fotografija=Vittorio Storaro|montaža=Franco Arcalli|studio=|distributer=|premijera={{Film date|df=yes|1976|05|21|Cannes|1976|08|28|Venecija|1976|09|03|Prvi deo|1976|09|24|Drugi deo'}}|trajanje=|zemlja=|jezik=italijanskifrancuskinemačkiengleski|budžet=$9 mil|naslov=Novecento}}Novecento (sh.</s><s>Dvadeseti vek) je istorijski dramski film iz 1976. godine u režiji Bernarda Bertoluccija.</s><s>Glumačka postava je internacionalna i uključuje Roberta De Nira, Gérarda Depardieua, Dominique Sandu, Francescu Bertini, Lauru Betti, Stefaniu Casini, Ellen Schwiers, Sterlinga Haydena, Alidu Valli, Romola Valli, Stefaniu Sandrelli, Donalda Sutherlanda i Burta Lancastera.</s>

<s>Smešten u Bertoluccijevoj rodnoj regiji, Emiliji, film prikazuje živote i prijateljstvo dvojice muškaraca – zemljoposednika Alfreda Berlinghierija (De Niro) i seljaka Olma Dalcòa (Depardieu) – dok svedoče i učestvuju u političkim sukobima između fašizma i komunizma koji su se odigrali u Italiji u prvoj polovini 20. veka.</s><s>Film je premijerno prikazan van konkurencije na Filmskom festivalu u Cannesu 1976. godine.</s>

<s>Sa trajanjem od 317 minuta (5 sati, 17 minuta) u originalnoj verziji, Novecento je poznat po tome što je jedan od najdužih komercijalno objavljenih filmova ikada snimljenih.</s><s>Njegovo trajanje dovelo je do toga da je objavljen u dva dela u mnogim zemljama, uključujući Italiju, Istočnu i Zapadnu Njemačku, Dansku, Belgiju, Norvešku, Švedsku, Kolumbiju, Pakistan i Japan.</s><s>U drugim zemljama, kao što su Sjedinjene Američke Države, objavljena je samo jedna skraćena verzija filma.</s><s>Novecento je postao nadaleko poznat kao kultni klasik i objavljen je u nekoliko specijalnih izdanja kućnih video snimaka od strane različitih distributera.</s><s>Restauracija filma premijerno je prikazana van konkurencije na 74.</s><s>Međunarodnom filmskom festivalu u Veneciji 2017. godine.</s>

<s>Godine 2008., Ministarstvo kulture Italije je objavilo listu 100 italijanskih filmova koje treba sačuvati, to jest listu filmova koji su „promenili kolektivno sećanje zemlje između 1942. i 1978. godine”.</s><s>Novecento se nalazi na toj listi.</s>

<s>Radnja</s>

<s>Film počinje 25. aprila 1945. godine, na dan kada je Italija oslobođena od fašista.</s><s>Prikazani su seljaci na imanju u Emiliji-Romanji kako pokušavaju da se pridruže partizanima i uhapse vlasnika imanja Alfreda Berlingierija.</s><s>Sredovečni muškarac po imenu Attila i žena po imenu Regina viđeni su kako pokušavaju da pobegnu sa farme, ali ih napadaju radnice sa imanja.</s>

<s>Narativ se vraća na početak veka.</s><s>Obojica rođeni na dan smrti kompozitora Giuseppea Verdija – 27. januara 1901. – Alfredo Berlinghieri i Olmo Dalcò dolaze sa suprotnih krajeva društvenog spektra.</s><s>Alfredo je iz porodice bogatih zemljoposednika koju vodi njegov deda (koji se isto zove Alfredo ili Alfredo stariji) i odrasta sa svojom rođakom Reginom.</s><s>Olmo je vanbračni seljak rođen od strane neudate mlade žene koja je već imala nekoliko dece.</s><s>Njegov deda, Leo, je nadzornik i glasnogovornik seljaka.</s><s>On i stariji Alfredo, naizgled zaraćeni, ipak poštuju jedan drugog.</s><s>Kako je Alfredo pomalo buntovan i prezire laži svoje porodice, posebno svog slabog, ali nasilnog i ciničnog oca Giovannija, sprijatelji se s Olmom, koji je odgajan kao socijalista.</s><s>Za to vreme, Leo vodi štrajkove protiv nepravednih uslova na farmi.</s>

<s>Njih dvojica su prijatelji tokom čitavog detinjstva, uprkos društvenim razlikama njihovih porodica, i provode mnogo vremena zajedno.</s><s>Olmo se prijavljuje u italijansku vojsku 1917. godine tokom Prvog svetskog rata i odlazi da se bori dok Alfredo uči kako da rukovodi plantažom svoje porodice.</s><s>Olmo se vraća iz rata više od godinu dana kasnije i njegovo prijateljstvo sa Alfredom se nastavlja.</s><s>Međutim, Giovanni, padrone od samoubistva starijeg Alfreda, unajmio je Attilu Mellanchinija kao svog nadzornika.</s><s>Opčinjen fašizmom na sličan način na koji je i Giovanni bio, Attila na kraju unosi svoja fašistička uverenja u odnose sa radnicima Berlinghierijevih; okrutno se ponaša prema njima i ubrzo pridobije Reginu i Giovannija na svoju stranu.</s><s>Tokom 1920-ih, Olmo ulazi u vezu s Anitom, prizemnom ženom koja deli njegov entuzijazam za prava radnika.</s><s>Olmo i Anita zajedno vode nekoliko vatrenih protesta protiv zemljoposednika.</s>

<s>Nakon Giovannijeve smrti, Alfredo postaje novi padrone i ženi se Adom, prekrasnom, skromnom Francuskinjom.</s><s>Tokom 1930-ih, pokazuje se kao slab padrone, koji više puta podlegne hirovima fašista.</s><s>Ada tone u alkoholizam kada se suoči sa realnošću praznine njenog braka sa Alfredom; ona se donekle saoseća s radnicima i prezire Alfreda zbog njegovog manjka sposobnosti da se suprotstavi Attili.</s>

<s>U međuvremenu, Olmova supruga Anita umire na porođaju, ali pred smrt uspe da rodi dete; ćerku kojoj Olmo daje ime po svojoj pokojnoj ženi.</s><s>Olmova ćerka, Anita mlađa, izrasta u mladu i snalažljivu tinejdžerku koja podržava socijalistička uverenja svog oca.</s><s>Dok Olmo preuzima svoju sudbinsku ulogu vođe među siromašnim farmerima i njihovim porodicama, nekoliko puta se sukobljava s Attilom.</s><s>Attila čije su psihopatske sklonosti otkrivene u ubistvima mačke i malog dečaka (kog je ubio na Alfredovom i Adinom venčanju; zločin za koji je Olmo okrivljen), nastavi da čini zlodela kao što je ubistvo starije gđe.</s><s>Pioppi kako bi joj ukrao zemlju i dom.</s><s>Međutim, on postaje nova meta ismejavanja od strane seljaka; predvođeni Olmom, gađaju ga đubrivom nakon što Attila pokuša da proda Olma kao roba.</s><s>Olmo beži da ga fašisti ne bi ubili, a Attila reaguje na poniženje tako što zajedno sa svojim crnokošuljašima uništi Olmovu kuću i strelja seljake koji rade na imanju.</s><s>Alfredo otpušta Attilu, ali otkriva da ga je Ada već ostavila.</s>

<s>Priča dolazi do kraja kada se vlast promeni nakon Drugog svjetskog rata 1945., a vladajuća klasa je na milosti veselih, ali ogorčenih poljoprivrednika.</s><s>Attila i Regina, nakon što su uhapšeni, bivaju zatvoreni u svinjcu Berlinghierijevih.</s><s>Attila radosno priznaje ubistva koja je počinio tokom godina i biva pogubljen na licu mesta.</s><s>Olmo se vraća na farmu i vidi kako Alfreda izvode pred radnički tribunal da mu se sudi.</s><s>Mnogi radnici izlaze i optužuju Alfreda da ih je pustio da pate u sirotinji dok je on profitirao na njihovom radu, iako nije podržavao fašizam.</s><s>Alfredo je osuđen na smrt, ali je njegovo pogubljenje sprečeno nakon što Olmo objasni da je padrone mrtav, a da je Alfredo Berlinghieri živ, sugerišući da je društveni sistem zbačen završetkom rata.</s><s>Međutim, čim je presuda donesena, pristižu predstavnici i vojnici nove vlasti, koji sačinjavaju Komunističku partiju, Demokršćane, Akcionu stranku, liberale i socijaliste i pozivaju seljake da predaju oružje.</s><s>Olmo ubeđuje seljake da to učine, savladavajući njihov skepticizam.</s><s>Sam sa Olmom, Alfredo izjavljuje "Padrone je živ", ukazujući da je suđeno da se borba između radničke i vladajuće klase nastavi.</s>

<s>Film se završava tako što se Alfredo i Olmo zaigrano koškaju, a zatim se scena prebacuje u moderno doba, gde se vide ostareli Alfredo i Olmo kako šetaju pored šina.</s><s>Alfredo legne na sredinu šina, kao što je to radi zabave činio kad je bio dete, ležeći sasvim mirno i čekajući da voz prođe kako bi ustao.</s><s>Alfredo sada leži preko pruge popreko dok se voz približava, ukazujući na svoju odluku da izvrši samoubistvo.</s><s>Posednji kadar prikazuje voz koji putuje preko mlađeg Alfreda koji mirno leži na sredini šina.</s>

<s>Uloge</s>

<s>Robert De Niro: Alfredo Berlinghieri
 Paolo Pavesi: mladi Alfredo
 Gérard Depardieu: Olmo Dalcò
 Roberto Maccanti: mladi Olmo
 Dominique Sanda: Ada Chiostri Polan
 Francesca Bertini: Sestra Desolata
 Laura Betti: Regina
 Donald Sutherland: Attila Mellanchini
 Stefania Sandrelli: Anita Foschi
 Werner Bruhns: Ottavio Berlinghieri
 Stefania Casini: Neve
 Sterling Hayden: Leo Dalcò
 Anna Henkel: Anita Dalcò, Olmova ćerka
 Ellen Schwiers: Amelia
 Alida Valli: gospođa Pioppi
 Burt Lancaster: Alfredo stariji
 Romolo Valli: Giovanni Berlinghieri
 Giacomo Rizzo: Rigoletto
 Pippo Campanini: Don Tarcisio
 Antonio Piovanelli: Turo Dalcò
 Paulo Branco: Orso Dalcò
 Liù Bosisio: Nella Dalcò
 Maria Monti: Rosina Dalcò
 Anna Maria Gherardi: Eleonora
 Demesio Lusardi: Montanaro
 Pietro Longari Ponzoni: Pioppi
 José Quaglio: Aranzini
 Clara Colosimo: Giovanna
 Vittorio Fanfoni: Fanfoni
 Edda Ferronao: Stellina ćerka</s>

<s>Sinhronizacija (italijanska verzija) 
 Ferruccio Amendola: Alfredo Berlinghieri
 Giuseppe Rinaldi: Alfredo stariji
 Renato Mori: Leo Dalcò
 Claudio Volonté: Olmo Dalcò
 Antonio Guidi: Attila Mellanchini
 Rita Savagnone: Ada Chiostri Polan
 Riccardo Cucciolla: Ottavio Berlinghieri
 Paila Pavese: Amelia
 Rossella Izzo: Anita Dalcò, Olmova ćerka</s>

<s>Premijera 
Originalni film traje 317 minuta (5 sati, 17 minuta) i objavljen je u dva dela u Italiji.</s><s>Alberto Grimaldi, producent filma, bio je ugovorno obavezan da isporuči 195-minutnu (3 sata, 15 minuta) verziju Paramount Pictures-u za objavljivanje u Sjedinjenim Državama i Kanadi.</s><s>Bertolucci je prvobitno želeo da film objavi u dva dela, ali, nakon Grimaldijevog odbijanja, 20th Century Fox je preuzeo distribuciju u Sjedinjenim Državama, ali su odustali kada je Bertolucci odbio da skrati film za 80 minuta.</s>

<s>Grimaldi je potom zaključao Bertoluccija van sobe za montažu i sastavio 180-minutni rez.</s><s>Bertolucci, užasnut Grimaldijevim rezom, odlučio jse za kompromis.</s><s>Njegova verzija od 247 minuta (4 sata, 7 minuta) bila je ona koja je prvobitno objavljena u Sjedinjenim Državama.</s><s>Kanal Bravo je 1987. godine emitovao nesrezanu verziju s engleskim sinhronizovanim dijalozima.</s><s>Kasnije 1991. godine, film je vraćen na originalnu dužinu i prikazan u ograničenom izdanju.</s><s>Film je prikazan u celini na Sky Movies i Film 4.</s>

<s>Kada je Bertolucci objavio svoju 317-minutnu verziju u bioskopima, Američka asocijacija za filmske filmove ponovo je klasifikovala film sa rejtingom NC-17; 245-minutni američki rez, druga verzija koja je službeno dostupna na videu u Sjedinjenim Državama, zadržala je svoj R rejting.</s><s>Godine 2006.</s><s>Paramount je odustao od ocene NC-17 neobrađene verzije, a zatim je 5. decembra 2006. film objavio na DVD-u kao neocenjenog.</s><s>Ova ista verzija objavljena je na Blu-ray disku u SAD-u od strane Olive Films 15. maja 2012.</s>

<s>Prijem Novecento je osvojio nagradu Bodil 1977. za najbolji neamerički film i dobio 2. mesto u Nagradi Nacionalnog društva filmskih kritičara za najbolju kinematografiju.</s>

<s>Paramount je izdao kraću verziju u Americi u bioskopima, a verzija je dobila različite kritike američkih kritičara.</s><s>Na Rotten Tomatoesu, film ima ocenu od 57% na osnovu 21 recenzije, sa ponderisanim prosjekom od 6,1/10.</s>

<s>U časopisu Chicago Sun-Times'', filmski kritičar Roger Ebert napisao je da film „izgleda da ne ide nikuda.</s><s>To je ep samo po svojoj dužini."</s>

<s>Muzika 
Muziku za film komponovao je Ennio Morricone, koji je uključio nekoliko melodija iz Verdijevih opera.</s>

<s>"Romanzo" – 4:05
 „Estate – 1908“ – 5:01
 "Autunno" – 4:43
 "Regalo di Nozze" – 2:45
 "Testamento" – 2:25
 "Polenta" – 1:07
 "Il Primo Sciopero" – 2:48
 "Padre e Figlia" – 1:27
 "Tema di Ada" – 4:50
 "Apertura Della Caccia" – 5:44
 "Verdi E Morto" – 2:30
 "I Nuovi Crociati" – 3:32
 "Il Quarto Stato" – 1:33
 „Inverno – 1935“ – 2:45
 „Primavera – 1945“ – 2:06
 "Olmo E Alfredo" – 2:18</s>

<s>Izvori</s>

<s>Bibliografija</s>

<s>Spoljašnje veze</s>

<s>Filmovi 1976.</s><s>Italijanski filmovi
Zapadnonjemački filmovi
Francuski filmovi
Filmovi na italijanskom jeziku
Filmovi na francuskom jeziku
Filmovi na njemačkom jeziku
Filmovi na engleskom jeziku
Ratni dramski filmovi</s>

