Nekropole stećaka u Konjicu
<s>Nekropole stećaka u Konjicu sadrže nadgrobnike iz istorije Bosne i Hercegovine u srednjem vijeku</s>

<s>Prema statistici Šefika Bešlagića područje konjičke opštine – sa 3018 registriranih spomenika – spada u teritorije koje imaju najveći broj stećaka u Bosni i Hercegovini.</s><s>Prema formi izrade najbrojniji su sanduci, dok su sljemenjaci i ploče gotovo podjednako zastupljeni.</s><s>Način grupiranja stećaka omogućavaju da se na terenu prate i dokumentiraju važne historijske pojave, procesi i odnosi.</s><s>Po smještaju velikih nekropola mogu se pouzdano ubicirati centri nekadašnjih kultnih i političkih zajednica.</s><s>Također, po smještaju srednje veličine nekropola, mogu se pratiti procesi razvoja tzv. rodovskih sela, dok se kod manjih grupa prati odraz intenzivne feudalizacije i socijalnog diferenciranja, tj. kada se pojedini rodovi više ne ukapaju sa susjedima, već se izdvajaju i stvaraju porodične nekropole</s>

<s>Opis</s>

<s>Stećci u Parku na Vardi 
U sklopu Parka na Vardi ispod Društvenog doma u Konjicu, nalazi se nekoliko arheoloških nalaza, koji su doneseni sa područja koje je danas prekriveno vodama Jablaničkog jezera.</s><s>Među njima su 1 stećak sa Memidžanovog groblja i 1 kod željezničke stanice u Lisičićima i 3 stećka kod Gošića  hana u Ostrožcu.</s><s>Svi su bogato ukrašeni prikazima kola, scena lova i brojnim ukrasima (rozeta, pravougaonik, krst, svastika,...).</s>

<s>Nekropole stećaka Poljice 
 
Nekropole nalaze se u neposrednoj blizini ljetnog stočarskog naselja Poljice, na planini Visočica, 25 km. zračne linije od Konjica.</s><s>Nekropola Poljice - Veliko jezero sadrži 49 stećka, (33 ploče, 10 sanduka i 6 sljemnjaka).</s>

<s>Nekropola Poljice - Dolovi sadrži 52 stećka, (24 ploče, 22 sanduka, 2 sljemenjaka i 4 krstače).</s>

<s>Dva stećka na lokalitetu Gromile u zaseoku Račica 
Na lokalitetu “Gromile“ u zaseoku Račica, naselje Razići, smještena su dva stećka u formi sljemenjaka.</s><s>Karakteristični su po tome što ne spadaju u grupu niskih sljemenjaka, koji se prema postolju sužavaju.</s><s>Navedeni stećci su rađeni tako da su izuzetno visoki, uski i prema postolju se proširuju.</s><s>Jedan od stećaka je rađen sa duplim ili udvojenim postoljem, što je rijedak slučaj za područje konjičke općine.</s>

<s>Dva stećka u naselju Krupac 
Nekropola sa stećcima nalazi se u blizini Glavatičeva, u selu Krupac, na lijevoj obali Neretve, udaljenom od centra Konjica 22 km zračne linije u pravcu jugoistoka.</s><s>Nekropolu čini jedna ploča i jedan sanduk, ukrašen motivom polumjeseca i pravougaonika.</s><s>Obrasli su travom i šibljem pa se ploča i ne vidi.</s>

<s>Dva stećka u naselju Lađanica 
Na nekropoli, u blizini Glavatičeva, na desnoj obali Neretve, evidentirana su dva stećka: sanduk i ukrašeni, visoki sljemenjak s postoljem.</s><s>Sljemenjak je ukrašen s obe uže bočne strane, istim motivom dvostruke spirale i cik-cak vrpcom, koje su plastično klesane.</s><s>Stećci su obrasli niskim raslinjem, šibljem i biljnim organizmima (mahovinom i lišajevima) i dosta su oštećeni: sljemenjak - površinske pliće i dublje pukotine, a sanduk je gotovo amorfan.</s>

<s>Nekropole u selu Odžaci 
Lokalitet današnjih Odžaka u srednjem vijeku nalazio se u Zagorskoj župi.</s><s>U poveljama se spominje kao Bjelimići, sa tvrđavom Veletin.</s><s>Pripadao je humskom velikaš Juraju Čemeroviću, koji je bio u službi hercega Stjepana.</s><s>Poslije osmanlijske okupacije Bosne područje je u timaru begova Šurkovića pod nazivom Odžaci.</s>

<s>Na sjednici komisije za očuvanje nacionalnih spomenika održanoj 20. do 26. marta  2009. godine, dvije nekropole u selu Odžaci proglašene su za nacionalni spomenik BiH.</s><s>Odžaci su udaljeni od Konjica oko 27 km zračne linije u pravcu jugoistoka.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović (predsjedavajući) i Ljiljana Ševo.</s>

<s>Nekropola na lokalitetu Česmina Glava sadrži 68 stećaka (63 sanduka i 5 sljemenjaka).</s><s>Stećci su dobro obrađeni, svi su neukrašeni i nalaze se u lošem stanju.</s><s>Prekriveni u većoj mjeri biljnim organizmima (mahovinom i lišajevima) koja razara strukturu istih.</s>

<s>Nekropola na lokalitetu Gradić sadrži 100 stećaka (98 sanduka i 2 sljemenjaka).</s><s>Obrada stećaka je neujednačena, sa tordiranom vrpcom, frizom od povijene lozice s trolistom i dvostrukim spiralama.</s><s>Orijentirani su u pravcu istok-zapad u nizovima.</s><s>Stećci su u lošem stanju, obrasli travom i mahovinom.</s>

<s>Nekropola Ježeprasina sadrži oko 130 stećaka.</s><s>Navedene nekropole su u krugu od jednog kilometara zračne linije, a između njih, nalazi se po nekoliko stećaka u manjem broju ( osamljeni ili do četiri stećka).</s>

<s>Nekropola Dolovi, po izvještaju  Vjenceslava Radimskog imala je trideset osam (38) ploča i šest (6) sljemenaka.</s><s>Neki su ukrašeni likovima ljudskih i životinjskih glava.</s><s>Okrenuti su u pravcu zapad-istok.</s>

<s>Nekropola Doljani, na lokalitetu Križevac sadrži grupu od petnaest (15) stećaka, (dvanaest sanduka i tri sljemenaka).</s><s>Orijentisani su u pravcu sjeverozapad-jugoistok.</s>

<s>Nekropola Luka, na lokalitetu Krinjača nedaleko od kuća Brkan ispod golog brda, sadrži jedanaest (11) stećaka (šest sanduka i pet sljemenaka), postavljeni u pravcu zapad-istok.</s>

<s>Nekropola Ocrkavlje, neposredno ispod ruševina srednjovjekovnog grada Veletina, nalazi se nekropola od preko stotinu (100) stećaka.</s><s>Po obliku su svi sanduci osim jednog koji je sljemenak.</s><s>Po bilješkama Marka Hrgića godine 1897, ovdje je bilo stotinu dvadeset tri (123) stećka.</s><s>Po istoj bilješci, 1897. godine na području Bjelimića izbrojano je 1113 stećaka.</s>

<s>Nekropole u selo Mokro nalaze se na četiri lokacije:
 lokalitet u blizini kuće porodice Bilić, sa grupom od četrnaest (14) stećaka u obliku sanduka.</s><s>Postavljeni su u pravcu zapad-istok.  
 lokalitet udaljen od predhodnog oko 100 metara, na omanjem brežuljku gdje se nalazi grupa od petnaest (15) stećaka. 
 lokalitet harem-groblje u kome se nalazi dvadeset četiri (24) stećka (dvadeset tri sanduka i jedan sljemenak). 
 lokalitet na Čaljinom grebu nalaze se tri (3) stećka i to: sanduk, sljemenak i krst.</s>

<s>Stećak na Golom brdu je usamljeni stećak - sljemenjak s postoljem, lijepo obrađen.</s>

<s>Nekropola Slatinica, na lokalitetu Vlat sadrži grupu od šest (6) stećaka (pet sanduka i jedan sljemenak).</s>

<s>Nekropola Sopot, u predjelu Visočice je nekropola od četrdeset tri (43) stećka (četrdeset dva sanduka i jedan sljemenak).</s>

<s>Nekropola Gračani 
Na lokalitetu Gračani, neposredno pored puta za Striježevo, nalazi se nekropola na kojoj su se ranije nalazila 22 stećka.</s><s>Pošto je nekropola smještena na pješčanom uzvišenju koje se eksploatiše dugi niz godina, došlo je do pomjeranja pa čak i nestajanja polovine broja stećaka, tako da danas na lokalitetu postoji svega 11 nadgrobnika.</s><s>Stećci su neukrašeni sanduci.</s>

<s>Nekropole u selu Argud
U široj okolini Konjica, u ranije doba srednjeg vijeka, postojali su župa Neretva, dio župe Zagorja (kraj oko Bjelimića) i dio Komske župe (kraj oko Glavatičeva).</s><s>Polovinom XI vijeka, župa Neretva bila je priključena bosanskoj državi.</s><s>Otada do dolaska bana Tvrtka I na vlast 1353. godine imala je poseban status u srednjevijekovnoj bosanskoj državi.</s><s>Oko polovine XIV. stoljeća u župi Neretvi može se pratiti intenzivnija ekonomska i politička aktivnost bosanskih vladara.</s><s>Početkom XV. stoljeća, 1404. godine, župa je podijeljena.</s><s>Bosanski dio župe Neretve (na desnoj obali rijeke), pripao je "Kraljevoj zemlji", a humska Neretva i Kom feudalnoj oblasti Kosača – kasnijoj Hercegovini.</s>

<s>Bjelimići su ulazili u sastav župe Zagorje, a čitavim područjem gospodarila je vlastelinska porodica Čemerovića.</s><s>Samo naselje Argud se razvilo na jednom od takozvanih Vlaških puteva koji je korišten za kretanje polunomadskih stočara uglavnom Vlaha, koji su naseljavali šire područje planine Velež.</s><s>Ova praksa ljetnog boravka stočara iz Podveležja na području Bjelimića zadržala se do danas.</s>

<s>1465. godine osmanska vojska pod vodstvom Isa-bega Isakovića osvaja ove krajeve.</s><s>Godine 1469.</s><s>Bjelimići su u sastavu Neretvanskog kadiluka, koji je postojao sve do kraja XVI. stoljeća.</s><s>U ovom periodu Osmani su na prostoru Bjelimića formirale timar, koji je dodijeljen porodici Šurkovića.</s>

<s>Iz perioda srednjeg vijeka u Argudu, udaljenom od centra Konjica oko 30 km zračne linije u pravcu sjeverozapada, je sačuvano nekoliko nekropola, koje karakteriziraju masivnost stećaka, pretežno sanduka, zastupljenost različitih oblika (ploča, sanduk, sljemenjak, stub) te  kvalitet i raznovrsnost njihovih ukrasnih motiva.</s><s>Na sjednici komisije za očuvanje nacionalnih spomenika održanoj 3. do 5. marta  2015. godine, tri nekropole u selu Argud proglašene su za nacionalni spomenik BiH.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović (predsjedavajući) i Ljiljana Ševo.</s>

<s>Nekropola na lokalitetu Muzge sadrži 21 stećak i 19 nišana.</s><s>Na lokalitetu Muzge nalazi se 21 nadgrobnik (19 sanduka, 2 sljemenjaka, ukrašeno je 5 stećka) i 19 nišana.</s><s>Motivi zastupljeni na stećcima su: polumjesec, rozeta tordirana traka, kružni vijenac, loza sa trolistom križ i plastične trake.</s><s>Značaju ovog lokaliteta doprinose i  nišani, od kojih su dva natpisima datovani u drugu polovinu 18., odnosno u početak 19. stoljeća.</s><s>Oni predstavljaju svjedočanstvo o kontinuitetu korištenja i poštovanja kultnog mjesta umrlih od srednjeg vijeka do posljednjih stoljeća osmanske vladavine.</s><s>Nekropola na lokalitetu Jesenice  sadrži 26 stećaka; 22 ploče, 2 sanduka, 1 stub sa prevrnutim postoljem.</s><s>Na prednjoj strani je oštećeno reljefno ispupčenje koje je predstava ljudske figure koja ima antičke paralele.</s><s>To su rimske grobne stele na kojima se javlja glava gorgone.</s>

<s>Nekropola na lokalitetu Kunja sadrži 110 stećaka (3 sljemenjaka, 107 sanduka).</s>

<s>Nekropola Biskup</s>

<s>Nalazi se u naselju Glavatičevo, koje je u XIV vijeku pripadalo bosanskom vlastelinu Radiču Sankoviću.</s><s>Proglašena je za nacionalni spomenik BiH
 Istovremeno je i na listi 30 srednjovjekovnih nekropola stećaka koje su 2016. godine proglašene Svjetskom baštinom UNESCO-a.</s><s>Sastoji se od 172 stećka i velikog broja grobova bez spomenika.</s>

<s>Nekropola Razići 
Naselje Razići je od grada Konjica udaljeno oko 20 km zračne linije u pravcu jugoistoka, neposredno uz samu desnu obalu rijeke Neretve.</s><s>Na lokalitetu “Crkvina“, smještena je nekropola sa 104 stećka (103 ploče/sanduka i 1 sljemenjak) i ostaci srednjovjekovne crkve i proglašeni su za nacionalni spomenik.</s><s>Stećci su većinom ploče, manji broj sanduka i nekoliko sljemenaka.</s><s>Ukrašen je manji broj.</s><s>Na jednoj ploči koja je služila kao nadgrobni spomenik izrađena je ljudska glava, čiji likovni elementi potvrđuju da se ova skulptura datira nakon XII vijeka.</s><s>Grob ispod ploče sa ljudskom glavom zidan je po starijem običaju, bez sarkofaga i bez kamenih ograda.</s>

<s>Crkva 
Arheološkim iskopavanjima iz 1956. godine, pronađeni su temelji crkve građene u rustičnom romanskom stilu u drugoj polovini XII ili u prvoj polovini XIII vijeka.</s><s>Niše sa relikvijama, klupe u apsidi sa dvostrukim krstom na gornjoj površini, kao i historija Župe Kom, potvrđuju da je crkva korištena za obavljanje pravoslavnog hrišćanskog obreda.</s><s>Dijelovi portala pokazuju da je crkva do krova bila zidana kamenom.</s><s>Nadvratnik i dovratnik imaju karakteristike renesanse iz XV v., koji su naknadno uzidani.</s><s>Prema nađenim dijelovima pilastra, pluteja i tranzena zaključuje se da je u prezbiteriju bila ograda (septum) od kamena, rustično obrađenog.</s><s>Izgled stećaka i način pokopavanja mrtvih na ovom lokalitetu upućuju na zaključak da je ova nekropola starija nego ostale u bližoj okolini Razića, naročito od nekropole u Biskupu kod Glavatičeva.</s><s>Pjevčeva glavica u desnoj niši, kao i etimologija riječi Razići mnogo govore o starosti crkve i lokaliteta.</s><s>Renesansni dijelovi portala, kao i činjenica da u crkvi nije bilo grobova uz druge indicije, potvrđuju da crkva nije srušena prije propasti srednjovjekovnog bosanskog kraljevstva</s>

<s>Nekropole u Vrbljanima 
U naselju Vrbljani nalaze se dvije nekropole sa stećcima, Kaursko groblje (Ciklice) sa oko 200 stećaka i Brdo sa 4 stećka.</s><s>Proglašene su za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Selo Vrbljani nalazi oko devet kilometara sjeverno od Konjica.</s><s>Na šestom kilometru od Konjica, u Podorašcu skreće se zapadno od puta Konjic-Bradina u planinsko selo Vrbljane, koje se nalazi ispod vrha Kosnika,  oko 2,5 km od Podorašca.</s><s>U kasnom srednjem vijeku politički centar ovog kraja nalazio se u gradu Črešnjevu (Trešnjevac).</s><s>Prema veličini prostora koji zauzima, grad Črešnjevo spada među najveće gradove u Bosni i Hercegovini.</s><s>Prema boljoj tehnici zidanja i debljini bedema (do 2 m), većoj nego kod ostalih gradova, te prema civilnom naselju i crkvi opasanim zidinama,  zaključuje se da je ovakav stepen razvoja grad mogao dostići tek u 15. vijeku.</s><s>Čitav ovaj predio iznad lijeve obale Trešanice nosio je zajednički naziv Dragočaj.</s><s>Tako se zvao i džemat u periodu osmanske vladavine, a pripadao je nahiji Neretvi, onom dijelu koji je spadao u srednjem vijeku u Kraljevu zemlju.</s>

<s>Na nekropoli Brdo nalaze se  tri sljemenjaka, od toga dva sa postoljem i jedna ploča.</s><s>Spomenici su dobro klesani, ali su ukrasi izlizani.</s><s>Dva sljemenjaka su ukrašena u plitkom reljefu.</s><s>Na čeonoj strani centralni motiv je dvostruke spirale, iznad koje su dva kružna vijenca.</s><s>Između stabljika, na kojima su spirale, isklesana je rozeta i još dva kružna vijenca.</s><s>Na drugoj – čeonoj strani je dvostruka spirala a kraj nje je sa jedne strane konjanik, a sa druge ljudska figura sa štapom.</s><s>Na bočnoj strani isklesano je pet polukružnih arkada.</s><s>U drugoj arkadi je ljudska figura, vjerovatno sa štitom.</s>

<s>Na nekropoli Kaursko groblje ukrašeno je 6 stećaka u plitkom reljefu (3 sljemenjaka, 2 sanduka i jedna ploča.).</s><s>Spomenici sa ukrasima su većih dimenzija i dobro klesani.</s><s>Ukrasni motivi su: obična urezana debela vrpca na sredini čeonih strana sljemenjaka, dvostruka spirala, tordirana vrpca, polumjesec, krst i predstava konja sa jahačem.</s>

<s>Mnogi stećci su utonuli, zarasli u šiblje, a lokalni kamen krečnjak od kojeg su isklesani podložan je oštećenju i raspadanju pod uticajem atmosferskih prilika.</s><s>Zarasli su u mahovinu ili prekriveni lišćem.</s><s>Na nekim mjestima na spomenicima ukrasi se jedva naziru.</s><s>Mnogim stećcima se ne može prići.</s>

<s>Nekropola u naselju Borci 
Selo Borci, udaljeno oko dvadesetak kilometara jugoistočno od Konjica, nalazi se uz put koji iz Konjica preko Boraka vodi za Glavatičevo i dalje uz Neretvu na  jugoistok u Zaborane na Nevesinjskom polju.</s><s>Područje naselja sa  utvrđenjem Vrabač je u kasnom srednjem vijeku pripadalo župi Neretvi.</s>

<s>U naselju nalazi se nekropola Kaursko groblje sa 121 stećkom.</s><s>Proglašena je  za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Na nekropoli su većinom, osim dva sljemenjaka, zastupljeni stećci u obliku sanduka, ploča i prelaznog oblika sanduka ka pločama.</s><s>Ukrasi na 12 stećaka su izvedeni u polureljefu ili su urezani.</s><s>Likovni motivi su antropomorfni krst, mačevi, grb i figura oranta sa podignutim rukama i raširenim nogama.</s>

<s>Nekropola u Doljanima 
Selo Doljani nalazi se u predjelu Bjelimića koji su u kasnom srednjem vijeku u okviru župe Zagorje sa srednjovjekovnim gradom Veletinom.</s><s>Nije poznato da li je ranije ova župa bila u posjedu Sankovića, a u XV. vijeku župa Zagorje je bila u posjedu Kosača.</s>

<s>Lokalitet Križevac sa stećcima nalazi se neposredno uz put koji prolazi kroz selo Doljane.</s><s>Nekropola sa 15 stećaka (12 sanduka i 3 sljemenjaka) je nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Stećci su vrlo dobro oblikovani.</s><s>Klesani su od lokalnog kamena koji je podložan cijepanju, pa se su neki stećci, osim što su utonuli, uglavnom na uglovima napukli ili pukli.</s><s>Spomenici do kojih se moglo doći su monolitni sanduci ili sljemenjaci sa postoljem.</s><s>Ukrašena su dva sljemenjaka i dva sanduka.</s><s>Ukrasi na 4 stećka su izvedeni u plitkom reljefu.</s><s>Ukrasni motivi: tordirana vrpca, friz od povijene lozice sa trolistom, rozeta u tordiranom vijencu, štit sa mačem i scena kola sa tri figure i konjem sa jahačem koji je okrenut kolu.</s>

<s>Nekropole u Bradini 
U široj okolini Konjica, u ranije doba srednjeg vijeka, postojali su Župa Neretva, dio župe Zagorja (kraj oko Bjelimića) i dio Komske župe (kraj oko Glavatičeva).</s><s>Od 1404. godine došlo je do podjele župe Neretva.</s><s>Područje koje se nalazilo na lijevoj obali Neretve (humska Neretva) pripadalo je Kosačama, a ono na desnoj obali rijeke "Kraljevoj zemlji" (bosanska Neretva).</s><s>Godine 1463. osmanska vojska osvojila je obe Neretve i Kom.</s><s>U protivakciji hercega Stjepana, od jula do septembra iste godine, oslobođena je tzv. humska Neretva, osim grada Borovca, i zapadni dio bosanske Neretve.</s><s>Ovi krajevi su definitivno osvojeni sredinom 1465. godine prodorom bosanskog sandžak-bega Isa-bega Ishakovića u hercegovu zemlju.</s><s>U XVI. stoljeću Konjic se razvio u kasabu, koja je dobila ime Neretva i koja je dugo vremena rijekom Neretvom bila razdijeljena između dva sandžaka.</s><s>Bio je saobraćajni čvor i usputna stanica na Carigradskom drumu, koji je vodio dolinom Neretve prema moru.</s><s>Osmanske vlasti su na lijevoj obali Neretve izgradile novo naselje, kojem su dale status kasabe i naziv Belgraddžik (mali Biograd).</s>

<s>Lokalitet Mašeti na sedlu između planina Lisine i platoa (zaseoka) Velika, sadrži 78 stećaka, ni na jednom nije evidentiran ukras.</s><s>Pripadaju vrsti položenih monolita (sanduk i sljemenjak).</s><s>Sudeći po brojnosti stećaka, nekropola pripada je zajednici koja je živjela na širem prostoru.</s><s>Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s>

<s>Nekropola sa stećcima, nišanima i krstačama u Gornjoj Bradini, sadrži 57 stećaka, 11 nišana i 14 krstača.</s><s>Takođe je nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine Osnovni umjetnički kvalitet spomenika predstavljaju ukrasi izvedeni u visokom reljefu i udubljivanju.</s><s>Od ukupno 82 spomenika ukrašena su 4 stećka (1 sanduk i 3 sljemenjaka) i svih 14 križeva.</s><s>Motivi zastupljeni na stećcima su; urezana linija, koja označava da se radi o dvojnom grobu, polumjesec, stilizirani ljiljani i udubljenje u vidu okvira, a na križevima; polujabuka, križevi u vidu reljefnog ispupčenja i udubljenja, ptica, polumjesec i zvijezde.</s>

<s>Na srednjovjekovno groblje sa stećcima, u južnom dijelu, nastavlja se staro napušteno muslimansko groblje, koje nije aktivno najmanje 100 god,  od kojeg je ostalo 11 nadgrobnika.</s><s>Groblje je obraslo u šumu, a nišani su vremenom oštećeni, propali ili oboreni na zemlju.</s><s>Zbog oštećenja na nišanima nema tragova natpisa.</s><s>Na većini grobova vidljivi su dijelovi kamenih santrača.</s>

<s>Po obliku i motivima reljefno izvedenih jabuka zaključuje se da pravoslavno groblje postoji od XVIII. stoljeća i još uvijek je aktivno.</s>

<s>Nekropole u Čičevu 
Lokalitet Ograda (Vlah) je udaljen oko 2,5 km u pravcu istoka od sela Čičevo.</s><s>Nacionalni spomenik čini nekropola sa 49 stećaka.</s>

<s>Na lokalitetu Kaursko groblje evidentirano je 90 stećaka.</s><s>Stećci su dobro obrađeni, svi sanduci su neukrašeni i orijentirani u pravcu istok–zapad.</s><s>Ukrašen je jedini evidentirani sljemenjak.</s>

<s>Lokalitet Glavica sadrži 4 stećka od čega 1 sanduk  i 3 sljemenjaka.</s><s>Sanduk je udaljen pedesetak metara od navedenih sljemenjaka.</s><s>Ukrasi su: (4 jabuke), tordirane vrpce, loza s trolistom i rozeta.</s><s>Lokaliteti Kaursko groblje i Glavica su nacionalni spomenik.</s>

<s>Nekropola u Dubočanima 
Dubočani su od centra Konjica udaljeni 11, 61 km vazdušne linije u pravcu jugoistoka.</s><s>Nalaze se u kotlini, omeđenoj visovima Vranske stijene (1292m), Čepa (1008m), Krnjače (1000m) i na istoku kanjonom rijeke Rakitnice.</s><s>Nekropola sadrži 49 stećaka (4 ploče, 44 sanduka i 1 sljemenjak) i nisu ukrašeni.</s><s>Takođe je nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine</s>

<s>Nekropola u Glavatičevu 
Naselje Glavatičevo je smješteno u gornjem toku rijeke Neretve na njenoj lijevoj obali, i od grada Konjica je udaljeno oko 20 km zračne linije u pravcu jugoistoka.</s><s>U zaseoku Karlušići, oko 1 km sjeverozapadno od Glavatičeva, na lokalitetu Gajine, smještena je nekropola sa 15 stećaka (11 sanduka i 4 sljemenjaka).</s><s>Ukrasni ornamenti evidentirani su na sedam (7) spomenika (3 sanduka, 4 sljemenjaka).</s><s>Njihovi ukrasni motivi su: tordirana traka, friz od povijene lozice sa trolistovima, tordirani vijenac, arkade, dvostruka spirala, djedovski štap i paralelna rebra.</s><s>Nekropola takođe je nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s>

<s>Nekropola u Bulatovićima 
Nekropola nalazi se u selu Bulatovići koje je udaljeno od Konjica oko 30 km.</s><s>Selo se nalazi u planinskom dijelu općine na nadmorskoj visini od oko 800 m. Lokalitetu Dub je situiran na blagom uzvišenju u šumi, na oprečnoj strani od sela preko rijeke Kraljuščice.</s><s>Nekropola takođe je nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Nacionalni spomenik čini nekropola sa 55 stećaka, a najveći broj pripada obliku sanduka i ploča.</s><s>Dekoracija, zbog stanja na terenu, nije uočena.</s>

<s>Nekropola u Tuhobićima 
Nekropola sa stećcima nalazi se na lokalitetu „Greblje“, na brijegu iznad sela Tuhobići, udaljenom od centra Konjica 30-ak km, na nadmorskoj visini od oko 800 m. Nekropola takođe je nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Na nekropoli je evidentirano šest grobova sa stećcima, od čega su dva sanduka i četiri sljemenjaka s postoljem.</s><s>Ukrasi nisu evidentirani.</s><s>Stećci su u izvjesnoj mjeri oštećeni (površinske pukotine - pliće ili dublje).</s>

<s>Nekropola u naselju Ribari 
Nekropola sa stećcima nalazi se u naseljenom mjestu Ribari, u blizini Glavatičeva, udaljenom od centra Konjica 18 km zračne linije u pravcu jugoistoka.</s><s>Nekropola je smještena neposredno uz lokalni put, koji ju je presjekao.</s><s>Osam stećaka na grupirano je u njezinom južnome dijelu.</s><s>Od ukupno 8 stećaka, četiri su sanduka i dva sljemenjaka, jedna ploča i i jedan jako oštećen stećak.</s><s>Na parceli preko puta, u pravoslavnom groblju, evidentirano je 8 stećaka.</s><s>Jedan je visoki sanduk s postoljem, a ostali su sljemenjaci s postoljem (klesani u jednom komadu).</s><s>Stećci na obje parcele obrasli su niskim raslinjem i šibljem, biljnim organizmima (mahovinom i lišajevima), te su dosta oštećeni (površinske pukotine, odlomljeni, popolovljeni, prevrnuti) .</s>

<s>Nekropola u Zukićima 
Nekropola sa stećcima nalazi se ispod seoskih kuća u Zukićima, u aktivnom pravoslavnom groblju, neposredno iznad magistralnog puta Konjic-Sarajevo, na relaciji Bradina-Podorošac.</s><s>U nekropoli je evidentirano 18 grobova sa stećcima, od čega dva sljemenjaka.</s><s>Vidljivi ukrasi nisu evidentirani.</s><s>Šefik Bešlagić je registrovao 51 stećak (45 sanduka i 6 sljemenjaka).</s><s>Nekropola takođe je nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s>

<s>Nekropole u Obrima</s>

<s>U naselju Obri se nalazi historijsko područje.</s><s>Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika na sjednici održanoj 4. do 6. novembra 2015. godine donijela je  odluku da se historijsko područje sa nekropolama stećaka Brijest, Grebine i Borak proglasi za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Ovu odluku Komisija donijelo je u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović), Ljiljana Ševo (predsjedavajuća).</s>

<s>Nekropola na Velikoj Poljani 
Na obronku planine Bahtijevice (nadmorska visina 1163 m, ogranak planine Prenja) pokraj tzv. “starog/turskog puta“ koji je vodio od Ivan-planine do Porima na prostoru između Lipeta i Zijemlja prostire se visoravan Velika (Dabića) poljana.</s><s>Na zemljišnoj parceli označenoj kao k.č. broj 1621, sa površinom od 1170 m², smještena je nekropola sa 47 stećaka (8 ploča, 30 sanduka, 8 visokih sanduka i 1 sljemenjak).</s><s>Spomenici su dobro obrađeni, ali ne i u potpunosti očuvani.</s><s>Ukrašeno je 13 stećaka, a kao reljefni motivi evidentirane su biljne stilizacije u vidu simetričnih spirala, bordure i frizovi od povijenih lozica, tordirane vrpce, “vodenice“, polumjesec i kružni vijenac.</s><s>Od figuralnih predstava evidentirana je predstava jelena i scena turnira.</s><s>Nekropola takođe je nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s>

<s>Literatura 
 Vesna Mušeta-Aščerić, Srednjovjekovna župa Vrhbosna.</s><s>Problemi granica i vlasti, Prilozi Instituta za istoriju XX/21, Sarajevo 1985, 257-268.</s><s>Pavao Anđelić, Svjetlost, Sarajevo, 1982 – STUDIJE O TERITORIJALNOPOLITIČKOJ ORGANIZACIJI SREDNJOVJEKOVNE BOSNE
 Pavao Anđelić - Historijski spomenici Konjica i okoline I, Konjic 1975, 324, lat. 
 Hazim Šabanović - Bosanski pašaluk.</s><s>Sarajevo: „Svjetlost“, 1982. godine
 Evlija Čelebija - Putopis.</s><s>Sarajevo: “Sarajevo-Publishing“, 1996. godine
 Marijan Sivrić i Tomislav Anđelić - Srednjovjekovne humske župe, ZIRAL, Knjiga 101, Biblioteka Stećak, Knjiga 3, Mostar 1999.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi 
 Zvanični sajt komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine</s>

<s>K
Nacionalni spomenici u Konjicu
Srednja Bosna
Hum</s>

