The Long Good Friday
<s>The Long Good Friday (, u Jugoslaviji prikazan pod naslovom Crni petak za gangstere) je britanski gangsterski film snimljen u režiji Johna Mackenzieja i premijerno prikazan 1980. godine, poznat kao jedno od klasičnih ostvarenja žanra, odnosno najvažnijih naslova britanske kinematografije svog vremena.</s>

<s>Protagonist, koga tumači Bob Hoskins, je Harold Shands, londonski gangsterski bos koji nastoji postati "legitimni" poslovni tajkun kroz partnerstvo sa američkom mafijom.</s><s>Radnja prikazuje kako upravo u vrijeme posjeta američkog mafijaša (koga glumi Eddie Constantine) njegovi ljudi i lokali postaju metama atentata i bombaških napada, te je prisiljen otkriti identitet i motive napadača prije nego što mu propadne posao.</s>

<s>Film je izazvao veliku pažnju zbog toga što je klasične žanrovske motive iskoristio u kontekstu tada aktualnih političkih i ekonomskih zbivanja koja su uključivala nedavni ulazak Britanije u Evropsku ekonomsku zajednicu i krvavi Sjevernoirski sukob.</s><s>Originalno je snimljen 1979. godine, ali su problemi sa distribucijom, odnosno svađa sa producentima koji su se bunili zbog navodne glorifikacije IRA-e odgodile premijeru godinu dana.</s><s>Film je zbog burnih događaja u prvim godinama mandata Margaret Thatcher dobio na težini, ali je od socio-političkog komentara danas daleko poznatiji po nastupu Boba Hoskinsa, kome je uloga Harolda Shanda bila jedna od rijetkih glavnih uloga u karijeri, te kojom se nametnuo kao britanska filmska zvijezda.</s>

<s>Uloge</s>

<s>Glavne uloge
Bob Hoskins – Harold Shand
P. H. Moriarty – Razors
Helen Mirren – Victoria
Dave King – Parky
Bryan Marshall – Harris
Derek Thompson – Jeff
Eddie Constantine – Charlie
Paul Freeman – Colin
Stephen Davies – Tony
Brian Hall – Alan
Paul Barber – Errol the Ponce, policijski doušnik</s>

<s>Manje uloge
Mnogi od glumaca koji su se pojavili u malim, neimenovanim ulogama, su kasnije postali slavnik.</s><s>Karl Howman – policijski detektiv koji se voli družiti sa kriminalcima
Kevin McNally – viđen u baru u Belfastu
Pierce Brosnan – IRA-in egzekutor
Daragh O'Malley – IRA-in egzekutor
Alan Ford – član Shandove bande
Gillian Taylforth – mlada žena koja pronalazi zaštitara prikovanog za pod  u skladištu
Dexter Fletcher – dječak koji traži novac kako bi čuvao Harodov automobil</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze
 
 
 
 
 Criterion Collection essay by Michael Sragow</s>

<s>Britanski filmovi
Gangsterski filmovi
Kriminalistički filmovi
Dramski filmovi</s>

