Stambeno-poslovna zgrada u ulici Mula Mustafe Bašeskije
<s>Stambeno-poslovna zgrada u ulici Mula Mustafe Bašeskije broj 5,  nekadašnja upravna zgrada Trgovačko-transportnog akcionarskog društva, nalazi se u opštini Centar u Sarajevu, Bosna i Hercegovina.</s><s>Proglašena je za  nacionalni spomenik BiH.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo (predsjedavajuća).</s>

<s>Historija 
Zgradu je projektovao 1900. god.</s><s>Josip Vancaš.</s><s>Izgrađena je tokom prve decenije XX vijeka, u završnoj fazi austrougarskog perioda.</s><s>Predstavlja jedno od najranijih secesijskih ostvarenja u Sarajevu i Bosni i Hercegovini..</s>

<s>Građena u vrijeme važenja novog Građevinskog reda za „Zemaljski glavni grad Sarajevo“ iz 1893. godine po kojem se vodilo računa o budućem izgledu grada.</s><s>U pogledu građenja i primjene građevinskog materijala standardi su bili bliski tadašnjim evropskim standardima..</s><s>Do Drugog svjetskog rata dva puta je mijenjala vlasnika, a 1949. god je nacionalizovana i postaje društvena svojina.</s>

<s>Opis 
Tlocrtna osnova zgrade je pravougaona osnova dimenzija 18,00 m x 13,00 m, a spratnost iznosi Sut+P+2+Potkrovlje..</s>

<s>Južna fasada nosi dekorativni program izveden u maniru secesije.</s><s>Fasada je simetrična – horizontalno podijeljena u dva nivoa – prizemni, lišen svake dekoracije i spratni koji je dekoriran.</s><s>Prizemlje je uvučeno u odnosu na viši nivo zgrade.</s><s>Na serklažu iznad izloga, nazire se natpis na njemačkome jeziku "LAGERHUIS".</s><s>U donjoj zoni fasadnoga platna ukrašeni su parapeti ispod prozorskih otvora i istaka (vertikalni pojas) koje odvajaju središnju plohu.</s><s>Dekoracija sedam parapeta podrazumijeva ponavljanje istovjetnog floralnog motiva – struka grana sa jabučastim plodovima usmjerena prema tlu.</s><s>Ornamentalna kompozicija koja se ponavlja dva puta i ukrašava dno istaka čine dva zasebna motiva – lira ukrašena floralnim prepletom i raskošna girlanda iznad.</s><s>Dva motiva su povezana pozadinom koja podrazumijeva profilirane vertikalno postavljene linije.</s><s>U gornjoj zoni dekoracija je nešto razvijenija.</s><s>Istovjetni, dominantno floralni ornament - spojene girlande koje nose krug - ukrašava završetke prozorskih otvora (sa uvučenih fasadnih ploha).</s><s>Polja između prozora su ukrašena sa dvije krilate zmije, spiralno prepletene oko štapa.</s><s>Dominantni motiv dekorativnog programa su tri ljudske glave postavljene iznad prozora središnjeg fasadnog platna.</s><s>Glave predstavljaju neko mitsko biće, a s obzirom na naglašenost krila moguće je pretpostaviti da je u pitanju Hermes.</s>

<s>Literatura 
 Alija Bejtić -Ulice i trgovi Sarajeva.</s><s>Sarajevo: Muzej grada Sarajeva 1973.</s><s>Godine</s>

<s>Nedžad Kurto - Sarajevo 1492-1992, Oko, Sarajevo.</s><s>B. Zlatar, M. Ganibegović, Š. Gavraović, V. Žujo.</s><s>Sarajevo, ulice, trgovi, mostovi, parkovi i spomenici – općina Centar.</s><s>Sarajevo: “Mediapress”, 2007.</s><s>Jela Božić - Arhitekt Josip pl. Vancaš, Značaj i doprinos arhitekturi Sarajeva u periodu austrougarske uprave, doktorska disertacija, Sarajevo, 1989.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>Nacionalni spomenici u Sarajevu
S</s>

