Manastir Banja (Risan)
<s>Manastir Banja pripada Mitropoliji crnogorsko-primorskoj Srpske pravoslavne crkve.</s><s>Nalazi se u blizini Risna, prema Perastu odnosno Kotoru.</s>

<s>Prošlost manastira 
Postojao u 12. veku u Studeničkom tipiku, kada je njegov iguman učestvovao u izboru studeničkog igumana.</s><s>Nema pouzdanih izvora o izgledu i životu manastira do 17. veka, kada su Turci 1654. godine pokušali da osvoje Perast, prošli su pored Banje i zapalili je.</s><s>Pred Turcima monaštvo sa dragocenostima, se sklonilo u manastir Kosijerevo.</s>

<s>Početkom 18. veka, na ostacima razrušenog hrama, Petar Kordić, rodom iz Risna, sazidao je mali oltar i posvetao ga Svetom Georgiju.</s><s>Današnju manastirsku crkvu i donje krilo konaka podigao je 1720. godine arhimandrit Atanasije Hilandarac, uz pomoć priloga porodica iz Risna.</s><s>U 19. veku dograđivane su manastirske zgrade, posebno od priloga pomoraca.</s><s>Za vrijeme arhimandrita Dionisija Mikovića, rodom iz Paštrovića, manastir je temeljno obnovljen.</s>

<s>U Prvom svetskom ratu Austrijanci su u manastir smestili garnizon i bolnicu i odneli crkvena zvona.</s><s>Posle rata, iguman Dnonisije Miković ponovo obnavlja manastir uz materijalnu pomoć velikog narodnog dobrotvora Vasa Ćukovića.</s>

<s>Manastirska crkva 
Manastirska crkva je posvećena Svetom Georgiju, koja je zbog ograničenog prostora nalazi na gornjem platou sa grobljem, dok se na donjem  nalaze zgrade konaka.</s>

<s>Hram je jednobrodna građevina sa polukružnom oltarskom apsidom i karakterističnim plitkim pevnicama.</s><s>Na pročelju se nalazi jednodelni zvonik na preslicu.</s><s>Građen je fino klesanim kamenom, složenim u pravilne horizontalne redove.</s><s>Iznad vrata nalazi se duboka zastakljena niša u kojoj je ikona Svetog Georgija.</s><s>Na sredini fasade postavljena je osmokraka rozeta.</s>

<s>U unutrašnjosti, svod je zasveden poluoblnčasto, sa podom od kamennh ploča.</s><s>Novi ikonostas je 1902. godine izradio, Čeh Franc Cigler.</s><s>Naspram hrama, posebno je ozidan visoki trodelni zvonik na preslicu.</s><s>Zgrade manastirskih konaka su raspoređene na nižem, širem terenu i povezane su sa crkvom i grobljem stepeništem.</s>

<s>Riznica manastira 
U riznici manastira čuva se primerak umetničkog crkvenog veza - epitrahilj i narukvice.</s><s>Vez je izveden svilenim, zlatnim i srebrnim nitima.</s><s>Na epitrahilju su predstavljenii likovi svetitelja, a na dnu, u molitvenom stavu, likovi ktitora.</s><s>Iz izvezenog natpisa se vidi da je epitrahilj nastao 1606. godine i da je poklon rumunskih vlastelina Stroje i žene mu Sime, manastiru Stiješći.</s><s>U manastiru se čuva značajna zbirka ikona, među kojima se ističe italo-kritska Bogorodica sa Hristom, tipa „Strasna”.</s><s>Manastir posjeduje izuzetno bogatu biblioteku u kojoj preovlađuju ruske štampane knjige.</s>

<s>Danas je manastir ženski, nastojateljica je monahinja Haritina (Petruševska).</s>

<s>Vidi još 
 Spisak manastira Srpske pravoslavne crkve</s>

<s>Izvori</s>

<s>Spoljašnje veze 
 Mitropolija crnogorsko-primorska/Manastir Banja</s>

<s>Banja
Banja
Boka kotorska
Opština Kotor</s>

