Vrnogračka tvrđava
<s>Vrnogračka tvrđava (Vanograd) nastala je u periodu srednjeg vijeka na području općine Velika Kladuša, Bosna i Hercegovina.</s><s>Nalazi se na vrhu Pehova brda, na 163 m nadmorske visine, a u neposrednoj blizini naselja Vrnograč.</s><s>Vrnogračka tvrđava proglašena je za nacionalni spomenik BiH</s>

<s>Historija  
Prvi put se pominje u povelji od 4. oktobra 1264. godine, kada je ugarski kralj Bela IV u znak zahvalnosti darovao braći Kreščić zemljište kao feudalne posjede u Topuskom, Podzvizdu i Vrnograču.</s><s>Ugarski kralj Ladislav je 1456. godine dozvolio potomcima plemena Kreščić da sagrade tvrđave Podzvizd i Vrnograč.</s><s>Dok je Podzvizd bio izgrađen kao fortifikacija, Vrnograč je sagrađen kao utvrđeni dvor predrenesansnog tipa.</s><s>Nakon 1553.  godine tvrđava je prelazila nekoliko puta iz ugarskih u osmanlijske ruke, a 1580, odlukom austrijskog ratnog vijeća Podzvizd i Vrnograč su razoreni.</s><s>Godine 1636. osmanska vojska je popravila zidine Vrnograča i naselila i ostavila 100 vojnika posade.</s><s>Iznad samog ulaza u grad bila je izgrađena drvena džamija.</s>

<s>Godine 1696. ban Adam Baćan je zauzeo Vrnograč, a 1697. godine ponovo je pripao osmanlijskoj vojsci.</s><s>Posada u Vrnograču bila je podređena krupskom kapetanu.</s><s>Ova posada je u prvoj polovini XVIII vijeka imala 100 graničara, 2 veća i 2 manja topa.</s><s>Napušten je oko 1840. godine.</s>

<s>Opis   
Vrnograč  predstavlja primjer srednjovjekovnog utvrđenog feudalnog dvora koji je imao pravougaonu osnovu 27X19 metara.</s><s>Unutrašnji zidovi dvora su bili masivni i izrađeni od kamena i njihova debljina je iznosila oko 80-100 cm.</s><s>Debljina vanjskih zidova dvora iznosila je cca 3 m. Ti zidovi su se nalazili na sjeveroistočnoj strani i imali su odbrambeni karakter.</s><s>Na uglovima dvora su se nalazile tri kule kružne osnove i jedna kula čija osnova je bila pravougaona.</s><s>Oko dvora bio je veliki gradski obor.</s><s>Tvrđava je građena na taj način da su vanjske strane bile dobro utvrđene što je stanovnicima davalo sigurnost od neprijateljskih napada, dok je unutrašnjim rasporedom prostorija i njihovim uređenjem pružao udobnost i mir.</s>

<s>Zidovi i bedemi tvrđave su obrasli gustim rastinjem tako da je otežan pristup.</s><s>Ostaci zidova i bedema većim dijelom su urušeni, utonuli u zemlju ili su razneseni na druge lokacije.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi 
 Općina Velika Kladuša</s>

<s>Nacionalni spomenici u Velikoj Kladuši
V</s>

