Gradine u dolini Lašve
<s>Gradine u dolini Lašve su svjedočanstvo o naseljenosti u bronzanom i željeznom dobu u vrijeme kada su na teritoriji srednje Bosne živjeli pripadnici ilirskog plemena Dezitijata.</s><s>Tok rijeke Lašve, zajedno sa gornjim tokom rijeke Bosne, činio je osovinu dezitijatskog teritorija.</s><s>Dezidijati su poznati kao nosioci razvoja srednjobosanske kulturne grupe.</s>

<s>Gradine u dolini Lašve su istovjetne onima na cjelokupnom ilirskom području.</s><s>Građene su uglavnom na uzvišenjima, sa oblikom koji se prilagođavao konfiguraciji terena, dok je manji dio zaštićen sa jednim ili višestrukim bedemima.</s>

<s>Nijedno od protohistorijskih naselja nije doseglo nivo grada u antičkom, odnosno mediteranskom smislu, i ako neka od njih nisu bila samo poljoprivredna naselja.</s>

<s>Naseobinska kultura ilirskog perioda najvećim dijelom uništena je u periodu Batonovog ustanka.</s><s>Nakon toga Rimljani su promijenili naseobinsku kulturu, gradeći naselja u ravnicama i pristupačnijim terenima.</s>

<s>Travnik 
Gradac, Alihodže - Carine Krpeljići - Gradac Ričice - Gradina Potkraj - Gradac Pokrajčići - Gradina Vidoševići - Gradina Miškića Brdo - Vlahovića Brijeg, Ovčari - Gradina Turići Nad Gajem, Bilića Dočić - Bašbunar (Saraj) – Travnik – Travnik - Gradac (Tarabovac), Vilenica - Gradina (Kraljičino vrtlo), Bukovica - Gradina Bukovica - Gradac, Rankovići, Novi Travnik - Miškovića Siča, Gradnik - Gradina na Gladniku, Gladnik</s>

<s>Svojim dimenzijama se izdvajaju:</s>

<s>Potkraj kod Travnika sa 180 X 100 m 
 Gladnik kod Travnika sa 130 X 100 m</s>

<s>Vitez 
Grbavica brdo, Grbavica - Gradina Zabilje - Glavica, Mali Mošunj - Oblak, Mali Mošunj-Divjaci -  Gradac Mali Mošunj - Crkvine (Gradac, Kalvarije), Mali Mošunj - Jasike, Veliki Mošunj - Gradina Veliki Mošunj - Gradina Čatrnja (Komardska gradina), Veliki Mošunj.</s><s>Iznad grada Viteza nalazi se i brdo Gradina, na kojem su prepoznatljivi ostaci zidina.</s>

<s>Preko epigrafskih spomenika pronađenih na dezijatskom prostoru srednje Bosne i lašvanskog porječja, pored imena Batona vođe ilirskog ustanka,  evidentirana su još trojica Dezitijata po imenu Baton.</s><s>Na natpisu CIL III 12 779 iz Malog Mošunja kod Viteza spominje se izvjesni Baton koji je zajedno sa svojom suprugom, od čijeg imena je ostao sačuvan samo zadnji dio – va, podigao spomenik i posvetio natpis svome rano preminulom djetetu.</s><s>U Trijuši kod Zenice je pronađen natpis CIL III 12 772 na kome se spominje Baton, otac Platora.</s><s>Na lokalitetu Vina, Župča kod Breze je pronađen sepulkralni spomenik ILJug III, sa spomenom Batona, sina Likaja.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjski linkovi 
 Historija Travnika</s>

<s>Dezitijati
Gradine u Bosni i Hercegovini
Travnik
Vitez</s>

