Bitka kod Mas Deua
<s>Bitka kod Mas Deua (), ponekad navođena i kao Bitka kod Mas d'Eaua (), se odigrala od 17. do 19. maja 1793. godine između španskih snaga pod generalom Antoniom Ricardosom na jednoj, i francuskih republikanskih snaga pod generalom Louzis-Cahrelsom de Flersom na drugoj strani, te je predstavljala prvi značajniji okršaj Pirinejskog rata, odnosno na južnom bojištu Rata Prve koalicije.</s>

<s>Do bitke je došlo nekoliko mjeseci nakon što je francuska revolucionarna vlada Kraljevini Španiji, svom višedecenijskom savezniku iz ideoloških razloga, ohrabrena dotadašnjim uspjesima protiv Austrijanaca i Prusa,  objavila rat.</s><s>Usprkso toga, francuske trupe na južnoj granici su početak sukoba dočekale potpuno nespremne, dijelom zbog revolucionarnog kaosa, a dijelom zbog značajnog slabijeg broja i kvalitete ljudstva, odnosno oficirskog kadra u odnosu na druga bojišta.</s><s>To su Španci iskoristili kako bi na proljeće pokrenuli ofanzivu pod generalom Ricardosom, čiji je cilj prodrijeti u oblast Rousillona, koja je tradicionalno pripadala Španiji.</s><s>17. aprila su prilikom napredovanja španske snage na rijeci Tech u potpunosti razbile jedan francuski bataljon, a nakon čega je general Mathieu Henri Marchant de La Houlière, ostarjeli zapovjednik francuske Pirinejske armije 30. aprila počinio samoubistvo.</s>

<s>Francuske snage na Pirinejima su nakon toga podijeljena na Zapadnopirinejsku i Istočnopirinejsku armiju, pri čemu je potonju preuzeo mladi i energični de Flers.</s><s>Njegove snage, koje su pojačali kontingenti dovučeni sa italijanske granice, su zauzeli utvrđeni logor na mjestu nekadašnjeg templarskog zamka Mansus Dei.</s><s>De Flers je planirao izvesti komplicirani napad na Špance, iako je raspolagao sa značajno manjim efektivima u ljudstvu.</s><s>Ricardos je, pak, koristeći tu nadmoć u ljudstvu, 16. maja otpočeo operacije poslavši dio svojih snaga na sjever da zauzmu selo Thuir i tako zatvore dio odstupnice francuskim snagama na sjeveru.</s><s>Sljedeći je dan Ricardos nastojao Francuze natjerati na povlačenje artiljerijskim bombardiranjem zamka, ali su oni, zaštićeni utvrdom, ostali na svojim položajima.</s><s>Ricarods je opći napad naredio 18. maja; Francuzi su pružali otpor, ali su Španci isto tako uspješno odbili njihove pokušaje kontranapada; borba se nastavila do duboko u noć, kada je postalo jasno da su francuske linije previše rastegnute i da će španska nadmoć u ljudstvu doći do izražaja.</s><s>Incident u kome su neiskusne francuske snage tokom noći pucale jedni na druge je doveo do panike u njihovim redovima, a potom do kaotičnog povlačenja prema Peripgnanu, gdje se panika proširila i na lokalno stanovništvo.</s>

<s>Ricardos je, međutim, odbio priliku da de Flersu zada odlučujući udarac.</s><s>Umjesto toga je, u nastojanju da osigura komunikacijske linije preko teško prohodnih planina, svoje snage okrenuo na jug prema francuskom garnizonu u tvrđavi Bellegarde, koga će staviti pod opsadu.</s><s>On se predao tek 24. juna, omogućivši de Flersu da konsolidira svoju vojsku i sa njom nanese Špancima poraz u bitci kod Perpignana.</s>

<s>Literatura</s>

<s>1793
Francuske bitke
Rat Prve koalicije</s>

