Esme Sultanije džamija
<s>Esme Sultanije džamija (Gradska džamija), nalazi se u staroj gradskoj jezgri, između Višegradske i Banjalučke kapije, u Jajcu, Bosna i Hercegovina.</s><s>Ovo je u Bosni i Hercegovini jedina džamija koja nosi ime po jednoj ženi.</s><s>Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 21. do 27. januara 2003. godine je donijela odluku da se džamija sa pratećim objektima: šadrvanom, stambenim objektom, mektebom i haremom, proglasi za nacionalni spomenik BiH.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović (predsjedavajući), Ljiljana Ševo i Tina Wik.</s>

<s>Historija 
Esma sultanija je bila supruga bosanskog namjesnika Mehmed paše Muhsinovića i sagradila je ovu džamiju i dva mosta na Vrbasu.</s><s>Mehmed paša Muhsinović bio je namjesnik Bosne u dva navrata – prvi put 1760. do 1763. godine, a drugi put od 1770. do1772. godine.</s><s>Na mjestu današnje, ranije postojala je džamija, a koju je, prema natpisu iznad portala podigao čauški čehaja Emir Mustafa 1749./50. godine.</s><s>Ova džamija spada među posljednje izgrađene džamije u Bosni i Hercegovini koje su pokrivene kupolom.</s><s>U potpunosti srušena je 1993. godine.</s><s>Svi fragmenti su uklonjeni sa lokacije i odvezeni u nepoznatom pravcu.</s><s>Obnovljena je 2010. godine</s>

<s>Opis 
Pripada centralnom potkupolnom tipu džamije, sa natkrivenim sofama i kamenom munarom.</s><s>Kupola je izdužena.</s><s>Zauzima prostor od 9,49 X 9,55, a umjesto tambura ima u izduženju osam prozora.</s><s>Kod ove džamije kupola oslonjena je na četverougaonu bazu i njena visina od poda do vrha iznosi 13 m.</s>

<s>Munara je vitka i vrlo proporcionalna, izgrađena od istog kamena od koga i džamija.</s><s>Baza munare je osmostrana dok je tijelo sa šesnaest strana.</s><s>Baza je dekorirana motivima u formi pupoljka.</s><s>Ovaj motiv se u stiliziranoj formi javlja i na dnu i pri vrhu tijela munare, ispod šerefeta.</s><s>Ima stalaktitne ukrase ispod šerefe.</s><s>Stranice ograde munare su sa reljefnim dekoracijama na kojima se javljaju motivi kruga, zvijezde i heksagona.</s><s>Svaka stranica ograde je dekorirana na drugačiji način.</s><s>I</s>

<s>Iznad ulaza u džamiju nalazio se natpis dimenzija 43x80 cm u nesh-talik pismu, isklesan u četiri reda, u prozi na turskom jeziku.</s>

<s>Uz ovu džamiju se nalazi dvadesetak nišana, a među njima osam nišana imaju epitafe.</s><s>Najstariji datirani spomenik je iz 1822 godine, a najmlađi je datiran sa 1875 godinom.</s>

<s>Literatura 
 Mehmed Mujezinović - Islamska epigrafika Bosne i Hercegovine</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi 
 Džamija Esme sultanije</s>

<s>Džamije u Jajcu</s>

