Karijon
<s>Karijon (od francuskog: carillon) kog Nijemci zovu glockenspiel, je udaralački muzički instrument koji se sastoji od najmanje 23 ljevanih brončanih zvona fiksno ovješenih, ugođenih kromatskim redoslijedom (u pola koraka), koja omogućuju harmonično izvođenje akorda.</s>

<s>Karijoni su najčešće smješteni po zvonicima, a sviraju se uz pomoć klavijature, koja sadrži drvene poluge i pedale spojene sa klavijaturom.</s><s>Puno su rjeđi karijoni sa klavijaturom od slonovače koja je povezana sa elektromotorom koji pomiče poluge i batove zvona, ali oni ne omogućuju varijacije raznih pritiska.</s><s>Na pojedinim instrumentima dio raspona je sposoban za automatsko sviranje pomoću perforiranih valjaka.</s>

<s>Karakteristike i historija</s>

<s>Većina karijona ima od 3 do 4 oktave, a pojedini 5 pa čak i 6. Najteže zvono bordon, koje proizvodi najnižu notu, često je teško od 6 do 8 tona (kojiput 10 ili 12).</s><s>Najteži bordon na svijetu, je onaj u njujorškoj crkvi Riverside, on ima 20 tona.</s><s>Zvona koja proizvode visoke note su manja i lakša.</s><s>Sviranje velikih starih karijona, pomoću ruku i stopala - zahtijeva velik fizički napor, jer treba zanjihati i po pedesetak kilograma.</s>

<s>Većina karijonske muzike je aranžirana za određeni instrument od strane njegovog svirača.</s><s>Barokna muzika 17 i 18. vijeka bila je prilagođena zvonima.</s><s>Dobar dio opusa;  Vivaldija, Couperina, Corellija, Händela, Bacha i Mozarta lako se mogao izvesti na karijonu.</s><s>Dok se za djela romantične muzike 19. vijeka i suvremena djela to nemože reći, pa se pažljivo biraju.</s>

<s>Ime karijon orginalno se pojavilo u Francuskoj za četiri satna zvona (otuda srednjovjekovni latinski naziv quadrilionem), a kasnije se odnosilo na bilo koju grupu fiksnih zvona.</s><s>Tokom 14. vijeka izumljen je rotacioni valjak sa utezima koji se mogao spojiti na sat, čiji su klinovi pokretali poluge povezane sa batovima koja su udarala u zvona.</s><s>Sljedećih 150 godina pravljena su takva satna zvona koja su mogla odsvirati jednostavne melodije u zvonicima crkava i gradskih vijećnica.</s>

<s>Interes za muzički potencijal zvona bio je najveći po Belgiji i Nizozemskoj, pa njihova zvona imala su bolji zvuk.</s>

<s>Grupa zvona koji je danas zovemo karijon nastala su u Flandriji, vjerojatno u Aalstu ili Antwerpenu, negdje oko 1480.</s><s>Flamanci su osmislili drvenu klavijaturu koja je pokretala valjak na zvonjenje.</s><s>Ova je inovacija postala popularna u Belgiji, Nizozemskoj i sjevernoj Francuskoj, ali je široko prihvaćena tek u moderno doba.</s>

<s>Karijoni su svoj zenit imali u drugoj polovici 17. vijeka sa Nizozemcima Françoisom i Pierreom Hémonyjem, koji su prvi precizno ugodili zvona, i dovršili proces koji je počeo 200 godina ranije.</s><s>Tokom 19. vijeka tehnika ljevanja i ugađanja zvona pomalo je pala u zaborav, jer su se narudžbe za izradu novih prorjedile, pa su se tada izrađeni karijoni brzo raspadali.</s><s>Obnovu tehnike provela je 1890-ih engleska livnica John Taylor and Company iz Loughborougha.</s>

<s>Belgijski grad Mechelen]], postao je od 16. vijeka centar karijonske umjetnosti, on je prvi zaposlio gradskog karijonjera 1557. u katedrali sv. Rombolda.</s><s>Njegov nasljednik Jef Denyn, koji je bio karijonjer od 1881. do 1941., jako se angažirao u popularizaciji tog instrumenta.</s><s>On je 1922. osnovao prvu školu za karijon i izdavačku kuću specijaliziranu za taj instrument.</s>

<s>Te iste godine pojavili su se prvi karijoni u Sjedinjenim Američkim Državama, a nešto kasnije izgrađena su i dva najveća na svijetu, svaki sa 72 zvona, jedan u njujorškoj crkvi Riverside, a drugi u Rockefellerovoj kapeli Univerziteta u Chicagu.</s>

<s>Povezano 
 Elektronički karijon</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Carillon 
 World Carillon Federation</s>

<s>Muzički instrumenti
Udaraljke</s>

