Umberto I od Italije
<s>Umberto I, punim imenom Umberto Ranieri Carlo Emanuele Giovanni Maria Ferdinando Eugenio di Savoia (Torino, Kraljevina Sardinija, 14. mart 1844. – Monza, Kraljevina Italija, 29. jul 1900), bio je talijanski kralj od 9. januara 1878. sve dok nije ubijen u atentatu kog je izveo Gaetano Bresci u Monzi 29. jula 1900.</s>

<s>Umberto I je za svoje vladavine uspio izvesti Italiju iz izolacije i uvesti je u Trojni savez sa Austro-Ugarskom i Njemačkom, ali ga je njegova nacionalistička i imperijalistička politika uvela u takve probleme, iz kojih se nije znao izvući, pa je zemlja upala u duboku krizu, koja je kulminirala njegovim atentatom.</s>

<s>Biografija 
Nakon što je dobio potpuno vojničko obrazovanje, Umberto se za Austro-pruskog rata 1866. borio protiv Austrijanaca.</s><s>U tom ratu se pokazao kao staložen i odlučan komandant koji spasio svoje trupe nakon debakla u bitci kod Custoze u junu 1866. pa su ga tadašnje novine i politička elita uzdizale u visine.</s>

<s>Oženio se 22. aprila 1868. za daljnju rođakinju Margheritu Teresu Giovannu od Savoje.</s><s>Kad im se iduće godine 11. novembra 1869. rodio sin, budući kralj Vittorio Emanuele III, to je izazvalo salve oduševljenja u zemlji, koja baš nije previše bila za monarhizam, nego je više naginjala republikanizmu.</s>

<s>Umberto je stupio na tron 9. januara 1878., ali se svojim striktnim držanjem slova ustava i neuspjelim pokušajima da pomiri različite političke i regionalne snage u Italiji, kompromitirao kod lijevičara, koji su postali njegovi nažešći kritičari.</s><s>Svejedno, nastavio je autoritativno vladati, držeći se svojih kraljevskih prerogativa koje mu je omogućavao ustav, a podršku mu je davala i njegova ambiciozna i energična žena, pod čijim je utjecajem vjerovatno bio.</s>

<s>Uveo je Italiju u Trojni savez sa Austro-Ugarskom i Njemačkom 20. maja 1882. i sa puno žara stao naoružavati zemlju ponesen željama o obnovi velikog iperija i željom da joj pribavi kolonije po Africi, iako je tad to daleko prelazilo ograničene resurse koja je Italija tad imala.</s>

<s>Ubrzo nakon tog otpočeo je carinski rat s Francuskom koji je 1888. doveo zemlju u velike ekonomske teškoće.</s><s>Nakon tog je još poraznije odjeknuo poraz koji je njegova vojska doživila u Etiopiji za Prvog italijansko-abesinskog rata u Bitci kod Adve 1896. jer je to bio krah njegove kolonijalne politike.</s><s>Nakon tog su uslijedili silni nemiri po zemlji, pritisnutoj neimaštinom, Umberto je na to odgovorio uvođenjem izvanrednog stanja 1898.</s><s>Nakon tog su usljedili još veći nemiri koji su krvavo ugušeni kao onaj u Milanu.</s><s>Kulminacija tog procesa bio je atentat na njega koji je izveo anarhist Gaetano Bresci.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Umberto I na portalu Encyclopædia Britannica</s>

<s>Kraljevi Italije
Kuća Savoja
Biografije, Torino</s>

