Kizilkum
<s>Kizilkum (uzbečki Qizilqum; kazaški Қыzыlқұm; u prevodu crveni pesak) je pustinja koja se prostire kroz Kazahstan, Uzbekistan i manjim delom kroz Turkmenistan, jugoistočno od Aralskog jezera, između reka Amu Darja i Sir Darja.</s>

<s>Nalazi se blizu grada Buhara.</s><s>Pokriva površinu od km², što je čini 11. pustinjom po površini na svetu.</s><s>Poljoprivredna naselja nalaze se oko reka i oaza, gde se gaji pamuk, pirinač i pšenica.</s><s>Polunomadska plemena gaje „karakul“ ovce i kamile.</s>

<s>Vodu joj donose Sir Darja iz Tjen Šana i Kriškog gorja, dok se vode sa Pamira i iz Hindukuša slivaju u Turansku niziju Amu Darjom.</s><s>Zbog poplava reka retki stanovici nizije su ranije često stradali, a sada je na Sir Darji izgrađen sistem brana koji sprečava poplave i omogućuje navodnjavanje žednog tla.</s>

<s>Većina velikih oaza Kizilkuma nalazi se uz obod pustinje, gde su kanali kopani još pre nekoliko godina, da bi se uhvatila voda planinskih reka.</s><s>Oaze dobijaju električnu energiju iz hidroelektrana na Sir Darji (Ferhatska elektrana i druge).</s><s>Navodnjeno tlo je pretvoreno u pamučna polja.</s>

<s>Geografija 
Teritorija pretežno čini velika ravnica nadmorske visine do 300 m iznad nivoa mora, sa nekoliko depresija i visoravni.</s><s>Površinu najvećim delom pokrivaju peščane dine (barkani); na severozapadu postoje velike oblasti pokrivene takirom (slojem gline); postoji i nekoliko oaza.</s><s>Postoje poljoprivredna naselja duž reka i u oazama.</s>

<s>Fauna 
Fauna Kizilkuma obuhvata izuzetno retke vrste, poput stepske, sajga antilope (Saiga tatarica) i velikog varana, koji može da dosegne dužinu od 1,6 metara.</s><s>Postoji rezervat prirode Kizilkum, u pokrajini Bukara, osnovan 1971. godine.</s><s>Rezervat se prostire na 101.000 km² i smešten je na plavnom tlu (tugaj) Amu-Darje, blizu naselja Dargan Ata.</s><s>Fauna obuhvata: Bukara jelena (lokalna varijanta običnog jelena), divlje svinje (Sus scrofa), fazana (Phasianus colchicus), surog orla (Aquila chrysaetos) i dr.</s>

<s>Drugi rezervat (ili ekološki centar), „Đejran”, nalazi se 40 km južno od Bukare.</s><s>Ukupna površina rezervata iznosi 51.450 km².</s><s>U njemu se uzgajaju retke životinjske vrste kao što su: gazele (Gazella subgutturosa), divlji konj Prževalskog (Equus przewalskii), kulan (Equus hemionus) i velika droplja (Otis tarda).</s><s>Rezervat je osnovan 1977. godine.</s>

<s>Privreda 
Lokalno stanovništvo velike površine Kizilkuma upotrebljava za ispašu stoke (pretežno ovaca, baktrijskih kamila i jednogrbih kamila).</s>

<s>Kizilkum je poznat po nalazištima zlata, uranijuma, bakra, aluminijuma, srebra, prirodnog gasa i nafte.</s><s>Razvoj većine čuvenih nalazišta zlata u Murantauu započeo je ranih 1960-ih.</s><s>Centri rudarstva i topioničke industrije su Navoj, Zarafšan, Učkuduk.</s><s>Velika industrijska preduzeća su: NGMK i uzbečko-američko zajedničko ulaganje "Zarafshan-Newmont".</s><s>Centri proizvodnje gasa su Gazli i Mubarek.</s>

<s>Galerija</s>

<s>Povezano 
 Karakum
 Kultura Andronova
 Ostrvo Ajdar</s>

<s>Spoljašnje veze</s>

<s>Fotografije Uzbekistana Priroda Životna sredina
 Fotografije Kizilkuma</s>

<s>Pustinje u Kazahstanu
Pustinje u Turkmenistanu
Pustinje u Uzbekistanu</s>

