Alojz Benac
<s>Alojz Benac (Plehan, Derventa, 20. novembra 1914. - Sarajevo, 6. marta 1992.), bosanskohercegovački arheolog i istoričar</s>

<s>Edukacija i karijera
Klasičnu filologiju i arheologiju, Benac je  diplomirao u Beogradu (1937.), a doktorirao je u Ljubljani (1951.) disertacijom Prehistorijsko naselje Nebo i problem butmirske Kulture .</s><s>Profesionalnu karijeru ostvario  je u Zemaljskom muzeju BiH, Sarajevo, od  1947.-1967., gdje je bio i direktor u periodu 1957.-1967.</s><s>Na Filozofskom fakultetu u Sarajevu bio je profesor arheologije i istorije starog vijeka (1968.-1978.).</s><s>Utemeljitelj je i prvi direktor Centra za balkanološka ispitivanja ANUBiH-a.</s>

<s>Benac je bio redovni član ANUBiH (od 1967.), dopisni član JAZU/HAZU, SANU, SAZU, kao i  član niza međunarodnih znanstvenih institucija. ]].</s>

<s>Naučni doprinos
Naučni doprinos akasdemika Benca zasnovan je na istraživanjima  praistorijskog doba, osobito zapadnog Balkana.</s><s>Realizirao je niz temeljnih arheoloških projekata u BiH, na lokalitetima: 
Arnautovići (Visoko), 
Crvena Stijena (Bileća), 
Gradić u Matićima, 
Gradina Mujevine u Alihodžama (Travnik), 
Hrustovača u Hrustovu (Sanski Most),
 Lisičići (Konjic), 
Nebo u Brajkovićima (Travnik), 
Obre I. i II. (Konjic), 
Pivnica (Odžak), 
Zecovi (Prijedor), 
Zelena pećina u Blagaju (Mostar) i dr.</s>

<s>U centru pažnje njegovih istraživanja bile su gradine, tumule, praistorijska hronologija, etnogeneza i ilirska kultura  i stećci.</s><s>Pokrenuo je sustavna istraživanja prethistorijskih gradina, nekropola sa stećcima.  i arheološke karte Bosne i Hercegovine.</s>

<s>Benac je autor sintetske edicije  "Praistorija jugoslavenskih zemalja", koja je publicirana u pet tomova,  1979.-86.</s>

<s>Autor je niza sintetsko-komparativnih djela i rasprava u periodici kao i više knjiga: 
 Prehistorijsko naselje 
 Nebo i problem butmirske kulture (1952.)
 Studije o kamenom i bakarnom dobu u sjeverozapadnom Balkanu (1964.) ).</s><s>Utvrđena ilirska naselja (1985.) 
 Praistorijski tumuli na Kupreškom polju (1986.) i dr.
 Prilozi  za  proučavanje  neolita  u  sjevernoj  Bosni, 
 Preiliri,  Protoiliri  i  Prailiri.</s><s>Simpozijum  o  teritorijalnom  i hronološkom razgraničenju Ilira u praistorijsko doba
 Prilozi za proučavanje neolita u dolini rijeke Bosne
 Kameni kalupi sa Pivnice, 
 La  Méditerranée  et  les  balkans  du  Nord-ouest  à  l´époque préhistorique (énéolithique et l´âdu bronze)
 Prediliri,  Protoiliri,  Prailiri,  neki  novi  aspekti, 
 Neki aspekti istraivanja tumula u našoj zemlji, 
 Zbornik radova prikazanih na naunom skupu «Sahranjivanje kod Ilira».</s><s>Zlatibor 10-12 maj.</s><s>1976,
 Some problems of the Western Balkans: The beginning of Indo-europeanizations  in  the  Coastal  zone  of  Yugoslavia  and  Albania 
 Kult  mrtvih  na  ilirskom  području  u  praistorijsko  doba
 Utvrđena ilirska naselja
 Osvrt na: Aleksandar Stipčević, Iliri – povijest, život, kultura
 Osvrt na: Milutin Garašanin, Praistorija na tlu Srbije
 O etničkim zajednicama starijeg željeznog doba u Jugoslaviji 
 Iliri u Apuliji
 Neolitske kulture u Jugoslaviji na ilirskom i susjednim područijima
 Crvena Stijena-Glasinac I-Bronzano doba</s>

<s>Literatura o Alojzu Bencu 
Alojz Benac, Godišnjak SANU, 82(1976) str. 181–186.</s><s>Alojz Benac, Ljetopis JAZU, 1979, 79, str. 263–269.</s><s>Ljeposava Vekić-Čović: Bibliografija radova Alojza Benca (1948–1975).</s><s>Ibid., str. 15–23.</s>

<s>Reference</s>

<s>B
B</s>

