Crkva svetog Vinka Paulskog u Sarajevu
<s>Crkva svetog Vinka Paulskoga je katolička crkva, Vrhbosanska nadbiskupija‚ u Titovoj ulici,  Sarajevo, Bosna i Hercegovina.</s>

<s>Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 6. do 9. septembra 2011. godine, donijela je odluku da se crkva proglasi za  nacionalni spomenik BiH.</s><s>Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo (predsjedavajuća).</s><s>Nacionalni spomenik se sastoji od zgrada crkve, samostana, škole, pripadajućeg unutrašnjeg dvorišta i pokretnog naslijeđa koje čini deset drvenih skulptura (ostaci oltara).</s>

<s>Iistorija 
Pod pokroviteljstvom biskupa Stadlera gradnja crkve i samostana završena je 1883. godine.</s><s>Projektant je najvjerovatnije bio Josip Vancaš, autor najvećeg broja katoličkih vjerskih objekata u Bosni i Hercegovini za vrijeme austrougarskog perioda.</s><s>Crkva svetog Vinka Paulskog predstavlja najstariji sačuvani izgrađeni katolički vjerski objekat iz austrougarskog vremena u Sarajevu.</s>

<s>Po useljenju u samostanski objekat 1883. godine, otvoren je 5. razred Više djevojačke škole, a pohađalo ga je 7 učenica.</s><s>Sljedećih godina otvoreno je i dječije zabavište.</s><s>Godine 1893. u školskom dvorištu je izgrađena jednospratna kuća za vjeroučitelja u kojoj su obično živjela i po 3 dječaka iz siromašnih porodica, kao i uposlenici Sestarskog gospodarstva Lurda.</s>

<s>Nekoliko godina kasnije, 1902. godine, crkvu je oslikao Dragutin Medenjak.</s><s>Zidne slike su izgubljene tokom ratnih razaranja (1992-1995).</s><s>Zasebna školska zgrada (Učiona i Zavod milosrdnih sestara) izgrađena je 1904. godine.</s><s>Projektant zgrade je bio Josip Vancaš.</s><s>Godine 1908, kada je proglašena aneksija Bosne i Hercegovine, u Zavod svetog Vinka je smješteno 500 austrougarskih vojnika koji su u značajnoj mjeri oštetili kompleks.</s><s>Jula 1914. godine školske prostorije je zaposjela austrougarska vojska.</s>

<s>Godine 1945. u prostorije Škole ulazi Narodnooslobodilačka vojska, a posjed Zavoda svetog Vinka Paulskoga se proglašava državnim vlasništvom.</s>

<s>Godine 1949. sestre milosrdnice su se preselile u dio prizemlja zgrade u Titovoj ulici.</s><s>Kompleks je napušten tokom juna mjeseca iste godine kada su sestre preselile u Kraljevu Sutjesku.</s><s>U zgradi je tada djelovalo “Preduzeće za podjelu filmova u BiH“.</s><s>U periodu 1962-65 godina izvršena je restauracija enterijera crkve.</s>

<s>Tokom cijele druge polovine XX vijeka, pa do 1992. godine, Samostan je imao polifunkcionalnu društvenu namjenu.</s><s>Tu su bili smješteni fotoklub, kafana i studentski centar.</s><s>U unutrašnjem dvorištu, se nalazila streljana lokalnog streljačkog kluba i poslovna zgrada GP Vranice.</s><s>Školska zgrada je korištena od strane osnovne škole.</s>

<s>Opis 
Tlocrtna površina crkve iznosi 206 m2, samostana 771 m2, škole 549 m2 i dvorišta 2157 m2.</s><s>Visina crkve i samostana, od kote terena do sljemena dvovodnog krova iznosi oko 14,00 metara, a visina škole do kote sljemena dvovodnog krova iznosi 20,00 metara.</s>

<s>Crkva pripada tipu jednobrodnih objekata zidanih opekom sa zvonikom na sjeveru i apsidom na jugu.</s><s>Objekat ima pravougaonu osnovu dimenzija 7,90m x 21,60m. Visina do sljemena je 14,00m i do vrha šatorastog krova zvonika 23,40m. Unutrašnjost se sastoji od narteksa, naosa i svetišta.</s>

<s>Samostanska zgrada predstavlja uglovnicu koja se sastoji od sjevernog dijela usmjerenog ka Titovoj ulici dimenzija 21,85m x 23,13m i istočnog dijela usmjerenog ka Šenoinoj ulici dimenzija 25,88m x 14,55m. Sjeverni dio ima isključivu funkciju samostana, a u istočni dio je opremljen kao zdravstvena institucija.</s><s>Školska zgrada, kao i samostan, predstavlja uglovnicu koja se sastoji od istočnog dijela usmjerenog ka Šenoinoj ulici dimenzija 28,20m x 14,55m i južnog dijela usmjerenog ka ulici Branilaca grada dimenzija 10,75m x 23,45m.</s>

<s>Crkva i samostan su izvedeni u strogom istoricističkom maniru, čiji je izraz najbliži neoromanici.</s><s>Škola predstavlja klasično komponiranu zgradu, ali sa reduciranim secesijskim dekorativnim elementima.</s>

<s>Nakon restauratorskih i drugih zahvata izvedenih u periodu 1995 – 2004 godina,  crkva je bezprijekorno održavana, ali se kao problem pojavljuju potkopani temelji crkve u zoni apside.</s>

<s>Literatura 
 Jela Božić, - Arhitekt Josip pl. Vancaš, Značaj i doprinos arhitekturi Sarajeva u periodu austrougarske uprave (doktorska disertacija), Univerzitet u Sarajevu, Arhitektonski fakultet u Sarajevu, Sarajevo.</s><s>Alija Bejtić -  Ulice i trgovi Sarajeva.</s><s>Sarajevo: Muzej grada Sarajeva, 1973.</s><s>Ibrahim Krzović - Arhitektura Bosne i Hercegovine, 1878-1918 Sarajevo:  Umjetnička galerija Bosne i Hercegovine, 1987.</s><s>Borislav Spasojević - Arhitektura stambenih palata austrougarskog perioda  u Sarajevu.</s><s>Sarajevo: Svjetlost, 1988.</s><s>Branka Dimitrijević - Arhitekt Karl Paržik - doktorska disertacija.</s><s>Sarajevo: Arhitektonski fakultet sveučilišta u Zagrebu, 1989.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>Crkve u Sarajevu
S
Nacionalni spomenici u Sarajevu</s>

