Škriljavac
<s>Škriljavac ili škriljevac je vrsta fino zrnatih sedimentnih stijena građenih od mulja i gline.</s><s>Oni su najrasprostjenija vrsta sedimentnih stijena, koja čini oko 70 % te vrste stijena zemljine kore.</s>

<s>Karakteristike</s>

<s>Škriljavci se često nalaze sa slojevima pješčenjaka ili vapnenca.</s><s>Oni se obično formiraju na mjestima gdje se talože mulj, glina i slični materijali, kog nanesu struje, pa se u procesu koji traje milione godina stlače.</s><s>Takva mjesta su najčešće dna oceana, bazeni plitkih mora i poplavni krajevi uz rijeke.</s><s>Većina škriljavaca nalazi se u slojevima debelim po nekoliko metara, ali ima i puno 
tanjih, koji se formiraju u listnatim slojevima.</s>

<s>Jedna od karakteristika škriljavca je da sastoje od najmanje 30 % glinenastih minerala i znatne količine kvarca.</s><s>Sadrže i manje količine karbonata, feldspata, željeznog oksida, fosila i organskih suptanci.</s>

<s>Škriljavce bogate organskim suptancama zovemo uljni škriljci.</s><s>Oni sadrže kerogen - kemijski kompleksnu mješavinu krutih ugljikovodika - derivat biljnih i životinjskih fosila.</s><s>Kad ih ima u dovoljno velikim količinama, iz njih se može dobiti nafta ako se podvrgnu pirolizi (visokoj temperaturi).</s>

<s>Škriljevci obično imaju zrnasto-listnatu strukturu, odnosno pokazuju tendenciju da se podijele u tanke slojeve koji su obično paralelni sa površinom na kojoj se formiraju.</s><s>Fizičke karakteristike kao što su permeabilnost i plastičnost ponajviše im zavise o veličini zrna minerala iz kojih su građeni.</s><s>Njihova glavna karakteristika je poredanost minerala u paralelnim nizovima, što je rezultat  metamorfoze minerala.</s><s>U odnosu na filit, škriljavci imaju krupnija zrna, i karakteristiku pločastoga kalanja, radi tinjca koji je njihov glavni mineralni sastojak.</s>

<s>Boja im zavisi o sastavu, generalno rečeno, što imaju veći procent organskih suptanci škriljci su tamniji.</s><s>Prisutnost hematita i limonita (hidratiziranog željeznog oksida) rezultira crvenkastim i ljubičastim nijansama, dok oni koji imaju tragove željezne rude imaju plavkastu, zelenkastu i crnu boju.</s><s>S druge strane vapnenački škriljci (oni sa visokim procentom kalcita) imaju svijetlosivu ili žućkastu boju.</s><s>Tako u sastavu oceanske kore metamorfozom bazaltnih lava nastaju tamnozelene stijene poznate kao - zeleni škriljevci‎.</s><s>Njihova jarka boja rezultat je 
minerala, od kog su građene, među njima ima najviše epidota, klorita, aktinolita i albita.</s><s>Važni su i plavi škriljavci, koji se formiraju pod visokim tlakom za niskih temperatura, dakle u uvjetima potpuno suprotnima od onih u kojima se formiraju zeleni škriljevci‎.</s><s>Kod plavog škriljavca karakterističan je mineral glaukofan, koji je čest kod subdukcijskih zona.</s>

<s>Škriljevci imaju odavno i velik ekonomski značaj, naročito u keramičkoj industriji.</s><s>Oni su vrijedna sirovina za izradu keramičkih pločica, cigli i sličnih proizvoda, kako imaju dosta Aluminijum oksid glavna su sirovina za proizvodnju portlandskog cementa.</s><s>Glineni škriljavac (brusilovac ili argilošist) se lako se cijepa u tanke pločice pa se koristi kao krovni pokrov i  
građevinski materijal.</s>

<s>Napredkom tehnologije vađenja i ekstrakcije danas se iz uljnih škriljaca dobija nafta.</s>

<s>Iz uljnih škriljaca i pijeska danas se dobija oko 30 % sve nafte, u tome prednjače Sjedinjene Američke Države, koje su prve razvile metode za njegovo vađenje i ekstrakciju.</s>

<s>Povezano</s>

<s>Spisak stena
 Uljni škriljac</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Shale na portalu Encyclopedia Britannica 
 Škriljevci na portalu Leksikografskog zavoda Miroslav Krleža</s>

<s>Sedimentne stijene‎
Građevinski materijali</s>

