Muzička forma
<s>Muzička forma je struktura muzičke kompozije.</s><s>Termin se uobičajeno koristi u dva slučaja: za označavanje standardnog tipa ili muzičkog žanra i za označavanje metode u određenom djelu.</s><s>Nomenklatura različitih muzičkih formalnih tipova može se odrediti medijem izvođenja, tehnikom kompozije ili funkcijom.</s>

<s>Muzička forma je po mnogočemu slična gramatici i sintaksi u jeziku i literaturi.</s><s>To su opći teorijski modeli koji u praksi komponiranja rezultiraju sa neograničenim brojem pojedinačnih rješenja kao jedinstveno kreiranih muzičkih djela.</s>

<s>Muzika egzistira jedino u vremenu, pa se može reći muziku vrijeme čini slušnom.</s><s>Pravilna percepcija muzičkog djela uglavnom zavisi o sposobnosti povezivanja onoga što momentalno čujemo, sa onim što smo čuli i sa onim što očekujemo da ćemo čuti.</s>

<s>Muzička forma dakle zavisi, o rasporedu pojedinih strukturalnih cjelina raspoređenih u vremenu.</s><s>Melodija se može definirati kao organizirana sukcesija muzičkih tonova.</s><s>To nizanje tonova sastoji se od dijelova, strukturalnih cjelina, čija je glavna fraza - kompletna muzička espresija, a što otprilike odgovara onom što se može odpjevati u jednom dahu ili odsvirati na mah.</s><s>Melodija se obično sastoji od niza fraza, koje se povremeno mogu ponavljati (ponavlja se ista fraza), ili ući u kontrast (potpuno drugačija fraza) ili varijacije (fraza je promjenjena, ali na takav način da se prepoznaje).</s>

<s>Relacija između tih sastavnih fraza važne su za formu.</s><s>Fraze mogu ali i nemoraju biti jednake duljine.</s>

<s>Historija</s>

<s>Termin muzička forma proizišao je iz [[estetika|estetike i muzičke teorije 18. vijeka, artikuliravši racionalističku potrebu za integritetom, proporcijom i simetrijom umjetničkoga djela.</s>

<s>Opći i pojedinačni procesi raskidanja sa tradicionalnim formama i strukturama kako u društvu, tako i u umjetnosti tokom 19. vijeka - rezultirali su bijegom od konvencionalnog shvaćanja muzičke forme.</s><s>Kompozitori tog vremena pored težnji za slobodnim kreiranjem zvukovne strukture kod komponiranja, poseban akcent su stavljali na interpretaciju i na samom slušanju muzike.</s>

<s>Promatrano sa aspekta historije, muzičke forme zavisile su o idejama i umjetničkim zahtjevima pojedinih perioda te kulturnih i etničkih krugova u kojima su nastale.</s><s>U evropskoj klasičnoj muzici muzičke forme dijele se prema nekoliko kriterija.</s><s>Jedna od podjela ide po vrstama, pa tako imamo; vokalne, vokalno-instrumentalne, instrumentalne i muzičko-scenske forme.</s>

<s>Pored tog muzička forma može biti jednostavačka i višestavačka.</s><s>Od višestavačkih instrumentalnih formi najpoznatije su suita, sonata, koncert i simfonija, a u vokalnoj i vokalno-instrumentalnoj muzici; misa, pasija, oratorij i kantata, a u muzičko-scenskoj opera.</s>

<s>Unutar pojedinih stavaka razlikuju se prema broju osnovnih muzičkih ideja, na monotematske i bitematske forme i forme sa više tema.</s><s>Monotematske forme su; srednjovjekovni organum, diskant, rani motet, ali i barokna passacaglia i chaconne.</s><s>Bitematske i politematske forme sa svim tipovima varijacija su; barokna suita i sonata, dvodijelna pjesma, klasični sonatni oblik, rondo i druge.</s>

<s>Prema broju dionica muzičke forme se dijele na homofonske i polifonske.</s>

<s>Etnomuzikologija razlikuje četiri bazične muzičke forme; Iterativnu (ponavljačku) - ista se fraza stalno ponavlja, Povratnu - sa modificiranom frazom nakon kontrasta, Strofičnu - to je veća melodijska cjelina koja se iznova i iznova ponavlja u različitim strofama poetskog teksta i Progresivnu u kojoj se kontinuirano 
iznosi novi melodijski materijal.</s>

<s>Kao važan poseban predmet muzičke forme se uče u okviru Muzičke pedagogije.</s>

<s>Povezano</s>

<s>Lista muzičkih formi</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Oblici, glazbeni 
 Musical form</s>

<s>Muzičke forme</s>

