Felix Salm-Salm
<s>Princ Felix od Salm-Salma (Anholt, 1828. – Saint-Privat, 1870.), pruski vojni oficir kneževskog podrijetla i plaćenik.</s>

<s>Salm-Salm je služio u vojsci Schleswig-Holsteina (pruska vojska), u austrijskoj vojsci, vojsci Unije tokom Američkog građanskog rata, vojsci cara Maksimilijana u Meksiku i nakon toga u pruskoj vojsci.</s><s>Poginuo je u akciji tokom Francusko-pruskog rata.</s>

<s>Život 
Princ Felix od Salm-Salma rođen je u dvorcu Anholt, rezidenciji ondašnje Kneževine Salm, koja je do 1815. godine bila uključena u prusku pokrajinu Vestfaliju.</s><s>Bio je treći i najmlađi sin princa Florentina, ranije vladajućeg princa od Salm-Salma, i njegove supruge Flaminije Rossi, korzikanske plemkinje i nećakinje princa Felicea Baciocchija.</s><s>Bečki kongres 1815. potvrdio je gubitak suvereniteta dinastije Salm, ali je priznao zadržavanje kraljevskih privilegija prinčeva od Salm-Salma kao medijatizirane kuće (Standesherren) u Njemačkom savezu.</s>

<s>Felix je odrastao obučavajući se za vojnika u kadetskoj školi u Berlinu i postao je oficir u pruskom 11.</s><s>Husarskom puku 1846.</s><s>Rano je učestvovao u Prvom šlezviškom ratu između sjeverne Njemačke i Danske.</s><s>Teško ranjen u okršaju kod Arhusa 18. maja 1849. pokazao je hrabrost u borbi.</s><s>Nakon rata pridružio je se austrijskoj vojsci, sudjelujući u austro-sardinskom ratu 1859.</s>

<s>Međutim, njegov nestalan način života udaljio je ga od porodice, te veliki kockarski dugovi, kao i nekoliko skandala i duela konačno su ga primorali da odseli.</s><s>Felix se nije dobro slagao sa svojim najstarijim bratom Alfredom, koji je kasnije naslijedio oca kao glava kuće sa naslovom 5. princa od Salm-Salma.</s>

<s>Godine 1861.</s><s>Felix je stigao u Sjedinjene Države i ponudio svoje usluge vojsci Unije u Američkom građanskom ratu.</s><s>Dobio je pukovničko ovlaštenje i raspoređen je u štab brigadnog generala Louisa Blenkera.</s><s>U to vrijeme je počeo da se udvara Amerikanki po imenu Agnes Leclerc Joy.</s><s>Upoznao ju je na prijemu kod predsjednika Abrahama Linkolna u Washingtonu, gdje ga je predstavio pruski izaslanik Friedrich von Gerolt.</s><s>Po jednoj anegdoti, Gerolt je ga predstavio titulom princa a Lincoln ga je potom pljesnuo po ramenu i rekao: «No, kod nas nebiste trebali se toga sramiti.» Felix i Agnes će se vjenčati morganski u augustu 1862.</s><s>Agnes Salm-Salm bi se na kraju pridružila Felixu na bojnom polju jer nije mogla podnijeti da bude bez njega.</s><s>Te zime preuzeo je komandu nad 8. Njujorškim dobrovoljačkim pješadijskim pukom – koji je odlučio da Gustav Struve podnese ostavku u znak protesta – ali će tamo ostati samo do zime.</s>

<s>U februaru uhićen je zato što se lažno predstavljao kao pukovnik 68.</s><s>Njujorške dobrovoljačke pješadijske pukovnije i obogatio se prikupljanjem sredstava od mladih oficira koji su očekivali da će za njih dobiti provizije u svom puku.</s><s>Na kraju je pušten i zapravo imenovan za pukovnika 68.</s><s>Njujorške u junu 1864. služeći pod brigadnim generalom Jamesom B. Steedmanom u Tennesseeju i u Georgiji, učestvovao je u bici kod Nashvillea, a pred kraj rata je bio dodijeljen komandi postaje u Atlanti.</s><s>Salm-Salm je otpuštanje iz vojne službe iz dobrovoljaca 30. novembra 1865.</s><s>Dana 13. januara 1866., predsjednik Andrew Johnson ga je predložio za čin brevet brigadnog generala, počev od 13. aprila 1865. godine, a Senat Sjedinjenih Država je potvrdio imenovanje 12. marta 1866.</s>

<s>Nakon što je američki građanski rat završio, Salm-Salm je ponudio svoje usluge habsburškom caru Maksimilijanu od Meksika i krenuo u Meksiko u februaru 1866. godine.</s><s>Maksimilijan je aktivno promicao američke vojnike da dosele u Meksiko nakon rata kako bi poboljšali odnose sa zemljom.</s><s>Salm-Salm je bio u neobičnom položaju jer se već borio na strani Unije, dok se većina Amerikanaca koji su se preselili u Meksiko nakon građanskog rata borila za Konfederaciju.</s><s>Do ljeta je postavljen za pukovnika i postao je carev ađutant i upravitelj kraljevskog domaćinstva.</s><s>Bio je zarobljen u Querétaru zajedno sa carem, ali ne prije nego što je napravio hrabru juriš sa svojom husarskom konjicom u pokušaju da spasi Maksimilijana od okolne meksičke republikanske vojske pod Benitom Juárezom.</s><s>Zajedno sa carem i njegovim najvišim generalima Tomasom M. Camachom i Miguelom Miramónom osuđen je na smrt strijeljanjem.</s><s>Zahvaljujući neumornim naporima njegove supruge – koja je takođe pokušala da dobije pomilovanje za cara Maksimilijana – Juárez ga je pomilovao i pustio iz pritvora u decembru 1867.</s><s>Tokom zatočeništva unaprijeđen je u čin brigadnog generala.</s>

<s>Ubrzo nakon toga, vratio je se u Europu i ponovo stupio u prusku vojsku kao major u 4. Gardijskom grenadirskom puku.</s><s>Poginuo je kod Saint-Privatu kod Gravelottea u francusko-pruskom ratu.</s><s>Njegova vjerna supruga Agnes, koja mu se ponovo pridružila služeći kao medicinska sestra na bojnom polju, je naredila da se njegovi posmrtni ostaci prebace u porodičnu kriptu u dvorcu Anholt u Njemačkoj.</s>

<s>Njegove memoare je uredio njemački pisac Otto von Corvin.</s><s>Sudbina princa Salm-Salma kasnije je ovjekovječena u kolportažnim romanima Karla Maya.</s><s>U romanu Wilder Lorbeer spisateljica Juliane von Stockhausen je tematizirala i obradila život njegove supruge Agnes zu Salm-Salm, Felixovu osobnost i njegovu vojnu karijeru.</s>

<s>Djela</s>

<s>Bilješke</s>

<s>Izvori</s>

<s>Literatura</s>

<s>Bernhard von Poten: Salm-Salm, Felix Prinz zu u: 
  
  Constantin von Wurzbach: Salm-Salm, Felix Prinz zu u:</s>

<s>Njemački vojskovođe
Vojskovođe u Francusko-pruskom ratu</s>

