Afrički korpus
<s>Afrički korpus ili Njemački Afrički korpus (njemački: Deutsches Afrikakorps akronim - DAK) bio je ekspedicioni korpus Njemačke Armije koji se za Drugog svjetskog rata borio u Sjevernoj Africi od februara 1941. do maja 1943.</s>

<s>Sam Adolf Hitler je naredio je formiranje te jedinice u januaru 1941., nakon poraza Talijanske vojske kod Tobruka i Bengazija, i to na zahtjev Talijana, koji su ranije odbijali njemačke ponude za vojnu pomoć.</s><s>Jedinica se na samom početku zvala - Befehlshaber der deutschen Truppen in Libyen (Komanda njemačkih trupa u Libiji), a tek od 21. februara 1941. zove se Deutsche Afrika-Korps.</s><s>Hitler je formirao taj korpus iz strateških razloga, jer je već isplanirao vojnu kampanju protiv Kraljevine Grčke a bojao se gubitka istočnog Mediterana i ozbiljnog slabljenja svog Osovinskog saveznika.</s><s>Pored tog okupacija Sjeverne Afrike bio je glavni
preduvjet buduće njemačke dominacije na Levantu i Bliskom Istoku kako je predviđeno Hitlerovim dugoročnim planovima.</s>

<s>Historija</s>

<s>Komandant Afričkog korpusa bio je general Erwin Rommel (1891.-1944.), višestruko odlikovani junak Prvog svjetskog rata, koji je od 1938. bio komandant osiguranja Hitlerova štaba a od 1940. komandant 7 tenkovske divizije.</s><s>Odlični vojnik kog je pratio glas da je samovoljan i ne sluša naredbe viših štabova.</s><s>Afrički korpus se početkom 1941. sastojao se od 15 tenkovske divizije Wehrmachta i 5 tenkovske divizije (kasnije 21 tenkovske divizije).</s><s>Njegove snage bile su visoko motorizirane i opremljene specifičnim uniformama za pustinjsko ratovanje.</s>

<s>Ukupna njemačko-talijanska vojna organizacija, vremenom je proširivana i preimenovana više puta.</s><s>Prvo u septembru 1941. u Panzergruppe Afrika, zatim u februaru 1942 u Panzerarmee Afrika (Tenkovska Armija Afrika), nakon tog u Deutsch-italienische Panzerkräfte Afrika (Njemačko-Talijanske Tenkovske snage Afrika).</s><s>Afrički korpus je tako postao samo dio tih jedinica, a od augusta 1941. njime rukovode drugi generali, ali se i pored toga njegovo ime nastavilo koristiti za sve jedinice sve dok njemačke snage u Sjevernoj Africi nisu u marta 1943. integrirane u Prvu Armiju Kraljevine Italije.</s>

<s>Prve jedinice Wehrmachta stigle su u Libiju 8. februara 1941. a već su 31. marta 1941. bombardirale Sueski kanal i napale Kirenaiku, koju su zauzele sredinom aprila.</s><s>Afrički korpus je tad provalio više od 966 km u manje od dvije sedmice, od centralne Libije do egipatske granice.</s><s>Britanske snage bile su oslabljene (uzaludnim) slanjem jednog korpusa u pomoć Kraljevini Grčkoj, jer je u to vrijeme počeo napad Wehrmachta na Jugoistočnu Evropu, ali su ojačane slanjem novih trupa od ljeta 1941.</s><s>Za razliku od tog Afrički korpus nije dobio nikakva pojačanja od juna 1941. zbog Njemačkog napada na Sovjetski Savez koji je tad počeo, tako da nije bio u stanju obraniti ono što je osvojio u proljeće 1941.</s><s>Do novembra se Rommel morao povući na početne pozicije.</s>

<s>Zahvaljujući uspjesima podmornica Kriegsmarine u sprečavanju dotura novog ratnog materijala i nakon prebacivanja 2 Zračne divizije Luftwaffe  iz Sovjetskog Saveza na Mediteran, Rommel je 21. januara 1942. na iznenađenje svih ponovno preuzeo inicijativu i napao jedinice Britanske Armije, pa je Afrički korpus zauzeo Bengazi.</s><s>Njegovo napredovanje je zaustavljeno jer Armija Kraljevine Italije nije bila obaviještena i nije sudjelovala u ofenzivi.</s>

<s>Kako je ipak imao dovoljno informacija, zahvaljući razbijenim kodovima američkih diplomata, Rommel je 26. maja nastavio svoju ofenzivu, pa je njegov korpus - 21. juna 1942. zauzeo Tobruk i tako prekinuo linije britanske logistike.</s><s>Tako je u ruke Wehrmachta palo 28 000 savezničkih vojnika i ogromne količine ratnog materijala.</s>

<s>Odmah nakon tog Afrički korpus prodro je na sjeverozapad Egipta sve do El Alameina, koji je udaljen svega stotinjak kilometara zapadno od Aleksandrije.</s><s>Tu  je krajem juna zaustavljen žestokim britanskim otporom.</s><s>Rommelov sljedeći napad na Greben Alam al-Halfe početkom septembra nije uspio.</s><s>Kako je Hitler odlučno odbijao zauzimanje Malte (bojeći se velikih gubitaka), za što su se zdušno zalagali talijanski generali, upravo preko nje i Sueskog kanala je Kraljevska mornarica uspela doturiti velike količine ratnog materijala Britanskoj 8 Armiji i nove američke tenkove.</s>

<s>Zbog tog je novi komandant Britanske 8 Armije Bernard Montgomery koji je sad imao i nadmoć u zraku i izvrsne obavještajne informacije pokrenuo kontraofenzivu 23. oktobra 1942. i pregazio wehrmachtove položaje 2. novembra u velikoj tenkovskoj Bitci kod El Alameina.</s>

<s>Zarobljeno je trideset hiljada Osovinskih vojnika.</s><s>U međuvremenu su Savezici u Operaciji Torch od 7. do 8. novembra izvršili desant u Maroku i Alžiru i zašli Afričkom korpusu iza leđa, što je potpuno iznenadilo lidere Trećeg Reicha i Kraljevine Italije.</s><s>Jedinice Njemačke Armije brzo su ojačane do broja od 150 000 vojnika, ali su se morale povući iz Libije, koju su izgubili, pa su se krajem januara 1943. povukle u Tunis.</s><s>Rommela je 9. marta zamijenio general-pukovnik Hans-Jürgen von Arnim.</s>

<s>Budući da je Hitler zabranio bilo kakvu evakuaciju trupa - Heeresgruppe Afrika predala se 11. maja 1943. sa ukupno 275 000 vojnika, među kojima su bili i vojnici Afričkog korpusa.</s>

<s>Hitler je smatrao sjevernoafrički front sporednim sve do novembra 1942, iako je on za Ujedinjeno Kraljevstvo i njenu Kraljevsku mornaricu imao veliku stratešku važnost.</s><s>Zbog tog su značajnija pojačanja jedinicama Wehrmachta počela pristizati sa evropskih frontova
tek nakon oktobra 1942.</s><s>Paradoksalno je to što su se baš tad dogodili i veliki njemački porazi u Staljingradu i Sjevernoj Africi.</s>

<s>Struktura 19. februara 1941.</s>

<s>Štab (Generalkommando)
 5 Laka divizija (kasnija 21.</s><s>Tenkovska divizija)
 15.</s><s>Tenkovska divizija</s>

<s>Struktura 15. augusta 1942:
	
Štab armije (Armeeoberkommando)
Afrički korpus
15.</s><s>Tenkovska divizija
21.</s><s>Tenkovska divizija
90.</s><s>Laka oklopna divizija
164. pješadijska divizija
Padobranska brigada-Ramcke
X. Talijanski korpus
pješadijska divizija "Brescia"
pješadijska divizija "Pavia"
XX.</s><s>Talijanski korpus (motoriziran)
Tenkovska divizija "Ariete" 
Tenkovska divizija "Littorio" 
Motorizirana divizija "Trieste" 
Padobranska divizija "Folgore"
XXI.</s><s>Talijanski korpus
pješadijska divizija "Trento" 
pješadijska divizija "Bologna"</s>

<s>Ostavština 
Još tokom rata Rommel i Afrički korpus stekli su ugled nepobjedivih.</s><s>Afrički korpus dobio je nakon rata gotovo mitsko značenje u njemačkim i britanskim medijima, 
vjerojatno i zbog činjenice što su se borbe u Sjevernoj Africi vodile modernim sredsvima u teškim pustinjskim uvjetima.</s><s>Već tokom rata Rommel je smatran sjajnim strategom, a njegovi su ga vojnici zbog tog nazvali Pustinjska lisica, čak su mu se i Britanci u određenoj mjeri divili.</s><s>Njegovi uspjesi uglavnom su bili rezultat njegovog dara da iznenadi neprijatelja i  izvrsne logistike podrške.</s><s>U junu 1942. je unaprijeđen u feldmaršala, najviši čin u Njemačkoj Armiji.</s>

<s>Oficiri Afričkog korpusa nisu bili optuženi za Ratne zločine, jer ih gotovo i nisu činili, ukoliko se u to ne ubroji internacija i prisilni rad tuniskih Židova.</s><s>Tome je pridonjelo i Rommelovo samoubistvo - 14. oktobra 1944., nakon neuspješna atentata na Hitlera 20. jula 1944., koje je dodatno učvrstilo njegovu reputaciju vojnika profesionalca.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Afrički korpus 
 Das Deutsche Afrikakorps</s>

<s>Njemačke armije u Drugom svjetskom ratu
Njemačka u Drugom svjetskom ratu
Njemačka vojna historija</s>

