Događaj na Gadir-Humu
<s>Događaj na Gadir-Humu (arap. i perz. واقعه غدیر خم) odigrao se u februaru 632. godine kod bare Gadir-Hum, nedaleko od drevnog arabijskog grada Rabiga.</s><s>Tada je, između ostalog, islamski poslanik Muhamed rekao: "Kome sam ja mavla, Ali je mavla".</s><s>Šijiti vjeruju da je ovim imenovan Muhamedov nasljednik.</s><s>Većina muslimana prihvaća historijsku točnost događaja, ali ne smatraju svi da se radilo o proglašenju nasljednika.</s><s>Godišnjica ovog događaja obilježava se 18. zul-hidždžeta po islamskom kalendaru (prvenstveno od strane šijita) i taj dan se naziva Eid al-Gadir (Bajram al-Gadir).</s>

<s>Pozadina</s>

<s>Desete godine nakon preseljenja iz Meke u Medinu, u mjesecu zul-kade (podudara se s februarom 632. godine), Muhamed je krenuo iz Medine prema Meki praćen hiljadama sljedbenika.</s><s>Obavio je hadždž samo jednom, nekoliko mjeseci prije svoje smrti.</s><s>Budući da je hadždž obavio u posljednjoj godini svog života, obavio je i oproštajni govor.</s><s>Kada je čuo za odlazak Muhameda na hadždž, Ali je bio u Jemenu, obavljajući misionarske poslove, te se zaputio prema Meki kako bi stigao do Muhameda prije nego počnu obredi hadždža.</s><s>Po završetku obreda, Muhamed je napustio Meku i krenuo prema Medini.</s>

<s>Objavljivanje ajeta oporuke/vijesti 
U četvrtak, 18. zul-hidždžeta (19. mart), muslimani su stigli na Gadir-Hum.</s><s>U tom historijskom trenutku objavljen je sljedeći ajet:</s>

<s>Prema ovom ajetu, Muhamed je bio obavezan da dostavi važnu poruku.</s><s>Ajet objašnjava važnost poruke naglašavajući da ukoliko ne bude prenesena, misija neće biti dovršena.</s><s>Nakon objavljivanja ajeta, Muhamed naređuje karavani da stane, da se vrate oni koji su otišli ispred i da se sačekaju oni koji tek pristižu.</s><s>Suniti s druge strane smatraju da ovaj ajet nije objavljen na Gadir-Humu, niti da se radi o ajetu koji govori o nasljeđivanju, nego je to univerzalna naredba Božija da nijedna poruka ne smije ostati skrivena iz straha od ljudi.</s>

<s>Propovijed s Gadira 
Tokom vrućeg dana, oko 110 hiljada ljudi se nalazilo se kod bare Gadir-Hum.</s><s>Muhamed je naredio da se napravi platforma od devinih sedla.</s><s>Nakon klanjanja podne-namaza, Muhamed je održao dug govor poznat kao "Propovijed s Gadira" ().</s><s>Recitirao je brojne kuranske ajete, podsjetio ljude na njihova djela i upozorio ih na budućnost.</s><s>Nakon što je podigao Alijevu ruku izgovorio je poznatu rečenicu:</s>

<s>Kad su to čuli Abu Bakr i Omar, prišli su Aliju i rekli: "O sine Abu Talibov, postao si vladar svakog vjernika i vjernice, čestitamo".</s>

<s>Objava ajeta Ikmal al-Din 
Prema djelu Al-Gadir šijitskog učenjaka Abdula Huseina Aminija, čim je Muhamed završio govor objavljen je sljedeći ajet Kurana:</s>

<s>Suniti vjeruju da je ovaj ajet objavljen tokom oproštajnog hadždža, na Dan Arefata, devetog dana mjeseca zul-hidždžeta.</s>

<s>Prisega 
Nakon što je Muhamed sišao sa improviziranog podija, dao je naredbu da se razapne šator gdje će Ali sjediti i uzimati prisege od muslimana.</s><s>Hiljade ljudi, grupa po grupa (uključujući žene), išli su njemu, pozdravljali ga i čestitali mu kao Amir al-Mu'mininu, Zapovjedniku vjernika.</s><s>Omar je bio prvi koji je čestitao.</s>

<s>Prenosioci događaja 
Događaj se spominje i u šijitskim i u sunitskim tradicionalnim izvorima, s tim da se suniti ne slažu sa interpretacijom hadisa.</s><s>Prenosioci hadisa s Gadir-Huma su brojni, uključujući:
 Ahl al-bajt (Fatima, Ali, Hasan, Husein)
 110 ashaba: Omar, Osman, Aiša, Abu Hurajra, Abu Zar, Salman al-Farisi, Amar ibn Jasir, Zubejr ibn Avam, Džabir ibn Abdulah i drugi koji su prisustvovali događaju
 83 tabi'ina: Salim ibn Abdulah, Omar II, Tavus ibn Kajsan i dr.
 360 sunitskih učenjaka od 8. do 10. vijeka: Abu Abdulah Muhamed ibn Idris al-Šafi (osnivač šafijske pravne škole), Ahmed ibn Hanbel (osnivač hanbelijske pravne škole), Nesai, Ibn al-Magazili, Ahmed ibn Abdulah, Ahmed ibn Rabih, itd.
 šijitski učenjaci hadisa: Muhamed ibn Jakub al-Kulejni, Ibn Babavajh, al-Šejh al-Mufid, Šarif al-Murteza, itd.</s>

<s>Hadis se smatra hasenom (dobrim), a neki ga smatraju sahihom (vjerodostojnim).</s><s>Svi šijitski učenjaci i određeni sunitski smatraju ga mutevatirom tj. višestruko pouzdano prenesenim hadisom.</s><s>Iranski šijitski učenjak Abdul Husein Amini sakupio je sve zabilješke o događaju na Gadir-Humu u sunitskim izvorima i elaborirao ih u 11 tomova svoga djela Al-Gadir.</s>

<s>Posljedice 
Nakon smrti Muhameda, okupljeni u Sakifi izabrali su Abu Bakra za Muhamedovog nasljednika i prvog od Rašiduna.</s><s>Ovaj izbor bio je temelj rasprave među određenim muslimanima koji su vjerovali da je Ali imenovan nasljednikom, što je naposljetku dovelo do neslaganja odnosno podjele na šijite i sunite.</s>

<s>Bajram al-Gadir 
Šijiti ovaj blagdan proslavljaju kao dan proglašenja Alija za nasljednika.</s><s>Preporučene prakse za obilježavanje ovog praznika su post, gusul (obredno pranje), recitiranje nudbe (dova oplakivanja), te međusobno čašćenje vjernika hranom.</s><s>To je i javni praznik u indijskoj saveznoj državi Telangani.</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura</s>

<s></s>

<s>632
Historija islama
Muhamed
Šijitizam</s>

