Dritëro Agolli
<s>Dritëro Agolli (, 13. oktobar 1931 – 3. februar 2017) bio je albanski pjesnik, pisac, političar i bivši predsednik Albanskog udruženja književnika i umjetnika.</s><s>Studirao je u Lenjingradu u Sovjetskom Savezu i pisao prvenstveno poeziju, ali i kratke priče, eseje, drame i romane.</s><s>Bio je predsjednik Albanskog udruženja književnika i umjetnika od 1973. do 1992. godine.</s><s>Bio je jedna od vodećih ličnosti albanske komunističke nomenklature.</s>

<s>Život
Rođen je u bektašijskoj seljačkoj obitelji u Menkulasu u okrugu Devoll, a srednju školu je završio 1952. u Đirokastri.</s><s>Potom je studirao na Filozofskom fakultetu Sveučilišta u Lenjingradu i po povratku u Albaniju bavio se novinarstvom, radeći petnaest godina za dnevne novine Zëri i Popullit ().</s><s>Agolli je također bio zastupnik u albanskom parlamentu.</s><s>Bio je cijelog svog odraslog života strastveni pušač, preminuo je 2017. godine od plućne bolesti odnosno emfizeme .</s>

<s>Djelo</s>

<s>Pjesnički počeci
Agolli je prvo bio pjesnik.</s><s>Njegove rane pjesničke zbirke bile su Izađoh na ulicu (, Tirana, 1958), Moji koraci na kolniku (, Tirana, 1961) i Planinske staze i pločnici (, Tirana, 1965).</s><s>Privrženost njegovim korijenima stvorila je osnovu njegovog pjesničkog izraza.</s>

<s>Prozna djela
Kao prozni pisac, Agolli je prvo napisao roman Komesar Memo (, Tirana, 1970), prvotno zamišljen kao pripovijetka, gdje opisuje ulogu komunista u buđenju narodnih masa.</s><s>Drugi Agollijev roman, Čovjek s topom (, Tirana, 1975) preveden na engleski jezik 1983. godine, obrađuje partizansku tematiku iz drugog kuta i obrađuje je na nešto suptilniji način.</s>

<s>Nakon ova dva romana o partizanskom junaštvu, Agolli je sastavio i satirično djelo Uspon i pad druga Zyla (, Tirana, 1973).</s><s>Drug Zylo dobronamjerni je, ali nesposobni aparatčik, direktor opskurnog vladinog odjela za kulturne poslove.</s><s>Njegovu jadnu taštinu, njegovu donkihotsku žestinu, groteskno javno ponašanje, uspon i pad, ironično je detaljno zabilježio njegov vrijedni i pronicljiviji podređeni i prijatelj Demkë, koji služi kao neutralan promatrač.</s><s>Drug Zylo univerzalna je ličnost, lik koji se može naći u bilo kojem društvu ili dobi, a kritičari su brzo povukli paralele s djelom Denielam Defoa, Revizorom Nikolaja Gogolja te djelom Franza Kafke i Šalom Milana Kundere.</s><s>Uspon i pad druga Zyla prvi se put pojavio 1972. godine u tiranskom satiričkom časopisu Hosteni, a objavljen je sljedeće godine u monografskom obliku.</s>

<s>Sve u svemu, Agollijeva snaga u prozi leži u pripovijeci, a ne u romanu.</s><s>Jedna od ranih zbirki priča, Zvuk prohujalih vjetrova (, 213 stranica, Tirana, 1964) bila je zabranjena i "pretvorena u karton".</s><s>Autor je optužen za sovjetski revizionizam u vrijeme kada je patrija tražila više (maoističkih) revolucionarnih koncepata u književnosti i veću privrženost radničkim masama.</s>

<s>Stvaralaštvo 1990-ih
Početkom 1990-ih bio je aktivan član parlamenta u redovima Socijalističke partije Albanije.</s><s>Također je osnovao vlastitu izdavačku kuću "Dritëro", pomoću koje je objavio nove tomove proze i poezije.</s>

<s>Agolli je pisao tijekom devedesetih.</s><s>Objavio je zbirke pjesama: Vremenski prosjak (, Tirana, 1995), Duh naših predaka (, Tirana 1996), Čudni čovjek prilazi (, Tirana, 1996), Balada za mog oca i mene (, Tirana, 1997), Ponoćna bilježnica (, Tirana, 1998) i Daleko zvono (, Tirana, 1998).</s><s>Među svescima proze su: zbirka kratkih priča Ludi ljudi (, Tirana 1995), Goli konjanik (, Tirana, 1996) i Đavolja arka (, Tirana, 1997).</s>

<s>Stil
Kao stilist, Agolli se oduševljava u rimama i neobičnim stilskim figurama.</s><s>Njegov svježi, jasni i izravni stih, obojen toplim pjenušavim mlijekom smeđih krava u poljoprivrednim zadrugama, klasovima sazrijevanja kukuruza u dolini Devoll i tamnim brazdama obrađenog tla, nije izgubio ništa od bukoličnog fokusa, koji je ostao glavnom snagom ovog pjesnika a koju je on svjesno njegovao.</s><s>U zbirci Zakašnjeli hodočasnik (, Tirana, 1993), susrećemo jedno novo poglavlje.</s><s>Agolli priznaje u postskriptumu: "Za pjesnike moje generacije svanulo je doba razočaranja i dilema, doba u kojem je moguće ponovno procijeniti ono što smo proizveli, a da se pritom ne zaborave ili negiraju one poštene i humane vrijednosti koje smo iznjedrili.</s><s>Ali utvrda ideja i ideala u koje smo vjerovali, neki od nas potpuno, drugi djelomično, sva su se urušila i u njezinim zidovima izgaraju vatre naših snova.</s><s>Te su vatre probudile drugu vrstu pjesništva...".</s>

<s>Nasljeđe
Iako je Agolli bio jedna od vodećih ličnosti u komunističkoj nomenklaturi, u Albaniji ga još uvijek rado čitaju.</s><s>Kako zapaža Robert Elsie, "Dritëro Agolli ostao je plodan pisac tijekom devedesetih, rijedak glas čovječnosti i iskrenosti u albanskoj književnosti".</s>

<s>Reference</s>

<s>Literatura
 Akademia e Shkencave e Shqipërisë (2008) (in Albanian), Fjalor Enciklopedik Shqiptar (Albanian encyclopedia), Tirana, 
 Robert Elsie, Historical Dictionary of Albania, New Edition, 2004, 
 Shefki Hysa, "The Diplomacy of self-denial" (Diplomacia e vetëmohimit), publicistic, Tirana, 2008, 
 
 Namik Selmani, "Salute from Chameria"  publicistic, (2009), Tirana,</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Pjesme Dritëra Agollija</s>

<s>Albanski pisci
Albanski romanopisci</s>

