Ogab (raketa)
<s>Ogab (, dosl. "orao") je iranski raketno-artiljerijski sistem razvijen 1980-ih godina na temelju kineske izvozne inačice sistema Tip 83 (WM-40).</s><s>Ogab predstavlja jedno od prvih domaćih oružja takve vrste u Iranskim oružanim snagama i korišten je u zadnjoj fazi Iransko-iračkog rata (1980–1988), te kasnije u arapsko-izraelskim ratovima 21. vijeka.</s>

<s>Razvoj 
Sistemi Ogab i Nazeat prvi su iranski projektili iz raketno-artiljerijske domene razvijeni nakon Iranske revolucije iz 1979. godine.</s><s>Program razvoja domaće raketne artiljerije bio je motiviran Iransko-iračkim ratom (1980–1988) odnosno potrebom za efikasnim i jeftinim oružjem kojeg će masovno proizvoditi na svom tlu, a njegovi počeci datiraju se u 1983. kada je testiran autohtoni inercijalni sistem navođenja.</s><s>Međutim, nije poznato rabi li se isti kod Ogaba, Nazeata ili nekog trećeg projektila.</s><s>Preliminarne verzije Ogaba nastale su 1985. na temelju kineskog sistema Tip 83 (WM-40). i njegova proizvodnja bila je jedan u nizu ugovora koje je sklopio tadašnji parlamentarni glasnogovornik A. H. Rafsandžani prilikom posjete službenom Pekingu.</s><s>Kineska tehnološka pomoć uključivala je transfer mašinerije, tehnologije i ekspertize potrebnih za pokretanje domaćeg razvoja, iako nije poznato jesu li direktno sudjelovali i u lokalnoj proizvodnji.</s>

<s>Glavne obrambene kompanije uključene u projektiranje, organizaciju i proizvodnju bile su Organizacija obrambene industrije (DIO) kao krovni vojni konglomerat, te njegove podružnice Industrijska grupacija Šahid Bageri (SBIG) i Organizacija avijacijsko-astronautičkih industrija (AIO).</s><s>Na razvoju je sudjelovalo više hiljada domaćih stručnjaka odnosno najmanje stotinu individualnih postrojenja diljem zemlje, među kojima su bitnija ona u Sirdžanu i kod Semnana.</s><s>Također, poligon za testiranje izgrađen je kod Rafsandžana, dok je uz sjeverni rub Dašt-e Kavira (zajedno sa spomenutim proizvodnim kapacitetima) izgrađen i veliki Semnanski raketodrom.</s><s>Prema zapadnjačkim analizama, izgradnja raketodroma na ovoj lokaciji inicirana je 1985. i dovršena 1986. ili 1987. godine.</s><s>Prvi operativni primjerci Ogaba bili su spremni u decembru 1986. godine, no masovna serijska proizvodnja započela je godinu kasnije i proizvodni pogoni kod Semnana 1987. imali su kapacitet proizvodnje od 1000 komada godišnje.</s><s>Krajem 1989. u proizvodnju je pušten i napredniji sistem Fadžr-3, razvijen na temelju Ogaba.</s>

<s>Tehničke karakteristike 
Tehničke karakteristike Ogaba slične su kineskom sistemu Tip 83 (WM-40) – dužina rakete je 482 cm, dijametar mu ovisno o izvorima iznosi 230 ili 320 mm, a ukupna masa (uključujući bojevu glavu) 360 kg.</s><s>Projektil je pogonjen na kruto gorivo i domet mu iznosi od minimalno 34 do maksimalno 45 km.</s><s>Raketa nema vanjsko navođenje, no postoje indicije da je implementiran inercijalni sistem odnosno da se u letu stabilizira vrtnjom.</s><s>Udarna brzina projektila iznosi  (), a najveća mana mu je relativna nepreciznost koja pri najvećem dometu iznosi oko 500 m. Bojeva glava ima masu od 70 kg i nosi visokoeksplozivno punjenje, a može nositi i kemijsko oružje (kojim se Iran za razliku od Sadamovog Iraka nije služio za vrijeme rata).</s><s>Ogab stoga pri maksimalnom dometu nema mogućnost gađanja mobilnih i manjih neprijateljskih meta.</s>

<s>Tijelo projektila izrađeno je od čelika i najčešće je obojano bijelom bojom s crvenim vertikalnim stabilizatorima, dok bojeva glava nosi zelene, bijele i crvene pruge.</s><s>Lansirna platforma Ogaba je mobilni lanser (TEL) koji nosi do tri projektila, za razliku od izvorne kineske inačice koja nosi četiri komada.</s><s>Primarni korišteni model vozila je Havar (6x6/4x4), licencirana verzija Mercedes-Benza koju proizvodi iranska kompanija Iran Hodro Dizel.</s><s>Ovo vozilo koristi se i za Nazeat-6/10, a vizualno je sličan transportnom sistemu za ruske rakete 9K52 Luna.</s><s>Prema procjenama iz ranih 2010-ih, Iran raspolaže sa 250 takvih mobilnih lansera.</s><s>Američki izvori navode da je Iran razvio i modificiranu verziju Ogaba koja se ispaljuje s borbenih aviona F-4 Phantom II i F-14 Tomcat.</s><s>S druge strane, gerilske organizacije poput Hezbolaha i Hamasa služe se primarno simplificiranim metalnim lansirnim rampama.</s>

<s>Operativna historija 
Ogab je prvi put korišten u decembru 1986. godine tokom zadnjih faza Iransko-iračkog rata, kao prvi operativni raketno-artiljerijski sistem u iranskoj službi.</s><s>Tokom 1987. godine ispaljeno je između 55 i 70 projektila, a do kraja rata (august 1988) iskorišteno je ukupno od 250 do 270 komada.</s><s>Iako je Ogab u naravi taktičko oružje, Iran ga je koristio pretežito u strateške svrhe odnosno artiljerijsko bombardiranje vojnih postrojenja razasutih po iračkim urbanim sredinama.</s><s>Ogab je ostao u iranskoj operativnoj upotrebi i tokom 1990-ih godina, a korišten je i prilikom vojnih vježbi Veliki poslanik 3 u julu 2008. godine.</s><s>Sistemom danas raspolažu artiljerijske jedinice regularne kopnene vojske (Arteš) i elitne Revolucionarne garde (Pasdaran).</s><s>Osim iranske vojske, Ogab se još nalazi u službi libanonskog Hezbolaha koji ga je koristio u izraelsko-libanonskom ratu (2006), te palestinskog Hamasa koji ga je rabio prilikom rata u Gazi (2008–2009).</s>

<s>Srodni sistemi 
  Fadžr-3, sofisticiranija i preciznija verzija Ogaba koja se proizvodi od kraja 1989. godine
  Nazeat-6/10 (ili Iran-130), rabe iste mobilne platforme i potencijalni inercijalni sistem navođenja
  Tip 83 (WM-40), kineski raketno-artiljerijski sistem na temelju kojeg je razvijen iranski Ogab
  WM-80, naprednija verzija sistema Tip 83 (WM-40)</s>

<s>Korisnici 
 
  Hezbolah
  Hamas</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjske veze 
  Iran's Artillery Rockets na stranicama Global Security (skice raketno-artiljerijskih sistema)
  Iranian Artillery Rockets na stranicama FAS-a (osnovne informacije)
  Type 83/WM-80 na stranicama FAS-a (opis kineskog sistema na čijoj se inačici temelji iranski Ogab)
Ostali projekti</s>

<s>Raketna artiljerija
Oružane snage Irana</s>

