Đina Vrbica
<s>Đorđina Đina Vrbica—Miodragović (Podgorica, 6. maj 1913 — Blatnica, kod Teslića, 29. maj 1943), učesnica Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.</s>

<s>Biografija 
Rođena je 24. aprila 1913. godine u Podgorici.</s><s>Njena porodica potiče iz Cetinja, a njen deda Savo Vrbica, koji je bio oficir, preselio se u Podgoricu 1878. godine, posle oslobođenja Podgorice od Turaka.</s><s>Đinin otac Lazar bio je činovnik - najpre je radio kao carinski službenik, a potom upravnik poljoprivrednog dobra „Kruševac“, kod Podgorice.</s><s>Pošto mu je prva žena umrla na porođaju sa sinom Dragom on se ponovo oženio Anđom Drecun, sa kojom je dobio još četvoro dece - Božu, Bosu, Đinu i Dimitrija-Mitu.</s><s>Godine 1915.</s><s>Đinin otac se razboleo od španske groznice i umro, a brigu o porodici je preuzela majka Anđa.</s>

<s>Revolucionarni rad 
Posle završetka osnovne škole, upisala se na tada tek osnovanu Trgovačku akademiju u Podgorici.</s><s>U to vreme, u ovoj školi i podgoričkoj gimnaziji je postojao jak revolucionarni omladinski pokret, u kome između ostalih delovali - Budo Tomović, Vasilije Đurović Vako, Dragiša Ivanović, Risto Lekić i drugi istaknuti revolucionari.</s><s>Godine 1932. je maturirala i primljena u člantvo Saveza komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ).</s><s>Iako je imala veliku želju da nastavi školovanje, zbog loših materijalnih uslova to nije mogla pa je odlučila da se zaposli.</s><s>Pošto dugo nije mogla da nađe posao, bila je prinuđena da se zaposli kao radnica u Duvanskoj stanici u Podgorici.</s>

<s>Kao mlada radnica, Đina je aktivno učestvovala u radničkom pokretu, a 1934. godine je primljena u članstvo Komunističke partije Jugoslavije (KPJ).</s><s>Posle jednog štrajka duvanskih radnika, bila je otpuštena sa posla.</s><s>Tokom 1934. godine Đina je kao delegat učestvovala na Pokrajinskoj konferenciji SKOJ-a za Crnu Goru, koja je bila održana u Podgorici.</s><s>Zbog nemogućnosti da nađe posao, 1935. godine je prešla u Sarajevu, gde se zaposlila u Finansijkoj direkciji.</s>

<s>Dolaskom u Sarajevo, Đina se odmah povezala sa partijskom organizacijom i aktivno učestvovala u radu sa ženama i omladinom.</s><s>Početkom marta 1936. godine, prilikom policijske provale u sarajevsku partijsku organizaciju, bila je uhapšena.</s><s>Pošto je u isto vreme izbila velika policijska provala u partijsku organizaciju u Crnoj Gori, u kojoj je uhapšeno oko 300 ljudi, Đina je bila terećena za učešće u obe partijske organizacije.</s><s>Bila je zatvorena u sarajevskom zatvoru „Belediji“, a saslušavali su je poznati policijski agenti Đorđe Kosmajac i Svetozar Vujković, koji su za ovu priliku došli iz Beograda.</s><s>Iako je bila mučena i zlostavljana, nije nikoga odala.</s><s>Posle šest meseci, provedenih u pritvoru, izvedena je pred sud, koji ju je oslobodio zbog nedostatka dokaza.</s>

<s>U jesen 1936. godine, otišla je u Zagreb i upisala se na Visoku ekonomsku-komercijalnu školu.</s><s>Za vreme studija, aktivno je učestvovala u radu revolucionarnog studentskog pokreta, kao i udruženju studenata iz Crne Gore „Lovćen“.</s><s>Često je putovala za Crnu Goru, održavajući kurirsku vezu između PK KPJ za Hrvatsku i PK KPJ za Crnu Goru.</s><s>Bila je veoma angažovana i na prikupljanju pomoći i dobrovoljaca za španski građanski rat.</s><s>Učestvovala je i u studentskim demonstracijama, 14. aprila 1937. godine, tokom kojih je od strane frankovaca ubijen student Krsto Ljubičić.</s><s>Tokom studija, družila se sa crnogorskim studentima Vidojem Đurovićem Kešom, njegovom devojkom Vasiljkom Lazović i Vojislavom Biljanovićem, a u Zagrebu se upoznala i sa studentom ekonomije Ljubišom Miodragovićem, budućim suprugom.</s>

<s>Maja 1937. godine, prilikom rasturanja ilegalnih partijskih letaka, bila je uhapšena i u policiji podvrgnuta strašnom mučenju.</s><s>Mesec dana je provela i samici, uz saslušanja i mučenja.</s><s>Pred Okružnim sudom u Zagrebu, juna 1937. bila je terećena zbog „komunističke delatnosti“, ali joj je suđenje zbog nedostatka dokaza odloženo za april 1938. godine.</s><s>Na ponovnom suđenju, 1938. godine bila je osuđena na mesec dana zatvora (što je već izdržala u istražnom zatvoru).</s><s>Ubrzo potom, bila je ponovo uhapšena u prostorijama studentskog kluba „Svjetlost“, gde je učestvovala u pripremama za obeležavanje godišnjice smrti Krste Ljubičića.</s><s>Posle ponovne torture u zagrebačkoj policiji, bila je puštena na slobodu.</s>

<s>Polovinom 1938. godine, formiran je Privremeni pokrajinski komitet SKOJ-a za Crnu Goru, u čije je članstvo uključena i Đina.</s><s>Godinu dana kasnije, održana je Četvrta pokrajinska konferencija SKOJ-a za Crnu Goru, Boku i Sandžak na kojoj je izbaran novi PK SKOJ-a, u čijem je članstvu opet bila Đina.</s><s>U maju 1939. uključila se i u rad Komisije za rad među ženama pri PK KPJ za Crnu Goru, čijim je radom rukovodila Lidija Jovanović.</s><s>Zajedno sa Ljubišom Miodragovićem, sredinom 1939. godine, prešla je u Beograd, gde je na Viskoj školi za ekonomiju i trgovinu nastavila studije.</s><s>Aktivno je učestvovala u revolucionarnom studentskom pokretu na Beogradskom univerzitetu, kao i beogradskoj partijskoj organizaciji.</s><s>Novembra 1939. je učestvovala u radu Druge konferencije Univerzitetskog komiteta KPJ, na kojoj je za sekretara bio izabran Vlado Popović.</s>

<s>Po zadatku Mesnog komiteta KPJ za Beogradu, politički je radila sa tekstilnim radnicama, a početkom 1940. godine Đina je osnovala prvu partijsku ćeliju na Višoj ekonomskoj školi i bila njen sekretar.</s><s>Često je putovala za Crnu Goru, gde se takođe angažovala u partijskom radu, pogotovo u revolucionarnom omladinskom i ženskom pokretu.</s><s>Avgusta 1940. prisustvovala je Petoj pokrajinskoj konferenciji SKOJ-a za Crnu Goru, Boku i Sandžak na kojoj je ponovo izabrana za člana Pokrajinskog komiteta.</s>

<s>Početkom 1941. godine, apsolvirala je i 6. februara se venčala sa Ljubišom Miodragovićem, a potom su zajedno otišli u Podgoricu.</s><s>Tu se uključila u rad Mesnog komiteta KPJ za Podgoricu.</s>

<s>Narodnooslobodilačka borba 
Posle Aprilskog rata i okupacije Kraljevine Jugoslavije, 1941. godine, bila je veoma aktivna u pripremama i organizovanju oružanog ustanka u Crnoj Gori.</s><s>Učestvovala je u Trinaestojulskom ustanku, a zatim se u avgustu prebacila u Sandžak, gde je sa suprugom Ljubišom, radila na pripremama naroda za oružanu borbu protiv okupatora.</s><s>Prilikom italijanskog napada na grupu partizana, u kojoj su se nalazili Đina i Ljubiša, kod sela Sedobro 27. septembra 1941. godine, poginuo je Ljubiša i još dvojica partizana, braća Bojović - Radoš i Pero.</s>

<s>Posle suprugove smrti, Đina se vratila u Crnu Goru, gde je u svojstvu delegata Pokrajinskog komiteta KPJ za Crnu Goru, Boku i Sandžak upućena na teritoriju Lovćenskog partizanskog odreda.</s><s>Radila je i na organizovanju Crnogorske narodne omladine, a na Prvoj pokrajinskoj konferenciji Crnogorske omladine, održanoj 30. novembra 1941. godine u selu Kopilju, kod Podgorice, izabrana je za člana Pokrajinskog i Izvršnog odbora.</s><s>Pored Đine, članovi Izvršnog odbora bili su još Budo Tomović i Đoko Vujošević.</s><s>Tokom zime 1941/42. godine radila je na učvršćivanju organizacija SKOJ-a, kao i na formiranju prvih odbora žena na području Podgorice i Cetinja.</s>

<s>Marta 1942. godine, iako pred porođajem, povlačila se sa partizanskim jedinicama iz Crne Gore prema zapadnoj Bosni.</s><s>Tada je obavljala dužnost političkog komesara Centralne bolnice.</s><s>Porodila se 10. juna, u toku odstupnih borbi tokom Treće neprijateljske ofanzive.</s><s>Pošto je devojčica koju je rodila bila isuviše slaba, ostavili su je na čuvanje jednoj porodici u Mratinju.</s><s>Đina je partizanki Nadi Jovović rekla: „Ako poginem, a ti ostaneš živa, uzmi, molim te, moje dijete.</s><s>Ti znaš gdje sam ga ostavila.</s><s>Kasnije će, možda, da se nađe neko od moje porodice, ako ko pretekne, pa da mi to dijete podigne“.</s><s>Pružila joj je svoju fotografiju: „Ovo ćeš dati mojoj djevojčici da vidi kako je njena majka izgledala“.</s><s>Sudbina nije odredila da fotografija bude uručena u ruke Đinine ćerke jer je ona umrla, od promrzlina.</s>

<s>Đina je nastavila svoj ratni put sa Trećom proleterskom sandžačkom brigadom i stigla u glamočki srez.</s><s>Od jula 1942. do aprila 1943. godine radila je kao član Sreskog komiteta KPJ zadužena za agitaciju i propagandu i rad sa ženama.</s><s>Bila je član Sreskog odbora AFŽ-a i Okružnog odbora AFŽ za Jajački okrug.</s><s>Učestvovala je, kao delegat, na Prvoj konferenciji Antifašističkog fronta žena (AFŽ), održanoj 5. decembra 1942. godine u Bosanskom Petrovcu, na kojoj je izabrana za člana Centralnog odbora.</s>

<s>Aprila 1943. godine, posle završetka Četvrte neprijateljske ofanzive, tražila je da se vrati u Crnu Goru, u nadi da će naći svoju ćerku, ne znajući da ona više nije živa.</s><s>Dobila je odobrenje i sa Drugom krajiškom brigadom, u kojoj je bila član Politodjela, krenula u pravcu centralne Bosne.</s><s>Poginula je u borbama sa Nemcima i ustašama u blizini sela Blatnice kod Teslića, 29. maja 1943. godine, kada joj je granata raznela telo.</s><s>Od iste granate, poginuo je i Munib Maglajlić, zamenik političkog komesara brigade (brat narodnog heroja Vahide Maglajlić ), dok je teško ranjen komandant brigade Đurađ Predojević, koji je izgubio desnu ruku.</s>

<s>Najpre je bila sahranjena u blizini pogibije, a 1951. godine njeni posmrtni ostaci su preneti u Teslić.</s><s>Godine 1957. njeni posmrtni ostaci su, zajedno sa posmrtnim ostacima drugih narodnih heroja iz Crne Gore, preneti u Titograd, gde su sahranjeni u grobnicu narodnih heroja na Gorici.</s>

<s>Ukazom predsednika Federativne Narodne Republike Jugoslavije Josipa Broza Tita, 24. jula 1953. godine, proglašena je za narodnog heroja.</s>

<s>Đinin rođeni brat Dimitrije Migo Vrbica bio je takođe učesnik Narodnooslobodilačke borbe, a posle rata je bio general-potpukovnik JNA.</s>

<s>Literatura</s>

<s>Heroine Jugoslavije.</s><s>„Spektar“, Zagreb 1980. godina.</s><s>Branko J. Krkeljić Sandžačke legende.</s><s>Istorijski institut SR Crne Gore, Titograd 1988. godina.</s>

<s>Crnogorski komunisti 
Jugoslavenski partizani 
Borci Treće proleterske brigade
Žene u Narodnooslobodilačkoj borbi
Narodni heroji Jugoslavije 
Žene narodni heroji
Biografije, Podgorica</s>

