Hudson (rijeka)
<s>Hudson ( [Hadson]) je rijeka na istoku Sjedinjenih Američkih Država duga 507 km.</s>

<s>Karakteristike</s>

<s>Hudson protiče gotovo čitavom svojom dužinom po saveznoj državi New York, osim zadnjih 34 km prije ušća gdje formira granicu sa Državom New Jersey.</s>

<s>Rijeka se formira od više vodotoka, koji izviru iz nekoliko manjih glacijalnih jezera u Masivu Adirondack pored planine Marcy visoke 1,629 m (najviša planina New York), i teče oko 507 km kroz istočni dio države.</s><s>Kao službeni izvor računa se jezero Tear of the Clouds iz kog izvire glavni vodotok Opalescent.</s>

<s>Hudson prvih 174 km teče uz velike meandre u smjeru jugoistoka prema Corinthu - Okrug Saratoga, zatim skreće prema sjeveroistoku do Hudson Fallsa.</s><s>Od tamo teče gotovo pravolinijski na jug 320 km do Njujorškog zaljeva.</s>

<s>Rijeka Hudson ima sliv od 34,628 km².</s><s>U svom donjem toku u dužini od oko 240 km, rijeka teče kroz dolinu koja se širi prema moru i ušću i produžuje za oko 322 km u dubok podmorski kanjon.</s><s>Plima se osjeti daleko na sjeveru sve do ustave kod Troya, pri čemu prosječna razlika plime i oseke iznosi 1,4 metara.</s><s>Rijeka je najšira između okruga Westchester i Rockland gdje ima 5 km, ali se ubrzo nakon ponovno sužava na 1,2 km kod ušća.</s>

<s>Zajedno sa najvećom pritokom Mohawk, ona je jedan od najvažnijih plovnih puteva Sjedinjenih Američkih Država.</s>

<s>Historija</s>

<s>Indijansko pleme Mahican zvalo je rijeku - Muhheakunnuk (Velika voda u stalnom pokretu).</s><s>Prvi evropski moreplovac koji je zaplovio Hudsonom bio je Giovanni da Verrazzano - 1524., ali je rijeka dobila ime po engleskom moreplovcu Henryu Hudsonu, koji ju je istraživao 1609.</s>

<s>Rijeka Hudson imala je strateški značaj u vrijeme Američkog rata za nezavisnost, pa je zbog tog bila poprište brojnih bitaka, uključujući i odlučujuću američku pobjedu u Bitci kod Saratoge i pobjedu u pomorskoj bitci kod Tappana.</s><s>Ali je isto tako bio poprište velikog poraza, kad je tadašnji komandant američkih utvrda - Benedict Arnold, prebjegao na britanski brod usidren u blizini, nakon otkrića da je izdajica i prepustio Britancima New York.</s><s>Zbog tog je George Washington koji je 1782. imao svoj štab na zapadnoj obali rijeke u Newburghu, nešto kasnije raspustio američku vojsku u tom kraju.</s>

<s>Rijeka protiče pored Vojne akademije West Point i Hyde Parka u kom je živio predsjednik Franklin D. Roosevelt.</s>

<s>Iskapanjem tri kanala početkom 19. vijeka prema Jezeru Erie, Delawaru i Jezeru Champlain,  Hudson je postao povezan sa Velikim jezerima, Delawarom i krajevima u dolini rijeke Saint Lawrence.</s><s>Zbog tog je postao važan faktor u naseljavanju i rastu Srednjeg Zapada, kao i Države New York.</s><s>Prvi parobrod na redovnoj liniji Roberta Fultona zaplovio je Hudsonom 1807., pa je rijeka ubrzo postala jedan od glavnih trgovačkih puteva.</s>

<s>Najveći gradovi duž njegovog donjeg toka dugovali su svoj rani prosperitet zahvaljujući trgovini kitovim uljem i sličnim stavarima od kitova, da bi krajem 19. vijeka izrasli u [luka|luke]] za prekoceanske flote.</s>

<s>Prva pravila navigacije po rijeci uvedena su još 1797. da bi 1892.</s><s>Hudson bio proglašen federalnim plovnim putem.</s><s>Rijeka je bila otvorena i plovna do Albanya tokom cijele godine za prekoceanske brodove, te od početka maja do sredine novembra do Velikih jezera (preko kanaliziranog Mohawka) i sistema kanala.</s>

<s>Vremenom je putnički promet na rijeci zamro, kad ga je istisnuo željeznički i kasnije automobilski.</s><s>Zbog tog su preko rijeke podignuti brojni mostovi, uključujući (od sjevera prema jugu) Castleton (izgrađen 1959), Rip Van Winkle (1935), Newburgh-Beacon (1963), Bear Mountain (1924), Tappan Zee (1956) i George Washington (1931).</s>

<s>New York i sjeverni New Jersey povezani su željezničkim i automobilskim tunelima.</s>

<s>Zagađenje rijeke od industrijskog otpada i fekalija ostao je trajan problem.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Hudson River Environmental Society  
 Riverkeeper</s>

<s>Rijeke u SAD</s>

