John Dewey
<s>Džon Djui (; Berlington, 20. oktobar 1859 — Njujork, 1. jun 1952) je bio američki filozof, socijalni kritičar i teoretičar obrazovanja.</s><s>U vremenu u kojem je filozofija bila u procesu profesionalizacije, Djui se održao kao filozof zainteresovan za probleme svakodnevnice, sa međunarodnim uticajem u oblastima politike i obrazovanja.</s>

<s>Biografija 
Bio je i profesor univerziteta Mičigen i Minesota.</s><s>Od 1894. profesor je u Čikagu gde 1896. osniva univezitetsku vežbaonicu, a od 1904. godine profesor je na Kolumbija univerzitetu u Njujorku i u Visokoj učiteljskoj školi.</s><s>Kao vladin savetnik za pedagogiju boravio je dve godine u Kini organizujući prosvetni sistem, a u istom svojstvu boravio je u Turskoj i Meksiku.</s><s>Do kraja života delovao je u američkom kulturnom i prosvetnom životu kao filozof, pedagog i politički angažovan reformator.</s><s>U filozofiji je zastupao pragmatizam po kojem je kriterijum istine korist, a Djui je formirao svoju verziju pragmatizam-instrumentalizam, teoriju koja smatra kako svaki pojam, ideju itd. treba shvatiti kao instrument akcije.</s><s>Raspravljajući o pitanjima obrazovanja i prenošenja iskustva starijih na mlađe generacije, ljudska bi vrsta vrlo brzo podlegla prirodnoj stihiji.</s><s>Međutim, zahvaljujući nagomilanom iskustvu, što se prenosi u procesu obrazovanja na mlade generacije, ona se održava i menja svoju okolinu.</s>

<s>Njegov pedagoški značaj 
Pojedinac izolovan od društva ne bi mogao postojati, pa zahvaljujući tome što se rađa i živi u društvu, tokom svoga života prima tuđa iskustva i njima se koristi.</s><s>Svakodnevni život i praksa uči kako je potreba vaspitanja i obrazovanja bezuslovna.</s><s>Vaspitanje razvija i formira jedinku, pa i uvodi ljudsko biće u društveni život.</s><s>Dakle, vaspitanje se može smatrati i kao socijalna kategorija i funkcija.</s><s>Ali, za sprovođenje te funkcije potrebne su određene metode, tj. putevi pomoću kojih se postižu najefikasniji željeni ciljevi.</s><s>Socijalna sredina sprovodi stalni uticaj na pojedinca, a taj uticaj nije ni pozitivan ni negativan.</s><s>Kod ljudskog bića pod uticajem socijalne sredine javljaju se određena znanja, veštine i navike koje deluju jedinstveno i menjaju ga.</s><s>Iz filozofskih i socijalno-političkih stavova Džona Djuia proizilazi da vaspitanje i nije ništa drugo nego neprekidno proširivanje i produbljivanje dečjeg iskustva, a razvitak deteta je prilagođavanje postojećem društvu.</s><s>U vaspitnom procesu dete je u središtu, pa se njegove snage moraju ispoljiti, interesi se moraju ostvariti, a sposobnosti vežbati.</s><s>Dete poseduje četiri instinkta:
 socijalni
 konstruktivni
 istraživački i 
 umetnički.</s>

<s>Vaspitanje ne sme formirati dete prema određenim vaspitnim ciljevima, već ima zadatak da uklanja smetnje koje bi kočile slobodan razvoj, slobodan rast deteta.</s><s>Dete treba da se slobodno razvija, a vaspitanje se ravna prema nepromenljivim zakonima razvoja psihičkih i telesnih funkcija deteta.</s><s>Prema tome, Djui je jedan od teoretičara „slobodnog vaspitanja“, teorije koja ima svoj koren Rusoovim stavovima, samo što su ovi imali u svoje vreme drugu društvenu ulogu.</s>

<s>Djui je protivnik knjiškog i verbalnog znanja i učenja.</s><s>Smatra kako je polazni izvor znanja rad, jer radeći se stiču najsigurnija i najefikasnija znanja, veštine i navike.</s><s>Dakle, rad nije samo mogućnost za upoznavanje teorije.</s><s>Prema Djuovom mišljenju fiziku će učenici najbolje savladati u radionici i pogonu, hemiju u kuhinji, geometriju u stolarskoj radionici, zoologiju uzgajanjem domaćih životinja, botaniku radovima u vrtu, polju, voćnjaku i vinogradu, a istoriju i geografiju putovanjima.</s>

<s>Djui veliko značenje pridaje rešavanju različitih radnih zadataka, samostalnim posmatranjima i zaključivanjima.</s><s>Protivnik je organizacije rada po razredima, nastavnim časovima i klasične podele gradiva na nastavne predmete.</s><s>Sve u školi treba podrediti „jedinstvu i celini iskustva“, pa Djui zahteva da škola priprema dete ne za budućnost, već za sadašnjost.</s><s>Škola je socijalna institucija koja svoj vaspitni i obrazovni rad organizuje poput ljudskog društva.</s><s>Zato i nastavu treba zasnovati na dečjim nagonima, radu i aktivnostima, pa negira sistematsko usvajanje znanja.</s>

<s>Dela 
Napisao je veliki broj dela sa problematikom iz različitih oblasti filozofije i pedagogije:
 Kritička teorija etike (1891)
 Škola i društvo (1899)
 Studije iz Logičke teorije (1903)
 Kako mislimo (1910)
 Obrazovanje i demokratija (1916)
 LJudska priroda i ponašanje (1922)
 Iskustvo i priroda (1925)
 Traganje za izvesnošću (1929)
 Umetnost kao iskustvo (1934)
 Logika teorija istraživanja (1938)
 Sloboda i kultura (1939)
 LJudski problemi (1946)</s>

<s>Literatura</s>

<s>Zaninović, M., Pedagoška hrestomatija, Školska knjiga, Zagreb, 1985.</s><s>Alexander, Thomas.</s><s>John Dewey's Theory of Art, Experience, and Nature (1987).</s><s>SUNY Press
 Bernstein, Richard J. John Dewey (1966) Washington Square Press.</s><s>Boisvert, Raymond.</s><s>John Dewey: Rethinking Our Time. (1997).</s><s>SUNY Press
 Campbell, James.</s><s>Understanding John Dewey: Nature and Cooperative Intelligence. (1995) Open Court Publishing Company
 Caspary, William R. Dewey on Democracy (2000).</s><s>Cornell University Press.</s><s>Crick, Nathan.</s><s>Democracy & Rhetoric: John Dewey on the Arts of Becoming (2010) University of South Carolina Press.</s><s>Fishman, Stephen M. and Lucille McCarthy.</s><s>John Dewey and the Philosophy and Practice of Hope (2007).</s><s>University of Illinois Press.</s><s>Garrison, Jim.</s><s>Dewey and Eros: Wisdom and Desire in the Art of Teaching.</s><s>Charlotte: Information Age Publishing, 2010.</s><s>Original published 1997 by Teachers College Press.</s><s>Hickman, Larry A. John Dewey's Pragmatic Technology (1992).</s><s>Indiana University Press.</s><s>Hook, S. John Dewey: An Intellectual Portrait (1939)
 Kannegiesser, H. J. "Knowledge and Science" (1977).</s><s>The Macmillan Company of Australia PTY Ltd
 Lamont, Corliss (ed., with the assistance of Mary Redmer).</s><s>Dialogue on John Dewey. (1959).</s><s>New York: Horizon Press
 Knoll, Michael (2014) Laboratory School, University of Chicago.</s><s>In D. C. Phillips (ed) Encyclopaedia of Educational Theory and Philosophy, Vol.</s><s>2 (London: Sage), pp.</s><s>455–458.</s><s>Knoll, Michael (2014) John Dewey as Administrator: The Inglorious End of the Laboratory School in Chicago.</s><s>Journal of Curriculum Studies, 50 pp.</s><s>Martin, Jay.</s><s>The Education of John Dewey. (2003).</s><s>Columbia University Press
 Morse, Donald J. Faith in Life: John Dewey's Early Philosophy. (2011).</s><s>Fordham University Press
 Pappas, Gregory.</s><s>John Dewey's Ethics: Democracy as Experience. (2008) Indiana University Press.</s>

<s>Thomas S. Popkewitz (ed).</s><s>Inventing the Modern Self and John Dewey: Modernities and the Traveling of Pragmatism in Education. (2005) New York: Palgrave Macmillan.</s><s>Putnam, Hilary.</s><s>"Dewey's Logic: Epistemology as Hypothesis".</s><s>In Words and Life, ed.</s><s>James Conant.</s><s>Cambridge, MA: Harvard University Press, 1994.</s><s>Rockefeller, Stephen.</s><s>John Dewey: Religious Faith and Democratic Humanism. (1994).</s><s>Columbia University Press
 Rogers, Melvin.</s><s>The Undiscovered Dewey: Religion, Morality, and the Ethos of Democracy (2008).</s><s>Columbia University Press.</s><s>Roth, Robert J. John Dewey and Self-Realization. (1962).</s><s>Prentice Hall
 Rorty, Richard.</s><s>"Dewey's Metaphysics".</s><s>In The Consequences of Pragmatism: Essays 1972–1980.</s><s>Minneapolis: University of Minnesota Press, 1982.</s><s>Rud, A. G., Garrison, Jim, and Stone, Lynda (eds.) John Dewey at 150: Reflections for a New Century.</s><s>West Lafayette: Purdue University Press, 2009.</s><s>Ryan, Alan.</s><s>John Dewey and the High Tide of American Liberalism. (1995).</s><s>W.W. Norton.</s><s>Seigfried, Charlene Haddock, (ed.).</s><s>Feminist Interpretations of John Dewey (2001).</s><s>Pennsylvania State University Press
 Shook, John.</s><s>Dewey's Empirical Theory of Knowledge and Reality. (2000).</s><s>The Vanderbilt Library of American Philosophy
 Sleeper, R.W. The Necessity of Pragmatism: John Dewey's Conception of Philosophy.</s><s>Introduction by Tom Burke. (2001).</s><s>University of Illinois Press.</s><s>Robert B. Talisse].</s><s>A Pragmatist Philosophy of Democracy (2007).</s><s>Routledge
 Westbrook, Robert B. John Dewey and American Democracy. (1991).</s><s>Cornell University Press. online edition, the standard scholarly biography
 White, Morton.</s><s>The Origin of Dewey's Instrumentalism. (1943).</s><s>Columbia University Press.</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>''Center for Dewey Studies 
 John Dewey Papers, 1858–1970  at Southern Illinois University Carbondale, Special Collections Research Center
 John Dewey Chronology at Southern Illinois University 
 John Dewey Society</s>

<s>Rođeni 1859.</s><s>Umrli 1952.</s><s>Američki filozofi</s>

