Grudziądz
<s>Grudziądz (njemački: Graudenz, latinski: Graudentum) je grad od 93,564 stanovnika na sjeveru Poljske u Kujavsko-pomeransko vojvodstvom vojvodstvu.</s>

<s>Geografske karakteristike</s>

<s>Grudziądz se prostire duž desne obale Visle, okružen jezerima Wielko Rudnicko i Tarpno i kanalima Trynka i Herman.</s><s>Od svog administrativnog centra  Toruńa udaljen je 53 km.</s>

<s>Historija 
Graudenz je prvi put dokumentiran 1065. kao utvrda Starih Prusa iz 10. vijeka u Kelmskoj zemlji.</s><s>Nju su 1241. zauzeli i razorili Teutonski vitezovi i podigli naselje koje je 1291. dobilo status grada.</s>

<s>Kao protivnik Teutonskog viteškog reda Graudenz se 1440. pridružio Pruskoj konfederaciji.</s>

<s>Od 1454. se nalazi u granicama Kraljevine Poljske, u kojoj je postao sjedište staroste i prosperitetni zanatsko-trgovački centar.</s><s>U drugoj polovici 16. vijeka grad je zahvatio val širenja protestantizma.</s>

<s>Nakon Prve podjele Poljske, od 1772. je dio Kraljevine Pruske.</s><s>Jedna od prvih akcija nove vlasti bila je gradnja velike utvrde (1772.-76.), - 1818. postao je pokrajinski administrativni centar (to je ostao do 1975.).</s><s>Od sredine 19. vijeka počeo se industrijalizirati, naročito nakon 1878. kad je do njega došla željeznica.</s>

<s>Nakon Prvog svjetskog rata i održanog plebiscita - 1920., postao je dio Druge Poljske Republike.</s><s>U to vrijeme podignuta je velika tvornica gumenih proizvoda, koja je počela sa radom 1924.</s><s>Istovremeno je postao i velik garnizon poljske vojske (Centralna konjička škola i škola vojne policije).</s>

<s>Na samom početku Drugog svjetskog rata u septembru 1939. pred gradom su se vodile žestoke borbe između nadirajućih jedinica Wehrmachta i poljskih branioca.</s>

<s>Za vrijeme Njemačke okupacije, od oktobra 1939. do 1942., u gradu je djelovao tranzitni logor za Poljake, uglavnom intelektualce i svećenike (neki su strijeljani), većina je završila u koncentracijskim logorima i na prisilnom radu po trećem Reichu.</s><s>Nacisti su u januaru 1945. u Grudziądzu usmrtili 100 sudionika Varšavskog ustanka.</s>

<s>Privreda
Grudziądz ima pogone mašinske industrije (poljoprivredne i brodske mašine, motorna vozila), tekstilne, drvne i prehrambene industrije.</s>

<s>Pored komunalne deponije između 1993.-94 izgrađena je mala termoelektrana koja koristi metan iz deponije.</s><s>Grad ima luku na Visli koja danas uglavnom služi za izletničke brodove.</s>

<s>Znamenitosti
Najveće znamenitosti grada su Gotička crkva iz 14. vijeka (restaurirana 17.-18. vijek); Benediktinska opatija sa crkvom iz 14. vijeka (restaurirana 1624.), Barokni samostan (1728.-31.) i Opatov dvorac (oko 1730), Barokna jezuitska crkva sa kolegijem iz 17. vijeka (dograđen u 18. vijeku), nekadašnja Protestantska crkva sa samostanom (1750.-51.); ostatci Gradskih bedema iz 14. vijeka, Bastioni pruske utvrde (1776.-86.) i Žitnice iz 17.-
18. vijeka.</s>

<s>Pobratimski gradovi</s>

<s>Grudziądz ima ugovore o pobratimstvu sa slijedećim gradovima;
  Gütersloh, Njemačka
  Falun, Švedska
  Černjahovsk, Rusija (Kalinjingradska oblast)
  Nanning, Kina</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Grudziądz Portal Mieski (službene stranice)</s>

<s>Gradovi u Poljskoj</s>

