Riga od Fere
<s>Riga od Fere ili Riga Velestinac (Grčki: Ρήγας Βελεστινλής-Φεραίος), rođen kao Antonios Kiriazis / Αντώνιος Κυριαζής (Velestino (antička Fera) 1757. - Beograd, 1798.) 
bio je grčki pjesnik i revolucionar, velika ličnost grčkog nacionalnog preporoda, heroj i prva velika žrtva budućeg grčkog ustanka protiv  Osmanskog Carstva i na neki način pionir 
Grčkog rata za nezavisnost.</s>

<s>Biografija</s>

<s>Rođen je u solidnoj porodici vlaškog porijekla u Velestinu (zato je Velestinac), u Tesaliji, koji je za antike bio znan kao Fera (zato je od Fere).</s><s>Nakon školovanja radio je kao učitelj u selu Kisos, tu je kao dvadesetogodišnjak ubio nekog uglednog lokalnog Turčina, pa je po nepisanim običajima onog vremena pobjegao je u planinu Olimp i pridružio se hajducima Spire Zera.</s>

<s>Nakon toga se pridružio monasima na Svetoj Gori, gdje ga je dobro prihvatio iguman manastira Vatopedi Kosmas.</s><s>Nakon Atosa Riga se uputio u Konstantinopolis, gdje je postao lični sekretar  fanariota Aleksandra Ipsilantisa.</s><s>Iz Istanbula se preselio
u Bukurešt, koji je tad bio prijestolnica Kneževine Vlaške i učio jezike.</s><s>Postao je visoki službenik na dvoru vlaškog kneza Nikole Mavrogenesa.</s><s>Nakon izbijanja Rusko-turskog rata 1787. postao je zadužen za inspekciju garnizona u Craiovi.</s>

<s>Tad se sprijateljio sa pašom od Vidina Osmanom Pazvantoğluom, kom je spasio život i položaj od osvetoljubivog Mavrogenesa.</s><s>Vrlo se rano upoznao sa idejama Francuske revolucije i počeo vjerovati  da bi se nešto slično moglo izvesti i na Balkanu, kao uvod prema samooprijedjeljenju kršćanskih naroda u Osmanskom Carstvu.</s>

<s>Nakon smrti svojeg patrona - Mavrogenesa, Riga se vratio u Bukurešt i zaposlio kao dragoman u francuskom konzulatu.</s><s>U tom periodu napisao je grčku varijantu francuske himne La Marseillaise.</s>

<s>Riga se 1790-ih obreo u Beču, u to vrijeme naseljenim brojnim grčkim trgovcima.</s><s>Tu je počeo izdavati novine na grčkom -  Efemeris, u kojima je između ostalog objavio i kartu Velike Grčke u kom se našao i Konstantinopolis, što je izazvalo velik emotivni odjek među Grcima.</s>

<s>U Beču je pokušavao stupiti u kontakt s Napoleonom, štampao i distribuirao političke pamflete inspirirane idejama Francuske revolucije, između ostalog objavio je na grčkom i Deklaraciju o pravima čovjeka i građanina i Novi politički Ustav za stanovnike Rumelije, Anatolije, otoke 
egejskog mora i dunavskih kneževina Moldavije i Vlaške - za taj pamflet je držao da će potaknuti rast nacionalne svijesti i dovesti do panbalkanskog ustanka protiv Osmanskog Carstva.</s><s>Tu je objavio i preveo brojna evropska dijela i napisao mnogo pjesama i eseja koji su kasnije poshumno objavljeni u Iaşiju - 1814.</s>

<s>Smrt
Riga je ipak nekako uspio doći u kontakt sa Napoleonom i poslao mu kao dar tabakeru napravljenu od lovora iz Apolonovog hrama.</s><s>U Veneciji se trebao sastati s jednim napoleonovim generalom, na putu za Veneciju, uhapšen je u Trstu.</s>

<s>Nakon hapšenja austrijske vlasti koje su tad bile u dobrim odnosima sa Osmanlijama, a u lošim sa Prvom Francuskom Republikom, predale su Rigu od Fere, zajedno sa još pet revolucionara turskim vlastima u Beogradu, koji je tad bio pogranični grad iz kog je trebao biti poslan za Istambul.</s><s>U Nebojšinoj kuli je mučen i udavljen i bačen u Dunav, navodno zbog straha da ga ne oslobodi njegov moćni prijatelj Osman Pazvantoğlu.</s>

<s>Posljednje riječi Rige bile su navodno;  Ja sam posijao bogato sjeme.</s><s>Dolazi vrijeme kad će moja domovina ubirati slavno voće.</s>

<s>Rigina ostavština</s>

<s>Riga od Fere pisao je na tadašnjem suvremenom grčkom jeziku (demotiki) a ne na mrtvom Starogrčkom.</s><s>Skulptura Rige od Fere stoji danas na ulazu u Atenski univerzitet.</s><s>Njegova skulptura krasi i njegovu ulicu posvećenu njemu u Beogradu (Ulica Rige od Fere).</s>

<s>Riga od Fere je  ime omladinske organizacije Grčkih komunista.</s><s>Rigin portret nalazi se na grčkoj kovanici za  0.10 eura.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze
Rigas Velestinlis 
Rigas Feraios</s>

<s>Grčki pjesnici
Grčki pisci
Novogrčka književnost
Riga od Fere
Revolucionari</s>

