Prokoško jezero
<s>Prokoško jezero je glečerskog porijekla, formirano kroz različite faze - od pleistocena do danas.</s><s>Zbog toga pripada grupi jezera koja se popularno zovu - Gorske oči.</s><s>Nalazi se na planini Vranici, na području opštine Fojnice, Bosna i Hercegovina.</s>

<s>Od Fojnice je udaljeno 22 km.</s><s>Asfaltni put vodi do sela Tocila, a zatim makadamski uz rječicu Jezernicu, Vlaški ravni i Hrid.</s><s>Nalazi se na 1670 metara nadmorske visine.</s><s>Jezerska kotlina je posljedica dominantnog ticaja tektonskih, fluvijalnih, kraških, gravitacionih i nivacionih procesa.</s><s>Ima oblik kraške vrtače sa zakonomjernim stepenastim smanjenjem površina između izobata, slično kraškim vrtačama, od površine jezera do najveće dubine od 13 m. Jezero je dugo 426 m i široko 191 m.
Vodom se puni iz podjezerskih i okolnih izvora na padinama Debelog brda, topljenjem snijega do kasno u proljeće i kišom u ostatku godine.</s><s>Iznad samog jezera je najviši vrh Vranice - Nadkrstac, koji doseže 2112 m nadmorske visine.</s>

<s>U jezeru je još uvijek ostao endemični primjerak vodozemca  - Raizerov triton (Triturus alpestris reiseri) koji  u Bosni i Hercegovini obitava na većem broju lokaliteta.</s><s>Osim tritona, u jezeru i oko njega moguće je pronaći i brojne druge biljne i životinjske vrste.</s><s>Jezero je poribljeno kalifornijskom pastrmkom, što se pokazalo greškom, jer je ta vrsta ribe poznati predator i uništava tritona.</s>

<s>Oko jezera su brojne pastirske kolibe, pravljene od drveta, grupisane u katune (pastirska naselja).</s><s>Mnogi mještani koliba koje okružuju jezero dolaze u proljetnim i ljetnim mjesecima ovdje čuvati stoku, brati plodove poput borovnica ili malina i raditi sir.</s><s>Poneki i izdaju svoje kolibe turistima.</s>

<s>Zaštićeno područje - Spomenik prirode  
Zajedno sa okolinom, jezero je 1984 proglašeno regionalnim parkom prirode, te postalo zona stroge zaštite.</s><s>U 2005. godini područje je uključeno u zaštićena područja, kategorija III - Spomenik prirode, prema kriterijima IUCN–a, kao i po kategorizaciji zaštićenih područja utvrđenih Zakonom o zaštiti prirode Federacije Bosne i Hercegovine.</s><s>Površina spomenika prirode je 2225 ha.</s><s>Zbog mnogobrojnih vikendica izgrađenih od 1960. god. narušen je pejzaž jezera.</s><s>Vještačkim zahvatom na koritu otoke jezera, izdignut je nivo jezera, što može izazvati negativne posljedice za njegov daljnji razvoj.</s>

<s>Reference</s>

<s>Jezera u Bosni i Hercegovini
Spomenici prirode u Bosni i Hercegovini</s>

