Metulum
<s>Metulum je antički naziv za japodsko naselje koje je nakon dugotrajne i teške opsade, osvojio tadašnji rimski vojskovođa i trijumvir Oktavijan (kasniji August i Princeps) 35. god. p.n.e.</s>

<s>Ime ovog naselja nalazi se jedino kod antičkih pisaca: Apijana , Kasija Diona i Strabona.</s><s>Budući da je Apijan koristio Oktavijanov izvještaj i memoare, jasno je da ovom naselju i događajima oko njega dosta pažnje posvetio i Oktavijan.</s><s>Navedeni autori naselje nazivaju Metuloi, kao središte japodske zajednice (narod, pleme).</s><s>U kasnijim itinerarijima i geografskim djelima Metulum se uopšte ne spominje.</s>

<s>Na početku teksta o opsadi Metuluma Apijan navodi da je to glavno mjesto kod Japoda, što su savremeni autori nazvali prijestolnica ili glavni grad.</s><s>Pošto su Japodi bili organizovani u labavi savez, Metulum je bio mjesto gdje su se povremeno okupljali prvaci pojedinih zajednica, a mogao je biti i mjesto održavanja nekog religijskog kulta.</s>

<s>Opsada 
Apijanovo djelo o rimskoj istoriji jedan je od najvažnijih i najiscrpnijih izvora za poznavanje Oktavijanovih vojnih akcija u Iliriku, od 35. do 33. godine p.n.e, u sklopu kojih su poraženi i pokoreni Japodi.</s><s>U pisanju ovoga dijela, grčki istoričar, rođen krajem 1. stoljeća poslije p.n.e. u Aleksandriji, oslanjao gotovo isključivo na izgubljene Oktavijanove memoare.</s>

<s>Prije pohoda na Ilire, Oktavijan je pacificirao gusare sa Korčule i Mljetam, a Liburnima oduzeo brodove.</s><s>Time je nesmetano mogao da dopremi ratni materijal do luke u Senju.</s><s>Glavnina njegovih snaga na ratište je došla kopnenim putem preko Akvileje.</s>

<s>Prva su osvojena naselja: Arupina, Avenđana i Terponjana, što su rimski nazivi gradina dati prema plemenima koji su u njima živjeli.</s><s>Ova japodska plemena predala su se skoro bez borbe, jer su bili prvi na udaru i iznenađeni.</s>

<s>Većina japodskih ratnika povukla se u dobro utvrđeni Metulum i dugo uspješno odolijevala napadima.</s><s>I sam Oktavijan je, sa štitom u ruci, u jednom trenutku krenuo na bedeme, predvodeći manju grupu vojnika preko improvizovanog mosta.</s><s>Pod težinom, opsadni most se srušio, a Oktavijan je pao i dobro se povrijedio.</s><s>Kada su shvatili da će Rimljani prodrijeti, Japodi su zapalili gradsku vijećnicu, a japodske žene su ubijala svoju djecu, a one skakale u vatru.</s><s>Najveći dio ratnika poginuo je u borbi, dok su ranjeni izgorili u vatri, zajedno sa ženama.</s><s>Nekada velikom naselju skoro da se u potpunosti izgubio trag.</s><s>Preostali ratnici su se predali, uplašeni sudbinom Metuluma.</s>

<s>Lokacija 
Ubikacija Metula u dosadašnjoj je literaturi predmetom vrlo živih rasprava i podijeljenih mišljenja različitih istraživača.</s><s>Većina je saglasna da se naselje Metulum nalazilo na prostoru Ogulinsko–modruške udoline.</s><s>Bilo je smješteno na uzvišenjima Velikoj (420 m.) i Maloj Viničici (350 m.) Taj je hum danas okružen naseljima: Skradnik, Čakovac Oštarijski, Carevo Polje, Šušnjevo Selo, Oštarije, Otok Oštarijski i Josipdol.</s><s>Prema preliminarnim rezultatima istraživanja iz 2002. god. vidljivo je da se radi o velikom središnjem naselju, koje je u određenim periodima oko sebe okupljalo čitav niz manjih naselja, većinom smještenih uz rubove udoline.</s>

<s>Brojni ulomci keramičkih posuda, utezi za tkalačke stanove, životinjske kosti, ostatci metalnih predmeta (nožići, strugala itd.), svjedoče o intenzivnom i bogatom životu naselja na Viničici.</s><s>Broj stanovnika, koji je u određeno vrijeme živio na ovom prostoru, još uvijek nije moguće utvrditi.</s><s>Nalazi pripadaju vremenu od kasnoga bronzanoga doba sve do 1. stoljeća p.n.e.</s>

<s>Tek sistematska arheološka istraživanja ovoga kompleksa mogu dati konkretnije odgovore da li je Metulum bio na opisanoj lokaciji.</s>

<s>Reference</s>

<s>Japodi
Ilirski arheološki lokaliteti u Hrvatskoj</s>

