Čileanski rat za nezavisnost
<s>Čileanski rat za nezavisnost (španjolski: Guerra de Independencia de Chile) bio je jedan od ratova u sklopu Borbe za nezavisnost Latinske Amerike od Španjolskog Imperija, koji se od 1812. do 1826. odvijao na teritoriju Čilea i po vodama Pacifika.</s>

<s>Pozadina 
I pored izoliranosti Generalne kapetanije Čile, i njeni građani su početkom 19. vijeka bili pogođeni razvojem događaja u svijetu.</s><s>Najznačajniji od tih događaja bili su nezavisnost 13 britanskih kolonija i Haitia, Francuska revolucija i nemoć Španjolske da brani svoj Američki imperij, što je jasno 
pokazala britanska invazija na La Platu, i nemoć da se zaustavi šverc britanskih i američkih građana.</s>

<s>Vrhunac je bila Napoleonova okupacija Španjolske 1808. što primoralo Čile i ostale Američke kolonije da se oslone na vlastite snage.</s><s>U Čileu je početni korak prema nezavisnosti bio izveden 18. septembra 1810. kad je u Santiagu održana otvorena skupština (cabildo abierto) na kojoj su viđeniji građani, zatražili ostavku dotadašnjeg Kapetan generala (što je on i prihvatio) i umjesto njega između sebe izabrali članove hunte, da upravlja kolonijom.</s>

<s>Između 1810. - 1813. situacija u Čileu bila je relativno mirna, jer je živio bez puno veza sa nadređenim Vicekraljevstvom Peru.</s><s>Dotadašnja vanjskotrgovačka ograničenja su ublažena, poduzeti su koraci prema konačnom ukidanju ropstva, počele su izlaziti prve novine u kojima su patrioti iznosili 
svoje stavove, pokrenut je proces javnog obrazovanja i osnovan je Nacionalni institut.</s><s>Istovremeno su počeli i sukobi među Kreolima oko tog koliko daleko treba kolonija ići prema samoopredjeljenju, umjerenjaci su bili za opstanak veza sa metropolom a radikali kao José Miguel Carrera i njegova braća za potpunu nezavisnost.</s><s>U međuvremenu je Španjolska poduzela korake da ponovno uspostavi kontrolu nad svojim kolonijama.</s><s>Nakon Bitke kod Rancague, održane između 1. i 2. oktobra 1814. koju su patrioti izgubili, vraćen je stari režim.</s>

<s>Nakon poraza kod Rancague lideri patriota, među njima braća Carrera i Bernardo O'Higgins (budući diktatorski predsjednik Čilea), pobjegli su u Argentinu.</s><s>U njoj je O’Higgins uspio osigurati podršku José de San Martína, pa je organizirao vojsku za oslobađanje južnog dijela kontinenta prvo oslobađajući Čile, a zatim napadajući Peru sa mora.</s><s>Braća Carrera su nastavila agitirati za nezavisnost u Buenos Airesu i 
Sjedinjenim AmeričkimDržavama.</s>

<s>U međuvremenu je i dobar dio onih koji su ostali u Čileu, uvidio da je potrebna potpuna nezavisnost, jer su se postavljeni Kapetan generali pokazali nesposobnim.</s><s>Dobro istrenirana vojska José de San Martína, sa O’Higginsom kao jednim od komandanata, započela je svoju kampanju preko Anda u januaru 1817.</s><s>Republikanske snage su 12. februara 1817. porazile rojaliste u Bitci kod Chacabuca, i time otvorile put za zauzimanje 
Santiaga.</s><s>O’Higgins je proglašen vrhovnim direktorom Čilea, ali je zemlja proglasila nezavisnost tek godinu dana kasnije 12. februara 1818.), na prvu godišnjicu Bitke kod Chacabuca.</s>

<s>Posljednji uzaludni pokušaj Španjolske i rojalista da se vrate na vlast, bila je Bitka kod Maipúa održana 5. aprila 1818.</s><s>O’Higgins je nakon tog organizirao Čileansku ratnu mornaricu sa ciljem da očisti čileanske vode od španjolskih brodova, koji su pored Vicekraljevstva Peru imali i snažno uporište i na Otoku Chiloé sve do 1826.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Struggle for independence (na portalu Encyclopaedia Britannica) 
Historija Čilea
Ratovi u Južnoj Americi
Borba za nezavisnost Latinske Amerike</s>

