Basijana
<s>Basijana (Bassianae) je naziv antičkog grada iz rimskog perioda.</s><s>Ostaci grada otkriveni su na lokalitetu Grad kod naselja Donji Petrovci, opština Ruma, Srbija.</s><s>Na Tabuli Peutingeriani Basijana je locirana između Surčina (Idiminium) i Sremske Mitrovice (Sirmium).</s>

<s>Oblast (ager) Basijane poklapao se sa teritorijom plemena Skordiska i Amantina.</s><s>Smatra se da je i naziv Basijana keltskog porijekla i da su ga Rimljani prihvatili od starosjedilaca.</s>

<s>Grad je osnovan u I vijeku kao autonomni civitas i trajao je sve do VI vijeka kada je propao tokom Seobe naroda (Huni, |Goti).</s><s>Status municipijuma dobio je 124. godine, za vrijema cara Hadrijana, a kao kolonija se prvi put pominje 214. god.</s><s>Notitia dignitatum navodi da se prokurator basijanske tkačnice u Panoniji Sekundi premješta u Salonu.</s><s>Isti izvor navodi podatak o premeštanju kohorte I Tračke u predgrađe Basijane.</s><s>Vizantijski gramatičar Hierokle, iz prve polovine 6. vijeka, u svojim spisima navodi Basijanu kao sjedište episkopije.</s>

<s>Arheologija 
Prva nepotpuna arheološka istraživanja na lokalitetu obavljena su 1882.</s><s>Zaključeno je da je na Petrovačkoj gradini bio vojni logor i da se ne može očekivati lociranje Basijane na ovom prostoru.</s>

<s>God 1935. obavljena su naredna istraživanja u organizaciji Istoriskog društva iz Novog Sada i rukovođenje Miodraga Grbića.</s><s>Tada je otkrivena konstrukcija bedema sa kulama i tri zgrade građene od kamena i opeke.</s><s>Na osnovu avionskog snimka „Grada“ došlo se do zaključka da ovo utvrđenje ima izgled nepravilnog petougla, dimenzija 550 sa 350 metara.</s><s>Rezultati ovih istraživanja i iskopavanja S. Ljubića iz 1982. god. doveli su izrade  rekonstruisanog urbanističkog plana Basijane.</s>

<s>Nalazi 
Grad je bio opasan bedemima sa kulama kvadratne osnove.</s><s>Na krajevima glavnih ulica pravilnog rasporeda (cardo i decumanus) nalazile su se kapije.</s><s>Postojale su četvrti sa kompleksima građevina javnog karaktera, kao i stambeni dio u čijem sastavu su se nalazile i radionice za snabdjevanje grada.</s><s>Iz istorijskih izvora saznaje se da su u gradu postojale tekstilne radionice (gynaecium Bassianense) koje su se najverovatnije bavile izradom vunenih proizvoda.</s>

<s>Pronađeni su:
 vodovod dužine 70m koji čine olovne cijevi postavljene u pravcu utvrđenog dijela grada sa dovodom vode iz jednog od fruškogorskih izvora  
 grijanje 
 kanalizaciona mreža  
 podni mozaici   
 freske na zidovima 
 epigrafski spomenici posvećeni Jupiteru i Junoni, 
 miljokazi  
 opeke sa pečatima.
 keramičke i staklene posude 
 nakit 
 novac
 kameni votivni spomenici i 
 skulpture.
 rimski prsten (u muzeju u Rumi) predstavlja slučajan nalaz sa teritorije municipijuma Basijana.</s><s>Riječ je o ženskom nakitu od bronze, sa latinskim natpisom koji glasi Veni – Amica (dođi prijateljice).</s><s>Prsten je prečnika 1,9 centimetara, težine dva grama, sastoji se od trakaste elipsaste alke sa naglašenim ramenima.</s><s>Slova su pravilno otisnuta.</s><s>Prsten iz Rume najverovatnije je bio vjerenički, i pripadao je nekoj mladoj ženi.</s><s>Datira iz 3. ili 4. vijeka, a značajan je u toliko što njegova poruka do tada nije poznata među natpisima na nakitima i to ga čini jedinstvenim.</s>

<s>U ataru obližnjeg sela Dobrinaca, na lokalitetu Solnok,  otkriveni su dijelovi temelja bedema rimskog vojnog logora sa kulama (CAPVT BASSIANENSE), ostaci građevina i grobovi.</s>

<s>Lokalitet ima status - arheološko nalazište od izuzetnog značaja, šifra: AN0105.</s>

<s>Reference</s>

<s>Rimska arheološka nalazišta u Srbiji
Ruma</s>

