Rade Bašić
<s>Rade Bašić (Donji Garevci kod Prijedora, 21. mart 1919 — Beograd, 22. april 1991), učesnik Narodnooslobodilačke borbe, društveno-politički radnik SFRJ i SR Bosne i Hercegovine, književnik i narodni heroj Jugoslavije.</s>

<s>Biografija 
Rođen je 21. marta 1919. godine u selu Donjim Garevcima, kod Prijedora.</s><s>Osnovnu školu je završio u susednom selu Gornji i Donji Orlovci, Nižu gimnaziju u Prijedoru, a više razrede gimnazije u Banjaluci.</s>

<s>Još kao đak prijedorske gimnazije, upoznao se sa mnogim drugovima koji su pripadali revolucionarnom omladinskom pokretu.</s><s>Za vreme školovanja u Banjaluci, ukučio se u rad organizacije srednjoškolske i redničke omladine, koja se okupljala oko kulturno-umetničkog društva „Pelagić“ i radničkog sportskog društva „Borac“.</s>

<s>Posle završetka mature upisao je Pravni fakultet u Beogradu.</s><s>Za vreme studija bio je povezan sa drugim studentima-komunistima i u učestvovao u svim akcijama studentske partijske organizacije.</s><s>Za vreme raspusta, razvijao je revolucionarnu delatnost u okolini prijedora i među radnicima Ljubije.</s><s>Zbog učešća u protiv ratnim demonstracijama septembra 1940. godine, koje su ujedno bile u podrška ljubijskim rudarima u štrajku, bio je uhapšen i proveo je petnaest dana u zatvoru.</s><s>Krajem septembra 1940. godine primljen je u Savez komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ), a 22. juna 1941. godine u Komunističku partiju Jugoslavije (KPJ).</s>

<s>Po direktivi prijedorske partijske organizacije, zajedno sa Esadom Midžićem i Ilijom Stojanovićem, napustio je Prijedor, juna 1941. godine, i otišao u potkozarska sela, zbog rada na pripremi ustanka.</s><s>Bio je jedan od prvih ustaničkih borca na Kozari, a septembra 1941. godine je ušao u satav tek formiranog Drugog krajiškog partizanskog odreda, kojim je rukovodio dr. Mladen Stojanović.</s><s>U Odredu je bio najpre politički delegat voda, zatim zamenik političkog komesara čete i komesar čete.</s>

<s>Učestvovao je u mnogim borbama koje su u to vreme vođene na Kozari.</s><s>Za vreme velike ofanzive na Kozari, u leto 1942. godine bio je ranjen pri proboju obruča, ali je ostao u četi i dalje učestvovao u žestokim borbama.</s><s>Zbog umesšnog komandovanja za vreme nemačke ofanzive, septembra 1942. godine postavljen je za pomoćnika Mihajla Gačića političkog komesara Četvrtog bataljona tek formirane Pete krajiške kozaračke brigade.</s><s>Posle borbi za oslobođenje Bihaća, novembra 1942. postavljen je za politički komesar bataljona.</s>

<s>Sa Četvrtim bataljonom Pete kozaračke brigade učestvovao je u borbama na Grmeču za vreme Četvrte neprijateljske ofanzive.</s><s>U proleće 1943. godine zajedno sa svojim kurirom Dragutinom Marjanovićem, ubio je sedam nemačkih vojnika i na taj način omogućio grupi boraca svog bataljona da zaplene četiri haubice.</s><s>Septembra 1943. godine postavljen je za političkog komesara Dvanaeste krajiške udarne brigade, koja se nalazili u sastavu Jedanaeste krajiške divizije.</s><s>Za izvanredno rukovanje u borbama oko Travnika, oktobra 1944. godine, a posevno za uništenje dve ustaške bojne na padinama Vlašića, Radeta Bašića je pohvalio general-major Slavko Rodić, komandant Petog krajiškog korpusa i postavio ga za političkog komesara Desete krajiške divizije.</s><s>Na ovoj funkciji ostao je do kraja rata, maja 1945. godine.</s><s>Čitava njegova porodica učestvovala je u Narodnooslobodilačkoj borbi od prvog dana ustanka na Kozari, a dva njegova rođena brata Đorđe i Slavko, su poginuli tokom rata.</s>

<s>Posle oslobođenja Jugoslavije, obavljao je razne odgovorne dužnosti u Jugoslovenskoj armiji - bio je politički komesar Pete divizije JA, s te dužnosti prešao je u Jugoslovensko ratno vazduhoplovstvo, gde je bio načelnik Političke uprave.</s><s>Demobilisan je u činu pukovnika i prebačen u rezervu.</s>

<s>Posle demobilizacije najpre je bio predsednik Narodnog odbora sreza Prijedor, a potom generalni direktor Železare u Zenici, član Republičkog odbora Socijalističkog saveza radnog naroda Bosne i Hercnjegovine i dr. Bio je narodni poslanik skupštine Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine i član Centralnog komiteta Saveza komunista Bosne i Hercegovine.</s>

<s>Umro je 22. aprila 1991. godine i sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu.</s>

<s>Nosilac je Partizanske spomenice spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja.</s><s>Ordenom narodnog heroja odlikovan je 20. decembra 1951.</s>

<s>Književna dela 
Još kao gimnazijalac, Rade Bašić se bavio pripovedačkim radom, ali je tek 1949. godine ozbiljnije ušao u literaturu.</s><s>Objavio je knjige hronika „Priča krjiških proletera“ (Beograd, 1952) i „Kozara ljeta četrdeset druge“ (Sarajevo, 1956); vojno-političku studiju „Ustanak i borba na Kozari 1941-1942“ (Beograd, 1957); zbirku anegdota iz NOB pod nazivom „Anegdote iz oslobodilačkog rata“ (Sarajevo, 1957); zbirku pripovedaka „Djeca Kozare“ (Beograd, 1969) i romansiranu biografiju dr. Mladena Stojanovića pod nazivom - „Doktor Mladen“ (Beograd, 1969).</s><s>Objavio je i više članaka u Vojnoistorijskom glasniku.</s>

<s>Napisao je scenario za film „Doktor Mladen“ reditelja Midhata Mutapdžića 1975. godine, a sarđivao je i pri izradi scenarija za film „Kozara“ reditelja Veljka Bulajića 1962. godine</s>

<s>Literatura 
 Vojna enciklopedija (knjiga prva), Beograd 1970. godina</s>

<s>Bosanskohercegovački komunisti
Jugoslavenski partizani
Politički komesari NOVJ
Narodni heroji Jugoslavije
Bosanskohercegovački političari
Bosanskohercegovački pisci
Sahranjeni u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu</s>

