Poljska narodna partija
<s>Poljska narodna partija (Polskie Stronnictwo Ludowe, akronim: PNP) često zvana samo Mikołajčikovska, bila je politička partija, osnovana nakon Drugog svjetskog rata - 22. augusta 1945.</s>

<s>Inicijator je bio premijer Vlade u egzilu Stanisław Mikołajczyk koji se na nagovor britanske vlade vratio u zemlju 28. juna 1945. i postao zamjenik premijera u privremenoj vladi Bolesława Bieruta, koju su kontrolirali komunisti.</s>

<s>Karakteristika i historija</s>

<s>PNP je bio ideološki i organizacijski nastavak predratne Poljske narodne partije i ilegalne Narodne partije -Roch.</s><s>Program joj se svodio na agrarizam, pravo na poduzetništvo i obranu parlamentarno-demokratskog sistema i poljske nezavisnosti.</s>

<s>Što se tiče politike i PNP je želio i nadalje surađivati sa SSSR-om i drugim zemljama antifašističke koalicije, ali na partnerskoj bazi.</s><s>Pored Stanisława Mikołajczyka i drugi članovi PNP-a ušli su u Privremenu vladu nacionalnog jedinstva i postali ministri: Władysław Kiernik, Czesław Wycech.</s>

<s>Istovremeno su djelovali i kao oštra opozicija protiv komunista i njihovog programa sve čvršćeg vezanja uz Sovjetski savez i bezuspješno tražili efikasnu pomoć od Sjedinjenih Američkih Država i Velike Britanije.</s>

<s>Kao najveća i najsnažnija opozicijska politička partija (oko 600 000. članova 1946.), direktni rival Poljske radničke partije PNP je na sebe navukao sav represivni aparat od vojske do policije.</s>

<s>U periodu 1945.-47. pobijeno je stotinjak aktivista PNP-a, brojni članovi su pozatvarani, a partijske novine podvrgnute strogoj cenzuri.</s><s>Nešto prije izbora za Ustavotvornu skupštinu (Sejm Ustawodawczy) 1947. raspušteno je 33 33 povjatskih  organizacija PNP-a.</s><s>Za samih izbora u desetak izbornih jedinica u kojima su pobjedili kanditati PNP-a, izbori su poništeni, članovima PNP-a nije dozvoljeno da budu u izbornim komisijama, koje su provjeravale rezultate.</s><s>I pored svih izbornih prevara kandidati PNP-a, dobili su 1.150.000 glasova (10,3%) i 28 poslaničkih mjesta u Sejmu, ali su svi prigovori na očigledne manipulacije odbijeni.</s>

<s>Počevši od 1945.</s><s>Poljska radnička partija počela je kojekakvim akcijama razbiti PNP, zbog tog je u junu 1946. osnovala minornu Poljsku narodnu partiju -Novo oslobođenje.</s><s>U februaru 1947. uspjela je članove PNP-a okupljene oko časopisa "Chłopi i Państwo" (Seljaci i država) organizirati u frakciju protiv Mikołajczyka i njegove političke linije.</s><s>Zbog tog su lideri te frakcije (Niećko, Wycech, Banach) izbačeni iz PNP-a, oni su odmah nakon tog 27. mart 1947. osnovali vlastitu ljevičarsku Narodnu partiju i zatražili da Mikołajczyk podnese ostavku.</s>

<s>Mikołajczyk koji je ionako strahovao za vlastiti život, potajno je 20. oktobra 1947. napustio Poljsku i otišao u emigraciju.</s>

<s>Aktivisti ljevičarske Narodne partije su 25. oktobra upali u sjedište partije i redakcije partijskih novina Seljački barjak (Chłopskie Sztandar) i Narodne novine (Gazeta Ludowa) i preuzeli ih.</s><s>Nakon tog izvršili su čisku i izbacili iz partije sve članove koji su bili uz Mikołajczyka, tako da je u novembru 1947. njihov broj spao na oko 48 000.</s><s>Novo rukovodstvo odbacilo je i osudilo agrarizam, a već 1948. podržalo program kolektivizacije poljoprivrede Poljske radničke partije.</s><s>Nakon tog počeli su surađivati i sa novosnovanom Poljskom ujedinjenom radničkom partijom, pa su neki od članova ušli u Državni savjet.</s>

<s>Konačni kraj te dotad opozicijske partije desio se u novembru 1949. kad se PNP ujedio sa ljevičarskom Narodnom partijom u Ujedinjenu narodnu partiju.</s>

<s>Izvori</s>

<s>Vanjske veze</s>

<s>Polska Partia Socjalistyczna (na portalu Encyklopedia PWN)</s>

<s>Političke stranke u Poljskoj</s>

