Međuzvezdana prašina
<s>Kosmička prašina se sastoji od sitnih čestica veličine do 0,1 mikrometara, od čvrstog materijala je i kao takva nalazi se svuda u svemiru.</s><s>Sastav kosmičke prašine kao i veličina čestica može radikalno da varira u zavisnosti od okolnosti u kojima se prašina stvara.</s><s>Često ima kristalnu strukturu i veliki broj drugih zanimljivih svojstava koja su privukla pažnju astronoma i drugih istraživača koji rade u toj oblasti uključujući hemičare, fizičare i matematičare.</s><s>Proučavanjem kosmičke prašine može se doći do informacija o tome kako se galaksije, pojedine zvezde i planete formiraju i kako na kraju unište same sebe.</s><s>Prema tome gde se nalazi u svemiru kosmička prašina može biti:
 Intergalaktička
 Međuzvezdana
 Međuplanetarna
 ili može da sačinjava planetarni prsten</s>

<s>Uloga kosmičke prašine</s>

<s>Oblaci kosmičke prašine mogu da zaklanjaju zvezde, planete i druge značajne objekte u svemiru ili da apsorbuju svetlost i tako učine mnoge stvari nevidljivim za optički teleskop i zbog toga su astronomi ovu supstancu prvobitno smatrali za smetnju prilikom svojih istraživanja.</s><s>Sa početkom upotrebe infracrvenih kamera otkriven je i značaj kosmičke prašine za mnoge astronomske procese uključujući i formiranje zvezda i planeta.</s><s>Mnogo prašine nalazi se oko mladih zvezda i pomaže im da da se formiraju.</s><s>U protoplanetarnim diskovima (gusti oblaci plina i prašine koji kruže oko mladih zvezda) tokom milion godina slepljivanjem sitnih zrnaca prašine, ne većih od čestica dima cigarete, izrastaju planete.</s><s>Dokazi da je i Zemlja tako nastala pre 4.5 milijardi godina pronalaze se u meteoritima i kometama, jer u njima postoji materijal koji se nije menjao još od formiranja Zemlje .</s><s>Astrofizičar dr Dejan Vinković bavio se proučavanjem uslova u protoplanetarnim diskovima.</s><s>Jedna od nepoznanica je kako tačno sitna prašina putuje i živi unutar diska i koje sile deluju na njena zrnca.</s><s>Dr Vinković je otkrio da je jedna od sila pritisak zračenja samog diska prašine.</s><s>Zrnca veličine od mikrometra osećaju pritisak toplotnog zračenja.</s><s>Kombinacija pritiska zračenja zvezde i diska podiže prašinu iz diska i gura je prema hladnijim delovima.</s>

<s>Intergalaktička prašina 
Kosmička prašina popunjava prostor između galaksija.</s><s>Deo je intergalaktičkog oblaka prašine, koji je otkriven oko nekih galaksija još 1960. godine.</s><s>Ova prašina može da utiče na merenje međugalaktičkih distanci, kao što su, na primer, udaljenosti između supernova i kvazara u različitim galaksijama</s>

<s>Međuzvezdana prašina</s>

<s>Međuzvezdanu prašinu čine čestice prečnika 10-15 metara i mase oko 10-16 kilograma na kojima se vrši apsorpcija, rasejanje i polarizacija svetlosti zvezda.</s><s>Prašina je neravnomerno raspoređena u prostoru, a najviše je ima u ravni Mlečnog puta.</s><s>U međuzvezdanom prostoru Mlečnog puta se, osim gravitacionog i magnetnog polja, nalaze međuzvezdana prašina i gas koji zajedno čine međuzvezdanu materiju .</s>

<s>Međuzvezdani gas se sastoji prvenstveno od vodonika i helijuma sa temperaturama koje se kreću između 5 i 30 K .</s><s>Temperatura gasa može dostići i nekoliko stotina Kelvina ako se radi o oblacima gasova koji se nalaze se u blizini veoma toplih zvezda i takvi oblaci imaju najviše atomskog vodonika koji je jonizovan ultraljubičastim zračenjem zvezde.</s><s>Najnižu temperaturu ima međuzvezdani gas koji se sastoji većinom od molekularnog vodonika (H2), ti molekuli se grupišu u oblake i u velikom broju su pronađeni u širokom prstenu na udaljenosti između 10 i 25 hiljada svetlosnih godina od centra galaksije Mlečni put.</s><s>Molekularni vodonik pronađen je i u centru Mlečnog puta.</s>

<s>Međuplanetarna prašina 
Međuplanetarna prašina se može naći u određenim solarnim sistemima, rasuta je širom pojasa asteroida i kruži oko zvezde sistema.</s><s>U Sunčevom sistemu međuplanetarna prašina izaziva zodijačku svetlost.</s>

<s>Vidi još 
 Svemir
 Galaksija
 Astronomija
 Nastanak i evolucija galaksija</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjske veze 
 Astronomska opsrevatorija Beograd 
 Svemir
 Astronomski magazin
 Sve o svemiru 
 Space and NASA News
 BBC Space
 dr Dejan Vinković
 Space Adventures</s>

<s>Astronomija</s>

