Navojno vreteno
<s>Navojno vreteno (u strojarstvu često se naziva samo vreteno) je strojni dio u obliku izduženoga vijka, koji zajedno s pridruženim dijelovima pretvara vrtnju (rotacijsko gibanje) u pravocrtno gibanje (translacija).</s><s>Pri radu vreteno se vrti, a pripadno se tijelo s unutarnjim navojem (na primjer suport tokarilice ili tlačna ploča preše) pomiče duž vretena (ravnocrtno translatira).</s><s>Ponegdje tijelo s unutarnjim navojem miruje, a vreteno izvodi translaciju i rotaciju istodobno.</s><s>Vretena se najčešće izvode s trapeznim, pilastim ili pravokutnim profilom navoja, koji imaju veće uspone, jače su opteretivi, pa prenose i veće aksijalne sile.</s>

<s>Budući da oštri navoji imaju premale uspone, vijci za pokretanje najčešće dobivaju trapezni navoj (prema DIN 103).</s><s>Plosnati navoji rade doduše s manje trenja, ali se teže izrađuju.</s><s>Za plosnati navoj nema standarda i jedva se još upotrebljava.</s><s>Za primanje jednostranih tlačnih sila naročito su prikladni pilasti navoji (prema DIN 513).</s><s>Njihovi bokovi, koji leže gotovo okomito na smjer pritiska (tlaka), bolje primaju uzdužne sile nego šiljasti navoji.</s><s>Brže uzdužno gibanje vretena možemo postići viševojnim vretenima, kod kojih se oko jezgre ovija više navoja jedan uz drugi.</s><s>Dobre uvjete klizanja na bokovima stvaraju matice od bronce (pogotova aluminijska bronca prema DIN 1714), kositrena bronca prema DIN 1705 i DIN 1716, te crveni lijev prema DIN 1705 ili sivi lijev kod kaljenih čeličnih vretena.</s>

<s>Slike</s>

<s>Izvori</s>

<s>Strojevi</s>

