Hadži-Alibegova džamija
<s>Hadži Ali-begova džamija u Travniku, ili džamija u Gornjoj čaršiji, ili džamija Mehmed-paše Kukavice, nalazi se u centru Travnika, Bosna i Hercegovina.</s><s>Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika na sjednici održanoj od 15. do 21. marta 2005. godine donijela je odluku da se džamija sa sahat-kulom, haremom i česmom proglasi za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.</s><s>Ovu odluku Komisija donijelo je u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo (predsjedavajuća).</s>

<s>Historija 
Vezir Mehmed-paša Kukavica došao je u Travnik sa zadatkom da smiruje nemire u Bosni i Crnoj Gori.</s><s>Vezir bio je  Bošnjak porijeklom iz fočanskog kraja.</s><s>Izgradio je travničku Gornju čaršiju.</s><s>Pored bezistana, medrese, šadrvana, vodovoda sa Bašbunara, mekteba, javne banje, vjerovatno i sahat-kule, izgradio je i prvu džamiju na mjestu današnje džamije u Gornjoj čaršiji poznate pod imenom Džamija u Gornjoj čaršiji, a na osnovu natpisa na kamenoj ploči u Zavičajnom muzeju u Travniku, podignuta je 1757/58. godine.</s><s>Džamija Mehmed-paše Kukavice (kasnije nazvana Hadži Ali-begovom), građena je u isto vrijeme kada i ona druga čaršijska u Donjoj čaršiji, koju je izgradio vezir Sopa Salan Ahmed-paša 1757. godine na temeljima Gazi-agine džamije.</s><s>Moguće je da je i jednu i drugu džamiju izgradio isti neimar, jer imaju mnogo istih arhitektonskih elemenata i detalja.</s>

<s>Prvobitna džamija koju je izgradio Mehmed-paša Kukavica izgorjela je u požaru 1856. godine, kao i Gornja čaršija i vakuf Mehmed-paše Kukavice.</s><s>Ostale su spaljene zidine i munara koje je 1865. godine obnovio travnički beg i veleposjednik Hadži Ali-beg Hasanpašić i od tada se ona naziva Hadži Ali-begovom džamijom.</s><s>On je pored džamije obnovio medresu i sahat-kulu, i uvakufio ogroman imetak za izdržavanje tih objekata.</s><s>Vakuf Hadži Ali-begove džamije bio je najveći vakuf travničkog sreza a imao je 51 objekat, odnosno 25% ukupne vrijednosti vakufske imovine samostalnih vakufa travničkog sreza.</s>

<s>Opis 
Džamiju sačinjavaju, ulazni trijem, glavni molitveni prostor i kamena munara koja je smještena na sjeverozapadnoj ulaznoj fasadi desno od portala (što je neuobičajeno za džamije građene u Bosni i Hercegovini iz tog perioda).</s><s>Glavni molitveni prostor i trijem su prekriveni zajedničkim četverovodnim krovom.</s><s>Džamija ima pravougaonu osnovu, vanjskih dimenzija: širina 15,20 m, dužina jedne podužne strane iznosi 18,20 m. Unutrašnje dimenzije osnovnog molitvenog prostora džamije su 16,62 x 13,74 m. Džamija ima kamene masivne zidove izrađene od travničke sedre debljine cca 75 cm.</s>

<s>Munara 
Munara je kamena, zidana sedrom kao i zidovi džamije, dok je unutrašnje stepenište munare građeno od muljike.</s><s>Na munaru se ulazi iz prostora prednjeg mahvila.</s><s>U svom donjem dijelu, negdje do visine od 6,0 m munara je pravouganog oblika dimenzija 2,75 x 2,67 m.  Munara ima dvanaest stranica, bez ikakvih ukrasa.</s><s>Po nekim pretpostavkama predstavlja jedini izvorni element prvobitne Mehmed-paše Kukavice džamije.</s><s>Visina munare do alema je 26,20 m</s>

<s>Literatura 
 Husref Redžić, Studije o islamskoj arhitektonskoj baštini, Sarajevo.</s><s>Hamdija Kreševljaković, Evidencija nepokretnih spomenika kulture na poručuju opštine Travnik (studija), Zavod za zaštitu spomenika kulture, prirodnih znamenitosti i rijetkosti Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 1989.</s>

<s>Reference</s>

<s>Vanjski linkovi</s>

<s>Džamije u Travniku
Nacionalni spomenici u Travniku</s>

