ตราสารหนี้กับวิกฤตหนี้สาธารณะของยุโรป
เกาะติดข่าว ข่าวร้อน ข่าวเด่น ข่าววันนี้ ข่าวการเมือง ประเด็นการเมือง ข่าวเศรษฐกิจ ข่าวกีฬา ท่องเที่ยว บันเทิง ดูดวง สลากกินแบ่งรัฐบาล คลิปวีดีโอ ทันเหตุการณ์ทุกแง่มุม โดยทีมงานโพสต์ทูเดย์
18 ส.ค. 2554

....กร ดุรงคเวโรจน์
ผู้เขียนได้อ่านบทความเรื่อง “Europeansovereign debt crisis and its broader implications” จากงานวิจัยของ Black Rock และเห็นว่ามีเนื้อหาที่น่าสนใจ จึงขอประมวลประเด็นต่างๆ มานำเสนอแก่ทุกท่าน
มาตรการช่วยเหลือทางการเงิน
เศรษฐกิจในปัจจุบันนั้นมีความผันผวนมาก ตัวแปรสำคัญคือปัญหาหนี้สาธารณะของยุโรปและการลดความน่าเชื่อถือของกรีซและประเทศอื่นๆ ในอดีตช่วง 10 ปีที่ผ่านมา กลุ่มประเทศ PIGS (โปรตุเกส อิตาลี กรีซ และสเปน) ขาดดุลการค้าต่อประเทศหลักทางเศรษฐกิจของยุโรป (เยอรมนีและฝรั่งเศส) เพิ่มขึ้นมาโดยตลอดทำให้ความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลกลดน้อยลง หนี้สาธารณะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำให้ราคาตราสารหนี้สาธารณะของกลุ่มประเทศ PIGS เกิดความผันผวน เพราะนักลงทุนตระหนักถึงความเสี่ยงในการจะได้รับชำระคืนของตราสารหนี้จากประเทศเหล่านี้ ทำให้เกิดการเทขายตราสารหนี้ครั้งใหญ่ กดดันให้ดอกเบี้ยปรับตัวเพิ่มขึ้น และลงท้ายด้วยการล้มเหลวของตลาด
ปัญหาดังกล่าวนั้นได้ถูกรองรับโดยมาตรการฟื้นฟูเศรษฐกิจขนาดยักษ์จากธนาคารกลางยุโรป (European Central Bank ; ECB) กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (International Monetary Fund ; IMF) และสหภาพเศรษฐกิจและการเงิน (Economic and Monetary Union ; EMU) จำนวนประมาณ 7.5 ล้านล้านยูโร (ประมาณ 8% ของ GDP ยุโรป ซึ่งสูงกว่าการประมาณการโดยนักวิเคราะห์) และถึงแม้ว่าเงินช่วยเหลือที่ได้รับนั้นจะมากพอที่จะสนับสนุน กรีซ สเปน และโปรตุเกส และประเทศอื่นๆ ในยุโรปที่อาจจะประสบปัญหาเช่นเดียวกัน แต่เงินดังกล่าวจะไม่สามารถแก้ไขปัญหาข้างต้นได้อย่างครบถ้วน ดังนั้นจึงจะต้องมีมาตรการอื่นๆ นำออกมาใช้ด้วย ตัวอย่างเช่น ประเทศกรีซจะต้องมีนโยบายการออมและการคลังที่เข้มงวดที่สุดในประวัติศาสตร์ของประเทศที่พัฒนาแล้ว และก็อาจจะต้องลงเอยด้วยอัตราส่วนหนี้สินต่อ GDP ที่สูงมากขึ้น
การตกต่ำของตลาดตราสารหนี้ยุโรป
ปัญหาวิกฤตความน่าเชื่อถือของตลาดตราสารหนี้ของกลุ่มประเทศ PIGS ทำให้นโยบายการคลังต้องเพิ่มความเข้มงวดขึ้น ซึ่งเราได้เห็นแล้วในประเทศกรีซและไอร์แลนด์ (สเปน และโปรตุเกส ในอีกไม่ช้า) โดยการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะทำให้การเติบโตของ GDP ของประเทศเหล่านี้ลดลง 
แต่เนื่องจากกลุ่มประเทศ PIGS นั้นเป็นเพียงแค่ส่วนเล็กๆ ของ GDP ยุโรป ดังนั้นผลกระทบต่อยุโรปโดยรวมจะไม่ย่ำแย่เท่า PIGS นอกจากนี้ยุโรปยังได้ปัจจัยสนับสนุนจากการอ่อนตัวของค่าเงินยูโร จากนโยบายการคลังที่เข้มงวดน้อยลง รวมทั้งจากอัตราดอกเบี้ยของตราสารหนี้ในประเทศหลักทางเศรษฐกิจของยุโรปที่ปรับตัวลดลงไปมาก จนทำให้อัตราดอกเบี้ยเฉลี่ยของยุโรปลดลงจากก่อนหน้าวิกฤตเศรษฐกิจ สิ่งเหล่านี้นโยบายการคลังของยุโรปจะไม่เข้มงวดมากนัก และจะเป็นไปในทิศทางการกระตุ้นเศรษฐกิจ ซึ่งน่าจะส่งผลให้เศรษฐกิจของยุโรปเติบโตได้ดีในระดับหนึ่งจากการขับเคลื่อนโดยประเทศหลักทางเศรษฐกิจอย่างเยอรมนี
ความเสี่ยงที่อาจลุกลามจากมุมมองของสหรัฐ
ในปัจจุบันตลาดทั่วโลกได้ตระหนักถึงโอกาสในการเสียเสถียรภาพของยูโรโซน (และปัจจัยนโยบายทางการเงินที่เข้มงวดของจีน) สินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงจึงต้องเพิ่มอัตราผลตอบแทนเมื่อเทียบกับพันธบัตรรัฐบาล และเพราะปัญหาทางเศรษฐกิจของยูโรโซนที่ยังดูคลุมเครือ นักลงทุนจึงเพิ่มความต้องการในพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐทำให้ดอกเบี้ยของตราสารภาครัฐปรับตัวลดลง 
เงินดอลลาร์สหรัฐจะได้รับผลประโยชน์จากสภาวะตลาดในขณะนี้ โดยค่าเงินยูโรจะยังคงตกอยู่ภายใต้ความกดดันต่อไป และแม้ในระยะยาวแนวโน้มของเสถียรภาพตลาดเงินยูโรจะยังไม่แน่นอน แต่ในระยะสั้น แผนการกระตุ้นเศรษฐกิจ (โดยการซื้อคืนพันธบัตรรัฐบาลของ ECB) ก็น่าจะช่วยให้สถานการณ์ของยุโรปเป็นไปในทางที่ดีขึ้น
สำหรับตราสารหนี้นั้น หนี้สาธารณะของสหรัฐจะยังได้รับผลพลอยได้จากปัญหาความน่าเชื่อถือที่ลดลงไปของกลุ่มยูโร ทำให้นักลงทุนมีความต้องการตราสารหนี้ของภาครัฐเพิ่มมากขึ้น รวมไปถึงอัตราดอกเบี้ยในระยะสั้นและเงินเฟ้อที่จะยังคงอยู่ในระดับต่ำต่อไป ทำให้ตราสารหนี้ของภาครัฐบาลสหรัฐยังถูกมองได้ว่า “ปลอดภัย” ในการลงทุน
ตลาดเกิดใหม่ (Emerging Market)
ประเทศตลาดเกิดใหม่มีสถานการณ์ที่แตกต่างไปจากตลาดของประเทศที่พัฒนาแล้ว เพราะมีอัตราการเติบโตที่สูง และมีปัญหาในสถาบันการเงินที่น้อยกว่า แม้ตลาดจะไม่มีสภาพคล่องเท่ากับตลาดประเทศที่พัฒนาแล้ว แต่เมื่อเวลาผ่านไป กระแสการลงทุนจากประเทศที่พัฒนาแล้วจะไหลเข้ามาสู่ตลาดใหม่มากขึ้นจากความต้องการกระจายความเสี่ยงในการลงทุน และถึงแม้จะมีความเสี่ยงจากอัตราแลกเงินในการซื้อขายตราสารหนี้ที่อยู่ในสกุลเงินของประเทศตลาดใหม่เหล่านี้ แต่การเติบโตอย่างรวดเร็วก็ทำให้สกุลเงินของตลาดใหม่บางประเทศมีค่าต่ำกว่าที่ควรจะเป็น ดังนั้นในระยะกลาง นักลงทุนจะเพิ่มการถือครองสกุลเงินของประเทศตลาดใหม่ในสัดส่วนที่เพิ่มมากขึ้นกว่าในขณะนี้
การลงทุนในสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยง
ตราสารหนี้ภาครัฐยังคงถือว่าไร้ความเสี่ยงในการลงทุน ทำให้อัตราผลตอบแทนอยู่ในระดับต่ำ ซึ่งจะไม่เพียงพอต่อความต้องการของนักลงทุนส่วนใหญ่อีกต่อไป นักลงทุนจึงจะเปลี่ยนยุทธศาสตร์มาลงทุนในสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงมากขึ้นเพื่อเพิ่มอัตราผลตอบแทน และการที่ภาครัฐให้การสนับสนุนต่อตลาดเงินจะช่วยเพิ่มความมั่นใจในการลงทุน อย่างไรก็ตาม สินทรัพย์ในขณะนี้ก็ได้ถูกซื้อขายใกล้ราคาที่มันควรจะเป็นแล้ว ความสามารถในการเลือกหลักทรัพย์ให้ถูกตัวจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในโลกของการลงทุนปัจจุบัน