ไขข้อข้องใจภาษีสามี ภริยา เกณฑ์ใหม่
ครั้งที่แล้วเราได้คุยกันเกี่ยวกับเรื่องการแบ่งเงินได้ระหว่างสามีภริยากันไปแล้ว ก็มีท่านผู้อ่านหลายท่านสอบถามเกี่ยวกับการหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนมาว่า มีการเปลี่ยนแปลงจากหลักเกณฑ์เดิมหรือไม่ อย่างไร
18 ก.พ. 2556

ครั้งที่แล้วเราได้คุยกันเกี่ยวกับเรื่องการแบ่งเงินได้ระหว่างสามีภริยากันไปแล้ว ก็มีท่านผู้อ่านหลายท่านสอบถามเกี่ยวกับการหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนมาว่า มีการเปลี่ยนแปลงจากหลักเกณฑ์เดิมหรือไม่ อย่างไร
หลักการหักค่าใช้จ่าย คือ ให้สามีหรือภริยาต่างฝ่ายต่างหักค่าใช้จ่ายได้ตามอัตราที่กำหนดไว้สำหรับเงินได้แต่ละประเภท (ตามมาตรา 42 ทวิ ถึงมาตรา 46 แห่งประมวลรัษฎากร) กรณีที่ไม่อาจแยกได้ว่าเงินได้พึงประเมินนั้นเป็นของสามีหรือภริยาแต่ละฝ่ายจำนวนเท่าใด และสามีภริยาได้ตกลงแบ่งเงินได้เพื่อยื่นภาษีตามที่กล่าวไปครั้งที่แล้ว ให้สามีและภริยาเฉลี่ยค่าใช้จ่ายตามสัดส่วนของเงินได้พึงประเมินที่ได้แบ่งเป็นของแต่ละฝ่าย 
ตัวอย่างเช่น สามีและภริยามีเงินได้จากการขายอาหารร่วมกันซึ่งไม่อาจแยกได้จำนวน 4 แสนบาท (เป็นเงินได้ มาตรา 40 (8) สามีและภริยาได้เลือกแบ่งเงินได้ดังกล่าวตามส่วนที่ตกลงกัน คือ ส่วนของสามีร้อยละ 40 เป็นเงิน 1.6 แสนบาท (400,000x40/100) ส่วนของภริยาร้อยละ 60 เป็นเงิน 2.4 แสนบาท (400,000x 60/100) โดยกิจการดังกล่าวมีหลักฐานพิสูจน์ค่าใช้จ่ายรวม 3.6 แสนบาท ดังนั้น ถ้าเลือกหักค่าใช้จ่ายตามความจำเป็นและสมควร สามีและภริยาจะต้องเฉลี่ยค่าใช้จ่ายตามสัดส่วนของเงินได้ โดยสามีหักได้ 1.44 แสนบาท (360,000x40/100) ภริยาหักได้ 2.16 แสนบาท (360,000x60/100) 
เนื่องจากเงินได้ประเภทนี้ สามารถเลือกหักค่าใช้จ่ายตามความจำเป็นและสมควร หรือเลือกหักค่าใช้จ่ายเหมาก็ได้ ถามว่า สามีและภริยาสามารถเลือกวิธีหักค่าใช้จ่ายต่างกันได้หรือไม่ คำตอบ คือ ได้ครับ ตัวอย่างเช่น สามีเลือกหักค่าใช้จ่ายเหมาซึ่งหักได้ร้อยละ 70 (ตามอัตราที่กฎหมายกำหนด) เป็นเงิน 1.12 แสนบาท (รายได้ 160,000x70/100) ส่วนภริยาเลือกหักค่าใช้จ่ายตามความจำเป็นและสมควรตามส่วนเฉลี่ยจานวน 2.16 แสนบาท ก็ได้
ในกรณีนี้ อาจมีผู้สงสัยว่า หากภริยาเป็นผู้ซื้อวัตถุดิบเข้าร้านอาหาร ใบเสร็จออกในชื่อภริยา ภริยาสามารถนำใบเสร็จมาหักเป็นค่าใช้จ่ายของกิจการได้หรือไม่ คำตอบคือ ได้ครับ 
ส่วนการหักค่าลดหย่อน สิทธิการหักค่าลดหย่อนของสามีและภริยาก็ยังคงเป็นของใครของมัน อย่างเช่น สิทธิการหักค่าลดหย่อนส่วนตัว กรณีต่างคนต่างยื่น ต่างคนก็หักค่าลดหย่อนส่วนตัว 3 หมื่นบาท แต่หากยื่นรวมในชื่อคนใดคนหนึ่ง คนนั้นก็สามารถหักลดหย่อนส่วนตัวของตนเองกับของคู่สมรสได้
หรือกรณีหักลดหย่อนบุตร 1.5 หมื่นบาท/บุตร 1 คน หรือการศึกษาบุตร 2,000 บาท/บุตร 1 คน ถ้าทั้งสามีภริยามีเงินได้ กรณีต่างคนต่างยื่น ต่างคนก็หักค่าลดหย่อนบุตรรวมการศึกษาบุตรได้คนละ 1.7 หมื่นบาท แต่หากยื่นรวมในชื่อคนใดคนหนึ่ง สามารถหักลดหย่อนลดหย่อนบุตรรวมการศึกษาบุตรในส่วนของตนเองกับของคู่สมรสได้รวมกันเท่ากับ 3.4 หมื่นบาท แต่กรณีสามี หรือภริยามีเงินได้ฝ่ายเดียว สามีหรือภริยาฝ่ายที่มีเงินได้สามารถหักลดหย่อนบุตรรวมการศึกษาบุตรได้ 1.7 หมื่นบาท
เช่นเดียวกับกรณีการหักลดหย่อนสำหรับดอกเบี้ยเงินกู้ยืมซื้อบ้าน ถ้าทั้งสามีภริยามีเงินได้ต่างคนต่างกู้ กรณีต่างคนต่างยื่น ต่างคนก็หักค่าลดหย่อนสำหรับดอกเบี้ยเงินกู้ยืมซื้อบ้านได้ตามจำนวนที่จ่ายจริง แต่ไม่เกินคนละ 1 แสนบาท แต่หากยื่นรวมในชื่อคนใดคนหนึ่ง คนนั้นก็สามารถหักลดหย่อนสำหรับดอกเบี้ยเงินกู้ยืมซื้อบ้านในส่วนของตนเองกับของคู่สมรสได้รวมกันเท่ากับจำนวนที่จ่ายจริงแต่ไม่เกินคนละ 1 แสนบาท 
แต่กรณีสามีหรือภริยามีเงินได้ฝ่ายเดียว แม้ต่างคนต่างกู้ สามีหรือภริยาฝ่ายที่มีเงินได้เท่านั้น สามารถหักลดหย่อนสำหรับดอกเบี้ยเงินกู้ยืมซื้อบ้านในส่วนของตนเองได้ตามจำนวนที่จ่ายจริงแต่ไม่เกิน 1 แสนบาท ตัวอย่างเช่น สามีมีเงินได้แต่ภริยาไม่มีเงินได้ สามีกู้ยืมและจ่ายดอกเบี้ยเงินกู้ยืม 1 หมื่นบาท ภริยากู้ยืมและจ่ายดอกเบี้ยเงินกู้ยืม 1 หมื่นบาท สามีหักลดหย่อนดอกเบี้ยเงินกู้ยืมได้เฉพาะส่วนของตน 1 หมื่นบาท
แต่ถ้าสามีหรือภริยามีเงินได้ฝ่ายเดียวและร่วมกันกู้ยืม สามีหรือภริยาฝ่ายที่มีเงินได้สามารถหักลดหย่อนสำหรับดอกเบี้ยเงินกู้ยืมซื้อบ้านได้ตามจำนวนที่จ่ายจริงแต่ไม่เกิน 1 แสนบาท ตัวอย่างเช่น สามีมีเงินได้แต่ภริยาไม่มีเงินได้ ถ้าสามีภริยาร่วมกันกู้ยืมซื้อบ้านและจ่ายดอกเบี้ยเงินกู้ยืมซื้อบ้านเป็นจำนวน 1 หมื่นบาท สามีมีสิทธิหักลดหย่อนดอกเบี้ยเงินกู้ยืมได้ทั้งจำนวน 1 หมื่นบาท
ครั้งหน้าจะเป็นภาคปัจฉิมบท (เลียนแบบจันดารา) จะมาคุยกันว่าเราจะวางแผนภาษีสามีและภริยากันอย่างไรดีครับ