ค่าปรับ ค่าเสียหาย & ภาษี
โดย...สมชาย ชูเกตุ
22 เม.ย. 2559

โดย...สมชาย ชูเกตุ
การประกอบธุรกิจในปัจจุบัน ผู้ขายติดต่อซื้อขายสินค้าหรือให้บริการกับผู้ซื้อหลายคน ความไว้วางใจในลูกค้าเป็นเรื่องสำคัญ ผู้ขายสินค้าหรือผู้ให้บริการอาจได้รับความเสียหาย  หากลูกค้าที่เป็นผู้ซื้อสินค้าหรือใช้บริการไม่จ่ายเงินตามกำหนดเวลา หรือสั่งสินค้าหรือบริการแล้วแต่ไม่ซื้อตามที่ได้สั่งไว้ ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้ขาย ด้านผู้ซื้อสินค้าหรือใช้บริการอาจได้รับความเสียหาย หากผู้ขายสินค้าหรือผู้ให้บริการไม่ส่งสินค้าหรือให้บริการในเวลาที่ได้ตกลงกันไว้ หรือไม่มีสินค้าหรือให้บริการตามที่ตกลงกัน
เพื่อความมั่นใจผู้ซื้อและผู้ขายจึงได้กำหนดค่าของความเสียหายหรือค่าปรับไว้ในสัญญาซื้อขายหรือสัญญาบริการ  เช่น หากผู้ซื้อสินค้าหรือผู้ใช้บริการไม่ชำระเงินภายในกำหนดเวลาที่ได้ตกลงกันไว้  ผู้ซื้อสินค้าหรือผู้ใช้บริการต้องจ่ายค่าปรับ เป็นจำนวน 20,000 บาท ให้แก่ผู้ขายหรือผู้ให้บริการ  หรือกรณีผู้ขายสินค้าไม่ส่งสินค้าให้ผู้ซื้อภายในกำหนดเวลา ผู้ซื้อคิดค่าความเสียหายที่เกิดขึ้นเป็นจำนวน  10,000 บาท เป็นต้น
ค่าปรับหรือค่าความเสียหายที่ได้รับ เป็นเงินได้ตามมาตรา 40(8)  แห่งประมวลรัษฎากร เป็นเงินได้ที่มิใช่เกิดจากการขายสินค้าหรือการให้บริการ เงินได้นี้ ดูๆ แล้วไม่น่าจะมีภาษีมาเกี่ยวข้อง เพราะเป็นเงินที่ได้รับจากความเสียหายที่เกิดขึ้น อย่างไรก็ตาม เงินค่าปรับและเงินค่าความเสียหาย มีภาษีสรรพากรมาเกี่ยวข้อง สรุปได้ ดังนี้
ภาษีเงินได้
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา บุคคลธรรมดาที่ได้รับเงินค่าปรับหรือค่าความเสียหายจากคู่ค้า ไม่ว่าจะเป็นผู้ขายหรือผู้ซื้อที่ได้รับเงินได้ ต้องนำเงินที่ได้รับไปรวมคำนวณกับเงินได้อื่นๆ เพื่อเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามปกติ เงินได้ดังกล่าว ให้หักค่าใช้จ่ายตามความเป็นจริงเท่านั้น ไม่สามารถหักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาได้
ภาษีเงินได้นิติบุคคล หากผู้รับเงินค่าปรับหรือค่าความเสียหาย เป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล รายได้ที่เกิดขึ้นถือเป็นรายได้อื่นๆ ให้นำมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลในรอบระยะเวลาบัญชีที่ได้รับค่าปรับหรือค่าความเสียหาย
ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย  ผู้ซื้อหรือผู้ขายที่ต้องเสียค่าปรับหรือค่าความเสียหายให้แก่คู้ค้า ไม่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย เมื่อจ่ายเงินได้ดังกล่าว เพราะกฎหมายไม่ได้กำหนดให้หักภาษีเงินได้  ณ  ที่จ่าย
ข้อสังเกต กรณีค่าสินไหมทดแทนจากการละเมิดหรือจากการประกันภัยตามกฎหมายว่าด้วยประกันภัย ซึ่งเป็นเงินได้ที่จ่ายค่าความเสียหายที่เกิดขึ้น หากผู้รับเงินค่าสินไหมทดแทนเป็นบุคคลธรรมดา ได้รับการยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา สำหรับบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่รับค่าสินไหมทดแทนจากความเสียหายของทรัพย์สินที่ประกันภัย  หากค่าสินไหมทดแทนมากกว่ามูลค่าทรัพย์สินที่เสียหาย ส่วนที่เกินกว่ามูลค่าทรัพย์สินที่เสียหายต้องนำไปรวมคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลในปีที่ได้รับค่าสินไหมทดแทน (*** ยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล สำหรับเงินได้ที่เป็นค่าสินไหมทดแทนซึ่งได้รับจากบริษัทที่ประกอบธุรกิจประกันภัย เพื่อชดเชยความเสียหายที่เกิดขึ้นเนื่องจากอุทกภัย วาตภัย อัคคีภัยหรือภัยธรรมชาติอื่นที่เกิดขึ้นในประเทศไทย เฉพาะส่วนที่เกินมูลค่าต้นทุนของทรัพย์สินที่เหลือจากการหักค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคา)
ภาษีมูลค่าเพิ่ม
ผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มที่ได้รับเงินค่าปรับหรือค่าความเสียหาย ไม่ต้องออกใบกำกับภาษีและไม่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม เพราะไม่ใช่เงินได้จากการขายสินค้าหรือการให้บริการ ให้นำไปเสียภาษีเงินได้
ผู้ซื้อหรือผู้ขายที่ทำสัญญาซื้อขายสินค้าหรือให้บริการ การระบุค่าปรับหรือค่าความเสียหายในสัญญาฯ มีภาษีสรรพากรมาเกี่ยวข้องตามที่กล่าวมาข้างต้น สวัสดีครับ