ยสท.กำไรหดหนักเจอพิษขึ้นภาษีบุหรี่
พิษภาษีบุหรี่ทำกำไรยาสูบเหลือ513ล้านบาท คลังเว้นนำส่งให้เก็บไว้เป็นสภาพคล่อง
13 เม.ย. 2563

การยาสูบแห่งประเทศไทย (ยสท.) ได้ออกรายงานประจำปีงบประมาณ 2562 เปิดเผยข้อมูลผลการดำเนินงานของ ยสท. ที่ยังคงทรุดตัวลงจากผลกระทบของการปรับขึ้นอัตราภาษีสรรพสามิตบุหรี่ในปี 2560 แม้ยอดขายจะเพิ่มขึ้นเล็กน้อยจากปีที่แล้ว แต่หากมีการขึ้นภาษีสรรพสามิตบุหรี่ 40% สำหรับบุหรี่ทุกตราในวันที่ 1 ตุลาคม 2563 จะส่งผลกระทบต่อผลการดำเนินงานเพิ่มขึ้นอีก แนะรัฐควรปรับขึ้นภาษีแบบค่อยเป็นค่อยไปให้เหมาะสมกับภาวะเศรษฐกิจไทย โดยสรุปสาระสำคัญได้ ดังนี้
ทั้งนี้ ผลการดำเนินงานของ ยสท. ในปีงบประมาณ 2562 มีรายได้รวม 50,839 ล้านบาท ค่าใช้จ่ายรวม 50,326 ล้านบาท กำไรสุทธิ 513 ล้านบาท และมีอัตราส่วนทำกำไรต่อผู้ถือหุ้น (ROE) 2.7% โดยเมื่อเทียบกับผลการดำเนินงานในปีงบประมาณ 2561 แล้วพบว่า กำไรสุทธิลดลงถึง 39% และถ้าย้อนกลับไปดูในปีงบประมาณ 2560 ก่อนการขึ้นภาษีบุหรี่ในเกือนกันยายน 2560 จะพบว่า ลดลงถึง 95% ทั้งนี้ ยสท. ได้เสนอสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (สคร.) ขอยกเว้นการนำส่งเงินรายได้แผ่นดินจากผลการดำเนินงานประจำปี 2560 - 2563 จำนวน 16,718 ล้านบาท เพื่อรักษาสภาพคล่องทางการเงินให้เพียงพอต่อการดำเนินธุรกิจ
สำหรับ ยอดจำหน่ายบุหรี่ของ ยสท. เท่ากับ 18,645 ล้านมวน ปรับตัวเพิ่มขึ้นเล็กน้อยเมื่อเทียบกับปีงบประมาณ 2561 ที่มียอดจำหน่าย 18,508 ล้านมวน แต่ยอดจำหน่ายบุหรี่กลุ่มราคาสูงกว่า 60 บาท ปรับตัวลดลงอย่างต่อเนื่อง ในขณะที่บุหรี่กลุ่มราคาต่ำกว่าหรือเท่ากับ 60 บาท มียอดจำหน่ายเพิ่มสูงขึ้น สะท้อนให้เห็นว่า อัตราภาษีสรรพสามิตแบบ 2 อัตราส่งผลให้ผู้บริโภคส่วนใหญ่เปลี่ยนไปสูบบุหรี่ราคาประหยัดมากขึ้น และส่งผลต่อผลกระทบต่อผลการดำเนิงานของ ยสท. ตามมา โดยทำให้มูลค่าจำหน่ายบุหรี่ของ ยสท. ลดลงเหลือ 55,389 ล้านบาท หรือลดลง 2% จากปีที่แล้ว แม้มียอดขายบุหรี่เพิ่มขึ้นเล็กน้อยก็ตาม
ในปีงบประมาณ 2562 ยสท. ได้ก้าวเข้าสู่ธุรกิจการค้าใบยาสูบ โดยเริ่มจำหน่ายยาดิบ ใบยาอบ/ทำความสะอาดแล้ว รวมถึงผลิตผลพลอยได้อื่นจากการผลิตใบยา ให้แก่บริษัทเอกชน เพื่อบริหารคงคลังใบยาสูบ และสร้างรายได้เพิ่มในอนาคต อีกทั้งช่วยรักษาอาชีพของเกษตรกรผู้เพาะปลูกยาสูบ เนื่องจาก ยสท. จำเป็นต้องปรับลดโควตาการรับซื้อใบยาลง โดยในปีงบประมาณ 2563 ยสท. ยังคงปฏิบัติตามนโยบายเดิม คือ รับซื้อใบยาน้อยกว่าความต้องการใช้ เพื่อควบคุมปริมาณใบยาคงคลังและคุณภาพใบยาให้เหมาะสมกับการนำมาผลิตบุหรี่
อัตราภาษีสรรพสามิตบุหรี่ที่ประกาศใช้ในปี 2560 ทำให้บุหรี่ถูกจัดเก็บภาษีเป็น 2 กลุ่ม โดยมีราคากลาง 60 บาทเป็นตัวแบ่งกลุ่ม แต่กรมสรรพสามิตยังคงยืนยันขึ้นภาษีบุหรี่ 40% หลังผ่อนผันมา 1 ปี จากเดิมที่ต้องปรับขึ้นในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2562 และจะทำให้บุหรี่มีราคาใกล้เคียงกันหมดในปีงบประมาณ 2564 โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่เคยจัดอยู่ในกลุ่มราคาประหยัดจะมีราคาใกล้เคียงกับบุหรี่ราคาสูง และส่งผลต่อยอดจำหน่ายของบุหรี่ของ ยสท. ลดลง โดยผู้บริโภคหันไปสูบบุหรี่ต่างประเทศ บุหรี่ลักลอบนำเข้าผิดกฎหมาย บุหรี่ปลอม ผลิตภัณฑ์ยาสูบไร้ควัน และยาเส้นที่มีอัตราการเติบโตสูงมาก
ทั้งนี้ รัฐบาลอาจเปลี่ยนแนวทางหันมาวางแผนการขึ้นภาษียาสูบแบบขั้นบันไดแทน โดยปรับอัตราภาษีตามมูลค่าจาก 20% ค่อยๆ ขึ้นไป 5% ทุก 2 ปี จะทำให้ภาระภาษีบุหรี่ส่วนใหญ่เพิ่มขึ้นโดยเฉลี่ย 6%-7% ต่อปีจากปัจจุบัน ซึ่งน่าจะเหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจของไทยและจะช่วยให้ผู้ที่ได้รับผลกระทบ โดยเฉพาะชาวไร่ยาสูบได้มีเวลาปรับตัวมากขึ้น