ลูกหนี้เบี้ยวเจ้าหนี้จัดการอย่างไรได้บ้าง
โดย...สมชาย ชูเกตุ
7 ต.ค. 2559

โดย...สมชาย ชูเกตุ
ปัจจุบันการทวงหนี้เป็นเรื่องที่ยากแสนสาหัสสำหรับเจ้าหนี้ทั้งในระบบและนอกระบบ โดยเฉพาะเจ้าหนี้สถาบันการเงินและเจ้าหนี้ทางการค้า ตัวผมเองเป็นวิทยากรฝึกอบรมนักทวงหนี้ให้กับสถาบันการเงินและบริษัททวงหนี้ ได้รับทราบปัญหาว่าการทวงหนี้ในยุคปัจจุบันเป็นช่วงเวลาที่ยากลำบากมาก ด้วยข้อจำกัดทางกฎหมาย ข้อจำกัดเกี่ยวกับตัวลูกหนี้ที่ไม่มีความสามารถในการชำระหนี้ ปรับโครงสร้างหนี้ครั้งแล้วครั้งเล่าก็ผิดนัดชำระหนี้เหมือนเดิม หรือที่เรียกว่า NPL ย้อนกลับและเศรษฐกิจภาพรวมก็เป็นเงื่อนไขสำคัญที่ทำให้การหาเงินหาทองของเจ้าของกิจการเป็นไปด้วยความยากลำบาก ดังนั้นเจ้าหนี้ซึ่งเป็นเจ้าของกิจการนั้นจะต้องมีทักษะในการเจรจาต่อรองและรู้จักนำข้อกฎหมายต่างๆ มาใช้เป็นเครื่องมือ เพื่อสร้างแรงจูงใจให้ลูกหนี้ชำระหนี้ การทวงหนี้จึงจะประสบความสำเร็จได้ ผมในฐานะวิทยากรฝึกอบรมนักทวงหนี้ขอให้เทคนิคสำหรับเจ้าหนี้ในการทวงหนี้ในยุคปัจจุบันเป็นข้อๆ ดังนี้
1.ความรวดเร็วในการติดตามทวงถามหนี้ เมื่อทราบว่าลูกหนี้ผิดนัดชำระหนี้ตั้งแต่วันแรก ผู้บริหารควรส่งตัวแทนเข้าไปพบลูกหนี้ทันทีเพื่อพิจารณาว่าลูกหนี้หนีไปหรือยัง หรือยังทำการค้าอยู่ หรือเตรียมขนย้ายหนี หรืออาการหนักมากแค่ไหน หลายคนมองว่าจะโหดเกินไปหรือเปล่า สำหรับผมแล้วถือว่าเป็นเรื่องจำเป็นมาก ใครไปถึงก่อนได้ก่อน ใครไปถึงช้าก็เหลือแต่ร่องรอยของลูกหนี้ ดังนั้นควรรีบเข้าไปค้นหาความจริงตั้งแต่วันแรกที่ลูกหนี้ผิดนัดชำระหนี้ เพื่อจะได้มีโอกาสได้พูดคุยกับลูกหนี้ ไม่จำเป็นต้องทวงหนี้ครับ แค่เข้าไปแสดงความห่วงใย แนะนำ ช่วยเหลือ ในขณะเดียวกันก็มองดูอาการของเขาว่ายังจะไปได้อีกไกลไหม ถ้าดูแล้วไม่ไหว ก็ต้องรีบดำเนินคดีหรือให้เขาหาทรัพย์สินตีใช้หนี้หรือลดหนี้ให้จบสิ้นไป แต่ถ้าดูแล้วยังพอช่วยเหลือกันได้ ก็ควรเข้าไปพยุงหรือหาทางช่วยเหลือก่อนที่จะล้มละลายเสียก่อน
2.ความสามารถในการเจรจาเชิงสร้างสรรค์ การทวงหนี้ในยุคปัจจุบันต้องพูดจาภาษาดอกไม้ พูดจาออดอ้อน ปากหวาน พูดแต่เรื่องดีๆ เพื่อให้ลูกหนี้เห็นใจ เห็นประโยชน์ในการที่จะให้ความร่วมมือกับเจ้าหนี้ สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ควรทำเป็นอย่างยิ่ง การให้เกียรติและการพูดจาอ่อนน้อม เป็นการสร้างบรรยากาศในการทวงหนี้และมีส่วนช่วยให้การทวงหนี้ประสบความสำเร็จได้เร็วขึ้น ผมใช้ประสบการณ์แบบนี้มา 31 ปีแล้ว การพูดจาดีไม่ว่าจะเป็นการทวงหนี้หรือขายสินค้าย่อมได้รับการต้อนรับเป็นอย่างดีครับ
3.สิ่งที่ไม่ควรทำในการเจรจาทวงถามหนี้ เพราะท่านมีแต่เสียกับเสีย
- การข่มขู่ทำให้ลูกหนี้เกิดความกลัว ถ้าไม่จ่ายครอบครัวจะเดือดร้อน ถ้าท่านไปข่มขู่ลูกหนี้ก็ยิ่งโกรธท่าน และบางรายอาจลงมือทำร้ายหรือฆ่าท่านก่อนก็เป็นได้
- การพูดจาเหยียดหยาม เหน็บแนม ดูถูก หากท่านกระทำกับลูกหนี้ ลูกหนี้ก็จะไม่ให้ความร่วมมือกับท่าน มองว่าท่านไม่ได้ให้เกียรติลูกหนี้ หลังจากนั้นการติดต่อกับลูกหนี้ก็จะเป็นเรื่องยากลำบากแล้ว
- การหลอกลวงลูกหนี้ เช่น หลอกให้ชำระหนี้บางส่วนหลังจากนั้นก็ดำเนินคดีส่วนที่เหลือ ท่านอาจจะได้เงินคืนบางส่วน แต่หลังจากนั้นท่านก็จะไม่ได้ใจของลูกหนี้แล้ว โอกาสหนี้สูญก็จะมีมาก เพราะท่านไม่รักษาคำพูดใช้เล่ห์เหลี่ยมในการทวงหนี้ สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ไม่ควรทำเป็นอย่างยิ่ง
- การเอาเปรียบหรือการกระทำใดๆ ที่ไม่เป็นธรรมกับลูกหนี้ เช่น การบังคับให้ลูกหนี้เขียนเช็คหลายๆ ฉบับเกินมูลค่าหนี้และยึดถือไว้เป็นหลักประกัน หรือการคิดค่าปรับเป็นจำนวนที่เกินสมควร ลูกหนี้อาจจะยอมออกเช็คหรือลงนามในสัญญา แต่หลังจากนั้นลูกหนี้ก็จะไม่ชำระหนี้เพราะเป็นภาระที่หนักเกินความสามารถและเกินจริง
- การประจานลูกหนี้ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม เพื่อสร้างความอับอายให้กับลูกหนี้ สิ่งเหล่านี้ไม่ควรทำเป็นอย่างยิ่ง เพราะลูกหนี้จะหมดโอกาสที่จะทำมาหากิน ความสามารถที่จะชำระหนี้ก็จะลดลงไปเรื่อยๆ จนหมดความสามารถในการชำระหนี้ ความสามารถในการแข่งขัน และหลบหนีไปในที่สุด
4.การใช้ประโยชน์จากข้อกฎหมายหรือใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือในการเจรจาทวงถามหนี้ ก็เป็นอีกช่องทางหนึ่งที่จะเพิ่มโอกาสให้ท่านได้รับชำระหนี้ได้เร็วขึ้น ผมขอกล่าวโดยสรุปและเป็นวิธีการที่เจ้าหนี้นิยมใช้ มีดังนี้
- การทำหนังสือรับสภาพหนี้ จะทำให้ท่านยังไม่จำเป็นต้องฟ้องลูกหนี้ทันที หลังจากทำหนังสือรับสภาพหนี้ก็จะทำให้อายุความสะดุดหยุดลง อายุความเดิมไม่นับ เริ่มนับใหม่ ทำให้ไม่ขาดอายุความและง่ายในการนำสืบเกี่ยวกับความเป็นหนี้
- การเจรจากับลูกหนี้ให้หาบุคคลภายนอกมาทำสัญญาร่วมชำระหนี้กับลูกหนี้เป็นวิธีการที่เพิ่มโอกาสในการได้รับชำระหนี้
- การหาบุคคลภายนอกมาทำสัญญาค้ำประกันหนี้ที่ลูกหนี้ค้างชำระอยู่
- การเจรจาให้ลูกหนี้ออกเช็คเพื่อชำระหนี้ หากลูกหนี้ผิดนัดชำระหนี้ยังสามารถดำเนินคดีอาญาได้
สุดท้ายนี้ หวังว่าเจ้าหนี้และลูกหนี้น่าจะระงับข้อพิพาทและพบกันครึ่งทางในการเจรจาหนี้ ขอให้ตกลงกันด้วยดีนะครับ