4เรื่องเข้าใจผิดยอดนิยม เกี่ยวกับกองทุนรวม
โดย...พรชัย อร่ามอาภากุล
15 มิ.ย. 2559

โดย...พรชัย อร่ามอาภากุล
ปัจจุบันกองทุนรวมถือเป็นเครื่องมือการลงทุนสำคัญที่เข้ามามีบทบาทอย่างมากกับการลงทุนของประเทศไทยและยังมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ในอนาคต เชื่อว่าหลายท่านมีการลงทุนผ่านกองทุนรวมยอดนิยมมาบ้าง ไม่ว่าจะเป็น LTF-RMF กองทุนรวมตลาดเงิน กองทุนรวมตราสารหนี้แบบมีระยะเวลา หรือแม้กระทั่งล่าสุดที่มาแรงคือ กองทุนรวมต่างประเทศ (FIF) อย่างไรก็ดี มีความเข้าใจผิดหลายเรื่องเกี่ยวกับกองทุนรวมอาจส่งผลถึงการตัดสินใจลงทุนได้ ซึ่งเรื่อง 4 ยอดนิยมที่นักลงทุนมักเข้าใจผิด ได้แก่
ความเข้าใจผิด 1 : กองทุนรวมตราสารหนี้ ไม่มีโอกาสขาดทุน
ความเป็นจริง :  กองทุนตราสารหนี้นั้นมีความผันผวน คือโอกาสที่ราคา NAV ติดลบในระยะสั้นได้เช่นกัน
แม้ว่าความผันผวนจะไม่เท่ากองทุนหุ้นก็ตาม เดิมทีเรามักคุ้นเคยกับกองทุนตราสารหนี้แบบมีระยะเวลา เช่น 3 เดือน 6 เดือน โดยลงทุนและรอรับเงินต้นพร้อมผลตอบแทนที่ระบุไว้ตามหนังสือชี้ชวน แต่กับกองทุนตราสารหนี้แบบไม่มีกำหนดอายุ หรือกองทุนตลาดเงินนั้น มีการ Mark To Market ทุกวัน ทำให้เราสัมผัสถึงความผันผวนของกองทุนตราสารหนี้ได้ชัดเจนขึ้น สาเหตุของความผันผวนดังกล่าวมีหลักการคือ ราคาตราสารหนี้จะแปรผกผันกับอัตราดอกเบี้ยในท้องตลาด เช่น หากอัตราดอกเบี้ยในท้องตลาดปรับตัวขึ้น ราคาตราสารหนี้จะลดลง เพราะดอกเบี้ยในตลาดปรับตัวสูงขึ้น ผู้ที่จะออกตราสารใหม่ก็ต้องออกตราสารที่จ่ายดอกเบี้ยสูงขึ้น แต่ตราสารที่เสนอขายอยู่ในตลาด ณ ปัจจุบันมีดอกเบี้ยที่ต่ำกว่า ทำให้ความต้องการลดลงและส่งผลทำให้ราคาตราสารหนี้เก่าลดลงด้วย โดยกองทุนตราสารหนี้ที่มีอายุคงเหลือเฉลี่ยสูงกว่า จะกระทบมากกว่าเพราะกระทบกับดอกเบี้ยรับในอนาคตจำนวนงวดมากกว่า ดังนั้น ควรเลือกลงทุนกองทุนตราสารหนี้ที่เหมาะสมกับวัตถุประสงค์
ความเข้าใจผิด 2 : ราคา NAV กองทุนต่ำๆ คือราคาถูก และให้ผลตอบแทนดีกว่ากองทุนที่มีราคา NAV สูงๆ
ความเป็นจริง : การวัดผลตอบแทน ต้องคำนวณเป็นเปอร์เซ็นต์ มิได้ดูจากราคา NAV แต่อย่างใด
การลงทุนกองทุนโดยดูเฉพาะราคา NAV หากดูเผินๆ การซื้อกองทุนที่ราคา NAV ถูกกว่าจะได้จำนวนหน่วยมากกว่า เวลาได้กำไรก็ต้องได้มากกว่า ซึ่งไม่ใช่ ขอยกตัวอย่างดังนี้
นักลงทุนสองคนมีเงินลงทุนคนละ 100,000 บาท
นาย ก. ลงทุนกองทุน A ราคาหน่วยละ 10 บาท ก็จะได้จำนวนหน่วยรวม 100,000/10 = 10,000 หน่วย สมมติว่ากองทุนทำผลตอบแทนได้ 10% ราคาหน่วยกลายเป็น 11 บาท มูลค่าเงินลงทุนของเขาก็จะกลายเป็น 110,000 บาท (11 × 10,000) หรือมีกำไรจากการลงทุนครั้งนี้ 10,000 บาท
นาย ข. ลงทุนกองทุน B ซึ่งราคาหน่วยละ 5 บาท ก็จะได้จำนวนหน่วยรวม 100,000/5 = 20,000 หน่วย สมมติว่ากองทุนทำผลตอบแทนได้ 10% (เท่ากองทุน A) ราคาหน่วยกลายเป็น 5.5 บาท มูลค่าเงินลงทุนของเขาก็จะกลายเป็น 110,000 บาท (5.5 × 20,000) หรือมีกำไรจากการลงทุนครั้งนี้ 10,000 บาท เหมือนกรณีลงทุนกับกองทุน A
เพราะฉะนั้นในกรณีที่กองทุนทำผลตอบแทนได้เท่ากัน ราคา NAV ไม่เป็นประเด็น ราคา NAV จะต่ำหรือหน่วยสูงก็จะได้ผลกำไรเป็นตัวเงินเท่าเทียมกัน
ความเข้าใจผิด 3 : กองทุนที่มีนโยบายจ่ายเงินปันผล ดีกว่า กองทุนที่ไม่มีนโยบายจ่าย
ความเป็นจริง : กองทุนที่มีนโยบายจ่ายเงินปันผล มีทั้งข้อดีและข้อเสีย
กองทุนที่มีนโยบายจ่ายเงินปันผล มีข้อดีที่สามารถสร้างกระแสเงินสดให้กับผู้ถือหน่วยได้เป็นระยะๆ แต่มีข้อเสียเช่นกันคือ เงินปันผลที่จ่ายนั้นต้องเสียภาษี ดังนั้น ควรมีการพิจารณาทั้งข้อดีและข้อเสียเกี่ยวกับประเด็นเงินปันผลก่อนเลือกลงทุนและเลือกลงทุนให้เหมาะสมกับวัตถุประสงค์
ความเข้าใจผิด 4 : เราสามารถทราบราคา NAV ของกองทุนที่แน่นอน ก่อนการทำรายการซื้อ-ขายได้ 
ความเป็นจริง : เรา “ไม่สามารถ” ทราบราคา NAV กองทุนที่เราจะได้รับ ก่อนทำรายการซื้อ-ขายได้ 
เนื่องจากเมื่อเราส่งคำสั่งซื้อ-ขายแล้ว รายการดังกล่าวจะถูกส่งไปที่ บลจ. เพื่อให้ทางผู้จัดการกองทุนบริหารจัดการต่อไป โดยราคา NAV ที่เราได้รับนั้นจะเป็นราคา ณ สิ้นวันทำการ ดังนั้นตอนที่เราทำรายการระหว่างวันนั้น เราจะยังไม่ทราบราคา NAV ที่เราจะได้รับ โดยสำหรับกองทุนในประเทศ เช่น กองทุนหุ้นไทย ราคาสิ้นวันจะบันทึกเมื่อตลาดหุ้นปิดตลาด (ช่วงเย็นประมาณ 16.30 น.) ส่วนที่มีความซับซ้อนมากกว่าคือกองทุนต่างประเทศ (FIF) เนื่องจากมีความแตกต่างเรื่องเวลา (Time Zone) ทำให้เราต้องตระหนักถึงเรื่องดังกล่าวด้วย เช่น เราต้องการลงทุนในกองทุนหุ้นสหรัฐ เราต้องทราบว่าตลาดหุ้นสหรัฐปิดตลาดตอนช่วงเช้ามืดของวันถัดไป ดังนั้น ราคา NAV ณ สิ้นวันของกองทุนต่างประเทศ อาจมีความคลาดเคลื่อนที่มากกว่ากองทุนในประเทศเพราะเงื่อนไขเรื่องเวลา
กองทุนรวมถือได้ว่าเป็นเครื่องมือการลงทุนที่มีประโยชน์มาก แต่ควรลงทุนอย่างเข้าใจถ่องแท้เพื่อไม่ตัดสินใจผิดพลาดเพราะความเข้าใจผิด และสามารถใช้งานกองทุนรวมให้เกิดประโยชน์สูงสุด