ค้าขายกับโมเดิร์นเทรด พึงระวังเรื่องสัญญา
โดย...เดชา กิตติวิทยานันท์
27 ต.ค. 2559

โดย...เดชา กิตติวิทยานันท์
ผมเป็นทนายความทำคดีทางการค้าเกี่ยวกับโมเดิร์นเทรดและห้างสรรพสินค้าอยู่หลายคดี อยากจะนำประสบการณ์เกี่ยวกับการทำธุรกิจกับโมเดิร์นเทรดและห้างสรรพสินค้ามานำเสนอให้กับคู่ค้าหรือบุคคลหรือนิติบุคคลที่คิดจะค้าขายกับโมเดิร์นเทรดและห้างสรรพสินค้าทั้งหลาย ซึ่งส่วนใหญ่เป็นของต่างชาติมีสาขาจำนวนมาก บางแห่งมี 7,000 กว่าสาขา บางแห่งมี 100 กว่าสาขา กิจการเหล่านี้ล้วนมีอำนาจเหนือตลาด มีการกำหนดข้อตกลงที่เอารัดเอาเปรียบคู่ค้ารายเล็ก รายย่อย รายกลาง รวมทั้งรายใหญ่เป็นอย่างมาก โดยขอให้ความรู้เป็นรายประเด็นถ้าท่านคิดจะทำการค้ากับโมเดิร์นเทรดและห้างสรรพสินค้า จากประสบการณ์จริงของผมที่มีคดีความอยู่ในศาลแล้ว
1.การเริ่มต้นเป็นคู่ค้า โมเดิร์นเทรดจะให้ท่านจัดเตรียมเอกสารดังต่อไปนี้
หนังสือรับรองการจดทะเบียนบริษัท, สำเนาบัตรประชาชนและทะเบียนบ้าน, เอกสารเกี่ยวกับการจดภาษีมูลค่าเพิ่ม เป็นต้น
2.การเปิดเผยความจริงของคู่ค้าต้องเปิดเผยสิ่งเหล่านี้ให้โมเดิร์นเทรดทราบในขณะทำข้อตกลงทางการค้า
จะกำหนดว่าท่านต้องไม่มีความเกี่ยวข้องกับผู้บริหารระดับสูงของโมเดิร์นเทรดไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม
3.ค่าตอบแทนหรือผลประโยชน์ที่โมเดิร์นเทรดจะเรียกจากคู่ค้าที่นำสินค้ามาขายให้กับโมเดิร์นเทรด
3.1 ส่วนลดทางการค้าประจำปี
ส่วนลดพิเศษเรียกเก็บไม่มีเงื่อนไข, ส่วนลดพิเศษเรียกเก็บมีเงื่อนไข, ส่วนลดแบบขั้นบันได
3.2 ค่าสนับสนุนกิจกรรม, โปรโมชั่น และการตลาด
ค่าโฆษณา, ค่าส่งเสริมทางการตลาด, สนับสนุนรายการคูปองRoyalty, รายการส่งเสริมการขายตามเทศกาล, ส่วนลดฉลองครบรอบปี, รายการส่งเสริมการขายตามกิจกรรม, ส่วนลดชดเชยราคาสินค้า, ส่วนลดสินค้าตัวโชว์, ค่าจัดเรียงสินค้าบนพื้นที่พิเศษ
3.3 ค่าใช้จ่ายอื่นๆ
ข้อตกลงการส่งสินค้า, ชดเชยสินค้าขาดส่งหรือล่าช้า, ส่วนลดชดเชยสินค้าเสียหาย, ส่วนลดฉลองเปิดสาขาใหม่, ส่วนลดปรับปรุงสาขา, ส่วนลดสินค้าใหม่, ส่วนลดไม่คืนสินค้า, ค่าบริหารจัดการสินค้า, ค่าบริหารข้อมูล, ค่าปรับไม่มีพนักงานขายลงพื้นที่
3.4 อื่นๆ
ค่าตอบแทนอื่นๆ ที่โมเดิร์นเทรดจะเรียกเพิ่มเติม นอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ยกตัวอย่าง เช่น เมื่อโมเดิร์นเทรดนำสินค้าของเจ้าของสินค้าไปขายตามราคาท้องตลาด เพื่อแข่งขันกับห้างอื่นๆ ในลักษณะลดราคาเพื่อดึงดูดให้คนมาซื้อสินค้า และเกิดการขาดทุนหรือได้เงินน้อยจากผลกำไรที่กำหนดไว้ เช่น กำหนดไว้ 15 เปอร์เซ็นต์ ของยอดสั่งซื้อ เมื่อขายต่ำกว่าทุนยอดขายน้อยกว่ายอดสั่งซื้อ ส่วนที่ขาดก็มาเรียกเอากับเจ้าของสินค้า หรือกรณีสินค้าซื้อแบบขายขาด ถ้าโมเดิร์นเทรดขายไม่ได้ก็จะมาเรียกจากเจ้าของสินค้าอีกร้อยละ 15 ของสินค้าค้างสต๊อก เพื่อให้ตนเองได้กำไร โดยไม่สนใจว่าเจ้าของสินค้าจะขาดทุนหรือเสียหายอย่างไร สิ่งที่ผมกล่าวมาเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นจริงครับ
4.การเอาเปรียบทางการค้าที่ท่านต้องระวัง มีดังนี้
- สัญญาหรือข้อตกลงที่ไม่ชัดแจ้ง คลุมเครือ จะไม่มีคำนิยามหรือคำอธิบายว่าค่าตอบแทนแต่ละรายการหมายถึงอะไร เปิดโอกาสให้โมเดิร์นเทรดตีความหาประโยชน์เข้าของตัวเอง ทำให้คู่ค้าเสียเปรียบเป็นอย่างมาก คู่ค้าจึงพึงระวังในการทำนิติกรรมสัญญากับโมเดิร์นเทรด เพราะจะเอาเปรียบทุกเรื่อง ภาษาอังกฤษหรือคำนิยามต่างๆ ที่ใช้ก็เป็นคำเฉพาะของโมเดิร์นเทรด ไม่ได้ตีความเหมือนกับความหมายทั่วไป คู่ค้าจึงต้องพึงระวัง สำนักงานคุ้มครองผู้บริโภคน่าจะมาควบคุมนิติกรรมสัญญาระหว่างคู่ค้ากับโมเดิร์นเทรด เพราะมีมูลค่ามหาศาล โดยเข้ามาดูแลให้มีข้อสัญญาที่เป็นธรรม เพราะปัจจุบันนี้คู่ค้าถูกเอารัดเอาเปรียบเป็นอย่างมาก ทำให้เกิดการปฏิบัติไม่เป็นธรรมทางการค้า
- การนำสินค้าของเจ้าของสินค้าไปขายตามอำเภอใจ โดยไม่ต้องให้เจ้าของสินค้ายินยอม
- การนำสินค้าของเจ้าของสินค้าไปเป็นของแถมกับสินค้าอย่างอื่น และนำไปขายขาดทุนหรือต่ำกว่าทุน โดยไม่ได้รับความยินยอมจากเจ้าของสินค้า
- การเรียกรับสินบนจากเจ้าหน้าที่ ที่มีหน้าที่จัดซื้อจัดจ้าง
- การจัดทำร่างสัญญาและการทำสัญญาที่มีการแก้ไขเพิ่มเติมบ่อยและไม่ให้สำเนากับคู่สัญญา
- การละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาของเจ้าของสินค้า หากเห็นว่าสินค้าชนิดใดขายดีมีกำไรมาก ก็จะทำสินค้า House Brand มาแข่งและตัดราคาแบบโจ่งแจ้ง
- กรณีโมเดิร์นเทรดผิดสัญญาหรือเบี้ยวไม่ชำระเงินค่าสินค้า เจ้าของสินค้าก็ไม่กล้าที่จะฟ้องร้องดำเนินคดี เพราะถูกข่มขู่ว่าหากมีปัญหากับโมเดิร์นเทรด ก็จะไม่มีพื้นที่สำหรับจำหน่ายสินค้า เพราะโมเดิร์นเทรดเป็นช่องทางระบายสินค้าในอัตราร้อยละ 30 จากยอดขายสินค้าของเจ้าของสินค้า
อยากฝากไปยังเจ้าของสินค้า ถ้าจะเอาสินค้าไปขายกับโมเดิร์นเทรด คุณต้องคิดให้ดีและต้องตรวจสอบสิทธิและหน้าที่ในสัญญาให้รอบคอบมิฉะนั้น คุณจะต้องเสียเปรียบอย่างแน่นอน