อาสนวิหารนักบุญสเทเฟน หรือ ชเตฟันสโดม สร้างเสร็จเมื่อใด ?
ชเตฟันสโดม
เมื่อมาถึงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 12 เวียนนาก็กลายเป็นศูนย์กลางสำคัญของวัฒนธรรมเยอรมันของยุโรปตะวันออก และสี่โบสถ์ที่มีอยู่ก็ไม่เพียงพอที่จะตอบรับความต้องการทางศาสนาของประชาชนในเมือง ในปี ค.ศ. 1137 เรจินมาร์บิชอปแห่งพัสเซา และ เลโอโพลด์ที่ 4 ดยุกแห่งบาวาเรียลงนามในสนธิสัญญามอเทิร์นที่กล่าวถึงเวียนนาว่าเป็น “Civitas” เป็นครั้งแรก และย้ายโบสถ์นักบุญเปโตร เวียนนาไปขึ้นกับมุขมณฑลพัสเซา ในข้อตกลงของสนธิสัญญาเลโอโพลด์ได้รับดินแดนเลยออกไปจากตัวกำแพงเมืองด้วยยกเว้นดินแดนที่ระบุว่าเป็นของโบสถ์ประจำเขตแพริชที่ต่อมาคือที่ดินที่ตั้งอาสนวิหารนักบุญสเทเฟน แม้ว่าเดิมจะเชื่อกันว่าเป็นโบสถ์ที่สร้างในทุ่งนอกกำแพงเมือง แต่โบสถ์ใหม่ความจริงแล้วน่าจะสร้างบนสุสานโบราณที่มีมาตั้งแต่สมัยโรมันโบราณ การขุดหาระบบทำความร้อนในปี ค.ศ. 2000 พบว่ามีหลุมศพลึกลงไปจากพื้นผิวปัจจุบัน 2.5 เมตรที่เมื่อทำการหาอายุจากคาร์บอนกัมมันตรังสี (Radiocarbon dating) แล้วก็พบว่ามีอายุจากคริสต์ศตวรรษที่ 4 การพบครั้งนี้ทำให้ทราบว่าแม้ตัววัดเดิมก็ยังสร้างก่อนโบสถ์รูเพรชท์ (Ruprechtskirche) ที่กล่าวกันว่าเป็นโบสถ์ที่เก่าที่สุดในเวียนนา
ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1137 หลังจากการตกลงในสนธิสัญญามอเทิร์น โบสถ์ที่สร้างขึ้นบางส่วนแบบโรมาเนสก์ก็ได้รับการสถาปนาในปี ค.ศ. 1147 อุทิศแก่นักบุญสเทเฟนโดยมีผู้ร่วมงานที่รวมทั้งพระเจ้าคอนรัดที่ 3 แห่งเยอรมนี บิชอปออทโทแห่งไฟรซิงและขุนนางเยอรมันอื่นที่กำลังเตรียมตัวที่จะเดินทางไปทำสงครามครูเสดครั้งที่ 2 แม้ว่าโครงสร้างช่วงแรกจะสร้างเสร็จในปี ค.ศ. 1160 แต่งานก่อสร้างหลักก็ยังคงดำเนินต่อมาจนถึงปี ค.ศ. 1511 และการซ่อมแซม และ บูรณปฏิสังขรณ์ก็ยังคงทำกันมาจนถึงปัจจุบันนี้ ระหว่างปี ค.ศ. 1230 ถึงปี ค.ศ. 1245 สิ่งก่อสร้างโรมานเนสก์ได้รับการขยายออกไปทางตะวันตกซึ่งคือกำแพงด้านตะวันตกและหอโรมันในปัจจุบัน แต่ในปี ค.ศ. 1258 ก็เกิดเพลิงไหม้ขึ้นที่ทำลายสิ่งก่อสร้างเดิมไปแทบทั้งสิ้น หลังจากนั้นก็ได้มีการก่อสร้างโครงสร้างใหม่แบบโรมานเนสก์เช่นกันขึ้นแทนที่โดยใช้หอโรมัน และสร้างบนฐานที่เป็นโบสถ์เดิม โบสถ์ใหม่ได้รับการสถาปนาเมื่อวันที่ 23 เมษายน ค.ศ. 1263 วันครบรอบการสถาปนาครั้งที่สองนี้ทำการฉลองกันทุกปีโดยการสั่นระฆังพุมเมรินเป็นเวลาสามนาทีตอนค่ำ
การสวดมนต์ของนักบุญสตีเฟน (ฟราอันเจลิโค)
การสวดมนต์ของนักบุญสตีเฟน (ภาษาอังกฤษ: The Prayer of St. Stephen) เป็นจิตรกรรมฝาผนังที่เขียนโดยฟราอันเจลิโคผู้เป็นจิตรกรสมัยสมัยเรอเนซองส์คนสำคัญชาวอิตาลี “การสวดมนต์ของนักบุญสตีเฟน” เป็นงานที่เขียนระหว่างปี ค.ศ. 1447 ถึงปี ค.ศ. 1450 ที่ปัจจุบันตั้งแสดงอยู่ที่ชาเปลนิคโคลิเนที่พิพิธภัณฑ์วาติกันในกรุงโรมในประเทศอิตาลี
โบสถ์นักบุญโธมัส (ไลพ์ซิก)
ตามเอกสารประวัติศาสตร์ คาดว่าโบสถ์นักบุญโธมัส ถูกสร้างขึ้นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1212 ด้วยสถาปัตยกรรมยุค Romanesque ออกแบบโดยมาร์กราเฟ่ ดีตริช (Margrave Dietrich) เพื่อเป็นอารามของคณะออกัสติเนียน ต่อมาในปี ค.ศ. 1355 จึงได้มีการบูรณะตัวโบสถ์ให้ทันสมัยขึ้นด้วยสถาปัตยกรรมกอทิก ปัจจุบันยังคงหลงเหลือรูปแบบสถาปัตยกรรมดังกล่าวในบริเวณที่เป็นหน้าต่างทางทิศเหนือของโบสถ์ และบริเวณพื้นชั้นล่างของหอคอย
ชเตฟันสโดม
ในยุคกลางเมืองสำคัญ ๆ ต่างก็มีระบบมาตรการชั่งตวงวัดสำหรับสาธารณชนที่พ่อค้าต้องทำตามมาตรฐานของเมืองที่กำหนดไว้ เวียนนาใช้ “เอลล์” ในการวัดความยาวของผ้าชนิดต่างๆ ที่สลักบนผนังของมหาวิหารอย่างเป็นทางการทางซ้ายของทางเข้าหลัก “เอลล์” ที่ใช้วัดความยาวของผ้าลินนินก็เรียก “ยาร์ดเวียนนา” (Viennese yard) ด้วย (89,6 เซนติเมตร) และถ้าเป็น “เอลล์” ผ้าม่านก็จะเป็น 77 เซนติเมตรที่ใช้ท่อนเหล็กสองท่อนวัด ตามความเห็นของฟรันซ์ ทวาร็อคอัตราส่วนระหว่างลินนินเอลล์และผ้าม่านเอลล์จะเท่ากับ formula_1. พอดี เอลล์เวียนนาได้รับการกล่าวถึงครั้งแรกในปีค.ศ. 1685 โดยแคนนอนเทสทาเรลโล เดลลา มาสสาในหนังสือ “"Beschreibung der ansehnlichen und berühmten St. Stephans-Domkirchen"”
อาสนวิหารเดอรัม
หลังจากที่โดนถูกรุกรานโดยไวกิงหลายครั้งนักพรตก็หนีจากลินเดสฟาร์นเมื่อ ค.ศ. 875 ไปพร้อมกับวัตถุมงคลของนักบุญคัธเบิร์ต สังฆมณฑลลินเดสฟาร์นก็ไม่ได้อยู่เป็นที่เป็นทางมาจนราวปี ค.ศ. 882 เมื่อมีชุมชนก่อตั้งตัวขึ้นอีกครั้งหนึ่งที่เชสเตอร์เลอสตรีท (Chester-le-Street) มุขมณฑลก็ตั้งอยู่ที่นี่จนปี ค.ศ. 995 เมื่อถูกรุกรานอีกจนเหล่านักพรตต้องอพยพหนีอีกครั้ง
ชเตฟันสโดม
แท่นบูชาแรกที่จะเห็นเมื่อเข้าไปในโบสถ์คือแท่นบูชาเอกที่อยู่ไกลออกไปตรงปลายสุดของทางเดินกลางที่ใช้เวลาสร้างกว่าเจ็ดปีระหว่าง ค.ศ. 1641 ถึง ค.ศ. 1647 ที่เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างเสริมมหาวิหารให้เป็นแบบบาโรก แท่นบูชาสร้างโดยโทไบอัส พ็อคตามคำสั่งของฟิลิปป์ ฟรีดริช กราฟ บรึนเนอร์จากหินอ่อนจากโปแลนด์, สไตเรีย และ ไทโรล เนื้อหาของฉากประดับแท่นบูชาเอกเป็นภาพการขว้างก้อนหินเพื่อสังหารนักบุญสเทเฟนผู้เป็นนักบุญองค์อุปถัมภ์มหาวิหาร ล้อมรอบด้วยภาพนักบุญจากบริเวณเวียนนา — นักบุญลีโอโพลด์ นักบุญฟลอเรียน นักบุญเซบาสเตียน, นักบุญร็อค — ตอนบนเป็นประติมากรรมของพระแม่มารีย์ ที่แย้มให้ผู้ศรัทธาได้เห็นสวรรค์ที่พระเยซูทรงรอรับนักบุญสเทเฟนอยู่ (มรณสักขีองค์แรกที่ขึ้นจากเบื้องล่าง)
อาสนวิหารแซ็ง-ฟลูร์
ชาเปลนักบุญเปโตร และชาเปลนักบุญยอห์นผู้ให้บัพติศมา ทั้งสองแห่งนี้ตกแต่งด้วยงานกระจกสีของเอมีล ตีโบ ซึ่งของชาเปลแห่งหลังนี้ บริเวณแท่นบูชานั้นประดับด้วยงานปีเอตะซึ่งทำจากหินปูนย้อมสีสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 15
สถาปัตยกรรมอาสนวิหารในยุโรปตะวันตก
โบสถ์ยุโรปตะวันตกมักจะนิยมผังแบบกางเขนละติน (Latin cross) ขณะที่ทางตะวันออกหรือทางไบแซนไทน์จะนิยมแบบกากบาท (Greek cross) ล้อมรอบด้วยมุขโค้งและหลังคาโดม สิ่งก่อสร้างที่สำคัญที่สุดในลักษณะนี้คือ Hagia Sophia ที่กรุงอิสตันบูล ประเทศตุรกี ซึ่งเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 4 เป็นโบสถ์คริสต์ศาสนาสร้างโดยจักรพรรดิคอนแสตนตินที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมัน หรือโบสถ์เซ็นต์แมรีผู้ศักดิ์สิทธิ ที่เมือง เอเธนส์ ประเทศกรีซ สิ่งก่อสร้างเหล่านี้เป็นส่วนสำคัญที่มีอิทธิต่อสถาปัตยกรรมการก่อสร้างอาสนวิหารต่อมาในยุโรปตะวันตก
มหาวิหารนักบุญแอนโทนีแห่งปาดัว
ประติมากรรมชิ้นอื่นก็ได้แก่เชิงเทียนอีสเตอร์ในมุขตะวันออกที่สร้างเสร็จในปี ค.ศ. 1515 โดย อันเดรีย บริโอสโค (Andrea Briosco) ซึ่งถือว่าเป็นงานชิ้นเอก แต่สิ่งที่มีชื่อเสียงที่สุดและเด่นที่สุดคือแท่นบูชาเอกที่มีประติมากรรมสัมริดของ “พระแม่มารีและพระบุตร” และนักบุญอีกหกองค์โดยโดนาเทลโล ผู้สร้างประติมากรรมภาพนูนเกี่ยวกับฉากชีวิตของนักบุญแอนโทนีอีกสี่ภาพด้วย
อาสนวิหารเดอรัม
อาสนวิหารปัจจุบันออกแบบโดยเจ้าชายมุขนายกวิลเลียมแห่งเซนต์คาริเลฟ (Prince-bishop, William of St. Carilef) และเริ่มก่อสร้างเมื่อ ค.ศ. 1093 หลังจากที่วิลเลียมสิ้นพระชนม์ รานูลฟ แฟลมบาร์ด (Ranulf Flambard) ก็ดำเนินงานต่อ ลักษณะหลังคาเหนือทางเดินกลางเป็นโค้งแหลมเล็กน้อยแบบมีสัน (ribbed vault) รับด้วยเสาอิงสลับกับเสากลมใหญ่ กำแพงค้ำยันซ่อนอยู่ภายในส่วนโค้งเหนือทาง เดินข้าง ลักษณะหลังคาของอาสนวิหารเดอรัมเป็นลักษณะที่มาก่อนหน้าสถาปัตยกรรมกอทิกทางเหนือของฝรั่งเศสหลายสิบปีต่อมาซึ่งคงไปจากช่างสลักหินชาวนอร์มัน ถึงแม้โดยทั่วไปแล้วเดอรัมจะถือว่าเป็นอาสนวิหารแบบโรมาเนสก์ก็ตาม การใช้เพดานโค้งแหลมและสันบนเพดานและกำแพงค้ำยันทำให้สามารถวางผังโครงสร้างที่ซับซ้อนขึ้นได้ ทำให้การตกแต่งทำได้สวยขึ้น และทำให้สิ่งก่อสร้างสูงขึ้น กว้างขึ้น และทำหน้าต่างได้กว้างขึ้น
ชเตฟันสโดม
นอกจากนั้นก็มีพระรูปของพระเยซู (CT บนผัง) ที่ชาวเวียนนาเรียกกันอย่างชื่นชมว่าภาพ “พระเยซูปวดฟัน” เพราะพระพักตร์ที่บิดเบี้ยว และ นาฬิกาแดด (S บนผัง)
มหาวิหารแซ็ง-เดอนี
โบสถ์หลังใหม่ที่สร้างเสร็จเสกเมื่อวันที่ 11 มิถุนายน ค.ศ. 1144 โดยมีบุคคลสำคัญต่าง ๆ เข้าร่วมในพิธีที่รวมทั้งพระเจ้าหลุยส์ที่ 7 ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1231 ทางเดินกลางเก่าก็ได้รับการสร้างใหม่ให้เป็นสถาปัตยกรรมกอทิกแบบเรยองนองท์ และเพิ่มสร้างหน้าต่างกุหลาบอีกสองบานทางด้านเหนือและไต้ของแขนกางเขน
ชเตฟันสโดม
หอโรมันเหนือมีระฆังหกใบ ห้าใบที่หล่อในปี ค.ศ. 1772 ใช้สำหรับสั่นเป็นสัญญาณการทำวัตรเย็นและเมื่อมีงานศพ และเป็นระฆังใช้งานที่มีชื่อเรียกตามหน้าที่
มหาวิหารวาเวล
มหาวิหารวาเวลประกอบด้วยช่องทางเดินกลางที่ขนาบด้วยช่องทางเดินข้าง, แขนกางเขนที่ขนาบด้วยช่องทางเดิน, บริเวณร้องเพลงสวดที่มีช่องทางเดินสองช่อง, มุขโค้งด้านสกัดที่ล้อมด้วยจรมุข และโบสถ์น้อยที่กระจายออกไป แท่นบูชาเอกที่ตั้งอยู่ภายในมุขด้านตะวันออกสร้างโดยโจวันนี บัตติสตา จิสเลนี ภาพเขียน “การตรึงพระเยซูที่กางเขน” บนแท่นบูชาเอกเขียนในคริสต์ศตวรรษที่ 17 เหนือแท่นบูชาเอกเป็นซุ้มสูงที่ทำด้วยหินอ่อนสีดำรองรับด้วยคอลัมน์สี่ต้นที่ออกแบบโดยโจวันนี บัตติสตา เตรวาโน และ มัตเตโอ กัสเตลลีระหว่าง ค.ศ. 1626 ถึง ค.ศ. 1629 ภายใต้ซุ้มเป็นที่ตั้งของโลงศพเงินของนักบุญสตานิสลาฟแห่งเชปานุฟที่สร้างระหว่าง ค.ศ. 1669 ถึง ค.ศ. 1671 หลังจากที่โลงเดิมถูกขโมยไปโดยชาวสวีเดนระหว่างสงคราม ค.ศ. 1655 .
มหาวิหารนักบุญเปโตรเดิม
มหาวิหารนักบุญเปโตรเดิม เป็นสิ่งก่อสร้างซึ่งเคยตั้งอยู่ ณ จุดที่เป็นที่ตั้งของมหาวิหารนักบุญเปโตรหลังปัจจุบันในกรุงโรมตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 4 ถึง 16 การก่อสร้างมหาวิหาร ซึ่งตั้งอยู่เหนือเซอร์คัสเนโรในอดีต เริ่มต้นขึ้นระหว่างรัชสมัยของจักรพรรดิคอนสแตนตินที่ 1 ชื่อ "มหาวิหารนักบุญเปโตรเดิม" ถูกใช้สืบมานับตั้งแต่การก่อกร้างมหาวิหารปัจจุบันเพื่อแยกสิ่งก่อสร้างทั้งสองนี้
อาสนวิหารวินเชสเตอร์
หอเตี้ยเหนือจุดตัดระหว่างทางเดินกลางกับแขนกางเขนของโบสถ์เริ่มสร้างเมื่อปี ค.ศ. 1202 เพื่อแทนหอเดิมที่ทลายลงมาเพราะดินบริเวณที่สร้างอาสนวิหารนั้นไม่แน่น ลักษณะของสถาปัตยกรรมของอาสนวิหารเป็นแบบโรมาเนสก์แท้ ถึงแม้การก่อสร้างจะทำต่อมาจนถึงสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 14
อาสนวิหารทรูโร
ศิลาฤกษ์วางเมื่อค.ศ. 1880 ส่วนแรกของอาสนวิหารได้รับการสถาปนาเมื่อปีค.ศ. 1887 หอกลางสร้างเสร็จเมื่อปีค.ศ. 1905 ตัวอาสนวิหารเสร็จเมื่อสร้างหอสองหอทางตะวันตกเสร็จเมื่อปีค.ศ. 1910
อาสนวิหารเนอแวร์
อาสนวิหารนี้สร้างระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 10 ถึง 16 ประกอบด้วยมุขสองมุขทั้งด้านหน้าและหลังของตัววัด มุขหนึ่งและแขนกางเขนทางด้านตะวันตกยังคงเป็นสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ ขณะที่อีกมุขหนึ่งทางตะวันออกและทางเดินกลางเป็นสถาปัตยกรรมกอทิกของคริสต์ศตวรรษที่ 14 แต่ทางตะวันออกไม่มีแขนกางเขน ซุ้มทางด้านใต้สร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 15 หอขนาดมหึมาที่ตกแต่งอย่างแพรวพราวสร้างเมื่อต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16
อาสนวิหารแซ็งเตเตียน
โบสถ์แห่งนี้โดยแรกตั้งใจสร้างเพื่อรับรองการขยายตัวของเขตตัวเมืองในขณะนั้น แต่ด้วยเหตุผลทางการเมือง แผนการก่อสร้างได้ล่าช้าโดยเริ่มเมื่อปี ค.ศ. 1912 กอปรกับความขัดแย้งระหว่างรัฐกับคริสตจักร รวมทั้งต่อมาสงครามโลก ทำให้ประสบปัญหาขาดแคลนแรงงานฝีมือในการก่อสร้าง ปัญหาเรื่องเงินเฟ้อ และเศรษฐกิจโดยรวม เป็นผลให้สภาพของอาสนวิหารในปัจจุบันห่างไกลจากแผนการตอนแรก ซึ่งโบสถ์จะมีหอระฆัง 3 หอ โดม และงานฝีมือประดับประดาทั้งภายนอกและภายใน
ในปี ค.ศ. 1971 ได้มีการยกฐานะขึ้นเป็นอาสนวิหารอย่างเป็นทางการพร้อมกับการยกฐานะขึ้นเป็นมุขมณฑลแห่งใหม่
อาสนวิหารอาแฌ็ง
ต่อมาในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1561 ได้ถูกทำลายลงอีกในช่วงสงครามศาสนา และหลังจากการปฏิวัติฝรั่งเศสเมื่อปี ค.ศ. 1789 อาสนวิหารได้กลายเป็นร้านขายอาหารสัตว์ ก่อนที่จะกลับมาเป็นโบสถ์อีกครั้งเมื่อปี ค.ศ. 1796 และได้รับการเสกขึ้นเป็นอาสนวิหารในปี ค.ศ. 1801 เพื่อเป็นที่ตั้งของมุขมณฑลอาแฌ็งแทนอาสนวิหารนักบุญสเทเฟนเดิมซึ่งถูกทำลายลงในช่วงการปฏิวัติฝรั่งเศส
อาสนวิหารเดอรัม
เมื่อเริ่มแรกทางโบสถ์ก็สร้างสิ่งก่อสร้างชั่วคราวจากไม้เพื่อจะได้เป็นที่ตั้งนักบุญคัธเบิร์ต ต่อมาก็ย้ายไปตั้งในสิ่งก่อสร้างใหม่ที่ถาวรกว่าที่อาจจะทำด้วยไม้ สิ่งก่อสร้างนี้เรียกว่า White Church แต่วัดนี้ก็อยู่ได้เพียงสามปีก็มีวัดใหม่สร้างด้วยหินขึ้นมาแทน เมื่อปี ค.ศ. 998 โดยยังใช้ชื่อเดิม พอมาถึงปี ค.ศ. 1018 หอด้านตะวันตกก็ยังสร้างไม่เสร็จ อาสนวิหารเดอรัมกลายมาเป็นสถานที่ดึงดูดนักแสวงบุญของลัทธินิยมนักบุญคัธเบิร์ต พระเจ้าคานุท (King Canute) เองก็ทรงนิยมนักบุญคัธเบิร์ต โดยพระราชทานสิทธิพิเศษและที่ดินให้แก่ชุมชนเดอรัม ชุมชนเดอรัมก็ขยายตัวเป็นชุมชนที่ใหญ่ขึ้นตามลำดับ
วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร
วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามตามประวัติสร้างมาตั้งแต่ครั้งสมัยอยุธยา แต่ไม่ปรากฏหลักฐานเกี่ยวกับการสร้าง เดิมเรียกว่า "วัดโพธาราม" หรือ "วัดโพธิ์" ได้ถูกยกฐานะขึ้นเป็นพระอารามหลวงในสมัยกรุงธนบุรี ครั้งถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาวัดนี้ใหม่ในปี พ.ศ. 2331 โดยทรงสร้างพระอุโบสถ พระระเบียง พระวิหาร ตลอดจนบูรณะของเดิม
เมื่อแล้วเสร็จใน พ.ศ. 2344 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามว่า "วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาวาส" เป็นวัดประจำรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
อาสนวิหารกิลด์ฟอร์ด
อาสนวิหารกิลด์ฟอร์ด () มีชื่อเป็นทางการว่าอาสนวิหารพระวิญญาณบริสุทธิ์ (Cathedral Church of the Holy Spirit, Guildford) เป็นอาสนวิหารในนิกายแองกลิคันตั้งอยู่ที่เมืองกิลด์ฟอร์ด มณฑลเซอร์รีย์ (Surrey) สหราชอาณาจักร มีชื่อเสียงเป็นอาสนวิหารแองกลิคันอาสนวิหารเดียวที่สร้างใหม่ทางภาคใต้ของสหราชอาณาจักรหลังจากการการปฏิรูปศาสนาฝ่ายโปรเตสแตนต์ หลังจากที่เขตมิสซังกิลด์ฟอร์ดตั้งขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1927 ทางเขตมิสซังก็เริ่มพิจารณาการสร้างอาสนวิหารใหม่ตามแบบของเซอร์เอ็ดเวิร์ด มอฟ (Edward Maufe) การก่อสร้างจริงเริ่มขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1936 โดยมี ดร.คอสโม กอร์ดอน แลง อาร์ชบิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี (Dr Cosmo Gordon Lang) เป็นผู้วางศิลาฤกษ์ การก่อสร้างต้องระงับไปชั่วคราวระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 ระหว่างปี ค.ศ. 1939 ถึงปี ค.ศ. 1952 อาสนวิหารได้รับการอภิเษกเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 1961
อาสนวิหารลีมอฌ
ช่วงหลังจากสงครามร้อยปี บริเวณกลางโบสถ์สองช่วงแรกก็สร้างเสร็จระหว่างปี ค.ศ. 1458–1499 ต่อมาในช่วงปี ค.ศ. 1516–1541 มุขนายกฌ็อง เดอ ล็องฌัก ก็ได้สร้างส่วนแขนกางเขนและซุ้มประตูนักบุญยอห์น ซึ่งถือเป็นงานชิ้นเอกในแบบกอธิกฟล็องบัวย็อง แต่ต่อมาการก่อสร้างก็ได้หยุดชะงักลงเป็นครั้งที่สองเมื่อมุขนายกในขณะนั้นได้ถึงแก่กรรมลง บริเวณกลางโบสถ์ที่เหลืออีกสามช่วงสุดท้ายเพิ่งจะมาเสร็จสิ้นโดยต่อเข้ากับหอระฆังโดยสมบูรณ์ในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 เท่านั้นเอง
อาสนวิหารบูร์ฌ
การก่อสร้างเริ่มขึ้นในปี ค.ศ. 1195 ในปีเดียวกันกับมหาวิหารชาทร์ บริเวณบริเวณร้องเพลงสวดสร้างเสร็จในปี ค.ศ. 1214, ทางเดินกลางระหว่างปี ค.ศ. 1225 ถึงปี ค.ศ. 1250 และด้านหน้าในปี ค.ศ. 1270 สถาปนิกคือ Paul-Louis Boeswillwald และนายช่างก่อสร้างใหญ่คือ Philip Berruyer อาสนวิหารนักบุญสเทเฟนแห่งบูร์ฌได้รับการเสกเมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม ค.ศ. 1324
ชเตฟันสโดม
งานซ่อมที่เห็นได้ชัดที่สุดของโครงการซ่อมแซมล่าสุดคือการการบูรณปฏิสังขรณ์หอใต้ โดยการติดตั้งนั่งร้าน ทางโครงการพยายามหาทุนสนับสนุนโครงการโดยการติดตั้งป้ายโฆษณาบนนั่งร้านแต่ก็ถูกประท้วงจนต้องยุติลงไป เมื่อเดือนธันวาคม ค.ศ. 2008 งานซ่อมส่วนใหญ่ของหอใต้ก็สำเร็จลง และนั่งร้านส่วนใหญ่ก็ได้รับการถอดออก
อาสนวิหารลีมอฌ
งานก่อสร้างได้เริ่มขึ้นในปี ค.ศ. 1273 แล้วเสร็จเมื่อปี ค.ศ. 1888 ภายหลังจากเสร็จสิ้นการเชื่อมส่วนของหอระฆังสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ให้ติดกับบริเวณกลางโบสถ์อย่างสมบูรณ์ ซึ่งการก่อสร้างอาสนวิหารในช่วงแรกเริ่มจากบริเวณร้องเพลงสวดในแบบกอธิกแรยอน็องซึ่งเป็นงานราวสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 13 ที่ ณ ขณะนั้นยังคงติดอยู่กับส่วนบริเวณกลางโบสถ์เดิมในแบบโรมาเนสก์ การก่อสร้างได้หยุดชะงักลงในปี ค.ศ. 1327 เป็นครั้งแรกเนื่องจากปัญหาด้านงบประมาณ ต่อมาในปี ค.ศ. 1378 ชาเปลนักบุญมาร์ซียาลและส่วนหนึ่งของแขนกางเขนฝั่งทิศเหนือก็เสร็จสมบูรณ์ ต่อมาเป็นคราวของหอระฆังแบบโรมาเนสก์ขนาดใหญ่ และในไม่กี่ปีต่อมาบริเวณแขนกางเขนทิศใต้ก็เสร็จสิ้นสมบูรณ์
อาสนวิหารอีลี
คริสต์ศาสนสถานเดิมที่สุดก่อตั้งโดยเอเธลเดรดา (Etheldreda) พระธิดาของพระเจ้าแผ่นดินแองโกล-แซ็กซอน เอเธลเดรดาได้ที่ดินมาจากทอนดเบิร์คท์ (Tondberct) สามีคนแรกผู้เป็นหัวหน้ากีเวียนส์ใต้ (South Gyrvians) และหลังจากการแต่งงานครั้งที่สองกับเอกรฟริด (Eegrfrid) เจ้าชายจากนอร์ทธัมเบรียสิ้นสุดลงก็ได้ก่อตั้งสำนักสงฆ์ที่นั่นเมื่อปี ค.ศ. 673 เมื่อเอเธลเดรดาสิ้นชีวิต ก็มีการสร้างอนุสรณ์ให้ในวัดแซ็กซอนที่เดียวกัน สำนักสงฆ์และเมืองอีลีถูกทำลายโดยการรุกรานของชาวเดนส์ระหว่างปี ค.ศ 869 ถึง ปี ค.ศ 870 สำนักสงฆ์เบ็นเนดิคตินถูกสร้างขึ้นแทนที่ วัดเดิมได้รับเลื่อนขึ้นเป็นอาสนวิหารเมื่อปี ค.ศ 1109 เมื่ออีลีได้รับเลื่อนเป็นสังฆมลฑลอิสระจากสังฆมลฑลลิงคอล์น
สถาปัตยกรรมโรมาเนสก์
ไม่นานหลังจากที่สร้างมหาวิหารอาเคินแล้วก็มีการสร้างแอบบีเซนต์กอลล์ในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ในคริสต์ศตวรรษที่ 9 แผนผังการก่อสร้างของสำนักสงฆ์แห่งนี้ยังอยู่ครบถ้วน ที่แสดงให้เห็นถึงรายละเอียดการก่อสร้างสิ่งก่อสร้างต่างๆ ภายในบริเวณสำนักสงฆ์ ตัวตึกที่ใหญ่ที่สุดคือตัววิหารซึ่งเป็นผังแบบเยอรมนี ที่มีมุขทั้งด้านตะวันออกและตะวันตกซึ่งจะไม่มีทำกันในภูมิภาคอื่น อีกลักษณะหนึ่งของตัวสำนักสงฆ์คือมีสัดส่วนที่เรียบ ทรงสี่เหลี่ยมตรงจุดตัดระหว่างทางเดินกลางกับแขนกางเขนเป็นผังที่ใช้เป็นรากฐานในการก่อสร้างสิ่งก่อสร้างอื่นของสำนักสงฆ์ ลักษณะเดียวกันนี้จะพบที่วัดเซนต์ไมเคิลที่ฮินเดสไฮม์ในเยอรมนี ที่สร้างราวร้อยปีต่อมาระหว่างปี ค.ศ. 1001 ถึงปี ค.ศ. 1030
มหาวิหารนักบุญเปโตร
เมื่อสมเด็จพระสันตะปาปานิโคลัสที่ 5 เริ่มสร้างมหาวิหาร พระองค์สั่งซื้อหิน 2,522 เล่มเกวียนจาก โคลอสเซียมที่อยู่ในสภาพที่เสื่อมโทรม เงินที่ซื้อหินเอามาจากสมบัติที่ขนมาจากเยรูซาเลมเมื่อเยรูซาเลมเสียเมือง และจากการทำลายโบสถ์โดยนายพลของจักรพรรดิเวสปาเชียน (Vespasian) ผู้ที่ต่อมาได้เป็นจักรพรรดิไททัส (Titus) เมื่อ ค.ศ. 70
มหาวิหารซีเอนา
ในปี ค.ศ. 1196 สมาคมช่างหิน “Opera di Santa Maria” ของมหาวิหารได้รับการมอบอำนาจให้รับผิดชอบในการก่อสร้างมหาวิหารใหม่ มาในปี ค.ศ. 1215 ก็มีหลักฐานกล่าวถึงการทำพิธีศีลมหาสนิทในมหาวิหารใหม่ หลักฐานตั้งแต่ปี ค.ศ. 1226 เป็นต้นมากล่าวถึงการขนส่งหินอ่อนสีขาวดำซึ่งอาจจะเป็นหินที่นำมาใช้ในการก่อสร้างด้านหน้ามหาวิหารและหอระฆัง เพดานโค้ง และส่วนขวางของกางเขนสร้างระหว่างปี ค.ศ. 1259 ถึงปี ค.ศ. 1260 ในปี ค.ศ. 1259 มานูเอลโล ดิ รานิเอริและปาร์ริลูกชายเป็นผู้แกะสลักเก้าอี้นั่งสวดมนต์ (Choir stall) แต่มาแกะใหม่ร้อยปีต่อมา เก้าอี้เดิมหายสาบสูญไป ในปี ค.ศ. 1264 รอสโซ ปาเดลลาอิโอได้รับจ้างให้สร้างลูกบอลทองแดงสำหรับประดับเหนือโดม
มหาวิหารนักบุญเปโตรเดิม
พิธีสมณาภิเษกพระสันตปาปาเริ่มต้นกระทำที่นี่ และใน ค.ศ. 800 สถานที่แห่งนี้เป็นสถานที่ที่พระเจ้าชาร์เลอมาญประกอบพิธีราชาภิเษกเป็นจักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ใน ค.ศ. 846 พวกซาราเซนปล้นและทำลายมหาวิหารดังกล่าว
อย่างไรก็ตาม โบสถ์กำลังค่อย ๆ พังทลายลงเมื่อถึงคริสต์ศตวรรษที่ 15 และการอภิปรายที่จะปฏิสังขรณ์บางส่วนของสิ่งก่อสร้างนั้นเริ่มต้นตั้งแต่สำนักพระสันตะปาปาได้ย้ายกลับมาจากอาวีญงปาปาซี สองคนที่เกี่ยวข้องในการปฏิสังขรณ์อาคาร ได้แก่ เลออน บัตติสตา อัลแบร์ตี และเบอร์นาร์โด รอสเซลลีโน ซึ่งการก่อสร้างนั้นดำเนินต่อไปเป็นระยะ ๆ จนกระทั่งเริ่มก่อสร้างมหาวิหารแห่งใหม่ ในตอนแรกสมเด็จพระสันตะปาปาจูเลียสที่ 2 มีพระประสงค์ที่จะอนุรักษ์อาคารมหาวิหารหลังเก่าไว้ แต่พระประสงค์ของพระองค์ได้เปลี่ยนไปเป็นการทำลายมหาวิหารหลังเก่าเสียและก่อสร้างอาคารหลังใหม่แทน มีหลายคนในเวลานั้นที่รู้สึกตกใจกับข้อเสนอดังกล่าว เนื่องจากตัวอาคารแสดงถึงความต่อเนื่องของสมเด็จพระสันตปาปาซึ่งสืบย้อนไปถึงนักบุญเปโตร ส่วนแท่นบูชาดั้งเดิมนั้นถูกเก็บรักษาไว้ในอาคารหลังใหม่ที่จะสร้างครอบมันไว้
อาสนวิหารตูลูซ
อาสนวิหารตูลูซ () มีชื่อเต็มว่า อาสนวิหารนักบุญสเทเฟนแห่งตูลูซ () เป็นอาสนวิหารโรมันคาทอลิกและที่ตั้งของอัครมุขนายกประจำอัครมุขมณฑลตูลูซ ตั้งอยู่ที่กร็อง-รง (Grand-Rond) ในเขตเมืองตูลูซ จังหวัดโอต-การอน ในแคว้นอ็อกซีตานี ประเทศฝรั่งเศส สร้างขึ้นเพื่ออุทิศแด่นักบุญสเทเฟน
มหาวิหารนักบุญเปโตร
มหาวิหารนักบุญเปโตรเดิมเป็นโบสถ์ที่สร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 4 ซึ่งมีรูปทรงแบบบาซิลิกา พอมาถึงสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาก็อยู่ในสภาพที่ทรุดโทรมมากเพราะพระสันตะปาปาย้ายที่พำนักไปอยู่ที่เมืองอาวีญง ประเทศฝรั่งเศส ระหว่างปี ค.ศ. 1309 - 1377 (เรียกว่าอาวีญงปาปาซี) การตัดสินใจสร้างมหาวิหารใหม่ก็เพื่อจะได้สร้างมหาวิหารที่ใหม่กว่าและใหญ่กว่าเดิมมากได้สะดวก การใช้ชื่อมมหาวิหารนักบุญเปโตรเดิมก็ใช้มาตั้งแต่เมื่อสร้างมหาวิหารปัจจุบัน เพี่อเป็นการแสดงถึงความแตกต่างระหว่างสิ่งก่อสร้างปัจจุบันและสิ่งก่อสร้างเดิม
อาสนวิหารนักบุญเปาโล
คริสโตเฟอร์ เรน เป็นสถาปนิกที่ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้ออกแบบอาสนวิหารนักบุญเปาโลใหม่ พร้อมกับวัดอื่น ๆ ในกรุงลอนดอนอีกราว 50 โบสถ์ในขณะเดียวกันเมื่อปี ค.ศ. 1668 แบบแรกที่เร็นออกเป็นการสร้างอาสนวิหารใหม่บนฐานเดิม แต่แผนนี้ไม่ได้รับการอนุมัติในปี ค.ศ. 1669 ผังที่สองเป็นทรงกากะบาด (Greek cross) ออกแบบราว ค.ศ. 1670-1672 ก็ไม่ได้รับอนุมัติอีกเพราะทรงสมัยใหม่เกินไป เช่นเดียวกับผังที่เอามาแก้ไขที่สร้างเป็นรูปย่อส่วน 1:24 “Great Model” ที่ตั้งแสดงอยู่ในห้องใต้ดินของอาสนวิหารในปัจจุบัน
สถาปัตยกรรมอาสนวิหารในยุโรปตะวันตก
ตัวอย่างอาสนวิหารอื่นๆ ในประเทศเยอรมนี:
อาสนวิหารเบอร์โกส (ภาษาอังกฤษ: Burgos Cathedral) เริ่มสร้างเมื่อปี ค.ศ. 1221 เป็นสถาปัตยกรรมหลายแบบตามที่แบนนิสเตอร์ เฟล็ทเชอร์บรรยายว่าเป็น “อาสนวิหารของสเปนที่มีอรรถรสที่สุด” (“the most poetic of Spanish cathedrals”)
โบสถ์แม่พระเดรสเดิน
อย่างไรก็ตาม โบสถ์แห่งนี้ได้ถูกทำลายลงในปี 1945 จากการทิ้งระเบิดที่เดรสเดินในสงครามโลกครั้งที่สอง มีเพียงอนุสาวรีย์ของมาร์ติน ลูเทอร์ที่ด้านหน้าของโบสถ์เท่านั้นที่เหลือรอดมาได้ โบสถ์นี้อยู่ในสภาพซากปรักหักพังเป็นเวลากว่า 50 ปีจนกระทั่งเมื่อมีการรวมประเทศเยอรมนีในปี 1994 ก็มีการสร้างโบสถ์หลังนี้ขึ้นใหม่จนแล้วเสร็จโดยสมบูรณ์ในปี 2005 โดยใช้งบประมาณบูรณะไปทั้งสิ้น 180 ล้านยูโรจากการระดมทุนและรับบริจาค ในปัจจุบัน โบสถ์แห่งนี้กลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญในเมืองเดรสเดิน ในแต่ละปีมีผู้มาเยือนโบสถ์นี้นับล้านราย
อาสนวิหารตูล
ถึงแม้ว่าการก่อสร้างของอาสนวิหารจะกินเวลารวมกว่า 3 ศตวรรษ แต่ก็ยังแสดงให้เห็นถึงความกลมกลืนทางสถาปัตยกรรม (ยกเว้นส่วนหน้าบันทางเข้า) งานก่อสร้างที่เสร็จในช่วงแรก (คริสต์ศตวรรษที่ 13) ได้แก่บริเวณร้องเพลงสวด แขนกางเขน บริเวณกลางโบสถ์ช่วงเสาสุดท้าย (ก่อนถึงจุดตัดกลางโบสถ์) บริเวณซุ้มทางเดินข้างช่วงแรก และวิหารคด ซึ่งองค์ประกอบหนึ่งที่สำคัญมากเป็นอันดับแรกในการก่อสร้างแขนกางเขน ได้แก่การประดับประดาหน้าต่างด้วยงานกระจกสีและหน้าต่างกุหลาบ ซึ่งช่วยยกระดับของความสูงของผนังบริเวณแขนกางเขนให้สูงและโอ่อ่าขึ้น ซึ่งงานกระจกสีแบบนี้ได้ถูกนำไปใช้ในการก่อสร้างในส่วนของบริเวณหน้าบันฝั่งทางเข้าหลัก (ทิศตะวันตก) ของอาสนวิหารแม็สในอีกหนึ่งราวร้อยปีต่อมา ซึ่งเหมือนกันกับในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ที่มีการปรับปรุงส่วนแขนกางเขนให้เหมือนกับที่มหาวิหารนักบุญบิเซนเตแห่งแม็ส
อาสนวิหารแม็ส
เริ่มก่อสร้างมหาวิหาร (basilica) แบบออตโตเนียน ทับบนสักการสถานโบราณซึ่งอุทิศให้กับนักบุญสเทเฟน
โบสถ์แม่พระเดรสเดิน
โบสถ์แม่พระเดรสเดิน () เป็นโบสถ์โปรเตสแตนต์ของนิกายลูเทอแรน ในเมืองเดรสเดิน ประเทศเยอรมนี ในอดีต โบสถ์แห่งนี้ปรากฏการมีอยู่ตั้งแต่ศตวรรษที่ 11 แรกเริ่มเป็นโบสถ์ของศาสนจักรโรมันคาทอลิกด้วยสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ ต่อมาเมื่อมีการปฏิรูปศาสนาในช่วงศตวรรษที่ 18 ก็ได้มีการรื้อโบสถ์หลังเดิมและสร้างอาคารโบสถ์หลังใหม่ที่ใหญ่โตกว่าเดิมด้วยสถาปัตยกรรมบาโรกจนแล้วเสร็จในปีค.ศ. 1743 โดมของโบสถ์แห่งนี้ใช้หินทรายกว่า 12,000 ตันสร้าง เป็นหนึ่งในโดมโบสถ์คริสต์ที่ใหญ่ที่สุดในยุโรปโดยมีขนาดใหญ่พอๆกับโดมของมหาวิหารนักบุญเปโตรในนครวาติกัน
มหาวิหารวาเวล
สถาปัตยกรรมที่เห็นอยู่ในปัจจุบันที่เป็นแบบสถาปัตยกรรมกอทิกเป็นอาสนวิหารที่สามที่สร้างขึ้นบนตำแหน่งเดียวกันนี้ อาสนวิหารแรกสร้างขึ้นและถูกทำลายในคริสต์ศตวรรษที่ 11 มหาวิหารที่สองที่สร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 12 ถูกทำลายในเพลิงไหม้ในปี ค.ศ. 1305 การก่อสร้างมหาวิหารที่เห็นอยู่ในปัจจุบันเริ่มขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 14 ตามคำสั่งของบิชอป Nanker
อาสนวิหารกูต็องส์
บริเวณร้องเพลงสวดนั้นยังเป็นข้อถกเถียงกันถึงช่วงเวลาการก่อสร้าง นักประวัติศาสตร์อ็องเดร มูว์ซา และเอลี ล็องแบร์ สันนิษฐานว่าประมาณปี ค.ศ. 1220 โดยได้พิจารณาว่าการก่อสร้างมีแบบแผนเดียวกันกับอาสนวิหารบูร์โกส ซึ่งเริ่มในปี ค.ศ. 1221 รอเบิร์ต แบรนเนอร์ สันนิษฐานว่าช่วงปี ค.ศ. 1230 และ ค.ศ. 1240 ส่วนฌ็อง บอนี และเออแฌน เลอแฟฟวร์-ปงตาลี เป็นช่วงปี ค.ศ. 1220-1255 และโจเอล เฮิร์ชมันน์ ได้สันนิษฐานว่าบริเวณจรมุขชั้นนอกและกำแพงของจรมุขชั้นในสร้างในช่วงปี ค.ศ. 1220-1235 และช่วงต่อมาเป็นการสร้างส่วนชั้นบนและเพดานโค้งของจรมุขชั้นใน ในช่วงปี ค.ศ. 1240
ในปี ค.ศ. 1223 มุขนายกอูก เดอ มอร์วีล สบทบทุนสร้างชาเปลอีก 2 หลัง ได้แก่ ชาเปลนักบุญจอร์จ และชาเปลนักบุญทอมัส แบ็กกิต บริเวณร้องเพลงสวดน่าจะเสร็จสิ้นราวปี ค.ศ. 1238 ซึ่งตรงกับพิธีปลงศพของมุขนายกอูก เดอ มอร์วีล มุขทางเข้าทิศใต้และตะวันตกเฉียงเหนือสันนิษฐานว่าเริ่มก่อสร้างราวปี ค.ศ. 1228 เนื่องจากใช้ช่างแกะสลักหินจากสำนักเดียวกับการก่อสร้างระเบียงคดของมง-แซ็ง-มีแชลที่แล้วเสร็จในปีเดียวกันคือ ค.ศ. 1228
อาสนวิหารแกลร์มง-แฟร็อง
ระหว่างการปฏิวัติฝรั่งเศสนักปฏิวัติต้องการที่จะรื้ออาสนวิหารทิ้งแต่นักพรตคณะเบเนดิกตินแวร์เดียร์-ลาทูร์หว่านล้อมไม่ให้ทำการรื้อทิ้งได้สำเร็จ โดยกล่าวว่าอาสนวิหารจะเป็นสถานที่ที่เหมาะสำหรับการใช้ประชุมผู้คนจำนวนมาก สิ่งที่ถูกทำลายไปก็ได้แก่ฉากกางเขน, ที่นั่งของบริเวณร้องเพลงสวด แท่นบูชา และเฟอร์นิเจอร์ ยกเว้นแต่โคมระย้าที่สร้างโดยฟิลิปเป คาฟฟิเอรี แต่หอบนแขนกางเขนถูกเผา ด้านหน้าอาสนวิหารแบบโรมาเนสก์จากสมัยการก่อสร้างของบิชอปสตีเฟนที่ 2 ถูกทำลายโดยการระดมยิงด้วยปืนในปี ค.ศ. 1851
ฮายาโซฟีอา
สิ่งก่อสร้างที่ปรากฏอยู่ในปัจจุบันถูกสร้างให้เป็นโบสถ์ในระหว่างปี ค.ศ. 532-537 โดยจักรพรรดิจัสติเนียนแห่งจักรวรรดิไบแซนไทน์ และเป็นโบสถ์หลังที่สามถูกสร้างขึ้นในสถานที่เดียวกันนี้ (โบสถ์สองหลังแรกถูกทำลายในระหว่างการจลาจล) โบสถ์นี้เป็นศูนย์กลางของนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์เป็นเวลาเกือบ 1,000 ปี
อาสนวิหารกูต็องส์
บริเวณกลางโบสถ์ (ราวปี ค.ศ. 1220–1235) เป็นแบบกอทิกนอร์มันเหมือนกับบริเวณร้องเพลงสวด กล่าวคือ ยอดหัวเสาแบบทรงกลมกลวง ช่องโค้งที่เรียวสูง และความกลมกลืนกันของสถาปัตยกรรมขององค์ประกอบที่ตกแต่งต่าง ๆ (เช่น บัวประดับ ลายหน้าบัน ลายหัวเสา เป็นต้น) เป็นหลักฐานให้เห็นถึงการต่อต้านสถาปัตยกรรมกอทิกแบบฝรั่งเศส และความเชื่อในประเพณีทางสถาปัตยกรรมแบบนอร์มอง ซึ่งยังเห็นได้ชัดบริเวณหน้าบันหลักของอาสนวิหาร ซึ่งประกอบด้วยเส้นตรงแนวดิ่งที่ปราศจากการประดับตกแต่งใด ๆ บริเวณเสา ต่อมาราวปี ค.ศ. 1270 ได้มีการเพิ่มชาเปลเข้าไปจำนวนหลายแห่งในช่องระหว่างเสาผนังของบริเวณกลางโบสถ์ ซึ่งมาสำเร็จในสมัยของมุขนายกฌ็อง แดแซ ชาเปลฝั่งทิศใต้ได้อุทิศให้มุขนายกรอแบร์ ดาร์กูร์
มหาวิหารเซนต์สตีเฟน
มหาวิหารเซนต์สตีเฟน หรือ อาสนวิหารนักบุญสเทเฟน คือ อาสนวิหารที่สร้างขึ้นอุทิสแก่นักบุญสเทเฟน อาจหมายถึง
อารามเอททัล
อารามตกไปเป็นของบารอนเทโอดอร์ ฟอน คราเมอร์-เคลทท์ (Baron Theodor von Cramer-Klett) ผู้ยกอารามนี้คืนนักพรตคณะเบเนดิกตินที่ไชเยิร์น (Scheyern) เมื่อปี ค.ศ. 1900 ซึ่งได้สถาปนาอารามเอททัลกลับเป็นอารามเบเนดิกตินตามเดิม และได้ขึ้นทะเบียนเป็นอารามในตำแหน่ง Basilica minor (มหาวิหารน้อย) เมื่อปี ค.ศ. 1920
คริสโตเฟอร์ เรน
เซอร์ คริสโตเฟอร์ เรน () (20 ตุลาคม ค.ศ. 1632 - 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1723) เป็นสถาปนิกอังกฤษที่ได้รับการยกย่องมากที่สุดคนหนึ่งในประวัติศาสตร์ เขารับหน้าที่ปรับปรุงโบสถ์ 51 แห่ง ในนครหลวงลอนดอน หลังเกิดเหตุเพลิงใหม้ครั้งใหญ่ ในปี ค.ศ. 1666 รวมถึงผลงานชิ้นเอกอย่าง มหาวิหารเซนต์พอล ที่แล้วเสร็จในปี ค.ศ. 1710
ชเตฟันสโดม
การอนุรักษ์และการบูรณปฏิสังขรณ์มหาวิหารที่สร้างในยุคกลางเช่นมหาวิหารเซนต์สตีเฟนเป็นกระบวนการที่ต้องทำอย่างต่อเนื่องกันมาโดยตลอดตั้งแต่การเริ่มก่อสร้างในปี ค.ศ. 1147 เป็นต้นมา
อำเภอเมืองจันทบุรี
อาสนวิหารพระนางมารีอาปฏิสนธินิรมล จันทบุรี เป็นอาสนวิหารโรมันคาทอลิกเก่าแก่ประจำเขตมิสซังจันทบุรีตั้งอยู่ในบริเวณโรงเรียนสตรีมารดาพิทักษ์ ตำบลจันทนิมิต ถัดจากวัดไผ่ล้อมไปทางแยกขวา 2 กิโลเมตร มีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่าวัดจันทร์ ตามหลักฐานในเอกสารได้บันทึกไว้ว่าเริ่มสร้างโบสถ์ระหว่างปี พ.ศ. 2254-2285 โดยบาทหลวงชาวฝรั่งเศสและสัตบุรุษชาวญวนที่อาศัยอยู่ในเมืองจันทบุรีขณะนั้น และทำการปรับปรุงมาโดยตลอด ครั้งสุดท้ายได้บูรณะในปี พ.ศ. 2487-2528 ได้ชื่อว่าเป็นโบสถ์คาทอลิกที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย มีรูปทรงทางสถาปัตยกรรมแบบตะวันตกที่เรียกว่า ศิลปะกอทิก ตกแต่งด้วยกระจกสีติดผนัง เป็นภาพทางศาสนาคริสต์ที่สวยงามมาก
อาสนวิหารแซ็งต์
อาสนวิหารแห่งแรกนั้นเคยตั้งอยู่บนสถานที่เดียวกันตั้งแต่ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 12 ซึ่งหลงเหลือให้เห็นเพียงแค่บริเวณแขนกางเขนและจุดตัดกลางโบสถ์ตามแบบสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ นอกจากนี้ยังพบวิหารคดสร้างราวคริสต์ศตวรรษที่ 13 ตัววิหารส่วนใหญ่นั้นมาจากการสร้างใหม่ในปี ค.ศ. 1450 เป็นต้นไปในแบบสถาปัตยกรรมกอทิกแบบฟล็องบัวย็อง () ซึ่งการก่อสร้างได้ล้าช้ามาจนกระทั่งปี ค.ศ. 1568 ก็ยังไม่สำเร็จ และยังเป็นช่วงของสงครามศาสนาฝรั่งเศส ซึ่งในบริเวณเมืองแถบนี้นั้นได้รับผลกระทบอย่างหนัก เนื่องจากตกเป็นเป้าหมายหลักของการทำลายล้างโดยกองทัพฝ่ายโปรเตสแตนต์ จึงทำให้ต้องมีการสร้างบริเวณกลางโบสถ์ทั้งหมดขึ้นมาใหม่ช่วงหลังสงครามเป็นต้นมา
การขาดแคลนแรงงานและวัตถุดิบเป็นอุปสรรคสำคัญที่ทำให้ไม่สามารถซ่อมแซมให้เหมือนแบบที่ตั้งใจไว้ได้ โดยที่เห็นบริเวณหอระฆังนั้น ความรู้สึกหนาและหนักนั้นเป็นผลมาจากการขาดส่วนประกอบของยอดแหลมซึ่งตามแบบนั้นต้องมี ซึ่งก็ได้เลือกที่จะปิดยอดด้วยโดมที่ทำจากทองแดงซึ่งเป็นตัวเลือกที่ประหยัดกว่ามาก
มหาวิหารนักบุญฟรังซิสแห่งอัสซีซี
แท่นบูชาพระสันตะปาปาตรงมุขทำด้วยหินก้อนเดียวจากโคโมเมื่อ ค.ศ. 1230 รอบแท่นบูชาตกแต่งด้วยเพดานโค้งกอธิคที่รับโดยเสาหลายแบบ เสา 12 เสาที่ล้อมรอบแท่นบูชาถูกรื้อออกไปเมื่อ ค.ศ. 1870 ที่นั่งสวดมนต์สร้างด้วยไม้วอลนัตเสร็จเมื่อ ค.ศ. 1471 โดยอพอลโลนิโอ เพโตรชชิ ดา ริพาทรานโซนิ (Apollonio Petrocchi da Ripatransone) ช่วยโดยทอมัสโซ ดิ อันโตนิโอ ฟิโอเร็นทิโน (Tommaso di Antonio Fiorentino) และอันเดรีย ดา มอนเทฟาลโค (Andrea da Montefalco)
มหาวิหารแซ็ง-เดอนี
มหาวิหารแซ็ง-เดอนีก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 7 โดยพระเจ้าดาโกแบร์ที่ 1 บนที่ตั้งของที่ฝังศพของนักบุญเดนิสผู้เป็นนักบุญองค์อุปถัมภ์ประเทศฝรั่งเศสองค์หนึ่งในสามองค์ มหาวิหารกลายเป็นสถานที่สำหรับการแสวงบุญและใช้เป็นที่บรรจุพระบรมศพของพระมหากษัตริย์ฝรั่งเศสเกือบทุกพระองค์ระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 10 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 18 และบางพระองค์จากก่อนหน้านั้น (แต่ไม่ใช่สถานที่สำหรับพระราชพิธีราชาภิเษกที่ทำกันที่มหาวิหารแร็งส์ แต่พระราชพิธีราชาภิเษกพระราชินีมักทำกันที่นี่) มหาวิหารจึงกลายเป็นสิ่งก่อสร้างกลุ่มที่ซับซ้อน ในคริสต์ศตวรรษที่ 12 อธิการซูว์เฌสร้างบางส่วนของมหาวิหารใหม่โดยใช้วิธีการก่อสร้างที่ล้ำสมัยสำหรับยุคนั้น และใช้การตกแต่งที่นำมาจากสิ่งก่อสร้างอื่น ๆ การก่อสร้างครั้งนี้ถือกันว่าเป็นก่อสร้างสิ่งก่อสร้างตามสถาปัตยกรรมกอทิกที่แท้จริงเป็นครั้งแรก นอกจากนั้นมหาวิหารก็ยังเป็นตัวอย่างของสถาปัตยกรรมแรยอน็อง และกลายมาเป็นแบบการก่อสร้างของมหาวิหารและแอบบีย์อื่น ๆ ทางตอนเหนือของฝรั่งเศส อังกฤษ และประเทศอื่น ๆ ต่อมา
อาสนวิหารอาเคิน
เมื่อปี ค.ศ. 1165 (พ.ศ. 1708) พระเจ้าฟรีดริชที่ 1หรือ ฟรีดริช บาร์บารอสซา เปิดที่ที่ฝังพระเจ้าชาร์เลอมาญอีกครั้ง แทนที่จะพบพระเจ้าชาร์เลอมาญนั่งตามบันทึกของอ็อตโตแห่งโลเมลโล กลับพบว่าร่างของพระองค์อยู่ในโลงหิน ครั้งนี้พระเจ้าเฟรตเดอริคจึงให้เอาร่างของพระเจ้าชาร์เลอมาญใส่โลงหินที่ทำจากหินอ่อนจากเปอร์เซีย ซื่งเชื่อกันว่าเป็นโลงที่ใช้ฝังออกัสตุส ซีซาร์ พอถึงปี ค.ศ. 1215 (พ.ศ. 1758) พระเจ้าฟรีดริชที่ 2 ก็ย้ายพระศพใส่หีบใหม่ที่ทำจากเงินและทอง
วิหารพระแม่มารี (Shrine of St Mary) ตั้งอยู่ภายในตัววัดทางด้านบริเวณพิธี (chancel) สร้างระหว่างปี ค.ศ. 1220 - 1239 (พ.ศ. 1763 - 1782) ภายในตกแต่งด้วยรูปปั้นของ พระเยซู พระแม่มารี พระเจ้าชาร์เลอมาญ พระสันตะปาปาลีโอที่ 3 และสาวกสิบสององค์ ภายในวิหารมีวัตถุมงคลที่เชื่อกันว่าเคยเป็นของคนสำคัญทางคริสต์ศาสนา สองสามอย่างคือ เสื้อคลุมของพระแม่มารี ผ้าของพระเยซู และ เสื้อที่นักบุญจอห์นแบ็พทิสต์ (John the Baptist) ใส่วันที่ท่านถูกตัดหัว ตั้งแต่ปีค.ศ. 1349 เป็นต้นมาทางวัดก็จะเอาสิ่งสำคัญเหล่านี้ออกมามาตั้งแสดงนอกวิหารเพื่อให้นักแสวงบุญชื่นชมทุก 7 ปี ครั้งสุดท้ายที่เอาออกมาตั้งแสดงก็เมื่อเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2007 (พ.ศ. 2550)
อาสนวิหารแกลร์มง-แฟร็อง
ในคริสต์ศตวรรษที่ 5 บิชอปนามาซิอุสวางศิลาฤกษ์ของอาสนวิหารแรกที่ทำให้ประชากรผู้ถือคริสต์ศาสนาออกมาจากบริเวณกักกัน "vicus christianorum" ได้ นามาเชียสอุทิศสิ่งก่อสร้างให้แก่นักบุญวีตาลิสและนักบุญอกริโกลาที่ได้นำเรลิกกลับมาจากโบโลญญาด้วย ตัววัดมีความยาว 43 เมตรเป็นผังแบบบาซิลิกาที่ได้รับการบันทึกโดยนักบุญเกรกัวร์แห่งตูร์ ตกแต่งด้วยหินอ่อนโดยมีทางเดินกลางขนาบด้วยช่องทางเดินข้าง ตัดด้วยแขนกางเขน และมีคอลัมน์ทั้งหมด 70 ต้น วัดนี้ถูกทำลายในปี ค.ศ. 760 โดยพระเจ้าเปแป็งพระวรกายเตี้ย ต่อมาเมื่อทรงสำนึกในการกระทำพระองค์จึงพระราชทานทรัพย์จำนวนมากให้แก่บิชอปฮาด์เดอแบร์ตในการสร้างอาสนวิหารใหม่ระหว่างปี ค.ศ. 764 ถึงปี ค.ศ. 768 อาสนวิหารที่สองถูกทำลายโดยนอร์มันในปี ค.ศ. 915
ชเตฟันสโดม
“ฉากประดับแท่นบูชาน็อยชตัดท์” ประกอบด้วยบานพับภาพสองตอน ตอนบนมีความสูงสี่เท่าของตอนล่าง เมื่อเปิดตอนล่างออกมาก็จะเป็นกรงสำหรับเดิมเป็นที่เก็บเรลิกเหนือแท่นบูชา ในวันราชการบานพับสี่บานก็จะปิดให้เห็นแต่ภาพนอกที่เป็นภาพเขียนสีมัว ๆ ของนักบุญ 72 องค์ ในวันอาทิตย์จึงจะมีการเปิดให้ได้เห็นงานสลักไม้ทาสีทองอันวิจิตรภายในที่เป็นภาพฉากชีวิตของพระแม่มารี การบูรณปฏิสังขรณ์ฉากแท่นบูชาเริ่มทำกันในปี ค.ศ. 1985 และใช้เวลาทั้งสิ้น 20 ปีจึงเสร็จ โดยใช้ศิลปินนักบูรณปฏิสังขรณ์ 10 คนที่ใช้เวลาทำงาน 40,000 ชั่วโมง และใช้เงิน 1.3 ล้านยูโร
ชเตฟันสโดม
และบนยอดหอที่สูงที่สุดแขวน “ระฆังพริมกล็อก” (หล่อใหม่ ค.ศ. 1772) และ “ระฆังอัวร์เชลเลอ” (หล่อ ค.ศ. 1449) ที่ใช้สั่นเพื่อบอกชั่วโมง
อาสนวิหารนักบุญเปาโล
ที่ตั้งของอาสนวิหารปัจจุบันกล่าวกันว่าเคยเป็นที่ตั้งของวงหิน (stone circle) เป็นโบสถ์ที่อุทิศให้เทพีไดแอนนา ซึ่งตั้งตรงกันข้ามกับวิหารอพอลโลที่ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของเวสต์มินสเตอร์แอบบีย์ แต่คริสโตเฟอร์ เรน (Christopher Wren) ผู้เป็นสถาปนิกไม่พบสิ่งใดที่เป็นหลักฐานตามที่กล่าว แต่ก็อาจจะเป็นได้ว่าโบสถ์เดิมเป็นเพียงโบสถ์น้อยเล็ก ๆ และอาจจะถูกทำลายหลังจากที่เมลลิทุสถูกไล่ออกจากเมืองไปชั่วคราวโดยผู้นอกศาสนาที่สืบเชื้อสายมาจากแซร์เบิร์ธ (Saeberht) และตัวโบสถ์เองก็ถูกเผาเมื่อปี ค.ศ. 675 โบสถ์ที่สร้างแทนที่เป็นหิน (ค.ศ. 685) ภายในโบสถ์เป็นที่ฝังพระเจ้า/นักบุญเซ็บบีแห่งเอสเซ็กซ์ ต่อมาโบสถ์นี้ก็ถูกไวกิงปล้นทำลายเมื่อปี ค.ศ. 961 ตามที่กล่าวใน “บันทึกเหตุการณ์ของชาวแองโกล-แซกซัน”
Church of Our Lady before Týn
เมื่อศตวรรษที่ 11 บริเวณนี้เคยเป็นโบสถ์แบบโรมาเนสก์ ต่อมาถูกแทนที่ด้วยด้วยโบสถ์ Church of Our Lady in front of Týn ซึ่งเป็นโบสถ์แบบกอทิกเมื่อ พ.ศ. 1799 โบสถ์ที่เห็นในปัจจุบันเริ่มสร้างเมื่อศตวรรษที่ 14 ด้วยสถาปัตยกรรมกอทิกตอนปลาย ภายใต้การควบคุมของ Matthias of Arras และภายหลังควบคุมโดย Peter Parler จนกระทั่งศตวรรษที่ 15 การก่อสร้างใกล้เสร็จสมบูรณ์ ขาดแต่เพียงหอคอย หน้าจั่ว และหลังคา
พระวิหารในกรุงเยรูซาเลม
พระวิหารแรกหรือพระวิหารโซโลมอนสร้างราวหนึ่งพันปีก่อนคริสต์ศักราชและได้รับการบ่งทางดาราศาสตร์ว่าสร้างเมื่อ 957 ปีก่อนคริสต์ศักราช แทนที่แท่นบูชาเดิม พระวิหารนี้มาถูกทำลายโดยพระเจ้าเนบูคัดเนซซาร์ที่ 2 เมื่อ 586 ปีก่อนคริสต์ศักราช ฉะนั้นพระวิหารแรกจึงตั้งอยู่ราว 375 ก่อนที่จะถูกทำลาย ธรรมเนียมทัลมุด (Talmud) กล่าวว่า 410 ปี ตัวสิ่งก่อสร้างมีบทบาทสำคัญในธรรมเนียม
อาสนวิหารนักบุญเปาโล
อาสนวิหารที่สามสร้างด้วยหินเมื่อปี ค.ศ. 962 และใช้เป็นที่ฝังพระศพของพระเจ้าเอเธลเรดที่ 2 (Ethelred the Unready) แต่ก็มาถูกเผาอีกเมื่อปี ค.ศ. 1087 ตามที่บันทึกใน “บันทึกเหตุการณ์ของชาวแองโกล-แซกซัน”
มหาวิหารนักบุญฟรังซิสแห่งอัสซีซี
คูหาสวดมนต์แรกทางซ้ายอุทิศให้นักบุญมาร์แต็งแห่งตูร์ สร้างโดยคาร์ดินาลดา มอนเตฟอเร (Cardinal da Montefiore) ตกแต่งระหว่างปี ค.ศ. 1317 ถึงปี ค.ศ. 1319 เป็นจิตรกรรมฝาผนัง 10 ฉากของชีวิตนักบุญมาร์ติน วาดโดยซิโมเน มาร์ตินิ และมีบานภาพพับที่มีภาพของนักบุญหลายองค์ งานภายในคูหาสวดมนต์นักบุญมาร์ตินเป็นงานที่สำคัญที่สุดชิ้นหนึ่งของซิโมเน มาร์ทินีและเป็นงานจิตรกรรมที่ดีเด่นที่สุดของคริสต์ศตวรรษที่ 14 สิ่งที่น่าเสียดายคือสีขาวตะกั่วของมาร์ทินีหม่นลงไปตามกาลเวลา
มหาวิหารซันตาโกรเช
ภายในคอนแวนต์เป็นชาเปลแพซซี (Cappella dei Pazzi) สร้างสำหรับใช้เป็นหอประชุมสงฆ์ ระหว่างปี ค.ศ. 1442 ถึงปี ค.ศ. 1446 และมาเสร็จเมื่อปีคริสต์ทศศตวรรษ 1470 ฟีลิปโป บรูเนลเลสกี (ผู้เป็นผู้ออกแบบและสร้างมหาวิหารฟลอเรนซ์) มีส่วนในการออกแบบซึ่งรักษาความเรียบง่ายปราศจากการตกแต่ง
ชเตฟันสโดม
อาสนวิหารนักบุญสเทเฟนมีชาเปล หรือ ชาเปลอย่างเป็นทางการหลายชาเปลที่รวมทั้ง:
ยาโกบ ยอร์ดานส์
วัดเซนต์ออกัสตินในแอนต์เวิร์ปมีฉากแท่นบูชาสามฉาก แต่ละฉากเป็นภาพเขียนขนาดใหญ่โดยรือเบินส์, ฟัน ไดก์ และยอร์ดานส์ ทั้งสามภาพเขียนในปี ค.ศ. 1628 "พระแม่มารีและพระบุตรกับนักบุญ" ของรือเบินส์เป็นฉากแท่นบูชาเอกตรงกลาง แท่นบูชาทางซ้ายเป็นภาพ "ความปิติสานต์ของนักบุญออกัสติน" โดยฟัน ไดก์ และทางขวาเป็นภาพ "การพลีชีพของนักบุญอะพอลโลเนีย" โดยยอร์ดานส์ ยอร์ดานส์เขียนนักบุญอะพอลโลเนียกระโดดเข้าไปในกองไฟแทนที่จะประกาศเลิกนับถือคริสต์ศาสนาในคริสต์ศตวรรษที่ 3 เป็นภาพที่แน่นและเป็นนาฏกรรม จิตรกรทั้งสาม (รือเบินส์, ฟัน ไดก์ และยอร์ดานส์) เป็นจิตรกรบาโรกคนสำคัญที่สุดในแอนต์เวิร์ปในขณะนั้น การเขียนภาพทั้งสามนี้เป็นโอกาสเดียวที่จิตรกรทั้งสามทำงานร่วมกันในเวลาเดียวกันในวัดเซนต์ออกัสติน ภาพทั้งสามต่างก็เป็นหัวข้อที่มีความสัมพันธ์กัน งานของรือเบินส์เป็นภาพพระแม่มารีล้อมรอบด้วยนักบุญ ของฟัน ไดก์ และยอร์ดานส์ต่างก็เขียนนักบุญที่ช่วยเป็นกรอบให้ภาพกลางของรือเบินส์ ภาพเขียนของนักบุญของฟัน ไดก์ และยอร์ดานส์เป็นการเชิญชวนให้ผู้ชมเพิ่มความใกล้ชิดยิ่งขึ้นกับพระเจ้าและสวรรค์โดยการเป็นสมถะของการใช้ชีวิตเช่นนักบุญออกัสตินหรือโดยการเสียสละเช่นนักบุญอะพอลโลเนีย
สถาปัตยกรรมนอร์มัน
สมัยนอร์มันระหว่างซิซิลีเกิดขึ้นในระหว่างราวปี ค.ศ. 1070 จนถึงราวปี ค.ศ. 1200 สถาปัตยกรรมตกแต่งด้วยงานโมเสกปิดทองเช่นที่มหาวิหารที่มอนเรอาเล ชาเปลพาลาติเนในพาเลอร์โมสร้างในปี ค.ศ. 1130 อาจจะเป็นตัวอย่างที่ดีที่สุดของลักษณะนี้ที่ภายใต้โดม (องค์ประกอบแบบไบแซนไทน์) ตกแต่งด้วยงานโมเสกเป็นภาพพระเยซูและเทวดา
ชเตฟันสโดม
ตั้งแต่สมัยแรกเป็นต้นมามหาวิหารเซนต์สตีเฟนก็เป็นที่สำหรับการฝังศพตั้งแต่สมัยโรมัน และ เป็นที่บรรจุศพของทั้งขุนนางและคนธรรมดา แต่การได้รับการบรรจุภายในตัวมหาวิหารถือกันว่าเป็นสิ่งที่มีเกียรติเพราะความที่ได้ใกล้ชิดกับนักบุญต่างที่มีมงคลวัตถุเก็บรักษาไว้ภายในมหาวิหาร ผู้ที่ไม่มีเกียรติยศเท่าใดนักก็จะได้รับการฝังใกล้มหาวิหาร
ชเตฟันสโดม
การทำความสะอาดภายในอย่างเป็นระบบก็ค่อยๆ เริ่มทำรอบผนัง และ ภายนอกที่เป็นงานประติมากรรมนูนของพระเยซูในสวนเกทเสมนีก็ยังอยู่ในระหว่างการบูรณะ
นักบุญสเทเฟน
โบสถ์คริสต์ศาสนาหลายแห่งตั้งตามชื่อนักบุญสเทเฟน แต่นักบุญสเทเฟนไม่มีที่ฝังศพอย่างเป็นทางการจนกระทั่งปี ค.ศ. 415 เมื่อนักแสวงบุญเดินทางไปเยรูซาเลมกันเป็นจำนวนมาก พระชื่อลูเซียนกล่าวว่าได้เห็นนิมิตหลุมศพของนักบุญสเทเฟนที่เคฟาร์ กามาลา (Caphar Gamala) ทางเหนือของเยรูซาเลม นักบุญเกรกอรีแห่งตูร์กล่าวว่าเมื่อชาวฮันมารุกรานและเผาเมืองเม็ทซ (Metz) ก็ไม่สามารถเผาชาเปลของนักบุญสเทเฟนที่เป็นที่เก็บเรลิกของท่านได้ เชื่อว่าเพราะท่านมีบารมีคุ้มกัน
อาสนวิหารกูต็องส์
ในสมัยช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 11 รอแบร์ มุขนายกองค์ถัดมา ได้ตัดสินใจสร้างอาสนวิหารขึ้นมาใหม่ ซึ่งได้แล้วเสร็จในสมัยมุขนายกอีกองค์ถัดไป ได้แก่ ฌอฟรัว เดอ มงแบร ซึ่งอาสนวิหารแห่งนี้ได้ประกอบพิธีเสกขึ้นเป็นอาสนวิหารเมื่อปี ค.ศ. 1056 โดยมีดยุกกีโยมแห่งนอร์มัน (พระเจ้าวิลเลียมที่ 1 แห่งอังกฤษ สมัยก่อนพิธีราชาภิเษก) ร่วมในพิธี อาสนวิหารในขณะนั้นประกอบด้วยหอคู่แบบแปดเหลี่ยมขนาบบริเวณกลางโบสถ์ บริเวณเหนือจุดตัดกลางโบสถ์เป็นหอรับแสง และมีมุขโค้งด้านสกัด บริเวณร้องเพลงสวดในขณะนั้นยังไม่พบส่วนของจรมุข แต่ถูกขนาบด้วยทางเดินข้างสองชั้น
อาสนวิหารโบแว
อาสนวิหารแห่งนี้ได้รับการขนานนามว่าเป็นสถานที่แบบสถาปัตยกรรมกอทิกแห่งหนึ่งที่แสดงถึงความสำเร็จสูงสุดและความกล้าหาญทางสถาปัตยกรรม โดยตัวอาคารมีเพียงแขนกางเขน (คริสต์ศตวรรษที่ 16) และบริเวณร้องเพลงสวด พร้อมทั้งมุขโค้งและชาเปลจำนวน 7 หลัง (คริสต์ศตวรรษที่ 13) ซึ่งสามารถเข้าถึงได้จากทางจรมุข นอกจากนี้ยังพบโบสถ์เล็กแบบสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์สร้างราวคริสต์ศตวรรษที่ 10 เรียกว่า "บาเซิฟวร์" () ซึ่งปัจจุบันได้รับการบูรณะจนอยู่ในสภาพดีตั้งอยู่บริเวณที่จะเป็นที่ตั้งของบริเวณกลางโบสถ์อีกด้วย
สถาปัตยกรรมมหาวิหารสมัยกลางในอังกฤษ
การออกแบบภายในก็มาถึงช่วงสุดท้ายที่สร้างกันต่อมาจนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 16 ที่เป็นการวิวัฒนาการการสร้างเพดานพัดที่สร้างกันเป็นครั้งแรกราวคริสต์ทศวรรษ 1370 ภายในระเบียงคดของมหาวิหารกลอสเตอร์ และต่อมาที่ด้านหลังของบริเวณร้องเพลงสวดที่มหาวิหารปีเตอร์บะระห์ในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 15 หรือที่ยิ่งหรูหรากว่านั้นในการใช้ปุ่มหินห้อยบนเพดานเหนือบริเวณร้องเพลงสวดแบบนอร์มันที่มหาวิหารออกซฟอร์ด หรือในการตกแต่งชาเปลของพระเจ้าเฮนรีที่ 7ที่แอบบีเวสต์มินสเตอร์ในขณะที่อิตาลีอยู่ในสมัยการก่อสร้างแบบฟื้นฟูศิลปวิทยาเข้าไปแล้ว 
ผังของมหาวิหารซอลสบรีที่เป็นรูปกางเขนซ้อนมักจะใช้ในการอ้างถึงในประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรมในการเปรียบเทียบระหว่างสถาปัตยกรรมกอทิกแบบอังกฤษกับสถาปัตยกรรมกอทิกแบบฝรั่งเศสและสถาปัตยกรรมกอทิกแบบอิตาลีหรือกับในประเทศอื่นๆ มหาวิหารซอลสบรีมีลักษณะหลายอย่างซึ่งเป็นลักษณะที่เป็นเอกลักษณ์ของอังกฤษ เช่นผังของมหาวิหารวูสเตอร์ที่คล้ายคลึงกับของมหาวิหารซอลสบรี ทั้งสองซอลสบรีมีแขนกางเขนซ้อนกันสองแขน, มีหอเหนือจุดตัดขนาดใหญ่, ซุ้มทางเข้า (porch) ของช่องทางเดินกลางทางด้านเหนือขนาดใหญ่ และ ระเบียงคดทางด้านใต้ที่เปิดออกไปยังหอประชุมสงฆ์หลายเหลี่ยม ภายในทัศนมิติก็คล้ายคลึงกันที่ประกอบด้วยหน้าต่างแลนเซ็ทบนมุขตะวันออก และเรียงรายด้วยเสาสลับสีตัดกันที่ทำด้วยหินเพอร์เบ็ค แต่เมื่อมาถึงประวัติศาตร์แล้วสองมหาวิหารนี้ก็แตกต่างกันมาก มหาวิหารซอลสบรีใช้เวลาสร้าง 160 ปีก็เสร็จตั้งแต่การวางรากฐานในปี ค.ศ. 1220 จนเมื่อสร้างหอยอดแหลมในปี ค.ศ. 1380 ส่วนมหาวิหารวูสเตอร์ใช้เวลาถึง 420 ปีตั้งแต่การสร้างคริพท์แบบนอร์มันในปี ค.ศ. 1084 ไปจนถึงการสร้างชาเปลเจ้าชายอาร์เธอร์ในปี ค.ศ. 1504 แต่ประวัติการก่อสร้างของมหาวิหารวูสเตอร์เป็นประวัติที่คล้ายคลึงกับประวัติของการก่อสร้างมหาวิหารอื่นๆ ในอังกฤษในยุคก
างมากกว่าประวัติของมหาวิหารซอลสบรี
อาสนวิหารโคโลญ
อาสนวิหารโคโลญได้ก่อสร้างมาตั้งแต่ปี 1248 แต่มีปัญหาให้ต้องหยุดพักการก่อสร้างไปบ้าง จึงต้องใช้เวลากว่าหกร้อยปีจึงสร้างเสร็จสมบูรณ์ และ สร้างเสร็จในปี 1880 พร้อมกับมีพีธีวางหลักหินบันทึกข้อมูลการก่อสร้าง อาสนวิหารโคโลญเป็นศาสนสถานของคริสต์ศาสนาโรมันคาทอลิก นับเป็นวิหารที่ใหญ่และเป็นอาคารที่สูงที่สุดในโลกในเป็นเวลา 4 ปี ( ปี ค.ศ 1880-1884) ต่อมาในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เมืองโคโลญ ถูกทิ้งระเบิดทางอากาศทั้งหมด 14 ลูก แม้วิหารจะได้รับความเสียหายบางส่วน แต่ก็ไม่พังทลายลงมา ซึ่งเชื่อว่าเป็นปาฏิหาริย์ บ้างก็เชื่อว่า เพราะวิหารเป็นจุดสังเกตที่สำคัญของนักบิน จึงไม่ต้องการจะระเบิดทำลายทิ้งไปเสียทีเดียว จากความเสียหายดังกล่าว จึงมีการซ่อมแซมภายในต่อมาตั้งแต่ ปี ค.ศ.1945 - 1948
ชเตฟันสโดม
กล่าวกันว่าคีตกวีลุดวิก ฟาน เบโทเฟินทราบว่าตนเองหูหนวกก็เมื่อหันขึ้นไปมองนกบินออกมาจากหอระฆังเพราะระฆังถูกสั่นแต่ก็ไม่ได้ยินเสียงระฆัง อาสนวิหารนักบุญสเทเฟนมีระฆังทั้งหมด 23 ใบ ใบใหญ่ที่สุดที่แขวนในหอเหนือมีชื่อเป็นทางการว่าระฆังพระแม่มารีย์ แต่มักจะเรียกกันว่า “ระฆังพุมเมริน” ระฆังพุมเมรินหนัก 20,130 กิโลกรัม เป็นระฆังที่ใหญ่ที่สุดในออสเตรียและเป็นระฆังแบบแกว่งที่ใหญ่เป็นที่สองในยุโรป รองจาก “ระฆังปีเตอร์” ที่หนัก 23,500 กิโลกรัมที่มหาวิหารโคโลญ ระฆังพุมเมรินหล่อในปี ค.ศ. 1711 จากปืนใหญ่ที่ยึดได้จากมุสลิมที่มาล้อมกรุงเวียนนา และมาหล่อใหม่ในปี ค.ศ. 1951 หลังจากหล่นลงมาแตกบนพื้นหลังจากเพราะคานไม้ที่แขวนที่ได้รับความเสียหายจากเพลิงไหม้ในปี ค.ศ. 1945 หักตัวลง ระฆังใหม่ที่มีเส้นผ้าศูนย์กลาง 3.14 เมตรเป็นของขวัญจากรัฐอัปเปอร์ออสเตรีย ระฆังนี้สั่นเฉพาะโอกาสพิเศษเช่นปีใหม่ ในหอเดียวกันนี้มีระฆังที่เก่ากว่าอีกสามใบที่ไม่ได้ใช้แล้ว:
ชเตฟันสโดม
หอสูง 136 เมตรที่ชาวเวียนนาเรียกว่า “Steffl” (ออกเสียง “สเตฟเฟิล” แผลงมาจากคำว่า “Stephen”) หอใต้ขนาดมหึมาของอาสนวิหารนักบุญสเทเฟนที่เป็นหอที่เด่นสง่ากว่าสิ่งอื่นใดของภูมิทัศน์ตึกรามของเมืองเวียนนาใช้เวลาสร้างทั้งสิ้น 65 ปี ระหว่าง ค.ศ. 1368 ถึง ค.ศ. 1433 ระหว่างการล้อมกรุงเวียนนาในปี ค.ศ. 1529 และอีกครั้งหนึ่งในยุทธการเวียนนาในปี ค.ศ. 1683 หอสเตฟเฟิลใช้เป็นหอสังเกตการณ์และที่ตั้งของกองบังคับการในการป้องกับเมืองเวียนนาที่มีกำแพงล้อมรอบ ในหอถึงกับมีห้องพักสำหรับผู้ทำหน้าที่สังเกตการณ์ หอสเตฟเฟิลมีผู้ประจำการตอนกลางคืนมาจนกระทั่งปี ค.ศ. 1955 ที่จะสั่นระฆังถ้าเห็นไฟไหม้ในเมือง บน
ยอด เป็นที่ตั้งของราชอินทรีสองหัวซึ่งเป็นสัญลักษณ์ตราอาร์มของราชวงศ์ฮับส์บูร์ก-ลอแรน บนหน้าอกเป็นกางเขนอัครบิดรที่หมายถึง “Apostolic Majesty” ของพระมหากษัตริย์แห่งฮังการี
อาสนวิหารวาน
อาสนวิหารวานสร้างในแบบสถาปัตยกรรมกอทิก โดยตั้งอยู่บนสถานที่ของอาสนวิหารเดิมซึ่งเป็นแบบโรมาเนสก์ในคริสต์ศตวรรษที่ 11 การก่อสร้างกินเวลายาวนานถึง 500 ปี ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 15 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 19 และถ้ายังนับรวมกับอายุของหอระฆังเก่าแบบโรมาเนสก์แล้วจะรวมเป็นระยะเวลาทั้งสิ้นถึงกว่า 700 ปีด้วยกัน
ฮายาโซฟีอา
ฮายาโซฟีอา (), อายาโซเฟีย (), ฮากีอาโซพีอา () หรือ ซางก์ตาซาปีเอนเตีย () เดิมเคยเป็นโบสถ์ของคริสต์ศาสนา นิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ ต่อมาถูกเปลี่ยนเป็นสุเหร่า ปัจจุบันเป็นพิพิธภัณฑ์ ตั้งอยู่ที่นครอิสตันบูล ประเทศตุรกี ถือเป็นสิ่งก่อสร้างที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งและมักถูกจัดให้อยู่ในรายการสิ่งมหัศจรรย์ของโลกในยุคกลาง จุดเด่นอยู่ที่ยอดโดมขนาดมหึมากลางวิหาร และนับเป็นตัวอย่างที่ดีที่สุดของสถาปัตยกรรมไบแซนไทน์ ฮายาโซฟีอาเคยเป็นโบสถ์ที่ใหญ่ที่สุดในโลกมานานเกือบพันปี จนกระทั่งอาสนวิหารเซบียาสร้างเสร็จในปี 1520
อาสนวิหารลียง
การก่อสร้างได้เริ่มต้นราวคริสต์ศตวรรษที่ 12 เริ่มจากผนังของวิหารคดที่ตั้งอยู่เหนือห้องเก็บศพใต้โบสถ์สมัยโบราณ ต่อมาระหว่างปี ค.ศ. 1165–1180 มีการสร้างบริเวณฐานสำหรับมุขโค้ง ชาเปลด้านในทั้งสองแห่ง และสำหรับแขนกางเขนตามแบบสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ ต่อมาบริเวณหลังคาโค้งของมุขโค้ง ตามด้วยแขนกางเขน ได้แล้วเสร็จในแบบสถาปัตยกรรมกอทิก พร้อม ๆ กับหอทั้งสองฝั่ง รวมทั้งโถงทางเดินโบสถ์ในความยาวสี่ช่วงเสาพร้อมหลังคาโค้ง ได้เสร็จสิ้นตามในช่วงระหว่างปลายคริสต์ศตวรรษที่ 12 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 13
อาสนวิหารดอล-เดอ-เบรอตาญ
ต่อมาในปี ค.ศ. 1231 ซึ่งเป็นปีมรณภาพของมุขนายกฌ็องที่ 7 แห่งลีโซแน ส่วนบริเวณกลางโบสถ์ก็สร้างเสร็จสิ้นโดยมุขนายกองค์ต่อมา คือ เกลม็อง เดอ วีเทร มารับช่วงต่อในการก่อสร้างบริเวณแขนกางเขนและบริเวณร้องเพลงสวดที่มีด้านนอกแบบเรียบง่าย ซึ่งต่อมาเรลิกของนักบุญแซมซันได้นำมาซึ่งนักแสวงบุญมากมาย จึงมีความจำเป็นในการต่อเติมส่วนของจรมุขขึ้นเพิ่มเติม โดยมุขนายกเกลม็อง เดอ วีเทร ได้ว่าจ้างช่างฝีมือเยี่ยมจากอาสนวิหารแห่งอื่นมาใช้ก่อสร้างในวิธีแบบใหม่ โดยใช้รากฐานของอาสนวิหารเดิมแบบโรมาเนสก์ และสร้างต่อเติมขึ้นเป็นแบบกอทิกแบบนอร์มัน ซึ่งได้ดำเนินมาตลอดคริสต์ศตวรรษที่ 13 ส่วนสุดท้าย ได้แก่ บริเวณร้องเพลงสวด และจรมุข รวมถึงโบสถ์น้อยข้างจำนวนสิบแห่ง ได้สร้างเสร็จราวปี ค.ศ. 1279 ซึ่งก็ถือเป็นการสร้างเสร็จและใช้งานได้ ยกเว้นเพียงส่วนของหอระฆังกอทิกทั้งสองข้าง ซึ่งกำลังดำเนินไปเรื่อยๆ
ชเตฟันสโดม
ใต้บันไดเป็นสัญลักษ์อันเป็นที่ชื่นชมกันที่สุดในมหาวิหารที่เป็นภาพเหมือนตนเองของสถาปัตยกรรมไม่ทราบนามแอบเปิดหน้าต่างแอบมองที่เรียกว่า “คนแอบมอง” (Fenstergucker) สิ่วในมือของตัวแบบและเครื่องหมายช่างหิน บนเกราะเหนือหน้าต่างทำให้สันนิษฐานกันว่าเป็นภาพเหมือนตนเองของประติมากร
ภูเขาศักดิ์สิทธิ์แห่งกิฟฟา
ชาเปลพระแม่มารีเป็นสิ่งก่อสร้างแรกที่ได้รับการสร้างในปี ค.ศ. 1647 ซุ้มทางเข้าสู่ทางสู่กางเขนที่ก่อสร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 17 แสดงให้เห็นการเปลี่ยนแปลงมาเป็นหัวเรื่องเกี่ยวกับทุกขกิริยาของพระเยซู
ชเตฟันสโดม
ความงดงามของอาสนวิหารนักบุญสเทเฟนอยู่ที่การตกแต่งลวดลายอันวิจิตรของหลังคาด้วยกระเบื้องสีต่างๆ ขนาดของหลังคายาว 111 เมตร และใช้กระเบื้องเคลือบทั้งสิ้น 230,000 แผ่น เหนือบริเวณร้องเพลงสวดทางด้านใต้ของสิ่งก่อสร้างเป็นการวางกระเบื้องเป็นรูปอินทรีสองหัวซึ่งเป็นสัญลักษณ์ตราอาร์มของการปกครองของจักรวรรดิออสเตรียโดยราชวงศ์ฮับส์บูร์ก ทางด้านเหนือเป็นตราอาร์มของ เมืองเวียนนา และของ สาธารณรัฐออสเตรีย ในปี ค.ศ. 1945 เพลิงไหม้ที่ข้ามมาจากสิ่งก่อสร้างอื่นยังหอเหนือลามไปสร้างความเสียหายให้แก่โครงไม้ของหลังคา ความใหญ่โตของหลังคาทำให้ถ้าจะใช้ไม้ในการสร้างโครงสร้างใหม่ขึ้นแทนที่ก็จะต้องโค่นป่าราวหนึ่ตารางกิโลเมตรจึงจะได้ไม้พอเพียง ฉะนั้นจึงได้ใช้โครงสร้างเหล็กหล่อ 600 เมตริกตันแทนที่ หลังคาเป็นทรงที่แหลมมากจนการทำความสะอาดด้วยน้ำฝนก็พอเพียง และนอกจากนั้นก็แทบจะไม่มีหิมะเกาะได้
อาสนวิหารวาน
ต่อมาในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 12 ได้มีการสร้างอาสนวิหารแห่งใหม่ขึ้น ซึ่งบางส่วนยังเหลือถึงปัจจุบันซึ่งคือบริเวณฐานของหอระฆังและผนังบางด้านของบริเวณร้องเพลงสวด การปรับปรุงและขยายให้เป็นแบบกอทิกนั้นเกิดขึ้นตามดำริของมุขนายกอีฟว์ เดอ ปงซาล ในช่วงระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 15 ถึง 16 (ราวปี ค.ศ. 1454–1520) อันเนี่องมาจากพื้นที่เดิมเล็กเกินไปสำหรับปริมาณของผู้แสวงบุญที่มาสักการะหลุมฝังศพของนักบุญบิแซ็นต์ เฟร์เรร์ ซึ่งมรณภาพในปี ค.ศ. 1419 และได้ฝังศพอยู่ภายใต้ของบริเวณร้องเพลงสวดของอาสนวิหาร ซึ่งต่อมาได้มีการประกาศเป็นนักบุญในปี ค.ศ. 1455 โดยสมเด็จพระสันตะปาปาคาลิกซ์ตุสที่ 3 เงินสบทบทุนการก่อสร้างอาสนวิหารล้วนได้มาจากการบริจาคของผู้แสวงบุญแทบทั้งสิ้น
โบสถ์พระคริสตสมภพ
โบสถ์พระคริสตสมภพ () เป็นมหาวิหารในเมืองเบธเลเฮม รัฐปาเลสไตน์ โบสถ์นี้จักรพรรดิคอนสตันไทน์มหาราชและจักรพรรดินีเฮเลนาพระราชชนนีโปรดให้สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 326 ณ จุดที่เชื่อว่าพระเยซูประสูติ สร้างแล้วเสร็จในปี ค.ศ. 565 ถือเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ทั้งในศาสนาคริสต์และศาสนาอิสลาม ได้รับขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกแห่งแรกในดินแดนปาเลสไตน์ และยังอยู่ในรายชื่อแหล่งมรดกโลกที่กำลังตกอยู่ในภาวะอันตรายด้วย
อาสนวิหารกูต็องส์
ในคริสต์ศตวรรษที่ 14 ได้มีการก่อสร้างชาเปลกลางขึ้นใหม่ อันเนื่องมาจากการปิดล้อมเมืองในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1358 โดยกองทัพทำโดยฌอฟรัว ดาร์กูร์ ได้ทำให้อาสนวิหารชำรุดเสียหาย ซึ่งเป็นเหตุให้มุขนายกในขณะนั้น คือ ซีลแว็สทร์ เดอ ลา แซร์แวล ได้ทำการเปิดกำแพงและทำลายเสาลง โดยในโอกาสนี้ได้เพิ่มชาเปลเข้าไปอีก 6 หลังบริเวณทางเดินข้างชั้นล่าง บริเวณชั้นบนซึ่งเป็นระเบียงแนบตกแต่งด้วยรูปดาวสี่แฉก ("Quadriobe") พร้อมทั้งเพิ่มหน้าต่างกุหลาบบริเวณเหนือหน้าบัน รวมทั้งสร้างชาเปลขนาดใหญ่บริเวณจรมุขอีกด้วย
อาสนวิหารเฮริฟอร์ด
เมื่อกลางคริสต์ศตวรรษที่15 ก็เติมหอทางด้านตะวันตกของทางเดินกลาง พอถึงปลายกลางคริสต์ศตวรรษที่15 บาทหลวงแสตนบรี (Bishop Stanbury) และบาทหลวงออดลี (Bishop Audley) ก็สร้างชาเปลสามชาเปลภายในวัด บาทหลวงมาโย (Bishop Mayo) และ บาทหลวงบูธ (Bishop Booth) ผู้ปกครองอาสนวิหารระหว่างปีค.ศ. 1504 ถึง ค.ศ. 1535 สร้างสิ่งก่อสร้างสุดท้ายคือทางเข้าทางด้านเหนือ วัดนี้จึงรวมเบ็ดเสร็จใช้เวลาในการสร้าง 440 ปี
สถาปัตยกรรมอาสนวิหารในยุโรปตะวันตก
อีกอาสนวิหารหนึ่งในราเวนนาที่สร้างในสมัยเดียวกันคืออาสนวิหารซานวิทาลเล ผังของอาสนวิหารนี้เป็นแบบศูนย์กลางที่มีโดมตรงกลาง มีเนื้อที่ภายในด้วยกันทั้งหมด 25 ตารางเมตร โดมกลางล้อมรอบด้วยคูหาโค้ง 8 คูหาแยกกระจายออกจากโถงกลาง แต่ละคูหาคลุมด้วยโดมครึ่งวงกลมทำให้ผังดูเหมือนรูปดอกไม้ การตกแต่งก็เริ่มซับซ้อนขึ้นโดยการเล่นซุ้มโค้งซ้อนกันหลายชั้นซึ่งไม่มีสิ่งก่อสร้างใดที่จะเปรียบได้จนมาถึงวัดบาโรกซานตามาเรียเดลลาซาลูเท (Santa Maria della Salute) ใกล้เมืองเวนิสที่สร้างราวพันปีต่อมา อาสนวิหารที่พยายามสร้างเลียนแบบอาสนวิหารซานวิทาลเลก็ได้แก่อาสนวิหารอาเคินที่ประเทศเยอรมนี
มหาวิหารนักบุญเปโตรเดิม
การก่อสร้างเริ่มต้นขึ้นตามพระราชโองการของจักรพรรดิคอนแสตนตินที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมัน ระหว่าง ค.ศ. 326 และ 333 และใช้เวลาก่อสร้างราว 30 ปีจึงแล้วเสร็จ การออกแบบนั้นเป็นรูปแบบมหาวิหารตัวอย่าง ในอีกสิบสองศตวรรษต่อมา โบสถ์จะค่อย ๆ มีความสำคัญเพิ่มมากขึ้น และจะยิ่งกลายเป็นสถานที่สำหรับจาริกแสวงบุญในกรุงโรม
อาสนวิหารสทราซบูร์
อาสนวิหารสทราซบูร์ (; ) หรือ อาสนวิหารแม่พระแห่งสทราซบูร์ (; ) เป็นโบสถ์โรมันคาทอลิกที่มีฐานะเป็นอาสนวิหาร ตั้งอยู่ที่เมืองสทราซบูร์ แคว้นกร็องแต็สต์ ประเทศฝรั่งเศส อันเป็นที่ตั้งของอัครมุขมณฑลสทราซบูร์ ส่วนหลักของสถาปัตยกรรมเป็นแบบโรมาเนสก์ แต่ยังมีส่วนประกอบที่สำคัญของสถาปัตยกรรมแบบกอทิกตอนปลายที่งดงามที่สุดแห่งหนี่ง โดยมีแอร์วีน ฟ็อน ชไตน์บัค สถาปนิกชาวเยอรมัน เป็นผู้ดูแลการออกแบบและก่อสร้างในช่วงปี ค.ศ. 1277 จนถึง ค.ศ. 1318
สถาปัตยกรรมอาสนวิหารในยุโรปตะวันตก
ตัวอย่างอาสนวิหารอื่นๆ ในประเทศอิตาลี:
อาสนวิหารอาเมียง (ภาษาอังกฤษ: Amiens Cathedral) เป็นอาสนวิหารแบบกอธิคที่สร้างระหว่างปี ค.ศ. 1220 และปี ค.ศ. 1288 เป็นอาสนวิหารที่เป็นตัวอย่างของลักษณะโดยทั่วไปของอาสนวิหารทางภาคเหนือของฝรั่งเศส วิม สวอนกล่าวว่า “ที่ทางเดินกลางของอาเมียง, โครงสร้างกอธิคและการใช้ศิลปะคลาสสิก, (ที่ใช้) ยกพื้นสามชั้นที่ทำที่อาสนวิหารชาร์ทร, ทำให้ (สิ่งก่อสร้างมีลักษณะ) สมบูรณ์แบบ” 
สรุปลักษณะสำคัญของอาสนวิหารอาเมียง
ชเตฟันสโดม
หลังจากที่เกิดปาฏิหาริย์เมื่อพระแม่มารีในภาพทรงหลั่งน้ำพระเนตรสองครั้งในปี ค.ศ. 1696 แล้วจักรพรรดิเลโอโพลด์ที่ 1 ก็ทรงอัญเชิญพระรูปมายังอาสนวิหารนักบุญสเทเฟนเพื่อความปลอดภัยจากกองทหารมุสลิมที่สนับสนุนโดยฝรั่งเศสที่ยังคงมีอำนาจโดยทั่วไปในฮังการีอยู่ในขณะนั้น หลังจากการขนย้ายที่ใช้เวลาห้าเดือนพระรูปก็มาถึงเวียนนาในปี ค.ศ. 1697 จักรพรรดินีเอเลอเนอร์ มักดาเลเนอแห่งพาลาทิเนต-นอยบูร์กก็ทรงจ้างให้สร้างเสื้อคลุมโลหะ (Riza) “Rosa Mystica” อันวิจิตร และกรอบ และจักรพรรดิเลโอโพลด์มีพระราชโองการให้ตั้งพระรูปไม่ไกลจากแท่นบูชาเอกที่ตั้งมาตั้งแต่ ค.ศ. 1697 มาจนถึง ค.ศ. 1945 ตั้งแต่นั้นพระรูปก็ได้รับการโยกย้ายหลายครั้ง ในปัจจุบันตั้งอยู่เหนือแท่นบูชาภายใต้เบญจาคริสต์หินโบราณติดกับมุมตะวันตกเฉียงใต้ของช่องทางเดิน จากเทียนจำนวนมากมายทำให้ทราบว่าพระรูปยังเป็นที่นิยมสักการะกันอยู่โดยเฉพาะโดยชาวฮังการี ตั้งแต่นำมาตั้งที่อาสนวิหารพระแม่มารีย์ก็มิได้ทรงหลั่งน้ำพระเนตรอีก แต่ก็มีปาฏิหาริย์ที่เกิดขึ้นหลายครั้งที่เชื่อว่าเกิดจากพระรูปรวมทั้งชัยชนะของเจ้าชายยูจีนแห่งซาวอยต่อเติร์กที่เซนทาเพียงสองสามอาทิตย์หลังจากที่นำพระรูปมาไว้ที่มหาวิหาร
พาร์เธนอน
วิหารพาร์เธนอนสร้างตามการริเริ่มของเพริเคิล ผู้นำกรุงเอเธนส์ในสมัยนั้น และสร้างโดยมีประติมากรฟีเดียสเป็นผู้ควบคุมงาน การก่อสร้างเริ่มขึ้นเมื่อ 447 ปีก่อนคริสต์ศักราช ถึงแม้ว่าการก่อสร้างจะเสร็จสมบูรณ์เมื่อ 438 ปีก่อนคริสต์ศักราชแล้วก็ตาม แต่ก็ยังมีการตกแต่งเพิ่มเติมอีก 5 ปี บัญชีส่วนหนึ่งของการก่อสร้างครั้งนี้หลงเหลืออยู่ และแสดงให้เห็นว่างานที่มีค่าใช้จ่ายสูงสุด คือ การขนย้ายหินจากเขาเพนเทลิกัส ซึ่งอยู่ห่างจากกรุงเอเธนส์ไปกว่า 16 กิโลเมตร
อาสนวิหารกาออร์
อาสนวิหารแห่งนี้ได้รับการสร้างขึ้นในสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 11 โดยมุขนายกเฌโร เดอ การ์ดายัก ซึ่งสร้างบนสถานที่ที่เคยเป็นที่ตั้งของโบสถ์เก่าที่สร้างในสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 7 เพื่ออุทิศแด่นักบุญดีดีเยแห่งกาออร์ ได้รับการเสกโดยสมเด็จพระสันตะปาปาคาลิกซ์ตุสที่ 2 เมื่อวันที่ 10 กันยายน ค.ศ. 1119 และเสร็จสมบูรณ์ในปี ค.ศ. 1135 ลักษณะของโบสถ์ซึ่งตั้งอยู่กลางเมืองนั้น มีความพิเศษคือกำแพงอันหนาราวกับป้อมปราการ ซึ่งในสมัยนั้นบิช็อปหรือมุขนายกถือเป็นผู้ปกครองและมีอำนาจสูงสุดในการบริหารตามระบบศักดินาของเมืองกาออร์
มหาวิหารนักบุญแอนโทนีแห่งปาดัว
ทางด้านขวาของช่องทางเดินกลางเป็นอนุสรณ์ของนักบุญในชาเปลเซนต์เจมส์ที่โบนิฟาชิโอ ลูพิจ้างให้ทำในคริสต์ศตวรรษ 1370 เป็นแบบกอธิค ผนังของชาเปลเป็นจิตรกรรมฝาผนังเกี่ยวกับชีวิตของนักบุญเจมส์ ลูกของเซเบดีและพระเยซูตรึงการเขนโดยอัลติเชียโร ดา เซวิโอซึ่งถือว่าเป็นจิตรกรรมชิ้นสำคัญของคริสต์ศตวรรษที่ 14
อาสนวิหารแม็ส
อาสนวิหารแม็ส () หรือมีชื่อเต็มว่า อาสนวิหารนักบุญสเทเฟนแห่งแม็ส () เป็นอาสนวิหารโรมันคาทอลิกและที่ตั้งของมุขนายกประจำมุขมณฑลแม็ส ตั้งอยู่ที่เมืองแม็ส จังหวัดมอแซล แคว้นกร็องแต็สต์ ประเทศฝรั่งเศส สร้างขึ้นเพื่ออุทิศแด่นักบุญสำคัญคือนักบุญสเทเฟน
พระแม่มารีทองแห่งเอสเซิน
ประติมากรรมชิ้นนี้สันนิษฐานกันว่าสร้างราวปี ค.ศ. 980 ซึ่งเป็นช่วงเวลาในสมัยของมาทิลดาที่ 2 (ค.ศ. 971–ค.ศ. 1011) พระราชนัดดาในจักรพรรดิออตโตที่ 1 เมื่อเป็นเจ้าอาวาสอยู่ที่แอบบีเอสเซิน ในสมัยของมาทิลดา, โซเฟียแห่งกันเดิร์สไฮม์เจ้าอาวาสองค์ต่อมา (ค.ศ. 1012–ค.ศ. 1039) และทีโอฟานู (ค.ศ. 1039–ค.ศ. 1058) แอบบีเอสเซินก็ทำการซื้อหางานศิลปะอันมีค่าที่สำคัญที่สุดมาเป็นสมบัติของแอบบี ศิลปินผู้สร้างงานชิ้นนี้ไม่เป็นที่ทราบว่าเป็นใคร แต่โดยทั่วไปสรุปกันว่าสร้างที่โคโลญหรือฮิลเดสไฮม์ ฮิลเดสไฮม์มีพระแม่มารีที่มีอายุน้อยกว่า แต่โคโลญดูเหมือนจะเป็นที่พำนักของศิลปินเพราะลักษณะของผ้าที่ทบบนพระองค์มีลักษณะคล้ายเสื้อผ้าบนตัวแบบบน “กางเขนออตโต-มาทิลดา” ที่สร้างเมื่อปี ค.ศ. 982 ซึ่งก็เป็นสมบัติของแอบบีเอสเซินเช่นกัน ที่สร้างโดยช่างทองโคโลญ เพราะมีลักษณะที่คล้ายคลึงกับกางเขนเยโรของมหาวิหารโคโลญ
มหาวิหารนักบุญเปโตร
ตัวมหาวิหารปัจจุบันเริ่มสร้างเมื่อวันที่ 18 เมษายน ค.ศ. 1506 บนโบสถ์แบบคอนสแตนติน และเสร็จเมื่อปี ค.ศ. 1626
พระวิหารในกรุงเยรูซาเลม
คัมภีร์ฮีบรูระบุว่าพระเจ้าซาโลมอน(ปกครองระหว่าง 971 - 931 ก่อน ค.ศ. )โปรดให้สร้างพระวิหารแรก (First Temple) ซึ่งเป็นศูนย์กลางของศาสนายูดาห์ตามบทบันทึกคัมภีร์ฮีบรู เป็นที่เดียวที่เป็นที่ใช้ในการนมัสการ ตัวอาคารพระวิหารสร้างแทนพระวิหารศักดิ์สิทธิ์เดิมที่มีแท่นบูชาที่สร้างหยาบๆ บนเนิน “พระวิหารแรก” ถูกทำลายโดยพวกบาบิโลน เมื่อ 587 ก่อนคริสต์ศักราชเมื่อบาบิโลนเข้าปล้นสดมภ์ทำลายกรุงเยรูซาเลม การสร้างพระวิหารใหม่เริ่มขึ้นเมื่อปี 537 ก่อนคริสต์ศักราชแต่หยุดชะงักไปและมาเริ่มใหม่เมื่อปี 520 ก่อนคริสต์ศักราช และเสร็จเมื่อปี 516 ก่อนคริสต์ศักราช และสถาปนาในปี 515 ก่อนคริสต์ศักราช
อาสนวิหารโมเดนา
เดิมก่อนหน้าที่จะตัวสิ่งก่อสร้างปัจจุบันเป็นที่ตั้งของโบสถ์สองแห่งก่อนหน้านั้นที่สร้างตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 5 แต่ถูกทำลาย สิ่งก่อสร้างที่เห็นกันอยู่ในปัจจุบันเริ่มสร้างในปี ค.ศ. 1099 โดยมีนายช่างเอก (master builder) ลันฟรังโคเป็นผู้ดูแลการก่อสร้าง ตัวมหาวิหารตั้งอยู่เหนือที่เก็บศพของนักบุญเจมีนีอานุส (Saint Geminianus) ผู้เป็นนักบุญองคือุปถัมภ์เมืองโมเดนา ร่างของท่านยังคงอยู่ภายในคริพท์ของมหาวิหาร มหาวิหารปัจจุบันได้รับการสถาปนาเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม ค.ศ. 1184
อาสนวิหารแซ็งเตเตียน
อาสนวิหารแซ็งเตเตียน () เรียกชื่อเต็มว่า อาสนวิหารนักบุญคาร์โล บอร์โรเมโอ แห่งแซ็งเตเตียน () มีฐานะเป็นอาสนวิหารนิกายโรมันคาทอลิก เป็นที่ตั้งของมุขนายกประจำมุขมณฑลแซ็งเตเตียนตั้งแต่การก่อตั้งมุขมณฑลเมื่อ 27 ธันวาคม ค.ศ. 1970 สร้างขึ้นระหว่างปี ค.ศ. 1912–ค.ศ. 1923 ตั้งอยู่ที่เมืองแซ็งเตเตียน จังหวัดลัวร์ แคว้นโอแวร์ญ-โรนาลป์ ประเทศฝรั่งเศส สร้างขึ้นเพื่ออุทิศแด่นักบุญคาร์โล บอร์โรเมโอ
อาสนวิหารกาออร์
อาสนวิหารกาออร์ () หรือมีชื่อเต็มว่า อาสนวิหารนักบุญสเทเฟนแห่งกาออร์ () เป็นอาสนวิหารโรมันคาทอลิกและที่ตั้งของมุขนายกประจำมุขมณฑลกาออร์ ตั้งอยู่ที่เมืองกาออร์ จังหวัดล็อต แคว้นอ็อกซีตานี ประเทศฝรั่งเศส สร้างขึ้นเพื่ออุทิศแด่นักบุญสเทเฟน เป็นอีกหนึ่งสถานที่ที่แสดงให้เห็นถึงช่วงเปลี่ยนผ่านระหว่างสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์กับสถาปัตยกรรมกอทิกได้อย่างดียิ่ง