โมเสสคือใคร?
โมเสส
โมเสส (ศัพท์ศาสนายูดาห์และศาสนาคริสต์) หรือ มูซา (ศัพท์ศาสนาอิสลาม) (; ; "มูซา") เป็นผู้บัญญัติกฎและผู้เผยพระวจนะแก่วงศ์วานอิสราเอล ซึ่งเป็นที่มาของคัมภีร์โทราห์ในศาสนายูดาห์ หรือคัมภีร์เบญจบรรณในคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาเดิมของศาสนาคริสต์ อีกทั้งยังเป็นเราะซูลของอัลลอฮ์ตามคติของศาสนาอิสลาม และเป็นศาสดาตามคติของศาสนาบาไฮ
เมสสิยาห์
ในตำราหะดีษของศาสนาอิสลามก็ระบุว่าอีซา (เยซู) บุตรนางมัรยัม (มารีย์) ก็คือนบีและมะซีฮ์ (เมสสิยาห์) ที่พระเป็นเจ้าทรงส่งมาช่วยวงศ์วานอิสราเอลตามพันธสัญญา และเชื่อว่าท่านจะกลับมายังโลกอีกครั้งพร้อมกับอิมามมะฮ์ดี และร่วมกันกำจัดมะซีห์ อัด-ดัจญาล (ศัตรูของพระคริสต์)
อูรีเอล
ในพันธสัญญาเดิมตอนภัยพิบัติแห่งอียิปต์ พระเจ้าได้แจ้งแก่โมเสสให้วงศ์วานอิสราเอลนำเลือดแกะไปป้ายที่ประตู เพื่อที่กองทัพพระเป็นเจ้าจะได้ละเว้นไม่สังหารคนในบ้านหลังนั้น อูรีเอลเป็นทูตสวรรค์ที่ตรวจตราประตูบ้านในเหตุการณ์ครั้งนั้น นอกจากนี้ อูรีเอลยังเป็นผู้ถือกุญแจสู่นรกในช่วงกาลสิ้นสูญและนำพาอับราฮัมเดินทางไปยังตะวันตก
อาโรน
อาโรน (ศัพท์ศาสนายูดาห์และศาสนาคริสต์) หรือ ฮารูน (ศัพท์ศาสนาอิสลาม) (; "Ahărōn"; "Hārūn") เป็นพี่ชายของโมเสส และเป็นผู้เผยพระวจนะของพระยาห์เวห์ ได้ปฏิบัติหน้าที่เป็นปุโรหิตประจำเผ่าเลวี และเป็นมหาปุโรหิตองค์แรกของวงศ์วานอิสราเอล เมื่อโมเสสยังศึกษาอยู่ในราชสำนักอียิปต์จนกระทั่งลี้ภัยไปอยู่มีเดียน อาโรนกับมีเรียมพี่สาวยังอาศัยอยู่กับญาติที่ภาคตะวันออกของอียิปต์และเริ่มมีชื่อเสียงมากจากการใช้วาทศิลป์ เมื่อคราวที่โมเสสขอให้ฟาโรห์ปล่อยตัวชาวอิสราเอลจากการเป็นเชลย อาโรนก็ได้ทำหน้าที่เป็นนบี (โฆษก) ให้กับพี่ชายของตนเมื่อต้องพูดกับชาวอิสราเอลและเจรจากับฟาโรห์ ไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดนักว่าอาโรนมีชีวิตอยู่เมื่อใด แต่คาดว่าราว 1600 ถึง 1200 ก่อนคริสต์ศักราช
หนังสืออพยพ
พระเจ้าทรงให้โมเสสแต่งตั้งอาโรนและบุตรของอาโรน เป็นปุโรหิต ทำหน้าที่ถวายเครื่องเผาบูชาแด่พระเจ้า ซึ่งประกอบด้วยแท่นเผาบูชา และแท่นเครื่องหอม สิ่งของที่ถวายบูชาประจำวันได้แก่
เผ่าเลวี
ในหนังสือกันดารวิถี บทที่ 16 ได้กล่าวถึง โคราห์ ชายเผ่าเลวีที่คิดกบฏต่อ โมเสส และอาโรน และตั้งตนเป็นปุโรหิตเอง แต่สุดท้าย โคราห์และพวก ก็ถูกพระเจ้าลงโทษโดยการให้แผ่นดินสูบพวกเขาไป เป็นการยืนยันการทรงเลือกของพระเจ้าที่จะมอบตำแหน่งปุโรหิต ให้แก่ตระกูลของอาโรน
ชัยชนะของโมเสส (มิเล)
มิเลวาดภาพแสงอาทิตย์เริ่มจางลงเมื่อใกล้ค่ำ เมื่อโมเสส, อารอน และเฮอร์ยืนดูฉากสุดท้ายของการต่อสู้ โมเสสอยู่ตรงกลางมีอารอนและเฮอร์ยืนขนาบประคองแขนโมเสสไว้ไม่ให้ตก อารอนในเสื้อสีแดงทางขวา การรบบอกได้ด้วยลูกศรตรงมุมขวาล่างของภาพ
ภัยพิบัติแห่งอียิปต์
ก่อนที่พระเจ้าจะทรงประทานภัยพิบัตินี้ พระเจ้าทรงให้โมเสสไปรวบรวมคนอิสราเอล จัดเก็บทรัพย์สิ่งของ และฝูงสัตว์เพื่อเตรียมเดินทางออกจากอียิปต์ และโมเสสก็แจ้งว่าในคืนนั้น พระเจ้าจะทรงออกไปท่ามกลางอียิปต์ และนำบุตรหัวปีของอียิปต์ ตั้งแต่ราชบุตรหัวปีของฟาโรห์ จนถึงบุตรหัวปีของเหล่าทาส สัตว์เลี้ยงไปเสียสิ้นทั้งแผ่นดินอียิปต์ แต่จะไม่ทรงแตะต้องคนอิสราเอลเลย
หีบแห่งพันธสัญญา
ในหนังสืออพยพ บทที่ 25 พระเจ้าทรงบัญชาโมเสสว่า "ให้​พวก‍เขา​ทำ​หีบ​ใบ​หนึ่ง ด้วย​ไม้​กระ‌ถิน‍เทศ​ยาว 110 เซนติ‌เมตร กว้าง 66 เซนติ‌เมตร และ​สูง 66 เซนติ‌เมตร เจ้า​จง​หุ้ม​หีบ​นั้น​ด้วย​ทอง‍คำ​บริ‌สุทธิ์​ทั้ง​ด้าน‍ใน​และ​ด้าน‍นอก แล้ว​จง​ทำ​ขอบ​ด้วย​ทอง‍คำ​ล้อม‍รอบ​หีบ​นั้น เจ้า​จง​หล่อ​ห่วง​ทอง‍คำ​สี่​ห่วง​สำหรับ​หีบ​นั้น​ติด​ไว้​ที่​มุม​ทั้ง​สี่ ด้าน​นี้​สอง​ห่วง​และ​ด้าน​นั้น​สอง​ห่วง ให้​ทำ​คาน‍หาม​ด้วย​ไม้​กระ‌ถิน‍เทศ​หุ้ม​ด้วย​ทอง‍คำ แล้ว​สอด​คาน‍หาม​เข้า​ที่​ห่วง​ข้าง​หีบ​สำหรับ​ใช้​ยก​หาม​หีบ​นั้น ไม้‍คาน‍หาม​ให้​สอด​ไว้​ใน​ห่วง​ของ​หีบ ห้าม​ถอด​ออก เจ้า​จง​เก็บ​พระ‍โอ‌วาท​ที่​เรา​จะ​ให้​แก่​เจ้า​ไว้​ใน​หีบ​นั้น แล้ว​เจ้า​จง​ทำ​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา​ด้วย​ทอง‍คำ​บริ‌สุทธิ์​ยาว 110 เซนติ‌เมตร กว้าง 66 เซนติ‌เมตร เจ้า​จง​ทำ​เค‌รูบ​ทอง‍คำ​สอง​รูป โดย​ใช้​ค้อน​เป็น​เครื่อง‍มือ​ทำ​และ​ตั้ง​ไว้​ที่​ปลาย​ทั้ง‍สอง​ข้าง​ของ​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา เจ้า​จง​ทำ​เค‌รูบ​ไว้​ที่​ปลาย​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา​ข้าง​ละ​รูป และ​ให้​เค‌รูบ​ติด​เป็น​เนื้อ​เดียว​กับ​ปลาย​ทั้ง‍สอง​ข้าง​ของ​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา ให้​เค‌รูบ​กาง​ปีก​ขึ้น​สูง​ปก​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา​ไว้ และ​ให้​หัน‍หน้า​เข้า‍หา​กัน โดย​หน้า​ของ​เค‌รูบ​มอง​ตรง​มา​ยัง​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา แล้ว​จง​ตั้ง​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา​นั้น​ไว้​บน​หีบ จง​เก็บ​พระ‍โอ‌วาท​ซึ่ง​เรา​จะ​ให้​แก่​เจ้า​ไว้​ใน​หีบ​นั้น เรา​จะ​พบ​กับ​เจ้า ณ ที่​นั้น คือ​ที่​เหนือ​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา​ระหว่าง​กลาง​เค‌รูบ ซึ่ง​อยู่​บน​หีบ‍แห่ง‍สักขี‍พยาน และ​เรา​จะ​บอก​กับ​เจ้า​ทุก‍สิ่ง​ที่​เรา​จะ​สั่ง​เจ้า​ให้​ประ‌กาศ​แก่​ชน‍ชาติ​อิสรา‌เอล"
การพิสูจน์โดยไฟของโมเสส (จอร์โจเน)
การพิสูจน์โดยไฟของโมเสส () เป็นภาพเขียนสีน้ำมันที่เขียนโดยจอร์โจเนจิตรกรคนสำคัญชาวอิตาลีของยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา ที่ปัจจุบันตั้งแสดงอยู่ที่หอศิลป์อุฟฟิซิในฟลอเรนซ์ในประเทศอิตาลี
คอตะมุนนะบียีน
คอตะมุนนะบียีน, คอตะมุลอัมบิยา หรือ คอตะมุรเราะซูล คือหนึ่งในฉายานามของนบีมุฮัมมัด (ศ็อลฯ) ซึ่งถูกกล่าวไว้ในโองการที่ 40 ซูเราะฮ์อะห์ซาบ ว่า "มุฮัมมัดมิได้เป็นบิดาผู้ใดในหมู่บุรุษของพวกเจ้า แต่เป็นศาสนทูตของอัลลอฮ์และคนสุดท้ายแห่งบรรดานบี"
ไม้เท้าโมเสส
พระธรรมอพยพ บทที่ 17 วรรคที่ 8–13 ระบุว่า ภายหลัง โมเสสใช้ไม้เท้านั้นช่วยชาวอิสราเอลรบกับชาวอามาเลข (Amalekite) ที่ตำบลเรฟีดิม (Rephidim) โมเสสชูไม้เท้าขึ้นเมื่อไร ชาวอิสราเอลก็มีชัยเมื่อนั้น เขาลดไม้เท้าลงยามใด ชาวอามาเลขก็เป็นฝ่ายเหนือกว่ายามนั้น อาโรนผู้เป็นพี่ชาย และเฮอร์ (Hur) ผู้ติดตาม จึงช่วยให้โมเสสชูไม้เท้าไว้ได้ตลอด โดยให้โมเสสนั่งลง แล้วทั้งสองก็จับมือโมเสสชูขึ้นไว้จนกระทั่งชาวอิสราเอลปราบศัตรูพ่าย
โมเสส
อัตชีวประวัติของโมเสสที่ได้บันทึกไว้ในคัมภีร์โทราห์และคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาเดิม (หมวดเบญจบรรณห้าเล่มแรกที่เชื่อกันว่าโมเสสเป็นผู้เรียบเรียงขึ้น)
อาโมส (พระมเหสีในทุตโมสที่หนึ่ง)
ไม่มีใครรู้ว่าใครเป็นบิดาและมารดาของพระยางอาโมส มีคนแนะนำว่าอาโมสเป็นพระราชธิดาของฟาโรห์อเมนโฮเทปที่หนึ่งหรือพระราชธิดาของฟาโรห์อาโมสที่หนึ่งและอาจจะเป็นอาโมส-เนเฟอร์ทาริ พระมเหสีของฟาโรห์อาโมสที่หนึ่ง หรือออาโมสไม่เคยเป็นพระราชธิดาของฟาโรห์พระองค์ใดเลย ความจริงข้อนี้ทำให้เกิดความสงสัยเกี่ยวกับทฤษฎีเหล่านี้เกี่ยวกับการเชื่อมต่อของพระราชวงศ์กับพระนางอาโมส อย่างไรก็ตามอาโมสได้ถือตำแหน่งพระราชินีของฟาโรห์ นี้อาจแนะนำว่าพระองค์เป็นพระขนิษฐาของฟาโรห์ทุตโมสที่หนึ่ง
อภิธานศัพท์ศาสนาอิสลาม
มูซา ศาสนทูตท่านหนึ่ง เป็นบุตรของอิมรอน ประสูติในอิยิปต์และเติบโตในวังของฟาโรห์ ในที่สุดได้ช่วยเหลือบะนีอิสรออีลให้พ้นจากการตกเป็นทาสของฟาโรห์
นะฮฺญุลบะลาเฆาะฮฺ
ในนะฮฺญุลบะลาเฆาะฮฺได้กล่าวถึงท่านนบีมูซาบุตรของอิมรอนหลายต่อหลายครั้ง เมื่อท่านอิมามอาลี (อฺ) ต้องการจะยกแบบอย่างจากเรื่องราวต่าง ๆ ท่านจะกล่าวถึงนบีมูซา (อฺ) และธรรมเทศนาบทอื่นท่านได้ถือว่านบีมูซา (อฺ) คือแบบอย่างของมนุษย์ที่มีความสมบูรณ์แบบ
ในบทธรรมเทศนาบทที่ ๔ ท่านอิมามอาลี (อฺ) ได้กล่าวถึงท่านนบีมูซา (อฺ) เพื่อเป็นตัวอย่างโดยกล่าวว่า “ ผู้ที่ไม่ได้ตามแนวทางของฉันคือผู้ที่ไม่ใช้ปัญญา เมื่อฉันได้พบเห็นสัจธรรม ฉันไม่เคยสงสัย คลางแคลงใจดัง (ไม่เคยเกรงกลัวต่อตัวตนเช่นเดียวกับ) มูซาที่ไม่เกรงกลัวตัวเอง แต่ความกังวลของฉันคือชัยชนะของการปกครองที่หลงทาง วันนี้เราทุกคนอยู่ระหว่างสองแยก สัจธรรม และ บาฏิลและแน่นอนว่าผู้ที่มั่นใจในการมีอยู่ของน้ำเขาจะไม่ยอมอยู่อย่างกระหาย 
ในธรรมเทศนาบทดังกล่าว ท่านอิมามอาลี (อฺ) ได้ทำการสรรเสริญท่านศาสดา(ศ็อลฯ) และบรรยายถึงความเป็นแบบอย่างของท่านโดยกล่าวว่า “ หากพวกท่านแสวงหาผู้เป็นแบบอย่างท่านที่สอง คือท่านนบีมูซา (อฺ) เมื่อท่านกล่าวว่า “ ข้าพเจ้ามีความจำเป็นต่อทุกสิ่งที่พระองค์ประทานจากความดีงามของพระองค์ ” ขอสาบานว่าเขาไม่เคยขอสิ่งใดจากพระองค์นอกจากขนมปังที่ท่านรับประทานเป็นอาหาร เพราะช่วงเวลาหนึ่งที่ท่านตกอยู่ในความยากลำบากจึงทำให้ท่านต้องกินพืชพันธ์แทนอาหารและท่านล้มลงเนื่องจากความผอมและอ่อนแรงของตน จนสามารถมองเห็นความเขียวของพืชพันธ์ในท้องของท่านได้”
ในบทดังกล่าวได้กล่าวถึงการพูดคุยโดยตรงระหว่างพระองค์และท่านนบีมูซา (อฺ)
ธรรมเทศนาบทที่ ๒๓๔ 
ในบทดังกล่าวท่านอิมามอาลี (อฺ) ได้กล่าวถึงการดำรงชีวิตอย่างเรียบง่ายของท่านนบีมูซา (อฺ) ต่อฟาโรห์ โดยกล่าวว่า “ มูซาบุตรของอิมรอน ได้เข้าพบฟาโรห์พร้อมกับพี่ชายของเขาในขณะที่พวกเขาสวมใส่เสื้อคลุมจากขนสัตว์และถือไม้เท้า ”
اชาวยาฮูดีคนหนึ่งได้พูดต่อท่านอิมามอาลี (อฺ)ว่า “ พวกท่านบรรดามุสลิม ได้ขัดแย้งกันทั้งที่ยังไม่ได้ฝังศพศาสดาของท่านเอง ” ท่านอิมามอาลี (อฺ) กล่าวตอบเขาว่า “ เราได้ขัดแย้งกันในสิ่งที่เราได้รับแล้ว มิได้ขัดแย้งในตัวตนของท่านศาสดา(ศ็อลฯ) แต่พวกท่านชาวยะฮูดได้กล่าวต่อศาสดาของตนทั้งที่เท้าของพวกท่านยังไม่แห้งจากน้ำทะเลว่า “ จงน้ำเจว็ดที่หลากหลายมาสู่พวกเรา ” จึงทำให้ท่านนบีมูซา (อฺ) ได้ตอบกับพวกท่าน ว่า “พวกเจ้าคือประชาชาติที่โง่เขล่า”
นักบวช
ปุโรหิตในศาสนายูดาห์เรียกโดยทับศัพท์ว่าโคเฮน มีต้นกำเนิดมาจากอาโรนพี่ชายของโมเสสซึ่งได้รับเจิมให้ทำหน้าที่ปุโรหิตเป็นคนแรกแก่วงศ์วานอิสราเอลในการถวายเครื่องบูชาแก่พระยาห์เวห์
มุฮัมมัด
ในวัยหนุ่ม มุฮัมมัดได้รับการยอมรับว่าเป็นบุคคลที่มีความซื่อสัตย์ไว้วางใจได้ มีใจเมตตาการุณและจริงใจ จนผู้คนในสมัยนั้นให้สมญานามท่านว่า "อัลอะมีน" หรือผู้ซื่อสัตย์ แม้ผู้คนในสมัยนั้นเคารพบูชาเจว็ดและเทวรูปต่าง ๆ แต่มุฮัมมัดไม่เคยเข้าร่วมพิธีการบูชารูปปั้นทั้งหลายเลย เพราะครอบครัวของมุฮัมมัดนับถือศาสนาแห่งศาสดาอิบรอฮีม (อับราฮัม) อันเป็นบรรพบุรุษของท่าน
เจ้าชายวีตโศก
เจ้าชายวีตโศก (, ประสูติ ศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล) หรือ เจ้าชายติสสะ เจ้าชายแห่ง จักรวรรดิเมารยะ เป็นพระราชอนุชาร่วมพระมารดาพระองค์เดียวของ พระเจ้าอโศกมหาราช และเป็นพระราชอนุชาพระองค์เดียวที่ยังมีพระชนม์ชีพอยู่ของพระเจ้าอโศกมหาราชแต่เดิมเจ้าชายวีตโศกนับถือพวก เดียรถีย์ และคอยวิพากษ์วิจารณ์เหล่าพระภิกษุใน พระพุทธศาสนา ที่ได้รับการอุปถัมภ์จากพระเชษฐาของพระองค์ว่าจะตัดกิเลสได้อย่างไรพระเจ้าอโศกมหาราชจึงคิดอุบายให้พระราชอนุชาเปลี่ยนพระทัยมานับถือศาสนาพุทธโดยให้ข้าราชสำนักยกเจ้าชายวีตโศกขึ้นสืบราชบัลลังก์เป็นเวลา 7 วันหากพ้นกำหนดก็จะสำเร็จโทษซึ่งเจ้าชายวีตโศกก็ได้รับการดูแลอย่างดีตามแบบพระเจ้าจักรพรรดิราชทุกประการเมื่อครบกำหนดพระเจ้าอโศกจึงตรัสถามพระอนุชาว่าสบายไหมเจ้าชายวีตโศกจึงกราบทูลว่าไม่สบายเลยพระเจ้าอโศกจึงอธิบายจนพระอนุชาเข้าพระทัยและเปลี่ยนมานับถือพระพุทธศาสนา
มุฮัมมัด
นบีมุฮัมมัดเกิดที่นครมักกะฮ์ ในวันจันทร์ที่ 22 เมษายน ค.ศ.571 ปีช้าง เนื่องจากว่าเป็นปีที่ท่านเกิดนั้นเป็นปีที่อับรอฮะห์ อุปราชแห่งอาณาจักรอักซุม กรีฑาทัพช้างเข้าโจมตีมหานครมักกะฮ์ เพื่อทำลายกะอ์บะฮ์อันศักดิ์สิทธิ์ แต่อัลลอฮ์ได้ทรงพิทักษ์มักกะฮ์ ด้วยการส่งกองทัพนกที่คาบกรวดหินลงมาทิ้งลงบนกองทัพนี้ จนไพร่พลต้องล้มตายระเนระนาด เนื้อตัวทะลุเหมือนใบไม้ถูกหนอนกัดกิน อุปราชอับรอฮะห์จึงต้องถอยทัพกลับไป และเสียชีวิตในที่สุด
เอ็กโซดัส: ก็อดส์ แอนด์ คิงส์
"เอ็กโซดัส: ก็อดส์ แอนด์ คิงส์" เป็นเรื่องราวอิงจากหนังสืออพยพ (Book of Exodus) ที่ว่าด้วยโมเสส (คริสเตียน เบล) ผู้นำพาชาวฮีบรูหลบหนีออกจากอาณาจักรอียิปต์ ภายใต้การปกครองของฟาโรห์แรเมซีสที่ 2 (โจเอล เอ็ดเกอร์ตัน)ในเดือนมิถุนายน 2012 ริดลีย์ สก็อตต์ได้ประกาศว่าเขากำลังดัดแปลงเนื้อหาในหนังสืออพยพเพื่อสร้างเป็นภาพยนตร์ โดยใช้ชื่อว่า "Moses" ต่อมาในเดือนสิงหาคม 2013 คริสเตียน เบลและโจเอล เอ็ดเกอร์ตันได้ยืนยันที่จะแสดงภาพยนตร์เรื่องนี้ การถ่ายทำเริ่มในเดือนตุลาคมที่อัลเมรีอา และฉากทะเลแดงถ่ายทำที่ชายหาดในฟวยร์เตเบนตูรา ต่อมาวันที่ 27 มีนาคม 2014 มีการเปลี่ยนชื่อภาพยนตร์เป็น "Exodus: Gods and Kings"
เราคือยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้า
เราคือยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้า หรือ เราคือองค์พระผู้เป็นเจ้า () เป็นอารัมภบทของพระบัญญัติสิบประการ ซึ่งพระยาห์เวห์ได้ประทานให้กับชนชาติอิสราเอลผ่านทางโมเสส ซึ่งเป็นบัญญัติข้อแรกของการจัดรูปแบบพระบัญญัติแบบทาลมุด และแบบคำสอนพระศาสนจักรคาทอลิก
ฟรีดริช โมส
คาร์ล ฟรีดริช คริสเตียน โมส (; 29 มกราคม ค.ศ. 1773 – 29 กันยายน ค.ศ. 1839) เป็นนักธรณีวิทยาและนักวิทยาแร่ชาวเยอรมัน เกิดที่เมืองแกร์นโรเดอ โมสเรียนวิชาเคมี คณิตศาสตร์ และฟิสิกส์ที่มหาวิทยาลัยฮัลเลอและเรียนที่สถาบันเหมืองแร่ที่เมืองไฟรแบร์ก ต่อมาเดินทางไปทำงานพิสูจน์แร่ให้นายธนาคารที่ประเทศออสเตรีย ในปี ค.ศ. 1812 โมสทำงานให้กับอาร์คดยุกโยฮันน์ที่เมืองกราซ ในปีเดียวกัน เขาได้คิดค้น "มาตราโมส" โดยได้แนวคิดการทดสอบความแข็งของแร่ด้วยการขูดขีดจากงานของธีโอแฟรสตัสและพลินีผู้อาวุโส ต่อมาโมสดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีกราซ ก่อนจะย้ายกลับไปอยู่ที่ไฟรแบร์กในอีก 6 ปีต่อมา ในปี ค.ศ. 1826 โมสทำงานที่กรุงเวียนนาและเสียชีวิตขณะท่องเที่ยวที่เมืองอากอร์โดในปี ค.ศ. 1839
ผู้เผยพระวจนะ
เชื่อว่าประกาศกมีมาแต่ครั้งโบราณโดยเริ่มจากโมเสสเป็นคนแรก ตามพระคริสตธรรมคัมภีร์ภาคพันธสัญญาเดิม เรื่อยมาจนถึงยอห์นผู้ให้บัพติศมาเป็นคนสุดท้าย เพราะถือว่าเป็นผู้ตระเตรียมทางให้แก่พระบุตรพระเป็นเจ้าคือพระเยซูคริสต์
พระวรสารนักบุญมัทธิว
จุดประสงค์หลักของพระวรสารนักบุญมัทธิวมีสองด้าน ในด้านปฏิบัติคือ เพื่อยืนยันต่อผู้อ่านที่เป็นชาวยิวว่า พระเยซูคือพระเมสสิยาห์ของพวกเขา เนื่องจากชาวยิวที่กลับใจมาเชื่อพระเยซู มีจำนวนน้อยกว่าชาวยิวที่ไม่ได้เชื่อ จึงมีผู้ที่ใส่ร้ายและแพร่คำโกหกเกี่ยวกับพระเยซู รวมถึงพยายามหาผลประโยชน์โดยการบิดเบือนข้อเท็จจริง เพื่อให้สอดคล้องกับเป้าหมายของตนเอง มัทธิวจึงต้องการให้ข้อมูลที่ตรงไปตรงมา และตอบคำถามต่างๆเกี่ยวกับพระเยซูได้
หนังสือกันดารวิถี
เมื่อเคลื่อนพลไปนั้น มีอุปสรรคระหว่างการเดินทาง เนื่องด้วยคนจำนวนมาก พระเจ้าจึงทรงให้โมเสสตั้งพวกผู้ใหญ่ 70 คน ช่วยโมเสสในบรรเทางานของโมเสสลง และครั้นเมื่ออิสราเอลเบื่อมานา พระเจ้าก็ทรงประทานนกคุ่มให้พวกเขา แต่เมื่อใดที่อิสราเอลโอดครวญ หรือกระทำการอันไม่เหมาะสม ก็จะได้รับการลงโทษจากพระเจ้าตามขนาดของเขา
ศาสนายูดาห์
ศาสนายูดาห์มีพระเจ้าสูงสุด คือ พระยาห์เวห์ โดยชาวยิวมีความเชื่อว่าพระเจ้าทรงสร้างโลกและมนุษย์คู่แรกเมื่อประมาณ 4,000 ปีก่อนคริสตกาล และถือว่าโมเสสคือศาสดา ให้กำเนิดศาสนายูดาห์เมื่อประมาณ 2,000 ปีก่อนคริสตกาล และยังมีบุคคลสำคัญ เช่น อับราฮัม อิสอัค ยาโคบ ยูดาห์ ผู้เผยพระวจนะท่านอื่น ๆ อีกจำนวนมาก ฯลฯ เป็นต้น ศาสนายูดาห์มีความเป็นมายาวนานกว่าสี่พันปี (นับจากสมัยอับราฮัม) จึงถือเป็นศาสนาเอกเทวนิยมที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังดำรงอยู่ในปัจจุบัน ในคัมภีร์ทานัคที่เขียนขึ้นในยุคหลัง เช่น หนังสือเอสเธอร์ เรียกชาวฮีบรูหรือวงศ์วานอิสราเอลว่าชาวยิว คัมภีร์ของศาสนายูดาห์ยังมีอิทธิพลอย่างมากต่อกลุ่มศาสนาอับราฮัมยุคหลังด้วย คือ ศาสนาคริสต์ ศาสนาอิสลาม และศาสนาบาไฮ รวมทั้งมีอิทธิพลต่อจริยธรรมและระบบซีวิลลอว์ตะวันตกทั้งทางตรงและทางอ้อม
อาโมส (พระราชโอรสในอเมนโฮเทปที่สอง)
อาโมส (พระนามมีความหมายว่า "ลูกของดวงจันทร์") เป็นเจ้าชายอียิปต์โบราณและเป็นนักบวชชั้นสูงในวิหารเทพเรในสมัยราชวงศ์ที่สิบแปด
โมเสส
เมื่อ​ฟา‌โรห์​ทรง​ทราบ​เรื่อง​ก็​หา​ช่อง‍ทาง​ประ‌หาร​โม‌เสส แต่​โม‌เสส​หนี​ฟา‌โรห์​ไป​อยู่​ใน​แผ่น‍ดิน​มี‌เดียน เขา​นั่ง‍ลง​ที่​ริม​บ่อ‍น้ำ​แห่ง​หนึ่ง ปุ‌โร‌หิต​ของ​คน​มี‌เดียน​มี​บุตร‍หญิง​เจ็ด​คน หญิง​เหล่า‍นั้น​พา​กัน​มา​ตัก‍น้ำ​ใส่​ราง​ให้​ฝูง‍แพะ‍แกะ​ของ​บิดา​กิน เวลา​นั้น​มี​พวก​คน​เลี้ยง​แกะ​มา​ไล่​หญิง​เหล่า‍นั้น โม‌เสส​จึง​ลุก‍ขึ้น​ช่วย​พวก​นาง และ​ให้​สัตว์​ของ​พวก​นาง​กิน​น้ำ เมื่อ​หญิง​เหล่า‍นั้น​กลับ​ไป​หา​เร‌อู‌เอล​ผู้​เป็น​บิดา ท่าน​ถาม​ว่า “วัน‍นี้​ทำไม​พวก‍เจ้า​จึง​กลับ​เร็ว​นัก?” พวก​นาง​ตอบ​ว่า “มี​ชาย​อียิปต์​คน​หนึ่ง​ช่วย​เรา​พ้น​จาก​มือ​ของ​พวก​คน​เลี้ยง​แกะ ทั้ง​ยัง​ตัก‍น้ำ​ให้​เรา และ​ให้​ฝูง‍แพะ‍แกะ​กิน​ด้วย” บิดา​จึง​ถาม​บุตร‍หญิง​ของ​ท่าน​ว่า “ชาย​คน​นั้น​อยู่​ที่​ไหน? ทำไม​จึง​ทิ้ง​เขา​ไว้​ล่ะ? ไป​เชิญ​เขา​มา​รับ‍ประ‌ทาน​อาหาร​สิ” โม‌เสส​ก็​ตก‍ลง‍ใจ​อาศัย​อยู่​กับ​เร‌อู‌เอล แล้ว​เร‌อู‌เอล​ก็​ยก​ศิป‌โป‌ราห์​บุตร‍สาว​ให้​เป็น​ภรรยา​ของ​โม‌เสส นาง​ก็​คลอด‍บุตร‍ชาย​คน​หนึ่ง โม‌เสส​ตั้ง‍ชื่อ​ว่า เกอร์‌โชม เพราะ​ท่าน​กล่าว​ว่า “ข้าพ‌เจ้า​เป็น​คน‍ต่าง‍ด้าว​ใน​ต่าง‍แดน”
เมสสิยาห์
หนึ่งในคำสอนหลังของพันธสัญญาใหม่คือ พระเยซูคริสต์ (พระเมสสิยาห์) ทรงเป็นผู้ที่ทำให้พันธสัญญาเดิมสำเร็จ ผู้เขียนจดหมายถึงชาวฮีบรูเสนอว่าพระคริสต์ทรงเป็นทายาทของทุกสิ่งที่พระเจ้าได้ตรัสผ่านทางผู้เผยพระวจนะ พระเยซูเองทรงยืนยันว่าพระองค์เสด็จมาเพื่อทำให้บทบัญญัติและหนังสือผู้เผยพระวจนะสำเร็จ หลังจากการฟื้นพระชนม์อันทรงพระเกียรติสิริของพระองค์ ๆ ทรงแสดงให้เห็นจาหนังสือบทบัญญัติของโมเสส หนังสือของผู้เผยพระวจนะ และหนังสือสดุดี (จากพระธรรมหลักสามหมวดในพันธสัญญาเดิมฉบับภาษาฮีบรู) แก่พวกสาวกว่านานมาแล้วพระเจ้าได้ทรงพยากรณ์ทุกสิ่งที่ได้เกิดขึ้นกับพระองค์ไว้แล้ว
เผ่าเลวี
ในหนังสืออพยพ บทที่ 28 พระเจ้าตรัสสั่งให้โมเสสนำอาโรนพี่ชายของท่าน และบุตรของเขา ซึ่งเป็นชนเผ่าเลวีนั้น แยกออกจากวงศ์วานอิสราเอล และแต่งตั้งให้ท่าน และบุตรหลานของท่านเป็นปุโรหิต ปรนนิบัติรับใช้พระเจ้า และในหนังสือเลวีนิติ บทที่ 21 ได้กล่าวถึงแบบอย่างความประพฤติที่ปุโรหิตจะต้องปฏิบัติชีวิตในความบริสุทธิ์ เช่น ห้ามแตะต้องศพ ห้ามแต่งงานกับคนต่างชาติ ห้ามแต่งงานกับหญิงที่เป็นมลทิน หรือหญิงม่าย ไม่ให้โกนศีรษะหรือหนวดเครา อย่าปล่อยผม ห้ามบุตรสาวของปุโรหิตเป็นโสเภณี เป็นต้น
ศาสดา
ศาสดา คือผู้ก่อตั้งศาสนา หรือผู้คิดค้น ริเริ่มในการนำคำสอนไปเผยแผ่ เช่น พระพุทธศาสนามีพระพุทธเจ้าเป็นศาสดา ศาสนายูดาห์มีโมเสสเป็นศาสดา เป็นต้น
โมเสส ฮามอน
โมเสส ฮามอน () (ราว ค.ศ. 1490 - (ค.ศ. 1567) โมเสส ฮามอนชาวยิวเกิดในสเปนเป็นบุตรของโจเซฟ ฮามอน โมเสสย้ายไปคอนสแตนติโนเปิลกับบิดาและในที่สุดก็ได้เป็นนายแพทย์ประจำพระองค์ของสุลต่านสุลัยมานมหาราช และได้ติดตามพระองค์ไปทุกสมรภูมิและกลายเป็นคนโปรดเพราะความรู้ความสามารถ
พระเจ้าอโศกมหาราช
พระเจ้าอโศกเป็นพระราชโอรสของพระเจ้าพินทุสาร Bindusara กับพระนางสุภัทรางคี Subhadrangī มีพระราชโอรสธิดา 11 พระองค์ พระเจ้าอโศกเป็นพระราชนัดดา(หลาน)ของพระเจ้าจันทรคุปต์เมารยะผู้ก่อตั้งราชวงศ์โมริยะ พระเจ้าจันทรคุปต์ประสูติในครอบครัวที่ต่ำต้อย พระองค์ถูกทอดทิ้งและเป็นลูกเลี้ยงเติบโตในครอบครัวอื่น แล้วพระองค์ได้รับการฝึกฝนอบรมและคำสอนของ ชานัคยาหรือจาณักยะ Chanakya จาก Arthashastra ผู้มีชื่อเสียง ถึงจุดสูงสุดสามารถสร้างหนึ่งในจักรวรรดิที่ใหญ่ที่สุดในอินเดียโบราณได้ พระเจ้าจันทรคุปต์ผู้เป็นพระอัยกาเจ้า(ปู่)ของพระเจ้าอโศกทรงละทิ้งทั้งหมดและมาบวชเป็นนักบวชในศาสนาเชน ตามบันทึกของ Appian นักประวัติศาสตร์ชาวโรมันว่า พระเจ้าจันทรคุปต์พระอัยกาของพระเจ้าอโศกได้ผูกมิตรกับพระเจ้าเซลลูคัส I นิเคเตอร์ Seleucus ด้วยการแต่งงานกับพระธิดาของพระเจ้า Seleucus ดังนั้นจึงเป็นไปได้ว่า พระเจ้าอโศกมีพระอัยยิกา(ย่า)เป็นชาว Seleucid กรีก 
ต้นฉบับข้อมูลทางโบราณ Puranic ของอินเดีย บทว่าด้วย Pratisarga Parva แห่ง Bhavishya Purana บรรยายว่า พระเจ้าจันทรคุปต์แต่งงานกับเจ้าหญิงชาวยะวะนะหรือโยนก (Yavana) (ชาวอินเดียเรียกพวกกรีกว่า "ชวนะ" หรือ ยวนเยาวนะ ต่อมากลายเป็น "โยนก" เพี้ยนมาจากคำ Ionia) ผู้เป็นธีดาของพระเจ้าเซลิวคัส (Seleucus)
นมาซวันศุกร์
โองการที่ 9-10 ซูเราะฮ์ญุมุอะฮ์ มีว่านี้:ท่านศาสดาแห่งอิสลาม กล่าวว่า นมาซวันศุกร์ คือ ฮัจญ์ของคนยากไร้ และถือว่าเป็นเหตุอันนำมาซึ่งการอภัยโทษความผิดบาป มีปรากฏในรายงานว่า มูซา กาซิม เตรียมพร้อมตนเองเพื่อเข้าร่วมนมาซวันศุกร์ตั้งแต่วันพฤหัส
ภัยพิบัติแห่งอียิปต์
เมื่อพระเจ้าทรงใช้โมเสสและอาโรนให้เข้าเฝ้าฟาโรห์เพื่อทูลขอให้ทรงปล่อยวงศ์วานอิสราเอลเป็นไทนั้น โมเสสและอาโรนต้องเข้าไปทูลขอถึง 10 ครั้ง กว่าที่องค์ฟาโรห์จะยอมปล่อยชนชาติอิสราเอลให้ออกจากอียิปต์ได้ ในแต่ละครั้งที่ฟาโรห์ทรงละเลยต่อคำขอของโมเสสและอาโรนนั้น พระเจ้าก็ทรงมอบภัยพิบัติต่าง ๆ ให้แก่อียิปต์ทุกครั้ง จนกระทั่งองค์ฟาโรห์ทรงพบกับภัยพิบัติครั้งสุดท้ายด้วยพระองค์เอง จึงยอมปล่อยให้อิสราเอลออกเดินทางจากอียิปต์ได้ โดยในการขอให้ฟาโรห์ปล่อยอิสราเอลนั้น โมเสสได้ทูลขอองค์ฟาโรห์ ให้ตนนำอิสราเอลออกไปถวายเครื่องบูชาแด่พระเจ้าในถิ่นทุรกันดาร ภัยพิบัติที่จะกล่าวถึงนี้ อ้างอิงมาจากคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาเดิม หนังสืออพยพ บทที่ 7-13
อะลี อิบน์ อะบี ฏอลิบ
๒. ในการขอพรดังที่กล่าวมา ท่านนบีมูซา ได้ขอจากอัลลอหฺ ให้แต่งตั้ง "อะหฺลี" (คนในครอบครัวข้าฯ) เป็นผู้ช่วยกิจการ แล้วท่านนบีก็ได้ขอให้อัลลอหฺแต่ตั้งคนในครอบครัวของท่านเป็นผู้ช่วยกิจการของท่านเช่นกัน คนๆนั้นคือท่านอะลี ตามฮะดีษ ดังกล่าว นั่นก็เพราะว่าท่านมีคุณสมบัติที่ครบถ้วนเหมาะแก่การเป็นผู้นำ และเป็นผู้หนึ่งในจำนวนสี่คนที่ท่านนบีได้เอาผ้ามาคลุมเป็นสัญลักษณ์ ตอนอายะหฺ ๓๓:๓๓ ลงมา แล้วขอพรว่า โอ้อัลลอหฺ พวกเขาเหล่านี้คือครอบครัวของข้าฯ ขอให้พระองค์ขจัดความโสโครกออกไปจากพวกเขา และได้ทรงขัดเกลาให้พวกเขาสะอาด
โมเสส
ดังนั้นโมเสสจึงได้ลาพ่อตา และเดินทางกลับไปยังอียิปต์ และพบกับอาโรนเพื่อทำตามพระประสงค์ของพระเจ้าให้สำเร็จต่อไป เมื่อโมเสสได้ไปเข้าเฝ้าฟาโรห์ที่อียิปต์ครั้งนี้ โมเสสมีอายุ 80 ปี และอาโรนมีอายุ 83 ปีเมื่อโมเสสไปอาศัยอยู่กับ เรอูเอล ปุโรหิตแห่งเมืองมีเดียนนั้น เยโธร ได้ยก ศิปโปราห์ บุตรสาวของตนให้โมเสส และมีบุตร ชื่อ เกอร์โชม
มุฮัมมัด
เมื่ออายุ 35 ปี ได้เกิดมีกรณีขัดแย้งในการบูรณะกะอฺบะหฺ ในเรื่องที่ว่าผู้ใดกันที่จะเป็นนำเอา อัลฮะญัร อัลอัสวัด (หินดำ) ไปประดิษฐานไว้สถานที่เดิมคือที่มุมของกะอฺบะหฺ อันเป็นเหตุให้คนทั้งเมืองเกือบจะรบราฆ่าฟันกันเองเพราะแย่งหน้าที่อันมีเกียรติ หลังจากการถกเถียงในที่ประชุมเป็นเวลานาน บรรดาหัวหน้าตระกูลต่าง ๆ ก็มีมติว่า ผู้ใดก็ตามที่เป็นคนแรกที่เข้ามาใน อัลมัสญิด อัลฮะรอม ทางประตูบะนีชัยบะหฺในวันนั้นจะให้ผู้นั้นเป็นผู้ชี้ขาดว่าจะทำอย่างไร ปรากฏว่า มุฮัมมัด เป็นคนเดินเข้าไปเป็นคนแรก ท่านจึงมีอำนาจในการชี้ขาด โดยท่านเอาผ้าผืนหนึ่งปูลง แล้วท่านก็วางหินดำลงบนผืนผ้านั้น จากนั้นก็ให้หัวหน้าตระกูลต่าง ๆ จับชายผ้ากันทุกคน แล้วยกขึ้นพร้อม ๆ กัน เอาไปใกล้ ๆ สถานที่ตั้งของหินดำนั้น แล้วท่านก็เป็นผู้นำเอาหินดำไปประดิษฐานไว้ ณ ที่เดิม
ภัยพิบัติแห่งอียิปต์
วันรุ่งขึ้น พระเจ้าทรงให้โมเสสไปรอพบฟาโรห์ ที่ริมแม่น้ำไนล์ และทูลต่อพระองค์ว่า หากไม่ทรงอนุญาตให้อิสราเอลออกไปนมัสการพระเจ้า ณ ถิ่นทุรกันดาร พระเจ้าก็จะทรงบันดาลให้ฝูงเหลือบอยู่เต็มประเทศอียิปต์ ยกเว้นแต่เมืองโกเชนที่ชาวอิสราเอลอาศัยอยู่ จะไม่มีเหลือบเข้าไปเพื่อแสดงให้เห็นว่าพระองค์เป็นพระเจ้าของอิสราเอล
พระเยซู
ชาวมุสลิมก็ให้ความเคารพพระเยซูเช่นกัน แต่เชื่อต่างจากชาวคริสต์ โดยชาวมุสลิมเรียกพระเยซูว่านบีอีซา คัมภีร์อัลกุรอานระบุว่าพระเยซูไม่ใช่ทั้งพระเจ้าและพระบุตรของพระเจ้า แต่เป็นบ่าวคนหนึ่งของพระเจ้า และเป็นเราะซูลที่พระเจ้าส่งมาเป็นแบบอย่างทางศีลธรรมให้แก่ชาวอิสราเอลเช่นเดียวกับเราะซูลอื่น ๆ นอกจากนี้กุรอานยังอ้างว่าพระเยซูได้ทำนายถึงเราะซูลอีกท่านหนึ่งที่จะมาในอนาคตด้วยว่าชื่ออะหมัด
เผ่าสิเมโอน
ก่อนโมเสสจะสิ้นชีวิต พระเจ้าได้ทรงเรียกท่านขึ้นไปยังภูเขาอาบาริม แผ่นดินโมอับ ตรงข้ามเมืองเยรีโค นั้น ที่นั่น โมเสสได้กล่าวอวยพระแก่ชนเผ่าต่าง ๆ ของอิสราเอล โดยบทอวยพรแก่เผ่าสิเมโอน เป็นดังนี้
พระยาห์เวห์
พระเจ้าตรัสกับโมเสสด้วยว่า "จงบอกชนอิสราเอลว่า ยฮวฮ พระเจ้าของบรรพบุรุษของท่าน พระเจ้าของอับราฮัม พระเจ้าของอิสอัค และพระเจ้าของยาโคบ ได้ส่งข้าพเจ้ามาหาพวกท่าน นี่เป็นนามของเราชั่วนิรันดร์ เป็นนามที่พวกเจ้าจะเรียกเราตลอดทุกชั่วอายุ
ฟาโรห์อาโมสที่ 1
เจ้าชายอาโมสจึงขึ้นครองราชเป็นฟาโรห์ตั้งแต่พระเยาว์ ราชินีอาโฮเทปที่ 1 พระมารดาของ ฟาโรห์คาโมสและฟาโรห์อาโมสที่ 1 จึงเป็นผู้สำเร็จราชการแทน
ในปีที่ 11 ของการครองราชของฟาโรห์คามูดิกษัตริย์ชาวฮิกซอส แห่งราชวงศ์ที่ 15 ฟาโรห์อาโมสที่ 1 ได้ยกทับไปนครเมมฟิสซึ่งอยู่ในการปกครองของพวกฮิกซอส
และนำทัพขึ้นไปปิดล้อมที่นครอวาริสในที่สุดพระองค์ก็สามารถขับไล่ชาวฮิกซอสได้
ประวัติศาสตร์อิสราเอล
โมเสสเติบโตขึ้น เป็นผู้มีสติปัญญาดี และได้รับการศึกษาสูงเยี่ยงเจ้าชายองค์หนึ่ง เขามีจิตเมตตา และสงสารทาสชาวฮีบรูที่ถูกเกณฑ์แรงงานมาสร้างพีระมิดให้ฟาโรห์ และถูกผู้คุมทำทารุณกรรมต่างๆ จนพลั้งเผลอสังหารผู้คุมคนหนึ่ง เพื่อต้องการช่วยเหลือทาสที่กำลังถูกทารุณ กาลนั้นเขาได้ละทิ้งตำแหน่งและฐานันดรของตัวเอง มาอยู่กับพวกทาสชาวฮีบรู และพาพวกอิสราเอล หรือ ฮีบรูถึงสามแสนคนออกจากอียิปต์กลับไปสู่ประเทศปาเลสไตน์ ดินแดนแห่งนี้พวกฮิบรูถือว่าเป็นดินแดนแห่งพันธสัญญาของพระเจ้า ที่ทรงประทานให้แก่พวกเขา และระหว่างทางที่โมเสสนำชาวอิสราเอลกลับไปยังดินแดนแห่งพันธสัญญาที่ยาโคบเคยอยู่ โมเสสได้พบพระเจ้าที่ภูเขาซีนาย และรับพระบัญญัติสิบประการ The Ten commanment ที่นั้น
หนังสืออพยพ
แม้ฟาโรห์มีคำสั่งให้ฆ่าเด็กชายเกิดใหม่ของอิสราเอลทุกคน แต่ในเผ่าเลวีมีครอบครัวหนึ่งได้คลอดลูกชาย และซ่อนบุตรไว้จนโตขึ้นถึงวัยที่ไม่สามารถซ่อนต่อไป จึงนำเด็กลงในตะกร้าสานชันยาอย่างดี ไปวางไว้ในกอปรือริมแม่น้ำ ธิดาฟาโรห์มาพบขณะลงสรงน้ำ จึงเก็บไปเลี้ยง และประทานชื่อว่า โมเสส แม้โมเสสถูกเลี้ยงดูโดยธิดาฟาโรห์ แต่ยังมีใจผูกพันกับชาวอิสราเอล
เผ่ารูเบน
ก่อนโมเสสจะสิ้นชีวิต พระเจ้าได้ทรงเรียกท่านขึ้นไปยังภูเขาอาบาริม แผ่นดินโมอับ ตรงข้ามเมืองเยรีโค นั้น ที่นั่น โมเสสได้กล่าวอวยพระแก่ชนเผ่าต่าง ๆ ของอิสราเอล โดยบทอวยพรแก่เผ่ารูเบน เป็นดังนี้
หนังสือกันดารวิถี
เมื่ออิสราเอลเดินทางเข้าถิ่นทุรกันดารสีน เกิดการขาดน้ำและชุมชนอิสราเอลได้บ่นต่อว่าทั้งโมเสส และต่อว่าพระเจ้าต่าง ๆ นานา โมเสสได้เข้าไปทูลขอน้ำจากพระเจ้าและพระองค์ตรัสสั่งให้โมเสส บอกให้น้ำไหลออกมาจากหิน แต่เมื่อโมเสสและอาโรนได้อยู่ต่อหน้าประชาชน โทสะได้ครอบงำท่านไว้ จึงได้ใช้ไม้เท้าตีหิน น้ำจึงออกมาจากหินนั้น ด้วยเหตุการณ์ที่โมเสส และอาโรน มิได้กระทำตามที่พระเจ้าบอก ทั้งสองจึงไม่ได้รับสิทธิเข้าไปในแผ่นดินคานาอัน
หนังสืออพยพ
ฝ่ายประชาชนเห็นโมเสสไม่ลงมาจากภูเขา จึงพากันปรึกษาอาโรนให้สร้างพระใหม่ให้พวกเขา เพราะเห็นว่าโมเสสนั้นหายไปนานแล้ว อาโรนจึงให้ชาวอิสราเอลนำทองคำมารวมกัน และหล่อเป็นรูปโคหนุ่ม และนับถือโคหนุ่มนั้นเป็นพระเจ้า และจัดงานเลี้ยงฉลองกัน
หนังสืออพยพ
ครั้งหนึ่งโมเสสพลั้งมือฆ่าชาวอียิปต์ที่ข่มเหงชายชาวอิสราเอล โมเสสจึงหนีความผิดไปเป็นคนเลี้ยงแพะอยู่เมืองมีเดียน 
และที่นั้น โมเสสก็ได้รับการทรงเรียกจากพระเจ้า ให้เป็นผู้นำชาวอิสราเอลออกจากแผ่นดินอียิปต์
มูซา อิบน์ นุศ็อยร์
มูซา อิบน์ นุศ็อยร์ อัลบะละวี (; ; ค.ศ. 640 - ค.ศ. 716) เป็นชาวซีเรียมุสลิมผู้มีตำแหน่งเป็นข้าหลวงและขุนพลผู้มีหน้าที่ปกครองจังหวัดมุสลิมในแอฟริกาเหนือ (อิฟรีกิยะฮ์) ภายใต้การนำของกาหลิบอัลวะลีดที่ 1แห่งราชวงศ์อุมัยยะฮ์ นอกจากนั้น มูซา อิบน์ นุศ็อยร์ ยังเป็นผู้นำในการพิชิตราชอาณาจักรวิซิกอทในฮิสเปเนียอีกด้วย
โมเสส ฮามอน
ฮามอนเป็นนักภาษาศาสตร์ผู้มีความสามารถในภาษาอาหรับ ภาษาตุรกี และภาษาเปอร์เซีย และเป็นผู้อุปถัมภ์การศึกษาเกี่ยวกับยิว ฮามอนมีงานเขียนในภาษาฮิบรูในคอนสแตนติโนเปิลในปี ค.ศ. 1515 และปี ค.ศ. 1516 และสร้างสถานศึกษาด้วยเงินทุนของตนเองในอิสตันบุล
ภัยพิบัติแห่งอียิปต์
ฟาโรห์จึงทรงให้คนไปตามโมเสสและอาโรนมา แจ้งว่า ""ครั้งนี้เราทำบาปแน่แล้ว พระเจ้าเป็นฝ่ายถูก เราและชนชาติของเราผิด"..." แต่โมเสสก็ทราบว่าที่ฟาโรห์กล่าวเช่นนั้นมิได้ยำเกรงพระเจ้าจริง แต่เมื่อโมเสสออกจากเข้าเฝ้าฟาโรห์ ก็ทูลขอต่อพระเจ้าให้ลูกเห็บหยุดตก ฟาโรห์ก็ยังคงแข็งขืน มิยอมให้อิสราเอลออกจากอียิปต์ไป
ตาซูอา
ตาซูอา คือวันที่เก้าของเดือนมุฮัรรอม ตาซูอามาจากคำว่าติสอะอ์ แปลว่าเก้า เป็นวันที่ใช้เฉพาะสำหรับวันที่เก้าของเดือนมุฮัรรอม เป็นวันสุดท้ายที่ฮุเซนบุตรของอะลี อิมามท่านที่สามของชีอะฮ์ และสาวกของเขาประวิงเวลาจนถึงค่ำคืนวันนั้นได้ทอดเวลาไปจนถึงค่ำอาชูรอ ตาซูอาเป็นวันที่สำคัญวันหนึ่งสำหรับชีอะฮ์ ชีอะฮ์กำหนดให้วันนั้นเป็นวันของอับบาสบุตรของอะลี ซึ่งบรรดาชีอะฮ์ได้แสดงความเศร้าเสียใจก็เหมือนวันอาชูรอ
ภัยพิบัติแห่งอียิปต์
พระเจ้าทรงให้โมเสสเข้าเฝ้าฟาโรห์แต่เช้า และทูลต่อพระองค์ว่า หากฟาโรห์ไม่ยินยอมปล่อยชาวอิสราเอลไป วันรุ่งขึ้น พระเจ้าจะให้มีลูกเห็บตกลงทั่วแผ่นดินอียิปต์อย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน และเตือนให้ผู้คนและสัตว์ทั้งหลายหลบอยู่ในที่กำบัง มิฉะนั้นจะโดนลูกเห็บเสียชีวิต
ไม้เท้าโมเสส
ตามพระธรรมอพยพในพระคริสตธรรม ไม้เท้า (; "matteh") ที่โมเสส (Moses) ใช้นั้น อยู่ข้างกายเขาตลอดเวลาที่เกิดเหตุการณ์สำคัญในพระธรรมดังกล่าวซึ่งระบุว่า โมเสสใช้ไม้เท้าเสกน้ำจากศิลา แปลงไม้เท้าเป็นงู และใช้แยกทะเลแดง แต่ปัญหาว่า ไม้เท้าของโมเสสเป็นอันเดียวกับไม้เท้าของอาโรน (Aron) พี่ชายของเขาหรือไม่นั้น เป็นที่อภิปรายในหมู่นักวิชาการเสมอมา
เดอะ เมสเซจ
เดอะ เมสเซจ ( Ar-Risālah; รู้จักกันในชื่อ มูฮัมหมัด ศาสดาแห่งอิสลาม) เป็นภาพยนตร์ประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวกับศาสดามุฮัมหมัด กำกับโดยมุสตาฟา อักกาด โดยเผยแพร่รุ่นภาษาอาหรับในปี 1976 และรุ่นภาษาอังกฤษในปี 1977
อับราฮัม
อิสอัคเป็นบุตรของอับราฮัมและนางซาราห์ อิสอัคคลอดเมื่ออับราฮัมมีอายุได้ 100 ปี เมื่ออิสอัคโตขึ้น พระเจ้าก็ทรงลองใจอับราฮัม โดยให้ถวายอิสอัคเป็นเครื่องบูชา และเมื่ออับราฮัมแสดงความไว้วางใจพระเจ้า พระองค์ก็ให้ทูตสวรรค์มายั้งมืออับราฮัมและมอบลูกแกะให้เชือดเพื่อสักการะพระองค์แทนการเชือดลูกตัวเอง พระองค์ยังให้อิสอัคสืบเชื้อสายต่อจากอับราฮัมอีกด้วย จึงเป็นที่มาของคำที่พระเจ้าตรัสกับโมเสสว่า "เรา​เป็น​พระ‍เจ้า​ของ​บิดา​เจ้า เป็น​พระ‍เจ้า​ของ​อับ‌รา‌ฮัม พระ‍เจ้า​ของ​อิส‌อัค และ​พระ‍เจ้า​ของ​ยา‌โคบ"
ประเทศอิสราเอล
ต่อมาได้เกิดภัยแล้งขึ้น ยาโคบ หรืออิสราเอล และครอบครัว ต้องทำมาหากินด้วยความยากลำบาก โยเซฟ บุตรคนหนึ่งของยาโคบได้ไปเป็นผู้ดูแลราชอาณาจักรในอียิปต์ เขาได้นำพี่น้องทั้งหมดที่ต้องประสบกับภัยแล้งในคานาอันเข้ามาอยู่อาศัยในแผ่นดินอียิปต์ ครั้นพอสิ้นโยเซฟไป ฟาโรห์องค์ต่อมาได้เกิดความไม่ไว้ใจต่อชาวฮีบรู จึงลดฐานะให้เป็นทาส แล้วเกณฑ์แรงงานไปใช้ในการทำอิฐเพื่อใช้ในการก่อสร้างพีรมิด และมีคำสั่งให้ประหารชีวิตเด็กเกิดใหม่เป็นจำนวนมาก มีทารกเพศชายคนหนึ่งรอดตายจากคำสั่งประหารนั้นมาได้ ชื่อว่า "โมเสส" (Moses) โมเสสเติบโตขึ้น เป็นผู้พาพวกอิสราเอล หรือ ฮีบรูซึ่งนับแต่ผู้ชายได้ถึง 600,000 คน ผู้หญิงและเด็กต่างหาก และยังมีฝูงชนชาติอื่นเป็นจำนวนมากติดตามไปด้วย พร้อมทั้งฝูงสัตว์ คือฝูงแพะแกะและโคจำนวนมาก ออกจากอียิปต์กลับไปสู่ประเทศปาเลสไตน์ โดยพระกรที่เหยียดออก
พวกฮีบรูมีความสามัคคีและมีกำลังเข้มเข็งขึ้น จึงได้ทำการรวบรวมดินแดนโดยรอบ อันได้แก่ ดินแดนของพวกคานัน และพวกอาราเอลไลท์ แต่ก็ถูกรุกรานจากพวกพวกฟิลิเตีย (Philistine) ซึ่งอพยพจากเกาะครีต และเข้ามาตั้งภูมิลำเนาอยู่แถบชายทะเล ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของปาเลสไตน์ และพวกอามอไรท์กับฮิตไตท์จากทางเหนือ ทำให้เกิดความจำเป็นที่จะต้องมีกษัตริย์ปกครอง พวกอิสราเอลไลท์ได้พร้อมใจกันเลือกหัวหน้ากลุ่มที่เข้มแข็งขึ้นมาผู้หนึ่งชื่อ "ซาอูล" (Saul) ขึ้นเป็นกษัตริย์องค์แรก เมื่อประมาณ 1,050 ปี ก่อนคริสตกาล หลังจากนั้น ชาวยิวมีกษัตริย์ที่เก่งกล้าอีก 2 องค์คือกษัตริย์ดาวิดและกษัตริย์โซโลมอน เมื่อกษัตริย์โซโลมอนสิ้นพระชนม์ เมื่อ ปี 930 ก่อนคริสต์ศักราช ทำให้อาณาจักรของโซโลมอนแตกออกป็นสองส่วนคือ อาณาจักรอิสราเอล (The Kingdom of Israel) โดยมีกรุงสะมาเรียเป็นเมืองหลวง และอาณาจักรยูดาห์ (Kingdom of Judah) โดยมีเยรูซาเลมเป็นศูนย์กลาง
ในปี 634–641 บริเวณนี้ รวมทั้งเยรูซาเลม ถูกอาหรับที่เพิ่งเข้ารีตอิสลามพิชิต การควบคุมดินแดนนี้เปลี่ยนแปลงระหว่างรัฐเคาะลีฟะฮ์รอชิดีน อุมัยยะฮ์ อับบาซียะฮ์ ฟาติมียะห์ เซลจุก ครูเซเดอร์และอัยยูบิดในช่วงสามศตวรรษถัดมา
พระอหุระมาซดะ
พระอหุระมาซดะ คือพระเจ้าตามความเชื่อในศาสนาโซโรอัสเตอร์ คำว่า มาซดะ แปลว่า ฉลาด พระเจ้าองค์นี้เป็นเทพเจ้าแห่งแสงสว่าง หรือเทพเจ้าแห่งปัญญา เป็นผู้สร้างสรรค์สิ่งดีทั้งปวง ซึ่งในเปอร์เซียโบราณนับถือเป็นเทพเจ้าสูงสุด พระเจ้าแห่งความดีจะต้องต่อสู้กับพระเจ้าแห่งความชั่ว
ทะเลแดง
ว่ากันว่าสมัยก่อนคริสตกาล ในช่วงของยุคอียิปต์นั้น โมเสสได้นำชาวยิว (หรือชาวอิสราเอลในปัจจุบัน) ข้ามผ่านทะเลแดงโดยการแสดงอิทธิปาฏิหาริย์ในการแยกทะเลแดงออกเป็น 2 ฝั่งให้ชาวยิวได้หนีจากอียิปต์และกลับสู่ดินแดนศักดิ์สิทธิ์เดิม นั่นคือ ปาเลสไตน์
โมเสส
โมเสสใช้เวลาปกครองอิสราเอล และนำอิสราเอลเดินทางผ่านทะเลทราย เป็นเวลา 40 ปี เมื่อท่านอายุได้ 120 ปี ก็สิ้นชีวิต โดยมิได้เข้าไปในแผ่นดินคานาอัน แผ่นดินแห่งพันธสัญญาของพระเจ้า เพราะการไม่เชื่อฟังพระเจ้าเพียงครั้งเดียว ตามบันทึกพระคัมภีร์กล่าวว่า ศพของโมเสส ถูกฝังไว้ในเขตแดนก่อนเข้าแผ่นดินคานาอันนั่นเอง
มุซัยลิมะฮ์
มุซัยลิมะฮ์ () หรือ มัสลามาฮ์ บิน ฮาบีบ () เป็นหนึ่งในบุคคล (รวมถึงภรรยาของเขา) ที่อ้างตนเองว่าเป็นศาสดา หลังจากมุฮัมหมัด ในช่วงศตวรรษที่ 7 เขาถูกเรียกจากชาวมุสลิมว่า เป็นศาสดาจอมปลอม และถูกอ้างอิงไปถึง "จอมโกหก" ( "อัล-กัซซาบ").
แผ่นศิลาพระโอวาท
แผ่นศิลาพระโอวาท หรือ แผ่นศิลาพระบัญญัติ (; ) ในคัมภีร์ไบเบิล หมายถึง แผ่น​พระ‍โอ‌วาท​สอง​แผ่น เป็น​แผ่น​ศิลา​จา‌รึก​ด้วย​นิ้ว‍พระ‍หัตถ์​ของ​พระ‍เจ้า ซึ่งพระยาห์เวห์ได้ประทานให้กับโมเสสบนภูเขาซีนาย มีบันทึกอยู่ในหนังสืออพยพ บทที่ 31 ข้อ 18
โมเสส
เมื่อ​โม‌เสส​โต​ขึ้น ท่าน​ไป​หา​พวก​พี่‍น้อง เห็น​พวก‍เขา​ต้อง​ทำ​งาน​หนัก โม‌เสส​เห็น​คน​อียิปต์​คน​หนึ่ง​กำลัง​ตี​คน​ฮีบรู ซึ่ง​เป็น​ชน‍ชาติ​เดียว​กับ​ตน ท่าน​มอง​ซ้าย​มอง​ขวา​เห็น​ว่า​ไม่‍มี​ใคร​อยู่ จึง​ฆ่า​คน​อียิปต์​นั้น แล้ว​ซ่อน​ศพ​ไว้​ใน​ทราย เมื่อ​โม‌เสส​ออก​ไป​อีก​ใน​วัน‍รุ่ง‍ขึ้น ก็​เห็น​คน​ฮีบรู​สอง​คน​ต่อ‍สู้​กัน​อยู่ จึง​ตัก‍เตือน​คน​ที่​ทำ​ผิด​นั้น​ว่า “ท่าน​ตี​พี่‍น้อง​ของ​ท่าน​เอง​ทำไม?” เขา​ตอบ​ว่า “ใคร​ตั้ง​เจ้า​ให้​เป็น​เจ้า‍นาย​และ​เป็น​ตุลา‌การ​ปก‍ครอง​เรา? เจ้า​ตั้ง‍ใจ​จะ​ฆ่า​ตัว​ข้า​เหมือน​ที่​ได้​ฆ่า​คน​อียิปต์​คน​นั้น​หรือ?” โม‌เสส​ก็​กลัว คิด​ว่า “เรื่อง​นั้น​คง​รู้​กัน​ทั่ว​แล้ว​แน่ๆ”
เสรีภาพ
ในประวัติศาสตร์ของศาสนายูดายได้มีการกล่าวถึงปัจเจกชนที่ยืนขึ้นเพื่อต่อต้านกับอำนาจของรัฐในเวลาที่สำคัญ เช่น โมเสสที่เรียกร้องกับฟาโรห์ของอียิปต์ว่า "ให้คนของเราไป" หรือชาวแมคคาบีที่กบฏต่อการยึดครองของชาวกรีก และชาวซีลอตที่ต่อต้านอาณาจักรโรมัน
พระยาห์เวห์
พระเจ้าจึงตรัสกับโมเสสอีกว่า "เจ้าจงกล่าวแก่ชนชาติอิสราเอลดังนี้ว่า พระยาห์เวห์ พระเจ้าแห่งบรรพบุรุษของพวกท่าน คือพระเจ้าของอับราฮัม พระเจ้าของอิสอัค และพระเจ้าของยาโคป ทรงใช้ใหข้าพเจ้ามาหาพวกท่าน นี่เป็นนามของเราตลอดไปเป็นนิตย์ เป็นอนุสรณ์ของเราตลอดทุกชั่วชาติพันธุ์
อีซา
นบีอีซาเป็นบุคคลหนึ่งในเผ่ายูดาห์ของบะนีอิสรออีล (หมายถึงท่านได้สืบเชื้อสายจากยะฮูด และอยู่ในตระกูลที่มักจะมีนบีมา) นบีอีซาได้ประกาศเทศนาเชิญชวนสู่อัลลอฮ์ ด้วยการยืนยันว่าท่านยึดในศาสนาดั้งเดิมของบะนีอิสรออีล ซึ่งคือศาสนาของท่านนบีมูซา แต่ท่านนะบีอีซามีหน้าที่ในการปรับบทบัญญัติบางส่วนที่มีอยู่ในอัตเตารอต โดยนำอัลอินญีลเป็นคัมภีร์ใหม่สำหรับบะนีอิสรออีล แต่ชาวยิวส่วนมากกลับไม่ยอมรับท่านนบีอีซา ได้ประกาศการปฏิเสธว่าท่านเป็นนบีของชาวบะนีอิสรออีล และกลับไปวางแผนเพื่อฆ่าและร่วมมือกันต่อต้านนะบีใหม่ที่มายังบะนีอิสรออีล ตอนนั้นบะนีอิสรออีลอยู่กับท่านนบีอีซาที่เมืองฟิลิสฏีนซึ่งอยู่ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิโรมัน
หนังสืออพยพ
ภายหลังจากอิสราเอลเดินทางออกจากอียิปต์ได้ 3 เดือน ก็มาถึงภูเขาซีนาย พระเจ้าทรงให้โมเสสนำความไปแจ้งแก่อิสราเอลว่า ""...ถ้า​พวก‍เจ้า​ฟัง​เสียง​เรา​จริงๆ และ​รักษา​พันธ‌สัญญา​ของ​เรา​ไว้ พวก‍เจ้า​จะ​เป็น​ของ​ล้ำ​ค่า​ของ​เรา​ที่​เรา​เลือก‍สรร​จาก​ท่าม‍กลาง​ชน‍ชาติ​ทั้ง‍ปวง เพราะ​แผ่น‍ดิน​ทั้ง‍สิ้น​เป็น​ของ​เรา พวก‍เจ้า​จะ​เป็น​อาณา‌จักร​ปุ‌โร‌หิต และ​เป็น​ชน‍ชาติ​บริ‌สุทธิ์​สำหรับ​เรา..."" และอิสราเอลก็ทูลตอบว่า ""ทุก‍อย่าง​ที่​พระ‍ยาห์‌เวห์​ตรัส​นั้น พวก‍ข้าพ‌เจ้า​จะ​ทำ​ตาม"" ดังนั้น พระเจ้าจึงทรงเรียกโมเสสให้ขึ้นไปเฝ้าพระเจ้าบนภูเขาซีนายเพื่อรับธรรมบัญญัติจากพระเจ้า
ชัยชนะของโมเสส (มิเล)
ชัยชนะของโมเสส () 
เป็นจิตรกรรมที่เขียนโดยจอห์น เอเวอเรตต์ มิเลจิตรกรกลุ่มนิยมแบบก่อนราฟาเอลชาวอังกฤษ
หนังสือกันดารวิถี
พระเจ้าทรงบัญชาให้โมเสส ได้นำบรรดาหัวหน้าของแต่ละเผ่ามาเพื่อกำหนดเขตแดนแผ่นดินคานาอันที่จะให้อิสราเอลเข้ายึดครอง และให้จับฉลากแบ่งดินแดนกันตามเผ่า วงศ์วาน ตระกูลของแต่ละคน ทั้งนี้พระเจ้าทรงกำหนดเขตแดนของคานาอันดังนี้
พระยาห์เวห์
พระเจ้าจึงตรัสกับโมเสสว่า "เจ้าจงกล่าวแก่ประชากรอิสราเอลว่าดังนี้ พระเยโฮวาห์ พระเจ้าแห่งบรรพบุรุษของท่าน คือพระเจ้าของอับราฮัม พระเจ้าของอิสอัค และพระเจ้าของยาโคป ทรงใช้ใหข้าพเจ้ามาหาท่าน นี่แหละเป็นนามของเราตลอดไปเป็นนิตย์ นี่แหละเป็นอนุสรณ์ของเราตลอดทุกชั่วชาติพันธุ์
หนังสือกันดารวิถี
จากหนังสืออพยพ เมื่อโมเสสได้รับพระบัญญัติของพระเจ้า ณ ภูเขาซีนายนั้น พระเจ้าทรงให้โมเสสตั้งผู้นำเผ่าทั้ง 12 ของอิสราเอลขึ้น และทำสำมะโนครัวประชากรอิสราเอลที่มีอายุตั้งแต่ 20 ปีขึ้นไป โดยนับได้จำนวนทั้งสิ้น 603,550 คน แบ่งเป็น
หนังสืออพยพ
เสร็จการสะสาง โมเสสจึงขึ้นไปเข้าเฝ้าพระเจ้าอีก และครั้งนี้พระเจ้าทรงประกาศพระนามของพระองค์ว่า "พระยาห์เวห์" และทรงให้โมเสสสกัดแผ่นศิลาชุดที่สองขึ้น
โมหะ
โมหะ เป็นอาการที่รู้ไม่เท่าทันถึงสภาวธรรมที่แท้จริงของอารมณ์ที่เข้ากระทบกับจิต ทำให้เกิดความวิปริต เห็นผิดไปจากสภาวธรรมที่แท้จริง ได้แก่ ความไม่รู้ในทุกขสัจ สมุทัยสัจ นิโรธสัจ มรรคสัจ ทั้งสี่
มุฮัมมัด อิบน์ มูซา อัลคอวาริซมีย์
อะบู อับดัลลาหฺ มุฮัมมัด อิบน์ มูซา อัลคอวาริซมีย์ ("Abū ʿAbdallāh Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī") (ค.ศ. 780-ค.ศ. 850) เป็นนักวิทยาศาสตร์ นักคณิตศาสตร์ นักดาราศาสตร์ นักโหราศาสตร์ นักภูมิศาสตร์ อีกทั้งยังเป็นนักเขียน และนักแปล
เผ่าอาเชอร์
ก่อนโมเสสจะสิ้นชีวิต พระเจ้าได้ทรงเรียกท่านขึ้นไปยังภูเขาอาบาริม แผ่นดินโมอับ ตรงข้ามเมืองเยรีโค นั้น ที่นั่น โมเสสได้กล่าวอวยพระแก่ชนเผ่าต่าง ๆ ของอิสราเอล โดยบทอวยพรแก่เผ่าอาเชอร์ เป็นดังนี้
อติเทวนิยม
มักซ์ มึลเลอร์ (1823-1900) นักอินเดียวิทยา และผู้เชี่ยวชาญภาษาสันสกฤตชาวเยอรมัน เป็นบุคคลแรกที่เสนอว่าศาสนาพราหมณ์ หรือศาสนาฮินดู เป็นตัวอย่างที่สำคัญของแนวความคิดแบบอติเทวนิยม แต่ปัจจุบันมีผู้ไม่เห็นด้วยเพราะการจะเป็นอติเทวนิยมโดยแท้ จะต้องเป็นการนับถือบูชาพระเจ้าเพียงองค์เดียว ไม่ใช่บูชาหลายองค์แบบที่ศาสนาพราหมณ์-ฮินดูเป็นอยู่ในทุกวันนี้ซึ่งเป็นพหุเทวนิยม เช่นเดียวกับศาสนากรีกและศาสนาจีน
โมเสส
แต่ถึงกระนั้น โมเสส ก็ยังคงมีข้อต่อรองกับพระเจ้า ด้วยโมเสสบอกว่าตนเองพูดไม่เก่ง เกรงว่าชาวอิสราเอลจะไม่ยอมฟัง พระเจ้า จึงให้อาโรน พี่ชายของโมเสส ซึ่งเป็นคนพูดเก่ง เป็นผู้ช่วยของเขา
พระเยซู
พระเยซู () หรือ เยซูชาวนาซาเร็ธ (; 4-2 ปีก่อนคริสตกาล - ค.ศ. 30-33) เป็นชาวยิวผู้เป็นศาสดาของศาสนาคริสต์ คริสต์ศาสนิกชนเรียกพระองค์ว่า พระเยซูคริสต์ เพราะถือว่าพระองค์เป็นพระคริสต์ พระผู้ช่วยให้รอด เป็นพระบุตรพระเป็นเจ้า และเป็นพระเจ้าพระบุตรซึ่งเป็นพระบุคคลหนึ่งในพระตรีเอกภาพ นอกจากนี้ในคัมภีร์ไบเบิลยังบันทึกว่าพระเยซูทรงแสดงปาฏิหาริย์ทรงรักษาคนตาบอดให้หายขาด รักษาคนพิการ โดยตรัสว่า บาปของเจ้าได้รับการให้อภัยแล้ว หลังพระเยซูสิ้นพระชนม์ ก็ได้ทรงฟื้นขึ้นจากความตายหลังสิ้นพระชนม์ได้เพียง 3 วัน และเสด็จขึ้นสู่สวรรค์
อุซามะหฺ บินเซด
จนกระทั่งวันจันทร์ที่ 26 เดือนศอฟัร ปี ฮ.ศ. 11 นบีมุฮัมมัดก็ได้มีคำสั่งให้จัดกองทัพเพื่อต่อสู้กับฝ่ายโรมันในจอร์แดนอีกครั้ง โดยท่านร็อซูลได้แต่งตั้งให้อุซามะหฺเป็นแม่ทัพซึ่งขณะนั้นท่านมีอายุไม่เกินกว่า 20 ปี จึงเป็นเหตุให้เหล่าสาวกอาวุโสไม่พอใจที่ท่านรอซูลได้เปลี่ยนธรรมเนียมการนำ โดยไม่ได้ให้สาวกอาวุโสที่เป็นชาวอาหรับ แต่กลับแต่งตั้งให้ลูกทาสที่มีอายุไม่เกินกว่า 20 นั้นเป็นผู้นำ และให้สาวกอาวุโสเช่น อะบูบักรฺ และ อุมัร อิบนุลคอฏฏอบ ต้องเสียหน้าเข้าเป็นไพร่พลธรรมดาในกองทัพ เวลานั้นท่านรอซูลเกิดป่วยหนัก และรู้ว่าท่านกำลังจะเสียชีวิต แต่ก็บัญชาให้อุซามะหฺเคลื่อนทัพ ไม่ฟังคำแย้งและคำนินทาของสาวก เพราะท่านนบีต้องการที่จะเน้นให้สาวกเห็นว่า ในอิสลามนั้นทุกคนมีความเสมอภาคเท่าเทียมกันหมด แม้จะต่างกันในเรื่องสีผิวหรือเผ่าพันธ์ แต่การป่วยของท่านนบีก็เป็นสิ่งที่สาวกใช้อ้างอิงเพื่อหยุดทัพไม่ออกไปตามคำสั่งของท่านนบี และหลายคนก็เดินกลับเข้ามาในเมืองเพื่อจดจ้องดูว่าอะไรจะเกิดขึ้นหากท่านนบีเสียชีวิต ด้วยเหตุนี้ท่านนบีจึงประกาศสาปแช่งว่า ความอัปรีย์จงประสบแก่ผู้ที่ไม่ยอมออกรบกับอุซามะหฺ
มุฮัมมัด
เมื่ออายุ 40 ปี ท่านได้รับวิวรณ์จากอัลลอฮ์ในถ้ำฮิรออ์ ซึ่งอยู่บนภูเขาลูกหนึ่งนอกเมืองมักกะฮ์ โดยทูตสวรรค์ญิบรีลเป็นผู้นำมาบอกเป็นครั้งแรก เรียกร้องให้ท่านรับหน้าที่เป็นผู้เผยแผ่ศาสนาของอัลลอหฺ ตามที่ศาสดามูซา (โมเสส) และอีซา (เยซู) เคยทำมา นั่นคือประกาศให้มวลมนุษย์นับถือพระเจ้าเพียงองค์เดียว ท่านได้รับพระโองการติดต่อกันเป็นเวลา 23 ปี พระโองการเหล่านี้รวบรวมขึ้นเป็นเล่มเรียกว่าคัมภีร์อัลกุรอาน
หนังสือปฐมกาล
หนังสือปฐมกาลเป็นหนังสือเล่มแรกของคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาเดิม (โทราห์) และเป็นเล่มแรกในหมวดเบญจบรรณ ชาวยิวเชื่อว่าโมเสสเป็นผู้เขียนขึ้น เนื้อหากล่าวถึงประวัติการสร้างโลกของพระยาห์เวห์ จนถึงลำดับลูกหลานของวงศ์วานอิสราเอล และการเข้าสู่อียิปต์ ซึ่งประกอบด้วยเรื่องที่รู้จักกันแพร่หลายดี เช่น อาดัมกับเอวา เรือโนอาห์ หอบาเบล ฯลฯ
โมเสส
หลาย​ปี​ผ่าน​ไป กษัตริย์​อียิปต์​ก็​สิ้น‍พระ‍ชนม์ ชน‍ชาติ​อิสรา‌เอล​ทุกข์​ระทม​เพราะ​การ​เป็น​ทาส จึง​ร้อง‍คร่ำ‍ครวญ เสียง​ร่ำ‍ร้อง‍ขอ​ความ​ช่วย‍เหลือ​เพราะ​การ​เป็น​ทาส​นี้ ดัง​ขึ้น​ไป​ถึง​พระ‍เจ้า พระ‍เจ้า​ทรง​ได้‍ยิน​เสียง​คร่ำ‍ครวญ​ของ​พวก‍เขา จึง​ทรง​ระลึก‍ถึง​พันธ‌สัญญา​ที่​พระ‍องค์​ได้​ทรง​ทำ​ไว้​กับ​อับ‌รา‌ฮัม อิส‌อัค และ​ยา‌โคบ พระ‍เจ้า​ทอด‍พระ‍เนตร​ชน‍ชาติ​อิสรา‌เอล แล้ว​พระ‍เจ้า​ทรง​ทราบ​ถึง​สภาพ​ความ​เป็น​ไป​ของ​พวก‍เขา
ขุมทรัพย์สุดขอบฟ้า
ในปี 1936 ดร.อินเดียน่า โจนส์ (แฮร์ริสัน ฟอร์ด) อาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโบราณคดีที่ชอบตามล่าหาขุมทรัพย์ล้ำค่าต่างๆ จากทั่วโลก ครั้งนี้เขาต้องตามหาหีบแห่งบัญญัติศักดิ์สิทธิ์ของโมเสส ที่ว่ากันว่า ผู้ใดได้ครอบครอง ผู้นั้นจะสามารถเอาชนะได้ในทุกสงคราม และขณะนี้ ฮิตเลอร์ได้ส่งคนมาตามหาหีบแห่งบัญญัติศักดิ์สิทธิ์ ดร.โจนส์ต้องรีบค้นมันให้พบก่อนที่พวกนาซีจะเอามันไปได้
พระนาคเสนเถระ
พระนาคเสนเถระ (นาคหมายถึงพญานาค และเสนหมายถึงทหาร นาคเสนจึงหมายถึงทหารของพญานาค) บิดามารดาเป็นพราหมณ์ เมื่ออายุได้ 7 ขวบ บิดามารดาจึงให้เรียนไตรเพท อันเป็นวิชาของพราหมณ์ และได้บวชเป็นเณรในพระพุทธศาสนา ต่อมาอุปัชฌาย์เป็นพระเถระอยู่ที่วัดอโศการาม กรุงปาฏลีบุตร โดยพระโรหณะเป็นผู้อุปัชฌาย์ มีชีวิตอยู่ในราวปี พ.ศ. 390 เป็นผู้ตอบคำถามทางพุทธศาสนาที่ได้รับการบันทึกไว้โดย พระเจ้ามิลินท์ (เมนันเดอร์) กษัตริย์ อินโด-กรีก ทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศอินเดีย (ปัจจุบันคือประเทศปากีสถาน) บทบันทึกการสนทนานี้เรียกว่า มิลินทปัญหา
ผู้รับใช้พระเป็นเจ้า
คำว่า "ผู้รับใช้พระเป็นเจ้า" ปรากฏ 7 ครั้งในคัมภีร์ไบเบิล โดยหมายถึงโมเสสถึง 5 ครั้ง (พันธสัญญาเดิม 4 ครั้ง และพันธสัญญาใหม่ 1 ครั้ง) นอกจากนี้เปาโลอัครทูตก็บอกว่าตนเองเป็นผู้รับใช้คนหนึ่งของพระเป็นเจ้า ผู้เขียนจดหมายของนักบุญยากอบก็เรียกตนเองว่าเป็นผู้รับใช้คนหนึ่งของพระเป็นเจ้าเช่นกัน
วันอาชูรออ์
เป็นวันที่มีเกียรติในศาสนาอื่นด้วย เช่น ศาสนายิว เพราะเป็นวันที่ท่านนบีมูซา อะลัยฮิสสลาม ได้รับความปลอดภัยจากฟิรเอานฺ จึงเป็นวันแห่งการขอบคุณของบนีอิสรออีล และเป็นที่รู้กันดีว่าท่านนบีมูซาได้ถือศีลอดในวันนี้ เมื่อท่านนบีมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม อพยพไปยังเมืองมะดีนะฮฺ และท่านได้ทราบว่าชาวยิวที่อาศัยอยู่ในเมืองมะดีนะฮฺกำลังถือศีลในวันนั้น ท่านนบีจึงประกาศให้เป็นวันถือศีลอดของชาวมุสลิมด้วย โดยกล่าวว่า “ฉันมีข้อเกี่ยวพันกับมูซามากกว่าพวกท่าน(โอ้ชาวยิว)” ท่านนบีจึงถือศีลอดวันนั้นและใช้ให้บรรดามุสลิมีนถือศีลอดด้วย” (บันทึกโดยบุคอรียฺและมุสลิม)
โมเสส
เมื่อพระเจ้าทรงเรียกโมเสสนั้น ทรงกระทำหมายสำคัญ 3 ประการเพื่อให้โมเสสตอบรับหน้าที่นี้ หมายสำคัญทั้งสามประการได้แก่
อาโมส (พระมเหสีในทุตโมสที่หนึ่ง)
อาโมส เป็นพระราชินีแห่งอียิปต์โบราณในสมัยราชวงศ์ที่สิบแปด พระองค์เป็นพระราชินีของฟาโรห์อันดับที่สามของราชวงศ์ฟาโรห์ทุตโมสที่หนึ่งและเป็นพระราชมารดาของพระราชินีและฟาโรห์แฮตเชปซุต ชื่อของพระองค์หมายถึง "ผู้ที่เกิดจากดวงจันทร์"
พระยาห์เวห์
พระเจ้าตรัสกับโมเสสด้วยว่า "จงบอกชนอิสราเอลว่า พระยะโฮวา พระเจ้าของบรรพบุรุษของท่าน พระเจ้าของอับราฮัม พระเจ้าของอิสอัค และพระเจ้าของยาโคบ ได้ส่งข้าพเจ้ามาหาพวกท่าน นี่เป็นนามของเราชั่วนิรันดร์ เป็นนามที่พวกเจ้าจะเรียกเราตลอดทุกชั่วอายุ
ภูเขาซีนาย
ในพระคริสตธรรมคัมภีร์ หนังสืออพยพ ได้กล่าวไว้ว่า ภูเขาแห่งนี้แต่ก่อนชื่อว่า "โฮเรบ" พระเป็นเจ้าได้ปรากฏแก่โมเสสครั้งแรกที่นี่ โดยปรากฏในรูปแบบไฟลุกบนต้นไม้ แต่ไม่ไหม้ โดยตรัสกับโมเสสว่าให้ปลดปล่อยชาวอิสราเอลที่เป็นทาสอยู่ในอียิปต์ หลังจากปลดปล่อยทาสให้เป็นไทได้สำเร็จ พระเป็นเจ้าทรงเรียกโมเสสให้ไปเข้าเฝ้าสี่สิบวันสี่สิบคืนบนภูเขาซีนาย จากนั้นพระเป็นเจ้าทรงประทานแผ่นศิลา ซึ่งบันทึกบัญญัติสิบประการแก่โมเสส
มุฮัมมัด อิบนุลฮะนะฟียะหฺ
มุฮัมมัดเป็นบุรุษผู้ทรงคุณธรรม มีความรู้ ปลีกตนอยู่กับการบูชาอัลลอหฺ อีกทั้งยังมีความกล้าหาญเหมือนบิดา จนขึ้นชื่อลือชาในอาหรับ ในสงครามอูฐนั้น มุฮัมมัดผู้มีอายุราว 26 ปี ได้ปฏิบัติหน้าที่อย่างสมเกียรติจนบิดาภาคภูมิใจ อิมามอะลีย์ ให้เหตุผลที่ให้มุฮัมมัดเป็นแม่ทัพวันนั้นไม่ให้แก่ฮะซันและฮุเซนเพราะว่า "มุฮัมมัดเป็นบุตรของฉัน ส่วนฮะซันและฮุเซนเป็นบุตรของศาสนทูตแห่งอัลลอหฺ!
ไม้เท้าโมเสส
เมื่อโมเสสพาชาวอิสราเอลอพยพออกจากอียิปต์ ไปติดค้างอยู่กลางทางด้วยมีทะเลแดงคั่นขวางอยู่ โมเสสจึงยกไม้เท้าของตนขึ้น แล้วเหยียดมือออกไป แยกทะเลแดงออก ให้ผู้คนเดินบนผืนดินกลางทะเลนั้นข้ามไปสู่อีกฝั่ง แต่เมื่อไปถึงฝั่งแล้ว เกิดกันดารน้ำขึ้นช่วงหนึ่ง โมเสสจึงได้รับพระบัญชาจากพระเจ้าให้เอาไม้เท้ากระทุ้งศิลาแตกเป็นน้ำพวยพุ่งออกมาให้ชาวอิสราเอลดื่มกิน แต่การที่โมเสสเอาไม้เท้ากระทุ้งศิลาสองครั้ง เพราะกระทุ้งครั้งแรกแล้วน้ำไม่รินไหลออกมาทันที ทำให้พระเจ้าทรงเข้าใจว่า โมเสสมิได้ศรัทธาในพระองค์เท่าไรนัก จึงลงทัณฑ์เขาโดยมิให้เขาเข้าสู่แผ่นดินแห่งพระสัญญา (promised land)
ชัยชนะของโมเสส (มิเล)
มิเลเขียนภาพ “ชัยชนะของโมเสส” ในปี ค.ศ. 1871 เป็นภาพโมเสส, อารอน และฮอร์ระหว่าง “การต่อสู่ที่เรฟิดิม” (Rephidim) ในการต่อต้านอมาเล็ค (Amalek) ภาพนี้และภาพภูมิทัศน์ “ตุลาคมหนาว” (Chill October) เป็นจุดสำคัญในการเปลี่ยนแปลงในอาชีพการเขียนของมิเล
ลิโอเนล เมสซิ
วันที่ 13 ธันวาคม 2016 ทีมบาร์เซโลนาเดินทางไปเตะฟุตบอลกระชับมิตรที่ประเทศกาตาร์ โดยพบกับแชมป์ลีกของประเทศซาอุดิอาระเบีย อัล อาห์ลี โดยบาร์เซโลนาสามารถเอาชนะไปได้ 3-5 ประตู แต่สิ่งที่เรียกความสนใจได้มากกว่าคือ เมสซิได้มีโอกาสพบกับเจ้าหนูมูร์ตาซา อาห์มาดี (Murtaza Ahmadi) เด็กน้อยชาวอัฟกานิสถานที่นำถุงพลาสติกลายทางสีฟ้า-ขาวมาเขียนชื่อเมสซิและหมายเลข 10 และสวมเป็นเสื้อฟุตบอล ซึ่งภาพถ่ายของหนูน้อยนี้ได้ถูกส่งต่อเป็นไวรัลไปทั่วโลกออนไลน์ เจ้าหนูเกาะติดไอดอลอย่างเมสซิตลอดเวลา แม้ถึงเวลาเริ่มแข่ง ก็ยังอยากอยู่กับเมสซิ ไม่ยอมออกจากสนาม สร้างความเอ็นดูให้แก่ทุกคนเป็นอย่างมาก
พระเยซู
เมื่อราชอาณาจักรยูดาห์เสียแก่บาบิโลน ก็สิ้นกษัตริย์ที่ได้รับการเจิม ต่อจากนั้นชาวยิวก็โหยหาพระเมสสิยาห์ที่จะมาสร้างอาณาจักรใหม่ของพระเจ้า "พระคริสต์" จึงเป็นชื่อตำแหน่ง ไม่ใช่ชื่อตัวบุคคล ผู้นิพนธ์พระวรสารสี่ท่านมักเรียกพระองค์ว่า "พระเยซู" และเพื่อให้แตกต่างจากคนอื่น ๆ ที่ชื่อเหมือนกัน ก็เรียกเป็น "พระเยซูชาวนาซาเรธ" หรือ "พระเยซูบุตรของโยเซฟ" แต่นักบุญเปาโลหรือเปาโลอัครทูตมักเรียกพระองค์ว่า "พระคริสต์" หรือ "พระเยซูคริสต์" ที่เรียกว่า "พระคริสต์เยซู" ก็มี
มุฮัมมัด
ชาวอาหรับในอาราเบียสมัยนั้นเชื่อว่า อัลลอหฺเป็นพระผู้เป็นเจ้าแห่งสากลจักรวาลตามคำสอนดั้งเดิมของบรรพบุรุษอาหรับคือ อิสมาอีล และ อิบรอฮีม ผู้ก่อตั้งกะอ์บะฮ์ แต่ในขณะเดียวกลับบูชาเทวรูปและผีอีกด้วย ด้วยเหตุนี้พวกเขาจึงถูกเรียกว่าชาวมุชริก นอกจากนี้ยังมีอาหรับส่วนหนึ่งที่นับถือศาสนาคริสต์ และในยัษริบก็มีชาวยิวหลายตระกูลอาศัยอยู่อีกด้วย
มูฮัมหมัด อุสมานมูซา
มูฮัมหมัด อุสมานมูซา ชื่อเล่นคือ เหม็ด เป็นลูกครึ่งไทย-กาน่า เขาเป็นนักฟุตซอลมืออาชีพโดยเล่นให้กับสโมสรฟุตซอลกรุงเทพมหานคร และได้ถูกเรียกติดทีมชาติชุดใหญ่ในปี 2559
หนังสือกันดารวิถี
ก่อนถึงเวลาที่อิสราเอลจะได้แบ่งดินแดนคานาอัน เพื่อจะเข้ายึดครองตามพันธสัญญาที่พระยาห์เวห์ทรงประทานให้นั้น พระเจ้าทรงให้โมเสสทำสำมะโนประชากรอีกครั้ง ณ แผ่นดินโมอับนั่นเอง ซึ่งการสำมะโนประชากรในครั้งนี้ มีจำนวนประชากรชายที่มีอายุมากกว่า 20 ปีขึ้นไป เป็นจำนวน 601,730 คน แบ่งออกตามเผ่าต่าง ๆ ได้ดังนี้
หนังสือกันดารวิถี
จากเหตุการณ์กบฏโคราห์ พระเจ้าจึงทรงบัญชาให้โมเสสนำไม้เท้าของบรรดาหัวหน้าเผ่าทั้งหมดของอิสราเอล และไม้เท้าของอาโรนสลักชื่อ และนำเข้าไปในพลับพลา และตรัสว่า จะทรงสำแดงให้เห็นว่าใครคือคนที่พระองค์ทรงเลือก เมื่อนำไม้เท้าของบรรดาหัวหน้าเผ่าเข้าไปได้ 1 วัน โมเสสจึงได้นำไม้เท้าเหล่านั้นออกมา ปรากฏว่า มีเพียงไม้เท้าของอาโรนเท่านั้น ที่ออกดอกและผลอัลมันด์ อิสราเอลจึงได้ทราบถึงบุคคลที่พระเจ้าทรงเลือกไว้