ใครเป็นผู้ก่อตั้ง โรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์?
โรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์
โรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์ ได้ก่อตั้งขึ้นในปีพุทธศักราช 2456 โดยผู้ที่ก่อตั้งโรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์คือ เจ้าประคุณสมเด็จพระมหาวีระวงศ์ (อ้วน ติสโส) เป็นผู้ก่อตั้ง ในปีการศึกษาแรกที่มีการเรียนการสอน โรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์ได้เปิดสอนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงปีที่ 3 ในปีแรกมีนักเรียนที่เข้ารับการเรียนการสอนทั้งสิ้น 50 คน โดยมี นายบุญถม ชนะกานนท์ เป็นผู้บริหารโรงเรียนในขณะนั้น และมีคุณครู อีก 2 ท่าน คือ นายอุทา พิมพะสาลี และนายเหลา พิมพะสาลี
เปิดสอนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 และระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 จัดศูนย์แนะแนวของเขตพื้นที่การศึกษาและศูนย์สอบของสำนักงานทดสอบแห่งชาติ ปรับปรุงห้องสมุดทั้งระบบ มีการติดตั้งเครื่องปรับอากาศ มีห้องศึกษาค้นคว้าระบบอินเทอร์เน็ตและห้องสมุดเสียง (ใช้สำหรับศึกษาความรู้จากสื่อ T.V. /C.D./D.V.D./V.C.D.) จัดให้มีการสอนภาษาจีนให้กับนักเรียนที่มีความสนใจ โดยครูซึ่งเป็นเจ้าของภาษา จัดซื้อคอมพิวเตอร์เพื่อใช้ในการเรียนการสอน จำนวน 3 ห้อง 78 เครื่อง ด้วยเงินบริจาคอย่างมีวัตถุประสงค์
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ บดินทรเดชา
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ บดินทรเดชาสถาปนาขึ้นเนื่องในวโรกาสที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ มีพระชนมายุครบ 5 รอบ ในปี พ.ศ. 2535 ซึ่งกรมสามัญศึกษาพิจารณาที่ดินบริจาคของพัฒน์ กังสานนท์ เมื่อวันที่ 12-13 ตุลาคม พ.ศ. 2534 เพื่อจัดตั้งเป็นโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติในวโรสกาสดังกล่าว และได้มอบหมายการควบคุมการก่อสร้างโรงเรียนแก่คุณหญิงลักขณา แสงสนิท ผู้อำนวยการโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี)ในขณะนั้น และใช้ชื่อโรงเรียนในระยะแรกว่า "โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ๓" ต่อมา เมื่อได้รับพระราชทานพระราชานุญาตให้ใช้ชื่อพระราชทานจากสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถว่า "นวมินทราชินูทิศ" แล้ว จึงเปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็น "โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ บดินทรเดชา" และมีประกาศจัดตั้งโรงเรียนโดยกระทรวงศึกษาธิการ เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2535
โรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์
ได้ให้การช่วยเหลือโรงเรียนน้อง มีการนำวงโปงลางไปแลกเปลี่ยนวัฒนธรรม ณ ประเทศตุรกีเป็นเวลา 2 สัปดาห์ ได้สร้างทางเชื่อมระหว่างอาคาร 1 กับอาคาร 2 โรงเรียนได้ซื้อรถบัสมา 1 คันใช้ในการนำนักเรียนไปทัศนศึกษาไปเรียนรู้ในแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ โรงเรียนได้พัฒนาการสอนวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์เพื่อส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์และเทคโนโลยี (TSM และGC) ในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 2 ห้องเรียนและระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 1 ห้องเรียน พัฒนาการสอนวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์เพื่อส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษทางภาษา (TSL) ในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 1 ห้องเรียน
โรงเรียนสาธุกิจประชาสรรค์ รัชมังคลาภิเษก
เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2531 นายมารุต บุญนาค รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และนายพนอม แก้วกำเนิด อธิบดีกรมสามัญศึกษาได้ประกาศจัดตั้งโรงเรียนเอกเทศ และให้ชื่อว่า โรงเรียนสาธุกิจประชาสรรค์ โดยให้โรงเรียนเข้าร่วมอยู่ในโครงการขยายโอกาสทางการศึกษา ของกรมสามัญศึกษา (ค.อ.มต.สศ.) โดยมี นายประพันธ์ พันธุปาล ผู้อำนวยการโรงเรียนสา อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน ปฏิบัติหน้าที่ผู้บริหารคนแรก ต่อมาวันที่ 23 มิถุนายน 2531 กรมสามัญศึกษา ได้แต่งตั้ง นายจรูญ วรรณวิไลย อาจารย์ 2 โรงเรียนปัว อำเภอปัว จังหวัดน่าน ปฏิบัติหน้าที่ในฐานะผู้บริหารโรงเรียน และแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งครูใหญ่
โรงเรียนพระโขนงพิทยาลัย
โรงเรียนพระโขนงพิทยาลัย เดิมชื่อว่า "โรงเรียนพระโขนง" ก่อตั้งเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2500 โดยผู้ใหญ่นาค รัตนวิชัย เป็นผู้เสนอกระทรวงศึกษาธิการให้จัดตั้งโรงเรียนขึ้นในชุมชนจาก ต่อมาในปี พ.ศ. 2501 กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศตั้งเป็นโรงเรียนมัธยมวิสามัญ ในที่ดินของกรมธนารักษ์ ตำบลจาก อำเภอพระโขนง จังหวัดพระนคร
โรงเรียนนาดูนประชาสรรพ์
โรงเรียนนาดูนประชาสรรพ์ เดิมเป็นสาขาของโรงเรียนวาปีปทุม อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม เปิดทำการเรียนการสอนครั้งแรกในปีพ.ศ. 2517 ในระยะแรกใช้อาคารเรียนของโรงเรียนบ้านนาดูน (ปัจจุบันคือโรงเรียนอนุบาลนครจัมปาศรี) เป็นที่เรียน
ปี พ.ศ. 2518 ได้รับอนุมัติจากกระทรวงศึกษาธิการ ให้จัดตั้งเป็นโรงเรียนสังกัดกรมสามัญศึกษา ณ ที่ตั้งปัจจุบัน โดยใช้ชื่อว่า โรงเรียนนาดูนประชาสรรพ์ และได้ถือเอาวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2518 เป็นวันก่อตั้งโรงเรียน โดยมี"นายบวร สุวรรณธาดา" เป็นผู้บริหารคนแรก ในตำแหน่งครูใหญ่ (ดำรงตำแหน่ง พ.ศ. 2518 - 2529) มีนักเรียนสำเร็จการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 รุ่นแรกในปีการศึกษา 2519
วิทยาลัยเทคนิคกาฬสินธุ์ สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓
วิทยาลัยเทคนิคกาฬสินธุ์ (อังกฤษ : Kalasin Technical College ) เป็นวิทยาลัยด้านช่างอุตสาหกรรม สังกัดสถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓ ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ โดยเปิดสอน 3 หลักสูตร คือ ปวช., ปวส. และปริญญาตรี (ต่อเนื่อง)
วิทยาลัยเทคนิคกาฬสินธุ์ แรกเริ่มเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ.  2495 จากกรมอาชีวศึกษาได้ประกาศจัดตั้ง "โรงเรียนช่างไม้กาฬสินธุ์ขึ้น"  รับนักเรียนที่จบชั้น  ประถมปีที่  4  เข้าเรียนในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น  (ม.1 – ม.3)  ในแผนกช่างไม้  โดยมีนายกิตติ  เสนากิจ  เป็นครูใหญ่
โรงเรียนเกษมพิทยา
โรงเรียนเกษมพิทยา (อังกฤษ: Kasem Phithaya School) (อักษรย่อ: กพ,KPS) สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน กระทรวงศึกษาธิการ ก่อตั้งโดย นายเกษม สุวรรณดี เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2504 พร้อมทั้งดำเนินการก่อสร้างอาคารเรียนหลังแรก จำนวน 5 ห้องแรกและเปิดทำการสอนเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม ในปีเดียวกัน
โรงเรียนวิสุทธรังษี
โรงเรียนวัดไชยชุมพลชนะสงคราม ได้ดำเนินการเรียนการสอน ก้าวหน้าด้วยดีเป็นลำดับ จึงได้ประกาศเป็นโรงเรียนรัฐบาลแห่งแรกของจังหวัดกาญจนบุรี มีชื่อว่า โรงเรียนตัวอย่างประจำจังหวัด คงใช้ศาลาวัดและกุฏิพระเป็นสถานที่สอน พระวิสุทธิรังษี (เปลี่ยน อินฺทสโร) ได้พิจารณาเห็นว่าเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา) เสนาบดีกระทรวงธรรมการได้ประกาศใช้พระราชบัญญัติประถมศึกษา พ.ศ. 2464 มีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2464 ให้เด็กทุกคนที่มีอายุย่างปีที่ 8 ถึงปีที่ 15 เข้าเรียนโดยไม่เสียค่าเล่าเรียน พระวิสุทธิรังษี (เปลี่ยน อินฺทสโร) เห็นว่าศาลาวัดที่ใช้เป็นสถานศึกษาเป็นที่คับแคบ ไม่เหมาะสม จึงได้ร่วมกับกรรมการศึกษาและชาวบ้าน สร้างอาคารเรียนถาวรขึ้นที่วัด 1 หลัง 7 ห้องเรียน ตัวอาคารเป็นตึกชั้นเดียวใต้ถุนสูง ฝาผนังก่ออิฐถือปูน เครื่องบนไม้จริง หลังคามุงกระเบื้อง ส่วนค่าก่อสร้างไม่ได้ใช้เงินงบประมาณ ล้วนแต่ได้รับการบริจาคจากผู้มีศรัทธาทั้งสิ้น งานก่อสร้างเริ่มขึ้นตั้งแต่ พ.ศ. 2464 แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2466 จึงได้ย้ายสถานที่เรียนจากกุฏิและศาลาวัดไปเรียนอาคารหลังใหม่แทน ทางราชการจึงได้ขนานนามโรงเรียนแห่งนี้ว่า โรงเรียนประจำจังหวัดกาญจนบุรี วิสุทธิรังษี เพื่อเป็นเกียรติประวัติแด่ท่านเจ้าคุณวิสุทธิรังษีฯ(เปลี่ยน) แต่ชื่อปัจจุบันนี้ชื่อโรงเรียนคำว่า วิสุทธิรังษี "ธิ" สระอิหายไปโดยไม่ทราบสาเหตุ ชื่อปัจจุบันจึงเหลือเพียง วิสุทธรังษี เท่านั้น แต่นั้นมาโรงเรียนได้เปิดสอนขั้นเบื้องกลางถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6
โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล
2 ธันวาคม ร.ศ. 121 (พ.ศ. 2445) หลวงพิทักษ์นารากร ผู้รั้งผู้ว่าราชการจังหวัดชัยภูมิได้เสนอชื่อโรงเรียนวัดประสิทธิ์ไปยังกระทรวงมหาดไทยและได้เสนอก่อตั้งเป็นโรงเรียนหลวงขึ้นพร้อมรายนามข้าราชการที่บริจาคเงินบำรุงโรงเรียนวัดประสิทธิ์
โรงเรียนกรรณสูตศึกษาลัย
พ.ศ. 2446 พระยาสุนทรบุรี (อี้ กรรณสูต) ผู้ว่าราชการจังหวัดสุพรรณบุรี เห็นว่าอาคารเรียนของโรงเรียนมีสภาพเก่าทรุดโทรม และอาณาบริเวรคับแคบ จึงย้ายไปก่อสร้างอาคารเรียนใหม่ริมถนนพระพันวษา (ที่ตั้งวิทยาลัยอาชีวศึกษาสุพรรณบุรีในปัจจุบัน) พร้อมทั้งรวมโรงเรียนวัดประตูสารเข้ามาด้วย ได้เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนประจำจังหวัดสุพรรณบุรี"กรรณสูตศึกษาลัย"
โรงเรียนสารสิทธิ์พิทยาลัย
โรงเรียนสารสิทธิ์พิทยาลัย () ตั้งอยู่บนเลขที่ 76 ถนนสารสิทธิ์ฯ ตำบลบ้านโป่ง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี เป็นโรงเรียนเอกชนขนาดใหญ่ประเภทสามัญศึกษาในเครือคณะซาเลเซียนของคุณพ่อบอสโก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน กระทรวงศึกษาธิการ โดยได้รับใบอนุญาตจัดตั้งเมื่อ พ.ศ. 2471 ซึ่งถือเป็นโรงเรียนแห่งแรกของคณะซาเลเซียนในประเทศไทย
พระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร)
ในพงศาวดารเมืองกาฬสินธุ์ฉบับพระราษฎรบริหาร (ท้าววันทองหรือท้าวทอง) เจ้าเมืองกมลาสัย (เมืองกระมาลาไสย) ซึ่งเขียนด้วยลายมือภาษาลาวอักษรไทยลงบนสมุดข่อยหรือสมุดไทยขาวหมึกดำ เป็นสมบัติเดิมของนางรำไพ อัมมะพะ (สกุลเดิม บริหาร) ทายาทของพระราษฎรบริหาร (วันทอง) ถ่ายสำเนาเมื่อวันที่ ๗ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๔ โดยอาจารย์ธีรชัย บุญมาธรรม อาจารย์ภาควิชาประวัติศาสตร์ สถาบันราชภัฏมหาสารคาม ซึ่งนายบุญมี ภูเดช (เปรียญ) ได้เคยนำมาพิมพ์รวมอยู่ในหนังสือเรื่องพงศาวดารเมืองกาฬสินธุ์และประวัติเมืองขึ้นในยุคเก่า พิมพ์ที่โรงพิมพ์จินตภัณฑ์การพิมพ์ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ เมื่อวันที่ ๒๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๕ พิมพ์จำนวน ๑,๐๐๐ ฉบับ ในคำปรารภของหนังสือกล่าวว่าได้ต้นฉบับมาจากพระราชพรหมจริยคุณ วัดกลาง เมืองกาฬสินธุ์ ซึ่งพิมพ์จากหนังสือที่พระราษฎรบริหาร (วันทอง) เรียบเรียงไว้ เอกสารดังกล่าวได้กล่าวถึงพระประวัติของพระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร) ไว้ดังต่อไปนี้
มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์
เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2558 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ "พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ พ.ศ. 2558" มีผลให้มหาวิทยาลัยราชภัฎกาฬสินธุ์และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตกาฬสินธุ์ สิ้นสุดสถานะความเป็นสถาบันอุดมศึกษาในวันถัดจากวันที่ประกาศราชกิจจานุเบกษา และเป็นการจัดตั้งมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ขึ้นในวันเดียวกัน
ประชุม รัตนเพียร
นอกจากนี้แล้วในแวดวงการศึกษาและการกีฬา ยังถือว่าเป็นปูชนียบุคคลสำคัญคนหนึ่ง จนได้ชื่อเรียกขานว่า ครูชุม จากนายกำพล วัชรพล สื่อมวลชนผู้ก่อตั้งหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ เป็นผู้ก่อตั้งโรงเรียนดุสิตพณิชยการ ซึ่งเป็นโรงเรียนพาณิชยการเอกชนแห่งแรกของประเทศไทย ในปี พ.ศ. 2505 และเป็นผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต หรืออาร์แบ็ค และในแวดวงกีฬาเคยดำรงตำแหน่งสำคัญ ๆ อาทิ นายกสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทย, นายกสมาคมมวยสากลสมัครเล่นแห่งประเทศไทย และเป็นหนึ่งในคณะกรรมการโอลิมปิกแห่งประเทศไทย เป็นต้น
พระราชศีลโสภิต (หนูอินทร์ กิตฺติสาโร)
หลวงพ่อหนูอินทร์ กิตติสาโร (18 มกราคม  พ.ศ. 2479 — ) พระภิกษุเรืองเวทย์แห่งภาคอีสาน ที่เพียบพร้อมไปด้วยคุณสมบัติครบถ้วนในสมณรูป มีความเมตตาต่อผู้ตกทุกข์ได้ยาก สมัยนั้นหลายคนไม่ค่อยเลื่อมใส เนื่องจากท่านดูแลดูเป็นพระหนุ่มมากเกินไป จึงนำพระเครื่องของท่านไปทดลอง ปรากฏว่า ยิงไม่ออก และมีคนถูกกับระเบิดแต่หาได้รับอันตรายไม่ ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเป็นที่ปรึกษาเจ้าคณะจังหวัดกาฬสินธุ์ เจ้าอาวาสวัดป่าพุทธมงคล ที่ปรึกษารองอธิการบดีฝ่ายวางแผนและพัฒนา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น และเจ้าสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดกาฬสินธุ์ แห่งที่ 1 ได้รับสมณศักดิ์เป็น พระราชาคณะชั้นราช มีราชทินนามตามสัญญาบัตรว่า พระราชศีลโสภิต วรกิจจานุกิจธาดา มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี สถิต ณ วัดป่าพุทธมงคล จังหวัดกาฬสินธุ์
พระอาจารย์หนูอินทร์ ท่านเกิดเมื่อวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2479 ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร รัชกาลที่ 8 ที่บ้านหลุบ อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์ บิดาชื่อ นายเกื้อ มารดาชื่อ นางผอง ธนะคำดี เมื่อมีอายุได้ 21 ปี ได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุเมื่อปี พ.ศ. 2500 ณ วัดโพธิ์ชัย จังหวัดกาฬสินธุ์ โดยมีพระสุขุมวาทวาที (สุข สุขโณ) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระมหาประพันธ์ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระมหากรม เป็นพระอนุสาวนาจารย์ สอบได้นักธรรมชั้นเอกเมื่อปี พ.ศ. 2503 หลังจากนั้นได้หันมาปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานโดยตลอด ท่านเริ่มออกธุดงค์ไปยังที่ต่าง ๆ ทั้งในป่าลึกและในถ้ำทั่วภาคอีสาน ได้พบกับพระอาจารย์รูปหนึ่งและได้ฝากตัวเป็นศิษย์กับพระอาจารย์รูปนั้น ก่อนย้อนมาจำพรรษาอยู่ที่วัดพุทธมงคล ซึ่งเดิมเป็นป่าช้าวัดเก่า ท่านได้บำเพ็ญประโยชน์มากมายช่วนเหลือสาธุชนผู้ประสบความเดือดร้อน ความทุกข์ยากมาโดยตลอด สามารถรักษาไข้ได้โดยเฉพาะ โรควิกลจริต สติคลุ้มคลั้ง อันเกิดจากคุณผีคุณคน เมื่อส่งไปให้ท่านรักษาจะหายทุกราย วัตถุมงคลที่ท่านได้สร้างไว้ ได้แก่ พระบูชาพุทธคยามหามงคล พระกริ่ง พระยอดธง พระสมเด็จ พระผงรูปเหมือน ตะกรุด 9 ดอก ตะกรุดโทน ตะกรุดคลอดลูก่าย ผ้ายันต์มงคลรัตน์ สีผึ้งมหานิยม ฯลฯ ลูกศิษย์บางคนได้รับพระสมเด็จรุ่นแรกไปใช้แต่ไม่เชื่อถือ ได้ทดลองยิง แต่ปรากฏว่า ยิงไม่ออก ปืนทั้งบวมยิงไม่ออก ทั้ง ๆ ที่ปืนนั้นเพิ่งซื้อมาใหม่ จึงได้นำพระองค์นั้นไปห้อยคอทันที ต่อมาชายคนนั้น ถูกลอบยิงที่กลางตลาดถึง 3 นัด ปรากฏว่ายิงไม่ออก และตำรวจที่แขงพระเครื่องของท่านเกิดประสบอุบัติเหตุเหยียบกับระเบิด เสื้อผ้าขาดรุ่งริ่งแต่ไม่ได้รับอันตรายแต่อย่างใด
โรงเรียนเพชรพิทยาคม จังหวัดชลบุรี
โรงเรียนเพชรพิทยาคม ได้รับอนุญาตให้จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2506 โดยมีนางสมคิด คงเพชรวิเศษ เป็นผู้รับใบอนุญาต ผู้จัดการ มีนางกัญญา คงเพชรวิเศษ เป็นครูใหญ่ คนปัจจุบัน
โรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์
ดำรงราษฏร์สงเคราะห์ (อักษย พระยาราชเดชดำรง” (ผล ศรุตานนท์) เมื่อ พ.ศ. 247เชียงราย สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานมัธยมศึกษาปีที่ 3 ต่อมาเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ ประเภทสหศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ตั้งอยู่ที่ 554 หมู่ 2 ถนเนินการให้แยกมาตั้ง ณ ที่ตั้งในปัจจุบัน ซึ่งเป็นคุ้มเจ้าหลวงเชียงราย พรรสมเด็จพระดับที่ 2 ของจังรีย6 ตะถมศึกษา ถึง ชั้นว ปัจรงราษฎร์อุตรกิจ ตำบลเวียง อำเภอเมือาเภทสถานศึกษาของรัฐที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน และเป็นโรงเรียนสตรีประจำจังหวัดเชียงราย[1] [2] มีสถานะเป็นนิงเรียนดำรงษฎร์สงเคราะห์ก่อตั้งขึ้นโดระยาราชเดชดำรง” (ผล ศรุตานนท์) ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายคนที่ 11 (พ.ศ. 2460 - 2479) และราษฎรได้ดำงกับปีที่แปดในรัชกาลพระบาติบุคคลมหาชนปกเกล้าเจ้าอยู่หั กระทรวงศึกษาธิการโรสงเคราหวัดเชียงราย เป็นหน่วยงานราชการส่วนภูมิภาคของประเทศไทยณาเขต (เ ประรนทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว มีอายุแปดทศวรรษใน พ.ศ. 2556 ปัจจุบันมีอายุครบ 85 ปี โรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์ เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ จัดกษามัธยมศึกษา เขต 36 สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดนดำาษฎร์สงเคราะห์ แต่เดิมเป็นโรงเรียนประจำจังหวัดหญิงมีชื่อว่า “บำรุงกุมารี” โดยเปิดสอนในสถานที่เดียวกับโรงเงเชียงราย จังหวัดเชียงราย
โรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์ก่อตั้งขึ้นโดย“พระยาราชเดชดำรง” (ผล ศรุตานนท์) ารศึกษาระดับมัธยมศึกษา รูปแบบสหศึกษา โดยเป็นสถานศึกษาของรัฐที่ตั้งขึ้นเป็นอันดับที่ 27 ของประเทศไทย อันดับที่ 10 ของภาคเหนือ และอันตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ[3] สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกเมื่อ พ.ศ. 2476 ตรงกับปีที่แปดในรัชกาลพระบาทม พ.ศ. 2476 “พรย่อ: ด.ส., D.S.) เป็นโรจุบันมีอายุ 85 ปีรัตนาจ้าหลวงน้อยเมืองไชย) ที่ถนนอุตรกิจ เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนสตรีประจำจังหวัดเชียงราย “ดำรงราษฎร์สงเคราะห์”
โรงเรียนดำรงรรียนสามัคคีวิทยาคม ในชั้นเตรียมประยาโรงเ
โรงเรียนพิพัฒน์ราษฎร์บำรุง
ในปัจจุบันโรงเรียนพิพัฒน์ราษฎร์บำรุง ตั้งอยู่หมู่ที่ 11 ตำบลกมลาไสย อำเภอกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์ ได้เปิดทำการสอน 2 ระดับ คือ ระดับก่อนประถมศึกษา และ ระดับประถมศึกษา(อนุบาล-ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6) มีครูทั้งสิ้น 26 คน ชาย 6 คน หญิง 20 คน นักเรียน 515 คน ชาย 269 คน หญิง 246 คน พนักงานบริการชาย 2 คน เจ้าหน้าที่ธุรการ 1 คน ลูกจ้างตามภารกิจ 1 คนสีน้ำเงิน หมายถึง ความอดทน เข้มแข็ง หนักแน่น ศูนย์รวมน้ำใจเข้มข้น
โรงเรียนราชวิทยาลัย
การที่โรงเรียนราชวิทยาลัยต้องสลายตัวไปด้วยประการนี้ หาใช่เพราะความเสื่อมทรามของโรงเรียนแต่ประการใดไม่ ฉะนั้น บรรดาครูและนักเรียนเก่าซึ่งได้ร่วมกันชุมนุมครั้งแรกที่สวนลุมพินีโดยมี ครูหลวงนฤเบศร์มานิต (สงวน จูฑะเตมีย์ บิดาของคุณปู่บรรจง จูฑะเตมีย์ ประธานราชวิทยาลัยมูลนิธิเพื่อการศึกษา) และนักเรียนเก่าทั้งหลายได้รวมกำลังกาย กำลังทรัพย์ ร่วมกันจัดตั้ง สมาคมราชวิทยาลัย ขึ้นในปี 2474 เพื่อให้เป็นสถานที่พบปะสังสรรค์ สมัครสมานสามัคคีระหว่างกัน เกิดเป็นปัจจัย ให้มีการปรึกษาหารือ เพื่อฟื้นฟูโรงเรียนราชวิทยาลัยให้กลับคืนสภาพขึ้นมาใหม่อีกครั้งหนึ่ง เพื่อน้อมเกล้าฯ ถวายเป็นพระบรมราชานุสรณ์ เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระปิยมหาราชเจ้า พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระผู้พระราชทานกำเนิด โรงเรียนนี้ตลอดไป
โรงเรียนตากพิทยาคม
โรงเรียนตากพิทยาคม ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2443 เป็นโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาแห่งแรกของจังหวัดตาก ชื่อเดิม “โรงเรียนวัดสีตลาราม” ปัจจุบันอยู่ในบริเวณวัดสีตลาราม (วัดน้ำหัก) ตำบลระแหง อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก เปิดทำการสอนแบบสหศึกษา เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2443 จำนวน 6 ห้องเรียน จนถึงปี 2473 ต่อจากนั้นได้ย้ายไปยังบริเวณ ค่ายทหารพรานที่ 6 หรือ บริเวณศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ในปัจจุบัน และได่ย้ายอีกครั้งเมื่อปี พ.ศ. 2483 ซึ่งเดิมเป็นวัดเก่าเรียกว่าวัดสระเกศ โดยการสนับสนุนของนายหมัง สายชุ่มอินทร์ สมาชิก สภาผู้แทนราษฎรจังหวัดตากใน
สมัยนั้น โดยช่วยประสานงานขอที่ดินของสาธารณประโยชน์และขอบริจาคจากเอกชนพร้อมท้งขอใช้ที่ดินธรณีสงฆว์ดัสระเกศอีกส่วนหน่งโดยขอเช่าที่ดินจากกรมการศาสนา โรงเรียนได้พัฒนาด้านการเรียนการสอนและอาคารสถานที่
คณะเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์
ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมงคล พ.ศ. 2548 ตามมาตรา 36 แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 บัญญัติให้สถานศึกษาของรัฐที่จัดการศึกษาระดับปริญญาเป็นนิติบุคคล สามารถพัฒนาระบบการบริหารและการจัดการเป็นของตนเองมีความคล่องตัว มีเสรีภาพทางวิชาการและอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสภามหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน เป็น 1 ใน 9 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ประกอบด้วย 5 วิทยาเขต คือ ศูนย์กลาง มทร.อีสาน นครราชสีมา วิทยาเขตสกลนคร วิทยาเขตสุรินทร์ วิทยาเขตขอนแก่นและวิทยาเขตกาฬสินธุ์
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตกาฬสินธุ์
เมื่อวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2558 ราชกิจจานุเบกษาได้ลงประกาศ "พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ พ.ศ. 2558" ซึ่งมีผลให้มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตกาฬสินธุ์ สิ้นสุดความเป็นสถาบันอุดมศึกษาในวันถัดจากวันที่ประกาศราชกิจจานุเบกษา และเป็นการควบรวมมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตกาฬสินธุ์ และมหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์ จัดตั้งขึ้นเป็นมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์
พระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร)
พระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร) หรือพระยาไชยสุนทร เดิมพระนามว่า เจ้าโสมพะมิตร หรือ ท้าวโสมพะมิตร ในเอกสารพื้นเมืองเวียงจันทน์ออกพระนามว่า ท้าวโสมบพิตร ส่วนพงศาวดารเมืองกาฬสินธุ์และเมืองกมลาสัยออกพระนามว่า พระยาสมพมิษ ทรงเป็นเจ้าผู้ปกครองเมืองกาฬสินธุ์ (กาละสินธ์ หรือ กาลสิน) พระองค์แรกและทรงเป็นเจ้าผู้สร้างเมืองกาฬสินธุ์ ปัจจุบันคือจังหวัดกาฬสินธุ์ในภาคอีสานของประเทศไทย เดิมรับราชการในราชสำนักนครเวียงจันทน์เป็นที่พญาโสมพะมิตร ภายหลังได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมจากพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก (รัชกาลที่ ๑) แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ของสยามให้เป็นเจ้าเมืองกาฬสินธุ์พระองค์แรกในฐานะเมืองประเทศราช พระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร) ทรงเป็นต้นสกุล วงศ์กาฬสินธุ์ ศรีกาฬสินธุ์ พิมพะนิตย์ พูลวัฒน์ อักขราสา และสกุล วงศ์กมลาไสย หรือ วงศ์กาไสย อีกทั้งทรงเป็นพระราชเชษฐาในเจ้าเมืองแสนฆองโปง ต้นสกุลพระราชทาน ณ กาฬสินธุ์ แห่งจังหวัดกาฬสินธุ์อีกด้วย
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยาลัย ปทุมธานี
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยาลัย ปทุมธานี เป็น 1 ใน 9 แห่งของกลุ่มโรงเรียน 9 นวมินทราชินูทิศ ซึ่งสถาปนาขึ้นเนื่องในวโรกาสมหามงคลที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทรงเจริญพระชนมายุครบ 5 รอบ เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2535 ดังนั้น กระทรวงศึกษาธิการจึงได้สถาปนาโรงเรียนในโครงการเฉลิมพระเกียรติขึ้นจำนวน 9 แห่ง โดยโรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยาลัย ปทุมธานี ได้รับการสถาปนาอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2535 บนพื้นที่ 20 ไร่ บริเวณโครงการวิคตอเรียปาร์ค ซึ่งได้รับการบริจาคจากคุณสมหมาย แก้วสวัสดิ์ การก่อตั้งโรงเรียนในระยะแรกนั้น กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการได้มอบหมายให้โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย เป็นผู้ประสานงานการจัดตั้งโรงเรียน ดังนั้น จึงใช้ชื่อโรงเรียนว่า ""โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ปทุมธานี"" ต่อมา เมื่อได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ใช้ชื่อพระราชทานจากสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถว่า "นวมินทราชินูทิศ" แล้ว จึงเปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็น ""โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยาลัย ปทุมธานี"
วัดประชานิยม (จังหวัดกาฬสินธุ์)
วัดประชานิยม ตั้งอยู่เลขที่ ๘๔ ถนนถีนานนท์ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ ปัจจุบันมี พระเทพสารเมธี (บัวศรี ชุตินฺธโร) เป็นเจ้าอาวาส เป็นสถานที่ตั้งของ โรงเรียนพระปริยัติสามัญวัดประชานิยม และมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาลัยศาสนศาสตร์เฉลิมพระเกียรติกาฬสินธุ์ ที่ดินที่ตั้งวัดเนื้อที่ ๓๓ ไร่ ๒ งาน ๕๕ ตารางวา ตาม โฉนดที่ดิน เลขที่ ๒๐๒๗
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยาลัย ปทุมธานี
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยาลัย ปทุมธานี เป็นโรงเรียนในโครงการเฉลิมพระเกียรติ ในกลุ่มโรงเรียน 9 นวมินทราชินูทิศ และเป็นโรงเรียนในเครือสวนกุหลาบวิทยาลัย แห่งที่ 4 เมื่อวันที่ 12-13 ตุลาคม พ.ศ. 2534 กรมสามัญศึกษาได้พิจารณาดำเนินการรับที่ดินไว้จัดตั้งเป็นโครงการเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในปี พ.ศ. 2535 กรมสามัญศึกษาได้มอบหมายให้โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย เป็นผู้ประสานงานจัดตั้งโรงเรียนในโครงการ 1 ใน 9 โรงเรียน โดยใช้ที่ดินบริจาคของคุณสมหมาย แก้วสวัสดิ์ในโครงการวิคตอเรียปาร์ค จำนวน 20 ไร่ และใช้ชื่อโรงเรียนว่า ""โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ปทุมธานี""
มหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์
ต่อมา เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2544 ได้มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้ง "สถาบันราชภัฏกาฬสินธุ์" พร้อมกับสถาบันราชภัฏอีก 4 แห่งข้างต้น และเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2547 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงลงพระปรมาภิไธยในร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2547 มีผลให้สถาบันราชภัฏกาฬสินธุ์เปลี่ยนสภาพเป็น "มหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์"
โรงเรียนสายปัญญา ในพระบรมราชินูปถัมภ์
ในวันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2495 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช พร้อมด้วย สมเด็จพระราชชนนีศรีสังวาลย์ และสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา โปรดเกล้าฯ พระราชทานที่ดิน 1 ไร่ 28 ตารางวา ด้านขวาทิศตะวันออกจรดถนนวังเจ้าสาย (ถนนกระทะ)
และในพ.ศ. 2496 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า โปรดกระหม่อม รับโรงเรียนสายปัญญาฯ และสายปัญญาสมาคมอยู่ในพระบรมราชินูปถัมภ์
จังหวัดกาฬสินธุ์
อำเภอเมืองกาฬสินธุ์
โรงเรียนชัยนาทพิทยาคม
โรงเรียนชัยนาทพิทยาคม ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2452 โดยพระไชยนฤนาท ผู้ว่าการเมือง ร่วมกับข้าราชการ พ่อค้าและราษฏรสร้างขึ้น ณ ต. วัดปลัง ต่อมาปลายปี พ.ศ. 2455 เจ้าคุณวิเชียรปราการได้มาเป็นผู้ว่าการเมือง ได้ย้ายที่ว่าการเมืองมาตั้งที่ ต. บ้านกล้วย พ.ศ. 2456 จึงย้ายโรงเรียนโดยสร้างใหม่ ณ บริเวณสนามหญ้าด้านทิศเหนือศาลากลางจังหวัด วันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2457 พระอุปกรศิลปศาสตร์ ศึกษาธิการมณฑลนครสวรรค์ ได้มาเปิดโรงเรียนใช้ชื่อว่า "โรงเรียนประจำจังหวัดชัยนาท" พ.ศ. 2493 ได้เปลี่ยนชื่อ เป็น โรงเรียนชัยนาท "วิชัยบำรุงราษฎร์" ในปีพ.ศ. 2499 กรมการฝึกหัดครูได้มีคำสั่งให้ยุบโรงเรียนฝึกหัดครูชัยนาท โดยมีการมอบอาคารและที่ดินให้กับโรงเรียนใช้เป็นสถานศึกษาต่อไป วันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2518 ได้ยุบรวมกับโรงเรียนสตรีชัยนาท "คณะราษฎร์บำรุง 2 " เข้าเป็นโรงเรียนเดียวกัน ตามประกาศของกระทรวงศึกษาธิการ โดยจัดโรงเรียนให้เป็นแบบสหศึกษา ใช้ชื่อว่า "โรงเรียนชัยนาทพิทยาคม" ใช้หลักสูตรมัธยมแบบประสม (ค.ม.ส.) ในปีการศึกษา 2512 ต่อมา พ.ศ. 2519 โรงเรียนชัยนาทพิทยาคมได้เข้าร่วมโครงการพัฒนาโรงเรียนมัธยมศึกษาส่วนภูมิภาค ( คมภ.2 รุ่น 3) ปัจจุบันโรงเรียนชัยนาทพิทยาคมเปิดสอนในช่วงชั้นที่ 3-4 (ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นถึงชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย) ตามหลักสูตรสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน มีพื้นที่ทั้งหมด 54 ไร่ 1 งาน 7 ตารางวา ในปีการศึกษา 2559 มีนักเรียน 3,360 คน ครู 157 คน ห้องเรียนทั้งหมด 69 ห้องเรียน จัดชั้นเรียนแบบ 12-12-12 11-11-11 โดยมีผู้อำนวยการคือนายถวัลย์ ตันธีระพงศ์
พระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร)
พระยาชัยสุทร (โสมพะมิตร) ทรงปกครองเมืองกาฬสินธุ์ด้วยความสงบเรียบร้อย ทรงสร้างบ้านแปงเมืองให้เจริญรุ่งเรืองมาโดยลำดับ ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๓๔๕ ทรงชราภาพจึงได้มอบหมายราชการงานเมืองให้ท้าวหมาแพงรักษาดูแลแทนต่อไป
โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล
เมื่อปี พ.ศ. 2442 พระหฤทัย (บัว) ผู้รั้งผู้ว่าราชการจังหวัด (ดำรงตำแหน่งระหว่าง : พ.ศ. 2442 – 2444) เจ้าเมืองชัยภูมิได้ตั้งโรงเรียนหลวงแห่งแรกของจังหวัดชัยภูมิขึ้นที่วัดชัยประสิทธิ์ตามพระบรมราโชบายปฏิรูปการศึกษาหัวเมืองของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนบุคลากร และความต้องการจัดการศึกษาเพื่อความเป็นเอกภาพของชาติโดยได้ออก "ประกาศจัดการเล่าเรียนในหัวเมือง" เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2441 ความว่า
โรงเรียนบางพลีราษฎร์บำรุง
โรงเรียนบางพลีราษฎร์บำรุงก่อตั้งปี พ.ศ. 2452(ร.ศ.128) ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 โดยริเริ่ม คือ พระครูอรรถโกวิทวุฒิคุณ (กิ่ม แจ่มแจ้ง) หรือหลวงปู่กิ่ม เจ้าอาวาสวัดบางพลีใหญ่กลาง ร่วมกับ ปลัดกรมราชบัณฑิตย์ขวา คือ พระราชาภิรมย์ (แจ่ม บูรณะนนท์ - ต้นสกุล บูรณะนนท์ (สายบ้านคลองบางหลวง) และ บูรณานนท์ (สายบ้านบางน้ำผึ้ง)ซึ่งเป็นบิดาของหลวงพินิจสรรพการ (เจิม บูรณะนนท์) - ต้นสกุล พินิจสรรพการ) และนายบุญ กาญจนพันธ์ ได้จัดตั้งโรงเรียนภาษาไทย ทำนองโรงเรียนราษฎร์อนุบาลเชลยศักดิ์ในเขตวัดบางพลีใหญ่กลางโดยอาศัยศาลาวัดเป็นที่เรียน เปิดสอนตั้งแต่ชั้นมูลถึงชั้นประถมเบื้องต้น มีพระฉัตรเป็นครูใหญ่ ต่อมาเปิดสอนถึงชั้นประโยคมัธยมศึกษาตอนต้น
พระกาฬุทายีเถระ
พระกาฬุทายี รู้จักดีในอีกนามว่า กาฬุทายีอำมาตย์ เนื่องจากท่านเกิดในตระกูลมหาอำมาตย์แห่งกรุงกบิลพัสดุ์ เมื่อยังเล็กบิดาท่านถวายตัวเข้าเป็นมหาดเล็กในพระพระเจ้าสุทโธทนะ ต่อมาได้กลายเป็นมหาอำมาตย์แห่งกรุงกบิลพัสดุ์
โรงเรียนบาลีสาธิตศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
โรงเรียนบาลีสาธิตศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เดิมมีชื่อว่า "แผนกบาลีมัธยมศึกษา" พระเดชพระคุณพระพิมลธรรม (อาจ อาสภมหาเถร) หรือ "สมเด็จพระพุฒาจารย์" อธิบดีสงฆ์วัดมหาธาตุ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร และสภานายกมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นองค์ก่อตั้งแผนกบาลีมัธยมศึกษาตอนต้นขึ้น เมื่อปีการศึกษา พ.ศ. 2492 โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการสภามหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย และได้อนุมัติให้เปิดการเรียนการสอนเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2492 เป็นต้นมา
โรงเรียนเบญจมราชูทิศ นครศรีธรรมราช
พ.ศ. 2442 พระมหาม่วง รัตนธโช (พระรัตนธัชมุนี) ซึ่งพระพุทธเจ้าหลวงได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้เป็นพระราชาคณะที่พระศิริธรรมมุนี และเป็นผู้อำนวยการศึกษามณฑลนครศรีธรรมราช ตลอดไปจนถึงมณฑลปัตตานีด้วย ได้โอนวิทยาลัยเชลยศักดิ์เป็นโรงเรียนหลวงแห่งแรกของปักษ์ใต้ ได้จัดตั้งคณะสงฆ์ การศึกษา และการศาสนา จึงเกิดผลสมพระราชประสงค์ ดังปรากฏในรายงานการศึกษา ร.ศ.119 ลงวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2443 จำนวนโรงเรียนซึ่งท่านได้ตั้งทั้งหมด 21 แห่ง โดยโรงเรียนหลวงแห่งแรกตั้งอยู่ที่วัดท่าโพธิ์ อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช มอบให้อยู่ในความอุปการะของสมุหเทศาภิบาลสมัยนั้น คือ พระยาสุขุมนัยวินิต (ปั้น สุขุม) โรงเรียนนี้จึงได้ชื่อใหม่ว่า "โรงเรียนสุขุมาภิบาลวิทยา" เปิดสอนเมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2442 มีนักเรียนประมาณ 50 คน
โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย กาฬสินธุ์
โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย กาฬสินธุ์ (อังกฤษ : kanchanapisek wittayalai kalasin school) เป็นหนึ่งในกลุ่มโรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย 9 โรงเรียน สร้างขึ้นมาเนื่องในวโรกาศที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงครองสิริราชสมบัติครบ 50 พรรษาในปี พ.ศ. 2539
โรงเรียนศิลาทองพิทยาสรรค์
โรงเรียนศิลาทองพิทยาสรรค์ เดิมเป็นโรงเรียนสาขาของโรงเรียนยโสธรพิทยาสรรค์ 
ฯพณฯ  สุขวิช รังสิตพล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ประกาศจัดตั้งเมื่อ วันที่ 30  เมษายนพ.ศ.2539
เป็นโรงเรียนเอกเทศของกรมสามัญศึกษา ตั้งอยู่ถนน รพช.สายคำเกิด–ยางเดี่ยว หลักกิโลเมตรที่ 9 ต.หนองหิน อ.เมือง จ.ยโสธร (ใกล้วัดป่าหนองไคร้) ในที่ดินส่วนบุคคล เนื้อที่ 35 ไร่ 2 งาน 14 ตารางวา 
ซึ่งบริจาคโดยนายสงวน สายหยุด นายเปลี่ยน คูณสุข นางสีปจัน พรานป่า หลวงพ่อพระครูสุมนสารคุณ เจ้าอาวาสวัดป่าหนองไคร้ ให้เป็นที่ตั้งโรงเรียน 
กำนันเจริญ แสวงผล และชุมชนช่วยกันสร้างอาคารเรียนชั่วคราว 1 หลัง โดยมีนายประยงค์ แก่นลา มาเป็นผู้ประสานงาน เปิดทำการสอนครั้งแรก
มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์
เมื่อวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2558 คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบ "ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ พ.ศ. ..." เพื่อลดความซ้ำซ้อนของสถาบันอุดมศึกษาที่ตั้งอยู่ในจังหวัดเดียวกันซึ่งต่อมาในวันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2558 สภานิติบัญญัติแห่งชาติได้ลงมติในวาระ 3 เห็นชอบให้ "ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ พ.ศ. ..." ด้วยคะแนน 173-1 เสียง
จังหวัดกาฬสินธุ์
ต่อมาเกิดข้าวยากหมากแพง เศรษฐกิจของประเทศตกต่ำ การเงินฝืดเคือง จำเป็นต้องยุบจังหวัดต่าง ๆ ลงเพื่อให้สมดุลกับรายได้ของประเทศ จังหวัดกาฬสินธุ์จึงถูกยุบเป็นอำเภอขึ้นกับจังหวัดมหาสารคาม เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2474 และโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งอรรถเปศลสรวดี เป็นข้าหลวงประจำจังหวัดมหาสารคาม (แทนพระยามหาสารคามคณาภิบาลซึ่งออกรับบำนาญ) ครั้นเมื่อมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติระเบียบบริหารแห่งราชอาณาจักรสยาม พ.ศ. 2476 จึงได้ยกเลิกมณฑล
โรงเรียนศรีสังวาลย์ จังหวัดนนทบุรี
ทั้งนี้มูลนิธิอนุเคราะห์คนพิการฯ ได้จดทะเบียนก่อตั้งเมื่อ ๑๗ กันยายน พ.ศ.๒๔๙๗ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงรับไว้ในพระราชูปถัมภ์ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๙ งานของมูลนิธิฯ เริ่มจากการให้บริการสอนหนังสือแก่เด็กป่วยเป็นโรคโปลิโอซึ่งอยู่ที่โรงพยาบาลศิริราช โดยผู้อาสาสมัครสอนเป็นแพทย์ นักศึกษาแพทย์และพยาบาล ต่อมาเมื่อมีจำนวนเด็กป่วยเป็นโรคโปลิโอเพิ่มมากขึ้น ในปี พ.ศ. ๒๕๐๑ หม่อมงามจิตต์ บุรฉัตร ซึ่งเป็นประธานมูลนิธิฯในขณะนั้นจึงได้ขอครูจากกองการศึกษาพิเศษ กรมสามัญศึกษากระทรวงศึกษาธิการ มาช่วยสอน ๑ คน ในปีนั้นมีนักเรียน ๑๗ – ๒๕ คน โดยนักเรียนแต่ละคนมีพื้นฐานความรู้ตั้งแต่ระดับเด็กเล็กถึงระดับอุดมศึกษาต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๐๔ มูลนิธิฯ ได้ก่อตั้งศูนย์บริการเด็กพิการ ในที่ราชพัสดุ ตำบลบางตลาด อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ซึ่งเป็นที่ตั้งของมูลนิธิฯในปัจจุบันเพื่อให้บริการที่พักและเลี้ยงดูเด็กพิการจากต่างจังหวัดซึ่งอยู่ในระหว่างรอและรับการบำบัดรักษาที่โรงพยาบาลในกรุงเทพมหานคร
วัดกลาง (จังหวัดกาฬสินธุ์)
ตามทะเบียนวัดของคณะกรรมการสงฆ์อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ บันทึกไว้ว่า วัดกลางสร้างเมื่อ พ.ศ. 2389 แต่ไม่ปรากฏหลักฐานเกี่ยวกับผู้สร้างและเจ้าอาวาสรูปแรก วัดกลางมีความเจริญรุ่งเรืองบ้าง ตกต่ำบ้างผลัดเปลี่ยนกันตามยุคตามสมัย ครั้งถึงในสมัย พระครูกาฬสินธวาจารย์ทิสังฆปาโมกข์ (อ้ม) และพระครูกาฬสินธวาจารย์ (ติ่ง) เป็นเจ้าอาวาส ก็เจริญก้าวหน้ามาโดยลำดับ จนถึงสมัยพระธรรมวงศาจารย์ (สุข สุขโณ) เจ้าอาวาสรูปก่อน ได้จัดการพัฒนาวัดทั้งด้านวัตถุ การศึกษา และการปฏิบัติธรรมรุดหน้ามาโดยตลอด มีเสนาสนะสิ่งปลูกสร้างถาวรมาตรฐานและถูกต้องตามแบบศิลปะของไทย ที่สวยงามมาก ภายในวัดสะอาดร่มรื่น เหมาะแก่การปฏิบัติศาสนกิจ เป็นวัดตัวอย่างของบรรดาวัดทั้งหลายที่มีในเขตจังหวัดกาฬสินธุ์ มีการศึกษาทั้งคดีโลกและคดีธรรมเหมาะสมกับสมัยนิยม ได้รับการยกย่องจากประชาชนตลอดมาตั้งแต่อดีตจนถึงสมัยพระเทพปัญญาเมธี
วัดสุทธิวราราม
และเมื่อท่านปั้น อุปการโกษากร ถึงแก่กรรมในปี พ.ศ. 2451 ด้วยโรคฝีที่ข้อศอกข้างซ้าย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงพระกรุณาฯ โปรดเกล้าให้ บุตรชายของท่านปั้น พระศิริศาสตร์ประสิทธิ์ (สุหร่าย วัชราภัย) ดำรงตำแหน่งมรรคนายกวัดสุทธิวรารามต่อจากมารดา เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2451 บุตรธิดาของท่านปั้น ได้แก่
มีประสงค์จะสร้างอนุสรณ์สถานเพื่ออุทิศเป็นทักษิณานุปทานแด่มารดา โดยมีพระศิริศาสตร์ประสิทธิ์เป็นหัวหน้า จึงได้รวบรวมทุนทรัพย์จัดสร้างโรงเรียนขึ้นในบริเวณที่ธรณีสงฆ์ซึ่งบริษัทวินเซอร์โรซเช่าอยู่ ทั้งนี้เพื่อให้เป็นสถานที่อบรมและให้การศึกษาแก่เยาวชนของชาติ ใช้ชื่อว่า “โรงเรียนมัธยมพิเศษสุทธิวราราม”
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จมาทรงกระทำพิธีเปิด เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 เป็นโรงเรียนแรกที่สร้างขึ้นในรัชกาลของพระองค์ โดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีพระราชดำรสชมเชย ให้การสร้างโรงเรียนมัธยมพิเศษสุทธิวราราม เป็นแบบอย่างของการบำเพ็ญกุศลที่ต้องด้วยพระราชนิยมเป็นอย่างยิ่ง
โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิต
เนื่องในโอกาสที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุ 60 พรรษา ในปี พ.ศ. 2558 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน(สพฐ) ได้มีโครงการจัดตั้งโรงเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติฯ นายอภิชาติ จีระวุฒิ เลขาธิการ กพฐ.ได้เข้าเฝ้าฯถวายรายงานในเรื่องดังกล่าว พระองค์ท่านทรงรับสั่งว่าเนื่องจากก่อนหน้านี้ได้มีประชาชนบริจาคที่ดินและเงินเพื่อสร้างโรงเรียนเอกชนระดับมัธยมศึกษาใน จ.นนทบุรี มาแล้ว 1 โรง ดังนั้น หากจะสร้างโรงเรียนก็ควรอยู่ในพื้นที่ซึ่งมีความจำเป็นจริงๆ เช่น มีจำนวนผู้เรียนเกินจำนวนที่โรงเรียนในพื้นที่รองรับได้ก็จะถือว่าเป็นประโยชน์อย่างมาก ไม่จำเป็นต้องสร้างหลายโรง ดังนั้น สพฐ.กลับมาสำรวจและพบว่า อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี ถือเป็นพื้นที่ที่เหมาะสม เนื่องจากในปัจจุบันมีประชาชนอยู่อาศัยจำนวนมาก และ สพฐ.ก็มีที่ดินอยู่บริเวณตำบลคลองสอง ใกล้ ร.ร.สวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิต อยู่แล้วหากเปิดโรงเรียนเพิ่มในพื้นที่บริเวณจะสามารถรองรับเด็กทั้งในและรอบนอกพื้นที่ได้ สพฐ.จึงประกาศจัดตั้งโรงเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษา โดยใช้ชื่อว่า "โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ 60พรรษา" มอบหมายให้โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิตเป็นโรงเรียนพี่เลี้ยง และดร.สุภาวดี วงษ์สกุล เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติฯ 60 พรรษาอีกตำแหน่ง โดยนักเรียนทั้งหมดจะอยู่ในความดูแลของโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิต จนกว่าโรงเรียนที่สถานที่ตั้งจริงจะก่อสร้างแล้วเสร็จ
โรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์
แทนอาคารชั่วคราวที่ได้ทรุดโทรม ก่อสร้างศาลาเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา บริเวณหน้าอาคาร 5 
จำนวน 2 หลัง ด้วยเงินเหลือจ่ายจากการงดตอกเสาเข็มอาคารเรียน 216 ปรับปรุง 46 ด้วยวงเงินก่อสร้าง 140,000 บาท ก่อสร้างศูนย์เรียนรวมเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา บริเวณใต้ถุนอาคาร 6 วงเงินก่อสร้าง 1,719,000 บาท ได้ปรับปรุงภูมิทัศน์บริเวณหน้าและหลังอาคาร 6 เป็นลานธรรมและรอบบริเวณพระพุทธรูปประจำโรงเรียน ได้ปรับปรุงระบบเสียงประชาสัมพันธ์ตามอาคารเรียนทุกหลังและภายในบริเวณโรงเรียน นอกจากนี้ได้พัฒนาการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์เพื่อส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์และเทคโนโลยี (GC)ในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 1 ห้องเรียน ได้นำนักเรียนในโครงการไปทัศนศึกษา 
ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม จัดประกวดโครงงานวิทยาศาสตร์ในโรงเรียนและนำนักเรียน 
ไปแข่งขันโครงงานวิทยาศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยขอนแก่น โครงการจัดการเรียนการสอนโดยใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อ(MEP) จัดการเรียนการสอนโดยใช้ภาษาอังกฤษ 4 รายวิชา ได้แก่ คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ภาษาอังกฤษและคอมพิวเตอร์ จัดสอนเสริมหลังเลิกเรียนเป็นภาษาไทย คือวิชาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ภาษาอังกฤษ และภาษาจีน ได้นำนักเรียนในโครงการไปทัศนศึกษา 
ณ ประเทศสิงคโปร์ รวม 5 วัน
โรงเรียนเมธีพิทยา
โรงเรียนเมธีพิทยา ก่อตั้งขึ้นโดย ท่านเจ้าคุณเมธีธรรมประนาท เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2499 ในบริเวณวัดท่าฬ่อ โดยเปิดทำการสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษา ถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น 1 เมษายน พ.ศ. 2532 กระทรวงศึกษาธิการพิจารณาเห็นชอบ รับโอนโรงเรียนเมธีพิทยาเข้าสังกัดกองการมัธยมศึกษา กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ปัจจุบันเปิดทำการสอนตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึง ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 41
พระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร)
"...พระราษฎรบริหารเจ้าเมืองกมลาสัยได้ลำดับพงศาวดารเมืองกาฬสินธุ์และเมืองกมลาสัยและเมืองขึ้นไว้สำหรับบ้านเมืองต่อไป เดิมปู่ย่าตายายเจ้านายได้สืบตระกูลต่อ ๆ มานั้นตั้งบ้านเรือนอยู่หนองหานพระเจดีย์เชียงชุมที่เป็นเมืองเก่า ครั้นอยู่มาจะเป็นปีใดไม่กำหนดครั้งนั้นพระครูโพนเสม็ดเจ้าอธิการวัดที่เรียกว่าพระอรหันตาพายสร้อยได้ต่อยอดพระธาตุพนม และเมื่อเกิดเหตุต่าง ๆ ได้พาครอบครัวพวกเจ้านายท้าวเพี้ยราษฎรยกไปตั้งทะนุบำรุงอยู่ ณ เมืองจำปามหานครที่เป็นเมืองเก่าร้างอยู่ ซึ่งโปรดฯ ตั้งเป็นเมืองนครจำปาศักดิ์เดี๋ยวนี้นั้น ตั้งเจ้าสร้อยศรีสมุทซึ่งเป็นเชื้อพระวงศ์พระเจ้าเมืองเวียงจันทน์นั้นขึ้นเป็นเจ้านครจำปาศักดิ์ ครั้นอยู่มาช้านานหลายชั่วก็เกิดเหตุวุ่นวายขึ้นต่าง ๆ เจ้านายท้าวเพี้ยจึงพร้อมกันพาครัวบุตรภรรยาบ่าวไพร่กลับคืนหนีมาตั้งบ้านเรือนทำมาหากินอยู่ที่หนองหานพระเจดีย์เชียงชุมตำบลบ้านผ้าขาวพรรณาตามเดิม แต่ครอบครัวผู้คนยังค้างอยู่เมืองนครจำปาศักดิ์ก็ยังมาก ครั้นต่อมาภายหลังจะปีและศักราชหลวงเท่าใดไม่มีกำหนดแจ้ง ครั้งนั้นพระยาโสมพะมิต พระยาอุปชา เมืองแสนฆ้อนโปง เมืองแสนหน้าง้ำ ๔ คน เป็นผู้ใหญ่พากันควบคุมท้าวเพี้ยบ่าวไพร่บุตรภรรยาตั้งบ้านเรือนทำมาหากินอยู่บ้านผ้าขาวพรรณาและหนองหานพระเจดีย์เชียงชุมซึ่งเป็นเมืองสกลนครเดี๋ยวนี้ มีท้าวเพี้ยบ่าวไพร่รวมประมาณสัก ๕,๐๐๐ เศษ รับราชการทำส่วยผ้าขาวขึ้นกับเมืองเวียงจันทน์ ครั้นอยู่มาพระยาอุปชากับเมืองแสนฆ้อนโปงถึงแก่กรรมไปแล้ว เจ้าเมืองเวียงจันทน์คิดก่อเหตุเกิดวิวาทบาดหมางขึ้นกับพวกพระยาโสมพะมิต เมืองแสนหน้าง้ำ ๆ อพยพพาครัวบุตรภรรยาท้าวเพี้ยบ่าวไพร่ประมาณ ๒,๐๐๐ เศษ หนีลงมาบรรจบอยู่ด้วยกับพวกพระวอที่แตกหนีอพยพครอบครัวมาแต่หนองบัวลำภูมาตั้งอยู่ ณ บ้านแจละแม ซึ่งโปรดเกล้าฯ ให้เป็นเมืองอุบลราชธานี แต่พระยาโสมพะมิตนั้นอพยพพาครัวบุตรภรรยาท้าวเพี้ยบ่าวไพร่ประมาณสัก ๓,๐๐๐ เศษ ไปตั้งอยู่ริมน้ำปาวที่เรียกว่าแก่งสำโรง แล้วพระยาโสมพะมิตลงไปเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก จึงโปรดเกล้าฯ ตั้งให้พระยาโสมพะมิตเป็นที่พระยาชัยสุนทรเจ้าเมือง ขนานนามแก่งสำโรงขึ้นเป็นเมืองกาฬสินธุ์ แต่ ณ วันปีจอ จัตวาศก (จุ) ลศักราช ๑๑๖๔ พระยาชัยสุนทรโสมพะมิตเจ้าเมืองกาฬสินธุ์ชรา มีอายุสัก ๗๐ ปีเศษ หลงลืมสติจึงมอบราชการเมืองให้กับท้าวหมาแพงบุตรของพระยาอุปชานั้นเป็นผู้ว่าราชการเมืองกาฬสินธุ์ต่อมา แล้วพระยาชัยสุนทรโสมพะมิตกับท้าวหมาแพงผู้รับว่าราชการเมืองต่างนั้นปรึกษาพร้อมกันทำแผนที่เมืองกาฬสินธุ์ แบ่งเขตแดนต่อกันกับเมืองเวียงจันทน์ตั้งแต่แม่น้ำลำพองข้างเหนือมาตกชีข้างตะวันตก ตะวันออกนั้นตั้งแต่น้ำลำพองตัดลัดไปห้วยสายบาทไปถึงห้วยไพรจาน ไปเขาภูทอกซอกดาวตัดไปบ้านผ้าขาวพรรณาบ้านเดิม ยอดลำน้ำสงครามตกแม่น้ำโขง เขตฝ่ายตะวันออกต่อแดนเมืองนครพนมและเมืองมุกดาหาร ผ่าเขาภูพานตัดมายังภูเขาหลักทอดยอดยัง ๆ ตกแม่น้ำลำน้ำชีเป็นเขตข้างใต้ ข้างตะวันตกแม่น้ำลำน้ำชีต่อแดนเมืองร้อยเอ็ดและต่อแดนเมืองยโสธรแต่ยังไม่ได้ตั้งเป็นเมืองเป็นบ้านสิงห์โคกสิงห์ท่าอยู่ แล้วส่งแผนที่ลงไปทูลเกล้าฯ ถวาย...พระยาโสมพะมิตเป็นเจ้าเมืองกาฬสินธุ์อยู่ได้สามปีก็ถึงแก่กรรม ครั้นถึง ณ ปีขาล อัฐศก ศักราช ๑๑๖๘ ปี ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก จึงโปรดเกล้า ฯ ตั้งท้าวหมาแพงขึ้นเป็นพระยาชัยสุนทรเจ้าเมืองกาฬสินธุ์..."
โรงเรียนประจักษ์ศิลปาคม
โรงเรียนประจักษ์ศิลปาคมเดิมชื่อโรงเรียนนาม่วงพิทยานุกุล เริ่มก่อตั้งเมื่อปีการศึกษา 2534โดยขณะนั้นเป็นสาขาโรงเรียนพันดอนวิทยา ซึ่งมีนายรังษี ทองเงิน เป็นผู้ประสานงาน เปิดรับเรียนเข้าเรียนรุ่นแรก จำนวน 92 คน และได้ใช้สถานที่ร่วมกับโรงเรียนบ้านนาม่วง ต่อมาปีการศึกษา 2535 สภาตำบลนาม่วงได้มอบที่ดินสาธารณะประโยชน์(ที่ตั้งโรงเรียนปัจจุบัน)จำนวน35 ไร่ให้กรมสามัญศึกษาจึงได้ย้ายสถานที่เรียนมาสร้างอาคารเรียนชั่วคราว 1 หลัง ในที่ดินที่ได้รับมอบและเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2535 กระทรวงศึกษาธิการ ได้ประกาศตั้งโรงเรียนนาม่วงพิทยานุกุลขึ้นเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาประจำตำบล นาม่วงนับเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาแห่งที่ 5ของอำเภอกุมภวาปี ต่อมากระทรวงมหาดไทยได้มีประกาศ แบ่งเขตท้องที่อำเภอกุมภวาปี ตั้งเป็น กิ่งอำเภอ ประจักษ์ศิลปาคม ตั้งวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2540 โรงเรียนจึงได้เสนอเปลี่ยนชื่อโรงเรียน เป็น"โรงเรียนประจักษ์ศิลปาคม" ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศเปลี่ยนชื่อโรงเรียนดังกล่าว เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2540 โดยมีนายรังษี ทองเงิน เป็นผู้บริหารและผู้อำนวยการในขณะนั้น ต่อมาในปี 2542 นายอัธยาศัย โฮมวงศ์ ย้ายมาดำรงตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการคนต่อมา และนายณฐพล ฉิมนันท์ ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนประจักษ์ศิลปาคมคนปัจจุบัน การดำเนินการก่อสร้าง 2535อาคารเรียน ก. 1 หลัง บ้านพักครูโสด 1 หลัง ระบบไฟฟ้า ประปา ฝ.33 1 ชุด2536อาคารเรียน ข , ค บ้านพักครูโสด 1หลัง ส้วม 1 หลัง ปรับปรุงพื้นที่ สระน้ำมาตรฐาน2539 อาคารเรียนแบบ 216 ล 1 หลัง บ้านพัก 3 หลัง คณะกรรมการผู้ก่อตั้งโรงเรียน 1.นายปาน อะมพันธ์จันทร์ผอ.รร.พันดอนวิทยา 2.นายมนตรี แก้วอินทร์ศรีกำนันตำบลนาม่วง 3.นายฮง บำรุงภักดีผญ.บ้านนาม่วง ม.1 4.นายพินิจ โคตรพรมศรีเลขาสภาตำบล 5.นายทองอินทร์ คำดีบูรณ์อจญ.รร.บ้านม่วง 6.นายรังษี ทองเงินผอ.รร.ห้วยเกิ้ง
โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิต
โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิต เป็นโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มัธยมศึกษา เขต 4 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ตั้งอยู่ภายในหมู่บ้านศุภาลัยบุรี ตำบล คลองสี่ อำเภอ คลองหลวง จังหวัด ปทุมธานี โดยในปี 2534 คุณประทีป ตั้งมติธรรม ศิษย์เก่าโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ประธานกรรมการบริหารบริษัท ศุภาลัย จำกัด (มหาชน) มอบที่ดินจำนวน 15 ไร่ ภายในหมู่บ้านศุภาลัยบุรี เพื่อจัดตั้งโรงเรียนมัธยมศึกษาในเครือโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และเป็นโรงเรียนในโครงการจุดสกัดเขตปริมณฑล กรุงเทพมหานคร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการลงนามประกาศจัดตั้งโรงเรียน เมื่อวันที่ 3 มีนาคม พุทธศักราช 2536 และแต่งตั้งให้ นายวีระ กาญจนะรังสิตา มาปฏิบัติหน้าที่ผู้บริหารโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิต
คณะเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์
ในปี พ.ศ. 2558 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตกาฬสินธุ์ได้ความรวมกับมหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์ จัดตั้งเป็น มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ จึงทำให้คณะสังกัด มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ตั้งแต่นั้นมา
จังหวัดกาฬสินธุ์
อำเภอกมลาไสย
โรงเรียนพิชญศึกษา
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โปรดเกล้าฯ พระราชทานนาม โรงเรียนพิชญศึกษา เมื่อวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2532 และเสด็จพระราชดำเนินเป็นองค์ประธานพิธีเปิดศาลาเรือนไทยเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบพระชนมพรรษา และทอดพระเนตรกิจกรรมต่างๆ ของโรงเรียนเมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2543
โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล
ในยุคนี้ผู้ที่ได้รับยกย่องให้เป็นครูใหญ่ผู้บุกเบิกคือ นายมนู นาคามดี ครูใหญ่ผู้บุกเบิกโรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล ซึ่งตามประวัติที่มีการจดบันทึกไว้จากการบอกเล่าของ นงไฉน ปริญญาธวัช (ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณกรรมปี พ.ศ. 2555) บุตรสาวของนายหนู นาคามดี นายหนู ต้องเดินทางมายังโรงเรียนชัยภูมจากจังหวัดนครราชสีมาด้วยระยะทางเพียง 100 กิโลเมตรเศษโดยใช้เวลา 5 วัน 5 คืน ซึ่งในขณะนั้นจังหวัดชัยภูมินับว่าเป็นดินแดนที่ "กันดาร" ตามคำบอกเล่าของบุตรสาวและได้ขยายโรงเรียนแห่งใหม่โดยซื้อที่ดินคืนจากชาวบ้านที่มาทำนา ซึ่งเป็นที่ตั้งของโรงเรียนมาจนถึงปัจจุบัน ในอดีตไม่มีใครอยากจะมาเป็นข้าราชการที่จังหวัดอันห่างไกลแห่งนี้ แต่นายหนู เดินทางมาด้วยความมานะอุตสาหะ ด้วยความไม่ย่อท้อต่อความยากลำบาก นายหนูได้รับยกย่องให้เป็นครูสอนวิชาภาษาอังกฤษคนแรกของจังหวัดชัยภูมิอีกด้วย ในวัยก่อนเกษียนท่านได้รับคำนำหน้าชื่อเป็น รองอำมาตย์ตรี มนู นาคามดี นับว่าเป็นสิ่งที่แสดงความตั้งใจในการทำงานและเป็นสิ่งที่บ่งบอกถึงมานะอุตสาหะของครูผู้บุกเบิกผู้นี้
มหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์
ในระยะแรกได้ดำเนินการในรูปของ "โครงการจัดตั้งสถาบันราชภัฏกาฬสินธุ์" ซึ่งสามารถเปิดรับนักศึกษาระดับอนุปริญญาได้เป็นครั้งแรก ในปีการศึกษา พ.ศ. 2542 และปริญญาตรี ในปีการศึกษา พ.ศ. 2544
มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์
พ.ศ. 2482 ก่อตั้งเป็นโรงเรียนเกษตรกรรมกาฬสินธุ์ เปิดสอนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น แผนกเกษตรกรรม ต่อมาในปี พ.ศ. 2497 เปิดสอนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายสายอาชีพ แผนกเกษตรกรรม และในปี พ.ศ. 2508 ได้รับการจัดตั้งเป็นเป็นวิทยาลัยเกษตรกรรมกาฬสินธุ์ สังกัดกรมอาชีวศึกษา เปิดสอนในหลักสูตรระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) จากนั้น พ.ศ. 2518 ได้โอนมาสังกัดวิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชีวศึกษา และเปลี่ยนชื่อเป็น "วิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชีวศึกษา วิทยาเขตเกษตรกรรมกาฬสินธุ์"
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ในปี พ.ศ. 2525 ทรงพระราชดำริให้ก่อตั้งโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ ขึ้นในพระบรมมหาราชวัง เพื่อเปิดโอกาสทางการศึกษาให้กับบุตรหลานข้าราชบริพารและประชาชนทั่วไป เปิดทำการสอนครั้งแรกในปีการศึกษา 2525 โดยทรงดำรงตำแหน่งเป็นองค์ประธานกรรมการคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ และทรงเข้าร่วมการประชุมคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานทุกครั้ง รวมถึงเสด็จพระราชดำเนินไปในงานปิดภาคเรียนของโรงเรียนทุกครั้ง เพื่อพระราชทานทุนพระราชทานส่งเสริมการเรียนดี และพระราชทานประกาศนียบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษาขั้นพื้นฐานจากสถานศึกษาต่าง ๆ คือ โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ วิทยาลัยในวังชาย วิทยาลัยในวังหญิง โรงเรียนผู้ใหญ่พระดาบส ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนกาญจนาภิเษก (วิทยาลัยในวัง) กาญจนาภิเษกวิทยาลัย (ช่างทองหลวง)
มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์
มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ พุทธศักราช 2558 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 132 ตอนที่ 86 ก เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2558 ให้ควบรวมมหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์ ตามกฎหมายว่าด้วยมหาวิทยาลัยราชภัฏและมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตกาฬสินธุ์ ตามกฎหมายว่าด้วยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล มาจัดตั้งเป็นมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์มีฐานะเป็นนิติบุคคล และเป็นส่วนราชการตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา ซึ่งการควบรวมมหาวิทยาลัยทั้งสองแห่งนี้จะเป็นการปรับปรุงการดำเนินการ และเป็นการลดความซ้ำซ้อนของสถาบันอุดมศึกษาที่ตั้งอยู่ในจังหวัดเดียวกัน โดยให้บทบาทหน้าที่ตามมาตรา 6 แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ พ.ศ. 2558 ว่าด้วยให้มหาวิทยาลัยเป็นสถาบันทางวิชาการที่ให้ความรู้และความชำนาญในการปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพและวิชาชีพชั้นสูง มีวัตถุประสงค์เพื่อให้การศึกษาและส่งเสริมงานวิจัยเพื่อสร้างและพัฒนาองค์ความรู้และเทคโนโลยี ให้บริการทางวิชาการแก่ท้องถิ่นและสังคม ให้โอกาสทางการศึกษาแก่ประชาชน ทะนุบำรุงศาสนาศิลปะ วัฒนธรรม และการกีฬา รวมทั้งสนับสนุนกิจกรรมของรัฐและท้องถิ่นและมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
โรงเรียนยโสธรพิทยาคม
ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ชื่อว่า"โรงเรียน ยโสธรพิทยาคม" พ.ศ. 2516 เปิดสอนถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายโรงเรียนยโสธรพิทยาคม ได้รับโล่ประกาศเกียรติคุณจริยธรรมดีเด่น จากกระทรวง ศึกษาธิการ พ.ศ. 2531 โรงเรียนได้รับรางวัล "โรงเรียนพระราชทาน ระดับมัธยมศึกษา" ประจำปีการศึกษา 2530 
พ.ศ. 2537 ได้รับรางวัล "โรงเรียนที่มีสภาพแวดล้อมดีเด่น ระดับเขตการศึกษา 10"สิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำโรงเรียนยโสธรพิทยาคมคมได้แก่ พระมิ่งมงคลศากยมุนีศรียโสธร เป็นพระพุทธรูปปางประทานพร ตั้งอยู่ ณ ลานอเนกประสงค์หลังศาลาเฉลิมพระเกียรติ เป็นพระพุทธรูปปูนปั้นภายในพระอุระได้มีการบรรจุวัตถุมงคลต่างๆไว้มากมาย พระมิ่งมงคลศากยมุนีศรียโสธร เป็นอนุสรณ์สถานที่ทางโรงเรียนยโสธรพิทยาคม จัดสร้างขึ้นเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่สถานศึกษา และใช้เป็นสถานที่สักการบูชาของคณะครู นักเรียน และผู้เกี่ยวข้องทั่วไป ซึ่งพระมิ่งมงคลศากยมุนีศรียโสธร มีศิลปะการก่อสร้างที่มีความประณีต และงดงามเป็นอย่างมาก
ตั้งแต่ก่อตั้ง จนถึงปัจจุบัน โรงเรียนยโสธรพิทยาคม มีผู้บริหารโรงเรียนแล้วทั้งสิ้น 18ท่านดังนี้
ชื่อคณะสีมาจากชื่อดอกไม้นานาชนิด
พระยาชัยสุนทร (เก ณ กาฬสินธุ์)
ก่อน พ.ศ. 2433 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ทรงมีพระบรมราชโองการประกาศพระราชบัญญัติปกครองท้องที่ ร.ศ.116 ยกเลิกระบบการปกครองแบบเก่า ต่อมา กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ข้าหลวงต่างพระองค์สำเร็จราชการมณฑลอีสาน เสด็จตรวจราชการถึงเมืองกาฬสินธุ์ พบว่าเจ้าเมืองกำลังว่างอยู่ จึงกราบทูลขอตั้งท้าวเกเมื่อครั้งดำรงบรรดาศักดิ์เป็นที่พระสินธุ์ประชาธรรมให้เป็นที่พระยาชัยสุนทรเจ้าเมืองกาฬสินธุ์ และให้เมืองกมลาไสยมาขึ้นอยู่กับเมืองกาฬสินธุ์เช่นเดิม ต่อมาไม่นาน จึงทรงโปรดเกล้าฯ ให้พระสินธุ์ประชาธรรม (เก) เป็นที่ พระยาชัยสุนทร เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ต่อมา เมื่อสยามยุบตำแหน่งเจ้าเมืองหรือระบบการปกครองแบบคณะอาญาสี่ลง จึงโปรดฯ ให้ พระยาชัยสุนทร (เก) ดำรงตำแหน่งเป็นผู้ว่าราชการเมืองกาฬสินธุ์ท่านแรก ในปี พ.ศ. 2433 ซึ่งเป็นสมัยที่พระยาชัยสุนทร (เก) ปกครองเมืองกาฬสินธุ์อยู่นั้น พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้แบ่งการปกครองหัวเมืองลาวตะวันออกออกเป็น 4 กอง ทรงโปรดเกล้าฯ ให้นายสุดจินดา (เลื่อน) เป็นข้าหลวงกำกับราชการเมืองกาฬสินธุ์ เมืองกมลาไสย และเมืองภูแล่นช้าง เมืองดังกล่าวจัดอยู่ในหัวเมืองลาวตะวันออกเฉียงเหนือ ต่อมาในปี พ.ศ. 2437 ได้เปลี่ยนชื่อเป็นมณฑลลาวกาวและเปลี่ยนชื่อเป็นมณฑลอีสาน จากนั้นราว พ.ศ. 2437-2444 ทรงโปรดเกล้าฯ ให้พระยาชัยสุนทรเทพกิจจารักษ์ (ทอง จันทรางสุ) ปกครองเมืองกาฬสินธุ์ต่อมาจากพระยาชัยสุนทร (เก) ต่อมาในปี พ.ศ. 2443 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้หัวเมืองกาฬสินธุ์ขึ้นอยู่กับบริเวณร้อยเอ็ด จากนั้นรัฐบาลสยามได้จัดการเปลี่ยนการปกครองจากการให้เจ้าเมืองปกครองขึ้นตรงต่อกรุงเทพฯ มาจัดการปกครองให้มีภาค จังหวัด อำเภอ และมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ตั้งให้เมืองร้อยเอ็ดเป็นจังหวัดร้อยเอ็ด บรรดาหัวเมืองต่างๆ ให้ยุบเป็นอำเภอ คือ เมืองกาฬสินธุ์ เป็นอำเภออุทัยกาฬสินธุ์ จนกระทั่งถึงวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2456 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ยกฐานะจังหวัดร้อยเอ็ดขึ้นเป็นมณฑล ยกฐานะอำเภออุทัยกาฬสินธุ์ขึ้นเป็นจังหวัดกาฬสินธุ์ ให้จังหวัดกาฬสินธุ์มีอำนาจปกครองอำเภอ คือ ให้อำเภออุทัยกาฬสินธุ์ อำเภอสหัสขันธ์ อำเภอกุฉินารายณ์ อำเภอกมลาไสย อำเภอยางตลาด ขึ้นกับจังหวัดกาฬสินธุ์ และให้จังหวัดกาฬสินธุ์ขึ้นต่อมณฑลร้อยเอ็ด ให้พระภิรมย์บุรีรักษ์เป็นปลัดมณฑลประจำจังหวัดกาสินธุ์ และขุนชัยศรีทรงยศ (ศรี ฆารสินธุ์) เป็นนายอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ ถือเป็นอันสิ้นสุดระบบอาญาสี่ที่เคยปกครองเมืองกาฬสินธุ์มาอย่างยาวนานถึงสองร้อยกว่าปี และเป็นการยุติบทบาทของเจ้านายจากราชวงศ์เวียงจันทน์ที่ทรงปกครองเมืองกาฬสินธุ์มายาวนานมากถึง 12 องค์
โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ ลพบุรี
โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ ลพบุรี ประกาศจัดตั้งโดยสุขวิช รังสิตพลรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น เพื่อเป็นการน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ และน้อมถวายสักการะแด่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีที่เสด็จสวรรคต โดยจัดการเรียนการสอนแบบสหศึกษารับนักเรียนอยู่ประจำ บนที่ดินที่ได้รับบริจาคจาก ทักษิณ ชินวัตร ประธานกรรมการบริษัทสยามประเทศ จำกัด เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2540 ณ เลขที่ 90 หมู่ 4 ตำบลศิลาทิพย์ อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี
โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล
หลังจากโรงเรียนก่อตั้งได้ไม่นาน พระอาจารย์จรูญ นิโรธกิจ (เจ้าคณะจังหวัดชัยภูมิ) ก็ต้องย้ายไปรับราชการในระดับเขตการศึกษา เพื่อควบคุมการศึกษาภาษาไทยในเมืองชัยภูมิ ซึ่งเป็นการแสดงให้เห็นพัฒนาการทางการสอนที่เท่ากัน และเท่าเทียม สำหรับผู้ชายและผู้หญิงนั้นสามารถศึกษาได้อย่างเท่าเทียม ทางราชการได้แต่งตั้งพระอาจารย์เกิดมาเพื่อรับตำแหน่งแทนพระครูจรูญ นิโรธกิจซึ่งรับราชการในระดับที่สูงขึ้น การศึกษาในยุคนี้มิได้เน้นวิชาสมัยใหม่เหมือนในกรุงเทพมหานคร อต่เป็นการสอนการเขียน การอ่านภาษาไทย การเรียนวิชาในพุทธศาสนา และการสอนนั้นเน้นไปในทางปริญัติธรรมเสียส่วนใหญ่
นิยม วรปัญญา
นิยม วรปัญญา ยังเป็นผู้ก่อตั้งโรงเรียนนารายณ์วิทยา อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี และเป็นผู้เสนอให้ตั้งจังหวัดพระนารายณ์ โดยแยกบางส่วนของจังหวัดลพบุรีออกมาตั้งเป็นจังหวัดใหม่ เมื่อปี พ.ศ. 2546
โรงเรียนดงกลางพัฒนศึกษา
โรงเรียนดงกลางพัฒนศึกษา () อักษรย่อ ด.พ.ศ. (D.P.S.) เป็นโรงเรียนสหศึกษา เปิดการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ถึงระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 24 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ก่อตั้งเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2535 โรงเรียนดงกลางพัฒนศึกษา ตั้งอยู่เลขที่ 166 ม.3 ตำบลดงสมบูรณ์ อำเภอท่าคันโท กาฬสินธุ์ รหัสไปรษณีย์ 46190 ประกอบด้วยอาคารต่าง ๆ ทั้งหมด 3 อาคารปีการศึกษา 2535 กรมสามัญศึกษาได้อนุมัติให้โรงเรียนท่าคันโทวิทยาคารจัดตั้งสาขา ชื่อสาขาตำบลยางอู้ม อนุญาตให้รับนักเรียนจำนวน 2 ห้องเรียน โดยนายประมวล พงษ์ยุทธา ได้แต่งตั้งให้นายเสงี่ยม ศรีพอ ผู้ช่วยอาจารย์ใหญ่โรงเรียนท่าคันโทวิทยาคาร เป็นผู้ดูแลสาขา ใช้อาคารเอนกประสงค์ของโรงเรียนดงบังอำนวยวิทย์ เป็นสถานที่จัดการเรียนการสอนซึ่งมีนักเรียนรุ่นแรกจำนวน 64 คน ใช้คณะครูจากโรงเรียนท่าคันโทวิทยาคาร ซึ่งเป็นโรงเรียนแม่มาสอนวันละ 2 คน ในภาคเรียนที่ 2 ได้ย้ายไปใช้อาคารเรียนชั่วคราวที่สภาตำบลยางอู้ม   ประชาชนในพื้นที่ได้ร่วมกันบริจาคอุปกรณ์ก่อสร้าง ไม้โครงร่าง สร้างเป็นอาคารขนาด 7 x 21 เมตร  บนที่ดินของนายเกณฑ์ อิ่มสาร พร้อมญาติพี่น้องร่วมกันบริจาคจำนวน 25 ไร่ 66 ตารางวา ปีการศึกษา 2535  วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2535 กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศให้เป็นเอกเทศชื่อว่า โรงเรียนดงกลางพัฒนศึกษา แผนชั้นเรียน 3-2-2/0-0-0 ซึ่งมีจำนวนนักเรียนเรียงตามลำดับชั้นได้ 120-84-64 และได้แต่งตั้งให้นายเสงี่ยม ศรีพอ ปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งผู้บริหารโรงเรียนดงกลางพัฒนศึกษา เป็นการประจำ และได้พิจารณาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งครูใหญ่ในเวลาต่อมานายมานิต วรสิทธิกร ||พ.ศ. 2551 || พ.ศ. 2561
โรงเรียนเบญจธัญพิทยา
โรงเรียนเบญจธัญพิทยา จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2546 ตามพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. 2525 โดยมี นางชุติมา รายะนาคร เป็นผู้รับใบอนุญาต ผู้จัดการ และครูใหญ่ เริ่มแรกมีอาคารเรียน 1 หลัง (อาคารบูรณ์) จำนวน 6 ห้องเรียน เปิดทำการสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 มีเนื้อที่ 3 ไร่ และมีนักเรียนรุ่นแรกจำนวน 56 คน
มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด
มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด () เปิดสอนในระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก ได้รับการประกาศจัดตั้งโดยนายสุขวิช รังสิตพลรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น เพื่อตอบสนองความต้องการและกระจายโอกาสทางการศึกษาของประชากรในระดับภูมิภาค โดยจัดตั้งพร้อมกับสถาบันราชภัฏอีก 4 แห่ง อันได้แก่ สถาบันราชภัฏชัยภูมิ, สถาบันราชภัฏศรีสะเกษ, สถาบันราชภัฏนครพนม (ปัจจุบัน ได้รวมเข้ากับ มหาวิทยาลัยนครพนม แล้ว) และ สถาบันราชภัฏกาฬสินธุ์ (ปัจจุบันได้ควบรวมเป็นมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์แล้ว)
ผู้สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด จะได้เข้ารับพระราชทานปริญญาบัตร โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์เป็นประจำทุกปี ณ หอประชุมมหาวชิราลงกรณ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
โรงเรียนภัทรบพิตร
โรงเรียนภัทรบพิตร ก่อตั้งขึ้นตามแผนการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2520 ซึ่งในขณะเดียวกันนักเรียนที่จบการศึกษาในระดับประถมศึกษาก็เพิ่มสูงขึ้น จนทำให้โรงเรียนบุรีรัมย์พิทยาคม ซึ่งเป็นโรงเรียนประจำจังหวัดบุรีรัมย์นั้นไม่สามารถรองรับนักเรียนจำนวนมากได้ ดังนั้น นายบำรุง สุขบุศย์ ผู้ว่าราชการจังหวัดบุรีรัมย์ นายผดุงศักดิ์ อุดรพิมพ์ ศึกษาธิการจังหวัด และนายกิตติ ณรัฐกิจ ผู้อำนวยการโรงเรียนบุรีรัมย์พิทยาคม จึงร่วมมือกันที่จะจัดตั้งโรงเรียนประจำจังหวัดแห่งที่ 2 ขึ้น และวันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2521 ก็มีการประกาศจัดตั้งโรงเรียน "บุรีรัมย์พิทยาคม 2" ขึ้นมา แต่ทางกรมสามัญศึกษาไม่อนุมัติให้ใช้ชื่อดังกล่าว ศึกษาธิการจังหวัดจึงได้เสนอชื่อใหม่ภายใต้ชื่อ “ภัทรบพิตร” ไปยังกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อตั้งเป็นชื่อโรงเรียน โดย คำว่า "ภัทรบพิตร" และเปิดทำการสอนครั้งแรกเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2521 แต่เนื่องจากยังขาดแคลนบุคลากรและอาคารเรียน โรงเรียนภัทรบพิตรจึงได้ฝากนักเรียนกับโรงเรียนบุรีรัมย์พิทยาคมและโรงเรียนไตรคามสิทธิศิลป์ ซึ่งจำนวนนักเรียนในขณะนั้นรวมทั้งสิ้น 527 คน คุณครูจำนวน 27 คน และหลังจากนั้น ในวันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2521 โรงเรียนภัทรบพิตรจึงได้ย้ายนักเรียนทั้งหมดที่ฝากไว้ไปเรียนยังที่ตั้งโรงเรียนปัจจุบัน
วิทยาลัยเทคนิคกาฬสินธุ์ สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓
พ.ศ.  2523  กรมอาชีวศึกษา  ได้อนุมัติให้เปิดสอนแผนกวิชาช่างกลโรงงาน   วันที่ 1  เมษายน  2523  กระทรวงศึกษาธิการ  ได้ประกาศยกฐานะโรงเรียนเทคนิคกาฬสินธุ์  เป็นวิทยาลัยเทคนิคกาฬสินธุ์  สังกัดกองวิทยาลัยเทคนิค  โดยมีนายพินิจ  ศุภวัฒน์  ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการวิทยาลัย
จังหวัดกาฬสินธุ์
อำเภอสมเด็จ
โรงเรียนพระยาประเสริฐสุนทราศรัย (กระจ่าง สิงหเสนี)
โรงเรียนพระยาประเสริฐสุนทราศรัย (กระจ่าง สิงหเสนี) เป็นโรงเรียนระดับ ประถมศึกษา ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2529 โดยการริเริ่มของ นายไพบูลย์ วงศ์ยะรา โดยได้ปรารภ กับ คุณจวงจันทร์ สิงหเสนี ถึงความต้องการขยายสถานศึกษาให้มีเพียงพอกับจำนวนนักเรียนที่มากขึ้นและต่อมาจึงได้รับบริจาคที่ดินจาก นางเจริญ สิงหเสนี ซึ่งเป็นพี่สาวของคุณจวงจันทร์ สิงหเสนี จำนวน 5 ไร่ 67 ตารางวา และในวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2532 หม่อมราชวงศ์โอภาศ กาญจนะวิชัย ได้บริจาคที่ดินเพิ่มเติมอีก 68 ตารางวา รวมมีเนื้อที่ทั้งหมด 5 ไร่ 1 งาน 35 ตารางวา
โรงเรียนกัลยาณวัตร
โรงเรียนกัลยาณวัตร มีเนื้อที่ทั้งหมด 19 ไร่ 1 งาน 99.6 ตารางวา ตั้งขึ้นเมื่อ 9 สิงหาคม ปีพ.ศ. 2463 ครั้งแรกชื่อว่า โรงเรียนสตรีประจำอำเภอพระลับ เปิดสอนชั้นประถมปีที่ 1 -3 โดยใช้บ้านพักหลังที่ 2 ของคุณหญิงพิศาลสารเกษตร (เสงี่ยม คชเสนีย์) ภรรยาพระยาพิศาลสารเกษตร (พร พิมพสุต) ผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่นสมัยนั้น เป็นสถานที่จัดการเรียนการสอน และคุณหญิงพิศาลสารเกษตรเป็นผู้ให้การอุปการะ มีนางสาวยื้น ปัญจะ เป็นครูใหญ่ (ทำการ) และมีคณะคุณครูอีกจำนวน 5 คน ได้แก่ นางสาวขำ เฟื่องเพ็ชร์ นางสาวทองสุข เกษคุปต์ นางสาวเลื่อน อุปฮาด นางสาวตุ่น สุริยเฮ้า และนางสาวสง โยทองยศ
โรงเรียนหัวเรือพิทยาคม
วันที่ 30 เมษายน 2539 ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ได้ประกาศจัดตั้งเป็นโรงเรียนเอกเทศ ได้รับงบประมาณก่อสร้างอาคารชุด กขค. และอาคารอื่นๆ พร้อมถนนคอนกรีต และระบบไฟฟ้า – ประปา และแต่งตั้ง นายสินธุ์ แสงเนตร เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนคนแรก
จังหวัดกาฬสินธุ์
จังหวัดกาฬสินธุ์ มีสถาบันการศึกษาระดับขั้นพื้นฐานหลากหลายแห่ง ดังนี้
คณะศึกษาศาสตร์และนวัตกรรมการศึกษา มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์
ในปี พ.ศ. 2561 ได้มีประกาศราชกิจจานุเบกษา เรื่องจัดตั้งส่วนราชการในมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ขึ้นใหม่จึงมีผลให้คณะครุศาสตร์ ถูกเปลี่ยนชื่อเป็นคณะศึกษาศาสตร์และนวัตกรรมการศึกษาตั้งแต่นั้นมา
พระครูพิศาลวิริยคุณ (สิงห์โต ติสฺโส)
พระครูพิศาลวิริยคุณ (สิงห์โต ติสฺโส) เป็นพระสงฆ์นักพัฒนาที่มีบทบาทสำคัญต่อการส่งเสริมการศึกษา พัฒนาวัด และพวัฒนาศาสนา โดยท่านเป็นผู้ริเริ่มก่อตั้งโรงเรียนมัธยมวัดบึงทองหลาง วิทยาลัยศิลปหัตถกรรมกรุงเทพ (วัดบึงทองหลาง) และสนับการศึกษาโรงเรียนวัดบึงทองหลาง ให้ตั้งอยู่ในที่ธรณีสงฆ์รวมกว่า 80 ไร่ ร่วมทั้งอนุเคราะห์ให้ประชาชนเข้าอยู่อาศัยเพื่อการสงเคราะห์จากวัดในพระพุทธศาสนาในชุมชนต่าง ๆ ในที่ดินธรณีสงฆ์ของวัด อาทิ ชุมชนท่าแรง ชุมชนลาดพร้าว 87 (จันทราสุข) และชุมชนลาดพร้าว 101 (หน้าวัดบึงทองหลาง) เป็นต้น เป้าหมายเพื่อเป็นการดำเนินกิจกรรมด้านการสังคมสงเคราะห์เพื่อส่่วนรวม 
เดิมชื่อสิงห์โต เทศกาล เกิดเมื่อวันอาทิตย์ที่ 4 เมษายน พุทธศักราช 2469 ณ บ้านเลขที่ 65 หมู่ 3 บ้านบางคลอง ตำบลปากแคว อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย บิดาชื่อคุณพ่อชม เทศกาล มารดาชื่อคุณแม่เชื่อม เทศกาล ท่านจึงเป็นบุตรคนที่ 2 ในจำนวน พี่น้อง 6 คน ดังนี้คือ
โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) สมุทรปราการ
โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) สมุทรปราการ เดิมชื่อ โรงเรียนสมุทรพิทยาคม จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 4 มกราคม 2525 (วันสถาปนาโรงเรียน)เนื่องจากการเคหะแห่งชาติได้จัดสร้างเมืองใหม่บางพลี ที่อำเภอบางเสาธง จังหวัดสมุทรปราการ เพื่อรองรับการขยายตัวของชุมชน โดยมีการวางผังเมืองให้มีเขตที่พักอาศัย ตลาดสด อาคารพาณิชย์ โรงพยาบาล สนามกีฬา สวนสาธารณะ สถานีตำรวจ ระบบสาธารณูปโภคได้แก่ ไฟฟ้า น้ำประปา โทรศัพท์ ไปรษณีย์ ระบบระบายน้ำ ถนนภายในเมือง ในด้านการศึกษาให้มีโรงเรียน 37 แห่ง ตั้งแต่ระดับอนุบาล ประถมศึกษา มัธยมศึกษา อาชีวศึกษา ดังนั้นกรมสามัญศึกษาจึงประกาศจัดตั้งโรงเรียนสมุทรพิทยาคม เป็นโรงเรียนสหศึกษา
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2525 ถึงปัจจุบัน โรงเรียนมีการพัฒนา และเปลี่ยนแปลงมาโดยตลอด ทั้งในด้านอาคารสถานที่และการจัดการศึกษาของโรงเรียน โดยได้รับคัดเลือกเป็นโรงเรียนรางวัล พระราชทานขนาดกลาง ประจำปีการศึกษา 2544 มีนักเรียนที่จบในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 สอบเข้าเรียนต่อในสถาบันศึกษาต่าง ๆ คิดเป็น ร้อยละ 90 และได้มีการประกาศเปลี่ยนชื่อโรงเรียน เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม 2551 โรงเรียนมีแนวคิดว่า…การศึกษาทำให้บุคคลได้พัฒนาสติ ปัญญา ความรู้ ความสามารถของตนเอง เมื่อบุคคลได้พัฒนาคนดีแล้วก็สามารถนำความรู้ไปพัฒนาสังคม ประเทศชาติให้เจริญก้าวหน้าต่อไป สอดคล้องกับอัตลักษณ์ของโรงเรียนที่ว่า “ลูกบดินทรเป็นผู้ประพฤติดีและมีความรู้ “
คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสุขภาพ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์
ในปี พ.ศ. 2558 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตกาฬสินธุ์ได้ความรวมกับมหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์ จัดตั้งเป็น มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ จึงทำให้คณะสังกัด มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ตั้งแต่นั้นมา
โรงเรียนรัตนาธิเบศร์
โรงเรียนรัตนาธิเบศร์ ได้ก่อตั้งขึ้นเมื่อปีพุทธศักราช 2443 นับเป็นโรงเรียนแห่งแรกของจังหวัดนนทบุรี ซึ่งเกิดจากการริเริ่มของพระอธิการท้วม (พระครูศีลาภิรม) เจ้าอาวาสวัดบางขวาง และท่านเจ้าพระยารัตนาธิเบศร์ (พุ่ม ศรีไชยันต์) ผู้เปรียบเสมือนผู้ให้กำเนิดโรงเรียน โดยท่านบริจาคเงินจำนวน 100 ชั่ง จัดสร้างอาคารเรียนหลังแรกขึ้น เป็นอาคารตึก 2 ชั้น 4 ห้องเรียน เปิดเป็นโรงเรียนสอนเด็กชาย/หญิง และขนานนามโรงเรียนว่า "โรงเรียนรัตนาธิเบศร์" จนกระทั่งปีพุทธศักราช 2476 เมื่อเปิดโรงเรียนสตรีนนทบุรี โรงเรียนจึงงดรับนักเรียนหญิงคงรับเฉพาะเด็กชาย ต่อมาโรงเรียนได้ขยายพื้นที่ และก่อสร้างอาคารเรียนเพิ่มเติม ให้เพียงพอกับจำนวนชั้นเรียนและจำนวนนักเรียน ซึ่งเพิ่มขึ้นตามลำดับ จนถึงปีพุทธศักราช 2527 จึงรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ตอนต้น และตอนปลาย
คณะบริหารศาสตร์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์
คณะบริหารศาสตร์ เดิมชื่อคณะเทคโนโลยีสังคมเป็นส่วนงานของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตกาฬสินธุ์ ถูกจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549
โรงเรียนสารสาสน์พิทยา
โรงเรียนสารสาสน์พิทยา () เป็นโรงเรียนแห่งที่แรก ของกลุ่มโรงเรียนในเครือสารสาสน์ที่เปิด ทำการเรียนการสอนตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการโดยใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อการสอน (Bilingual Program โรงเรียนสองภาษา) ก่อตั้งขึ้นโดยท่านอาจารย์พิบูลย์ ยงค์กมล และท่านอาจารย์ เพ็ญศรี ยงค์กมล เมื่อปี พ.ศ. 2507 และเป็นโรงเรียนแห่งแรกในประเทศไทยที่ได้ทำการทดลองสอนหลักสูตรสองภาษา (Bilingual Programme) โดยในภายหลังหลักสูตรนี้ได้ถูกนำไปเริ่มใช้อย่างเป็นทางการครั้งแรกที่ โรงเรียนสารสาสน์เอกตรา
โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล
12 ธันวาคม ร.ศ. 121 (พ.ศ. 2445) พระยาศรีสหเทพ ราชปลัดทูลฉลอง ปลัดกระทรวงมหาดไทย ได้เสนอขอตั้งโรงเรียนไปยังพระยาวิสุทธสุริยศักดิ์ ปลัดกระทรวงธรรมการ และได้เสนอต่อไปยังสำนักราชเลขานุการได้นำความกราบบังคมทูล พระเจ้าน้องยาเธอ กรมขุนสมมตอมรพันธ์ โดยมีเนื้อความว่า
ในวันเดียวกันความถึงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ พระองค์ทรงมีพระราชกระแสลายพระหัตถ์รับสั่ง “อนุโมทนา”
พระสุนทรธรรมประพุทธ์ (เกษร ฐานิสฺสโร)
พระสุนทรธรรมประพุทธ์ (เกษร ฐานิสฺสโร) (19 ตุลาคม พ.ศ. 2481- ปัจจุบัน) พระภิกษุในพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท คณะมหานิกาย ชาวจังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นอดีตเจ้าคณะอำเภอยางตลาดและอดีตเจ้าอาวาสวัดอร่ามมงคล อำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์ ปัจจุบันเป็นรองเจ้าคณะจังหวัดกาฬสินธุ์และเจ้าอาวาสวัดเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์ ได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯพระราชทาน
ตั้งสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ(สย.) เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๖
โรงเรียนโชคเพชรพิทยา
โรงเรียนโชคเพชรพิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุรินทร์ เขต 1 จังหวัดสุรินทร์กระทรวงศึกษาธิการ แต่เดิมตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 7 บ้านนานวล ตำบลคอโค อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ เริ่มแรกก่อตั้งนั้นเป็นโรงเรียนสาขาของโรงเรียนสวายวิทยาคาร ตำบลสวาย อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ โดยมีนายพร สายแก้ว ตำแหน่งอาจารย์ใหญ่โรงเรียนสวายวิทยาคารขณะนั้น ร่วมกับผู้นำชุมชนนายสวัสดิ์ เรืองสุข กำนันตำบลคอโคและชาวบ้านสมัยนั้น ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการศึกษาของเยาวชนในชุมชนนั้นที่ไม่มีโอกาสได้เรียนต่อในระดับชั้นมัธยมศึกษา และเพื่อเปิดขยายโอกาสการศึกษาให้กับเยาวชน จึงได้จัดตั้งโรงเรียนสาขาที่หมู่บ้านนานวล ตำบลคอโค อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ โดยอาศัยศาลาหมู่บ้านนานวลเป็นที่เรียนหนังสือโดยเปิดเรียน เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2534 โดยมีนายฤกษ์ชัย พวงนาค เป็นผู้ดูแลโรงเรียน มีนักเรียนชั้น ม. 1 จำนวน 56 คน
โรงเรียนภักดีชุมพลวิทยา
=โรงเรียนภักดีชุมพลวิทยา=
โรงเรียนภักดีชุมพลวิทยา เปิดทำการเรียนการสอน ครั้งแรกในวันที่ 16 พฤษภาคม 2533 ผู้ก่อตั้งโรงเรียน คือ นายอำนวย พลมณี ผู้อำนวยการโรงเรียนเจียงทองพิทยาคม ในช่วงแรกได้จัดตั้งเป็นโรงเรียนเจียงทองพิทยาคมสาขา ตามนโยบายขยายโอกาสทางการศึกษาและได้ทำการเรียนการสอนในสถานที่ของโรงเรียนบ้านเจาทอง ตำบลเจาทอง กิ่งอำเภอภักดีชุมพล จังหวัดชัยภูมิ ได้เปิดรับนักเรียน ม.1 จำนวน 2 ห้อง มีนักเรียน 75 คน กระทั่งสร้างอาคารเรียนชั่วคราวเสร็จจึงได้ย้ายสถานที่มาจัดทำการเรียนการสอนที่อาคารชั่วคราวที่สร้าขึ้นบริเวณที่ตั้งโรงเรียนในปัจจุบัน มีเนื่อที่ 49 ไร่ 2 งาน 80 ตารางวา และได้รับอนุมัติประกาศจัดตั้งเป็นโรงเรียนเอกเทศ เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2534 และกรมสามัญศึกษาได้มีการแต่งตั้งให้ นางสาวศิริวรรณ สนั่นเมือง ศึกษานิเทศก์ จังหวัดชัยภูมิ มาดำรงตำแหน่ง ครูใหญ่และอาจารย์ใหญ่ โรงเรียนภักดีชุมพลวิทยา ปัจจุบันตั้งอยู่เลขที่ 154 หมู่ 3 บ้านเจาทอง ตำบลเจาทอง อำเภอภักดีชุมพล จังหวัดชัยภูมิ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 30
ปัจจุบันโรงเรียนภักดีชุมพลวิทยา อยู่ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต30 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ
คณะบุคลากรทางการศึกษา 41คน นักเรียนจำนวน 718คน(ปีการศึกษา2555)้
จังหวัดกาฬสินธุ์
อำเภอนาคู
พระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร)
เมื่อกองทัพของสมเด็จพระเจ้าสิริบุนสารยกมารบกวน ท้าวโสมพะมิตเห็นดังนั้นจึงยกไพร่พลอพยพข้ามสันเขาภูพานลงมาทางทิศใต้ แล้วมาตั้งบ้านเรือนหนาแน่นอยู่ ณ บ้านกลางหมื่นทรงเป็นใหญ่ปกครองไพร่พลในที่นั้น ต่อมาประมาณปีเศษ ในปี พ.ศ. ๒๓๒๕ จึงทรงอพยพผู้คนไปตั้งบ้านเรือนที่แก่งส้มโฮง (แก่งสำโรง) ดงสงเปือย ริมฝั่งลำแม่น้ำปาว ใน พ.ศ. ๒๓๓๖ ท้าวโสมพะมิตจึงเดินทางไปยังกรุงเทพมหานคร แล้วเข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทพระมหากษัตริย์สยามขอพระราชทานนามเมือง โดยได้นำเครื่องมงคลราชบรรณาการมีค่าเป็นกาน้ำสำริดที่นำติดตัวมาแต่สมัยรับราชการอยู่นครเวียงจันทน์ทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายด้วย พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยกฐานะบ้านแก่งสำโรงขึ้นเป็นเมืองพระราชทานมามว่า เมืองกาฬสินธุ์ ด้วยเหตุนำนามของกาน้ำสำริดมาเป็นมงคลนิต พร้อมทั้งมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ สถาปนาท้าวโสมพะมิตขึ้นเป็นที่พระยาไชยสุนทร เจ้าผู้ครองเมืองกาฬสินธุ์เป็นพระองค์แรก เมื่อแรกตั้งเมืองนั้นเมืองกาฬสินธุ์มีฐานะเป็นเมืองประเทศราชต่อมาถูกลดฐานะลงเป็นหัวเมืองชั้นเอกแต่ยังไม่มีหัวเมืองขึ้น แต่นั้นมาทางราชสำนักฝ่ายสยามได้ถือว่าบรรดาศักดิ์ที่พระยาชัยสุนทรนี้ทรงโปรดเกล้าฯ ให้เป็นราชทินนามสำหรับเจ้าผู้ครองเมืองกาฬสินธุ์โดยเฉพาะ
โรงเรียนกาวิละวิทยาลัย
สำหรับชื่อโรงเรียนนั้นเดิมกองการมัธยมศึกษา กรมสามัญศึกษาจะให้เรียกว่า "โรงเรียนวัฒโนทัยพายัพ ๒" แต่นางสวาท  รัตนวราห ผู้ดำเนินการติดต่อประสานงาน จนกระทั่งก่อตั้งโรงเรียนเป็นผลสำเร็จ มีความประสงค์จะให้ ครู - อาจารย์ และผู้บริหารชุดแรก มีความภาคภูมิใจในการสร้างโรงเรียนใหม่แห่งนี้ จึงเสนอขอให้ตั้งชื่อว่า "โรงเรียนกาวิละวิทยาลัย" ตามพระนามของพระเจ้ากาวิละ การที่ผู้เสนอชื่อโรงเรียนเลือกเอาพระนามของพระเจ้ากาวิละ ผู้ครองนครเชียงใหม่ และเป็นต้นตระกูล ณ เชียงใหม่ มาเป็นชื่อโรงเรียนเพราะมีความเห็นว่าโรงเรียนนี้เป็นโรงเรียนประจำจังหวัดเชียงใหม่ จึงควรได้รับชื่อจากบุคคลสำคัญที่สุดของจังหวัดเชียงใหม่ ทั้งนี้เพื่อจะได้รับทุนบำรุงจากชาวเชียงใหม่อย่างเต็มภาคภูมิใจ ประกอบกับผู้ที่ยกที่ดินให้คือทหารบกจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งตั้งอยู่ในค่ายกาวิละ และได้รับฉันทานุมัติจากเจ้าพงษ์อินทร์ ณ เชียงใหม่ หัวหน้าเจ้านายฝ่ายเหนือด้วย
โรงเรียนสิรินธรราชวิทยาลัย
โรงเรียนสิรินธรราชวิทยาลัย () จังหวัดนครปฐม จัดตั้งขึ้นโดยกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อเฉลิมพระเกียรติในวโรกาสที่ทรงเจริญพระชนมายุ 3 รอบ ในวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2534 ชื่อโรงเรียนเป็นชื่อที่ได้รับพระราชทาน โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงรับโรงเรียนไว้ในพระราชูปถัมภ์ เมื่อวันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2537 และเสด็จพระราชดำเนินเปิดโรงเรียนและกิจกรรมธนาคารนักเรียน เมื่อวันที่ 31 มกราคม ปีเดียวกัน ทางโรงเรียนจึงกำหนดให้วันที่ 31 มกราคม ของทุกปี เป็น "วันพระบารมีปกเกล้า" ของโรงเรียน
พระประยุทธชลธี (แป๊ะ วีราสา)
ขณะที่เป็นผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรปราการ ท่านได้เป็นผู้ตั้งชื่อโรงเรียนวิสุทธิกษัตรี ซึ่งเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาสตรีโรงเรียนแรกในจังหวัดสมุทรปราการ
กลุ่มโรงเรียนบดินทรเดชา
โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) เริ่มมีโครงการจัดตั้งโรงเรียนสาขาขึ้นสืบเนื่องจากความประสงค์ของนักเรียนในโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) เพิ่มขึ้น คุณหญิงลักขณา แสงสนิท ผู้อำนวยการโรงเรียนในขณะนั้น จึงดำริสถาปนาโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ๒ ขึ้นในปี พ.ศ. 2533 ต่อมาในปี พ.ศ. 2535 กระทรวงศึกษาธิการได้พิจารณาจัดตั้งโรงเรียนเนื่องในวโรกาสที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถทรงเจริญพระชนมายุครบ 60 พรรษา จึงเปลี่ยนชื่อโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ๓ ซึ่งประกาศจัดตั้งแล้วนั้นเป็นโรงเรียนนวมินทราชินูทิศ บดินทรเดชา และได้มีการสถาปนาโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ๔ ในปี พ.ศ. 2538 ต่อมาสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานได้พิจารณาความนิยมของผู้ปกครองที่นิยมส่งบุตรหลานเข้าศึกษาในโรงเรียนที่มีชื่อเสียงและมีแนวคิดที่จะขยายการศึกษาสู่พื้นที่ชานเมืองจึงได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนบางกรวยเป็นโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) นนทบุรี ในปี พ.ศ. 2542 และโรงเรียนสมุทรพิทยาคมเป็นโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) สมุทรปราการ ในปี พ.ศ. 2551
โรงเรียนหัวเรือพิทยาคม
โรงเรียนหัวเรือพิทยาคม (อักษรย่อ: ห.พ., H.P.) เมื่อวันที่ 30 เมษายน 2539 ได้รับการประกาศจัดตั้งโดย ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น ให้เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาประจำตำบลหัวเรือ อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นกระทรวงมหาดไทย เดิมเป็นสาขาของโรงเรียนวาปีปทุม ปัจจุบันเปิดทำการสอนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และ มัธยมศึกษาตอนปลาย
โรงเรียนร้อยเอ็ดวิทยาลัย
พ.ศ. 2453 กระทรวงธรรมการในสมัยเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (ม.ร.ว.เปีย มาลากุล) เป็นเสนาบดีกระทรวงธรรมการ ดำริจะจัดตั้งโรงเรียนรัฐบาลในจังหวัดร้อยเอ็ดขึ้น จึงได้ส่งราชบุรุษจันทร์ อุตมะพรหมมาเป็นครูคนแรกและได้ทราบว่าที่วัดสระทองมีเด็กเข้าเรียนอยู่ในวัดประมาณ 20 กว่าคน และมีพระทำการสอนอยู่แล้ว จึงได้จัดตั้งโรงเรียนขึ้นที่วัดนี้ เรียกชื่อว่า โรงเรียนวัดศรีมงคล ครูที่สอนในสมัยนั้นมี ราชบุรุษจันทร์ อุตมะพรหม เป็นครูใหญ่, พระครูวินัย, พระภิกษุพิมพ์ สุวรรณบล, นายสวาสดิ์ ศริริวรรณ, นายเตรียม ศิริวรรณ และ สามเณรผ่อง จรัสฉาย โดยครูทั้ง 6 คน ได้ทำการผลัดเปลี่ยนกันสอน และให้นักเรียนชั้นสูงมาช่วยทำการสอนแก่นักเรียนในชั้นที่ต่ำกว่าเป็นครั้งเป็นคราว
โรงเรียนพิบูลวิทยาลัย
โรงเรียนพิบูลวิทยาลัย กำเนิดครั้งแรกที่วัดเสาธงทอง ตำบลท่าหิน อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี มีท่านพระครูลวลพบุรีคณาจารย์ (เนียม ภุมมสโร) เจ้าอาวาสวัดเสาธงทอง ซึ่งต่อมาเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะ ที่พระสังฆภารวาหมุนี ดำรงตำแหน่งผู้กำกับคณะสงฆ์จังหวัดลพบุรี เป็นองค์ริเริ่มก่อตั้งมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2442 ใช้ตึกคชสาร หรือโคโรซาน เป็นที่เรียนโดยมีนักเรียนครั้งแรก 18 คน จ้างครูมาสอนโดยทุนของท่านเจ้าคุณ ต่อมามีนักเรียนมากขึ้นได้สร้างสถานที่ เรียนด้านทิศเหนือตึกปิจู ในวัดเสาธงทองเป็นที่เรียน โดยมีนักเรียนประมาณ 150 คน (ตึกทั้งสองใช้เป็นที่พักและที่ทำงานของครู ปัจจุบันกรมศิลปากรได้บูรณะและขึ้นทะเบียนไว้แล้ว) โรงเรียนที่ตั้งขึ้นนี้ชื่อว่า โรงเรียนประจำเมืองลพบุรี วัดเสาธงทอง
วิทยาลัยเทคนิคหลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๕
เมื่อ 19 ตุลาคม พ.ศ. 2536 พระเทพวิทยาคม (หลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ) เจ้าอาวาสแห่งวัดบ้านไร่ ตำบลกุดพิมาน อำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา ได้ดำริที่จะสร้างสถานศึกษาให้เป็นสถานศึกษาที่สามารถผลิตบุคลากรให้มีวิชาชีพเพื่อใช้ประกอบวิชาชีพได้ โดยไม่ต้องให้เยาวชนเดินทางไปศึกษาที่อื่น
มหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์
ในช่วงปลายปี พ.ศ. 2554 คณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบ "ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ พ.ศ. ..." ซึ่งจะเป็นการควบรวมมหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์ กับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตกาฬสินธุ์เข้าด้วยกัน เป็นมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ โดยการผลักดันของนายเดชา ตันติยวรงค์ อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดกาฬสินธุ์ และนางบุญรื่น ศรีธเรศ อดีต ส.ส.กาฬสินธุ์ เขต 1 อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และนางรัชฎาภรณ์ แก้วสนิท อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อพรรคประชาธิปัตย์ ซึ่งมีทั้งกลุ่มผู้เห็นด้วยและกลุ่มผู้คัดค้าน โดยให้เหตุผลการคัดค้านว่าจะทำให้สถานที่ของมหาวิทยาลัยราชภัฏเดิมถูกทิ้งร้างไป ส่งผลกระทบต่อธุรกิจหอพักที่เกิดขึ้นโดยรอบมหาวิทยาลัย
พระยาชัยสุนทร (เก ณ กาฬสินธุ์)
ณ กาฬสินธุ์ เป็น 1 ใน 21 นามสกุล ณ พระราชทานครั้งแรกของประเทศไทย นามสกุลพระราชทานลำดับที่ 1190 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) พระราชทานแก่พระยาไชยสุนทร (เก) หรือพระยาชัยสุนทร (เก) กรมการพิเศษเมืองกาฬสินธุ์ กระทรวงมหาดไท มณฑลร้อยเอ็จ อดีตเจ้าเมืองกาฬสินธุ์องค์สุดท้าย ทรงพระราชทานเมื่อวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2457 พระปัยกา (ทวด) ชื่อพระไชยสุนทร (หมาสุ่ย) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์องค์ที่ 3 พระอัยกา (ปู่) ชื่อพระยาไชยสุนทร (หนูม้าว) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์องค์ที่ 8 บิดาชื่อราชบุตร (งวด) เชื้อเจ้าเมืองกาฬสินธุ์ เขียนเป็นอักษรโรมันว่า "na Kalasindhu" ตามประกาศพระราชทานนามสกุลครั้งที่ 15 เล่มที่ 31 หน้าที่ 64 โดยพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศวรฤทธิ์ เสนาบดีกระทรวงมุรธาธร รับพระบรมราชโองการ
โรงเรียนทองสวัสดิ์วิทยาคาร
โรงเรียนนี้ตั้งขึ้นราว พ.ศ. 2450 สมัยขุนชำนาญ ชนานุรักษ์ (สวัสดิ์ ชลัย) เป็นนายอำเภอแม่สะเรียง และมีขุนสุวรรณ สิงหราช(พัฒน์ สิงหราช) เป็นครูใหญ่ สถานที่เรียนเริ่มแรกใช้ศาลาวัดกิตติวงศ์ (เดิมชื่อวัดสบหาร)ต่อมาในปี พ.ศ. 2472 สมเด็จเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ได้เสด็จตรวจราชการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้ทรงประชุมพ่อค้าประชาชน ขอความร่วมมือช่วยเหลือสร้างโรงเรียนในอำเภอแม่สะเรียงและได้พระราชทานนามของโรงเรียนไว้คือพ.ศ. 2473 สมัยอำมาตย์ตรีหลวงประสานสุขประชา (เริ่ม เริ่มก่อสกุล) เป็นนายอำเภอแม่สะเรียงได้ร่วมมือกับนายจำรัส ศุภจินต์ ศึกษาธิการอำเภอ ได้ดำเนินการติดต่อกับพ่อค้าประชาชนร่วมบริจาคเป็นเงิน 8,160 บาท ส่วนโรงเรียนสตรีสุขุมพันธุ์วิทยา นางบุญพิน ทองสวัสดิ์กับนายชันไช้ ทองสวัสดิ์ ได้บริจาคเงินสร้างให้คิดเป็นเงิน 4,400 บาทพ.ศ. 2481 หลวงสินธุ สงครามชัย รัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการได้มาตรวจราชการที่อำเภอแม่สะเรียงได้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนทั้งสองใหม่ ดังนี้ 26 ม.ค. 2482 แยกแผนกมัธยมศึกษาตอนต้น ออกจากโรงเรียนสามัคคีวิทยาคารมาตั้งเป็นเอกเทศ ใช้ชื่อว่า โรงเรียนประจำอำเภอแม่สะเรียง (ปัจจุบันคือ โรงเรียนแม่สะเรียง "บริพัตรศึกษา")
คณะศึกษาศาสตร์และนวัตกรรมการศึกษา มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์
ในปี พ.ศ. 2558 มหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์ได้ควาบรวมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตกาฬสินธุ์ จัดตั้งเป็นมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ จึงทำให้คณะครุศาสตร์ต้องย้ายมาสังกัด มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์
โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย กาฬสินธุ์
โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย กาฬสินธุ์ เป็นโรงเรียนที่จัดตั้งขึ้นตามโครงการพิเศษ ของ กรมสามัญศึกษา (เดิม) กระทรวงศึกษาธิการเพื่อเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เนื่องในมหามงคลวโรกาสเสด็จเถลิงถวัลย์ราชสมบัติครบ 50 ปี ประกาศจัดตั้งเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538 โดยใช้ที่สาธารณประโยชน์โคกบ้านกุดสิม ตำบลคุ้มเก่า อำเภอเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นสถานที่จัดตั้งโรงเรียน มีเนื้อที่ประมาณ 109 ไร่ ใช้ชื่อครั้งแรกว่า โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวภูมิพล อดุลยเดชฯ โดยกรมสามัญศึกษา (เดิม) กระทรวงศึกษาธิการ มีเป้าหมายให้เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ ให้มีลักษณะคล้าย โรงเรียน ภ.ป.ร. ราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ รับนักเรียนในเขตพื้นที่การศึกษา 10 เดิมเข้ามาเรียนทั้งประเภทประจำและไป - กลับ โดยจะจัดให้เป็นโรงเรียนที่มีลักษณะสมบูรณ์มีความพร้อมทั้งด้าน อาคารเรียน อาคารประกอบตลอดจนวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ นักเรียนมีความประพฤติเป็นที่พึงประสงค์ของสังคมและดำรงตนอยู่ในสังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อมา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดชฯ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามโรงเรียนว่า“ โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย กาฬสินธุ์ ” เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2538 และเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2546 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเป็นองค์ประธานพิธีเปิดโรงเรียน ปัจจุบันมี นางบุญหนา บุญเรือง เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน มีข้าราชการครูจำนวน 45 คน พนักงานราชการ จำนวน 5 คน ลูกจ้างประจำ จำนวน 2 คน ลูกจ้างชั่วคราว จำนวน 38 คนอกตํ ทุกฺกฎํ เสยฺโย (ความชั่วไม่ทำเสียเลยดีกว่า)
โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย กาฬสินธุ์
รักษ์ศักดิ์ศรี มีคุณธรรม นำวิชาการ สืบสานงานพระราชดำริ
โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคม
ในปี พ.ศ. 2438 ในรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมืองพิษณุโลกได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นมณฑลพิษณุโลก โดยมีเจ้าพระยาสุรสีห์สิทธิศักดิ์ เป็นสมุหเทศาภิบาลคนแรก ได้อาราธนา พระครูอ่อน จากสำนักวัดอนงคาราม จังหวัดธนบุรี(เดิม) มาว่าการพระศาสนาประจำอยู่ ณ วัดนางพญา ท่านพระครูอ่อน มีความสนใจในการศึกษามากจึงได้เริ่มก่อตั้งสำนักศึกษาขึ้นที่วัดนางพญา ศาลาโรงโขน วัดพระศรีรัตนมหาธาตุบริเวณเชิงสะพานนเรศวรด้านตะวันออกต่อมาพระครูอ่อนได้เลื่อน สมณศักดิ์เป็นพระครูโลกเชษฐ์ชินราชบริบาล ในปี พ.ศ. 2442 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเห็นความสำคัญของการศึกษาจึงได้ทรงจัดตั้ง โรงเรียนขึ้นทั่วพระราชอาณาจักร ทางราชการเห็นว่าสำนักศึกษา ของพระครูโลกเชษฐ์ชินราชบริบาล มีความเป็นปึกแผ่นดี จึงได้ยกฐานะสำนักศึกษาแห่งนี้ เป็นโรงเรียน มีชื่อว่า “โรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑลพิษณุโลก”และสร้างตัวโรงเรียนขึ้นใหม่ บริเวณทางใต้ของศาลาโรงโขนวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ เขตติดต่อวัดนางพญา (มีพื้นที่ประมาณ 1 ไร่ 3 งาน 80 ตารางวา) โดยมีพระครูโลกเชษฐ์ชินราชบริบาลเป็น “ครูใหญ่คนแรก” จึงนับได้ว่าโรงเรียนมีกำเนิดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2442