Aartswâld
Aartswâld (Nederlânsk en offisjeel: Aartswoud) is in doarp yn de West-Fryske gemeente Opmeer yn de provinsje Noard-Hollân. Aartswâld hat likernôch 500 ynwenners (2021). Fuort by it doarp leit it natoergebiet Weelpolder.

Skiednis 

De plaknamme komt yn 1319 foar as Edaertswoud, de namme soe ferwize dat dit it wâld wie fan de famylje of persoan Edaert, in Fryske namme. Letter waard de namme ferbastere nei ûnder mear Aertswoud (1450) en Aertzwoude (1573) oant de hjoeddeiske stavering.

Yn de midsiuwen en oant de droechlizzing fan earst it Alderlannetocht en de lettere  Wieringermar lei Aartswâld noch oan see, de Sudersee. It leit noch wol altyd oan de Westfryske Omringdyk, mar de haven is ferdwûn. In diel fan de Wieringermar is ferneamd nei it doarp, dat diel hjit Aartswâlderhaadwyk en leit tusken it doarp Middenmeer en Alderlannetocht.

Gebouwen 

In bekend bouwurk yn it doarp is de herfoarme tsjerke út 1884 mei syn 16e-iuwske toer. De ryk fike hearebank komt út 1641 en wie neffens it ôfbylde wapen fan de Sieuske famylje Soete fan Laecken. It oargel waard yn 1885 boud troch de Dútske oargelbouwer Richard Paul Ibach.

Ferhalen geane dat de fjouwerkante toer fan de tsjerke ek as fjoertoer brûkt waard om't de kust by Aartswâld as tige gefaarlik te boek stie. It ûntstekken fan it fjoer op de stompe toer soe ek wol dien wêze om skippen mei opsetsin yn swierrichheden te bringen. By in skipbrek koe de (earme) befolking fan it doarp dan profitearje fan it guod dat oanspielde. It is net bekend oft en hoe faak soks troch Aartswâlders tapast is.

Ien fan de âldste gebouwen is in earder kafee út de 15e iuw, letter brûkt as wenhûs. It kafee rûn goed yn de perioade dat Aartswâld in doarp mei in soad walfiskfarders wie.

Bij Aartswâld stiet ek de poldermûne Westuit Nr. 7. Nei derdrochronologysk ûndersyk yn 2010 waard fêststeld dat de mûne yn 1541 boud waard. Dêrmei is it moglik de âldste mûne fan Noard-Hollân.

Musea 
 Kowefeemuseum.

Berne 
 Agnes de Vries-Bruins (1874-1957), arts, politika

Plak yn Opmeer