Shannen Doherty
Shannen Doherty (útspr. efternamme: /'douərti/; folút: Shannen Maria Doherty; Memfis (Tennessee), 12 april 1971), is in Amerikaansk aktrise, regisseur, tillefyzjeprodusinte, presintatrise en autobiografysk skriuwster fan mingd etnysk Iersk-Ingelsk-Skotsk-Ulstersk komôf. Hja is it bekendst wurden troch har rollen yn 'e tillefyzjesearjes The Little House on the Prairie, Our House, Beverly Hills, 90210 en Charmed.

Jonkheid
Shannen Doherty waard yn 1971 berne yn Memfis, yn 'e steat Tennessee, as de dochter fan Tom Doherty, in hypteekadviseur, en dy syn frou Rosa, de eigneresse fan in skientmesalon. Oan har heite kant is se fan Iersk komôf, en oan har memme kant hat se mingd Ingelsk-Skotsk-Ulstersk bloed. Se waard grutbrocht as lid fan 'e Súdlike Baptistetsjerke.

Doherty wie as bern al aktyf as aktrise, mei gastroltsjes yn searjes as Voyagers! en Father Murphy. Op har alfde, yn 1982, krige se in fêste rol as Jenny Wilder yn 'e populêre westernsearje The Little House on the Prairie, tanksij de ynfloed fan akteur/produsint Michael Landon, dy't ek de produsint fan Father Murphy wie. Se makke ûnderdiel út fan 'e cast fan 'e rige oant dy yn 1983 stopset waard. Neitiid hie se gastroltsjes yn searjes as Magnum, P.I., Airwolf en Highway to Heaven, en fan 1986 oant 1988 fertolke se de rol fan 'e âldste dochter Kris Witherspoon yn 'e dramarige Our House (yn Nederlân útstjoerd troch de EO). Har earste grutte rol yn in spylfilm wie yn Heathers, út 1989.

Karriêre as folwoeksene
Grutte, wrâldwide bekendheid krige Doherty troch de tillefyzjerige Beverly Hills, 90210, fan produsint Aaron Spelling, dy't yn 1990 úteinsette. Dêryn fertolke se fjouwer seizoenen lang, oant 1994, de rol fan 'e falske Brenda Walsh, wêrfoar't se yn 1993 in Young Artist Award wûn. Har ôfwêzigens út 'e searje soe oarspronklik mar in jier duorje, mar se kearde nea werom, en de nys fan falsk frommes waard neitiid ynnommen troch Tiffani-Amber Thiessen, yn 'e rol fan Valerie Malone. Yn 'e midden fan 'e jierren njoggentich aktearre Doherty benammentlik yn tillefyzjefilms, al hie se ek de haadrol yn 'e spylfilm Mallrats, út 1995.

Yn 1998 krige se op 'e nij in haadrol yn in searje fan Aaron Spelling, diskear as Prue Halliwell, de âldste fan trije susters dy't ûntdekke dat hja heksen binne, yn 'e fantasytillefyzjesearje Charmed. Foar dy rol waard se twaris (yn 1999 en 2000) nominearre foar in Saturn Award. Njonken har aktearjen regisearre se ek in pear ôfleverings út 'e searje. Se ferliet Charmed yn 2001, oan 'e ein fan it trêde seizoen, nei't der grute wurdt om't se net mear troch ien doar koe mei har kollega Alyssa Milano, dy't Phoebe Halliwell spile, de jongste fan 'e trije susters. Har fuortgean makke de dea fan har personaazje needsaaklik, en de ek de yntroduksje fan in nij, ferfangend personaazje (spile troch Rose McGowan), en soarge boppedat foar grutte deilisskip tusken Doherty en produsint Spelling.

Yn 2003 presintearre Doherty in seizoen lang it ferburgen-kameraprogramma Scare Tactics, en fan 2006 ôf produsearre en presintearre se har eigen realitysearje, Breaking Up with Shannen Doherty. Yn 2008-2009 kearde se fjirtjin jier nei dato nochris werom yn har rol fan Brenda Walsh, as spesjale gaststjer yn acht ôfleverings fan 'e rige 90210 (foar, sa wurdt sein, $40-50.000 de ôflevering). Yn 2010 die Doherty mei oan 'e Amerikaanske ferzje fan Dancing with the Stars, mar waard al yn 'e twadde wike nei hûs ta stjoerd.

Priveelibben
Doherty troude op 11 oktober 1993 mei Ashley Hamilton, de soan fan akteur George Hamilton, mar skiede yn april 1994 alwer fan him. Se wertroude yn 2002 mei Rick Solomon, mar liet dat houlik sân moanne letter, yn 2003, wer annulearje. Op 5 oktober 2011 troude se foar de trêde kear, no mei in Kurt Iswarienko; dat houlik hat oant no (neijier 2013) ta stân holden.

Oan skandalen ûntbriek it Doherty nea. Sa waard se yn jannewaris 1993 oanklage troch de United Bank út Kalifornje, mei't de aktrise neffens harren foar $36.000 by har yn it read stie. Yn 2001 waard Doherty feroardiele om't se mei drank op efter it stjoer siet; se krige tsien dagen finzenisstraf of tweintich dagen wurkstraf mei trije jier op betingst, en dêrnjonken noch in jildboete fan $1.500. Fierders hat Doherty ek ferskate kearen neaken posearre foar it neakenblêd Playboy: yn desimber 1993, nochris yn maart 1994 en foar de trêde kear yn desimber 2003.

Keppelings om utens
  Offisjele webside fan Shannen Doherty
  Folsleine filmografy fan Shannen Doherty yn 'e Internet Movie Database

Amerikaansk toanielakteur
Amerikaansk telefyzje-akteur
Amerikaansk filmakteur
Amerikaansk telefyzjeregisseur
Amerikaansk telefyzjeprodusint
Amerikaansk telefyzjepresintator
Amerikaansk autobiograaf
Dielnimmer oan in Amerikaansk realitytelefyzjeprogramma
Amerikaansk persoan fan Iersk komôf
Amerikaansk persoan fan Ingelsk komôf
Amerikaansk persoan fan Skotsk komôf
Amerikaansk persoan fan Ulstersk komôf
Persoan berne yn 1971