Joadske wurkkampen
De Joadske wurkkampen waarden begjin 1942 fan de Dútske besetter ynrjochte om der Joadske wurklozen ûnder te bringen om harren sa arpart te setten en better yn de macht hâlde te kinnen. Op 2 oktober 1942 (Jom Kipoer) waarden de wurkkampen opheft. De bewenners waarden oergebrocht nei kamp Westerbork.

Joadske wurkleazen 
Mei troch de maatregels fan de besetter  wienen der yn Nederlân al oan it begjin fan de Twadde Wrâldkriich in protte joadske wurkleazen. De Dútske autoriteiten makken al rillegau plannen om harren oer te bringen nei wurkkampen. Totaal binne der 38 fan dit soarte kampen ynrjochte. De kampen wienen net nij. De Rykstsjinst foar de Wurkferromming hie se meast op 'e noed en yn gebrûk foar 'wurkferskaffingsprojekten'. De foar Joaden ynrjochte kampen wienen meast te finen yn Noard- en East-Nederlân. De besetter hjitte de ûntrûming fan dizze kampen. Guon ûnderstelle dat de ferdreaune wurkleazen yn it ramt fan de Arbeitseinsatz yn Dútslân oan it wurk moasten. Oaren miene dat sy foar de NAD ronsele wurden binne. De besetter ûntnaam alle Joaden harren baan sadat hja folslein foar harren ynkommen fan de Dútsers ôfhinklik waarden. Yn totaal binne der mear as 5.200 fan dizze Joadske 'wurkleazen' yn de wurkkampen bedarre. Harren wurk bestie út it dollen op de heide, ierappelle en wegen of paden oanlizze. Dizze wurkleazen barden 20% minder as de oare wurkleazen.

De ein 
Yn in brief fan ein septimber 1942 seit de Befehlhaber der Sicherheitspolizei und des SD, Zentralstelle für judische Auswanderung dat der op 25 septimber 5242 manlju út 85 stêden en doarpen yn de wurkkampen sieten, ferdield oer 42 kampen. Yn deselde brief wurdt fernijd dat der besletten is ta Gesamtevakuierung, fan de Joaden (einschliesslich Anghörigen)  út de wurkkampen. Op freed 2 oktober 1942 en sneon 3 oktober 1942 waarden de wurkkampen leechhelle en waarden ek de Angehörigen ôffierd nei kamp Westerbork om dêrwei, sa't letter bliken die, nei de ferneatigingskampen transortearre te wurden.

De kampen

 Kamp Arriën by Ommen
 Kamp Balderhaar by Kloosterhaar
 Kamp Beugelen by Staphorst
 Kamp Bruinhorst by Ederveen
 Kamp Conrad by Rouveen
 Kamp De Beetse by Jipsinghuizen
 Kamp De Bruine Enk by Nunspeet
 Kamp De Fledders by Norg
 Kamp De Landweer by Elsloo
 Kamp De Vanenburg
 Kamp De Vecht
 Kamp De Wite Peal by Reahel/Rotsterhaule
 Kamp De Wittebrink
 Kamp De Zomp by Ruurlo
 Kamp Diever A by Oude Willem
 Kamp Diever B
 Kamp Echten
 Kamp Geesbrug
 Kamp Gijsselte
 Kamp De Beetse by Sellingerbeetse
 Kamp Havelte (Joadekamp Havelte)
 Kamp Het Wijde Gat
 Kamp It Petgat by Blesdike
 Kamp Kloosterhaar
 Kamp Kremboong by Tiendeveen
 Kamp Lievelde
 Kamp Linde
 Kamp Mantinge
 Kamp Molengoot by Collendoorn
 Kamp Oranje by De Fochtel
 Kamp Oranjekanaal by Oranje
 Kamp Orvelte by Orvelte
 Kamp Overbroek by Kesteren
 Kamp Palästina
 Kamp Ruinen
 Kamp Schaarshoek by Heino
 Kamp 't Schut bij Ede
 Kamp Stuifzand
 Kamp Twilhaar by Nijverdal
 Kamp Vledder by Vledder
 Kamp Ybenheer by De Fochtel

Monuminten4 en 5 mei.nl 

 Kamp Diever A (Alde Willem)
 Kamp De Landweer  
 Kamp It Petgat  
 Kamp Ybenheer  
 Kamp Molengoot
 Kamp Twilhaar
 Kamp Vledder (twa monuminten)

Op de monuminten - ûntwurpen troch learlingen fan it Fryslân Kolleezje - by Elslo, Diever, Blesdike, Alde Willem en De Fochtel stiet de neikommende tekst fan de dichteresse Jacqueline van der Waals:
 
Geef mij de moed om onrecht te onderkennen 
Ook waar 't door eeuwen van gebruik gewettigd wordt, 
De vaste wil aan onrecht nooit te wennen, 
Ook waar de macht, het weg te nemen, schort.

Neitiid
De measte kampen krigen in nije bestimming. Sa waard it kamp Ybenheer by De Fochtel earst brûkt  om moeilijk opvoedbare jongens yn ûnder te bringen. Letter kamen dêr sa'n 40 hûngerbern út West-Nederlân. Neifolgjend waarden der NSB-ers ynternearre en fan 1951 ôf wie it in Ambonezekamp. Ein sechtiger jierren waarden de barakken ôfbrutsen.
 
Fan de oare kampen is ek net folle oer. Yn Vledder stiet noch ien barak.

Sjoch ek 
 Nederlânske Arbeidstsjinst

Nazy-konsintraasjekamp yn Nederlân
Joaden