Peins
Peins is in doarp dat yn de gemeente De Waadhoeke leit. Peins leit noardeastlik fan Frjentsjer en Skalsum, noardwestlik fan Skingen, súdwestlik fan Slappeterp en besuden Rie. De doarpskearn fan Peins leit om de Sint-Gertrudistsjerke, benammen oan de Doarpsstrjitte, en Master Frankstrjitte. Tegearre mei Boer, Sweins, Ried en Skalsum foarmet Peins it Frjentsjerter Fiifgea.

Op  hie Peins  ynwenners.

Skiednis 

Peins is in âld doarp dat ûntstie op in terp. It doarp ûnstie al foar de 1200. Aldere farianten fan Peins binne (Pesinghe), Pewenzee (1275), Peijnse (1406), Peynsera Gae (1422), Peijns en Peyns (sûnt 1480), Peyns en sûnt de 16 iuw ek Peins (of Peyns).

De hjoeddeiske Gertrudistsjerke is 14e iuwsk, mar resten fan tufstien bewize dat it gebou der al earder stie. De âlde sealtektoer is yn 1902 fanwegen brekfalligens ôfbrutsen en ferfongen troch it hjoeddeiske tuorke.

It doarp hie yn de 15e iuw twa stinzen: de Tammingastins en de Aesgemastins.

Sûnt 2018 leit Peins yn de gemeente De Waadhoeke, dêrfoar lei it yn de gemeente (nij) Frjentsjerteradiel en foar 1984 lei it doarp yn sawol de gritenij as de gemeente Frjentsjerteradiel (noardertrimdiel).

Mienskip
It doarp hat in feriening foar Doarpsbelang dy't gearkomt yn Us Doarpshûs. Dorpskrante 't Roeke-each ferskynt tsien kear yn 't jier. De S.J. Boersma Stifting set him yn foar it yn stân hâlden fan in jeugdbibleteek.

Peinzers wurde tradisjoneel goatlingskrabers neamd.

Tsjerke 

De eardere herfoarme Gertrudistsjerke wurdt út en troch noch brûkt troch de PKN-gemeente en is tsjintwurdich eigendom fan de Stifting Alde Fryske Tsjerken. Yn 1913 stifte de Grifformearde Tsjerke fan Frjentsjer it evangelisaasjegebou Rehoboth. Rehoboth waard yn 2018 sletten en ferkocht. Tsjerklik foarmet protestantsk Peins ûnderdiel fan de PKN-gemeente Rie-Skingen.

Skoalle 
In eigen skoalle hat Peins net. De bern fan Peins geane nei de iepenbiere skoalle 'De Oanset' yn Rie.

Ferienings 
 Toanielferiening Nij Libben 
 Keatsferiening Piter Jellema
(Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de hiemside)

Befolkingsferrin 

(Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2013, 2015 en 2020: Alle Cijfers.)

Berne yn Peins 
 Josse de Haan (1941), Skriuwer en Dichter
 Pieter van Althuis (1983), Keatser

Strjitten 
Doarpsstrjitte, Master Frankstrjitte, Potterslân, Riedsterwei, Skalsumerwei, Slappeterpsterwei, Sweinserwei, Tsjerkestrjitte.

Sjoch ek 
 Fryske doarpen.

 
Doarp of stêd yn De Waadhoeke
Doarp of stêd yn Frjentsjerteradiel (oant 1984)
Doarp of stêd yn Frjentsjerteradiel