Grifformearde tsjerke (Ljussens)
De Grifformearde tsjerke oan de Doarpsstrjitte yn Ljussens is in gebou fan de grifformearde PKN-gemeente fan Moarre en Ljussens. It is ien fan de âldste grifformearde gemeenten fan noard-east Fryslân. Allinne de grifformearde gemeente fan Kollumersweach is krekt wat âlder. It hjoeddeiske tsjerkegebou stamt út 1927.

Skiednis 

De earste tsjerke fan de yn 1851 stifte ôfskieden gemeente fan Ljussens stie oan de ein fan de Doarpstrjitte oan de westrâne fan it doarp. It wie in ienfâldich sealtsjerkje, dat skûl gyng achter de pastorij. Yn de rin fan de tiid waakste de gemeente hurd oan, benammen doe't de doleânsje him oankundige. Dat makke dat der mear nei it doarp ta oan deselde strjitte in nije tsjerke boud wurde koe. Yn 1927 waard de nije tsjerke mei toer neffens in ûntwerp fan Ane Nauta set. De grifformearden fan Ljussens en Moarre ha altiten ien gemeente foarme. 

Wat ledetal oanbelanget lei it hichtepunt fan de gemeente yn de jierren 1960, doe't dy sa'n 800 leden telde. Dêrnei naam it ledetal ôf, net sasear fanwegen ûnttsjerkliking mar fral troch't de wurkgelegenheid yn Ljussens ôfnaam en jimmeroan mear minsken it doarp ferlieten. Tsjintwurdich hat de gemeente in pear hûndert leden, dy't noch altiten in grutte bân mei harren tsjerke hawwe. Der is noch twa kear sneins preek.

Beskriuwing tsjerke 
De tsjerke is in krúsfoarmich gebou mei op de súdwestlike hoeke in klokketoer, dy't bekroand wurdt mei in fjouwersidige spits. In gevelstien mei de tekst "Geeft den Heere de eer zijns naams" (Ps 96:8a) is ta oantinken fan de bou njonken it haadportaal ynmitsele.

Oargel 
It oargel waard yn 1876 troch fan oarsprong Boalserter Lolke Ypma (1823-1887) út Alkmaar eartiids boud foar de Sint-Martinustsjerke fan Boalsert. Dy tsjerke waard yn 1934 sletten en ferfongen troch nijbou. It oargel waard doe ferkocht oan de firma A. Standaart (Skiedam), dy't de ûnderdielen brûkte foar de bou fan in oargel foar de grifformearde tsjerke yn Ljussens. Yn de jierren 1980 waard it ynstrumint restaurearre en yn de oarspronklike steat werom brocht.   

Ljussens
Tsjerkegebou yn Dongeradiel
Tsjerkegebou yn Noardeast-Fryslân
Bouwurk út 1927