Warns
Warns is in doarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân. Oant 2011 lei Warns yn de eardere gemeente Nijefurd. It is in lintdoarp dat fan it Johan Frisokanaal yn it noarden oant Laaksum by de Iselmar yn it suden rint. Troch dy lizzing is de wettersport foar Warns fan grut belang, benammen de jachtbou.

Omfang 
Ta it gebiet fan Warns hearre ek de buorskippen Laaksum en Skarl.

Yn de Midsiuwen wie hjir ek noch it doarp en kapel Kappenburch, dat letter opgien is yn de Warnser Noarderbuorren.

Skiednis 
De namme komt ek foar as Wardesle, Waene, Werlize, Warrdelze en Waerlenze. Men tinkt by Warns al gau oan de Slach by Warns (1345). 
Eartiids stie hjir de stins, Sydtsmahûs, fan Jelmer Ottes Sytzama (boaske mei Ats Bonninga), en doe't Douwe Geales Galema yn 1490 hjir ek in stins bouwe liet wie der spul: De earste wie Skier, de oar wie Fet. Dat hat duorre oant Galema de stins fan Sytzama wûn en ôfbrekke liet.

Skipfeart 
Yn de 17e en 18e iuw wie Warns in doarp fan seelju. Sa hat Warns oan it begjin fan de 18e iuw, noch 8 grutskipperswenten, wenten fan kapteins. Dy kapteins fearen nei Noarwegen en nei de Eastsee. Yn de 19e iuw gong skipfeart mear nei Hollân en doarpen as Warns rûnen tebek.

Mienskip 
It doarpskultuerhûs yn de eardere gereformearde tsjerke út 1892 hjit De Spylder. It doarp hat ien feriening Doarpsbelang mei Skarl & Laaksum. Der rydt in buertbus en der is in postagintskip. Warns hat twa skoallen, De Skoalfinne en De Totem en it pjutteboartersplak hjit Us Stee. Der binne fiif buertferienings: B.V. 95 ('t Noard), Ald en Nij (Boppelâns), Meiïnoar ien (Janke Trompstrjitte en Kapelstrjitte), De Middenkrite en Fan See tot Zee. Begjin july wurdt yn Warns en omkriten de triatlon De Frysman holden.

Ferienings 
 Sult - teätergroep
 toanielploech Warns
 De Alde Klysters - koar
 De Lytse Súdwesthoeke - muzyk
 Fuotbalferiening QVC
 sjitferiening
 badmintonferiening
 WSV - gymnastyk, judo en follybal
 damklub
 Stifting Natoer en Lânskip
 Fûgelwacht
 Oranjeferiening Nederlân en Oranje
 Biljertklup It Griene Lekken

Befolking 
 1954 - 946
 1959 - 891
 1964 - 810
 1969 - 772
 1973 - 765
 2003 - 827

Strjitten 
 t Noard - buorskip 't Noard oan de noardkant.
 't Sein - 
 t Sou - buorskip 't Sou oan de súdkant.
 Ats Bonninghawei - Ats Bonninga
 Boppelâns -
 Buorren -
 De Waske -
 Himmelumerdyk - dyk nei Himmelum
 Janke Trompstrjitte - Janke Tromp
 Kampenspaad -
 Kapelstrjitte -
 Klipper -
 Laaksum - buorskip Laaksum
 Nei de Feart - 
 Op 'e Wâl -
 Pastorywei -
 Reade Wei -
 Skarl - buorskip Skarl
 Skarlerdyk - buorskip Skarlerdyk
 Tsjalk'' - nei in tsjalk.

 
Doarp of stêd yn Himmelumer Aldefurd
Doarp of stêd yn Nijefurd
Doarp of stêd yn Súdwest-Fryslân