Hemmemastate (Bitgum)
Hemmemastate of Doniastate wie in state súdwestlik fan Bitgum op de terp Bessum. De state foel ûnder it doarp Menaam. It terrein is no boulân.

Al yn 1439 wurdt der in "Hemmema statthen to Bessum" fernijd. Dêrút docht bliken dat it hûs doe al folle grutter en foarnamer wie as in sljochtweihinne ferdigenbere wentoer, dy't stienhûs neamd waard. Krektas bij de Hemmemastate yn Berltsum draacht de earst bekende eigener dêrfan de namme Doeke Hemmema. Mooglik wie dat ien en deselde persoan. Hy stoar yn 1439, want yn in boedelskieding fan dat jier wie fêstlein dat Thieda Doekadr. Hemmema, dy't troud wie mei Hannyke Ritzckasn. fan It Amelân, har op "Hemmema statthen to Bessum" nei wenjen sette sil. Hja erve ek lannen ûnder Berltsum, dêr't ek in Hemmemastate foarkomt. Hannyke wie frij seker in soan fan Ritske Jelmera (1383-1450), dy't ûndermear eigener wie fan It Amelân.

Yn 1511 wie de state eigendom fan Aleph Hettes Hemmema, broer fan Doeke Hettes Hemmema fan Berltsum. Aleph is dejinge dy't yn 1496 meiholp it hûs fan syn broer Doeke, Hemmemastate yn Berltsum te ferdigenjen tsjin de Grinslanners. Aleph stoar sûnder bern om 1525 hinne en de state te Bessum gie nei syn suster Syts Hettedr. fan Hemmema, dy't yn 1488 troud wie mei Sierck Keimpes Donia. Sierck waard al yn 1478 neamd as meirjochter fan Menameradiel en hie yn 1511 34 pûnsmiet lân ûnder Bitgum en 152 ûnder Menaam, genôch foar trije middelgrutte pleatsen. Hy wie grif berne op en eigener fan de pleats Doniasate oan de wei fan Menaam nei Skingen.

Yn it Frysk Museum steane noch twa stiennen liuwen út 1648 dy't fan Hemmemastate komme. De iene draacht in skyld mei it wapen fan Cammingha fan Jelmera en de oare it wapen fan Donia. Om it steed fan de eardere state binne yn it ramt fan de ruilferkaveling eartiids wer beammen plante.

Bewenners 
 - 1439 Doeke Hemmema
 1439 Thieda Doekadr. Hemmema, troud mei Hannyke Ritzckasn. fan It Amelân
 1511 - 1525 Aleph Hettes Hemmema
 1525 Syts Hettedr. fan Hemmema, troud mei Sierck Keimpes Donia
 - 1561 Keimpe Siercks fan Donia
 1561 - 1573 Syds fan Donia
 1573 - 1593 Keimpo fan Harinxma fan Donia
 1593 - 1660 Syds/Keimpe fan Harinxma fan Donia, troud mei Ebel fan Haytsma
 1660 - 1667 Syds fan Harinxma fan Donia
 1672 - 1682 Rixt fan Donia, widdo fan Watse fan Camminga
 1682 Isabella Susanna (Belle) thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg

State
Bitgum
Menaam
Eardere stins of state yn Fryslân
Stins of state yn De Waadhoeke
Bouwurk út de 15e iuw
Bouwurk sloopt yn de 17e iuw
Stins of state yn Menameradiel