Goaiïngea
Goaiïngea is in terpdoarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân. It leit yn De Legeaën en it is ien fan de doarpen fan de Snitser Fiifgea.

Skiednis 
Goaiïngea ûntstie as in terpdoarp eastlik fan de eardere Middelsee op de grins fan klaaigrûn dat yn noardwestlike rjochting leit en it leechfeangebiet nei it súdeasten. Foar it oanmeitsjen brûkte de befolking de leechfeangrûnen om turf te stekken. Fierders libben de minsken fan de it fiskjen en op de wat steviger grûn fan it hâlden fan fee. It doarp ûntwikkele him as in dykdoarp mei hjir en dêr groepkes huzen. Earst yn de 20e iuw ûnstiene der njonken de buorren oare strjitten.

Yn de 13e iuw waard it doarp as Goingum neamd, yn 1335 as Goynghum, yn 1427 as Goengma en yn de 16e iuw as Gonynghum, Goeijingum, Goyngha, Geongum en Goijinga. De namme tsjut nei alle gedachten op it wenplak (hiem/um) fan it skaai Goinga. '

De oan de apostel Willibrord wijde midsiuwske tsjerke fan it doarp waard healwei de 18e iuw ôfbrutsen en ferfongen troch de hjoeddeiske tsjerke. Yn 1787 krige de tsjerke in tuorke mei in ynsnuorre spits tafoege. Fan de midsiuwske tsjerke is de klok bewarre bleaun, dy't yn 1342 getten waard.

Foar Willem Gerbrandy (1915-1943) en Simon Heeringa (1915-1943), de twa Goaijengeaster slachtoffers fan de Twadde Wrâldoarloch, waard yn 2019 ta harren neitins in betinkingsstien oan de tsjerke oanbrocht. 

Oant 2011 lei Goaiïngea yn de eardere gemeente Wymbritseradiel.

Mienskip 

Midden jaren 1990 is de eardere konsistoarje fan de herfoarme tsjerke omboud ta doarpshûs mei as namme ‘De Kosterij’. Yn it doarpshûs komme de doarpsgenoaten by elkoar yn ferieningsferbân of om gewoan in praatsje te meitsjen. Playbackshows, toaniel of muzykjûnen wurde der ek hâlden. It doarp hat in keatsfjild en in Jeu de Boulesbaan.

Tsjerke 

 PKN De Legeaën

Ferienings 
 Biljertklub De Klosserij 
 Dartklub De Dartelarij 
 Frouljusferiening Bidt en Werkt
 Jeu de Boulesklub
 Keatsferiening K.F. De Lege Geaen 

(sjoch doarpsside foar mooglike feroarings)

Befolkingsferrin

Berne 
 Pieter Sjoerds Gerbrandy (1885-1961), abbekaat en steatsman (ûnder oaren minister-presidint fan de Nederlânske regearing yn ballingskip yn de Twadde Wrâldoarloch)
 Willem Gerbrandy (1915-1945), Ingelânfarder
 Pieter Huistra (1967), fuotballer en fuotbaltrener

Strjitten 
't Pollehout, Aldfeartsdyk, De Boppeslach, Goaiïngeamieden, Hege Wier, It Mediel, Midlânsdyk, Sickengawei.

Sjoch ek 
 Fryske doarpen

Keppeling om utens 

 

Doarp of stêd yn Súdwest-Fryslân
Doarp of stêd yn Wymbritseradiel
Doarp of stêd yn Wymbritseradiel (oant 1984)