Qumran
Qumran (Hebriuwsk: חירבת קומראן, Arabysk: خربة قمران - Khirbet Qumran) is eardere delsetting en archeologysk fynplak yn it Westjordaanlân, beheart troch Nasjonaal Park Qumran, yn Israel. It leit op in skrousk plato, in lytse twa kilometer fan de noarwest igge fan de Deade See, by de kibbûts Kalya. De delsetting ûntstie yn it Hellenistysk tiidrek (om 800 f.Kr. hinne) ûnder it regear fan Jan Hyrkanus, of in bytsje letter, en waard meastentiids bewenne oant it ferneatige waard troch it Romeinske Legio X Fretensis yn 68 n.Kr. by de Joadske Opstân (66–70) tsjin Rome. 

It plak is bekend fan de Qumrangrotten dêr't de Deade Seerôlen ferstoppe waarden. De earste opgravingen yn Qumran waarden útfierd troch Roland de Vaux yn de fyftiger jierren fan de 20e iuw; letter waard mear ûndersyk op dat plak dien.

Sûnt ein 80-er jierren ûntjoech Qumran him ta in toeristyske trekplaster.

Literatuer  
 De Dode-Zeerollen, S. Hodge, Ank Hermes, Dimter. 2001; 2002.
 De Dode Zeerollen, geschiedenis en geheimen, John Desalvo, Librero 2009 
 Yn “Met Andere Woorden", 29-1 (maart 2010):
 Matthijs de Jong: Qumran en de Bijbel, het belang van zestig jaar Qumranonderzoek, side 5
 Jürgen Zangenberg: De archeologie van Khirbet Qumran; tussen regionaliteit en tekstvondsten, side 13
 Mladen Popovic: Qumran en het vroege Jodendom; betekenis en achtergrond van de Dode Zeerollen, side 27

Keppelings om utens 
 Qumran Ynstitút Grins
 In firtuele kuier troch Qumran

Archeologysk fynplak yn Palestina