Randall Wallace
Randall Wallace (Middle Fork (Tennessee), 28 july 1949) is in Amerikaansk skriuwer (fan senario's, lieten, romans en koarte ferhalen), regisseur en filmprodusint fan etnysk Skotsk komôf. Hy waard bekend doe't er yn 1995 it senario fan 'e súksesfolle Hollywood-film Braveheart skreau, wêrmei't er in nominaasje foar in Oscar binnensleepte. Letter debutearre er as regisseur mei de kaskreaker The Man in the Iron Mask. Ek wied er belutsen by de produksje fan films as Pearl Harbor, We Were Soldiers en Secretariat.

Libben en karriêre

Jonkheid en oplieding
Randall Wallace waard yn 1949 berne yn Middle Fork, yn 'e steat Tennessee, mar groeide op yn Jackson, Memphis en Henderson County, foar't er mei syn âlden nei Firginia ferhuze. Dêr folge er de middelbere skoalle oan 'e E.C. Glass High School yn Lynchburg, wêrnei't er fierder learde oan 'e Duke Universiteit te Durham. Hy studearre ôf yn Russyske taal- en letterkunde, teology en Ingelske literatuer. Wallace, dy't in swarte bân yn karate hat, ûnderhold himsels as fjochtsporttrener wylst er neitiid in jier oan in seminaarje trochbrocht.

Iere jierren
As folwoeksene wie Wallace ferskate jierren manager fan in bisteshow yn it ferdivedaasjepark Opryland, yn Nashville. Mids jierren tachtich ferfear er nei Hollywood om in karriêre as sjonger en lietsjeskriuwer nei te stribjen. Hy begûn romans, koarte ferhalen en senario's foar films te skriuwen. As protezjee fan 'e foaroansteande tillefyzjeprodusint Stephen J. Cannell bestege er oan 'e ein fan jierren tachtich en it begjin fan 'e jierren njoggentich ferskate jierren oan it skriuwen fan skripts foar tillefyzjesearjes.

Filmkarriêre
Mids jierren njoggentich briek Wallace troch as skriuwer fan it senario fan 'e Hollywood-kaskreaker Braveheart, dy't it libbensferhaal fertelt fan 'e Midsiuwske Skotske frijheidsstrider William Wallace. Nei't it skynt waard Randall Wallace ta it skriuwen fan dit senario ynspirearre doe't er Skotlân besocht op 'e siik nei syn foarâlderlik erfskip. (Hy is ynsafier bekend net besibbe oan William Wallace oars as dat beiden leden fan deselde clan wiene/binne, te witten: de Clan Wallace.) Syn senario wekke de belangstelling fan akteur en regisseur Mel Gibson, dy't sawol de haadrol, de rezjy as de ko-produksje fan 'e film op him naam. Braveheart waard ien fan 'e súksesfolste films út 'e jierren njoggentich, en wûn ferskate Oscars, û.m. foar bêste film en bêste regisseur. Wallace sels waard nominearre foar in Oscar yn 'e kategory bêste senario, en teffens foar in Golden Globe yn deselde kategory. Hy wûn in Writers Guild of America Award foar bêste senario.

Yn 1998 makke Wallace syn debút as regisseur mei de film The Man in the Iron Mask, nei in senario fan eigen hân, en mei in stjerrecast dy't Leonardo DiCaprio, John Malkovich, Gabriel Byrne, Jeremy Irons en Gérard Depardieu omfette. It senario en de film wiene basearre op Le Vicomte de Bragelonne, ou Dix Ans Plus Tard ("De Boarchgreve fan Bragelonne, of Tsien Jier Letter") it trêde diel út 'e fjouwerdielige rige oer de trije musketiers, fan 'e Frânske skriuwer Alexandre Dumas, út 1848.

Koarte tiid letter skreau Wallace it senario foar Pearl Harbor, oer de Japanske oanfal op Pearl Harbor, yn 'e Twadde Wrâldoarloch, dat yn 2001 ferfilme waard troch regisseur Michael Bay, mei Ben Affleck en Kate Beckinsale yn 'e haadrollen. Hoewol't dat ûntsjinsislik in spektakulêre film is, moat dy it benammen hawwe fan 'e special effects; op it senario fan Wallace wie in protte krityk, en hy waard dermei nominearre foar in Golden Raspberry Award yn 'e kategory minste senario.

Yn 2002 regisearre Wallace syn twadde film, it rouwe We Were Soldiers, op 'e nij nei in senario fan himsels. Hjirby gie it ferhaal oer in inkele slach út 'e Fjetnamoarloch, en Wallace gie yn trening mei beropssoldaten fan 'e Ranger School fan it Amerikaanske Leger om 'e motivaasje fan syn personaazjes better te begripen. Foar de ferfilming wurke er fannijs gear mei Mel Gibson.

De trêde film dy't Wallace regissearre wie Secretariat, foar de Disney-studio's, yn 2010, foar it earst nei in senario dat er sels net skreaun hie. Yn dy film wurdt it wier-barde ferhaal ferteld fan in racehynder dat yn 1973 de saneamde Trijefâldige Kroan binnenhelle (troch de trije wichtichste Amerikaanske hynstekoersen yn ien jier te winnen). Dêrby wurdt benammen omtinken skonken oan it krewearjen en de moed fan 'e eigneresse fan it hynder, Penny Chenery-Tweedy, dy't spile waard troch aktrise Diane Lane. Wallace skreau sels it ôftitelingsnûmer It's Who You Are, dat as ûnderdiel fan 'e soundtrack fan Secretariat útbrocht waard.

Wallace syn fyfde film as regisseur wie Heaven Is for Real, út 2014, wêrfan't er ek it senario skreaun hie, oer in jonge dy't nei eigen sizzen yn 'e himel west hat. Teffens hawwe Wallace en Mel Gibson, nei't it skynt, plannen foar in film oer de Wytsingen. Yn 1999 rjochte Wallace fierders syn eigen filmstudio op, ûnder de namme Wheelhouse Entertainment, dy't him taleit op it meitsjen fan wrâldwiid fermaak dat de klassike wearden leafde, moed en eare útdraacht.

Oare beuzichheden
Los fan syn karriêre yn 'e filmyndustry is Wallace ek auteur fan sân romans, wêrûnder ferskate bestsellers en teffens omwurkings fan syn senario's (lykas de roman Braveheart, út 1995). Fierders hat er frijwat lieten skreaun, oer it algemien fan it popsjenre, mar û.o. ek de hymne Mansions of the Lord, dy't yn 2004 diel útmakke fan 'e routsjinst foar de Amerikaanske presidint Ronald Reagan. Yn 2008 skreau Wallace ferskate lieten mei sjonger en lietsjeskriuwer Richard Marx, wêrfan't ien, Flame in Your Fire, letter útbrocht waard op Marx syn album Emotional Remains. Wallace hat sporadysk ek as akteur yn 't spier west; sa spile er yn 2002 in Teksaanske oaljewurker yn 'e film The Rookie, en hied er in kameoroltsje as himsels yn it sânde seizoen fan 'e komeedzjesearje Entourage.

Priveelibben
Wallace is troud en hat twa soannen. Yn fraachpetearen hat er oanjûn in djippe bân mei it kristlik leauwe te hawwen, dy't nei eigen sizzen in grutte ynfloed op syn meitsjen fan films útoefenet. Wallace is ek aktyf foar de goeddiedichheidsorganisaasje Habitat for Humanity.

Keppelings om utens
  Folsleine filmografy fan Randall Wallace yn 'e Internet Movie Database (IMDb)

Amerikaansk senarioskriuwer
Amerikaansk lietsjeskriuwer
Amerikaansk romanskriuwer
Amerikaansk koarte-ferhaleskriuwer
Amerikaansk skriuwer fan histoaryske fiksje
Amerikaansk filmregisseur
Amerikaansk filmprodusint
Amerikaansk karateka
Amerikaansk filmakteur
Amerikaansk telefyzje-akteur
Amerikaansk persoan fan Skotsk komôf
Clan Wallace
Persoan berne yn 1949