Leons
Leons, earder ek wol 'Liouwens', is in terpdoarp yn de gemeente Ljouwert. It is ien fan de lytste doarpen fan de gemeente.

Skiednis 
Yn de 13e iuw waard it doarp foar it earst as 'Leonghem' neamd. Oare foarmen binne 'Lyons' (1438), 'Lyowens' (1440), Leons (1445), Leogini (1482), 'Lyoens' (1511), Leons (1529), 'Lions' (1530) en 'Lyons' (1543). It earste stikje fan de namme soe oerienkomme mei de tsjintwurdige namme Liuwe.

De 14e iuwske Katarinatsjerke fan it doarp is fan romaanske oarsprong en stiet op in restant fan de ôfgroeven terp. De tsjerke wurdt foar kulturele aktiviteiten brûkt, mar der is ek noch regelmjittich preek. Yn de muorre is in tinkstien oanbrocht ta neitins oan de fersetsmanlju Pieter Pier Reitsma en Hein Schukken, twa ynwenners fan Leons dy't yn 1944 yn Vucht fusillearre binne

Oant de gemeentlike weryndieling yn 1984 makke Leons diel út fan de gemeente Baarderadiel. Dêrnei wie it in doarp yn de gemeente Littenseradiel en op 1 jannewaris 2018 waard Leons yndield by de gemeente Ljouwert.

Mienskip 
Om't it doarp sa lyts is, wurdt in soad gearwurke mei Húns. Der is in feriening foar doarpsbelang. It doarpshûs 'De Murdhûn' stiet yn Húns. Yn it doarpshûs sit winterdeis de soas. Ynwenners fan Leons wurde 'wynhûnen' neamd en Húnsers stean bekend as 'murden'. Alle jierren is der merke.

Befolkingsferrin

Tsjerke 

  Protestantske gemeente Hilaard-Húns-Leons

Ferskaat 
 Yn Leons is in romeinsk brûnzen byldsje fûn fan de goadinne Fortuna, dat yn it Frysk Museum bewarre wurdt.
 Der ride bussen nei Ljouwert en Boalsert.
 'De Takomst' is de toanielferiening.
 Doe't de keatsferiening hûndert jier bestie is it boekje "Húns en Leons yn fûgelflecht" útjûn.

Strjitten 
Leons hat gjin strjitnammen. Leons hat allinne nûmers.

Sjoch ek 
 Fryske doarpen

 
Doarp of stêd yn Ljouwert (gemeente)
Doarp of stêd yn Littenseradiel
Doarp of stêd yn Baarderadiel