Yellowstone (Amerikaanske telefyzjesearje)
Yellowstone is in Amerikaanske tillefyzjesearje dy't ûntwikkele is troch Taylor Sheridan en John Linson. It is in drama- en misdiesearje dy't yn 2018 úteinsette en anno 2023 fiif seizoenen rint. De titel ferwiisd nei (it streamgebiet fan) de rivier de Yellowstone yn 'e Amerikaanske steat Montana. Yellowstone is in dramasearje dy't ta it sjenre fan 'e neo-western rekkene wurde kin. De rige folget de feehâlder en grutgrûnbesitter John Dutton, eigner fan 'e Yellowstone Ranch, en syn bern wylst se harren ranch besykje te ferdigenjen tsjin wa't har dy ek mar ûnnaderje wol, fan 'e slûchslimme foarsitter fan 'e pleatslike Yndianestamme oant rike projektûntwikkelers út 'e grutte stêd en ûnmeilydsume kasinohâlders. De haadrol fan John Dutton wurdt fertolke troch filmakteur Kevin Costner; oare wichtige rollen wurde spile troch Luke Grimes, Kelly Reilly, Wes Bentley, Cole Hauser, Kelsey Asbille en Gil Birmingham. It súkses fan Yellowstone hat laat ta it ûntstean fan in hiele rige spin-offsearjes.

Untstean
Yellowstone wie fan it begjin ôf oan in projekt fan akteur, senarioskriuwer en regisseur Taylor Sheridan. Dyselde sette al yn 2013 útein mei wurk oan in neo-westernsearje. Hy hie sels op ferskate plakken op it plattelân yn 'e Amerikaanske steaten Teksas en Wyoming wenne, dat hy koe putte út eigen ûnderfinings. Hy pleatste de tillefyzjesearje yn it suden fan Montana. Yn it foarjier fan 2017 ferkocht er it projekt oan it Amerikaanske tillefyzjenetwurk Paramount Network, de tillefyzjepoat fan filmstudio Paramount Pictures.

Produksje
Op 3 maaie 2017 makke Paramount Network bekend dat it griene ljocht jûn wie om Yellowstone yn produksje te nimmen. Njonken Taylor Sheridan soene John Linson, Art Linson, Harvey Weinstein en David C. Glasser as útfierende produsinten by de searje belutsen wêze foar de tillefyzjestudio's Linson Entertainment en The Weinstein Company. Op 12 oktober 2017 waard lykwols oankundige dat alle bannen mei Weinstein en syn bedriuw ferbrutsen waarden en dat de nammen fan Weinstein en The Weinstein Company út 'e begjintitels en ôftiteling fan 'e doe al opnommen ôfleverings ferwidere wurde soene. Dat hie te krijen mei de beskuldigings fan fiergeand seksueel oer de grins geand hâlden en dragen dy't troch ferskate froulju tsjin Harvey Weinstein ynbrocht wiene yn it ramt fan it #Me Too-skandaal. 

Uteinlik bleaune Sheridon, John Linson, Art Linson en Glasser oer as útfierende produsinten, en dat fjouwertal joech haadrolspiler Kevin Costner him by. As direkt ferantwurdlike tillefyzjeprodusinten hiene John Vohlers en Michael Polaire de deistige lieding oer it projekt foar de studio's Linson Entertainment, Bosque Ranch Productions en Treehouse Films. Fan seizoen 2 ôf wie dêropta 101 Studios by de produksje belutsen, en fan seizoen 4 ôf ek de MTV Entertainment Studios. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Ben Richardson, wylst Brian Tyler en Breton Vivian de titelmuzyk en de soundtrack fersoargen.

Anno 2023 binne der fiif seizoenen fan Yellowstone makke, mei yn totaal 53 ôfleverings. Seizoen 1 hie njoggen ôfleverings, wêrûnder in dûbellange pilotôflevering, de folgjende trije seizoenen bestiene allegear út 10 ôfleverings, wylst seizoen 5 dan wer 14 ôfleverings omfieme, dy't yn twa kloften fan 8 en 6 útstjoerd waarden. De ôfleverings hawwe ornaris in spyldoer fan 39 minuten. Yellowstone wurdt filme yn 'e studio yn 'e Utah Film Studios yn Park City (Utah) en op ferskate plakken op lokaasje yn Montana. Foar de (bûtenkant) fan 'e Yellowstone Ranch giet de Chief Joseph Ranch yn Darby (Montana) troch.

Utgongspunt fan 'e plot
Yellowstone folget it wol en wee fan 'e famylje Dutton, dy't al seis generaasjes lang de Yellowstone Ranch besit en bebuorket. De ranch is reuseftige grut en grinzget oan it Broken Rock Yndianereservaat, it Nasjonaal Park Yellowstone, de beboude kom en iepen gebiet dêr't projektûnwikkelers op longerje. John Dutton (Kevin Costner) is de patriarch fan 'e famylje. Hy is in rike, machtige feeboer en politikus, dy't net fiis is fan wat korrupsje en oer liken giet om syn doel te berikken. Hy is in widner, mei't syn frou Evelyn (Gretchen Mol) fiifentweintich jier lyn omkommen is by in fal fan har hynder. Har mist er eltse dei noch. John is de earste om ta te jaan dat er net in goede heit is, mar mei syn pakesizzer Tate hat er in twadde kâns krigen en besiket er dat goed te meitsjen.

John en Evelyn hawwe fjouwer bern. De âldste soan, Lee (Dave Annable), is in cowboy yn ieren en sinen, en hat net folle oanlis foar it politike gekonkel dêr't syn heit him mei dwaande hâldt. Hy komt yn 'e pilotôflevering om. De middelste soan, Jamie (Wes Bentley), is in abbekaat dy't net folle mei it boerebedriuw op hat. Hy hat grutte dreamen, mar it ûntbrekt him oan selsfertrouwen. Hoewol't er folslein trou is oan syn heit en oare famyljeleden, rekket er wat langer wat mear frustrearre troch harren gebrek oan wurdearring foar wat er docht. Fral mei syn suster Beth hat er in yntinse haat-leafdeferhâlding. Yn seizoen 3 wurdt úteinlik bekendmakke dat Jamie net de soan fan John en Evelyn is, mar as poppe troch harren oannommen is nei't syn biologyske heit syn biologyske mem fermoarde hie.

Beth (Kelly Reilly) is de iennichste dochter John en Evelyn, dy't yn 'e finansjele sektor wurket as finansier. Hja is folslein psychologysk traumatisearre trochdat se harsels de skuld jout fan har memme dea (om't har mem foar har ferstjerren mei safolle wurden tsjin har sein hat dat it har skuld wie). Se siket soelaas yn sterke drank en betsjuttingsleaze seks. Har psychologyske swierrichheden jouwe har in ûnberekkenbere, suver psychopatyske kant. De iennichste dy't har sjocht sa't se is en dochs mei hiel syn hert fan har hâldt, is de foarman fan 'e Yellowstone Ranch, Rip Wheeler (Cole Hauser), mei wa't Beth al sûnt har teenagejierren in knipperljochtrelaasje ûnderhâldt. Op har eigen ferwrongen wize hâldt se ek fan him. Rip sels is ek net frij fan psychologysk trauma; as teenager hat er syn eigen heit deamakke nei't dy yn in dronken orgy fan húslik geweld syn mem en jongere broer deaslein hie. Hy is dêrnei troch John Dutton op 'e Yellowstone Ranch opnommen, sadat John in heitfiguer foar him is. Hy is John sadwaande suver slaafsk trou. Hy hat gjin skrupules om tsjinstanners fan John út 'e wei te romjen. 

Kayce (Luke Grimes) is de jongste soan fan John en Evelyn en wie syn memme popke. Hy hat in problematyske relaasje mei syn heit. Om oan dy syn ferstikkende ynfloed te ûntkommen, hat er yn 'e Amerikaanske Marine tsjinne as kommando by de Navy SEALs, mar dat wie net it taflechtsoard dêr't er ferlet fan hie, en hy is traumatisearre út 'e Oarloch yn Afghanistan weromkommen. Kayce is troud mei Monica Long (Kelsey Asbille), in Yndiaanske skoaljuffer (en letter dosinte oan 'e Steatsuniversiteit fan Montana), mei wa't er in soan hat, de jonge Tate (Brecken Merrill). De leafde tusken Monica en Kayce is grut, mar harren relaasje is dreech om't der sa'n protte tusken harren yn stiet. Njonken Kayce syn oarlochstrauma's binne der de problemen tusken de Duttons en de pleatslike Yndianestamme, dêr't Monica en har famylje lid fan binne. By in wapene konfrontaasje oer fee yn 'e pilotôflevering sjit Monica har broer Robert (Jeremiah Bitsui) Kayce syn broer Lee dea, wêrnei't Kayce Robert deamakket. Ien ding dêr't Kayce en Monica it wol oer iens binne, is dat John Dutton in minne ynfloed op harren soan Tate is.

In sydferhaalline folget de jonge Jimmy Hurdstrom (Jefferson White), in eardere lytse krimineel dy't John Dutton op fersyk fan pake Hurdstrom (Stanley Peternel) as cowboy op syn ranch oannommen hat. Jimmy is frijwat knoffelich en moat it cowboywurk noch leare, mar yn seizoen 2 docht bliken dat er talint foar rodeo's hat. Yn seizoen 4 ferlit er de Yellowstone Ranch foar wurk op 'e 6666 Ranch yn Teksas. 

Thomas Rainwater (Gil Birmingham) is it slûchslimme opperhaad fan 'e Broken Rock Yndianestamme, dy't de Yellowstone Ranch as Yndiaansk lân beskôget en it weromhawwe wol. Dêrta yntrigearret er omraak, ta argewaasje fan John Dutton. In oare fijân fan 'e Duttons is yn seizoen 1 en 2 Dan Jenkins (Danny Huston), in miljonêr en grutstedske projektûntwikkelder, dy't it lân fan 'e Yellowstone Ranch as in ideaal plak beskôget foar syn bouplannen. Yn seizoen 2 krije de Duttons boppedat te meitsjen mei de bruorren Beck (Neal McDonough en Terry Serpico), útbaters fan in kasino dy't nearne foar tebekskrilje. Yn neifolgjende seizoenen doeme wer oare antagonisten op.

Rolferdieling

Fêste rollen

Weromkearende rollen

Gastrollen (in kar)

Seizoenen

Untfangst en resultaat
Nei de pilotôflevering krige Yellowstone foar seizoen 1 yn 't earstoan mingde resinsjes fan 'e tillefyzjekritisy. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, krige it earste seizoen fan 'e searje in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 53%, basearre op 49 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Yellowstone blykt te melodramatysk te wêzen om serieus te nimmen, sadat it [positive] effekt fan 'e talintearre cast en de prachtich moaie settings belunet." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle it earste seizoen fan Yellowstone in goedkarringspersintaazje fan 54%, basearre op 28 resinsjes.

Lettere seizoenen krigen fan 'e tillefyzjekritisy folle positivere resinsjes. Sa hat seizoen 2 op Rotten Tomatoes in goedkarringspersintaazje fan 88% op basis fan 8 resinsjes. Seizoen 3 wurdt op deselde webside beoardiele mei in goedkarringspersintaazje fan 100%, basearre op 6 resinsjes. En seizoen 4 kriget in goedkarringspersintaazje taparte fan 86%, basearre op 7 resinsjes. Yn 2022 waard Yellowstone nominearre foar in Screen Actors Guild Award yn 'e kategory bêste optreden fan in cast yn in dramasearje. Yn 2023 wûn Kevin Costner foar syn rol as John Dutton de Golden Globe yn Yellowstone yn 'e kategory bêste akteur yn in tillefyzjesearje – drama.

Spin-off-searjes
It súkses fan Yellowstone hat oanlieding jûn ta it ûntstean fan ferskate spin-offs. In prequelsearje mei as titel 1883 makke syn debút op 19 desimber 2021 fia de streamingtsjinst Paramount+. De rige folget it wol en wee fan 'e oerpake en -beppe fan John Dutton yn 1883, en de haadrollen wurde fertolke troch û.o. de bekende Hollywood-akteur Sam Elliott en countrysjongers Tim McGraw en Faith Hill. In oare prequelrige, 1923, waard fan desimber 2022 ôf útstjoerd. Dy searje, mei Helen Mirren en Harrison Ford yn 'e haadrollen, folget de pake en beppe fan John Dutton ûnder de Drûchlizzing yn de Feriene Steaten. In trêde prequelrige, 1944, is anno 2023 yn preproduksje.

In fjirde spin-off-rige, mei as titel 6666 (sprek út: Four Sixes), is ek yn preproduksje en sil yn 'e rin fan 2023 foar it earst útstjoerd wurde. Dy searje spilet yn 'e hjoeddeistige tiid en sil gean oer de Four Sixes Ranch yn Teksas, dêr't de Duttons yn seizoen 4 fan Yellowstone gedoente mei hawwe. Bass Reeves, ta einbeslút, is in spin-off-searje fan 1883, oer de U.S. marshal Bass Reeves. Foar dizze searje binne anno 2023 de opnamen úteinset.

Keppelings om utens
  Offisjele webside fan Yellowstone
  De titelmuzyk fan Yellowstone op YouTube
  Ynformaasje oer Yellowstone yn 'e Internet Movie Database

Amerikaanske dramasearje
Amerikaanske misdiesearje
Neo-western
Ingelsktalige telefyzjesearje
Telefyzjesearje út 2018
Telefyzjesearje fan de MTV Entertainment Studios
Telefyzjesearje oer polityk yn de Feriene Steaten
Telefyzjesearje oer korrupsje
Telefyzjesearje oer moard
Telefyzjesearje oer heiten en soannen
Telefyzjesearje oer heiten en dochters
Telefyzjesearje oer memmen en soannen
Telefyzjesearje oer bruorren en susters
Telefyzjesearje oer Yndianen yn Noard-Amearika