Jar Jar Binks
Jar Jar Binks (útspr.: [ˈʤaːɹʤaːɹ bɪŋks], likernôch: "dzjaar-dzjaar binks") is in ferneamd fiktyf personaazje út 'e Star Wars-franchise, dat betocht waard troch de Amerikaanske filmmakker George Lucas. Hy waard yntrodusearre yn 'e film Star Wars: Episode I – The Phantom Menace (1999) as in Gungaanske ferstjitling dy't de foarming fan in militêr bûnsgenoatskip fasilititearret tusken syn folk en keninginne Padmé Amidala fan Naboo. Jar Jar waard yn alle trije films fan 'e Star Wars-prequeltrilogy spile troch akteur Ahmed Best. It personaazje waard troch in grut part fan it publyk ûnthelle mei in oerweldigjende yrrasjonele hate, en waard troch guon kritisy sels weiset as in rasistysk stereotype.

Fiktive biografy

Yn The Phantom Menace
Jar Jar Binks wurdt yntrodusearre yn it earste diel fan 'e Star Wars-prequeltrilogy, de film Star Wars: Episode I – The Phantom Menace (1999), as in omgriemend en frijwat dwaas figuer dat soargje moat foar de komyske noat. Hy is ien fan 'e Gunganen, in ras fan amfibyske bûtenierdske wêzens dat lânseigen is op 'e planeet Naboo. Jar Jar is troch syn eigen folk ferballe as bestraffing foar syn oanhâldende knoffeligens, dêr't er geregeldwei by fersin grutte fernielings mei oanrjochtet.

As it androïdeleger fan 'e Hannelsfederaasje in ynvaazje fan Naboo útfiert, komt Jar Jar op in hier nei om, mar op it lêste stuit wurdt er rêden troch Jedi-master Qui-Gon Jinn. Hy liedt dyselde en dy syn padawan, Obi-Wan Kenobi, neitiid nei de Gungaanske ûnderwetterstêd Otoh Gunga ta. Dêr bepraat Qui-Gon baas Nass, de lieder fan Jar Jar syn stamme, om Jar Jar oan him ôf te stean as gids. Letter reizget Jar Jar mei de beide Jedi en keninginne Padmé Amidala fan Naboo nei de haadstêd fan 'e Galaktyske Republyk op Coruscant, dêr't de keninginne de Galaktyske Senaat en kânselier Finis Valorum om help freegje wol tsjin 'e blokkade en besetting fan har wrâld troch de Hannelsfederaasje. By in tuskenstop op 'e woastynplaneet Tatooine moetet en befreonet Jar Jar de njoggenjierrige slavejonge Anakin Skywalker.

Nei't dúdlik wurdt dat Senaat en kânselier neat foar Naboo dwaan kinne, keart Jar Jar yn it gefolch fan keninginne Padmé werom nei Naboo, en spilet er in rol fan krúsjaal belang by it sluten fan in militêr bûnsgenoatskip tusken minsklike Nabooanen en de Gunganen. Om him dêrfoar te earjen, wurdt er (ta syn skrik) troch baas Nass oansteld ta in generaal yn it Gungaanske leger en is er as sadanich belutsen by de klimaktyske fjildslach wêryn't de Gunganen it opnimme tsjin 'e oarlochsandroïden fan 'e Hannelsfederaasje. Nei't de fijân belies jûn hat, is Jar Jar oanwêzich by de kremaasje fan 'e sneuvele Qui-Gon Jinn. Letter nimt er diel oan in oerwinningsparade troch de strjitten fan 'e Nabooaanske haadstêd Theed.

Yn Attack of the Clones
Nei oanlieding fan 'e minne ûntfangst fan it personaazje Jar Jar Binks yn 'e earste film, waard syn rol yn it ferfolch Star Wars: Episode II – Attack of the Clones (2002) gâns lytser makke as earst de bedoeling west hie. Nettsjinsteande dat binne syn dieden wichtich foar de plot. De film spilet tsien jier nei de foarfallen yn The Phantom Menace. Jar Jar is no lid fan 'e Nabooaanske fertsjintwurdiging yn 'e Galaktyske Senaat, en is as sadanich belutsen by it weromheljen fan syn âlde freonen Obi-Wan en Anakin nei Coruscant, dêr't er harren entûsjast begroetet. Letter hâldt er, út namme fan Naboo, in taspraak foar de gearkommen Senaat, wêrby't er him útsprekt foàr it ferlienen fan wiidweidich ekstra foech oan kânselier Palpatine fanwegen de hearskjende needtastân yn ferbân mei de Separatistyske Krisis.

Yn Revenge of the Sith
Yn it trêde diel fan 'e prequeltrilogy, Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith (2005) is de rol fan Jar Jar noch fierder beheind. Hy ferskynt mar yn in pear sênes en hat frijwol gjin dialooch, útsein op in stuit in koart "nim my net kwea-ôf". Hy hie oarspronklik wol dialooch, mar dy waard fuortknipt by de filmmontaazje. Yn ien fan dy sênes dy't net yn 'e úteinlike film bedarre, soe Palpatine Jar Jar bespot hawwe om't er him (Palpatine) oan 'e macht brocht hie (te witten: troch him ekstra foech te jaan), foar't er himsels ta keizer kroanet en yn it stee fan 'e Galaktyske Republyk it Galaktysk Keizerryk oprjochtet. Jar Jar is yn Revenge of the Sith it prominintst te sjen by de lykprekaasje fan Padmé Amidala, oan 'e ein fan 'e film, wêrby't er drôf mei baas Nass njonken de deakiste rint.

Yn The Clone Wars
Yn 'e tekenfilmsearje Star Wars: The Clone Wars (2008-2014 en 2020) hat Jar Jar Binks in weromkearende byrol. Syn dialooch wurdt yn dy searje foar it meastepart wer ynsprutsen troch Ahmed Best, hoewol't Phil LaMarr dat ûnder de skûlnamme B.J. Hughes die yn trije ôfleverings fan seizoen 1. Yn 'e searje is Jar Jar lid fan 'e Nabooaanske delegaasje yn 'e Galaktyske Senaat en beselskippet er út en troch syn freonen (en de haadpersoanen fan 'e searje) Anakin Skywalker, Obi-Wan Kenobi en Anakin syn padawan Ahsoka Tano by harren aventoeren. 

Yn 'e mande mei Jedi-master Mace Windu is Jar Jar de haadpersoan yn 'e twadielige ôflevering The Disappeared, út seizoen 6, wêryn't sy tegearre nei fermiste âldsten sykje en in keninginne rêde mei wa't Jar Jar foarhinne in romantyske relaasje hân hat. Jar Jar komt yn Star Wars: The Clone Wars foar yn 5 ôfleverings fan it 1e seizoen; 1 ôflevering fan it 2e seizoen; 1 ôflevering fan it 3e seizoen; 4 ôfleverings fan it 4e seizoen; en 2 ôfleverings fan it 6e seizoen.

Spilers fan 'e rol yn 'e Star Wars-filmsearje

Publike persepsje en beoardieling
It personaazje Jar Jar Binks krige fan filmkritisy in oerweldigjend negative ûntfangst en ek in protte fans fan 'e Star Wars-franchise moasten der neat fan hawwe. Hy waard ien fan 'e meast hate personaazjes út Star Wars en neffens guon sels út 'e hiele filmskiednis. Star Wars-betinker George Lucas reägearre dêrop troch te sizzen dat syn films ek foar bern binne, wa't sokke personaazjes krekt oansprekke. Neffens him bestiet der in groep fans dy't "wol dat de films hurd binne, lykas The Terminator, en dy't tige lulk en lûdroftich wurdt oer alles dat ek mar it lytste dinkje te krijen hat mei [wat se sjogge as] bernigens." 

Guon kritisy, lykas Joe Morgenstern fan The Wall Street Journal en Patricia J. Williams fan The Nation giene sels safier dat se Jar Jar Binks omskreaune as in rasistysk stereotype wylst er in bûtenierdsk wêzen is út in hielal dê't de Ierde hielendal net iens bestiet. Sokke ûngrûndearre oantigings fiteren de hetze tsjin Jar Jar Binks allinne mar fierder oan. Dat hie in tige negative ynfloed op Ahmed Best, de akteur dy't de rol fan Jar Jar Binks spile. Yn july 2018 makke er bekend dat er op in stuit sels serieus neiprakkesearre hie oer selsmoard.

Yn 2015 feroare de persepsje fan Jar Jar Binks, doe't in teory ynboargere rekke mank fans fan Star Wars, dy't ôfkomstich wie fan in tige detaillearre analyze troch in meidogger mei de namme "Lumpawarroo" op it ynternetfoarum Reddit. Dêryn waard spekulearre dat Jar Jar oarspronklik as ien fan 'e wichtichste antagonisten fan 'e prequeltrilogy bedoeld wie, in manipulative hantlanger fan 'e boasaardige kânselier en letter keizer Palpatine, waans wiere rol by it oan 'e macht bringen fan syn master pas yn it twadde diel fan 'e trilogy oan it ljocht komme sillen hie. Nei de negative ûntfangst fan it personaazje yn 'e earste film soed er lykwols sa goed as út it ferhaal skreaun wêze, en soe yn syn stee it personaazje fan greve Dooku yntrodusearre wêze. Sawol Best as J.J. Abrams, dy't twa dielen fan 'e Star Wars-ferfolchtrilogy regissearre, joegen neitiid oan te leauwen dat "Lumpawarroo" it by it rjochte ein hie. George Lucas die der lykwols it swijen ta.

Personaazje út Star Wars
Fiktyf bûtenierdsk wêzen
Fiktyf politikus
Fiktyf diplomaat
Fiktyf generaal
Fiktyf personaazje yntrodusearre yn 1999