Gervasius en Protasius
Gervasius en Protasius fan Milaan (berne yn de 3e iuw, om 300 hinne ferstoarn, mooglik yn Mediolanum, it doedestiidske Milaan) binne twa as hilligen fereare kristlike martlers.

Oer it libben fan Gervasius en Protasius is hast neat bekend. Hja wiene in twilling en soannen fan Vitalis en Valeria, dy't ek fanwegen harren leauwen earder de martlerdea stoaren. Gervasius en Protasius waarden ûnder de kristenferfolgings fan de romeinske keizer Diokletianus fermoarde. Gervasius waard mei in gisel fan leaden kûgeltsjes deaslein en Protasius ûnthalze.

Vita 

De reliken fan de Gervasius en Protasius waarden by tafal ûntdekt, doe't de biskop Ambrosius († 397) in nije tsjerke boud hie. Ambrosius soe yn in fizioen it plak sjoen ha dêr't socht wurde moast foar reliken foar de nije tsjerke. Hy joech opdracht om opgravings te dwaan yn de tsjerkhôfkapel fan Feliks en Nabor († ± 304) en dêr fûnen de gravers de sarkofaach fan de twilling Gervasius en Protasius. De reliken fan de bruorren waarden nei de nije tsjerke brocht, dy't letter de namme basilica di Sant'Ambrogio krige.

Ferearing 
Al gau ûnstiene der ferhalen oer mirakels, dy't oan de reliken fan Gervasius en Protasius taskreaun waarden  en de ferearing socht syn wei nei oare plakken yn Itaalje. Under paus Innosintius I (402-417) waard yn Rome in tsjerke oan Gervasius en Protasius wijd. Letter waarden harren heit en mem tafoege oan de patroanhilligen fan dy tsjerke, dy't no Santi Vitale e Compagni martiri in Fovea hjit. Sûnt 400 waarden ek nije tsjerken yn Galje yn Le Mans, Rouen, Parys en Soissons oan de hillige twilling wijd. Ek waarden harren al hiel betiid opnommen yn de litany fan de hilligen.  

De reliken fan de hilligen Ambrosius, Gervasius en Protasius rêste tsjintwurdich yn de krypte fan de Basilika Sant'Ambrogio yn Milaan. Oare plakken dêr't reliken bewarre wurde binne de basilika fan Rapallo en de katedraal fan Città della Pieve (beide Santi Gervasio e Protasio) yn Itaalje, de Saintes Gervais et Protais yn Soissons, de Saint-Julien fan Le Mans, de Notre-Dame fan Sées en eartiids nei alle gedachten ek yn de oan de twilling wijde tsjerke fan Civaux.  

Yn 1162 waard reliken fan de hilligen meinommen nei it Dútske Breisach am Rhein , dêr't yn de munstertsjerke in relikenskryn stiet. 

Gervasius en Protasius binne de beskermhilligen fan de stêden Alpartir en Villalengua (Spanje), Breisach am Rhein (Dútslân), Rouen (Frankryk), Bormio, Bariano, Città della Pieve, Cortenova, Domodossola, Marudo, Milaan, Novate Milanese, Sondrio, Spirano en Torri di Quartesolo (Itaalje). Dêrnjonken foarmet de twilling de twadde patroanhillige fan it bisdom Lugano (fan de ambrosiaanske ritus).

De hilligen binne fierder de beskermhilligen fan bern en wurkers yn 't hea. Hja wurde oanroppen tsjin tsjeafte en foar in goede rispinge. 

De katolike Tomaskristenen fan Ynje hawwe ferskate âlde Gervasius en Protasiustsjerken. Dy tsjerken datearje noch út de tiid dat de Tomaskristenen de twa bruorren en biskoppen Mar Sabor en Mar Proth as hilligen ferearen. Harren feestdei foel op 19 juny, op de dei dat yn de Tsjerke fan it Westen it feest fan de hillige twilling Gervasius und Protasius foel. De synoade fan Diamper ferbea yn 1599 de ferearing fan Mar Sabor en Mar Proth, om't de twa út de Assyryske Tsjerke fan it Easten stamden. Tagelyk waard opdracht jûn om alle tsjerken om te wijen ta Gervasius en Protasius of Alderheljen. Dêrtroch waard de ferearing fan Gervasius en Protasius ek yn Ynje bekend.

Atributen 
De hilligen wurde yn 'e regel ôf- of útbylde mei in gisel, knots, swurd en martlerskroan.

Feestdei 
 Roomsk-Katolike Tsjerke: 19 juny
 Eastersk-otterdokse Tsjerken: 14 oktober  
 Armeensk-Apostoalyske Tsjerke: 7 oktober

Romeinsk hillige
Roomsk-katolyk hillige
Eastersk-otterdoks hillige
Armeensk-otterdoks hillige
Persoan berne yn de 3e iuw
Persoan stoarn yn de 3e iuw