West-Dongeradiel
West-Dongeradiel, ek wol stavere as Westdongeradiel (Nederlânsk en offisjeel: Westdongeradeel), wie in eardere gemeente yn it noardeasten fan Fryslân, mei 6.234 ynwenners (1 jannewaris 1981), en mei in gebiet fan 66 km².

Skiednis 
It oarspronklike Dongeradiel, rekke yn de 14e en 15e iuw split yn Dongeradiel oan de eastside fan de Peazens (of Donger), en Dongeradiel westlik fan de Peazens. Tsjin 1500 wienen dy twa parten ôfsûnderlike  gritenijen wurden: East- en West-Dongeradiel.

Mei de gemeentlike weryndieling fan 1 jannewaris 1984, waard West-Dongeradiel, mei East-Dongeradiel en Dokkum wer gearfoege ta ien gemeente Dongeradiel. Op 1 jannewaris 2019 sil Dongerdiel mei de buorgemeenten Ferwerderadiel en Kollumerlân c.a. op syn beurt opgean yn 'e nije fúzjegemeente Noardeast-Fryslân.

Plakken
It haadplak wie Ternaard, en de oare doarpen yn de gemeente wienen: Boarnwert, Brantgum, Foudgum, Hantum, Hantumhuzen, Hantumerútbuorren, Holwert, De Lytse Jouwer, Moddergat, Nes, Raard, Waaksens en Wierum.

De buorskippen yn de gemeente wienen: Betterwurd, Boarnwerterhuzen, Fiifhuzen, Fiskbuorren, Fjildbuorren, Hantumerhoeke, Lytse Leard, Kletterbuorren, ’t Skoar, Teyebuorren en Trijeboerehuzen.

Gebiet 
De grins fan West-Dongeradiel waard yn it noarden foarme troch de Waadsee. Yn it easten wie de Peazens mei de Alde Peazens de grins, mei oan de eastkant dêrfan East-Dongeradiel. Yn it suden waard de gemeente troch de gemeenten Dokkum en  Dantumadiel beheind, wêrby't de grins mei Dantumadiel meast krekt wat noardliker as de Dokkumer Ie rûn. Yn it westen rûn de grins yn de omkriten fan de Holwerter Feart, mei oan de oare kant Ferwerderadiel.

Untwikkeling ynwennertal 
 1981 - 6.234
 1974 - 6.449
 1969 - 6.923
 1964 - 6.888
 1959 - 7.366
 1954 - 7.752
 1939 - 7.449
 1900 - 7.511
 1860 - 7.078
 1714 - 3.064

Sjoch ek 
 List fan grytmannen fan West-Dongeradiel

 
Dongeradiel
Eardere gemeente yn Fryslân
Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1851
Bestjoerlike ienheid opheft yn 1984