Kleaster Megisti Lavra
It Kleaster Megisti Lavra (Gryksk: Μονή Μεγίστης Λαύρας, oersetting: Grutste kleaster) is ien fan de twintich kleasters op de Berch Atos, Grikelân. It waard yn 963 as earste kleaster troch de muonts Athanasios op de hillige berch stifte. Mei de bou fan de katolikon waard yn de jierren  962/963 útein set. De plattegrûn fan de tsjerke stie model foar in grut tal tsjerken yn Noard-Grikelân en Súdeast-Jeropa. De brûnzen doarren fan de katolikon binne yn 1002 yn Konstantinopel getten.

Stifting  
Athanasios, de stifter fan it kleaster, begûn mei de bou fan it kleaster yn 973. Dat wie op fersyk fan de Byzantynske keizer Nikeforos II Phokas, dy't ek it jild foar de bou beskikber stelde. Nikeforos hie Athanasios ûnthjitten dat er ek gau in muonts fan it Grut Lavra wurde soe, mar troch omstannichheden en syn dea kaam it dêr net mear fan. De keizerlike stipe, dy't troch Jehannes I Tzimiskes nochris waard ferdûbele, droech by oan de ûntwikkeling fan it kleaster en keizers joegen it Grut Lavra lân en grûn, lykas it eilân Agios Efstratios en it Kleaster fan Andréas yn Tessaloniky.

Skiednis 
Neffen in 11e iuwske biografy fan Athanasios waard nei de bou fan in beskermingsmuorre fierder wurke oan de tsjerke en de sellen foaar de muontsen. Nei de dea fan de stifter bleau it kleaster yn de geunst fan de keizers en yn de 11e iuw wiene der al 700 muontsen, wylst lytsere kleasters oan it Grut Lavra waarden tawiisd.

Lykas oare kleasters hie ek it Grut Lavra yn de 14e iuw slim te lijen fan Katalaanske piraten. It risseltaat fan it ûnheil wie dat de muontsen tsjin it sin fan de Tsjerke en de keizers foar in mear isolearre foarm fan monastyk libben keazen. Yn 1574 holp de partiarch fan Aleksandrje it kleaster en de senobityske libbensfoarm wer op 'e gong, mar al gau kearden de muontsen werom nei de tradysje fan hearremyt. Patriarch Dionysios III, dy't ek in  muonts waard, joech syn hiele fermogen op om wer de senobityske foarm yn te fieren, mar ek syn krewearjen bleau sûnder risseltaat. Oant yn de 20e iuw bleau it Grut Lavra in kleaster fan heremiten, pas yn 1980 waard it kleaster wer in senobityske mienskip.

Gebouwen 
De stifter fan de tsjerke ferstoar tegearre mei seis oare wurkers doe't by de bou fan de katolikon de koepel ynstoartte. De bou fan de tsjerke foarme it foarbyld foar in soad oare kleasters. De fresko's yn de tsjerke binne yn 1535 troch de grutte skilder Teofanis oanbrocht. De narteks lykwols waard earst yn 1854 beskildere.    

Noardlik fan de narteks is de Kapel fan de Fjirtich Martlers fan Sebaste. Dêr leit ek it grêf fan de stifter fan it kleaster. Súdlik fan dy kapel stiet de Nikolaaskapel, dy't yn 1560 beskildere waard troch Franco Cantellano. It refektoarium foar de yngong oer hat de foarm fan in krús en is it grutste fan de Berch Atos. It ynterieur is hielendal fersierd mei fresko's, beskildere troch Teofanis of syn skoalle.

Keunstwurken 
De kleasterbibleteek stiet efter de katolikon en besit 2.116 Grykske manuskripten en 165 kodeksen. Dêrûnder binne unike manuskripten fan it Nije Testamint. Ek binne der mear as 20.000 printe boeken en likernôch 100 manuskripten yn oare talen. It kleaster hat ien fan de grutste samlings fan Grykske manuskripten yn 'e wrâld.

Kleaster yn Grikelân
Atos
Bouwurk út de 10e iuw
Organisaasje oprjochte yn de 10e iuw
Organisaasje mei ûnbekend jier fan oprjochting