Elizabeth Moon
Elizabeth Moon (berne as: Susan Elizabeth Norris; McAllen (Teksas), 7 maart 1945), is in Amerikaansk skriuwster fan science fiction- en fantasyromans en -koarte ferhalen. Hja is benammentlik bekend wurden mei har Paksenarrion-rige, de Familias Regnant-rige en de Vatta's War-searje. Mei har boek The Speed of Dark wûn se yn 2003 in prestizjeuze Nebula Award.

Libben

Jonkheid, oplieding en gesin
Moon is hikke en tein yn McAllen, yn 'e steat Teksas. Se begûn as bern al te skriuwen, en besocht foar it earst in boek op papier te krijen (dat oer har eigen hûn gie), doe't se seis jier wie. Yn har tinerjierren begûn se by wize fan leafhawwerij science fiction-ferhalen te skriuwen. Moon studearre skiednis oan 'e Universiteit fan Rice, yn it Teksaanske Houston, dêr't se yn 1968 in bachelorstitel yn behelle. Letter fertsjinne se in twadde bachelorstitel yn biology. Yn 1968 joech se har as kompjûterspesjalist by it Amerikaanske Korps Mariniers, dêr't se yn har tsjinstperioade opklom ta de rang fan earste luitenant. Yn 1969 troude se mei Richard Sloan Moon, mei wa't se ien bern hat, harren soan Michael, berne yn 1983, dy't oanhelle is mei autisme.

Skriuwkarriêre
Doe't se yn 'e tritich wie, begûn Moon foar it earst beropsmjittich te skriuwen, mei in kollem yn in regionaal wykblêd. Yn 1986 publisearre se foar it earst in science fiction-ferhaal, yn it tydskrift Analog en yn 'e rige ferhalebondels Sword and Sorceress. De jierren dêrnei ferskynden har ferhalen geregeldwei yn Analog. Yn 1988 publisearre se har earste roman, Sheepfarmer's Daughter, in fantasyferhaal oer de boeredochter Paks (folút Paksenarrion) dy't útnaait foar in troch har âldelju beävensearre houlik en tsjinst nimt by in hierlingerezjimint. Mei dat boek, dat it earste út 'e Paksenarrion-rige wie, wûn Moon de Compton Crook Award. Datselde jiers ferskynde noch it ferfolch Divided Allegiance, wylst Oath of Gold, dat de trilogy The Deed of Paksenarrion besleat, yn 1989 útkaam. Dêrop folgen Surrender None (1990) en Liar's Oath (1992), dat prequels binne fan The Deed of Paksenarrion.

Yn 1993 sette Moon mei de publikaasje fan Hunting Party útein mei de Familias Regnant-rige, dy't science fiction is fan it subsjenre fan 'e militêre science fiction. Foar in diel griep Moon dêrmei werom op har eigen militêre ferline. Dizze searje soe úteinlik sân boeken komme te omfiemjen, ferdield yn in trilogy en twa duologyen. De Heris Serrano-trilogy (Hunting Party, Sporting Chance en Winning Colors) is in klassyk grutskalich opset science fiction ferhaal oer Heris Serrano, in froulike âld-ofsier dy't foar bewearde misdragings ûnearfol ûntslein is út 'e romtefeartstriidkrêften fan it oligargyske Familias Regnant-ryk. Yn 'e boeken fan 'e Esmay Suiza-fuortsetting (Once a Hero en Rules of Engagement) ferskoot it gesichtspunt nei de jonge froulike kadet Esmay Suiza. Yn 'e Suiza and Serrano-duology (Change of Command en Against the Odds) komme alle triedden wer byinoar.

Underwilens hie Moon yn 1996 ek de op himsels steande roman Remnant Population ("Restbefolking") publisearre, oer in âldere frou dy't har ferskûlet as de hiele befolking fan in koloanje op in beskate planeet fan hegerhân evakuëarre wurdt, sadat se allinnich efterbliuwt. Dat boek waard nominearre foar in Hugo Award foar bêste roman. Mei it ek op himsels steande science fiction-wurk The Speed of Dark, wêrfan't it ferhaal fertelt wurdt fanút it eachpunt fan in autistyske kompjûterprogrammeur dy't Moon basearre op har eigen soan Michael, wûn se yn 2003 in prestizjeuze Nebula Award.

Fan 2003 oant 2008 wurke Moon oan 'e fiifdielige science fiction-searje Vatta's War, oer (alwer) in froulike âld-ofsier en erfgenamte fan in hannelsympearium, dy't har militêre ûnderfinings wol nedich is as der troch mysterieuze fijannen in útrûgingsoarloch tsjin har famylje iepene wurdt. Nei't se Vatta's War ôfrûne hie, kearde Moon einlings wer werom nei Paksenarrion, om it lang ferwachte ferfolch op har earste trije boeken te skriuwen. De nije Paladin's Legacy-rige is ûnderwilens ôfrûne en telt fiif boeken. Nei't se dêrmei klear wie, skreau Moon in ferfolchsearje op Vatta's War, mei as titel Vatta's Peace, wêrfan't it earste diel yn 2017 útkaam.

Yn septimber 2010 ûntstie der opskuor oer in kollem fan harres dy't se op har blôch pleatst hie, oer in islamityske groep dy't in betinkingssintrum bouwe woe op of deunby it plak fan 'e oanslaggen op 9/11. Moon har stik waard troch in protte minsken opfette as lytsachtsjend foar ymmigranten yn it algemien, en foar moslims yn it bysûnder. De organisaasje fan WisCon 35, in feministyske science fiction-konvinsje dêr't Moon yn 2011 de earegast wêze soe, liet har dêrop witte dat se net mear hoegde te kommen.

Priveelibben
Elizabeth Moon hat in grut tal beuzichheden njonken har skriuwwurk. Sa is se muzikaal oanlein: se spilet it akkordeön en hat yn it ferline wol songen yn koaren. Se is ek in tigen skermer, en is oanfierder (captain) fan 'e SFWA Musketeers, in groepke Amerikaanske science fiction- en fantasyskriuwers dy't der aardichheid oan hawwe om by wize fan tiidferdriuw te skermjen. Moon hat fierders in diploma as ferpleechster en hat troch de jierren hinne yn ferskate funksjes yn pleatslike oerheden tsjinne.

Wurk

Romans
 Paksennarion-rige
 The Deed of Paksenarrion-trilogy
 1988 – Sheepfarmer's Daughter
 1988 – Divided Allegiance
 1989 – Oath of Gold
 1990 – Those Who Walk in Darkness (koart ferhaal dat plakfynt ûnder Oath of Gold; útjûn as ûnderdiel fan 'e bondels Lunar Activity en Phases)
 The Legacy of Gird-duology
 1990 – Surrender None (prequel fan The Deed of Paksenarrion)
 1992 – Liar's Oath (prequel fan The Deed of Paksenarrion, ferfolch op Surrender None)
 Paladin's Legacy-rige
 2010 – Oath of Fealty (ferfolch op Oath of Gold)
 2011 – Kings of the North
 2012 – Echoes of Betrayal
 2013 – Limits of Power
 2014 – Crown of Renewal
 Paksenarrion World Chronicles
 2014 – Deeds of Honor
 2023 – Deeds of Youth
 The Planet Pirats-searje
 1990 – Sassinak (mei Anne McCaffrey)
 1990 – The Death of Sleep (net troch Moon, mar troch Anne McCaffrey en Jody Lynn Nye)
 2000 – Generation Warriors (mei Anne McCaffrey)
 Familias Regnant-rige
 Heris Serrano-trilogy
 1993 – Hunting Party
 1994 – Sporting Chance
 1995 – Winning Colors
 Esmay Suiza-fuortsetting
 1997 – Once a Hero
 1998 – Rules of Engagement
 Suiza and Serrano-duology
 1999 – Change of Command
 2000 – Against the Odds
 Vatta's War-pentalogy
 2003 – Trading in Danger
 2004 – Moving Target (allinnich yn 'e Feriene Steaten publisearre as Marque and Reprisal)
 2006 – Engaging the Enemy
 2007 – Command Decision
 2008 – Victory Conditions
 Vatta's Peace (ferfolch op Vatta's War)
 2017 – Cold Welcome
 2018 – Into the Fire
 op harsels steande romans
 1996 – Remnant Population
 2002 – The Speed of Dark

Koarte fiksje
 1990 – Lunar Activity (ferhalebondel fan 10 koarte ferhalen)
 1997 – Phases (ferhalebondel mei 8 koarte ferhalen út Lunar Activity en ferskate net earder útjûne ferhalen)
 2008 – Moon Flights (ferhalebondel fan 15 koarte ferhalen, ynkl. in Vatta's War-ferhaal)

(sjoch ek Elizabeth Moon har eigen list fan har koarte fiksje)

Omnibusedysjes
 1992 – The Deed of Paksenarrion (omfettet Sheepfarmer's Daughter, Divided Allegiance en Oath of Gold; werútjûn yn 2003 en 2010)
 1993 – The Planet Pirats (mei Anne McCaffrey en Jody Lynn Nye: omfettet Sassinak, The Death of Sleep en Generation Warriors)
 1996 – The Legacy of Gird (omfettet Surrender None en Liar's Oath)
 2002 – Heris Serrano (omfettet Hunting Party, Sporting Chance en Winning Colors)
 2006 – The Serrano Legacy (omfettet Hunting Party, Sporting Chance en Winning Colors)
 2007 – The Serrano Connection (omfettet Once a Hero en Rules of Engagement)
 2008 – The Serrano Succession (omfettet Change of Command en Against the Odds)
 2010 – A Legacy of Honour (omfettet Surrender None en Liar's Oath)

Prizen en nominaasjes

Keppelings om utens
Offisjele webside fan Elizabeth Moon

Amerikaansk romanskriuwer
Amerikaansk koarte-ferhaleskriuwer
Amerikaansk fantasyskriuwer
Amerikaansk science fiction-skriuwer
Amerikaansk ofsier
Amerikaansk marinier
Amerikaansk kollumnist
Persoan berne yn 1945