Wolsum
Wolsum is in terpdoarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân, besuden Boalsert. Oant 2011 lei Wolsum yn de eardere gemeente Wymbritseradiel. It doarp hat likernôch 145 ynwenners (2006).
Under Wolsum falle de buorskippen Wolsumerketting, Ytsum, Fiifhûs, Jouswert en Remswert. Troch Wolsum rint de wei Remswert - Blauhûs dy't yn 1989 opknapt is. Sûnt dy tiid is der ek in fytspaad nei Boalsert

Untstean 
It doarp is yn de Midsiuwen ûntstien yn de noardwesthoeke fan de gritenij súdeastlik fan Boalsert. It doarp wie mei twa opfearten ûntsletten nei de Wimerts. Op de betiidste ôfbylding fan it doarp op de gritenijkaart yn de atlas fan Schotanus út 1664 stiet om de tsjerke hinne in kompakte doarpsbebouwing fan huzen en hjir en dêr yn steane pleatsen dy’t soms ta in buorskip konsintrearre binne.

De 'Tegenwoordige Staat van Friesland' skreau yn 1788: Wolsum, niet verre van Bolswerd, en naby de vaart, die van de Nieuwe Zyl derwaards loopt, zo dat men hier te scheep vry gemaakelijk af en aan kan komen. Onder dit Dorp {…} behooren de buertjes Laard, Jouwsard, Remsard, Vyfhuis en Ytzum. 
De buerten besteane noch altyd en by de brêge oer de feart is boppedat de buert Wolsumerketting ûntstien. Op de kaart yn de Eekhoffatlas út 1851 steane trije huzen, wêr’t de kaart fan 1716 allinne noch it Wolsumer Kettinghûs fermelde. Yn Fiifhûs steane yn 1851 al trije huzen mear as de namme oanjout. De oare buerten besteane út buorkerijen. Yn it midden fan de 19e iuw steane yn de buorren fan it doarp alve huzen en efter de tsjerke is de kompakte tsjerkebuorren noch te besjen.

Tsjerke 
De tsjerke is om 1870 hinne boud om in midsiuwske foargonger te ferfangen dy’t oan Sint Martinus wijd wie. It is in sealtsjerke mei in trijesidige sluting yn in typyske mingde styl. It muorrewurk wurdt yndield troch lisenen en der steane grutte rûnbôgefinsters yn. De hoeken fan de gevel en dy fan de foar in grut part ynboude toer ha dekorative pinakelbekroaningen. De gevel wurdt ôfdekt troch in rûnbôgefries. Yn de tsjerke stiet in 17e iuwske preekstoel. De oant gevelhichte oplutsen, nochal skerpe toer hat in houten boppebou mei oan elke kant dûbele galmgatten. Yn de toer hinget in liedklok út de 15e iuw.

Mienskip 
Doarspshûs it Wilsumhûs is yn 1986 troch de bewenners opknapt. De bern geane nei de skoallen yn de omkriten fan it doarp.

Befolking 
 1954 - 283
 1959 - 237
 1964 - 221
 1969 - 173
 1973 - 150
 2006 - 145
 2009 - 138
 2011 - 134
In ferneamde Wolsumer is Wout Zijlstra

Strjitten 
 De Pôle -
 Fiifhûs - buorskip Fiifhûs
 Jouswerterdyk - dyk nei Jouswert
 Laard en Saard - buorskippen Laard en Saard
 Nijewei -
 Remswerterleane -
 Skoallepaad -
 Wolsumer Ketting - buorskip Wolsumerketting
 Wolsumerwei -

Sjoch ek 
 Fryske doarpen

 
Doarp of stêd yn Wymbritseradiel (oant 1984)
Doarp of stêd yn Wymbritseradiel
Doarp of stêd yn Súdwest-Fryslân