Guy Ropartz
Guy Ropartz (folút: Joseph Guy Marie Ropartz; Guingamp, 15 juny 1864 – Lanloup, 22 novimber 1955) wie in Frânsk komponist, dirigint, muzikant en dichter fan etnysk Bretonsk komôf. Syn komposysjes omfiemen fiif symfonyen, trije fioelsonates, twa sellosonates, seis snaarkwartetten, in pianotrio, in snaartrio, trije balletten, in stikmannich koraalwurken en in ferskaat oan oare muzykstikken. Yn syn wurk liet Ropartz him hast altyd ynspirearje troch en ferwiisde er gauris nei syn Bretonske erfskip.

Libben en karriêre

Jonkheid en oplieding
Ropartz waard yn 1864 berne yn Guingamp, yn it Frânske departemint Côtes-du-Nord, yn Bretanje. Hy folge syn muzikale oplieding yn 't earstoan yn Rennes, mar ferfolge dy fan 1885 ôf oan it Konservatoarium fan Parys yn Parys. Dêr studearre er ûnder Théodore Dubois en dêrnei ûnder Jules Massenet, en rekke er goed befreone mei de jonge Georges Enesco. Letter learde er foar oargelist ûnder César Franck.

Karriêre
Fan 1894 oant 1919 stie Ropartz oan it haad fan it Konservatoarium fan Nancy yn Nancy, dat doedestiden in depindâns wie fan it Konservatoarium fan Parys. Dêr stifte er opliedings yn 'e altfioel (1894), de trompet (1895), de harpe en it oargel (1897) en de tromboane (1900). Hy sette ek útein mei in jierliks weromkearend seizoen fan symfonykonserten mei it troch him stifte orkest fan it konservatoarium, dêr't letter it Orchestre Symphonique et Lyrique de Nancy út fuortkomme soe.

Ropartz wurdt sterk assosjearre mei de weroplibbing fan 'e Bretonske kultuer út dy tiid, mei't er de teksten fan Bretonske skriuwers lykas Anatole Le Braz en Charles Le Goffic op muzyk sette. Hy stipe de striid foar selsbestjoer foar Bretanje, en joech him yn 1898 by de Bretonske Regionalistyske Uny (URB). Hy wie ek earefoarsitter fan 'e Bretonske Feriening fan Komponisten (ACB), dy't yn 1912 oprjochte waard.

Oan it begjin fan 'e Earste Wrâldoarloch kaam komponist Albéric Magnard, in freon fan Ropartz, om doe't er syn hûs ferdigene tsjin 'e binnenfallende Dútske troepen. De wente waard neitiid troch de Dútsers yn ljochte lôge set en baarnde oan 'e grûn ta ôf. Dêrby giene ferskate noch net publisearre manuskripten Magnard ferlern. Ropartz rekonstruëarre neitiid út syn ûnthâld wei ien fan 'e weirekke wurken, Magnard syn opera Guercœur.

Nei ôfrin fan 'e oarloch wie Ropartz fan 1919 oant 1929 direkteur fan it Konservatoarium fan Straatsburch yn Straatsburch, dat er ferhuze nei it it gebou fan it eardere parlemint fan Elzas-Loataringen. Yn dyselde tiid wied er ek dirigint fan it Filharmoanysk Orkest fan Straatsburch. Yn dy hoedanichheid oefene er gâns ynfloed út op 'e foarming fan jonge muzikanten lykas Charles Munch. Ropartz wie ek behelle, as sjuerylid, yn 'e takenning fan 'e Prix Blumenthal, in stúdzjebeurs dy't fan 1919 oant 1954 takend waard oan gâns ûnthjittende Frânske keunstskilders, byldhouwers, graveurs, skriuwers en muzikanten.

Lettere jierren en ferstjerren
Yn 1929 gie Ropartz mei pinsjoen, wêrnei't er him weromloek yn syn lânhûs yn it Bretonske Lanloup. Yn 1949 waard er keazen as lid fan 'e Académie des Beaux-Arts ("Akademy fan 'e Skiene Keunsten"), dêr't er Georges Hüe opfolge. Ropartz gie troch mei it komponearjen fan muzykstikken oant er yn 1953 syn gesichtsfermogen alhiel ferlear en blyn rekke. Hy kaam twa jier letter, yn 1955, te Lanloup te ferstjerren yn 'e âlderdom fan 91 jier.

Muzikale komposysjes

Orkestrale muzyk
 symfonyen
 1894–1895 – Symfony Nû. 1 Sur un choral Breton
 1900 – Symfony Nû. 2 yn F lyts
 1905–1906 – Symfony Nû. 3 yn E grut foar orkest, koar en soloisten
 1910 – Symfony Nû. 4 yn C grut
 1945 – Symfony Nû. 5 yn G grut
 1887 – La Cloche des morts
 1887 – Lamento foar hobo en orkest
 1888 – Les Landes
 1888 – Marche de fête
 1889 – Cinq pièces brèves
 1889 – Carnaval
 1893 – Dimanche breton
 1897 – Fantaisie en ré majeur
 1912 – À Marie endormie
 1912 – La Chasse du prince Arthur
 1913 – Sons de cloches
 1913 – Soir sur les chaumes
 1928 – Rapsodie foar sello en orkest
 1932 – Sérénade champêtre
 1939 – Bourrées bourbonnaises
 1943 – Petite symphonie en mi bémol majeur
 1950 – Pastorales

Balletten
 1887 – Fethlene
 1893 – Pêcheur d'Islande
 1912 – Le Pays

Keamermuzyk
 1893–1949 – 6 snaarkwartetten
 1904–1919 – 2 sellosonates
 1907–1927 – 3 fioelsonates
 1908 – Pièce yn E lyts, foar tromboane and piano
 1892 – Fantaisie brève sur le nom de Magnard foar in snaarkwartet
 1918 – pianotrio yn A lyts
 1924 – 2 stikken foar in blaaskwintet 
 1928 – Prélude, Marine et Chanson foar fluit, fioel, altfioel, sello en harpe
 1934–1935 – snaartrio yn A lyts
 1936 – Entratta et Scherzetto foar in blaastrio
 19?? – Andante et allegro foar trompet en piano

Koraalmuzyk
 1886 – Kyrie solennel foar 4 solisten, koar en oargel
 1889 – Offertoire pascal foar oargel
 1897 – Psaume 136: "Super flumina Babylonis" foar koar en orkest
 1900 – Cinq Motets foar 4 mongene stimmen à cappella
 1921 – Messe brève en l'honneur de Sainte Anne foar trije lykstimmige stimmen en oargel
 1923 – Messe en l'honneur de Sainte Odile foar mingd koar en oargel
 1926 – Messe "Te Deum laudamus" foar 3 mongene stimmen en oargel
 1938 – Requiem foar solisten, koar en oargel
 1941 – Salve Regina foar mingd koar en oargel
 1942 – Psaume 129: "De profundis" foar solisten, koar en oargel

Fokale muzyk

Foar stim en orkest
 1??? – Trois Prières
 1??? – La Fleur d'or
 1??? – Sous bois

Foar stim en piano
 1894 – Berceuse
 1899 – 4 Poèmes de l'intermezzo
 1902 – Veilles de départ
 1914 – Odelettes
 1927 – Les Heures propices
 19?? – La Mer
 19?? – Amour d'hiver
 19?? – Lied
 19?? – Le Petit enfant
 19?? – Sous bois
 19?? – Rondel pour Jeanne
 19?? – Rondel de miséricorde
 19?? – Rondeau pour un délaissé de s'amye

Foar koar
 1905 – Le Miracle de Saint Nicolas
 1911 – Dimanche
 1926 – Nocturne
 1927 – Les Vêpres sonnent
 19?? – Kyrie
 19?? – Les Fileuses de Bretagne foar frouljuskoar

Pianomuzyk
 1904 – Ouverture, variations et final
 1904 – Choral varié
 1911 – Nocturne No. 1
 1913 – Dans l'ombre de la montagne
 1916 – Nocturne No. 2
 1916 – Nocturne No. 3
 1916 – Scherzo
 1917 – Musiques au jardin
 1918 – Croquis d'été
 1929 – Croquis d'automne
 1929 – Jeunes filles
 1936 – À la mémoire de Paul Dukas

Oargelmuzyk
 1894 – Trois Pièces: Sur un thème Breton, Intermède, Fugue en mi mineur
 1896 – Vêpres du commun des saints
 1896–1901 – 6 Pièces pour grand orgue: Prélude funèbre, Prière, Sortie, Thème varié, Prière pour les trépasses, Fantasie
 1917 – Introduction et allegro moderato
 1919 – Rapsodie sur deux Noëls populaires
 1919 – Trois Méditations
 1919 – Au pied de l'autel

Literêre publikaasjes
1888 – Adagiettos (dichtbondel)
1889 – Modes mineurs (dichtbondel)
1892 – Les Muances (dichtbondel)

Keppelings om utens
  Offisjele webside fan 'e Association Guy Ropartz

Frânsk komponist
Frânsk dirigint
Frânsk muzikant
Frânsk dichter
Bretonsk persoan
Bretonsk nasjonalist
Persoan berne yn 1864
Persoan stoarn yn 1955