Sylvia Kristel
Sylvia Maria Kristel (Utert, 28 septimber 1952 - Amsterdam, 17 oktober 2012) wie in Nederlânske aktrise. Kristel hat goed fyftich ynternasjonale films op har namme brocht, dêrneffens is hja ien fan Nederlân syn grutste filmaktrises.

Aktrise 
Sylvia waard ynearsten ferneamd mei in reklamefilmke foar in tampon; 4 jannewaris 1973 smiet dat har de Miss TV Europa op.

Emmanuelle 
Kristel spile lytse rollen yn Nederlânske spylfilms lykas Frank en Eva, Naakt over de schutting en Pastorale 1943. Sy briek ynternasjonaal troch yn 1973 mei har titelrol de Frânske eroatyske film Emmanuelle. Op 26 juny waard de film útbrocht yn Europa, Japan en de Feriene Steaten. Yn dy tiid hie Kristel in ferhâlding mei skriuwer Hugo Claus, fan wa't sy yn 1975 soan Arthur krige. Oant 1978 hâlde hja mei Claus yn Frankryk ta.

Kristel waard wrâldferneamd en spile noch yn twa oare Emmanuelle-films. Dêrnei ûntstie in populêr softpornosjenre dy't de earste 'Emanuelles' neidiene, ûnder oaren Black Emmanuelle (1974) mei Laura Gemser, dy't ek fan Utert wie.

Oare films 

Kristel krige dêrnei ek filmrollen yn útsoarte net eroatyske films en spile yn in rige Frânske, Italjaanske en Amerikaanske films, neist akteurs as Gérard Depardieu, Michel Piccoli en Alain Delon en ûnder rezjy fan filmmakkers as Roger Vadim, Claude Chabrol, Alain Robbe-Grillet en Ken Annakin.

Kristel har meast wurdearre serieuze filmrol wie dy yn de magysk realistyske Alice ou la dernière fugue fan Chabrol. Yn Hollywood spile se njonken ûnder oaren Olivia de Havilland de haadrol yn Behind the Iron Mask; de lichte sekskomeedzje Private Lessons, mei de Nederlânske kameraman Jan de Bont, luts mear minsken oan as Emmanuelle. Roger Vadim makke in dokumintêre oer Kristel foar de Frânske telefyzje, Star Story.

Amearika en Europa 
Kristel en Claus waarden goefreonen en Kristel krige in ferhâlding mei akteur Ian McShane. De relaasje rûn op de non troch allerhanne drank- en drugsproblemen, fral dy fan Kristel dy't nei Amearika ferhuze en nei in koart houlik mei in sakeman in minne tiid temjitte gie. Sy koe it lykwols bolwurkje en stoppe mei de drugs. Sy pakte har filmkarriêre wer op mei rollen de films Lady Chatterley's Lover en Mata Hari. Fanwege har twadde man, de filmregisseur Philippe Blot, bedarre hja lykwols in grutte jildkrapte mei it gefolch dat sy gienen út elkoar giene. Letter krige hja in relaasje mei Freddy de Vree en waard hja in keunstskilder mei súkses.

Projekten nei 2000 
Yn 2001 hie Kristel in lytse rol yn Vergeef me, de debútfilm fan Cyrus Frisch en fierders yn Lijmen/Het Been mei Willeke van Ammelrooy neffens de roman fan Willem Elsschot. 2003 waard kielkanker by har ûntdutsen, mar sy waard letter genêzen ferklearre. Partner Freddy de Vree stoar yn 2004. Yn 2006 arbeide Kristel op mei komponist Stephen Emmer oan it projekt Recitement, wijd oan poëzy en muzyk, wêrmei't hja itselde jier tegearre optreden op it Crossing Border-festival yn De Haach.

De autobiografy Naakt (Nue) ferskynde septimber 2006 yn Frankryk, dêr't Kristel ek altyd ferneamd bleaun is, en febrewaris 2007 yn Nederlân. Regisseur Michiel van Erp folge Sylvia Kristel yn 2006 foar it NPS-programma Het uur van de wolf, yn Nederlân en yn Parys by har media-omgang foar de lansearring fan har boek. Yn 2006 waard de lange Britske dokumintêre Hunting Emmanuelle oer Kristel makke foar Channel Four Television yn Londen, mei Jan Wellmann as regisseur.

Yn 2009 spile hja yn it teaterstik Wie weet overleeft de begeerte me wêryn't hja ferhelle oer har libben op it hichtepunt fan har karriêre, har leafdes en har ferslaving. Nei in aktearlins fan acht jier, spile hja 2010 wer yn de film Two Sunny Days en yn de telefyzjerige Le Ragazze dello Swing (the swing girls), oer it Trio Lescano.

Begjin 2012 kaam yn it nijs dat Kristel sloktermkanker hie. Juny krige hja in swiere oerhaal.
dy't har fataal wurden is.

Priis 
In mei 2006 krige Kristel as regisseur yn New York in spesjale sjuerypriis fan it Tribeca Film Festival fan Robert De Niro foar de koarte animaasjefilm Topor et Moi, skreaun troch Ruud Den Dryver. Under oaren rocksjonger Lou Reed en aktrise en keunsteneresse Julia Stiles sieten yn de sjuery.

Filmografy 
 Frank en Eva (1973) .... Sylvia
 Because of the Cats (1973) .... Hannie Troost
 Naakt over de schutting (1973) .... Lilly Marischka
 Emmanuelle (1974) .... Emmanuelle
 Der Liebesschüler (1974) .... Andrea
 Un linceul n'a pas de poches (1974) .... Avril
 Le jeu avec le feu (1975) .... Diana Van Den Berg
 Emmanuelle: L'antivierge (1975) .... Emmanuelle
 Une femme fidèle (1976) .... Mathilde Leroy
 La marge (1976) .... Diana
 Alice ou la dernière fugue (1977) .... Alice Caroll
 René la canne (1977) .... Krista
 Goodbye Emmanuelle (1977) .... Emmanuelle
 Pastorale 1943 (1978) .... Miep Algera
 Mysteries (1978) .... Dany Kielland
 Letti selvaggi (1979) .... Frou op bêd/Ungelokkige frou
 The Fifth Musketeer (1979) .... Maria Theresa
 Concorde ... Airport '79 (1979) .... Isabelle
 The Nude Bomb (1980) .... Agent 34
 Un amore in prima classe (1980) .... Beatrice
 The Million Dollar Face (1981) (TV) .... Brett Devereaux
 Lady Chatterley's Lover (1981) .... Lady Constance Chatterley
 Private Lessons (1981) .... Nicole Mallow
 Private School (1983) .... Ms. Regina Copoletta
 Emmanuelle IV (1984) .... Sylvia / Emmanuelle
 The Big Bet (1985) .... Michelle
 Mata Hari (1985) .... Mata Hari
 Red Heat (1985) .... Sofia
 Casanova (1987) (TV) .... Maddalena
 The Arrogant (1988) .... Julie
 Dracula's Widow (1988) .... Vanessa
 In the Shadow of the Sandcastle (1990) .... Angel
 [Hot Blood (1990) .... Sylvia
 Seong-ae-ui chimmuk (1992)
 Éternelle Emmanuelle (1993) (TV) .... Alde Emmanuelle
 La revanche d'Emmanuelle (1993) (TV) .... Alde Emmanuelle
 Emmanuelle à Venise (1993) (TV) .... Alde Emmanuelle
 L'amour d'Emmanuelle (1993) (TV) .... Aldere Emmanuelle
 Magique Emmanuelle (1993) (TV) .... Emmanuelle
 Le parfum d'Emmanuelle (1993) (TV) .... Emmanuelle
 Le secret d'Emanuelle (1993) .... Sylvia
 Le secret d'Emmanuelle (1993) (TV)
 Emmanuelle au 7ème ciel (1993) .... Emmanuelle
 "De eenzame oorlog van Koos Tak" (1996) - Muoike Heintje (1996) Episoade TV
 "Onderweg naar morgen" (1994) TV-rige .... Trix Odijk (1996)
 Die Sexfalle (1997) (TV) .... Nicole Fuchs
 Gaston's War (1997) .... Miep Visser
 Harry Rents a Room (1999) .... Miss Pinky
 Film 1 (1999) .... Patron
 An Amsterdam Tale (1999) .... Alma
 Lijmen/Het been (2000) .... Jeanne
 Die Unbesiegbaren (2000) (TV)
 Vergeef me (2001) .... Chiquita (op it toaniel)
 De vriendschap (2001) .... Sylvia
 Sexy Boys (2001) .... De seksuologe
 Bank (2002) .... Frou fan
 Two Sunny Days (2010) .... Angela
 The Swing Girls (2010) (TV) .... Eva de Leeuw

 Bibliografy 
 Nue (Naakt) (2006) mei Jean Arcelin
 Begeerd en Verguisd - Het leven van Sylvia Kristel'' (2019) troch Suzanne Rethans

Keppelings om utens 
 Biografy
 Foto's en literatuer

Nederlânsk model
Nederlânsk filmakteur
Nederlânsk toanielakteur
Nederlânsk filmregisseur
Nederlânsk keunstskilder
Nederlânsk publisist
Nederlânsk autobiograaf
Persoan berne yn 1952
Persoan stoarn yn 2012