Makkum
Makkum is in flekke yn de gemeente Súdwest-Fryslân, west fan Boalsert oan de Iselmar. Oant 2011 lei Makkum yn de eardere gemeente Wûnseradiel. It wie it grutste plak yn de gemeente, mei likernôch 3.605 ynwenners (2021). Benoarden en besuden Makkum lizze de natuergebieten Makkumer Súd- en Noardwaard.
Under Makkum falle ek de buorskippen Ingwier en foar in part De Wearen. 

Makkum is fanâlds in fiskersplak, mar it hat yn de 20e iuw ek in protte toerisme krigen.

Skiednis 

De Sint Martenterp is al mear as tûzen jier âld. Dêrop stie doe in tsjerkje mei it boeredoarp Mackum. Yn de 16e iuw ûntstie oan de súdlike kant de steedlike kearn: Statum. By Statum wie in slûs dêr't troch frachtskippen tol betelle wurde moast. De measte skippen farden troch nei Boalsert. Nei de Midsiuwen binne beide delsettings oan inoar fêst groeid. De hjoeddeiske tsjerke is yn 1660 boud.

Yn de Midsiuwen hie Makkum de namme Poarte nei de Sudersee. Dit kaam troch de twa slûzen, de noardlike fan it Kleaster Blomkamp, de súdlike fan it Kleaster Lúntsjerk. Makkum koe him sa ûntjaan ta in wichtich handelssintrum mei in strategyske posysje. 

De Gouden Iuw fan Makkum begûn yn de 17e iuw en duorre oant de 18e iuw. Makkum wie in belangryk wurk- en handelssintrum, ynklusyf stienbakkerijen, tegelbakkerijen, hout, oalje, papier- en pelmûnen, skipswerven en skulpekalkûnen. De skulpkalkbaarnderijen wienen de grutste pylders foar de wolfeart fan Makkum. In soad minsken wurken hjir. Dizze mitselkalk fan hege kwaliteit waard ûnder oare brûkt by de bou fan huzen yn Amsterdam. It ferfier fan grûnstoffen en einprodukten gie per skip en dêrtroch bloeiden ek de skipfeart en skipsbou. De skulpefiskerij wie fan belang neist de gewoane fiskerij.
 
It wapen fan Makkum toant in Seemearmin fan goud mei yn de rjochterhân in nei rjochts silend skip en in de lofterhân in kalkûne.
De 19e iuw brocht in tebekfal troch it fersânjen fan de Sudersee dêr't de haven dan Makkum min te beriken troch waard. De drokte rûn werom en allinnich de skipsbou en wat diggelguodfabriken bleaunen oer. 

De lêste jierren lûkt Makkum in protte wetter(sport)leafhawwers. It rekreaasjegebiet “De Holle Poarte” mei strân, kampearterrein, fakânsjewenten en bûlevaar lûkt alle jierren in soad minsken oan. 

Bûten de lânbou nimt de natuer (reidsnijerij yn de Makkumerwaard) in grut plak yn. De natuergebieten oan de Iselmarkust binne ferneamd troch de kloften fûgels en it grutte ferskaat oan planten.
De Stifting Preamke lit simmerdeis in pream farre foar toeristen. De Stifting WON set him yn om de seefiskerij op de eardere Sudersee yn byld te bringen.

Yn 2008 hiene Keninginne Beatrix en har famylje it plak oandien op Keninginnedei.

It besjen wurdich 
De rike histoarje fan de flekke noch goed te sjen. De flekke hat in stêdeftige struktuer út de 17e iuw. Benammen by de slûs steane fraaie keapmanshuzen mei prachtige gevels en ymposante ornaminten. Ek de eardere waach is in besite wurdich, lykas ek it tichelwurkfabryk  Keninklike Tichelaar Makkum, it âldste (tiggelwurk)bedriuw fan Nederlân, makker fan it wrâldferneamde Makkumer tichelwurk.

Nijsgjirrich is Hotel-Restaurant De Prins by de Slûs Makkum en it âlde postkantoar oan de Merk.

Westlik fan Makkum, op de Makkumer Súdwaard is in grut rekreaasjegebiet, de Holle Poarte of ek wol "Makkum oan See" neamd, dy't út in jachthaven, camping, rekreaasjewenten, in bûlevaar, de "Makkumer Bûlevaar", en byhearrende foarsjennings bestiet.

Mienskip 

De feriening foar Pleatslik Belang is oprjochte yn 1909. De krante fan de flekke is de Makkumer Belboei. Simmerdeis is der de Makkumer Merke en al sûnt 1990 Leagenbollepop. Us Stek set him yn foar saken op it mêd fan sport en aktiviteiten. Sint Martinus, It Iepen Stee en De Arke binne de trije basisskoallen fan de flekke. Sûnt 2003 wurde om it jier yn Makkum de Fiskerijdagen Makkum holden, organisearre troch de Stichting Fiskerijdagen Makkum.

Tsjerken 
 Doniatsjerke fan 1600
 Sint-Martinustsjerke fan 1938
 Minnistetsjerke fan 1909
 TS It Anker
 Betheltsjerke

Ferienings 
 Stifting Ald Makkum
 Roeiferiening Makkum
 Keatsferiening Makkum
 Follybalferiening Makkum
 Fuotbalferiening Makkum
 Tennisferiening Makkum
 Ons Genoegen - fiskjen
 Feriening Us Stek Makkum

Befolking 
 1954 - 2613
 1959 - 2580
 1964 - 2713
 1969 - 2790
 1974 - 3274
 2004 - 3260

Sjoch ek 
 Fryske doarpen
 Beskerme steds- en doarpsgesichten yn Fryslân

Strjitten 

Alle strjitten yn Makkum.

Berne yn Makkum 
 Hylke Jans Kingma (1708-1782), skipper, fabrikant en keapman
 Dirk Lenige (1722-1798) keapman en dichter
 Cornelis van den Burg (1752-nei 1795), gritenijsekretaris fan Wûnseradiel, kapitein fan de frijwillige scktterij en boargemaster fan Boalsert
 Cynthia Lenige (1755-1780), dichtster
 Oene Romkes de Jongh (1812-1896), skilder
 Marten Kingma (1817-1900), politikus en bestjoerder
 Jacobus ten Zweege (1855-1917), plateelskilder
 Lucas Franciscus Britzel (1885-1942), boer, besjoerder en boargemaster
 Willem Banning (1888-1971), ûnderrjochter, predikant en letter meioprjochter fan de PvdA
 Geertruida Draaisma (1902-2011), fan 10 novimber 2010 oant har ferstjerren it âldste minske fan Nederlân
 Ruurd Alta (1918-1987), politikus
 Lenze Meinsma (1923-2008), dokter
 Henk Pruiksma (1947-), politikus en rjochter
 Sietske Poepjes (1979-), politika

Ferstoarn yn Makkum 
 Theodorus à Brakel (1608-1669), grifformeard predikant 
 Adam Sijbel (1746-1803), tegelskilder
 Lieuwe Annes Buma (1796-1876), klassikus

 
Doarp of stêd yn Wûnseradiel
Doarp of stêd yn Súdwest-Fryslân