Bewustwêzen
Bewustwêzen kin omskreaun wurde as subjektive refleksje op yndrukken út de bûtenwrâld (witte fan watst sjochst, hearst of fielst en dêroer fertelle kinne) of op eigen mentale prosessen (witte wat der yn dy omgiet en dêroer fertelle kinne). Oars sein: bewustwêzen is in tastân fan de geast dy't kenmerke is troch in besef fan it eigen ik en de omjouwing. It is in ûnderwerp fan stúdzje yn de moderne filosofy, psychology en kognitive neurowittenskip. 

De term "bewustwêzen" is ôflaat fan it Dútske Bewusstsein, yntrodusearre troch de filosoof Christian Wolff (1679-1754). Besibbe begripen binne: besef, noasje, jin realisearje, weet hawwe, trochkrongen wêze (fan), yn de gaten hawwe en yn sekere sin ek besinning en gewisse.

Oer it bewustwêzen besteane in soad ferskillende fyzjes. By guon fyzjes steane benammen de wiisgearige en teoretyske ymplikaasjes sintraal. Bewustwêzen wurdt yn de psychology globaal op twa manieren definiearre, nammentlik as in bewustwêzenstastân, of as in belibbing fan de omjouwing en it eigen ik. Us bewustwêzenstastân kin fluktuearje tusken wake en sliep. De twadde foarm fan bewustwêzen hat te krijen mei ús subjektive -of eksplisite- belibbing fan foarfallen yn de omjouwing. Us gedachten, gefoelens, ûnthâld en ûnderfinings, en it eigen gedrach; dus wat de filosofen it A-bewustwêzen neame.

Literatuer 
 De cerebrale symfonie William Calvin
 De vergissing van Descartes Antonio Damasio
 Ik voel dus ik ben Antonio Damasio
 Het bewustzijn verklaard Daniel Dennett
 Aspecten van bewustzijn Daniel Dennett
 De ijzeren wil Bas Haring
 Brein & Geest (Hoe het brein de geest creëert) Erich Harth
 Bewustzijn Allan Hobson
 Het bewustzijnsmechanisme ontdekt Albert Jarsin
 De mens, het beest en de zombie Kenan Malik
 Van instinct tot intuïtie - De evolutie van het menselijk bewustzijn Michel Meynen
 Het bewustzijn als bedrieger Tor Norretranders
 Hersenen, bewustzijn, zicht op onszelf Palmyre Oomen e.o.
 Het menselijk bewustzijn Robert Ornstein
 De nieuwe geest van de keizer Roger Penrose
 Hoeveel geest kan de wetenschap verdragen? Juleon Schins
 Wolfsklem Piet Vroon
 De ziel te lijf Piet Vroon
 Siddharta Hermann Hesse
 Eindeloos bewustzijn Pim van Lommel

 
Psychology
Filosofy
Ferstân