Kalmuswoartel
De kalmuswoartel (Acorus calamus) is in fêste moerasplant.

Oare Fryske nammen 
Yn it Frysk wurdt de kalmuswoartel ek wol Earrebarrebrea, Kalmswoartel, Kalmwoartel, Kalmerwoartel, Kauwoartel, Kollumerwoartel as Swannebrea neamd.

Uterlik 
De plant hat in stevige, lange woartelstôk mei sêfte woartels. De woartelstôk krûpt ticht oer de grûn. Hy produsearret oant 1 meter lange, swurdfoarmige, rjochtoereinsteande blêden en in allinnichsteande, rjochtopgeande blomstâle. De foarm fan de blomstâle liket op dy fan it blêd. Oan de blomstâle groeit de bloeikolf, dy't út de sydkant fan de stâle liket te kommen. De bloeikolf bestiet út ticht opinoar steande, lytse, gielgriene blommen. De fruchten binne reade beien mei meardere siedden. De plant fermearderet him net allinnich troch geslachtlike fuortplanting mar kin him ek troch fegetative fuortplanting fermearderje troch ûnderierdske útrinners dy't út de woartelstok ûntspringe.

Fersprieding 
De kalmuswoartel is lânseigen yn Yndia en it suden fan Sina. De kalmuswoartel komt tsjintwurdich ek foar yn Jeropa en Noard-Amearika, wêr't hy troch de minsk ynfierd is. De plant komt foar fan de bergen oant yn it leechlân oan de wetterkant fan marren, fivers, sleatten en bline rivierearms. Yn Jeropa komt benammen in triploïde foarm foar dy't him allinnich troch woartelstokken fermannichfâldigje kin.

De woartelstok kin brûkt wurde yn de keuken as smaakmakker fan ferskate gerjochten. De woartelstok kin it bêste yn lytse hoeveelheden iten wurde omdat hy yn grutte hoeveelheden giftich is, en in Hallusinearjende útwurking hawwe kin. 
De kalmuswoartel wurdt is ek in wichtich bestândiel fan bearenburch. Hy smakket bitter en krûdich en hat in skerpe, aromatyske rook. De woartelstôk befettet ûnder oare fitamine C, choline, koolhydraten, plantaardige gom, etearyske oalje en bitterstoffen.

Yn de krûdegenêskunde wurdt de kalmuswoartel brûkt foar de behanneling fan spiisfertarringsfersteuring, pine yn 't liif, roazigens en net folle sin oan iten ha.

Sjoch ek 
 List fan planten

Plantesoarte
Kalmus (famylje)
Kalmuseftige
Medisinale plant
Lânseigen floara yn Abgaazje
Lânseigen floara yn Afganistan
Lânseigen floara yn Armeenje
Lânseigen floara yn Azerbeidzjan
Lânseigen floara yn Birma
Lânseigen floara yn Bûtan
Lânseigen floara yn de Oekraïne
Lânseigen floara yn Georgje
Lânseigen floara yn Iran
Lânseigen floara yn Japan
Lânseigen floara yn Jeropeesk Ruslân
Lânseigen floara yn Kazachstan
Lânseigen floara yn Kirgyzje
Lânseigen floara yn Mongoalje
Lânseigen floara yn Nepal 
Lânseigen floara yn Noard-Koreä
Lânseigen floara yn Oezbekistan
Lânseigen floara yn Pakistan
Lânseigen floara yn Sibearje
Lânseigen floara yn Sina
Lânseigen floara yn Tadzjikistan
Lânseigen floara yn Turkmenistan
Lânseigen floara yn Wyt-Ruslân
Lânseigen floara yn Yndia
Eksoat yn Albaanje
Eksoat yn Andorra
Eksoat yn Belgje
Eksoat yn Bosnje
Eksoat yn Bulgarije
Eksoat yn de Feriene Steaten 
Eksoat yn Denemark
Eksoat yn Dútslân
Eksoat yn Eastenryk
Eksoat yn Estlân
Eksoat yn Finlân
Eksoat yn Frankryk
Eksoat yn Fryslân
Eksoat yn Grikelân
Eksoat yn Guernsey
Eksoat yn Hongarije
Eksoat yn Ierlân
Eksoat yn Ingelân 
Eksoat yn Itaalje
Eksoat yn Jersey 
Eksoat yn Kanada
Eksoat yn Kosovo
Eksoat yn Kroaasje
Eksoat yn Letlân
Eksoat yn Litouwen
Eksoat yn Lúksemboarch (lân)
Eksoat yn Lychtenstein
Eksoat yn Man
Eksoat yn Moldaavje 
Eksoat yn Montenegro
Eksoat yn Nederlân
Eksoat yn Noard-Ierlân
Eksoat yn Noarwegen 
Eksoat yn Poalen
Eksoat yn Portegal
Eksoat yn Roemeenje
Eksoat yn Servje
Eksoat yn Skotlân
Eksoat yn Sloveenje
Eksoat yn Slowakije
Eksoat yn Spanje
Eksoat yn Sweden
Eksoat yn Switserlân
Eksoat yn Tsjechje
Eksoat yn Wales