Toerswel
De Toerswel (Apus apus; yn 't Frysk ek: Gierswel, Gûlswel, Piipswel, Piperswel, Tongerswel) is in fûgel út de famylje fan de toerswelfûgels. De 16,5 sm grutte fûgel is hast hielendal swart. By syn kiel hat er wat wite fearren mar dat is faak net te sjen. De fûgels briede yn hiel Jeropa en oerwinterje yn it suden fan Afrika. Hoewol de toerswel in protte op de swellen liket stiet er der taksanomysk in hiel ein fanôf.

Yn de loft 
De toerswellen sjogge jo hast allinnich yn de loft at se rûnfleane, se binne te werkennen oan harren silhûet mei de smelle lange wjukken en de foarkefoarmige sturt. Toerswellen hawwe hiele lytse poatsjes dy't net brûkber binne om te rinnen. It latynske Apus betsjut dan ek sûnder poaten. In toerswel dy't op de grûn bedarret kin út himsels hast net wer op de wjukken komme. De poatsjes fan de toerswel kin er wol brûke om him oan muorren en rotsen fest te hâlden.

Iten 
De toerswel is in echte ynsekteniter. Syn iten fynt er wylst er troch de loft jachtet. Syn bek kin foar dat doel in hiel ein iepen. Ôfhinklik fan it waar en it plak dêr't de fûgels it bêste ynsekten fine kinne, fleane se soms wol hûnderten kilometers fan harren koloanje om iten te sykjen. Foar harren jongen sammelje se wol in grut tal lytse ynsekten dy't se as in bal nei harren nêst bringe.

Fuortplanting 
De toerswel komt begjin maaie yn Fryslân. Se sykje dan harren nêst op, meast ûnder de pannen fan it dak fan âldere huzen. De 2-3 aaien wurde yn 18-20 dagen útbret. De jongen bliuwe dan noch sa'n 6 wiken op it nêst. De âlden soargje derfoar dat der iten komt. At de jongen útfleane kinne se harren selsstannich rêde en de hiele dei yn de loft bliuwe.

Sjoch ek 
 List fan fûgels

Ferwizing 
 Webstee oer de Toerswel (Ingelsk).
 Webcam op Toerswelnest Aalsmeer, Noard-Hollân

Fûgelsoarte
Toersweleftige
Toerswelfûgel
Lânseigen fauna yn Abgaazje
Lânseigen fauna yn Albaanje
Lânseigen fauna yn Andorra
Lânseigen fauna yn Armeenje
Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan
Lânseigen fauna yn Belgje
Lânseigen fauna yn Bosnje
Lânseigen fauna yn Bulgarije
Lânseigen fauna yn Denemark
Lânseigen fauna yn Dútslân
Lânseigen fauna yn Eastenryk
Lânseigen fauna yn Estlân
Lânseigen fauna yn Fatikaanstêd 
Lânseigen fauna yn de Fêreu-eilannen
Lânseigen fauna yn Finlân
Lânseigen fauna yn Frankryk
Lânseigen fauna yn Fryslân
Lânseigen fauna yn Georgje
Lânseigen fauna yn Gibraltar
Lânseigen fauna yn Grikelân
Lânseigen fauna yn Guernsey
Lânseigen fauna yn Hongarije
Lânseigen fauna yn Ierlân
Lânseigen fauna yn Ingelân 
Lânseigen fauna yn Itaalje
Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân
Lânseigen fauna yn Jersey 
Lânseigen fauna yn Kazachstan
Lânseigen fauna yn Kosovo
Lânseigen fauna yn Kroaasje
Lânseigen fauna yn Letlân 
Lânseigen fauna yn Lychtenstein
Lânseigen fauna yn Litouwen
Lânseigen fauna yn Lúksemboarch (lân)
Lânseigen fauna yn Madeara
Lânseigen fauna yn Malta
Lânseigen fauna yn Man
Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje
Lânseigen fauna yn Moldaavje
Lânseigen fauna yn Monako
Lânseigen fauna yn Montenegro
Lânseigen fauna yn Nagorno-Karabach
Lânseigen fauna yn Nederlân
Lânseigen fauna yn Noard-Ierlân
Lânseigen fauna yn Noarwegen 
Lânseigen fauna yn de Oekraïne
Lânseigen fauna yn Poalen
Lânseigen fauna yn Portegal
Lânseigen fauna yn Roemeenje
Lânseigen fauna yn San Marino
Lânseigen fauna yn Servje
Lânseigen fauna yn Sibearje
Lânseigen fauna yn Skotlân
Lânseigen fauna yn Sloveenje
Lânseigen fauna yn Slowakije
Lânseigen fauna yn Spanje
Lânseigen fauna yn Súd-Osseesje
Lânseigen fauna yn Sweden
Lânseigen fauna yn Switserlân
Lânseigen fauna yn Syprus
Lânseigen fauna yn Tsjechje
Lânseigen fauna yn Turkije
Lânseigen fauna yn Wales
Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân
Lânseigen fauna yn Afganistan
Lânseigen fauna yn Bûtan
Lânseigen fauna yn Irak
Lânseigen fauna yn Iran
Lânseigen fauna yn Kirgyzje
Lânseigen fauna yn Libanon
Lânseigen fauna yn Mongoalje
Lânseigen fauna yn Nepal
Lânseigen fauna yn Oezbekistan
Lânseigen fauna yn Pakistan 
Lânseigen fauna yn Sina
Lânseigen fauna yn Syrje
Lânseigen fauna yn Tadzjikistan
Lânseigen fauna yn Turkmenistan
Lânseigen fauna yn Yndia
Lânseigen fauna yn Algerije
Lânseigen fauna yn Angoala
Lânseigen fauna yn Boerûndy
Lânseigen fauna yn Botswana
Lânseigen fauna yn Gabon
Lânseigen fauna yn Kenia
Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk)
Lânseigen fauna yn Kongo (Republyk) 
Lânseigen fauna yn Lesoto
Lânseigen fauna yn Malawy
Lânseigen fauna yn Marokko
Lânseigen fauna yn Mozambyk
Lânseigen fauna yn Namybje
Lânseigen fauna yn Rûanda
Lânseigen fauna yn Sambia
Lânseigen fauna yn Simbabwe
Lânseigen fauna yn Súd-Afrika
Lânseigen fauna yn Swazylân
Lânseigen fauna yn Tanzania
Lânseigen fauna yn Tuneezje
Lânseigen fauna yn Uganda