
Россиядә ислам дәүләтләрен өстенлекле сәүдә-икътисадый һәм инвестиция партнерлары буларак карыйлар. Бу хакта бүген Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнеханов «Россия – Ислам дөньясы» стратегик караш төркеме рәисе Рөстәм Миңнеханов Казан ратушасында «Россия – ислам дөньясы» стратегик караш төркеме утырышында белдерде.

Эштә шулай ук РФ Хөкүмәте Рәисе урынбасары Марат Хөснуллин, Мәскәү һәм бөтен Русь Патриархы Кирилл, РФ Президентының Идел буе федераль округындагы Тулы вәкаләтле вәкиле Игорь Комаров, ИХО әгъзалары илләреннән делегатлар, дини берләшмәләр вәкилләре катнаша.

Марат Хөснуллин ассызыклаганча, Россия мөселман дөньясы белән мөнәсәбәтләргә зур игътибар бирә, барлык юнәлешләр буенча хезмәттәшлекне үстерәчәк һәм тирәнәйтәчәк. Аннары РФ вице-премьеры Россия Президенты Владимир Путинның сәламләвен игълан итте."Бүген ислам илләре актив үсештә, сәүдә һәм финанс өлкәсендә, инновацияләрдә һәм фәнни-гамәли тикшеренүләрдә сизелерлек казанышларга ирешәләр. Россия алар белән иң киң эшлекле һәм гуманитар хезмәттәшлек өчен ачык. Без җайга салынган элемтәләрне ныгыту һәм яңа партнерлар табу, аграр һәм сәнәгать кооперациясен алга сөрү, яңа транспорт-логистик чылбырлар булдыру белән кызыксынабыз. Халыкара элемтәләрне киңәйтүдә Россия мөселманнары зур роль уйный. Бу хакта быелгы форумның үткәрее дәлил», - диелә сәламләү текстында.

Патриарх Кирилл Татарстанда милләтара һәм конфессияара татулык дәрәҗәсен югары бәяләде. "Казанда мәчетләр храмнар белән янәшә тора, мөселман һәм православие дин тәгълиматы үсеш ала. Монда христианнар һәм мөселманнар бергә уртак файдага эшлиләр. Бу мөһим чараны оештырган өчен Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнехановка рәхмәт белдерәсем килә», - диде Рус Православие Чиркәве башлыгы.

РФ Президентының Идел буе федераль округындагы Тулы вәкаләтле вәкиле ассызыклаганча, Идел буе федераль округында ислам 5 гасыр дәвамында биредә яшәүче халыкларның мәдәниятенә органик рәвештә кертелгән. Округ төбәкләрендә 3,5 меңнән артык мөселман дини оешмалары эшли. "Хакимият органнары мөселман мәгарифен үстерүдә ярдәм күрсәтә. Татарстан Республикасы бу юнәлештә оешманың югары дәрәҗәсен күрсәтә һәм күп кенә төбәкләребез өчен үрнәк булып тора», - дип белдерде Игорь Комаров.

Рөстәм Миңнеханов утырышта катнашучыларны һәм кунакларны сәламләде, төркем эше белән кызыксынулары һәм Россиянең мөселман илләре белән диалогын тирәнәйтү һәм үстерү процессына керткән өлешләре өчен рәхмәт белдерде.

Түбәндә Татарстан Республикасы Рәисе чыгышының текстын китерәбез:

"Бүген безнең уртак йортыбыз авыр чор кичерә. Күп поляр дөнья формалашуның катлаулы процессы бара. Үсеш схемасы үзгәрә, анда берничә дәүләт башка илләрнең ресурсларын эксплуатацияләү хисабына икътисадый һәм сәяси өстенлекләр ала.

Бу глобаль доминантлык логикасына иярергә күнеккән кайбер державаларның ачыктан-ачык ризасызлыгын тудыра. Алар мәҗбүри чараларның киң арсеналын куллана: санкцияләр, шантаж, хәрби көч куллану белән янаулар. Суверен дәүләтләр эшләренә тыкшынуның бер формасы булып традицион рухи кыйммәтләргә каршы килгән идеологик кагыйдәләрне мәҗбүриләп кертү тора

Коллектив Көнбатыш Россиядә, аның инсани ролендә, мөстәкыйль тышкы сәясәтендә көнбатыш гегемониясенә чын каршылык күрә. Нәкъ менә шуңа күрә АКШ һәм аларның союздашлары Россия Федерациясенең Украина юнәлешендәге гамәлләрен русофобиянең яңа әйләнеше өчен сылтау итеп кулланалар, безгә каршы санкцияләр кертәләр һәм гибрид сугыш башлыйлар.

Барлык тырышлыкларга карамастан, Россияне изоляцияләү мөмкин түгел. Моңа мисал - Татарстанга KazanForumда катнашу өчен килгән 80нән артык чит ил дәүләтләре вәкилләре.

Бу катлаулы шартларда Россия дәүләтләрнең суверен тигезлеге, аларның социаль, сәяси һәм икътисадый төзелеш үсеше модельләрен мөстәкыйль сайлау хокукын хөрмәт итү, мәдәниятләр һәм цивилизацияләрнең күптөрлелеге, дөнья диннәре өчен аңлаешлы рухи-әхлакый кыйммәтләргә таяну кебек төп принципларга нигезләнгән күп поляр дөнья төзү линиясен дәвам итә.

Россия Президенты В.В. Путин Указы белән расланган Россия Федерациясе тышкы сәясәтенең яңартылган концепциясендә чагылдырылган бик мөһим позицияне билгеләп үтәсем килә. Бу документка беренче тапкыр «Ислам дөньясы» бүлеге кертелде. Анда Россиянең иминлекне тәэмин итү, тотрыклылык, глобаль һәм төбәк дәрәҗәсендәге икътисадый проблемаларны хәл итү мәсьәләләрендә ислам цивилизациясе дәүләтләре кирәклерәк һәм ышанычлырак партнерлар булып китүе ассызыклана.

Россия Ислам Хезмәттәшлеге Оешмасының әгъза-дәүләтләре белән үзара файдалы хезмәттәшлекне ныгытырга омтыла, аларның иҗтимагый-сәяси төзелешләрен һәм традицион рухи-әхлакый кыйммәтләрен хөрмәт итә, диннәр арасында, мәдәниятләр арасында диалогны һәм үзара аңлашуны алга сөрүгә, шулай ук исламофобиягә каршы көрәштә көчләрне туплауга ярдәм итә.

Безнең мөнәсәбәтләрне тагын да ныгытуның мөһим факторы булып дөнья сәясәте һәм икътисадының төп проблемаларына якын килү генә түгел, ә әхлакый кыйммәтләрнең уртаклыгы да тора.

Россия, күп милләтле дәүләт буларак, традицион дөнья диннәре вәкилләренең үзара хөрмәтле диалогын төзүдә уникаль тәҗрибәгә ия. Безнең ил территориясендә гасырлар дәвамында христианнар, мөселманнар, буддистлар һәм яһүдләр тату яшиләр һәм үзара хезмәттәшлек итәләр.

Динара татулыкның иң күренекле мисалларының берсе – Татарстан. Казан Кремлендә урнашкан «Кол Шәриф» мәчетендә һәм православие Благовещенье соборында, шулай ук төрле диннәр гыйбадәтханәләре янәшә урнашкан башка күп кенә урыннарда булып, моңа ачык инанырга мөмкин.

Төркемнең быелгы утырышы традицион рухи кыйммәтләрне ныгыту буенча уртак тырышлыкларыбызга зур өлеш кертер, дип ышанам. Моның нигезе - Россиянең һәм ислам дөньясы дәүләтләренең сәяси һәм дини лидерлары, мәдәният һәм иҗтимагый фикер эшлеклеләре арасында актив диалог. Ул ксенофобия, экстремизм һәм террорчылыкның төрле күренешләренә каршы көрәшне активлаштыруга ярдәм итәчәк.

Бу юнәлештә хезмәттәшлегебезнең мөһим элементларының берсе - исламофобия күренешләренә бергәләп каршы тору булырга тиеш. Шул ук вакытта без советлардан соңгы киңлектә традицион дини берләшмәләрне кысуга каршы бергәләп чыгыш ясарга тиешбез. Без Украинада Рус православие чиркәвенә һәм аның руханиларына карата нинди вакыйгалар булганын күрәбез.

Шул ук елда Россия Президенты В.В. Путинның Малайзиядә Ислам конференциясе оешмасының дәүләт һәм хөкүмәт башлыклары очрашуында чыгышына 20 ел тула. Нәкъ шул вакытта безнең лидер Русиянең мөселман дөньясы белән мөнәсәбәтләрен сыйфат ягыннан яңа форматка күчерергә тәкъдим итте. Нәтиҗәдә, безнең ил әлеге халыкара оешма каршында күзәтүче статусын алды. Без төркемнең киләсе утырышын нәкъ менә Малайзиядә уздырырга планлаштырабыз.

Шулай ук сезнең игътибарыгызны Россия һәм Ислам дөньясы арасында мәгариф, шул исәптән дини өлкәдә хезмәттәшлекне үстерү кирәклегенә җәлеп итәргә теләр идем. Бу глобальләшү һәм гомуми цивилизация кризисы шартларында дини кыйммәтләрне яхшырак аңларга ярдәм итәчәк. Россиянең дини һәм дөньяви уку йортлары һәм Ислам Хезмәттәшлеге Оешмасының әгъза-дәүләтләре арасында тыгызрак элемтәләр урнаштыру мөһим, шул исәптән даими студентлар һәм укытучылар алмашулары. Безнең төркем кысаларында шулай ук яшьләрне төрле социаль әһәмиятле акцияләргә һәм инициативаларга җәлеп итү эшен активлаштырырга кирәк.

Россиядә ислам дәүләтләрен өстенлекле сәүдә-икътисадый һәм инвестиция партнерлары буларак карыйлар. Бу көннәрдә Татарстанда «Россия – Ислам дөньясы: KazanForum» халыкара икътисадый форумы уза, ул Россия Президенты карары буенча федераль дәрәҗәдәге чарага әверелде. Шунысы куанычлы, безнең төркем утырышында Россия һәм чит ил катнашучылары форум чараларында да актив катнаштылар.

Кадерле дуслар! Утырыш уңышлы булыр һәм безнең илләр һәм халыклар арасында дуслыкны һәм хезмәттәшлекне ныгытуда төркемнең мөһим ролен раслар, дип ышанам. Сезгә тынычлык, бәхет, бәрәкәт, иминлек һәм Аллаһы Тәгаләнең барлык башлангычларында ярдәмен телим.

Утырыш барышында Россия һәм ИХО әгъза-дәүләтләренең динара хезмәттәшлеге торышы һәм перспективаларына бәйле мәсьәләләрнең киң спектры турында фикер алыштылар. Очрашуда катнашучылар гомуми рухи-әхлакый кыйммәтләрне яклауга һәм алга сөрүгә, Россия халыкларының һәм мөселман илләренең тарихи, мәдәни һәм цивилизацион мирасын саклауга аерым игътибар бирделәр.
Рөстәм Миңнеханов: Россиядә ислам дәүләтләрен өстенлекле сәүдә-икътисадый һәм инвестицион партнерлар буларак карыйлар