
# Рөстәм Миңнеханов: "Күп кенә социаль мәсьәләләрне хәл итү өчен безгә көчле икътисад кирәк"

*21.02.2012*Бүген ТР Президенты Рөстәм Миңнеханов Хөкүмәт йортында республика массакүләм мәгълүмат чаралары җитәкчеләре белән очрашты. Россиядәге сәяси вазгыять, төбәк башлыкларын турыдан-туры сайлау системасына яңадан кайту, социаль сәясәт, Бердәм дәүләт имтиханы, пенсия яшен арттыру, ТР тарихи - мәдәни мирасы елында башкарыласы эшләр, авылларны саклап калу һ.б. ике сәгатькә сузылган очрашуда күтәрелгән төп темалар булды. Очрашуның ил язмышындагы мөһим этап – РФ Президентын сайлаулар алдыннан узуы бу теманы да читтә калдырмады.


Илдә Дума сайлауларыннан соң башланган митингларга эмоциональ күзлектән карап бәя бирергә кирәкми, аларны аек акыл белән бәяләргә кирәк, дип саный Рөстәм Миңнеханов. Аның искәртүенчә, митинглар хакимиятне алмаштыру формасы түгел, ә халыкның фикерен белдерү формасы. “Митингларда катнашучылар билгеле бер позициядә булучы кешеләр, алар да үз фикерләрен ишеттерергә хокуклы. Тик ул билгеле бер чиктән чыкмаска тиеш. Хакимият аларның тавышын ишетеп, анализ ясарга, үз эшчәндегендәге кимчелекләрне төзәтергә, конструктив сөйләшүгә ирешергә”, -тиеш дип саный ул. ТР Президенты ассызыклаганча бу вазгыять шартларында иң мөһиме тәртип бозулар, бәрелешләргә урын калдырмау, барысына да цивилизацияле чишелеш табу.


Республика башлыгының Россиягә ничек яшәргә икәнен өйрәтүче чит көчләргә үз җавабы: “Алар үз илләрендә безнең бәягә мохтаҗ булмаган кебек, Россия дә алар бәясенә мохтаҗ түгел”.


Бүген мәгълүмат алу кыры гаять киң. “Интернет, социаль челтәрләрендә мәгълүмат шулкадәр күп һәм киңкырлы. Әзерлексез кешегә объектив мәгълүматны аерып алу бик кыен”, - дип искәртте Рөстәм Миңнеханов. Ул җәмгыятьне берләштерүдә массакүләм мәгълүмат чараларының ныклы роль уйнарга тиешлегенә аерым тукталды. Тик ТР Президенты искәртеп узганча, бүген бигрәк тә федераль каналларда ил күләмендә ирешелгән казанышлар, уңай үзгәрешләр яктыртылмый диярлек. Локаль характердагы негатив вакыйгаларны яктыртуга өстенлек бирелә. “Халыкта шуларга карап хакимияткә тискәре караш, канәгатьсезлек формалаша. Ә бит яктыртырлык казанышларыбыз бар бит”, - ди республика башлыгы.


ТР Президенты илнең бүгенге хакимиятенең дә кайбер ялгышлары булуын таный, шул ук вакытта аның Татарстан, Казан өчен күп эшләр башкаруын ассызыклады.


4 мартта ил башлыгын сайлауга килгәндә, Рөстәм Миңнеханов белдергәнчә, илнең алга таба хәрәкәте нәкъ менә шушы сайлау нәтиҗәләренә бәйле булачак. “Илгә патша түгел, менеджер кирәк дигән кайбер фикерләр белән килешмим. Россия өчен дөнья киңлегендә җаваплылык тота алучы “патша” -җитәкче кирәк. Ә менеджер ролен Хөкүмәт рәисе башкара ала”, -ди ул. Аның ассызыклап узуынча, Илбашы алга таба системалы чишелеш сорый торган мәсьәләләргә ныклы игътибар бирергә тиеш. Хакимият тарафыннан яшьләр белән, коллективларда персонал белән эшләүнең, гаилә кыйммәтләрен төшендерүнең җитмәве, мәктәпләр, вузлар белән эшчәнлекнең тирән түгел, ә белем бирү процессы белән генә чикләнүе әнә шундыйлардан.


Президентлыкка кандидатларга килгәндә, Татарстан башлыгы аларның һәркайсыннан кимчелекләрне түгел, ә уңай якларын гына эзләргә теләвен җиткерде. “Идеаль кешеләр булмый, тик алга таба ил белән нәрсә булачагын уйлап эш йөртергә тиешбез”, - дип ассызыклады ул.


Соңгы вакытта ил җитәкчелеге тарафыннан социаль лифт тезисы алга сөрелә. Республика социаль лифт сыйфатында яшьләргә, эшмәкәрләргә нәрсә тәкъдим итә ала? ТР Президенты совет чорында илдә кадрлар сайлау, әзерләү буенча анык система булуын таный. “Кызганыч, бүген әлегә Россиядә бу юнәлештә системалы эш юк”, -ди ул. Республика башлыгы Татарстанда ТР Инвестиция-венчур фонды, “Идея” технопаркы тарафыннан сәләтле белгечләрне үстерү эше алып барылуына тукталып узды. Тик ул күлдәге тамчылар гына. Үз вакытында РФ Президенты Дмитрий Медведев та кадрлар резервын булдыру омтылышын ясады.


“Кадрларны үстерергә кирәк. Әгәр кеше дәүләт хезмәте юлы буенча китә икән, ул шул этапларны үтәргә, бизнес юлыннан китә икән, шул юлдан барырга тиеш. Элегрәк бит бизнеска өйрәтү булмады. Яхшы гына белем булса да, мәктәпләрдә эшмәкәрлек нигезләре өйрәтелмәде. Урта сыйныйф турында сөйлибез. Ә аны мәктәптән үк әзерләү өчен бернәрсә эшләнмәде. Мәктәптән үк бу күнекмәләр салынырга тиеш. Бу әле башы гына. Алар бер көндә генә башкарыла алмый”, - ди Рөстәм Миңнеханов.


Президент искәрткәнчә, моннан ун еллар элек кенә кадрларны сайлаганда бер генә критерий үзәккә алынса (җитезлек, өлгерлек, тиз реакциясе булган), хәзер белгечләрне бәяләүнең сыйфаты киңәйгән. “Бүген һәр өлкә, бизнесмы, дәүләт идарәсеме, телевидениеме – барысы да әзерлекле кешедән тора. Лидерларның конкурентлык өстенлеген үстерергә, барыннан да элек алар белемле, акыллы кешеләр булырга тиеш”, -дип ассызыклады ул.


Бюджет хезмәткәрләренең эш хакын берничә тапкырга үстерү перспективасына килгәндә, ТР Президенты куәтле диверсификацияләнгән икътисад төзелми торып, бу бурычны теләгәнчә хәл итеп булмаячак, ди. “Моның өчен дәүләтнең теләге булу гына җитми, куәтле икътисад булуы кирәк. Тулай төбәк продукты күләмен 2016 елга 2 трлн сумга җиткерми торып, бу кыенрак булачак Әгәр без бурычка алып яши башласак, моның нәрсә белән тәмамлануын яхшы аңлыйбыз. Барлык социаль проектларны безнең бюджет мөмкинлекләренән чыгып анык исәпләргә тиешбез”, -ди ул.


Авыллар мәсьәләсенә килгәндә, Рөстәм Миңнеханов ил күләмендә авылларга игътибар бирелеп җитмәвен таный. “Аңа продукция җитештерү урыны итеп кенә карарга кирәкми. Гореф гадәтләр, телне саклау ягыннан, тәртип, эшкә өйрәнү ягыннан да авылларның әһәмияте зур. Анда яшәү дәрәҗәсе шәһәрдән калышмаска тиеш. Ил күләмендә аңа мөнәсәбәт үзгәрергә тиеш. Авылны сакламау, илне сакламауга тиң”, дип саный Рөстәм Миңнеханов.


Соңыннан ТР Президенты республика ММЧ җитәкчеләренә: “Без мәгълүмат чараларыннан объектив мәгълүмат алырга тиешбез”, дип күбрәк позитив күренешләргә - гаилә кыйммәтләренә, кешелек мөнәсәбәтләренә, яхшы эшмәкәрләр үрнәгенә урын бирергә чакырды. Шул ук вакытта кимчелекләрне яктыртудан да курыкмаска өндәде.

*ТР Президенты матбугат хезмәте*
Рөстәм Миңнеханов: "Күп кенә социаль мәсьәләләрне хәл итү өчен безгә көчле икътисад кирәк"