

# 2009 елдан БДИ белем бирү сыйфаты бәйсез экспертизаның бердәм формасына әверелә

*16.12.2008*


БДИ эксперимент этабын тәмамлый һәм 2009 елдан белем бирү сыйфаты бәйсез экспертизаның бердәм формасына әверелә. 2009 елда БДИ һәм БРИ үткәрү формалары һәм тәртибе турында бүген Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетында узган брифингта Татарстан Республикасы мәгариф һәм фән министры урынбасары Людмила Ногманова мәгълүмат бирде.

2009 елдан чыгарылыш сыйныф укучыларын дәүләти аттестацияләү (йомгаклау аттестациясе) БДИ формасында үткәреләчәк, шулай ук түбәндәге гомуми белем бирү предметлары буенча чыгарылыш дәүләт имтиханы формасында булачак: рус теле; рус әдәбияты; математика; физика; химия; биология; география; тарих; җәмгыять белеме; чит телләр (инглиз теле, немец теле, француз теле); информатика һәм мәгълүмати-коммуникацион технологияләр.

“Быел чыгарылыш сыйныф укучыларын дәүләти аттестацияләү (йомгаклау аттестациясе) вакытында чыгарылыш сыйныф укучысының ничә имтихан тапшырырга тиешлегенә регламент билгеләнми, - дип аңлатма биреп китте Л.Ногманова. – Рус теле һәм математикадан имтиханнар тапшыру мәҗбүри. Башка гомуми белем бирү предметларыннан имтиханнарны чыгарылыш сыйныф укучылары үз теләкләре буенча ирекле рәвештә тапшыралар. Чыгарылыш сыйныф укучысы 2 имтиханны мөстәкыйль рәвештә сайлый; әгәр укуын дәвам итәргә теләмәсә, рус теле белән математиканы гына да тапшыра ала”.

Көндезге, көндезге-читтән торып уку (кичке), читтән торып уку формаларында урта (тулы) гомуми белем алган мәгариф учреждениеләренең чыгарылыш класс укучылары, узган елларда уку йортларын тәмамлаучылар, башлангыч һәм урта һөнәри белем бирү йортларын тәмамлаучылар, чит ил гражданнары, гражданлыгы булмаган затлар, качкыннар һәм мәҗбүри күчеп китүчеләр; экстернат, гаиләдә яки үзлегеңнән белем алу формасында урта (тулы) гомуми белем алган затлар өчен дәүләти аттестацияләүне (йомгаклау аттестациясен) БДИ формасында, Россия Федерациясе субъектлары белән берлектә, Россия мәгариф күзәтчелеге оештыра һәм үткәрә.

Традицион формада үткәрелә ала торган чыгарылыш дәүләт имтиханы формасындагы дәүләт (йомгаклау) аттестациясен чыгарылыш сыйныф укучыларының 3 категориясе – үз-үзен тотышы девиант (иҗтимагый яктан куркыныч) булган балалар һәм яшүсмерләр өчен ябык типтагы махсус укыту-тәрбия учреждениеләрен тәмамлаучылар, ирегеннән мәхрүм итү рәвешендәге җәзаларны башкара торган учреждениеләр каршында оештырылган мәгариф учреждениеләрен тәмамлаучылар, сәламәтлеге буенча мөмкинлекләре чикле булган (сукырлар һәм начар күрүчеләр, ишетүдә һәм терәк-хәрәкәт аппаратында кимчелекләр һәм башка физик җитешсезлекләр булган) чыгарылыш сыйныф укучылары өчен – Россия Федерациясе субъектлары, мәгариф учреждениеләре оештыра һәм үткәрә. Югарыда күрсәтелеп киткән категорияләргә керүче чыгарылыш сыйныф укучылары дәүләт (йомгаклау) аттестациясен, сайлау буенча ике форманы (БДИ һәм чыгарылыш дәүләт имтиханын) берләштереп, ирекле рәвештә уза алалар.

“Быел республика территориясендә информатика һәм чит телне БДИ формасында беренче тапкыр тапшырачаклар, - диде Л.Ногманова. – Штат режимына күчкәндә, сынау БДИлары республика һәм федерация дәрәҗәсендә бетерелә, ләкин мәктәп һәм район дәрәҗәсендә үткәрелә ала. Чит телдән имтихан бик авыр, һәм без республика дәрәҗәсендә чит телдән сынау Бердәм дәүләт имтиханын үткәрергә тырышачакбыз”.

*“Татар-информ” мәгълүмат агентлыгы*
2009 елдан БДИ белем бирү сыйфаты бәйсез экспертизаның бердәм формасына әверелә