
# Урман массивлары торгызуга караганда зуррак темплар белән кими бара

*06.09.2010*Урманнарның никадәр зур байлык булуын күзаллау өчен берничә санны атап үтү җитәдер. Идел буе төбәкара табигатьне саклау прокуроры Вера Солдатова бүген ТР Министрлар Кабинетында Президент Рөстәм Миңнеханов рәислегендә узган киңәшмәдә җиткергәнчә, Россия территориясенең 69 проценты урманнар белән капланган. Дөньядагы үзагач запасының биштән бер өлеше дә Россиягә туры килә. Моңа урманнарның зур экологик ролен дә өстәргә кирәк. Шуңа күрә бүген урманнарны дөрес итеп файдалану, аларны саклау һәм торгызуның актуальлеге бик югары.


Тик бүген урман массивлары торгызуга караганда зуррак темплар белән кими бара. Моңа урманнарны законсыз кисү, янгыннар, экологияне пычрату, урманнарны сәнәгый үзләштерү һ.б. факторлар йогынты ясый. Табигатьне саклау прокуроры Вера Солдатова чыгышын россиякүләм масштабтан башласа да, докладының үзәгендә Татарстанда урманнарны саклауның ни дәрәҗәдә оештырылышы ята иде. Тикшерүләр нәтиҗәләренә нигезләнеп ул, республикада урманнарны саклау һәр торгызу буенча чаралар күрелүгә карамастан, бу эшләрнең җитәрлек булмавын, ТР Урман хуҗалыгы министрлыгының, табигатьтән файдалану, әйләнә-тирәлекне саклау буенча федераль органнарның төбәк бүлекчәләренең контроле җитмәвен искәртте. Аның сүзләренә караганда, 2007 елда Татарстанда урманнарны рөхсәтсез кисүнең 355 факты теркәлсә, узган ел аларның саны 730 дан арткан. Урманнар белән бәйле җинаятьләрнең бик авыр ачылуын күздә тотканда, моны айсбергның түбәсе белән генә чагыштырып булыр иде. Ләкин шул ук вакытта бу саннар республикада бу төр җинаятьләрне ачу эшенең активлашуын дәлилли, ди ул.


Урман янгыннары да үз эзен сала. Быелгы аномаль эсселек, аларның санын, алардан килгән зарарның күләмен арттыру сәбәпле, быелгы янгыннарны узган елгылар белән чагыштырырга да урынсыз булыр иде. Иң мөһиме: республикада барлык ведомстволарның килешеп эшләве һәм махсус техникалар белән тәэмин ителеш зур масштаблы янгыннарга китермәгән. Моны үз чыгышында урман хуҗалыгы министры Наил Мәһдиев тә искәртте.


“Узган ел ТР җитәкчелеге инициативасы белән РФ Оборона министрлыгы линиясе буенча алынган 18 “ЗИЛ” автомобиле урман хуҗалыкларына бирелде. Узган ел урман хуҗалыклары шулай ук махсус 60 “УАЗ” машинасы белән тәэмин ителде. Республика Президенты карары белән, урманнарга көндәлек авиапатруль оештыру өчен 2 млн. сум бүленде. Шушы һәм бик вакытлы күрелгән башка чаралар быел янгыннар белән бәйле катлаулы вәзгыять шартларында нәтиҗәле эшләргә мөмкинлек бирде”, -дип саный министр. Аның чыгышы, кайбер тармак проблемаларына карамастан, прокурор Вера Солдатова чыгышыннан аермалы буларак, оптимизм белән сугарылган иде.


Бүген республикада урманнарны саклау һәм торгызуда, аларны үзләштерүдә 2018 елга кадәр урман хуҗалыгын үстерү буенча расланган Стратегиягә зур өметләр баглана. Республикада урман орлыгы әзерләүнең нәтиҗәлелеген арттыру, яхшырак үзлекле орлык һәм утырту материаллары белән тәэмин итү максатыннан, Саба районында Россиядә беренче селекция-орлыкчылык үзәге сафка басачак. Биредә нарат һәм чыршыдан елына 2 тонна орлык, барлыгы 3,8 млн. данә чәчү материалы әзерләү күздә тотыла. Наил Мәһдиев республикада түбән сыйфатлы үзагачны эшкәртү мәсьәләсенең чишелеш табасын да искәртте. Билгеле булганча, бу проектны “Алабуга” МИЗ да гамәлгә ашырырга ниятлиләр. Төркиянең агач плитәләр җитештерү буенча махсуслашкан “Кастамону Энтегре” ширкәтенең заводына биредә нигез салынды. Ул 2012 ел ахырында эшләп китәргә тиеш. Завод елына 450 мең куб метр үзагач эшкәртергә сәләтле булачак.


Ә инде законсыз урман кисү белән көрәш, кадрларның профессиональлеген күтәрүгә килгәндә, Наил Мәһдиев җитәкче буларак алдагы елларда бу өлкәдә эшчәнлекне тагын да нәтиҗәле итәргә ышандыра.


Президент Рөстәм Миңнеханов ассызыклаганча, бүген урман һәм урманчылар икесе бердәй игътибарга лаек. Бөтен кеше дә бу җаваплы эшкә килергә теләми. Булган кадрлар потенциалына таянып эшләргә кирәк. Аларны һөнәри яктан үстерү, эшләр өчен тиешле шартлар тудыру, хезмәтен лаеклы бәяләү безнең бурыч, дип белдерде ул.


Бүгенге киңәшмәдә яңгыраган теләк-тәкъдимнәр, бурычлар чаралар планында урын алачак.

*"Татар-информ" мәгълүмат агентлыгы.*
Урман массивлары торгызуга караганда зуррак темплар белән кими бара