

# Казанда композит материаллар җитештерү буенча завод барлыкка килергә мөмкин

*24.10.2008*


Бүген Казанга, нанотехнологияләр һәм наноиндустрияне үстерү өлкәсендә хезмәттәшлек итү турындагы килешүне тормышка ашыру буенча Координацион советның киңәйтелгән утырышында катнашу өчен, “Роснано” дәүләт корпорациясе һәм “Берләшкән авиатөзелеш корпорациясе” ААҖ вәкилләре делегациясе килде.

Иртән кунаклар “Роснано” дәүләт корпорациясе генераль директоры урынбасары Андрей Малышев җитәкчелегендә һәм Татарстан Республикасы Хөкүмәтенең беренче вице-премьеры Борис Павлов озатуында Горбунов исемендәге Казан авиация җитештерү берләшмәсендә булды.

Утырышта катнашучылар билгеләп узганча, хәзерге вакытта Россия авиация заводлары композицион материалларны куллану өлкәсендә бөтендөнья гражданнар авиаиндустриясе лидерларыннан шактый калышалар. Металл урынына композитлар куллану конструкцияне шактый җиңеләйтә һәм узел, агрегатлар ресурсын беркадәр арттыра.

Горбунов исемендәге Казан авиация җитештерү берләшмәсе генераль директоры Васил Каюмов сүзләренә караганда, Казанда җитештерелә торган Ту-214 авиалайнерында композит материаллар барлык конструкциянең якынча 25 % ын тәшкил итә, ә яңа Boeing-787 Dreamliner ның 60 % ы композитлардан тора.

“Сухой Superjet” һәм МС-21 яңа самолетларында композицион материаллар күбрәк булырга тиеш. Бу машиналарда Россиядә беренче тапкыр “кара канат” дип атала торган нәрсәне, ягъни тулысынча композитлардан әзерләнгәнен кулланып карау планлаштырыла. “Берләшкән авиатөзелеш корпорациясе” нең технологик үзәге директоры Юрий Тарасов әйткәнчә, Россия “кара канат”ны эшләүдә чит ил компанияләренең тәҗрибәсен өйрәнә һәм канатлар эшләү, җитештерү буенча чит ил базарының бер өлешен яулап алырга мөмкинлек бирәчәк үз технологияләрен булдыра ала.

Хәлбуки, хәзерге вакытта Россия сәнәгате җитештерә торган композицион материаллар чит илләрнекеннән өч тапкыр кыйбатрак һәм шуның белән бергә өзелү ныклыгы кебек иң мөһим технологик параметрлар буенча аларныкыннан якынча өч тапкыр калыша. Бу материалларны җитештерү күләмнәре дә алар белән кызыксынган өлкәләр – космик, авиацион, суднолар төзү өлкәләре өчен җитәрлек түгел. Россия самолетларында чит ил материалларын башлангыч этапта гына кулланырга мөмкин, ләкин чит илләрнең һәм андагы компанияләрнең экспорт чикләүләре “Берләшкән авиатөзелеш корпорациясе”н гражданнар авиациясе өчен үзебезнең заманча композицион материаллар производствосын үстерү турында уйланырга мәҗбүр итә. Шуңа күрә хәзерге вакытта компания яңа завод төзү өчен урын эзләү белән мәшгуль.

Белгечләрнең сүзләренә караганда, яңа предприятиегә инвестицияләр 400-700 миллион евро тәшкил итәргә тиеш, һәм әлеге предприятиенең эшләп китүе 2013 елга планлаштырыла. Бу елда “кара канат”лы беренче Россия гражданнар самолеты күккә күтәреләчәк. Завод урнашу вариантлары буларак Воронеж, Ульяновск, Мәскәү яны һәм Казан карала.

Татарстан Республикасы Хөкүмәтенең беренче вице-премьеры Борис Павлов, үз чиратында, Казанның мондый завод төзүгә әзер булуын – шәһәрдә яхшы фәнни база, кадрлар потенциалы, республика җитәкчелеге ярдәме һәм яңа завод продукциясен кулланырга әзер торган предприятие барлыгын раслады. Казан авиация җитештерү берләшмәсе Берләшкән авиатөзелеш корпорациясе тарафыннан бөтен Берләшкән авиатөзелеш корпорациясе өчен канатлар җитештерү буенча база предприятиесе буларак сайланган инде, һәм предприятие шул исәптән “кара канат” җитештерергә дә әзер.

*“Татар-Информ” мәгълүмат агентлыгы*
Казанда композит материаллар җитештерү буенча завод барлыкка килергә мөмкин