
Татарстанга барлык тармак предприятиеләренең өзлексез эшен тәэмин итәргә кирәк. Бу хакта бүген Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнеханов Татарстан Республикасы Икътисад министрлыгының йомгаклау коллегиясе утырышында хәбәр итте.

Коллегия Татарстан Республикасында Социаль-икътисадый тотрыклылыкны тәэмин итү буенча оператив штаб белән берлектә узды.

Төп тема - 2023 елда социаль-икътисадый тотрыклылык һәм төбәкнең икътисады үсеше.

Төп нотык белән ТР икътисад министры Мидхәт Шаһиәхмәтов чыгыш ясады.

Рөстәм Миңнеханов билгеләп үткәнчә, республика икътисады тышкы чакыруларга чыдам булып чыкты. Бу хакта узган ел күрсәткечләре раслый. Мәсәлән, тулаем төбәк продукты 3,865 трлн сум тәшкил итте, сәнәгать җитештерүе индексы – 106,6%; инвестицияләр – 850 млрд. сум бу нәтиҗәләргә федераль ярдәм нәтиҗәсендә ирешелде, дип ассызыклады Рөстәм Миңнеханов һәм Россия Президенты Владимир Путинга һәм ил Хөкүмәтенә вакытында күрелгән чаралар өчен рәхмәт белдерде.

«Предприятие җитәкчеләренә һәм хезмәт коллективларына аерым рәхмәт сүзләре. Санкция басымы шартларында сез җитештерүне саклап кала алдыгыз, аларның тотрыклы эшләвен тәэмин итә алдыгыз, яңа җитештерү һәм логистика чылбырлары формалаштырдыгыз», - диде Рөстәм Миңнеханов.

Ул ассызыклаганча, бүген икътисадның тотрыклылыгын саклап калу һәм бюджет чыгымнарының нәтиҗәлелеген тәэмин итү мөһим. Алга барырга кирәк, диде Рөстәм Миңнеханов.

Бу мәсьәләләрне хәл итү, шулай ук икътисадны алга таба үстерү өчен Оператив штаб тарафыннан төрле юнәлешләр буенча чаралар планы әзерләнде.

«Барлык тармак предприятиеләренең өзлексез эшен тәэмин итәргә кирәк. Агымдагы елга бурыч - тулаем төбәк продукты күләмен 4 трлн сумга җиткерү барысы да икътисадый вәзгыятькә бәйле булачак, әмма без бу максатка ирешергә тиеш. Безнең игътибар үзәгендә үзмәшгульләр һәм микропредприятиеләрдән алып иң эре компанияләргә кадәр барлык хуҗалык итүче субъектлар булырга тиеш», - диде Рөстәм Миңнеханов. Барлык министрлык һәм ведомстволарның бурычы - бизнеска ярдәм итү, дип ассызыклады ул.

Икътисадны инвестицияләр җәлеп итмичә үстерү мөмкин түгел. Дәүләт инвестиция куркынычларын бизнес белән ярдәм механизмнары аша бүлешергә әзер. Бу - 1119 нчы һәм 1704 нче Хөкүмәт карарлары, Капитал салуларны, инфраструктура менюларын һәм федераль үсеш институтлары программаларын яклау һәм бүләкләү турында килешү кысаларында кораллар. Бу мөмкинлекләрнең барысыннан да без файдаланырга тиеш, диде Рөстәм Миңнеханов.

Шулай ук преференциаль территорияләрнең потенциалын кулланырга кирәк, дип саный ТР Рәисе. Әйтик, «Алабуга» МИЗ яңа җитештерү мәйданнарының шактый күләмен төзи - якынча 200 мең кв.м. төп бурыч – аларны резидентлар белән тутыру һәм нәтиҗәле эшне тәэмин итү. «Алабуга»ның «Сибур» компаниясе белән уртак планнары да бар. Иннополисның бурычы - федераль үзәк белән эшләү, элек игълан ителгән күләмнәрдән чыгып, ике яңа мәйданчыкны финанслау.

Республикада алдынгы үсешнең 5 территориясе (ТОСЭР) эшли. Монда шулай ук резервлар бар. Түбән Кама буенча узган елда бер генә резидент та җәлеп ителмәгән, яңа эш урыннары булдыру күрсәткече үтәлмәгән. «Мин бүген Түбән Кама башлыгына әйттем инде, - дип хәбәр итте Рөстәм Миңнеханов. - Аңлашыла ки, хәзерге шартларда резидентларны табу җиңел түгел, әмма эшләргә кирәк».

«Чистай» ТОР начар эшли - ул шулай ук тәнкыйть астында. Рөстәм Миңнеханов муниципалитетлар башлыкларының игътибарын җәлеп итте: инвестицияләр – территорияләрне үстерү һәм гражданнарның керемнәрен һәм тормыш сыйфатын арттыру чыганагы.

Моношәһәрләр җитәкчелегенә РФ ВЭБ механизмнарын активрак кулланырга кирәк. үз чиратында, ТР Рәисе РФ ВЭБка республика проектларына ярдәм итүләре өчен рәхмәт белдерде.

Быел РФ ВЭБ финанслашканда Свияжск мультимодаль логистика үзәгенең инженер һәм юл инфраструктурасын булдырырга кирәк. Барлык килешүләр безнең төзүчеләр тарафыннан да вакытында гамәлгә ашырылырга тиеш, диде Рөстәм Миңнеханов.

Хакимият эшен дәүләт һәм муниципаль хезмәтләрнең сыйфаты буенча бәялиләр. Узган ел хезмәт күрсәтүләр электрон рәвешкә күчерелде - бу 319 хезмәт күрсәтү. Шул ук вакытта кайбер районнарда аларны вакытында күрсәтмәү очраклары бар, дип искәртте Рөстәм Миңнеханов. Ул артта калган районнарны – Мөслим, Менделеевск, Әлки, Бөгелмә, Нурлат районнарын санап китте. Моның өчен җаваплы затларга җәза бирергә кирәк, дип тәкъдим итте Рөстәм Миңнеханов.

Ил Президенты куйган мөһим бурыч - кыска вакыт эчендә технологик суверенитетны тәэмин итү. Бу эш җитәрлек дәрәҗәдә нәтиҗәле алып барылмый, дип саный Рөстәм Миңнеханов. Ул Татарстанда технологияләрне импортлау экспорттан 6 тапкыр артыграк, дип искәртте. Төбәктә - илдәге иң көчле фәнни мәктәпләрнең берсе. Шул ук вакытта узган ел Россия университетларының уйлап табучылар активлыгы рейтингында Татарстанның әйдәп баручы югары уку йортларының позицияләре начарланды. Бу: КНИТУ-КАИга да, КНИТУ-КХТИ һәм Энергоуниверситетка да кагыла - алар түбән позициягә төште, дип билгеләп үтте ТР Рәисе. Нәтиҗәдә, соңгы 10 елда Татарстанда уйлап табуларга алынган патентлар саны 17 процентка кимегән.

«Югары уку йортларына бизнес белән берлектә конкрет гамәли нәтиҗәләр алу өчен фәнни тикшеренүләр программасына төзәтмәләр кертергә кирәк. Без барысын да үзебез җитештерергә өйрәнгәнче санкцияләр бетмәячәк», - диде ул.

Республикада кече һәм урта бизнесны үстерү өчен барлык шартлар да тудырылган. Бүген икътисадның реаль секторына ярдәм итүгә басым ясарга кирәк. Эшкәртү производстволарында кече һәм урта предприятиеләрнең 7%ы гына эшчәнлек алып бара. Технологик суверенитет проблемаларын исәпкә алганда, бу җитәрлек түгел. Локомотив безнең эре предприятиеләр булырга тиеш, дип саный Рөстәм Миңнеханов.

Аның сүзләренчә, бүген кече бизнес белән яңа кооперация чылбырлары төзергә һәм сәнәгать мәйданчыклары потенциалын кулланырга кирәк. Бүген республиканың сәнәгать паркларында мең ярым резидент теркәлгән, аларда 55 меңнән артык кеше эшли.

Сәнәгать парклары үсеше өчен барлык шартлар да тудырылган. Субсидияләр, салым ташламалары, ташламалы заем финанславы бирелә. Шуның белән бергә республикада 7 паркта - һәм мин аларны берничә тапкыр тәнкыйтьләдем инде - нибары бер резидент (Аксубай, Бөгелмә, Алабуга, Зәй, Кайбыч, Лениногорск, Балык Бистәсе районнары). Актаныш (28%), Буа (39%), Яңа Чишмә (3%) һәм Мамадыш (32%) районнарында паркларның тулылануы түбән. Шул ук вакытта биредә мәйданчыклар бюджет инвестицияләре хисабына булдырылган, дип ассызыклады Рөстәм Миңнеханов.

«Без быел кабул иткән резидентлар һәм идарәче компанияләр өчен яңа ярдәм чараларын исәпкә алып, паркларның тулылыгы 70%тан ким булмаган дәрәҗәдә тәэмин ителергә тиеш. Бу - Инвестицион үсеш агентлыгы, Инвестицион венчур фонды һәм Икътисад министрлыгы белән берлектә, район башлыкларының җаваплылык зонасы», - диде Рөстәм Миңнеханов. Ул шулай ук территорияләрне үстерү өчен төп партнер – кече һәм урта бизнес, дип искәртте. Шулай ук кече һәм урта предприятиеләрнең экспортка эшләвен максималь рәвештә җәлеп итүне тәэмин итәргә кирәк. Хәзер КУЭның 1%тан кимрәге экспортерлар. Уңай мисал итеп Рөстәм Миңнеханов хәләл продукция юнәлешендәге эшне китерде.

Бер өстенлек - муниципалитетларның нисбәтле үсеше. Моның өчен илкүләм проектлар һәм республика программалары тормышка ашырыла. Узган елда 4271 объект файдалануга тапшырылган һәм ремонтланган. Ил Президенты агымдагы елга тизләнергә һәм объектларны бер елга иртәрәк кертергә әзер булган төбәкләрдә инфраструктура төзелешен федераль бюджеттан алдан финанслау бурычын куйды. Бу юнәлештә актив эшләргә кирәк, дип ассызыклады ТР Рәисе.

«Тармак министрлыкларына, Төзелеш министрлыгы белән берлектә, кыска вакыт эчендә федераль бюджеттан алдан финанслау чараларын җәлеп итүгә заявкалар җибәрергә кирәк», - диде ТР Рәисе.

Ул шулай ук төбәктә территорияләрнең баланслы үсешен тәэмин итү өчен пространстволы планлаштыру институты булдырылуын искәртте. Агымдагы елда институтка Казан агломерациясенең мастер-планын эшләүне тәмамларга, Кама һәм Әлмәт агломерацияләренең мастер-планнарына керешергә кирәк. Бу документлар торак төзелеше, инфраструктура һәм җитештерүне планлаштыру коралы булырга тиеш.

Рөстәм Миңнеханов искәрткәнчә, салым бурычы белән эшләү мөһим юнәлеш булып кала. Ул бурыч суммасын атады - 1 гыйнварга ул 15,3 млрд сум тәшкил итә - бу аномаль, диде ул, бу предприятиеләр - банкротлыкка кандидатлар, бу эш урыннарын югалту дигән сүз.

Шул ук вакытта милек салымнары оешмалары хезмәткәрләре тарафыннан түләүгә дә аерым игътибар бирелергә тиеш. 2023 елның 1 гыйнварына физик затларның бурычлары 2,6 млрд сумнан артып китә, аларны түләү өчен чаралар күрергә кирәк.

ТР Рәисе сәнәгать предприятиеләренә һәм компанияләренә эшләре өчен рәхмәт белдерде. Бездә булдырылган бар нәрсә - икътисадның реаль секторы эше нәтиҗәсе, дип ассызыклады ул, сезгә зур рәхмәт.

Утырыш гадәттәгечә төрле тармакларның аеруча алдынгы белгечләренә Татарстан Республикасы дәүләт бүләкләрен тапшыру белән тәмамланды.

Утырышта РФ ФС Дәүләт Думасы депутаты, РФ Дәүләт Думасының Икътисадый сәясәт комитеты рәисе Максим Топилин, Дәүләт Советы Рәисе Фәрит Мөхәммәтшин, ТР Премьер-министрының беренче урынбасары Рөстәм Нигъмәтуллин, министрлыклар һәм ведомстволар вәкилләре катнашты.
Рөстәм Миңнеханов ТР Икътисад министрлыгы коллегиясендә: Агымдагы елга бурыч - тулаем төбәк продукты күләмен 4 трлн сумга җиткерү