
Татарстанда бонд зонасы барлыкка килүне көтәргә кирәкме, таможняда тәртип бозучыларны күп тоталармы һәм бер ел эчендә монда маркировкаланмаган күпме товар тартып алганнар, боларның барысы хакында Татарстан Республикасы Хөкүмәте Йортында узган брифингта Татарстан таможнясы башлыгы, таможня хезмәте генерал-майоры Марат Гәрәев сөйләде.

Татарстанның тышкы сәүдә әйләнеше бер ел эчендә 30%ка арткан. 2021 елның 11 аенда гына да ул 16 млрд. доллардан артык тәшкил иткән. Шул ук вакытта бу санның 69%ы, ягъни 11 млрд долларга якыны, экспортка туры килә, шул ук вакытта импорт 5 млрд доллардан аз гына артык.

«Узган ел, дөньяда эпидемиологик хәлнең уңайсыз булуына карамастан, республиканың товар әйләнеше аннан алдагы елның шул ук чоры белән чагыштырганда арткан. 2020 ел эчендә Татарстан тышкы икътисадый банкында катнашучыларның товар әйләнеше 12,4 млрд.доллар тәшкил итте» - диде Марат Гәрәев.

Идел буе федераль округының тышкы сәүдәсендә Татарстанның тышкы сәүдә әйләнеше узган елның 11 ае нәтиҗәләре буенча 29% тәшкил иткән.

Узган ел Татарстан таможнясы товарларга 1421 декларация рәсмиләштергән һәм федераль бюджетка таможня һәм башка түләүләрне 2,7 млрд. сумга күчергән.

«Узган ел 6017 таможня тикшерүе үткәрелгән, шуларның 524е – товарларны халыкара почта аша җибәргәндә. Шул ук вакытта аларның нәтиҗәлелеге 70%ка якын тәшкил итте», – дип билгеләп үтте спикер.

Моннан тыш, эчке базарда тикшерүләр нәтиҗәсендә, узган ел Татарстан таможнясы федераль бюджетка 364 млн сум акча күчергән һәм 344 млн сум акча түләттергән.

«Эчке базарда биналарны һәм территорияләрне карау вакытында, азык-төлек продукциясен маркировкалау кагыйдәләрен билгеләүче техник регламент таләпләрен бозып, 1,7 млн.сумлык 16,7 тонна маркировкаланмаган азык-төлек товарлары ачыкланды һәм кулга алынды», - дип сөйләде Марат Гәрәев.

Аның сүзләренә караганда, ачыкланган товарларда, кагыйдә буларак, җитештерү датасы, саклау шартлары, яраклылык вакыты, товар җитештерүченең урнашу урыны, ЕАС мөрәҗәгать итү билгесе турында мәгълүматлар юк. Мондый продуктлар арасында чикләвек, җиләк-җимеш, яшелчә, киптерелгән җиләк-җимеш, сыр, ярмалар бар.

«Идентификацияләү чаралары белән мәҗбүри маркировкаланырга тиешле 44 мең берәмлектән артык сәнәгать товары барлыгы 3 млн 93 мең сумлык әйләнештән алынды һәм әйләнештән алынды. Бу – тун, аяк киеме, кием-салым, урын-җир әйберләре, тәмәке әйберләре. Ачыкланган маркировкаланмаган товарларның зур өлеше – 43 мең берәмлектән артыгы, тәмәке продукциясе», - дип билгеләп үтте таможня башлыгы.

Шулай ук 2021 елда сәүдә әйләнешеннән контрафакт товарлар: аяк киеме, спорт костюмнары, сумкалар алынган. Хокук ияләренә 1 млн. 795 мең сумлык зыян китерелгән.

Татарстан таможнясы хезмәткәрләре эшенең зур өлешен аэропортларда тикшерүләр алып тора, аларда елдан-ел күбрәк пассажирлар агымы арта.

«Пандемиягә карамастан, узган ел пассажирлар агымы кискен артты. «Бигеш» аэропортында 406 халыкара авиарейс рәсмиләштерелгән, пассажирлар агымы 41,8 мең пассажир тәшкил иткән. 2020 ел белән чагыштырганда, 3 тапкырдан артык. Алты хокук бозу очрагы ачыкланды. Алар барысы да алкогольле продукция кертү нормаларын бозуга бәйле», - дип сөйләде Гәрәев.

Моннан тыш, Казан аэропорты аша 6 меңнән артык самолет һәм миллионнан артык пассажир узган, бу, узган ел белән чагыштырганда, 2 тапкырга күбрәк. Тикшерү вакытында таможня хезмәткәрләре чит ил аша тыелган яки чикләнгән товарларны ташу буенча 419 омтылышны ачыклаган һәм булдырмый калган. 616 административ эш кузгатылган.

«Тәртип бозучыларның төп товарлары: алкоголь, тәмәке продукциясе, кулдагы акча, салкын корал. Еш кына билгеләнгән сан нормасыннан артып киткән товар кертелә. Мәсәлән, быел без 14 блокны, ягъни 2 меңнән артык тәмәке кертүне ачыкладык, гәрчә 200 данә генә булса да, ягъни бер блок кертергә тиеш», – дип белдерде спикер.

Гәрәев тагын бер мисал белән уртаклашты: шушы көннәрдә генә бер ир-ат илгә 800 сигара керткән, ә закон буенча 50 генә рөхсәт ителгән. Моннан тыш, ике тапкыр таможня хезмәткәрләре экстремистик әдәбиятны законсыз рәвештә кертүгә чик куйган, ике очракта да хокук бозучы кызлар булып чыккан.

«19 тапкыр коммерция товарын шәхси куллану товары итеп китерергә яки чыгарырга маташтылар. Әйтик, 600 флакон туалет суы чыгару омтылышы булды, 398 сим-карта, 330 берәмлек кием-салым, медицина аппаратурасы, савыт-саба китерергә тырыштылар», - дип сөйләде таможня башлыгы.

Бер ел эчендә таможня хезмәте хезмәткәрләре тарафыннан барлыгы 344 литр алкоголь, 11 килограмм тәмәке, 30 мең данәдән артык тәмәке һәм сигара, шулай ук 214 мең доллар валюта алынган.

Марат Гәрәев, йомгак ясап, 2021 елда Татарстан таможнясы административ хокук бозулар турында 1950 эш кузгатты, дип билгеләп үтте. Барыннан да бигрәк эш документларны һәм декларацияләрне дөрес рәсмиләштермәү, валюта законнарын бозу, шулай ук тыелган предметларны кертү омтылышларына бәйле.

Шулай ук 17 җинаять эше кузгатылган. Аларның икесе – таможня түләүләреннән читләшү, икесе – стратегик мөһим товарлар һәм ресурслар контрабандасы, тагын берсе – икеләтә кулланыла торган товарларны законсыз экспортлау.

«Узган ел Казан аэропортында без контрабанданың өч омтылышына юл куймадык. Россия гражданнарының Төркиягә аеруча зур күләмдә акча күчергәне өчен ике җинаять эше кузгатылган. Ике яшь кеше 62 һәм 70 мең АКШ долларын чыгарырга тырышты», – дип уртаклашты Гәрәев. Аның сүзләренә караганда, эш фигурантларына гаепләү карары чыгарылган инде: җинаять предметларын конфискацияләү белән бергә, бер елга иреген чикләү.

Тагын бер җинаять эше Төркиядән миллион сумнан артык бәядән зәркән эшләнмәләрен законсыз рәвештә күчергән өчен кузгатылган. Бу эш буенча тикшерү әле дәвам итә.

«Еш кына законсыз күчерелә торган товарларны турыдан-туры безнең алыштыргысыз ярдәмчеләребез – таможняның кинология бүлегенең хезмәт этләре тарафыннан ачыклавыбызны билгеләп үтәсе килә. Массасы 100 граммнан артык булган кокаин МПОсына, шулай ук Төркиягә чыгару контрабанданың ике факты безнең этләр ярдәмендә ачыкланды», – дип сөйләде таможня башлыгы.

Еш кына законсыз күчерелә торган товарларны таможняның кинология бүлеге этләре тарафыннан ачыклау да җитә. Узган ел хезмәт этләре ярдәмендә акчаларны декларацияләмәүнең 33 очрагы һәм тәмәке продукциясен законсыз рәвештә ташуның 12 очрагы ачыкланган.

Журналистларның сорауларына җавап биреп, Марат Гәрәев Татарстанда бонд склады булдыру перспективалары белән уртаклашты. Аның сүзләренә караганда, әлеге проектның нечкәлекләре турында барлык кирәкле норматив-хокукый актлар чыкканнан соң сөйләргә мөмкин булачак.

Исегезгә төшерәбез, бонд складлары – интернет-мәйданчык аша физик затларга сатыла торган товарларны җыю, саклау һәм бүлү өчен кулланыла торган махсус таможня статусы булган урыннар. Бонд складының аерым таможня статусы таможня пошлиналарын һәм анда читтән кертелә торган товарларны саклаган очракта, аларны сатып алганчы түләргә мөмкинлек бирә. Бүгенге көндә Россиядә бонд зоналары юк, Татарстан сынау уздырыла торган төбәкләрнең берсе булырга ниятли.

Гәрәев сүзләренә караганда, 2021 ел ахырында Дәүләт Думасы Россиядә эксперименталь бонд складларын төзү турында закон проектын беренче укылышта кабул иткән. Закон үз көченә кергәннән соң, Хөкүмәт киләсе адым ясарга һәм мондый объектлар төзү тәртибен расларга тиеш. Әлеге норматив акт нигезендә генә Федераль таможня хезмәте таможня органнарының эш тәртибен төгәл билгели торган боерык чыгара ала.

«Монда бик күп нюанслар бар. Әмма барысы да норматив-хокукый актларны чыгарганнан соң тормышка ашырылырга тиеш, беренче чиратта бу Хөкүмәт карары һәм Федераль таможня хезмәте боерыгы. Боларның барысы да хәл ителгәч, пилот төбәкләр билгеләнәчәк. Без анда кертелербез дип өметләнәбез». Шуннан чыгып, эшне башлаячаклар. Әлегә барлык норматив актлар да юк, нидер әйтүе дә кыен. Әгәр Татарстан таможнясына әлеге эксперимент үткәрүне ышанып тапшырсалар, без әзер булачакбыз», - дип тәмамлады сүзен Гәрәев.
ТР Хөкүмәте Йортында узган брифингта Татарстан таможнясының 2021 елдагы эше, йомгаклары һәм планнары турында сөйләделәр