
Бүген “Татарстан Республикасын социаль-икътисадый үстерүнең төп тенденцияләре турында”гы киңәшмәдә катнашучылар Татарстан икътисадының агымдагы торышы һәм аны үстерү өчен кирәкле адымнар һәм чаралар хакында фикер алыштылар. Татарстан Республикасы Хөкүмәте Йортында узган әлеге киңәшмәне Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов уздырды, шулай ук фикер алышуларда Татарстан Премьер-министры Илдар Халиков, республика Хөкүмәте әгъзалары катнашты.


Киңәшмәне ачып, Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов бөтендөнья һәм шуның белән бергә республика икътисадының да үсеш темплары акрынаюны билгеләп үтте. "Билгеле бер акрынаю күзәтелә һәм без, агымдагы вәзгыятьтән чыгып, нинди чаралар күрергә кирәклекне аңларга тиеш", - дип белдерде Рөстәм Миңнеханов.


Аның әйтүенчә, ваклап сатуда җитди акрынаю сизелә, АСКда уңайсыз хәл, тулаем алганда җыелма региональ продукт үсеше кимеде. "Һәм без үсешебез ничек дәвам итәчәкне аңларга тиеш", - диде Татарстан Президенты.


Татарстан икътисадының агымдагы торышы турындагы нотык белән Татарстан Республикасы икътисад министры Мидхәт Шаһиәхмәтов чыгыш ясады. Ул хәбәр иткәнчә, 2013 елның 10 ае эчендә ҖРП үсеше 2,3% тәшкил итте, ул үсеш үткән елның шул ук чорында 5,7% булган. Ел йомгаклары буенча РП үсеше фаразы – 2%.


Министр сүзләренчә, республиканың Россия төбәкләре арасында урыны начарлана бара, бигрәк тә сәнәгать өлкәсендә. Хәзерге вакытта Татарстан сәнәгать җитештерүе индексы буенча 42нче урында, бер ел алданрак 27нче урынга каршы. 2013 ел нәтиҗәләре буенча сәнәгать җитештерүе индексы 101,5 % булыр дип фаразлана. Сәнәгать предприятиеләре табышы 2013 елның 9 ай нәтиҗәләре буенча, былтырның шул ук чоры белән чагыштырганда, 157,6 млрд сумнан 135,8 млрд сумга кадәр кимегән, зыян 7,5 млрд сумнан 8,8 млрд сумга кадәр арткан.


Элекегечә Татарстан предприятиеләре хезмәт җитештерүчәнлеге күрсәткечләре буенча дөнья лидерларыннан артта кала. Шул ук вакытта, Мидхәт Шаһиәхмәтов сүзләренчә, предприятиеләр ВТО кагыйдәләре буенча каралган саклык чараларын кулланмыйлар диярлек.


Авыл хуҗалыгында продукцияне җитештерү 10 айда 4%тан артык кимегән, ел нәтиҗәләре буенча 5%ка трәсе кимиячәк дип фаразлана. АХК табышы 9 айда 2,4 млрд сум тәшкил итә, былтыргы 3,1 млрд сумга каршы. Зарар 1 млрд сумнан 1,8 млрд сумга кадәр арткан. Татарстанда күрше төбәкләр белән чагыштырганда авыл хуҗалыгының эффективлыгы кимрәк.


Республикада товар әйләнеше үсеше 2013 елның 10 аенда 3,4 % тәшкил итте, былтыргы 18,5 %ка каршы. Бер үк вакытта кулланучылар кредитлары күләме арта, дип билгеләп үтте М.Шаһиәхмәтов, үсеш факторыннан кредитлар артуы кулланучылар базарын туктатып торучы факторга әйләнә ала.


Төзелеш индексын фаразлау ел нәтиҗәләре буенча 100,1 % тәшкил итә. Рентабельлек 2013 елның 9 аенда 3,6 %тан 2,8%ка кадәр кимегән - бу тармаклар арасында иң түбән рентабельлек күрсәткече, дип хәбәр итте ТР икътисад министры.


2013 ел нәтиҗәләре буенча инвестицияләр күләме үсеше 7% тирәсендә фаразлана, әмма Мидхәт Шаһиәхмәтов инвестицияләрдә заемнар һәм бюджет чыганаклары артканына игътибар итте. Шуңа күрә инвесторларны активрак җәлеп итәргә кирәк.


Кече һәм урта эшмәкәрлек үсеше турында сөйләгәндә, Татарстан икътисад министры, Татарстанның КУЭкә ярдәм күләме буенча Россиядә икенче урында булса да, әлеге тармак буенча республика 12нче урында гына икәнен ассызыклады. Ел башыннан КУЭ субъектлары саны Татарстанда 10%ка кимегән.


ТРда эш хакы үсеше темплары да кимегән. 9 айда уртача эш хакы 24,9 мең сум тәшкил иткән, бу былыргы белән чагыштырганда 13,4%ка артыграк. Ел нәтиҗәләре буенча уртача эш хакы 26220 сум булыр дип фаразлана. Эш хакы буенча бурыч ел башы белән чагыштырганда дүрт мәртәбә арткан - 156,7 млн сумга хәтле. Эшсезләр саны 17700 кеше булган.


Аерым тармаклар үсеше турында нотыклар белән профильле министрлар чыгыш ясады. М.Әхмәтов сүзләренчә, Татарстанда АСК эффективлыгы үсешен арттыру буенча чаралар үткәрелә.


Вице-премьер - Татарстан Мәгълүматлаштыру һәм элемтә министры Роман Шәйхетдиновка Рөстәм Миңнеханов IT-тармакка – Чаллы IT-паркына, аерым алганда, төзелә торган Иннополиска аеруча игътибар бирергә кушты. Татарстан Президенты әйтүенчә, нәкъ менә IT-тармак үз үсешендә ыргылыш кичерергә тиеш. "ҖРПта IT-тармак өлеше кимендә 5 процент булырга тиеш, әмма һәр процент өчен көрәшергә кирәк”, - дип саный Рөстәм Миңнеханов.


Төзелеш тармагында, Рөстәм Миңнеханов сүзләренчә, эшләр күләмнәрен "Алабуга" МИЗның, Иннополисның, шулай ук Кама сәнәгать кластерының үсеп баручы мәйданчыклары тәэмин итәчәк.


"Төп үсеш нефть химиясендә, машина төзелешендә һәм безнең яңа мәйданчыкларда - Иннополиста,"Алабуга" МИЗда, Кама сәнәгать кластерында булачак, - дип белдерде Татарстан Президенты киңәшмәне йомгаклап. – Безнең нәтиҗәле юнәлешләр бар, һәм аларны үстерергә кирәк".


Ул шулай ук республика икътисады өчен белгечләр әзерләүгә һәм аларны икътисадка җәлеп итәргә аерым игътибар бирергә өндәде. Ә икътисадтагы вәзгыять буенча җентекләп фикер алышу өчен Татарстан Президенты Татарстан Республикасы Икътисадый советы утырышын даими рәвештә уздырырга кушты.
Татарстан Республикасы Хөкүмәте Йортында Татарстанда икътисадый вәзгыять турында фикер алыштылыр