
# Этимад Башкечид, Әзербәйҗан: «Габдулла Тукайның кыска тормышына гаять зур эш күләмен урнаштыру күз алдына да китерә алмаслык хәл»

БРИКС Әдәби форумында катнашучы киләчәктә тәрҗемә итү өчен әһәмиятле татар әсәрләре исемлеген җыярга дип Казанга килде.

Әзербайҗан белән Татарстанны төрки тамырлар гына түгел, әдәбият та бәйли. Күп кенә татар авторларының әсәрләрен әзербайҗан теленә тәрҗемә итәләр, ә иң популяр язучыларның берсе — шагыйрь, публицист һәм әдәби тәнкыйтьче Габдулла Тукай. БРИКС Әдәби форумында илнең Министрлар Кабинеты каршындагы Әзербәйҗан тәрҗемә үзәге хезмәткәре, язучы, журналист һәм тәрҗемәче Этимад Башкечид аның иҗатына ихтыяҗның зурдан булуы һәм яңа лаеклы татар әсәрләрен тәрҗемә итү өчен эзләве турында сөйләде.


Габдулла Тукайны төрле караштан өйрәнеп була: әдәбиятчы, фикер иясе яки татар халкы һәм милләте турында уйлаучы кеше буларак. «Габдулла Тукай – татарлар өчен кем ул һәм Татарстан өчен аның әһәмияте нинди? Шагыйрь гомумтөрки һәм бөтендөнья мәгънәсендә нәрсәне күрсәтә? Аның кыска гомеренә зур күләмдә эш кую күз алдына да китерә алмаслык. Ул бик зур эш башкарды дип саныйм», – дип уртаклашты Этимад Башкечид.


Әзербайҗанда китап базары күптән формалашкан, шуңа күрә китап укучыларда кызыксыну булмаса, аны тәрҗемә итмиләр. Әмма бу очрак Габдулла Тукай иҗатына кагылмый. «Аның китапларына ихтыяҗ һәрвакыт бар. Аның иҗаты белән филология факультеты студентлары, тарих яки төрки телне өйрәнүчеләр кызыксына. Шуңа күрә Әзербайҗанда Габдулла Тукайга ихтыяҗ, Төркиядәге кебек үк, даими, мин төгәл беләм. Аның китапларын һәрвакыт сатып алалар, хезмәтләрен укырга мәҗбүр итүнең кирәге юк», — дип уртаклашты язучы.


Татар авторлары арасында Этимад Башкечид шулай ук Муса Җәлилне дә аерып күрсәтте, әмма аның иҗаты күбрәк сугыш вакыйгаларына багышланган. Бүгенге көндә төрки халыкларның әдәби классиклары мирасын өйрәнүне системалаштыру мөһим, дип саный форумда катнашучы. Әзербайҗанда аларга Молла Панах Ваһиф һәм Молла Вели Видади керә. «Мин, мәсәлән, Ваһиф иҗатын өйрәнгән кебек, Тукайны да шундый дәрәҗәдә өйрәтергә тиешмен. Хәзер бу процесс кешеләр арасында даими һәм очраклы характерда. Без үз ягыбыздан Әзербайҗанда барлык төрки республикалар белән беррәттән татар әдәбиятына да зур игътибар бирәбез», – дип уртаклашты ул.


Казанга форумга Этимад Башкечид элемтәләр алмашу, яңа әдәбият һәм бу өлкәдәге кәефләр турында белү максаты белән килде. Шулай ук язучыга әзербайҗан теленә тәрҗемә итү өчен яңа төрки авторлар табу мөһим. «Форумның Татарстанда узачагын белгәч тә, мин шунда ук ризалаштым. Безнең өчен бөтен төрки җирләр кыйммәтле, чөнки бездә классик әдәбият бертөрле. Әзербайҗанда барлык телләрдән иң яхшы әдәбиятчыларны тәрҗемә итү белән шөгыльләнүче үзәк бар. Шулай ук без әдәбиятыбызны башка илләрдә дә алга этәрәбез», – диде ул.


Бу көннәрдә Этимад Башкечид, әсәрләрен әзербайҗан теленә тәрҗемә итү өчен, Татарстан Язучылар берлеге рәисе Ркаил Зәйдуллиннан әһәмиятле татар авторлары исемлеген җыярга ниятли. «Безгә фәнни якын килү кирәк. Автор кем? Дәрәҗәсе бармы? Иң яхшы әдәбият тәрҗемә ителәме? Мин кемне тәрҗемә итүемне, бу әсәрләрнең нәрсәдән гыйбарәт булуын төгәл белү өчен исемлек алырга планлаштырам», — дип тәмамлады ул.


Исегезгә төшерәбез, «Дөнья әдәбияты яңа чынбарлыкта. Гореф-гадәтләр, милли кыйммәтләр һәм мәдәниятләр диалогы» 11—13 сентябрьдә Казанда уза. Катнашу өчен шәһәргә төрле илләрдән 25 әдәбиятчы, язучы, филолог һәм тәрҗемәче килгән. Форум программасында: иҗади очрашулар, күргәзмә, түгәрәк өстәл, музыкаль чыгыш һәм башка чаралар. Алар Казан Ратушасында, ТР Милли китапханәсендә, 13 нче «Сандугач» китапханәсендә, А.С. Пушкин исемендәге Мәдәният үзәгендә, Язучылар берлеге бинасында һәм Аксенов музей-йортында узачак. Керү ирекле, әмма алдан теркәлергә кирәк.


Моннан алдан Казан мэры Илсур Метшин БРИКС илләренең Әдәби форумында катнашучыларга сәламләү сүзе белән мөрәҗәгать иткән иде. Ул әлеге чараның ел саен уздырылачагына һәм абруйлы иҗади проект статусына ия булачагына ышаныч белдерде.


kzn.ru

Следите за самым важным и интересным в Telegram-каналеТатмедиа

## Нет комментариев
Этимад Башкечид, Әзербәйҗан: «Габдулла Тукайның кыска тормышына гаять зур эш күләмен урнаштыру күз алдына да китерә алмаслык хәл»