
# Илсур Метшин танылган кешеләрнең каберләрен карап тоту буенча җаваплылык алырга кушты

Мэр караучыларга сезонлы чистартуны гына түгел, күмү урыннарын комплекслы төзекләндерүне дә күздә тоту тәкъдиме белән чыгыш ясады.

Мэр Илсур Метшин Казан шәһәр Думасының XXX сессиясендә башкарма комитетка ритуаль хезмәтләр оештыру идарәсе белән берлектә ТР башкаласы зиратларында күмелгән атаклы шәхесләрнең ташланган каберләрен җаваплы йөзләргә бүлү һәм беркетүне йөкләде. Шәһәр башлыгы фикеренчә, сезонлы рәвештә каберләрне тәртипкә китерү һәм аларга чәчәкләр салу гына түгел, ә җирләү урыннарын комплекслы төзекләндерү дә мөһим. Шулай итеп, Казан башлыгы сессиядә туган якны өйрәнүче Леонид Абрамов тарафыннан әйтелгән тәкъдимне хуплады.

Спикер ун елдан артык Арча зираты буйлап экскурсияләр оештырганын сөйләде, алар туристлар һәм шәһәр халкы арасында елдан-ел популярлаша бара. «Арча зираты — бүгенге көнгә кадәр сакланган Казанның иң борынгы зираты, шул ук вакытта Кизик, Спас-Преображенский һәм Зилант монастырьләре янындагы каберлекләр совет чорында юк ителгән», — дип аңлатты ул.

Арча зиратында шәһәр һәм республикага дан китергән мәдәният, фән һәм техника эшлеклеләре җирләнгән. Алар арасында: академик Александр Арбузов, математик Николай Лобачевский, рәссам Николай Фешин, профессор Карл Фукс, акушер-гинеколог Викторин Груздев, инфекционист Александр Ге, терапевт Николай Виноградов, композитор Нәҗип Җиһанов, конструктор Владимир Петляков. Шулай ук шәһәр җирләү мәйданында дворяннар Боратынскийлар, Казем-Беков, Геркенов, Ильиннар, Молоствовлар, XIX һәм XX гасырлардагы эре чиркәү эшлеклеләре, Журавлевлар, Унжениннар, Шамов, очучы-сынаучылар һәм башкалар.

«Кызганычка каршы, күп кенә каберләр бүген бик үк яхшы хәлдә түгел: кабер ташлары яки рәшәткәләр ватылган, декоратив җиһазларның өлешләре югалган, алтакталар юкка чыккан», — дип билгеләде Леонид Абрамов.

Шул ук вакытта кайбер оешмалар, туган якны өйрәнүче билгеләп үткәнчә, соңгы елларда үзләренең элеккеге хезмәткәрләре — күренекле шәхесләрнең каберләрен карый башлаган. Мәсәлән, Казан дәүләт медицина университеты һәр язда студентларны һәм хезмәткәрләрне врач-клиницистлар Ефим Лепский, Лев Клячкин каберләрен җыештыру өчен җибәрә. Шулай ук вуз хезмәткәрләре кеше биографиясе урнаштырылган КДМУ сайтына илтүче qr-код аркылы кыска мәгълүмат — пюпитрлар әзерләгәннәр. Икенче мисал: иске йола төркеме күмү урынында әвеслекне, сәүдәгәр Шамов каберен һәм берничә кәшәнәне тәртипкә китергән.

Леонид Абрамов танылган кешеләрнең каберләрен карап тоту җаваплылыгын йөкләү тәҗрибәсен киңәйтергә һәм дәүләт органнарын, идарә тармакларын, вузларны, предприятиеләрне, иҗтимагый оешмаларны үзләренең элеккеге хезмәткәрләренең каберләрен сакларга һәм тәрбияләргә тәкъдим итте.

Танылган кешеләрне күмү урыннары туристлык маршрутларына да кертелергә тиеш, дип саный туган якны өйрәнүче, ә моның өчен архитекторлар һәм тарихчылар белән берлектә аларны планлаштыру турында уйларга кирәк. Шәһәр зиратларында каберләр һәм аларның әйләнә-тирәсендәге территорияләр Санкт-Петербургтагы һәм Мәскәүдәге кебек тиешле хәлдә күрсәтелүе мөһим, дип өстәде ул. Мисал өчен, бүгенге көндә Казан университеты профессоры һәм ректоры, татарлар турында беренче китап авторы Карл Фуксның кенотафы арткы өлештә урнашкан, ә янәшәдә «Ритуал» шәһәр хезмәтенең эш бинасы урнашкан.

«Без ритуаль хезмәтләр күрсәтү темасы турында еш фикер алышмыйбыз, әмма бу безнең тормышыбызның, мәдәниятебезнең аерылгысыз өлеше. Зиратларның торышы — теләсә кайсы шәһәрнең көзгесе, зират — ул без үлгән туганнарыбыз, дусларыбыз, танышларыбыз истәлеген хөрмәтләү урыны, шуңа күрә алар чиста һәм каралган булырга тиеш», — дип ассызыклады Илсур Метшин.

Шәһәр башлыгы Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнехановка ритуаль хезмәтләр күрсәтү өлкәсенә аерым игътибар биргәне өчен рәхмәт белдерде. Мэр сүзләренчә, республика җитәкчелеге ярдәме белән «Курган» җирләү комплексы кулланышка тапшырылган, һәм шәһәр 30 елга алга җирләү өчен урыннар кытлыгы проблемасын хәл иткән.

«Танылган, бөек кешеләрнең каберләренә килгәндә, мин хезмәттәшем белән килешәм, без алар турында кайгыртуны үзе җаваплыгыбызга алырга тиеш. Безнең бурыч — истәлекне саклап калу, халыкка туган шәһәр тарихын яхшырак белү мөмкинлеге бирү, балаларга үз төбәкләренә һәм яшәгән һәм иҗат иткән кешеләренә мәхәббәт һәм горурлык тәрбияләү», — диде мэр.

Мэр башкарма комитет җитәкчесе Рөстәм Гафаров һәм ритуаль хезмәтләр оештыру идарәсе башлыгы Марат Ишкинга әлеге тема буенча тәкъдимнәр әзерләргә йөкләде. «Мин бу экскурсияне сезнең белән бергә карармын. Без каберләрне тәртипкә китерү генә түгел, лаеклы дәрәҗәдә туристлык маршрутларын да оештыра алабыз дип ышанам», — дип белдерде мэр.


kzn.ru

Следите за самым важным и интересным в Telegram-каналеТатмедиа

## Нет комментариев
Илсур Метшин танылган кешеләрнең каберләрен карап тоту буенча җаваплылык алырга кушты