
Кибер киңлектә арта барган десруктив активлык җитди кыенлыклар тудыра. Бу хакта Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнеханов Цифрлы үсешкә ярдәм итү ассоциациясе утырышында белдерде. Утырышта катнашучылар кибер иминлек мәсьәләләре буенча фикер алыштылар. Чара КНИТУ-КАИ мәйданчыгында узды. Модераторы - Цифрлы үсешкә ярдәм итү ассоциациясе Советы рәисе Рифкать Миңнеханов.

Татарстан Рәисе илнең технологик суверенитеты ИТ-өлкәдә суверенитетка ирешмичә мөмкин түгел, дип билгеләп үтте. "Татарстан бу мөһим мәсьәләне хәл итүгә зур өлеш кертү өчен барлык кирәкле ресурсларга ия. 21 республика югары уку йортында компьютер һәм мәгълүмат фәннәре юнәлешләре буенча 12 меңгә якын кеше белем ала. Соңгы 5 елда республикада әлеге белгечлекләр буенча студентлар саны 40%ка артты, ә укуга кабул итүнең контроль саннары федераль бюджет акчалары хисабына 1,5 тапкырга артты", - дип ассызыклады ТР Рәис.

Рөстәм Миңнеханов хәбәр иткәнчә, ИТ-кадрлар чыгаручы Татарстанның 3 югары уку йорты алдынгы инженерлык мәктәпләре булдыру өчен мәйданчыклар булды. Алар югары технологияле предприятиеләр өчен, шул исәптән цифрлаштыру компетенцияләре өчен яңа буын тикшеренү һәм инженерлык компетенцияләрен формалаштыруга керештеләр инде.

Компьютер фәннәре һәм информатика өлкәсендә фәнни-техник эшчәнлек нәтиҗәләрен коммерцияләштерү инфраструктурасы динамик үсеш ала. «Иннополис» МИЗ, ИТ-парк һәм аның территориаль бүлекчәләре яңа резидентларны актив җәлеп итә. "Татарстан икътисадында ИТ-секторның система булдыручы илебез компанияләре уңышлы эшләвен дәвам итә", - диде Рөстәм Миңнеханов.

Ул республиканың фәнни-технологик үсешенең күптән түгел расланган озак сроклы дәүләт программасында цифрлы индустриянең мөстәкыйль трекка бүленүенә игътибар итте. Мәгълүмат технологияләре өлкәсенә аерым игътибар бирелгәнлектән, соңгы 5 ел эчендә аның казанышларын гамәлгә кертү һәм куллану чыгымнарының еллык күләме яртылаш диярлек артты.

"Әлбәттә, тотрыклы һәм баланслы санлы үсешне тәэмин итү өчен безгә әле күп эшләргә кирәк. Кибер киңлектә деструктив активлык артканга күрә, безнең алда җитди кыенлыклар тора. Мәсәлән, узган елгы югары уку йортларына укырга кабул итү кампаниясе тотрыксыз эшләде, ә еш кына аларның сайтларының булмавы расланды. Шул ук вакытта дәүләтнең безнең гражданнарга турыдан-туры кагылышлы мәгълүмат сервислары һәм белем бирү ресурслары теләсә кайсы вакытта ышанычлы эшләячәк", - дип белдерде Рөстәм Миңнеханов.

Ул барлык дәүләт хакимияте органнарында һәм предприятиеләрендә мәгълүмат иминлеге буенча компетентлы белгечләрне билгеләү кирәклеген билгеләп үтте. "Безнең оешмаларга мәгълүмат иминлеген саклауның илебез чараларын кулланырга, ә вәкаләтле җитәкчеләр урынбасарларына юнәлеш буенча яңадан әзерләргә һәм квалификацияләрен күтәрергә кирәк", – дип өстәде республика Рәисе.

«Инностейдж» компанияләр төркеме генераль директоры Айдар Гозәеров хәбәр иткәнчә, Россиядә мәгълүмат иминлеге мәсьәләләре хәзер аеруча актуаль. Бүгенге көндә 100дән артык хакер төркеме Россиянең Интернет сегментына һөҗүм итә. Аларның гамәлләреннән зыян 2022 ел нәтиҗәләре буенча 150 млрд сумнан артык дип бәяләнә. Кибер иминлек тармагының җайга салынган эше ил өчен зуррак зыянны булдырмаска мөмкинлек бирә. Шулай да хәл кискен булып кала.

Айдар Гозәеров узган ел кибер куркынычларга каршы тору югары уку йортлары үзәге проектына старт бирелүен сөйләде. Үзәк дүрт югары уку йорты базасында төзелгән: КНИТУ-КАИ, КФУ, КДЭУ һәм Иннополис Университеты. Проектның төп индустриаль партнеры - Инностейдж компанияләр төркеме. Проектның төп бурычы - Россия югары уку йортларының мәгълүмат иминлеге дәрәҗәсен арттыру. Студентлар иминлек, мониторинг һәм вакыйгаларга җавап бирү өлкәсендә белемнәрен арттыра алачак. Нәтиҗәдә, реаль шартларда эшләргә әзерләнгән югары уку йортларын тәмамлаучылар саны шактый артачак. Бу илдә мәгълүмат иминлеге белгечләре кытлыгын бетерүгә мөмкинлек бирәчәк.

Югары уку йортлары вәкилләре кибер куркынычларга каршы тору буенча үзәк проектын гамәлгә ашыру, ИТ өлкәсендә, шул исәптән кибер иминлек өлкәсендә белгечләр әзерләү, шулай ук университетларның мәгълүмат ресурсларын контрольдә тоту турында сөйләделәр. Республиканың эре предприятиеләре киберһөҗүмнәрдән саклану өлкәсендә үзләренең иң яхшы практикалары белән уртаклаштылар һәм цифрлы иминлек чараларын гамәлгә ашыру турында хәбәр иттеләр.
Рөстәм Миңнеханов: Кибер киңлектә деструктив активлык артканга күрә, безнең алда җитди кыенлыклар тора