
«Россия – Ислам дөньясы: KazanForum 2024» XV халыкара икътисадый форумы кысаларында электрон сәнәгать өлкәсендә халыкара хезмәттәшлек турында сессия узды, аның модераторы Татарстан Республикасы Премьер-министры урынбасары Роман Шәйхетдинов булды. Сессиядә катнашучылар импортны алмаштыру һәм илебезнең электрон сәнәгатенең технологик бәйсезлеген тәэмин итү буенча дәүләт бурычын үтәү контекстында микроэлектроника тармагы перспективалары турында фикер алыштылар.

"Бүген дөньяда технологияләрнең тулы җыелмасына ия булган бер генә ил дә юк, шул исәптән фән өлкәсендә дә, бу аңа лаеклы рәвештә ярышырга һәм беркемгә дә бәйле булмаска мөмкинлек бирер иде, – дип билгеләп үтте Роман Шәйхетдинов, сессияне ачып. - Россия микроэлектроника өлкәсендә зур фәнни-техник потенциалга ия, әмма аны гамәлгә ашыру өчен дәүләт, тармак предприятиеләре һәм фәнни җәмәгатьчелекнең координацияләнгән тырышлыгы, шулай ук өч төп юнәлештә халыкара хезмәттәшлек таләп ителә: технологияләр сатып алуга да, экспертиза алуга да керү, безнең технологик продукцияне экспортлау һәм кадрлар әзерләү».

Үз чыгышында Технологик суверенитет экспорты ассоциациясе президенты Андрей Безруков билгеләп үткәнчә, бүген сәнәгатьнең барлык тармаклары микроэлектроника белән тәэмин итүгә бәйле, бу аны геосәяси йогынтының нәтиҗәле таянычы итә. Шуңа күрә микроэлектрониканы үстерүче илләр инде үз илләрендә җитештерүне туплый, глобаль тәэмин итү чылбырын өзә. "Без хәзер яңа технология циклына чыгабыз, һәм кем беренче булып яңа технологик хәл ителешләр булдырачакбыз, шул базарларны яулап алачак. Йә без 10-15 ел эчендә технологик альянслар төзи, уртак платформалар һәм стандартлар булдыра алырлык стратегик партнерлар табабыз, йә бездә үсешебезне тәэмин итә алырлык акча агымы булмаячак», – дип ассызыклады спикер.

«Микрон» АҖ генераль директоры Гөлнара Хәсәнова икътисадның стратегик тармаклары өчен халыкара кооперациянең яңа форматлары турында сөйләде. Узган ел дустанә илләр белән кооперациядә технологик суверенитетны гамәлгә ашыру мөмкинлеге Технологик үсеш концепциясе, Фәнни-технологик үсеш стратегиясе, Россия элемтә тармагын үстерү стратегиясе кебек документларда беркетелгән. Микроэлектроникада мондый кооперация форматы мәгълүмати үзара бәйләнешне, материаллар һәм комплектлаучы материалларны бергәләп эшләүне, продуктларны стандартлаштыруны һәм сертификацияләүне, уртак җитештерүләр, дизайн-үзәкләр булдыруны, яңа технологияләр һәм продуктлар эшләүне үз эченә ала.

Илнең исәпләү техникасының технологик бәйсезлеген анализлау, бәяләү һәм контроль системасын «Консорциум «Вычислительная техника» радиоэлектрон тармакны үстерү КаБО генераль директоры Светлана Легостаева тәкъдим итте. Аның сүзләренчә, тармак көн тәртибенең акцентын импортны алмаштыру темасыннан технологик бәйсезлек дәрәҗәсенә күчерү законлы эволюцион этап булып тора. Балл системасы-технологик суверенитетка ирешү дәрәҗәсен анализлау һәм контрольдә тоту өчен база булдыручы һәм бәяләүне үткәрергә мөмкинлек бирүче бу этапка максималь туры килгән корал. Шулай ук ул дәүләт ярдәменең мөһим ролен билгеләп үтте, ул илебезнең исәпләү техникасының киң номенклатурасын формалаштырырга, компанияләргә санкцияләр кертелүгә карамастан, нык торырга һәм югары технологияле җитештерү комплексларын эшләтеп җибәрү буенча мөһим проектларны тормышка ашырырга мөмкинлек бирде.

«Росатом» дәүләт корпорациясенең мәгълүмати инфраструктура буенча директоры Евгений Абакумов критик инфраструктура объектларының технологик бәйсезлеге казанышларының төп компонентларын билгеләде. Бу өлкәдә зур проектларны гамәлгә ашырганда халыкара кооперация мөмкинлекләрен кулланырга кирәк, аның кысаларында ислам дөньясы илләре аерым урын алып тора. "Бәйсез тәнкыйди мәгълүмат инфраструктурасын төзү-технологик суверенитет казанышларының төп драйверы. Төп элемент-программа һәм аппарат чишелешләрен булдыру процессын контрольдә тоту. Бу өлкәдә халыкара кооперация өчен тәҗрибә уртаклашу контекстында да, яңа перспективалы технологияләргә чишелешләр булдыру ягыннан да киң мөмкинлекләр бар", - дип нәтиҗә ясады спикер.

Татарстан Республикасы дәүләт идарәсенең цифрлы үсеш, мәгълүмат технологияләре һәм элемтә министры Айрат Хәйруллин фикеренчә, илнең микроэлектроника җитештерүе булырга тиеш, шуңа күрә чиплар һәм ясалма интеллект белән бәйле тармакка дәүләт тарафыннан игътибар кирәк. Бу юнәлешне алга таба үстерү өчен Росатом тибындагы аерым дәүләт корпорациясе булдыру таләп ителә. Татарстан, кирәкле кадрларга һәм экспертизага ия булып, кирәкле инфраструктура төзү өчен мәйданчык була алыр иде.

ICL Techno генераль директоры Евгений Степанов узган ел «Иннополис» МИЗ мәйданчыгында ачылган басма такталарны өстән-өстән монтажлау һәм әзер эшләнмәләрне җыю буенча компаниянең яңа заводы мисалында илебезнең электроника үсеше перспективаларын билгеләде һәм базарда Россия җитештерүчеләренең позициясен ныгытуга юнәлдерелгән OSiO брендының яңа ваклап сату линиясе турында сөйләде. Спикер билгеләп үткәнчә, соңгы ике елда сәнәгать дәүләтнең көчле ярдәмен алды, әмма барлык дәүләт программалары быел яки киләсе елда тәмамлана. Сәнәгатьне үстерү өчен, бигрәк тә микроэлектроника кебек катлаулы һәм үз эчендә төрле, озак вакытлы дәүләт программалары кирәк.

Сессия ахырында катнашучылар Россия радиоэлектрон сәнәгатен һәм микроэлектрониканы уңышлы һәм алга таба үстерү өчен аерым дәүләт корпорациясе булдыру, дәүләтнең актив катнашуы һәм дус илләр белән халыкара хезмәттәшлек таләп ителә, дип нәтиҗә ясадылар.
Kazanforumда электрон сәнәгать өлкәсендә халыкара хезмәттәшлек турында фикер алыштылар